cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Joseph Stalin
Joseph ya ki Yosêf Stalin (bıwane: Yosêf Stalin) (Gurciki იოსებ სტალინი/Iosseb Sṭalini; Ruski Иосиф Виссарионович Сталин /Iossif Vissarionoviç Stalin, transliterasyono ilmi Iosif Vissarionovič Stalin; 18.12.1878 bacarê Gurcıstani Gori de ame riyê dınya, 5.3.1953 Kunzevo nezdiyê Moskowa de merd. Siyasetkarê do Gurciyo sosyalist bi. Namey xoyo raştıkên Iosseb Bêssarionis dze Cuğaşviliyo. (Gurcki იოსებ ბესარიონის ძე ჯუღაშვილი; Ruski Иосиф Виссарионович Джугашвили/ Iossif Vissarionoviç Cugaşvili, transliterasyono ilmi Iosif Vissarionovič Džugašvili.
Serra 1922yıne ra tepeya ê komitey merkezê Partiya Yewiya Sovyetana Komuniste serdarê pêroyıne bi.
The Snow Queen (1995 film)
The Snow Queen (Qıraliçaya Vewre) yew filmê animasyonio. No film 1995 de veto. Zıwanê cıyo oricinal İngılızkiyo.
Ezgi Mola
Mercan Ezgi Mola (b. 1983, Estanbol), yew kaykera tiyatro, sinema u têlevizyonia.
Ae tehsilê xo mektebanê Estanboli Hasan Ali Yücel, Turhan ve Mediha Tansel, Kadir Rezan Has u Lisa Halit Armay Lisesi de kerd temam. Cokao ke waşto kaykere bo u kewta mektebê Müjdat Gezeni.
Guarbecque
Guarbecque, dewleta Fransa de, mıntıqaya Hauts-de-France de yew komuna wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Renwez
Renwez, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Ardennesi de yew komuna.
Juvigny, Haute-Savoie
Juvigny, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Normandiya Cêrêne
Normandiya Cêrêne (be Fransızki: Basse-Normandie) yew eyaletê Fransayo.
.man
.man, nameyê bandıra sewiyaya serêna jeneriko (be İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Omer Şipraga
Omer Şipraga (Šiprage, 7. Çele 1926 - 7. Nisane 2012) Herbê Dınyayê Dıyıne de, belediyaya Şiprage de serewedardoğanê verênan ra yew bi.
Jamilena
Jamilena, dewleta İspanya de eyaletê Endulusi de wılayetê Jaén de yew belediyaya.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Jamilena;
NGC 6689
NGC 6689, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Androjen
Androjen oyo ke, maddeyo ke gırışê serê felki ra veciyeno û hem mayki hem zi neri her dı cıns de zi esto. Androjen her dı cınsan de zi libido rê raye dano, sewiyaya libido eyarneno. No madde fizik û bedenê merduman ser de vuriyayış keno. Yanê, eke no madde sewiyaya berze de ya zi sewiyaya kemiye de veciyeno se, weşiya merduman şıkiyeno.
Keşmir
Pakıstan nê erdi rê Azad Keşmir (Keşmiro Xoser) u Hindıstan zi Jammu va Kashmir vano. Keşmir, Asya Miyanêne de mıntıqa de tewr gırda problemına. Serra 1960ıne de Çini Keşmirê Veroci işğal kerdo.
NGC 2128
NGC 2128, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Montier-en-l'Isle
Montier-en-l'Isle, yew komuna wılayetê Aubea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Montier-en-l'Isle;
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
NGC 2705
NGC 2705, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
.tiaa
..tiaa, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Camusê Asya
Gaê Asya (Bubalus bubalis), ya zi be namey Gaê awe, Asya de yew cınsê gayano.
Mezopotamya
Mezopotamya (Yunankiyo Antik: μέσος (mesos) "miyan" û ποταμός (potamos) "ro") yew mıntıqaya ke qıtay Asya de Royê Fırati û Royê Dicley miyan de, herrê Anatoliya verocê rocvetışi (Tırkiya), Suriya, û İraqi sero ca gêna.
Mezopotamya Yunanki de yena arezekerdışê "miyanê dı royan". Aramki de cı rê ܒܝܬܢܗܪܝܢ Aram Beth Nahrin "welatê dı royan", Erebki de بلاد مابين النهرين‎ Bilad ma bayn Al-Nahrayn ya zi بلاد الرافدين‎ Bilad Al-Rafidayn "wılatê miyanê dı royan" û İbranki de Aram-Naharaim "welatê dı royan" vaciyêne.
Rethel
Rethel, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Ardennesi de yew komuna.
Şewa Qedıri
Şewa Qedıri (be Erebki: ليلة القدر leyletu 'l-qedr), dinê İslami ra gore şewa ke Qurane terefê Heqi ra, mılaket Cıbrail be weyh, peyğamberê İslami Mıhemmedi rê dest pêkerdo, rusiya.
Kes Şewa Qedıri qeti kamci şewa nêzaneno, labelê na şewe roca Remezania vist u hewtıne ama qebulkerdene. Peyğamberi qeti kamci şewa diyar nêkerda, hema vato ke "Şewa Qedıri des rocanê Remezaniê peyênan miyan de (şıma) cıfeteliyê".
Weyho verên
Dinê İslami de heni inam beno ke, ayeta Qurana verêne terefê Heqi ra be mılaket Cıbraili, Mıhemmed ke çewres serri biyo, Eskeftê Hira de cı rê rusiya. Ancia heni baweriyeno ke, ayetê ke verênde na şewe de amê war sura Elaqi raê.
İslamiyet de qedrê Şewa Qedıri
Şewa Qedıri alemê İslami miyan de şewê da zaf xeyrın u mıbareka. Seba ke "na şewe heştay serran ya ki hezar aşmian ra dayina xeyrına" cı rê vaciyeno. Qurane de no hal nia (wına) aniyeno ra zıwan:
"Raşti ke ma Qurane Şewa Qedri de arda war. Şewa Qedıri çıka, tı zanena? Şewa Qedıri hezar aşmian ra dayina xeyrına. Na şewe de mılaketi u Cıbrail desturê Heqi ra seba her tewır kar yenê war. A şewe hetan fecir weş u wariya."
Şewa Qedıri de gani çı bêro kerdene
Şewa Qedıri de gani merdum nımac bıkero, Qurane bıwano, tobe u duey bıkero.
Mıhemmedi ra pers kerdo: "Ey peyğamber na şewe ke amê çıturi/senin duey bıkerime"?
Mıhemmedi vato ke wına/nia duey bıkerê: "ellahumme inneke efuwwun tuhıbbu'l-efve fe'fu enni" (yanê "Heqo tı zaf efkerdoğa, tı ef ra hez kena, mı ef ke").
.men
.men, nameyê bandıra sewiyaya serêna jeneriko (be İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Les Houches
Les Houches, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
José Mourinho
José Mário dos Santos Félix Mourinho (b. 26 Çele 1963), yew direktorê teknikiyo Portekizo. A.S. Roma de gure keno.
NGC 591
NGC 591, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Andromeda miyan de ca gêno. 10 Tışrino Verên 1866 de terefê Lewis A. Swifti ra keşıf biyo.
NGC 2704
NGC 2704, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Monceau-sur-Oise
Monceau-sur-Oise dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
Friends with Benefits
Friends with Benefits ya zi Sex Friends (Zazaki: Embaz ra aver, embazê seksi) jü filmo ke serrolê cı de Justin Timberlake u Mila Kunis kay kenê u sera 2011 de çap biyo. Film Dewletanê Yewbiyaeyan de Temuz 22 ,2011 de vizyon padayo, Tırkiya de Keşkelun 23, 2011 de vizyon padayo. Versiyonê filmiê DVD u Blu-ray Kanun 2, 2011 de veciyo.
Las Cruces
Las Cruces, yew sûka dewleta Şiliya. Cayê cı mıntıqaya Valparaísoy dero.
Friends with Benefits
Tema
Jamie (Mila Kunis) suka New Yorki de cüyena u jü şırkete de aktivita merdeman de kar kena u inca ra mesula. Dylan (Justin Timberlake) ki suka Los Angelesi de kar keno u jü direktoro de senatio. Jamie Dylan seba New Yorki de cüyayışi ikna kena u raya inan beno yewe. Jamie u Dylan, ê zemanê veri de eşqa xırabıni cüyê u ê eşq ra towbe kerdê. Ê te lewe yeni u inan miyan de yew gıre yeno meydan. Ê inan miyan de yew ambaziye vıraştê. Gorey ambaziya inan ra, ambaziya inan de gırey eşqi çıniyo, teyna weşiye u seksê bipersi esto.
Gretz-Armainvilliers
Gretz-Armainvilliers, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Friends with Benefits
Tema
Direktoriya u produkturiya filmi Will Gluck serê cı gırewto. Senaryo de direktor ra bin imzay Keith Merryman u David A. Newmani esto. Rolê seri de muzisyenê Amerikani Justin Timberlake u Mila Kunis ra bin zey Jenna Elfman, Bryan Greenberg, Richard Jenkins u Patricia Clarkson namey estê.
Gretz-Armainvilliers
Xızmete
Gretz-Armainvilliers de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Bındırık
Bındırık (Araneae) yew heywano. Gorê serra 2012ıne 112 familyeyan de, 3879 cınsan de pêro piya 43.244 tewrê cı estê.
Gretz-Armainvilliers
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Gretz-Armainvilliers;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
.swiftcover
.swiftcover, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Universıtey Marmara
Universıtey Marmara, ju universıteyo ke Estanbol de serra 2020ıne ra nat Universıtey Estanboli de 16 fakulteyan, 86.000 teleban û 3.100 ra zêde profesoran û akademisyenan ra piya terbiyetdayışi rê dewam keno.
Runaway Brain
Runaway Brain yew filmê animasyonio. No film 1995 de veto. Zıwanê cıyo oricinal İngılızkiyo.
Lista klubanê futboliê Arcantini
Ena jû lista klubanê futboliê Arcantinia ke goreyê cı ligi kay kenê:
Primera Division (2019)
(Source for team names:
Zone A
1 Play their home games at Estadio José María Minella.
Richard Nixon
Richard Nixon, yew siyasetkaro Amerikano. Ey serdariya Dewletê Amerikayê Yewbiyayey kerda.
The Real Shlemiel
The Real Shlemiel yew filmê animasyonio. No film 1995 de veto. Zıwanê cıyo oricinal İngılızki u Almankiyo. Serra 1997ıne de Almanya u DAY de kewto mocnayış.
Normandiya Corêne
Normandiya Corêne (be Fransızki: Haute-Normandie) yew eyaletê Fransayo.
NGC 5625
NGC 5625, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Héry-sur-Alby
Héry-sur-Alby, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Iznatoraf
Iznatoraf, dewleta İspanya de eyaletê Endulusi de wılayetê Jaén de yew belediyaya.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Iznatoraf;
Bizonê Amerika
Bizonê Amerika (Bizon Bizon) Amerika Zımey de yew heywano.
Revin
Revin, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Ardennesi de yew komuna.
NGC 6687
NGC 6687, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Peter and the Wolf (TV special)
Peter and the Wolf yew filmê animasyonio. No film 1995 de veto. Zıwanê cıyo oricinal İngılızkiyo.
Mondrepuis
Mondrepuis dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
Hauteville-sur-Fier
Hauteville-sur-Fier, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Two-Spirit
Two-Spirit oyo ke terimo ke zıwanê İngılızki ra yeno, İngılızki ra zi zıwanê şarê postesuran Ojibva niizh manidoowag ra ameo. Two-Spirit zıwanê ma de beno dı rohi yanê merdumo ke bawer beno ke dı rohê xo estê. Yew rohê cı mêrdek beno, rohê cıyê bini zi cêniye bena. Two-Spirit kulturê şarê Amerikayê postesuri de xeylê esto u miyanê inan de xeylê vêniyeno, qabul zi vêniyeno. Merdumo ke bawer beno ke dı rohê xo estê, bımbarek u firaz vêniyeno. Qalkerdışê xo goşdar beno, qısey xo keriyeno. Zımey (Şımal) Amerika de se u hirıs (130) ra zafêri qabile de kulturê Two Spiriti esto u vêniyao.
Wezifa Two-Spiriti
Şarê postesuran de merdumê dı rohıni zaf wezifay keni, taê wezifeyanê inan: şıfa gırewtış, hewlnayış, tedawikerdış, kehanetvatış, tut u pıtan rê namedayış, cengan de doktoriyekerdış uêb.
Lyndon B. Johnson
Lyndon B. Johnson, yew siyasetkaro Amerikano. Ey serdariya Dewletê Amerikayê Yewbiyayey kerda.
Bilecik (wılayet)
Bilecik yew wılayetê Tırkiyao. Merkezê wılayetê Bileciki sûka Bilecikio. Riyê erdê wılayeti pêro piya 4,307 km²o. Dormey Bileciki de wılayetê Bursa, Kocaeli, Sakarya, Bolu û Eskişeher estê.
Nıfus
Nıfusê wılayetê Bileciki 198,809 nefero.
Qezê Bileciki
Qeza merkezi ra piya wılayetê Bileciki de 8 (heşt) qezey estê.
Gıreyê teberi
• Sitey Bilecikio resmi
Bozdoğan
Bozdoğan, yew qezay u taxa wılayetê Aydınia.
Hiyeroglifo Mısırki
Misirîyanê verînan tewr tay bi 700 sembolan nuşto. Nuşteyê Misirîyanê verînan o. Her sembol vengêko cîya yo û merdim bi asanî cîyayîya mabeynê sembolan vîneno.
.raid
..raid, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Kilıtê kou
Kilıtê Kou (be Zazakiyê Standardi ra: Kilıtê Koyan) yew albumê Mikail Aslaniyo. Serra 2003yıne de ameyo hazırkerdış. Tede lawıkê (deyrê) Zazaki estê.
NGC 433
NGC 433, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Qıraliça miyan de ca gêno. 29 Keşkelun 1829 de terefê John Herscheli ra keşıf biyo.
NGC 5649
NGC 5649, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 2703
NGC 2703, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
The Pebble and the Penguin
The Pebble and the Penguin yew filmê animasyonio. No film 1995 de veto. Zıwanê cıyo oricinal İngılızkiyo.
Ruski
Ruski (be Ruski русский "russkiy") yew zıwanê Hindo-Ewropao, aidê gruba Slawio. Rusya de qısey beno u zıwanê resmiyê welatio. Ruski taê dewletanê Ewropayan de zi qısey beno, mesela Rusyay Sıpê u Ukranya de. 145 milyon merdumi Ruski zey zıwanê mae qısey kenê, 255 milyon zi zey zıwanê dıyini.
Zıwanê Slawi zaf nezdiyê zıwananê İrankiyanê. Taê misali:
Panseksuel
Panseksuel oyo ke merdumo ke her cınsiyet ra gırey hesnayeno, hes keno cı rê vaciyeno. Panseksuelite de cınsiyet ya zi oryantasyonê (hetê merdumiê cınsi) seksueli muhim nêvêniyenê, her gani ra gıreya romantike ya zi gıreya cınsi hes keriyenê. Heto bin ra zi panseksuel biseksuel ra cırayo, çınkê biseksuel tenya dı cınsan ra (neri u mayki) hes keno.
Las Ventanas
Las Ventanas, yew sûka dewleta Şiliya. Cayê cı mıntıqaya Valparaísoy dero.
Show Türk
Show Türk, yew kanalê têlevizyoniyê Tırkiyayo.
Leo XII
Leo XII, yew Papay Xristiyananê katolikano. Reyna serdarê dewleta Vatikani biyo.
Željko Obradović
Želimir "Željko" Obradović ya zi  Obradoviç (b. 9 Adar 1960), ju basketbolwan û direktorê teknikiyê basketbolê Sırbıstanio.
Show Max
Show Max, yew kanalê têlevizyoniyê Tırkiyayo.
Courpalay
Courpalay, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Xızmete
Courpalay de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Courpalay;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
NGC 2104
NGC 2104, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
AC Sparta Praha
Athletic Club Sparta Praha (be Çeki: ˈaː ˈt͡sɛː ˈsparta ˈpraɦa), yew klubê futboliyê dewleta Çekyayo.
Şampiyoniya Ligê Çekya (1. fotbalová liga)
1925-26, 1926-27, 1931-32, 1935-36, 1937-38, 1938-39, 1943-44, 1945-46, 1947-48, 1952, 1954, 1964-65, 1966-67, 1983-84, 1984-85, 1986-87, 1987-88, 1988-89, 1989-90, 1990-91, 1992-93, 1993-94, 1994-95, 1996-97, 1997-98, 1998-99, 1999-00, 2000-01, 2002-03, 2004-05, 2006-07, 2009-10, 2013-14, 2022-23
.menu
.menu, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: ke yew kodê interneti rê bırriyayo a.
Habère-Poche
Habère-Poche, dewleta Fransa de, mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komuna wılayetê Haute-Savoieya.
Roncenay
Roncenay, yew komuna wılayetê Aubea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
Usmanıcki
Usmanıcki (be Usmanıcki: لسان عثمانى Lisān-ı Osmānī) zıwanê Usmanıcano resmiyo u yew zıwano tarixiyo. Erdê ke İmperatoriya Usmanıcan tede hukım ramıto, no zıwan uca de biyo zıwano resmi u merdıman o qali kerdêne. Seserranê 13ıne u 20ıne miyan de qal biyo. Zıwanê Usmanıcan bınê tesırê zıwananê Farski u Erebki de xeyli mendo u enê zıwanan ra zıwanê Usmanıcan ra xeyli vatey kewtê. Zıwanê Usmanıcki be varyantê Alfabey Erebki Alfabey Farski ra nuşiyao.
Monnes
Monnes dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
Usmanıcki
Zıwanê Usmanıcki hetê tarixi ra beno hirê letey:
Roncenay
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Roncenay;
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
NGC 592
NGC 592, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê Hirê Heti miyan de ca gêno. 2 Tışrino Verên 1861 de terefê Heinrich Louis d'Arresti ra keşıf biyo.
NGC 6686
NGC 6686, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Little Red Riding Hood (1995 film)
Little Red Riding Hood yew filmê animasyonio. No film 1995 de veto. Zıwanê cıyo oricinal İngılızkiyo.
Şuhut
Şuhut (be Usmanıcki: شهود), yew qezaya Afyonkarahisaria.
Montgueux
Montgueux, yew komuna wılayetê Aubea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Montgueux;
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
I
Herfa "I"y, Alfabeyê Zazaki de herfa 12ına (des u dıyına) u varyantê ke alfabeyê Latinki ra amey vıraştene. Herfa de vengın, qolınd, duz, u tenga.
Ligny-Saint-Flochel
Ligny-Saint-Flochel, dewleta Fransa de, mıntıqaya Hauts-de-France de yew komuna wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Antisemitizm
Antisemitizm dışmênê Cıhudan biyayışo, vera Cıhudan vındertışo, din, şar u kulturê Cıhudan nêsinayışo. Her se ke hetê rıçıkê xo ra merdıman eno terim şarê Sami ra tersayış rê gırweyo ema tım no terim Cıhudan vera gırweyniyayo.
Antisemitizm şeno zey nefretê teyna yew Cıhudi ya zi yew gruba Cıhudan bıvêno, şeno inan ro cıyakerdış (diskriminasyon vırazo, şeno yew dezgey ya zi organizasyonê Cıhudi ro ğalımê polisi u eskeri bıveciyo, bêro meydan. Tarix miyan dı zi ornagê enê antisemitizmi, hetê zemanê veri ra esti biy. 1096 dı Seferê Xeçliyan dı, Engizisyonê İspanyoli Cıhudi kerdê cıya, diskrimine, kıştê, zulımi kerdê. Hukmatan Cıhudi 1290 dı İngıltere ra, 1492 dı zi İspanya ra kerdê teber. Almanyay Nazi dı zi xeylê pogromi vıraziyay, inan Holokost vıraşt u qetliamê Cıhudi kerdê.
Demê antiki de
Demo antiki dı zemanê verêni dı zi ornagê tersayış u nêsinayışê Cıhudan u dinê Cihudan xeylê esti biy. Zaf Yunananê Antiki u Romayıcan kıtabanê xo dı Cıhudan sero çiyê nêhewli nuştê. İdarekaranê Yunanan dinê Cıhudi kerdê yesax, itıqadê ke kewnê dinê Cıhudan miyan zey sunet, Şabat, Urşelim dı ibadet kerdene pêro kerdê yesax.
Milad ra ver seserra 3yıne dı İskenderiya dı Cıhudan ser wedarıto u Philono İskenderyiyayıc ra gore se henzarı Cıhudi kışiyay, isyani paday. Cıhudan u İmperatoriya Roma miyan dı zi xeylê cengi u leci biy, Cıhudan zaf reyi isyan veto ema Roma peyniya pêro isyanan arda, rıçıkê isyankaran kerdê zıwa. İsyanan ra tepeya xeylê Cıhudi amey paytextê Roma ema imperatorê Roma Tiberius heme Cıhudi Roma ra kerdê teber, qebul nêkerdê.
Demê miyanêni de
Demanê miyanênan dı Ewropa dı dınyay İslami dı Cıhudi bınê namey zımmi dı qeydi biy u inan gorey cayanê bini weşiya xo weş ramıta. İspanya dı demê Endulusi dı kulturê Cıhudan demê xoyo zernên cıwiyo, zaf çiy vetê miyan. Seserra des u yewıne ra tepeya hêdi hêdi Mısır, Suriya, Iraq u Yemen dı şar sinagogê Cıhudan kerdê talan, rıcnê. Cıhudi be zor u mecburiyeti dı qerar miyan dı mendi, ya dinê xo bıvurno u mısılman bıbo ya zi bıkışiyo. Coka zi xeyli zımmi, Cıhudi u Xırstiyan cay xo vırnê şiy cayanê binan.
Pêro demê miyanêni dı, pêro qıtay Ewropa dı Cıhudan rê iftıray goyni erziyay, merdıman Cıhudi kerdê teber, zor kerdê ke dinê xo bıvırnê u qetliami kerdê. Ewropa dı temelê antisemitizmi rıçıkê xo din ra gırewto. Cıhudan sero qetliami Seferanê Xeçliyan da resayo tewr (en) berz. Sefero Yewın (1096) dı dormey Royê Reni u Royê Tuna dı şarê Cıhudi pêro kışiyay. Sefero Dıyın (1147) dı Cıhudê Almanya pêro kışiyay, qetl amey kerdış. 1251 ve 1320 miyan dı zi Cıhudan ro xeylê ğalımi u hıcumi amey kerdış. Têdıma 1290' du İngıltere pêro Cıhudi kerdê teber, 1396 dı Fransa 100.000 Cıhudi kerdêt teber u 1421 dı Almanya sey henzar ra vêşêr Cıhudi kerdê teber.
Demê moderni de
Verê seserra vıstıne dı, Cıhudı heyatê kari dı, cayê xo dı, mekanê ronıştışi dı, klub u organizasyonan ra kewtışi de xeylê problemi diy, universıteyan dı wendekarê Cıhudi rê kotay bi, ê nêşayê bıresê. Demê moderni dı vêşêr işğalê Ewropa dı, Naziyan heq u hıquqê Cıhudi pêro cawıtê, qetliamê şarê Cıhudi kerdê, Cıhudi tepıştê, gırewtê zerrey hepısan u têdıma yew be yew kıştê. Naziya des u yew Cıhudi tepıştê ke bıkışê u inan şeş milyoni kıştê.
Kerdışê antisemitizm, be Stalin u Troçki ("Cıhudê Troçkisti, Troçkistê Cıhudi") miyan dı ixtılaf ra tepeya Cumhuriyetê Sowyetan dı zaf gırweyniyay, inan problemanê xoyê şexsiyan dı no zey yew çeke gırweyo, raya resmi ra propaganday kerdê, bêamar teoriyê komploy vıraştê u ramıtê. Yewiya Cumuhuriyetanê Soweyetê Sosyalistan dı antisemitizm serra 1948 dı vera "kozmopolitanê bêrıçıkan" gırweniyayo, o politika vıraziyaya u kamci şair, nuştekar, asayışvıraştoğ u heykelkerdoğê ke zıwanê Yidişki ra nuşenê, ê kışiyay, kampanya wıni zi biya zaf gırd. Teberê Ewropa dı Amerika u Rusya dı zi kerdışê antisemitizmi biy, verba Cıhudan propaganday amey kerdış. Polonya dı zaf Cıhudi tepışiyay u kışiyay.
Herbert C. Hoover
Herbert C. Hoover, yew siyasetkaro Amerikano. Ey serdariya Dewletê Amerikayê Yewbiyayey kerda.
Bilecik
Bilecik, sûka merkezê wılayeti u qezayê da Bilecikia.
Tarix
Tarixê Bilecik'i hetana İsay ravêr 3000 şıno. Ena tarix dê teber de merkezê Bileciki ra 4 kilometrey duri de Agrilion esto.
Bizans
Dewrê İmperatoriya Bizansi de pê namey Belekoma ya yew Qesr vıraziya. Hetana seserra 13ıne cayê do werdı bı u merkezê ra İdare bıya. Dewrê İmperatoriya İzniki bê terefê Tekfurana kerda idare.
Usmanıcan
Seserra 13ına tepiya tekfuran merkez ra ca xo kerdê idare. 1299 de Usman I tiya kerd feth u kerd tewrê Beylıga Usmanıcan miyan.
Marmolejo, Jaén
Marmolejo, Jaén, dewleta İspanya de eyaletê Endulusi de wılayetê Jaén de yew belediyaya.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Marmolejo, Jaén;
Poseidon
Posedion (be Yunankiyo Kıhan: Ποσειδῶν) mitolociya Yunani de Homay deryayan, bûmlerzan u estorano, lacê Kronos u Rheiayo, bıray Zeus u Hadesiyo.
Bıdlis (arezekerdış)
Bınê Bıdlisi de nê meqaley estê:
Présilly, Haute-Savoie
Présilly, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Los Andes
Los Andes, yew sûka dewleta Şiliya. Na sûke eyaletê Valparaísoyi de ca gêna.
NGC 2080
NGC 2080, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Hades
Hades (be Yunanki: Ἅιδης/ᾍδης) mitolociya Yunani de Homayê merdeyanê bınê erdiyo. Hirê lacê Kronosi û Rheia, inan erd û asmêni kerdê parçeyi, Zeusi asmên gırewto, Poseidoni derya gırewto û Hadesi zi bınê erd gırewto.
Montaigu (Aisne)
Montaigu (Aisne) dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
NGC 458
NGC 458, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Tukana miyan de ca gêno. 6 Keşkelun 1826 de terefê James Dunlopi ra keşıf biyo.
NGC 6685
NGC 6685, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Montagny-les-Lanches
Montagny-les-Lanches, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Legia Warszawa
Legia Warszawa (be Polonki: ˈlɛɡʲja varˈʂava), yew klubê futboliyê dewleta Polonyayo.
NGC 2702
NGC 2702, yew cısmê asmênio. Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Zaza TV
Zaza TV, yew kanalê têlevizyonê Tırkiyayo. Wayirê xo Murat Bukano. Kanali serra 2021ıne de phêlê testi kerdo. 15 Çele 2022ıne de, Türksat 4A de frekansê 12034 V 27500 5/6 (SD) pareyê têlevizyoni sateliti sera kerdo. Merkezê xo sûka Çoligi dero.
Proce
Zaza TV, yew proce bi ke Haydar Şahini (Cansa) waştêne be tayê albazanê xo ra piya be Zazaki yew kanalê televizyoni ronê. No kanalê televizyoni be nameyê Zaza TV ra dayo be naskerdene. Waştêne ke 2013 ya ki 2014 de phêl do, labelê proce cemedna.
Lazıstan
Lazıstan (be Lazki: ლაზონა Lazistani, Usmanıcki u Farski: لازستان, Yunanki: Λαζική/Λαζιά, Gurciki: ჭანეთი, ლაზეთი) caê do kıhano, eyaletê Usmanıcano verêno u eyro zi erdo ke Lazi sero cıwiyenê.
Jû mıntıqawa ke verocê rocawanê Kofkasi ra heta zımey rocvetışê Anatoliye de ca gêna. Wextê idarey Dewleta Usmanıcan de no ca be namey Sencaqa Lazıstani şınasiyenê. Ebe cayanê ewroyênan ra rocvetışê Trabzoni (Of) u Rize be Artvin (Arhavi, Hopa, Borçka, Murgul, Meydancık) u Gürcıstan de Batum u Sarp ra amêne pêra.
Sultanhisar
Sultanhisar, yew qezay u taxa wılayetê Aydıniya.
Nazan Eckes
Nazan Eckes (9 Gulane 1976 Köln de biya, namey xoyo keynekiye Üngöro) jû moderatora Tırk-Almana ke kanalê têlevizyonê RTLi de guriyeno. Ailey cı Eskişeher ra şıyo Köln.
Hephaistos
Hephaistos (be Yunanki: Ήφαιστος) mitolociya Yunani de Homay adıran u asınano, lacê Kronos u Rheiayo, merdêkê Afroditiyo.
Zazakipediya:Ali Fuat Fırat
Şairê, nêweş u xeribey dı. Bıfıkrê qandê welati hésretêya êy merdımi çıçiyo? Boya Süregı... Mabênê küçeyan dı vir ardenda gencey u qeçekeyda êy medımi. Êy merdım kı virê cı dı küçey Süregı, qéhvexaneyda mabêndê küçeyan, cınêki, étarciy qeçekê kı êy küçeyan dı kaykenê u çorşmey Süregı dı rezi u rez miyan dı rezwani, kêf u qirayenda inan u boyê êy merdıman, boya Süregı, vateni, cay, namey, şexsê méhli..!
Ali Fuat Fırat, şairê do zerida Süregi ra vıcyayo. Serê derg u duri kı Süreg ra dur mendo. O doşekê xü yê nêweşey dı, hésretê Süregı cı pize dı biyo derd u bı no derdê xü yê zeri veşateya no werışto qandê Süregı şiirê xü nuşnayo u şiirê cı tenya zeri êy nê zeri wendoxan zi veşnayo.
Réhmetli Ali Fuat Fırati rê ma ewro anê xü viri. Bı xêyır êy u şiirandê êy, vatey u qısey Süregı kı biyo nezdi vini biyayenı, newedera kewto fek u virdê şari. Şiirê cı kı ma forımê Piya dı neşır kerd bi newedera bı no nuşteya piya vecenê. Şiirê Ali Fuat Fırati boya Süregi 5 000 km ra bar keno ano u resneno ma. Vatey u qalê kı şiiri dı estê ina zi fına bı newedera bı no nuşteye piya fına Forımê Piya dı vecenê.
No şiirê tarix o u tarixê vatey Süregıjan o. U no şiir mizgineyda Ali Fuat Fırati qandê gencanê Süregıjan o.
Çarnayoğ: Faruk İremet
Kınduz
Kınduz (zıwanê Farski de: کندز‎‎) hirıs u çehar wılayetanê Efğanıstani rao. No wılayet zımeyê Efğanıstani de xıdudê Tacikıstani de ca gêno. Nıfusê wılayeti zi 953,800 merduman ra nezdiyo. Paytextê wılayeti zi Kınduzo. No wılayet de Taciki zafêrê şarê wılayeti vırazenê. Tacikn ra tepeya Peştuni, Uzbeki u Xezerey yenê. Ekonomiya wılayeti zaf xıraba. No wılayet zi işğalê Talibani diyo. Serra 2001ıne ra veri Taliban no wılayet vısto destê xo ra. Hama dıma Koalisyonê Zımeyi u quwetê NATOy wılayeti sero mudahele kerdo u wılayet vêrdo ra destê hukmatê Efğanıstani.
İ
Herfa "İ"y, Alfabeyê Zazaki de herfa 13yına (des u hirêyına) u varyantê ke alfabeyê Latinki ra amey vıraştene. Latinki de herfa 9ına (newına). Herfa de vengın, tenık, duz, u tenga.
The Land Before Time III: The Time of the Great Giving
The Land Before Time III: The Time of the Great Giving (be Zazaki: Erdê Verê Demê IIIyıne: Demê Dayena Gırde), yew filmê animasyoniyê Amerikao. Filmo hirêyıno ke The Land Before Time ra tepeya serra 1995yıne de anciyao. Zıwanê cıyo oricinal İngılızkiyo.
İ
Tarixê İy
Na herfe varyantê Alfabeyê Latinki I ra ameya vıraştene.
Elif Şafak
Elif Şafak (b. 25 Tışrino Verên, 1971, Strazburg) yew nuştekara Tırka. Ae heta serra 1997a ke romanê xoyo verên çap kerdo ra nat nusena. Serra 2009 de romanê xo pê namey 'Aşk'i zaf roşiyao, tarixê edebiyatê Tırki de romano ke tewr zemano kılm de tewr roto biyo. Şafak zi aniya name kerdo, biya namdare. Kışta bin ra kıtabê ae çarniyay hirıs (30) ra vêşêr zıwanan. Gorê pêseroka (mecmua) Forbesi tewr nuştekara qezençkerdoğa Tırkiya de.
Heyat u edebiyatê xo
Ae roca 25 Tışrino Verên 1971 de ame dınya sûka Starzburg de. Key a maya xo ra biya, piyê cı Stazburg de doktora kerdêne, coka caê biyayışê cı ocao. Biyayışê xo ra tepeya ma u piyê cı abırriyay, maya cı ae gırewta, kerda pil. Coka zi ae zey peynamey (surname, soyadı) xo namey maya xo gırewto. Piyê cı psikologo sosyalo u akademisyeno u namey ey Nuri Bilgina. Maya cı zi diplomat Şafak Ataymana. Mektebo miyanên Madrid de wendo, maya cı o zeman oca de gureyêne, lisa zi Anqara de Lisa Atatürkê Anadoli de kerd temam. Lisa ra tepeya kewta ODTÜ u inca ra biya mezun. Lisanso berz inca de lızgey Gurê Cêniyan sero kerdo. Teza lisansê berzi "Bektaşi ve Mevlevi Düşüncesinde Döngüsel Evren ve Kadınsılık Anlayışı" sero nuşto, teza doktora xo zi pê namey "Türk Modernleşmesinin Kadın Prototipleri ve Marjinaliteye Tahammül Sınırları" nuşto.
Pê yew burso ke daêne senatkaran şi Amerika, doktora xo ra tepeya waşta bıguro u inca de taê universitan de dersi day cı. Miyanê serra akademika 2003-2004 de Universıtey Michigani de doçento destegker ca gırewto u dersi day cı. Dıma zi Universıtey Arizona de lızgey Cıgeyrayışyanê Rocvetışê Nezdi de doçento destegker guriyo. "Edebiyat v Surgın", "Hire u Politika", "Seks u Cınsiyeto Sosyal Dınya Mısılmani de" sero dersi day cı. Serra 2004 de kewt yew procey romani ke panc nuştekari gêno xo dest (Murathan Mungan, Faruk Ulay, Elif Şafak, Celil Oker, Pınar Kür), eno roman pê namey Beşpeşe çap biyo.
Ae miyanê serranê 2005-2009i de rocnamey Zemani de nuşto. 2005 de cêniye, kamiye, abırriyayışo kulture, zıwan u edebiyati sero nuştê xo kerdê temıyan kıtabê xo Med Cezir de. A serre pê direktorê pêroyi ê Rocmaney Referansi Eyüp Can Sağlıki zewciya Berlin de. 2006 de romanê xo Baba ve Piç (Pi u Piç) ke pê zıwanê İngılızki nuşto çap biyo. Eno romanê xo de mınasebetê Tırkan pê Ermeniyan gırewto qeleme ke Tırki rê heqaret ra dewa a kerda ae ser. Delil ke nêvêniyo, çiyê do illegal ke nêkerdo, berat kerda. A serre keyna cı Zelda ameya dınya. Biyayışê keyna xo ra tepeya kewta depresyon, eno depresyonê xo kıtabê xo Şıto Siya (Siyah Süt) de nuşto, no roman zi pê zıwanê İngılızki nuşto. Dı serran ra tepeya zi lacê cı Emir Zahir ameya dınya, a zi maya dı qıcan (qeçekan) biya. Serra 2009 de aşma Marti de romanê xo pê namey AŞKi kewta liste, romano ke tewr zemano kılmek de zaf roto biyo. Peyniya a serre de kıtabê xo Kağıt Helva çap kerdo, heşt romanê xo u kıtabê cıyo verêno essayi Med Cezir ra paragrafê weçıniti eno roman de kerdê temiyan.
Serra 2010 de yew esero bin pê namey Firarperest veciyo piyasa. İllustrasyonê ke miyanê enê eserê xo de ca gênê, ê M.K. Perkeriê. Yew serre ravêrda, çapxaney Doğan Kitab ra eserê xo pê namey İskenderi veto. Asayışê serperrê kıtabi de Elif Şafak ca gırewta ke fotoğraf de pê makyaji xo vırna, kerda zey camêrdi.
Ae ewro Tırkiya de çapanê rocane u aşmane de nusena. Serra 2009 ra nat rocnamey Habertürki u mıtemimê rocnamey HIT PAZAR de nuştê ey nusena. Nuştê ayê ke eno rocname de nuştê ra yew parçe weçınıto, pê illustrasyonanê M.K.Perkeri pê namey Şemspare çap krdo serra 2012 de. Romaê ay İmpearatoriya Usmanıcan çımê yew çıraxê ke kışta Mimar Sinani de gureno ra qal keno Ustam ve Ben 2013 de çap kerdo.
Elif Şafak serra 2017 de vata ke ae biseksuela.
Rollancourt
Rollancourt, dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France de yew komunê wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Feqiyê Teyran
Feqiyê Teyran (b. 1590, Colemerge - m. 1660, Mıkıs) nuştekar û şairo Kırdaso. Serra 1590ıne de Colemerge de ameyo dınya. Serra 1660ıne de Mıkıs de merdo.
Calvin Coolidge
Calvin Coolidge, yew siyasetkaro Amerikano. Ey serdariya Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan kerda.
Oktay Mahmuti
Oktay Mahmuti (b. 6 Adar 1968 Uskub), direktorê teknikiyo basketbole Tırko.
Briel-sur-Barse
Briel-sur-Barse, yew komuna wılayetê Aubea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Briel-sur-Barse;
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
Zazaistan
Şarê Zazaistani
Şarê Zazayan tewr zêde wılayetanê zey Erzıngan, Tuncêliye, Çolig, Xarpêt û zımey Diyarbekıri de cıwiyeno. Zazaistan miyan de tebii ke mıxtelıf mıletê bini ki, zey Kurdan, Ermeniyan, Asuran û Tırkan estê.
Tarixê Zazaistani
Tarixo kıhan de tewr verênde welatê Zazayan rê Zazana vaciyao.
Mabênê İmperatoriya Usmanıcan û dewleta Tırkiya de nameyê cı Dêsım biyo. Erdê Dêsımi o wext de daêna hera biyo, yanê erdê Mamekiya (Tuncêliya) ewroêne ra gırd biyo. Labelê semedê lecan ra mıleto Zaza dormey Dêsım û wılayetanê Tırkiyaê binan de biyo vıla.
Hukmatê Tırkiya nameyê Dêsımi vurno, kerdo "Tunceli" û no suka Mamekiye ra.
Na çekuya "Zazaistan"i nameyê do neweyo. Hetê resmiyeti ra dewletê da Zazaistani çıniya. Tewr verên Ebubekir Pamukçuy çekuya Zazaistani pêserokanê Piya û Raya Zazaistani de, yew ki kıtabê xoyo Tırki "Dersim-Zaza ayaklanmasının tarihsel kökenleri" de be kar ardo.
NGC 2701
NGC 2701, yew cısmê asmênio. Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Quœux-Haut-Maînil
Quœux-Haut-Maînil, dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France de yew komunê wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Aldûş
Aldûş (be Usmanıcki: کرکر, be Tırki: Gerger) qezayê da Semsûriya. Cayê xo rocvetışê wılayetê Semsûri dero.
Tarix
Seserra 6. (şeşıne) İ.V. de wextê idareyê İmperatoriya Selewkiyani de, Royê Fırati sero sûka Arsemiya ameya vıraştene. Na sûke de nıka hewna Qesra Aldûşi esta.
Wextê Bizansi
Ey ra dıme İmperatoriya Bizansi tiya gırewto. Şarê cı Xıristiyaniye de mezhebê Gregoryeni ra biyo. Xelifeyê Ebbasan Ebu Cafer-el Mansuri Semsur, Kolık û Semsati ra piya Alduş zi kerdo cayanê fethkerdeyan miyan ra. Ey ra dıme Alduş Hemdaniyan gırewto. İnan ra fına İmperatoriya Bizansi gırewto. Selcuqıcan serra 1071ıne de wextê Alparslani imperatorê Bizansi Romanos IV meğlub kerdo û Cengê Melazgırdi vışto ra ser.
Wextê Usmanıcan
Erdê Alduşi bahdo kewto ra Artuqıcan dest. İnan ra dıme zi kewto ra Haçınan dest. İnan ra dıme zi pê dıma kewto ra Zengiyan, Artuqıcan, Kontena Franki, Eyubiyan û Selcuqıcana Rumi dest. Heta serra 1515ıne destê Zulqederan de mendo. Serra 1515ıne de Cengê Turnadaği ra dıme kewto ra İmperatoriya Usmanıcan dest. Serra 1859ıne de Meletiye biya sencağ û Alduş zi bestiyo pıra.
Wextê Cumurêti
Wextê Cumhuriyeti de serra 1954ıne, menga Kanuni de Semsûr bi bacar û Aldûş zi bi qezay cı.
Coğrafya
Cayê cıyo tewr berz Koê Qımılio û 2250 metre berzo.
NGC 6683
NGC 6683, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Olmué
Olmué, yew sûka dewleta Şiliya. Na sûke eyaletê Valparaísoyi de ca gêna.
Belx
Belx (zıwanê Farski de: بلخ) wılayetê Efğanıstanio ke hirıs u çehar (34) wılayetanê Efğanıstani rao. Cayê wılayeti zımeyê Efğanıstani dero. Merkezê wılayeti Mezar-i Şerifo. Nıfusê wılayeti 1.123.948 merduman ra yeno pêro. No wılayet de xeylê şari cıwiyeni hama zafêrê şarê xo Farski qalkerdoğan ra yeno pêro. Namê wılayeti zi suka antike Belxi ra yeno. Belx tam miyanê Xorasani de maneno u na sebeb ra muhimo. Domê İskenderê Gırdi de no wılayetê bınê işğalê Yunanan de mendo, namê cıyo antik Baktriayo.
Warren G. Harding
Warren G. Harding, yew siyasetkaro Amerikano. Ey serdariya Dewletê Amerikayê Yewbiyayey kerda.
Saint-Rémy-Blanzy
Saint-Rémy-Blanzy dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
Rosenborg BK
Rosenborg BK, yew klubê futboliyê dewleta Norweciyo. Sûka Trondheimi de, serra 1917ine de ameyo ronayene.
Huelma
Huelma, dewleta İspanya de eyaletê Endulusi de wılayetê Jaén de yew belediyaya.
Rosenborg BK
Şampiyoniya Ligê Norweci (Eliteserien)
1967, 1969, 1971, 1985, 1988, 1990, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2006, 2009, 2010, 2015, 2016, 2017, 2018
Huelma
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Huelma;
Dammartin-sur-Tigeaux
Dammartin-sur-Tigeaux, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Xızmete
Dammartin-sur-Tigeaux de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Dammartin-sur-Tigeaux;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
Pocahontas
Pocahontas, yew filmê animasyoniyê Amerikao. No film 16ê Heziraniyê serra 1995ıne de anciyayo û pêro piya 81 deqiqeyo. Zıwanê cıyo oricinal İngılızkiyo.
NGC 2056
NGC 2056, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Nempont-Saint-Firmin
Nempont-Saint-Firmin, dewleta Fransa de, mıntıqaya Hauts-de-France de yew komuna wılayetê Pas-de-Calaisiya.
NGC 593
NGC 593, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Balina miyan de ca gêno. 2 Tışrino Peyên 1882 de terefê Édouard Stephani ra keşıf biyo.
Ares
Ares (be Yunanki: Άρης) mitolociya Yunani dı Homay cengano, lacê Zeus û Herayo, dıwês Olimpiyakosıcan ra yewo. Namey cı Roma dı Mars zaniyeno. Verba Homay pêameyışi Athena dı vındeno.
Aresi cêniya Hephaistosi Afrodit sinayo, Afrodit hem cêniya hem zi waya Hephaistosi biya. Aresi mitolociya Yunani ra gore xeylê mıleti û şar kerdê têmiyan, lec û cengi vetê. Homayo Gırd Zeusi o tepışto û kerdo hepıs.
Koçarlı
Koçarlı, yew qezay u taxa wılayetê Aydıniya.
Frozen II
Frozen II, yew filmê animasyoniyê Amerikao. Filmo dıyıno ke Frozen ra tepeya serra 2019yıne de anciyao û pêro piya 103 deqiqeyo. Zıwanê cıyo oricinal İngılızkiyo.
NGC 2700
NGC 2700, yew cısmê asmênio. Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Lebap
Lebap (zıwanê Tırkmenki de: Lebap welaýaty) panc wılayetanê Tırkmenıstani rao. Cayê xo zımeyê rocvetışê Tırkmenistani de, hıdudê Uzbekıstan u Efğanıstani ra nezdiyo. Merkezê wılayeti Tırkmenabado.
Lathuile
Lathuile, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Burdur (arezekerdış)
Bınê Burduri de nê meqaley estê:
NGC 6682
NGC 6682, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Konfederasyonê Futbolê Asya
Konfederasyonê Futbolê Asya ya zi AFC (be İngılızki: Asian Football Confederation), Asya de yew organizasyonê futboliyo. Serra 1954ıne de, Fılipin de, sûka Manila de ameyo ronayene. Nıka merkezê AFCyi paytextê Malêzya de, Kuala Lumpur dero. Serdarê konfederasyon nıka Salman Bin İbrahim el Halifeyo. 47 dewleti azayê nê konfederayoniyê.
Vulpes
Vulpes yew tewrê lûwano. Yew zi nameyo pêroyiyo ke lûwan rê vaciyeno.
Montbavin
Montbavin dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
Maintenay
Maintenay, dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France de yew komunê wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Zazana
Farskiyo Kehan de gorey Kıtabey Bisutuni de, oyo hetê padişay Daray (Darius I)i ra serra 543. İsay ra aver kerran sero be nuştey mıxi nusiyao, mıntıqaya royê Fıratê cori rê Zāzāna vaciyena.
Zazaki de formê ewroy gereke Zazan biyêne. Namey zey Zawazan, Zazan, Zazu mıntıqanê welatê Zazayan de yenê diyaene.
San Antonio, Şili
San Antonio, yew sûka dewleta Şiliya. Na sûke eyaletê Valparaísoyi de ca gêna.
NGC 483
NGC 483, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Maseyan miyan de ca gêno. 11 Tışrino Peyên 1827 de terefê John Herscheli ra keşıf biyo.
Partiya Cemaetê Demokratiki
Partiya Cemaetê Demokratiki (ebe resmi: Demokratik Toplum Partisi ; kılm: DTP) zımeyê Kurdıstan u Tırkiya de partiyê da Kurdana. Partiya Cemaetê Demokratiki partibiyayena Lewiyayışê Cemaetê Demokratiki (Demokratik Toplum Hareketi) ra dıme niye ro. Ronayoğanê partiye miyan de mebusê zey Ahmet Türk, Aysel Tuğluk, Emine Ayna u Leyla Zana estê. Roca 11.12.2009ıne de partiye hetê "Mahkemeyê Qanuna Esasiye" ra qapan biye u mebusanê zey Ahmet Türk, Aysel Tuğluk u Leyla Zana rê heta 5 serran siyaset bi qedeğen.
NGC 2032
NGC 2032, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Pays de la Loire
Pays de la Loire (bıwane: Pey dö la Luar) yew eyaletê Fransayo.
Karpuzlu
Karpuzlu , yew qezay u taxa wılayetê Aydıniya.
GNK Dinamo Zagreb
Građanski nogometni klub Dinamo Zagreb ya zi GNK Dinamo Zagreb, yew klubê futboliyê dewleta Xırvatıstaniyo ke sûka Zagrebi de, serra 1945ıne de ameyo ronayene.
Şampiyoniya Ligê Xırvatıstani
1992-93, 1995-96, 1996-97, 1997-98, 1998-99, 1999-00, 2002-03, 2005-06, 2006-07, 2007-08, 2008-09, 2009-10, 2010-11, 2011-12, 2012-13, 2013-14, 2014-15, 2015-16, 2017-18, 2018-19, 2019-20, 2020-21, 2021-22, 2022-23
Koyri
Koyri (be Tırki: Sarız) yew qezay Qeyseriya. Cayê xo rocawanê (şerqê) wılayetê Qeyseriye dero.
Ne Zha (2019 film)
Ne Zha yew filmê animasyonio. No film 2019 de veto. Zıwanê cıyo oricinal Mandarinkiyo.
Rimogne
Rimogne, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Ardennesi de yew komuna.
Hornos
Hornos, dewleta İspanya de eyaletê Endulusi de wılayetê Jaén de yew belediyaya.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Hornos;
Cumhuriyetê Almanyao Demokratik
Cumhuriyetê Almanyao Demokratik ya zi Almanyay Rocakewtene (be Almanki: Deutsche Demokratische Republik), Ewropa de yew dewleta tarixiye biye. Serra 1990ıne de be Almanyaya Rocawani ra biye yew.
Dionysos
Dionysos (Yunanki: Διώνυσος ya zi Διόνυσος) mitolociya Yunani dı Homay şerabano, lacê Kronos u Semeleyo, dıwês Homanê Olipmosi ra yewo.
NGC 5673
NGC 5673, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Villeroy, Seine-et-Marne
Villeroy, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Leschaux
Leschaux, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Villeroy, Seine-et-Marne
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Villeroy;
Crésantignes
Crésantignes, yew komuna wılayetê Aubea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Crésantignes;
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
NGC 2699
NGC 2699, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Rodelinghem
Rodelinghem, dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France de yew komunê wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Wezirıstan
Wezirıstan (be Peştuki u Urduki: وزیرستان) zımeyê rocawanê Pakıstani de yew mıntıqaya.
Wezirıstan beno dı letey:
NGC 6681
NGC 6681, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
San Esteban
San Esteban, yew sûka dewleta Şiliya. Na sûke eyaletê Valparaísoyi de ca gêna.
Alpaka
Alpaka yew heywana khediya.
Heqê heywanan
Heqê heywanan namê heq u hıquqiê ke seveknayışê heqanê heywanan vırazenê. Xısusên, soktorê kozmetiki de u testkerdışê tıbbi de heywan ra fayde vênayış, semedê postê cı heywan kıştış, semedê xo xecelnayene heywan seydkerdış u cawıtışê heqanê heywanan kewnê zerrekê heqanê heywanan. Desto bin ra zi Mıletê Yewbiyayey serra 1978ıne de zi Deklarasyonê Heqanê Heywananê Erd u Asmêni ilan kerdo.
Céline Dion
Céline Marie Claudette Dion (b. 30 Adar 1968, Charlemagne) jew senatkare û aktris Kanadayıca. Céline Dion Charlemagne de ameya riyê dınya. Serra 1982ıne Yamaha World Song Festival û ebe şerqiya xo Eurovision 1988 de biya yewıne. Céline Dion şewa Eurovisiono 33. rê seba İswiçre veciya. Bı kılama Ne partez pas sans moi de biya nomre 1.
Picardie
Picardie (bıwane: Pikardi) yew eyaletê Fransayo.
Django Unchained
Django Unchained filmo Amerikano ke 2012 de anto cı. Direktorê filmi u senariteyı Quentin Tarantinoo. Eno film filmo kulto, Leonardo DiCaprio,Jamie Foxx,Christoph Waltz,Samuel L. Jackson kay kerdo, rol gırewto.
NGC 2715
NGC 2715, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Bıdlis (wılayet)
Bıdlis, yew wılayetê Tırkiyao. Merkezê wılayetê Bıdlisi sûka Bıdlisio. Riyê erdê wilayeti pêro piya 8.582 km²o. Dormey Bıdlisi de wılayetê Muş, Ağrı, Wan, Golê Wani, Sêrt u Batmani estê.
Nıfus
Nıfusê wılayetê Bıdlisi nezdi 350 hezar nefero.
Qezê Bıdlisi
Qeza merkezi ra piya wılayetê Bıdlisi de 7 (hewt) qezey estê.
IMDb
Internet Movie Database ya zi IMDb, yew platformê internet, sinema û têlevizyoniyo. Platform serre 1990ıne de ameya ronaene. 83 milyoni ra zaf karberê qeydıni platform de estê. Wayirê platformi serra 1998ıne de şırketê Amazoni gırewto.
Vrigne-aux-Bois
Vrigne-aux-Bois, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Ardennesi de yew komuna.
NGC 595
NGC 595, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Hirê Heti miyan de ca gêno. 1 Tışrino Verên 1864 de terefê Heinrich Louis d'Arresti ra keşıf biyo.
Wikipediya:Embassy/Arşiv 2
'''According to the policy of this Wikipedia, we only write in Zazaki. For communications in English (or any other questions other than in Zazaki), please on this page.'''
Werênayış:Keyeyê zıwanan
"ki" is used only for languages. Why you say "Hindo-Ewropaki"? Since it is not a language, it does not make sense. It should be Hindo Ewropaıc. Same thing with "Zıwanê İranki." There is no Iranki language. It should be Iranıc, which tells where the language from.--Xosere 15:36, 15 Gucige | Sıbat 2008 (UTC)
For the Zazaki page
Man Irani hastam va sotun Farsi raa por Kardam. Hi I am an Iranian and I filled out the Persian column (Sotun). I am glad Zazas are doing their best to keep their culture and heritage alive. --Nepaheshgar 21:17, 1 Tişrino Peyên 2008 (UTC)
Some mistakes in the translation
--Omid V. (mesac) 15:54, 17 Adare 2013 (UTC)
For article Selahattin Demirtaş
Can you explain to me, why there is coming "Demirtaşi", that I lean. Thank you.
Do you not mean "Demirtaş qedeno" or not? --Omid 12:35, 9 Hezirane 2010 (UTC)
Werênayış:Portal:Zanışi
I think it is better to use Zanayış. Doesn't really hurt. --Xosere 14:32, 15 Heziran 2008 (UTC)
So Asmen is here right, that "zanayış" is = bilgi (knowledge) and not "bilim" (science). --Dersimıc 11:00, 18 Heziran 2008 (UTC)
Erdemaslancan
Bıra u wayêne, mesaco corên mı rê Erdemaslancani nuşto. Ê nê merdumi heta nıka ebe kopyakerdışi ra ita de iştırakê xo biyê. Wextê mıno ke bi, aşmanê peyênan de mı tenya ğeletanê dey raştkerdışi ra viyarna ra. Verênde ebe mıxtelif nameyan ra kewt cı (Abramoviç, Tadiranscopus, Calanor, Arde, Newos). Nıka zi urşto ra, namê mı (Mirzali2, Mirzali3, Mirzali4 heta Mirzali16 u Mirzali Zazaoğlu uêb.) ra hesabê newey vıraştê. Ez nê naletmey ra endi se vaci? Haşa şıma ra, cayıl u cuhulê zey nê heri koti ra yenê qıdıxê ma de vecinê? Bıra u wayêne, şıma se vanê? -- Mirzali
tı kamo Mirzali? tı kamo? Wayêrê Wikipedia Zazaki tı niyo,fam bıke.Tı zaf nêzanayo,tı zaf harayo, u ez fikir kenan ke, tı serê to be Wikipediya werdo.Ema ema,Ez tı teqib kenan,İnca,Wikipedia seba to mınasib niyo,fekê to zaf zaf piso,tı veng u varit qısey keno.Be haştiye ya zi be lecê,incay terk bıkê!Ek tı xêyr ra fam nêkeno,be zaruret,tı do incay biterkê..fam bıkê. (Dear Managers you all see I know Zazaki,Mirzal is lying and wants to trick you are,dont believe him please) Arde
Dear Managers,i will say to you are just one thing,please check the pages which ones I wrote in here [] you are all will see the fact! You all see Mirzali here insults Erdemaslancan and me,he saying he must be treated psychologically,potential danger to society,he is mentally disturbed,he is writing with his puny english,they are pathetic guys and also he in Zazaki insults us,these ones are what Mirzali wrote,against to Human rights,and rules of Wikipedia,Mirzali is so rude to all people,he is acting just like a despot.this is really disagreeable for Wikipedia,Wikipedia is a reputable encyclopedia.I would like that,Mirzali should be removed from Wikipedia/this prestigious encyclopedia.You are all see who talking about facts,who lies,decision is yours.) Arde
This mentally disturbed person (Erdem Aslancan) uses an illegal method, to give force to his lies. He violates any rules of wiki projects. He needs to be banned from everywhere, because he's just a culprit and no reliable person. [http://incubator.wikimedia.org/wiki/User_talk:Erdemaslancan#Zazaca_viki_i.C3.A7in_sizden_yard.C4.B1m_bekliyorum. Here he asks strangers to testify against me.] These people who have previously voted against me. But they are unknown to me and have nothing to do with Zazaki Wikipedia. -- Mirzali
Takabeg's opinion and proposal
Takabeg (mesac) 04:20, 23 Kanun 2012 (UTC)