cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
.th
.th internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba dewleta Taylanda nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Taylanda mocneno.
.tz
.tz internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba dewleta Tanzanya nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Tanzanya mocneno.
NGC 4586
NGC 4586, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Pazaryeri
Pazaryeri yew sûka wılayetê Bilecikiya. Serra 1530ıne de, çımeyanê İmperatoriya Usmanıcan de zey "Ermeni Pazarı" verêno. Dewrê cumhuriyeti namey cı kerdo Pazarcık. Ebe namey Pazarcıki ra yewna biya qeza u dıma zi idarey wılayeti namey cı kerdo Pazaryeri.
Teberıstan
Teberıstan (be Mazenderanki: تبرستون) yew mıntıqaya tarixiya dê zımey İraniya. Ewro cayê xo Gilan, Mazenderan û Sımnano. Ebe mıntıqaya Hirkaniya ra yew niya.
Şengıl
Şengıl, wılayetê Semsûri de yew dewa qezay Aldûşiya.
Ekonomiye
Ekonomiye dewa Şengıl be heywanweyikerdış u ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewa Şengıl de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewa Şengıl esta u terefê hıkumati ra kerda asfalt.
Xızmete
Dewa Şengıl de postexane çıniyo. Awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
.tw
.tw internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba dewleta Taywani nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Taywani mocneno.
Mezrê Şadan
Mezrê Şadan (be Tırki: Göksu) yew dewa qezay Boglani u wılayetê Çoligia. Şarê Mezrê Şadan Zazaki qısey keno. Nıfusê dewe 107o. Boglan ra 8 km u Çolig ra 62 km dûria. Namey muxtarê dewa Mezrê Şadani Saim Kayayo.
Game of Thrones
Game of Thrones (Kayê Texti) jü seriyê televizyonio ke sera 2011 de sıfte kerdo u terefê David Benioff u D. B. Weiss ra vıraziyao. Game of Thrones seriyo de fantastiko u Dewletê Amerika de kanalê HBO de çap biyo. Film eserê George R. R. Martin ra amey adapte kerdene. Cayê filmi İrlandaya Zıme, Malta, Hırvatıstan u Faso. Filmi sezonê heştıne de 19 Gulane 2019ıne de final kerdo. Film 8 sezon u 73 qısım biyo. Film Tırkiya de CNBC-E u e2 de çap biyo.
Tema
Cay fimli jü cao fanstastikio. Caye filmi de amnani tena heta heyatê merdıme dergo u zımıstani heta seserran dergo. Caye de nifaqi zaf esto. Seray Starkan zımey caye deyo u qıralê inan merdo. Starki seba memleketê inan starkerdene mucadele kenê.
Biyanko
Terbiyet
Dewa Biyanko de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewa Biyanko esta u terefê hıkumati ra kerda asfalt.
Xızmete
Dewa Biyanko de postexane çıniyo. Awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
Kortiyan
Kortiyan, wılayetê Semsûri de yew dewa qezay Aldûşiya.
Ekonomiye
Ekonomiye dewa Kortiyan be heywanweyikerdış u ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewa Kortiyan de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewa Kortiyan esta u terefê hıkumati ra kerda asfalt.
Xızmete
Dewa Kortiyan de postexane çıniyo. Awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
Entremont, Haute-Savoie
Entremont, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Newşeher (wılayet)
Newşeher (be Yunanki: Mosxara, be Tırki: Nevşehir), yew wılayetê Tırkiyao. Merkezê wılayetê Newşeheri sûka Newşehero. Riyê erdê wılayeti pêro piya 5.467 km²yo. Dormey wılayetê Newşeheri de wılayetê Aqseraiye, Niğda, Qeyseriye, Qırşeher, u Yozğati estê.
NGC 2370
NGC 2370, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
NGC 4587
NGC 4587, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Zazakipediya:Roşani
Dı şardê ma miyan dı xeylê roşani estê kı kışta şardê ma ra yenê bımbarek kerdenı. Ninan ra taydê cı nêyê: Roşanê Roci (Remezani, Şekeri), Roşanê Heciyan (Roşanê Qürbani), Roşanê Kormışkani, Roşanê Eşuri, Roşanê serdê serı, Roşanê kerge kerdenı, Roşanê Bılxür vıraştenı, Roşanê bahdê pali u cıwênan, Roşanê sirık rıjnayenı, peme cınayenı, xışıkı vetenı u herwına.
Açirer
Açirer (be Tırki: Kabadal, Asireg), wılayetê Dêrsımi de, qezay Pılemuriye de yew dewa nahiya Pırdê Suria.
.tg
.tg internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba dewleta Togoy nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Togoy mocneno.
Kız kulesi
Kız Kulesi namê yew kuleya kıhana. Kız Kulesi üsküdar de Salincak de miyanê deryay de serê kerran de vıraziyaya. Naca cayo turistiko, zaf merdumi yenê tiya, ena kule bıvênê.
Yew efsaneyo kıhan ra gore, o taw yew qıral beno. Kahini vinênê ki, keyna qırali hetê yew mari ra kıt bena, mırena. Qıral zi terseno, vato "ez sepkeri, semekeri, keyna xo ena mar raxelesneri". Miyanê deryay de yew cayê kerran biyo. Zey adayê zaf qıtek (qıckek) biyo u cayê de semedê (qandê, seba) keyna xo yew kule kar dano kerdene, vırazneno. Keyneke yena kule de weşiya xo ramena.
Tabi her roce, xizmetkaranê qıralanê nan u kıncan anê keyneke. Bê sandalê dervace ada bene. Yew mar, xo erzeno selıkê enguran. Kes ferq nêkeno. Xızmetkaran a selıke zi gênê, vêrenê ra Kızkulesi. Key ke şar çarino şono, tepiya şono, mar xo erzeno teberê selıke, keyneke kıt keno, kışeno. Wına (hêniyo) ke keyneke nêşea qederê xo ra bıremo. Axre vatenê kahini biyo rast.
NGC 2371
NGC 2371, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
NGC 2113
NGC 2113, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Goma Piran
Goma Piran, wılayetê Xarpêti de yew dewa qezay Kebaniya.
Ekonomiye
Ekonomiya dewa Goma Piran be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewa Goma Piran de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewa Goma Piran esta û kerda asfalt.
Xızmete
Dewa Goma Piran de postexane çıniyo. Awa dewe esta. Elektrikê na dewe esto.
Aşkirege
Aşkirege (be Tırki: Kocatepe) qezay Dêrsımi Pılemuriye de yew dewa nahiya Pırdê Suria.
Hezarşa
Hezarşa (be Tırki: Hazarşah) yew dewa qezay Boglani u wılayetê Çoligiya. Şarê Hezarşay Zazaki qısey keno. Nıfusê dewe 2.122 nefero. Boglani ra 25 km u Çoligi ra 71 km dûriya.
Yenipazar, Bilecik
Yenipazar, Bilecik  yew sûka wılayetê Bilecikiya.
.tk
.tk internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba dewleta Tokelauy nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Tokelauy mocneno.
Ordu (wılayet)
Ordu (be Tırki: Ordu ili), yew wılayetê Tırkiyao. Merkezê wılayetê Orduy sûka Orduya. Riyê erdê wılayeti pêro piya 5.894 km²yo. Dormey wılayetê Orduy de wılayetê Giresun, Samsun, Sêwaz u Toqati estê.
Qezey
Qeza merkezi ra piya wılayetê Ordu de 19 qezey estê.
Tırsık
Tırsık, wılayetê Semsûri de yew dewa qezay Aldûşiya.
Ekonomiye
Ekonomiye dewa Tırsık be heywanweyikerdış u ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewa Tırsık de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewa Tırsık esta u terefê hıkumati ra kerda asfalt.
Xızmete
Dewa Tırsık de postexane çıniyo. Awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
İzzet Altınmeşe
İzzet Altınmeşe yew senatkaro Zazayo. Serra 1945ıne de qezaya Diyarbekır Şankuşi de ameyo dınya. Eke İzzet Altınmeşe 5 aşmi bi, kufletê xo sebebê ekonomiye ra bar kerdo bacarê Edeneyi. Uca de Altınmeşe gureyê piyê xo kuaforiye musayo.
Berav
Berav (be Tırki: Sarıbudak / Sarıgül), wılayetê Dêrsımi de, qezay Pılemuriye de yew dewa nahiya Pırdê Suria.
NGC 239
NGC 239, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê Balina miyan de ca gêno. 1886 de terefê Francis Preserved Leavenworthi ra keşıf biyo.
.to
.to internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba dewleta Tonga nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê dewleta Tonga mocneno.
Çirıg
Çirıg (be Tırki: Sağlamtaş, Çirik) qezay Dêrsımi Pılemuriye de yew dewa nahiya Pırdo Suriya.
Mısıro Corên
Mısıro Corên (Erebki: صعيد مصر; Sa'id Mısır) namey cayiyo ke verocê Mısıri de maneno. Mısıro Corên verocê Etyopya ra sıfte keno u heta zımey Nili ra şono. Naca namê xo destpêkerdışê Royê Nili ra gêno. Çımey roy kamca ra ke sıfte keno, ucayi rê cor vaciyeno. Coke ra nacay rê zi Mısıro Corên vaciyeno.
Dağbeg
Dağbeg (Tırki: Dağbek) wılayetê Dêrsımi de qezay Pılemuriye de yew dewa nahiya Pırdo Suria.
Samsun (wılayet)
Samsun (be Tırki: Samsun ili ), yew wılayetê Tırkiyao. Merkezê wılayetê Samsuni sûka Samsunia. Riyê erdê wılayeti pêro piya 9,579 km²yo. Dormey wılayetê Samsuni de wılayetê Amasya, Çorum, Ordu, Sinop u Toqati estê.
.tn
.tn internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba dewleta Tunısi nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Tunısi mocneno.
NGC 4588
NGC 4588, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
.tv
.tv internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba dewleta Tuvaluy nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê dewleta Tuvaluy mocneno.
NGC 240
NGC 240, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Maseyan miyan de ca gêno. 22 Tışrino Verên 1886 de terefê Lewis A. Swifti ra keşıf biyo.
La Estrella (Antioquia)
La Estrella, yew sûka Kolombiyaya. Na sûke eyaletê Antioquia miyan dera u serra 1695ıne de biya qeza.
NGC 6625
NGC 6625, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Abrego
Abrego, dewleta Kolombiya de yew sûka.
Éloise
Éloise, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Bibol
Ekonomiye
Ekonomiye dewa Bibol be heywanweyikerdış u ziraet ra bena.
Hirkaniya
Hirkaniya yew mıntıqa tarixiya. Ewro cayê xo Mazenderan, Gilan, Gulıstan u verocê Tırkmenıstaniyo.
Bibol
Terbiyet
Dewa Bibol de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Xızmete
Dewa Bibol de postexane çıniyo. Awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
Ekosistem
Ekosistem, (Yunanki: oikos "keye" u systema "cayê cıwiyayışi") yew ca dı ganiy u nêganiy (bêgoyniy) (zey hewa, awe, minerali) piya cıwiyenê, yewbini rê bestiyenê, weşiya xo piya ramenê, uca rê ekosistem vaciyeno. Yew ekosistem dı yew gani çiyê kı dormey xo dı ca gênê, şenê gani ya zi nêgani bıbê, inan ra piya cıwiyeno. Ekosistem dı ganiy çiyê resnenê cı, yani vecenê, wenê u tayê bini zi kenê vıla, parçe. Desto bin ra nêganiy zi zey madey organiki u inorganiki abırriyenê, benê dı letey.
Kınık
Kınık, yew qezay u taxa wılayetê İzmiriya.
NGC 4605
NGC 4605, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 2373
NGC 2373, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Sinop (wılayet)
Sinop (be Tırki: Sinop ili), yew wılayetê Tırkiyao. Merkezê wılayetê Sinopi sûka Sinopo. Riyê erdê wılayeti pêro piya 5,862 km²yo. Dormey wılayetê Sinopi de wılayetê Çorum, Samsun, u Qestamonuy estê.
Mıntıqay Deryay Miyanêni
Mıntıqay Deryay Miyanêni ya zi Mıntıqay Deryay Sıpêy (be Tırki: Akdeniz Bölgesi), yew mıntıqaya Tırkiyaya.
Gurk
Gurk (be Tırki: Karagöz, Kürk, Gürk), wılayetê Dêrsımi de, qezay Pılemuriye de yew dewa nahiya Pırdê Suria.
Kenanki
Kenanki ya zi Zıwanê Kenani yew zıwano Semitkiyo. Diyarê Kenani de terefê yehudiyan ra qısey biyêne.
Domancy
Domancy, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
.nc.tr
.nc.tr internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodê Tırkiya .tr (ccTLD ê Tırkiya) ra peda kerdo û seba dewleta Qıbrısê Zımey nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Qıbrısê Zımeyi mocneno.
NGC 2089
NGC 2089, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
.tr
.tr internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba dewleta Tırkiya nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Tırkiya mocneno. İdarekerdışê ni kodi destê ODTÜ dero. 80.000 ra zêde pelê inerneti be peybendê ".tr" qediyenê.
NGC 534
NGC 534, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê Heykeltaştoğ miyan de ca gêno. 23 Tışrino Verên 1835 de terefê John Herscheli ra keşıf biyo.
Şırnaq (wılayet)
Şırnaq (be Tırki: Şırnak ili), yew wılayetê Tırkiyao. Merkezê wılayetê Şırnaqi sûka Şırnaqia. Riyê erdê wılayeti pêro piya 5,862 km²yo. Dormey wılayetê Şırnaqi de wılayetê Hekari, Mardin, Sêrt u Wani estê.
La Burbanche
La Burbanche, yew komuna Eniya. Na komune Fransa de, mıntıqaya Overn-Ron-Alpan de ca gêna.
Vişterao Ronışte
Vişterao Ronışte (Tȟatȟáŋka Íyotake, İngiliz ki: Sitting Bull; 1831 – 15 Kanun 1890) yew postesuro. Be ordiyanê DAY ra herb kerdo. Siyuyan ra ezbetê da Siyuyê Lakota rao u Reisê pêra Hunkpapao.
.tm
.tm internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba dewleta Tırkmenıstani nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Tırkmenıstani mocneno.
NGC 241
NGC 241, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Tukana miyan de ca gêno. 12 Tebaxe 1834 de terefê John Herscheli ra keşıf biyo.
Béréziat
Béréziat, yew komuna Eniya. Na komune Fransa de, mıntıqaya Overn-Ron-Alpan de ca gêna.
.ug
.ug internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba dewleta Uganda nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Uganda mocneno.
İbraniy
İbraniy yew şaro kıhano ke Suriya ra hetan Mısır, uca ra hetan Quweyt vıla biyo. Ê İbranki qısey kenê.
Cebarusaği
Cebarusaği, wılayetê Xarpêti de yew dewa qezay Kebaniya.
Ekonomiye
Ekonomiya dewa Cebarusaği be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewa Cebarusaği de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de musayış wanenê.
Resayış
Raya dewa Cebarusaği esta û kerda asfalt.
Xızmete
Dewa Cebarusaği de postexane çıniyo. Awa dewe esta. Elektrikê na dewe esto.
Wiyana
Wiyana (be Almanki: Wien) paytextê u vacarê tewr gırdê Awıstıryayo, demo zey de eyaletê 9ê welatan ra hetê pêmıtışê riy ra şarıstano tewr qıckeko. Be mabênê nıfusê 1.650.000i vacarê tewr qalabalıxê welatiyo, be ilçeyanê dormeyan piya Wiyana de mabênê dı milyon merdumi cıwiyenê, ke no zi yê nıfusê Awıstırya mabênê çar de yewo. Hetê nıfusi ra Wiyana vacarê desina tewr gırdê Yewina Ewropayo.
Seserran ra nat cayê roniştena xanedanê Habsburgi bi, merkezê kulturi u siyasiye ra yew biyo. Wiyana Londra, New York u Paris ra peyên be nıfusê xoyê 2 milyoni vacarê çarina tewr gırdê dınya bi, Cengê Dıyayê I. ra peyên nıfusê xoyê çar ra yew kerd vini.
İmperyalizm
İmperyalizm, ideolociya politika u vênayışo ke tede yew şar kultur u cıwiyayışê xo şaranê binan sero erzeno, miyanê şaranê binan de kulturê xo hera keno. İmperyalizm de mılet çımeyê mıletanê binan ra fayde gêno. İmperyalizm de zaf mıxtelif çeşıdi estê ke:
Verê seserra 16ıne de imperatoriyê gırdi, erdê ke ê gırewtê wayirê şar u mıletê inan biyayêne u no zi imperyalizm vêniyao. Dıma kolonizasyoni imperyalizm zi zerrekê xo vurno, halo xırabın gırewto. Şarê Ewropa dewletê gırdi vıraştê, şarê Afrika u Asya kerdê kole.
Book:ABBA
Lista kıtabê ABBA:
Şawi
Şawi, wılayetê Semsûri de yew dewa qezay Aldûşiya.
Darius I
Darius I yew hıkumdaro Farısi biyo. Mabênê 522 ra 486 İ.V. de hıkum ramıto. Ey ra vanê şaxê şaxano. Tewr quwetın qralê İmperatoriya Hexamenışiyano. Hem dewleta xo yew are de gırewta pê hemi ki cayê dewleta xo kerdo hira.
Şawi
Ekonomiye
Ekonomiye dewa Şawi be heywanweyikerdış u ziraet ra bena.
Tekirdağ (wılayet)
Tekirdağ (be Tırki: Tekirdağ ili), yew wılayetê Tırkiyao. Merkezê wılayetê Tekirdaği sûka Tekirdağo. Riyê erdê wılayeti pêro piya 6,218 km²yo. Dormey wılayetê Tekirdaği de wılayetê Çanaxqele, Edirne, Estanbol, u Qırxlareliy estê.
NGC 4630
NGC 4630, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Kuxtaru
Kuxtaru (be Tırki: Beğendik, Köhteran) qezay Dêrsımi Pılemuriye de yew dewa nahiya Pırdê Suria.
Şawi
Resayış
Raya dewa Şawi esta u terefê hıkumati ra kerda asfalt.
Xızmete
Dewa Şawi de postexane çıniyo. Awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
Nımıtık
Nımıtık, yew kayê domanano ke yew ra zêdêr domanan ra piya kay beno, oyo. Şertê kayi, yew çımanê xo gêno u kaykerê bini şınê xo nımnenê. Oyo ke çımanê xo gêno, hetan des (vist, hirıs, çewres, pancas) amoreno u dıma çımanê xo keno a u şıno kaykeranê binan geyreno.
NGC 244
NGC 244, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê Balina miyan de ca gêno. 30 Kanun 1785 de terefê Wilhelm Herscheli ra keşıf biyo.
Kırık
Kırık yew dewa qezay Boglani u wılayetê Çoligia. Şarê Kırıki Zazaki qısey keno. Nıfusê dewe 254o. Boglani ra 32 km u Çoligi ra 86 km dûria.
Çorşmegirewtiş
Çorşmegırewtış, yew sûke, yew welat ya zi teberê cay ra irtibatê yew cayê do bini bırnayışo.
Ceignes
Ceignes, yew komuna Eniya. Na komune Fransa de, mıntıqaya Overn-Ron-Alpan de ca gêna.
Harşiye
Harşiye (be Tırki: Kovuklu) wılayetê Dêrsımi de, qezay Pılemuriye de yew dewa nahiya Pırdo Suria.
Harşiye verê coy dewa de zaf rındeke biye, hêgayê xo zaf bi, bırrê xo gur bi. Dewa de khewiye biye. Na dewe de muriy, muriyê rezi, say, gozi, şêwzi; daran ra qewaxi, viyali, mazêni u qiracêri zafê.
Dawa Dersımi de sıfte na dewe u dewê dormey amey vêşnayene u thalkerdene. Serra 1930ıne de eskerê Tırki ame serde, dewi vêşnay. Nıka dewe de kes nêmendo. Raya xo biya xırabiye. Eskeri bırrê dewe vêsna, mılet kerd teber. Mılet hewna newe wazeno peyser bêro. Tenya 4-5 çêy mendê. Ena dewe de say, gozi, muriy u vaş tede biyo hışk.
NASDAQ
NASDAQ (be İngılızki: National Association of Securities Dealers Automated Quotations), New York City de yew yewdestdariya ekonomiya. Hetê teknolociye yew galeyo tewr gırdo.
Pul, Keban
Pul, wılayetê Xarpêti de yew dewa qezay Kebaniya.
Ekonomiye
Ekonomiya dewa Puli be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Resayış
Raya dewa Puli esta û kerda asfalt.
Xızmete
Dewa Puli de postexane çıniyo. Awa dewe esta. Elektrikê na dewe esto.
Næstved
Næstved, yew sûka dewleta Danimarkaya.
Koê Seri
Koê Seri qezay Dêrsımi Pılemuriye de yew dewa nahiya Pırdê Suria.
Genc
Genc (be Usmanıcki: کنج Genc, be Tırki: Kaleköy) yew dewa qezay Boglani u wılayetê Çoligia. Şarê Genci Zazaki qısey keno. Nıfusê dewe 454o. Boglani ra 42 km u Çoligi ra 88 km dûriya. Namey muxtarê dewa Genci Ekrem Dinlero.
Mabeynê serranê 1924 u 1927ıne de merkezê wılayetê Genci biyo. Dewe de hewna binayê tarixi estê. Labelê pê destê dewlete ra hawo verê dewe de baraji vıraziyenê.
Cerdon (Ain)
Cerdon, yew komuna Eniya. Na komune Fransa de, mıntıqaya Overn-Ron-Alpan de ca gêna.
Markazu
Markazu (ya zi Markazan; be Tırki: Kalınkaş) qezay Dêrsımi Pılemuriye de yew dewa nahiya Pırdê Suria.
Newşeher (arezekerdış)
Mana na çekuye Newşeher vuriyena:
Deşta Ewropay Zımey
Deşta Ewropay Zımey yew deşta de zımey qıtay Ewropaya. Berziya xo mabeynê 0 u 200 metreya. Erdê xo 410 km²yo. Deşta Ewropay Zımey de dewletê Almanya, Hollanda, Belçıka, Polonya u Danimarka estê. Royê Elbe u Reni Deşta Ewropay Zımey derê. Deşta Ewropay Zımey be Deşta Ewropay Rocvetışi ra ciranê.
NGC 4655
NGC 4655, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Toqat (wılayet)
Tekirdağ (be Tırki: Tokat ili), yew wılayetê Tırkiyao. Merkezê wılayetê Toqati sûka Toqato. Riyê erdê wılayeti pêro piya 9,959 km²yo. Dormey wılayetê Toqati de wılayetê Amasya, Ordu, Samsun, Sêwaz, u Yozğati estê.
NGC 245
NGC 245, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Balina miyan de ca gêno. 1 Tışrino Verên 1785 de terefê Wilhelm Herscheli ra keşıf biyo.
Meçiye
Meçiye (be Tırki: Kaymaztepe) qezay Dêrsımi Pılemuriye de yew dewa nahiya Pırdê Suria.
Murdafan
Murdafan (be Tırki: Kangallı) qezay Dêrsımi Pılemuriye de yew dewa nahiya Pırdê Suria.
NGC 6649
NGC 6649, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Wikipediya Erebki
Wikipediya Erebki yew versiyonê wikipediyayo Erebkiyo. September, 2023 ra tepiya meqaleyi tede estê. Heta nıka reyi vurnayışi tede biyê. Wikipediyaya Erebki de sıfte kerd.
Villarreal CF
Villarreal CF, yew klubê futboliyê İspanyayo. Klub serra 1923yıne de ameyo ronayene. Nameyê sehaya cı "Estadio de la Cerámica"yo.
Pancıras
Pancıras (be Tırki: Çakırkaya) qezay Dêrsımi Pılemuriye de yew dewa nahiya Pırdê Suria.
Nuryek
Nuryek (be Tırki: Murat) yew dewa qezay Boglani u wılayetê Çoligiya. Şarê Nuryeki Zazaki qısey keno. Nıfusê dewe 650o. Boglani ra 18 km u Çoligi ra 64 km dûria. Namey muxtarê dewa Nuryeki Sadık Ekinciyo.
Pardiye
Pardiye (be Tırki: Uzunevler) qezay Dêrsımi Pılemuriye de yew dewa nahiya Pırdê Suria.
Certines
Certines, yew komuna Eniya. Na komune Fransa de, mıntıqaya Overn-Ron-Alpan de ca gêna.
Tarixê huneri
Tarixê huneri (ya zi tarixê senate) lızgey şınasiyo kı dem be dem averşiyayışê huneranê vênayenan geyreno cı, oyo. Çiyê kı merdıman vıraştê, tarixê huneri ey geyreno cı, kami o vıraşto ey geyreno cı u veceno miyan. Tarixê huneri senatê da tenıka.
Usmaniya (wılayet)
Usmaniya (be Tırki: Osmaniye ili), yew wılayetê Tırkiyao. Merkezê wılayetê Usmaniya sûka Usmaniyayo. Riyê erdê wılayeti pêro piya 3,767 km²yo. Dormey wılayetê Usmaniya de wılayetê Edene, Gurgum, Qazianteb u Xetay estê.
Pırriye
Pırriye (be Tırki: Beyce, Piri) qezay Dêrsımi Pılemuriye de yew dewa nahiya Pırdê Suria.
Dziecinów
Dziecinów (bıwane: Ceçinuf), verocê rocakewtena Polonya de yew dewa. Gorey amardışê serra 2007ıne nıfusê cı 704 nefero.
'' Dziecinów sero no nuşte hewna nêqediyayo. Tı şikinay be iştırakê xo pheşti bıdê Wikipediya Zazaki. «[ bınusne.]»
.ua
.ua internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba dewleta Ukrayna nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Ukrayna mocneno.
Cessy
Cessy, yew komuna Eniya. Na komune Fransa de, mıntıqaya Overn-Ron-Alpan de ca gêna.
Kartole
Kartole (ya zi khartole, patese, be (Latinki: Solanum Tuberosum), koka gıloreloçıkına yew nebatiya (reweya) ke bınê erdi de rewena, coka cı ra “saya erdi” ki vaciyena, serê sebzeyan ra mariyena. Kartole de zaf hidrokarbon esto, pewciyena û weriyena. Dınya sero yew serre de heta 300 (hirê sey) milyon ton kartoli veciyenê û her ca de sıfrê merduman ra kemi nêbenê.
Kartoli tewr verên de Çile de veciyê. Vatene ra gore 13.000 serri İsay ra ver insanan kartoli werdê.
Baxçey İşkenceyan
Baxçey İşkenceyan (be Fransızki: Le Jardin des supplices) yew romanê de nuştekarê Fransızi Octave Mirbeauyo (1899).
Kartole
Dınya de, tewr zêde Çin (66,573 milyon ton), dıma Rusya (Urusya) (32,871 milyon ton), Hindıstan (24,082 milyon ton), Dewletê Amerikaê Yewbiyaey (20,856 milyon ton), Ukrayna (16,620 milyon ton), Polonya (15,524 milyon ton), Almanya (11,492 milyon ton), Belarus (7,421 milyon ton), Hollanda (7,363 milyon ton), Fransa (6,877 milyon ton), Qraliya Yewbiyayiye (6,375 milyon ton) û Tırkiya (5,200 milyon ton) de kartoli ramiyenê. Nê 12 dugeli % 71 kartolanê dınya vecenê.
Victor Hugo
Victor Hugo (b. 26 Şıbat 1802 - m. 22 Gulane 1885) nustox, şaîr û sîyasetkarêko Fransiz bîyo.
1885 de wexto sekerate de bi wina vat: "Bawerîya mi bi Homayî esta. Labelê ez yew papazê kilîse zî nêwazena."
Adey Britanya
Adey Britanya, qıtaya Ewropa de hetê zımey Atlantiki de taxımê adeyano. Adeyi sero Adey Britanya Gırde, Adey Mani u nezdiyê 6 hezari adeyan ra mıteşekılo. Erdê cı sero nezdiyê 72 milyoni merdım cıwiyeno. Hetê hegemonya ra zi politika de Cumhuriyetê İrlanda u Qraliya Yewbiyayiye hıkum kenê.
Adey Britanya Gırde
Adey Britanya Gırde, dustê rocvetışê Adey İrlanda de yew adeyo. Adeyi sero İngıltere, Gali u İskoçya estê u nê warey aidê Qraliya Yewbiyayiyê. Adeyanê Britanya miyan de adeyo zaf gırdo.
Yozğat (wılayet)
Yozğat (be Tırki: Yozgat ili), yew wılayetê Tırkiyao. Merkezê wılayetê Yozğati sûka Yozğato. Riyê erdê wılayeti pêro piya 14,123 km²yo. Dormey wılayetê Yozğati de wılayetê Amasya, Çorum, Qeyseriye, Qırıxqele, Qırşeher, Newşeher, u Sêwaz u Toqati estê.
Arzumak
Arzumak (be Tırki: Yaylagünü), wılayetê Mamekiye de dewê da qezay Puluria.
Saldax
Saldax (be Tırki: Salördek) qezay Dêrsımi Pılemuriye de yew dewa nahiya Pırdê Suria.
Koyunuşağı, Keban
Koyunuşağı, wılayetê Xarpêti de yew dewa qezay Kebaniya.
Ekonomiye
Ekonomiye dewa Koyunuşağı be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
.om
.om internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba dewleta Umani nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Ummani mocneno.
Koyunuşağı, Keban
Terbiyet
Dewa Koyunuşağı de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewa Koyunuşağı esta û kerda asfalt.
Xızmete
Dewa Koyunuşağı de postexane çıniyo. Awa dewe esta. Elektrikê na dewe esto.
Gomê Aşti
Gomê Aşti ya zi be nameyo verên ra Asdo Komu (be Tırki: Akyurt) dewê da Têrcania. Tede Zazaki qısey kenê u şarê dewe Elewiyo. Verê coy Ermeniy ki tey biyê. Namey dewe heni vaciyeno ke namey yew merdumi ra yeno ke Ermeni biyo, namey xo ki "Ast" biyo. .
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış u ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de musayış wanenê.
Resayış
Raya dewe esta u kerda asfalt.
Xızmete
Postexane çıniyo. Awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
.uy
.uy internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba dewleta Uruguay nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Uruguay mocneno.
Vıcan
Vıcan wılayetê Erzıngani de yew dewa qezay Mamaxatuna.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış u ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewe esta u kerda asfalt.
Xızmete
Postexane çıniyo. Awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
Mısıro Cêrên
Mısıro Cêrên letey zımey Mısırio. Verocê cı de Mısıro Corên esto û zımey cı de zi Deryao Miyanên esto. Royê Nili Mısırê Corêni ra sıfte keno û heta naca rameno.
Wikipediya Macarki
Wikipediya Macarki yew versiyonê wikipediyayo Macarkiyo. September, 2023 ra tepiya meqaleyi tede estê. Heta nıka reyi vurnayışi tede biyê. Wikipediyaya Macarki de sıfte kerd.
NGC 246
NGC 246, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Balina miyan de ca gêno. 27 Tışrino Peyên 1785 de terefê Wilhelm Herscheli ra keşıf biyo.
.jo
.jo internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba dewleta Urduni nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Urduni mocneno.
Mıhemmed Mursi
Mıhemmed Mursi İsa El-Eyyat (be Erebki : ‏محمد مرسي عيسى العياط, b. 20 Tebaxe 1951, Şariya- m 17 Heziran 2019,Qahira), yew siyasetkar u serekcumhurê Mısıri bi. Pê weçinıtış iqtidar amaene reisê cumhuri bi. 3 Temuze 2013 de neticey Darbeyê Eskeriye ra iqtıdar ra ard war.
Heyat
8 Tebaxe dê wılayetê Şarqiya de dewa Elawda dı ameyo riyê dınya. Panc bırayan ra tewr gırdo. Mektebo sıfteyên dewa xo de wendi bi. Maya cı xanıma keyi biya, piyê cı zi rencber biyo. Lisansa mıhendisey Universıtey Qahire de kerd temam. Doktoray mıhendisey Universitey Kaliforniyay Veroci de qedênê (1982). Dıma seba musnayışi ame Mısır dê Universitey Zagazigi de dersi day. Metalurciye sero ixtısas kerd.
Roca 17.06.2019ıne de wexto ke mehkeme de ifade da, sehate sera şona, xo de şono. Eke benê xestexane, mıreno. Heni zaniyeno ke qelbê cı decao, vınderdo.
Siyaset
Universıte miyan de ideolociya xo gore Bıraanê Mısılmanan de kewt siyaset. Mursi mabeynê serranê 2000 u 2005i de bı mebus. 2011de Bıraanê Mısılmanan Mısır de Partiya Edaleti u Xoseriye de bi serdarê parti. Weçinıtışê Reisê Cumhurê Mısıri 2012 de bi ezaê parti. Turo verên de % 25 rey gırewt, turê dıyıne de % 51.73 be rey ra çiniya we. Protestoyê Mısıri'ê 2012-2013 de eskeriyay Mısıri darbe kerd u Mursi çekerd (eşt) hepıs. 16 Gulane 2015de mehkemey Mısır'i ey rê İdam da.
.vu
.vu internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba dewleta Vanuatuy nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Vanuatuy mocneno.
Toppdomän
.va
.va internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba dewleta Vatikani nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Vatikani mocneno.
Ceyzériat
Ceyzériat, yew komuna Eniya. Na komune Fransa de, mıntıqaya Overn-Ron-Alpan de ca gêna.
Hamlet Gonaşvili
Hamlet Gonashvili (ჰამლეტ გონაშვილი Hamlet Gonašvili) (20ê Hezirane 1928 - 25ê Temuze 1985), tayıne ki cı rê vato  "vengê Gurcıstani", deyrvacê (şairê) tenori'o Gurciyê Gurcıstani, malımê do tesirkar û vatoğê deyranê (lawıkanê) Gurciyan'ê şari bi.
Gonaşvili rocakewtena (şerqê) Gurcıstani de ame dınya û qeydey xo deyranê Kartli û Kaxeti sero qeydeo (yorumo) tewr weş ameyne diyene. Ey xeylê caizey û xelatê mılliy gırewti.
NGC 3877
NGC 3877, yew cısmê asmênio. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Xatiray yew xizmetkare
Yew xizmetkare ke nameyê aye Célestine ya, no roman, ti vanî qey qîrayîşê aye yo. No roman, ti vanî qey cematê burjûwa yo ke xizmetkaran pelixneno rê, yew serewedaritiş o. Nê romanî de xizmetkarîya ke şeklêko ciya yê koleyîye yena vînayene, neşter ameyo pirodayene: “Hima zî vanî esîrîye çinîya. Na zur a, hem zî zura bêboç a. Hewlo, la nê xizmetkarî çî yê? …Ê esîr nîyê? … Şexsîyetêk ma yo ke timî hor yeno diyene û bin şikî de yo esto. Beran, berkêşkan, dolabê têlinan rîyê ma ra qefelnenê, şîşeyan rîyê ma ra îşaret kenê, fêkiyan rîyê ma ra hûmarenê… awiranê xo yê sey polîsê xefîyayan, destanê ma ra, tunikanê ma ra, boxçayanê ma ra, yew fasile zî, dûrî nêfînenî.”
NGC 2355
NGC 2355, yew cısmê asmêniyo. Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Tasniye
Tasniye (be Tırki: Gökçekonak, Tahsini) qezay Dêrsımi Pılemuriye de yew dewa nahiya Pırdê Suria.
Foça
Foça, yew qezay u taxa wılayetê İzmiriya.
NGC 4680
NGC 4680, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Doussard
Doussard, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
.ve
.ve internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba dewleta Venezuela nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Venezuela mocneno.
Toppdomän
Bektasiusagi
Bektasiusagi (be Tırki: Eğrikavak Köyü Bektaşuşağı Mezrası), wılayetê Mamekiye de dewê da qezay Puluria.
Erqoli
Erqoli, wılayetê Xarpêti de yew dewa qezay Kebaniya.
Ekonomiye
Ekonomiya dewa Erqoli be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewa Erqoli de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewa Erqoli esta û kerda asfalt.
Xızmete
Dewa Erqoli de postexane çıniyo. Awa dewe esta. Elektrikê na dewe esto.
Barry Bostwick
Barry Knapp Bostwick (b. 24 Sıbate 1945, San Mateo, California, DAY) aktor u merdımo namdaro ke şowê Amerikayê têlevizyoni de program vırazeno u medyay sosyale de ca gêno.
Malon
Malon ya zi Melekan (be Tırki: Mutluca) yew dewa qezay Boglani u wılayetê Çoligiya. Şarê Maloni Zazaki qısey keno. Nıfusê dewe 749o. Boglani ra 30 km u Çoligi ra 69 km dûriya. Namey muxtarê dewa Maloni Halim Kılinço.
Asınger
Asınger ya ki hedad (< Erebki ḥaddād حداد): Mordemoki asın ra çi u heceti vırazeno eyra vanê asınger. A senate ra ki vanê asıngeriye. Çiyo kı asıngeran vıraştê, inan ra taydê cı nêyê: Xençer, kardi, şımşêr, qaluçi, zengen, huy, torzên, merı, şiş, tawqı / saci, şişa nani, şişê kebabi, qedum, çakuç, sırsi, dahriye, tırpane, zomp, asınê teqe u penceran, kesey kêberan, asın ra kêberi, asınê çorşmey (dormey) kêberandê textınan, rêzılê dewar gırêdayenê gırdi ya zi estor qeydkerdenı u herwına.
Cayo kı tey demırcinı (asıngerey) bena, ê cay rê vanê asıngerxane. Zenatê asıngeriye verê coy perey kerdê u ravêrdê, ewro zi wınio. Merdımê kı asıngerey kenê, pa hem weş xo idare kenê u hem ki pa benê dewlemendi.
.vn
.vn internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba dewleta Vietnami nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Vietnami mocneno.
Eskiköy
Eskiköy, sûka Semsûri de, yew dewa Bêsniya.
.hr
.hr internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba dewleta Xırvatıstani nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Xırvatıstani mocneno.
Bridgetown
Bridgetown (wendışê cı be Zazaki: Brictawn) paytext û bacarê Barbadosiyo tewr gırdo. Namê bacariyo raştıkên the town of Saint Michaelo. Serra 1628ıne de koloniyê ingılızan tiya ca biyê.
Veramini
Veramini (be Tırki: Efeağılı) qezay Dêrsımi Pılemuriye de yew dewa nahiya Pırdê Suria.
Bilgec
Bilgec (be Tırki: Bilgeç), wılayetê Mamekiye de dewê da qezay Puluria.
Köseceli
Köseceli, sûka Semsûri de, yew dewa Bêsniya.
Marle
Marle dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
.ye
.ye internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba dewleta Yemeni nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Yemeni mocneno.
Toppdomän
Lista sûkanê Erebıstanê Seudi
Ena yew lista sûkanê Erebıstanê Seudiya.
Sûkê tewr gırdi
<center class="" style="min-height: 341px;">
Arzeng
Arzeng (be Tırki: Oymapınar) yew dewa qezay Boglani û wılayetê Çoligiya. Şarê Arzengi Zazaki qısey keno. Nıfusê dewe 240o. Boglani ra 24 km û Çoligi ra 70km dûriya. Namey muxtarê dewa Arzengi Kazım Boyluyo.
Dikili
Dikili, yew qezay u taxa wılayetê İzmiriya.
.gr
.gr internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba dewleta Yunanıstani nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Yunanıstani mocneno.
Lista deistan
Na yew lista parçekiya ke merdumanê deistan kategorize kena, êyê ke bıngehê baweriya Homayi tenya dinê tebii sera gênê, ya zi baweriya heqiqetê dini muhakemekerdış ra dıme wehiyê kıtabanê firazan ya zi peyğamberan ra nêgênê. Êyê ke seba tesirê deizmi ra, ya zi namdariya xo dorhêma binan de esta, çıniyê we.
Castries
Castries, yew sûka û paytexta dewleta Saint Lucia'ya. Kışta rocawanê Karibien de ca gêna.
NGC 6626
NGC 6626, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Kesmetepe
Kesmetepe, wılayetê Semsûri de yew dewa Bêsniya.
Hidi
Hidi, wılayetê Xarpêti de yew dewa qezay Kebaniya.
Ekonomiye
Ekonomiya dewa Hidi be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Resayış
Raya dewa Hidi esta û kerda asfalt.
Xızmete
Dewa Hidi de postexane çıniyo. Awa dewe esta. Elektrikê na dewe esto.
NGC 4705
NGC 4705, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
.zm
.zm, internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba dewleta Zambiya nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Zambiya mocneno.
Birmun
Birmun ya zi Birman (be Tırki: Eskigedik), wılayetê Mamekiye de dewê da qezay Puluria.
Altınuşênu
Altınuşênu (be Tırki: Altınhüseyin) qezay Dêrsımi Pılemuriye de yew dewa nahiya Deşta.
Açomki
Açomki (zıwanê xo de: اَچُمى Açomi ya zi لارستانی Larestani) ya zi Larki zıwano İrankiyo û İrankiyê do verocê rocawaniyo. No zıwan be zıwananê Farski û Lurki ra gıredayeyo, inan ra nezdiyo. The Lari language has lots of words from Middle Persian that distinguishes it from modern Persian. Zıwananê kıhanan miyan de zi Pehlewki ra nezdiyo. Açomki goreyê Farski ra bınê tesırê zıwanê Erebki de kemiyêri mendo. Yew zi zıwanê Açomki zey zıwanê Zazaki, zıwano de ergatifo, coke ra ke miyanê Açomki û Farski de ferq esto.
Zafêrê qalkerdoğanê zıwanê Açomki dewanê eyaletê Farsi de (Larıstan, Khonj, Geraş, Lamerd) û koyanê Bestaki û Hurmuzgani derê. Şarê zıwanê Açomki zi Larıstaniyê û zafêrê şarê Larıstani mısılmanê sunniyê. Xeylê diyalektê zıwanê Açomki estê zey: Xonci, Lari, Geraşi, Evazi (Ewadi), Fedaği, Eradi, Bestaki, Fışvari, Xuxerdi û Kenderi.
Larsgerdki
Larsgerdki yew zıwano de İrankio, İrankiyê do zımeo rocawanio û zıwanê Sımnankio. Larsgerdi eyaletê İrani Sımnan de zıwano lokalo, mehallio. Amarê qalkerdoğanê xo zaf kemio, serra 2006ıne de hınzar (1000) merdumi amariyao.
Soçi
Soçi, Rusya de yew sûka mıntıqaya Diyarê Krasnodaria.
Sûkê wayiye
Čačak, Cheltenham, Menton, Rimini, Espoo, Kerch, Trabzon, Pärnu, Weihai, Sidon, Las Piñas, Long Beach, Baden-Baden, Surgut u Nagato
.nz
.nz internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba dewleta Zelanda Newiye nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Zelanda Newiye mocneno.
Çeşme
Çeşme, yew qezay u taxa wılayetê İzmiriya.
Sükon
Sükon (be Tırki: Sükyan) yew dewa qezay Boglani u wılayetê Çoligia. Şarê Sükoni Zazaki qısey keno. Nıfusê dewe 249o. Boglani ra 30 km u Çoligi ra 76 km dûriya. Namey muxtarê dewa Sükoni Sıddık Kılıço.
Xozê yabani
Xozê yabani (Sus scrofa) ya zi be namey Xozê Ewropaê yabani, yew ganiyo ke keyey xozan rao, cayanê zey Ewropa (teberê İskandinawya), Ewrasya u zımey Afrika u tayêna zi adey verocê qıtay Asya de cıwiyeno. Merdıman xozê yabani be xo berdê cayanê dûran, wıni zi habitatê xozanê yabanan kerdo hira. Coka xozê yabani dınya sero keyey çıçıkınan ra tewr ganiyanê cayanê hiran de cıwiyaeyan ra yewo. Dı u het miyan dê leyrê yew mahwiye (xoza maykiye rê vanê mahwiye) benê. Key kudıki (leyrê xozan rê vanê kudık) benê şeş aşmi, muyê inan veciyenê. Leyrê maykiy şeş u heşt aşman de şena leyr do cı.
Xozê yabani zey keyan weşiya xo ramenê. Yew keyey xozanê yabanan de pancês u vist (des u panc u vist) xozi benê u ê pêro piya cıwiyenê. Êlkaney (xozê neri rê vanê êlkane) tek teyna demê biyayışê leyran rê yenê nezdiyê keyan, dıma zi ageyrenê cayê xo. Coka yew keyey xozanê yabanan de mahwiy, gênci u leyri estê.
Namekerdış
Xozê yabani zey xozanê keyey niyê. Merdımi xozanê yabanan seyd kenê, postıkê xozanê yabanan gênê, roşenê. Goştê xozi dınya sero tewr goştanê namdaran ra yewo, merdımi goştê xozi zaf wenê. Tayê bazırganan zi xozanê yabanan seyd kenê, goştê cı roşenê.
Terminolociya têversanayışê seydkerdışê xozanê yabanan gorey namey xozan be serrê inan Zazaki de:
Xozi mêşe, bırr, vaş, çol, ko u cayê zey ninan, her ca de cıwiyeni. Xozi vaşan ra hete heywananê qıtekan, her çi weni. Dışmênê xozan zi leopari, qaplani u goştwerê gırdê.
Selçuk
Selçuk, yew qezay u taxa wılayetê İzmiriya.
Hesenqaziye
Hesenqaziye (be Tırki: Hasangazi) qezay Dêrsımi Pılemuriye de yew dewa nahiya Deşta.
.zw
.zw internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba dewleta Zimbabwe nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Zimbabwe mocneno.
Cengê Têrcani
Cengê Têrcani namê yew cengo ki benatê dewleta Aq Qoyunlu û İmperatoriya Usmanıcan de biyo. Tarixê cengi 1473 o. No ceng de Fatih Sultan Mehmet galib ameyo.
Sebebê cengi
Mehmed II İmperatoriya Bizansi ardo cer, qedeno. Estanbol (Konstantinpolis) gureto, xore kerdo payitext. nu olayra dıma, hona teni mordemi dewletu gano roma, anatolite hona hukum ramıtene. zu dewleti ki Trabzon Rum dewleti beno. İstanbulra dıma, Fatih û ca çıme xu gureto. Fikre xu fetiho trabzon biyo. Ama ferq kerdo ki, garp te zu dewleta newi vıraciyo. name nu dewleta quwetin akkoyunlu beno. kontrole hardu, cayu Anatoliye, zaferan bine hukmo nu devlet de biya.
Ceng
Fatih ebe ordiye xu tepiya amo. ordiye Uzun hasan, turkmanura peda biyo, resto pe. zaf ordiye gırd biyo, sayiye xu zede bi. ama ordiye osmancik ki, heta teknolojira zaf ravi şiyo. û waxt te vayire tufangu biyo. Nu rüra ordiye Fatih akkoyunli yu zaf rahat mağlup kerdo. worte zu rocede, Ceng qediyo. Uzun hasan zu roje bile damiş nebiyo.
Cengi ra dıme
Ni cengra dıma, Usmancık Aqqoyuni Anatoliye ra te de vet. noro ser. ira dıma ki akkoyun li iran deki bene vin sone.akkoyunura verra zu devleta newi, quwetin resto pe. name nu devlet Safevi beno.
İboyan
İboyan, wılayetê Xarpêti de yew dewa qezay Kebaniya.
Ekonomiye
Ekonomiya dewa İboyan be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewa İboyan de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewa İboyan esta û kerda asfalt.
Xızmete
Dewa İboyan de postexane çıniyo. Awa dewe esta. Elektrikê na dewe esto.
Aryewan
Aryewan, merdumo ke arye paweno, ey rê vaciyeno.
Allan Devanney
Allan Devanney (b. 1941 – m. 1992), yew futbolwano İngılızo profesyonel biyo. Ey pozisyonê forveti de kay kerdo.
Kariyer
Otley de amey bi riyê dınya. Devanney Bradford City u Guiseley de kay kerd bi.
NGC 2357
NGC 2357, yew cısmê asmêniyo. Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
NGC 247
NGC 247, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Balina miyan de ca gêno. 20 Tışrino Verên 1784 de terefê Wilhelm Herscheli ra keşıf biyo.
Zazakipediya:Sınet u Kerwayinı
Ma Zaza-Dımıliyan miyan dı cay sınet u kerwayinê zahf gırs esto. Ma Zaza-Dımıli zahf ehemıyet, ca u qimet danê kerwayinı. Kerwa u kerwayinı ma miyan dı müqedesa. Wexto kı ma jewiya kerwayinı bıkerê, heta hewt pizan, hewt sinselan, oymaxan, hewt kalıkan ma ne kışta kerwayandê xo ra keyna gênê u ne zi danê cı. O kı goniya ma kewna pê pêş u ma pê dı kerwayinı kenê, o u ber yan zi eşira ey ma rê beno zey ê keydê ma. Ey ra ma miyan dı edet niyo ma u kerwayandê xo ya keyney bıdê pê yan zi pê ra bıgirê. Jewi dı kerwayinı kerdenı ma kena nezdi pê, dostaneyêda germı ma mabêndı ronana u ma kena merdımê pê yê rojda teng u heray. O kı ma cı dı kerwayinı kenê, kerwayina ma u inan kalıkan ra kalık ramena. Wext beno hirıs-pancas serı tepeya a kerwayina xo fına newe ra kenê newe u pê dı kerwayinı kenê.
Merdım o kı ma do tey kerwayinı bıkerê, veri ma mabeyndê ey u berda ey dı dostaneyêda germı ronanê, duri u nezdi ra pê sınasnenê, qerekter u şexsiyetê cı gênê xo çıman ver, tehlilê xo yê kerwayinı u ronayenda dostaney weş kenê u ey a tepey a pê dı kerwayinı kenê. Merdım o kı ma pê ra heskenê, ma qimet danê pê, ma pê hesıbnenê u ma zanê ma do a kerwayina xo bıramê u pê rê paşti bıvıziyê ey dı ma kerwayinı kenê. Ma hetı yan zi ma Zaza-Dımıliyan miyan dı kes salme pê dı kerwayinı nêkeno. Hetan kı puçê pê nêvejê u nêzanê çıçiyo, çıçi niyo, çı qerekterdı ro u seni merdım o ma cı dı kerwayinı nêkenê. Ma kerway vanê pê dı bêbextey nêkerê. Jewo kı niro hesabdê ma u ma nêşê ci ya ravêrnê vanê ma ey dı kerwayinı nêkerê. Wext beno dı berê pê dı dışmeni qandê umışbiyayenı, qandê a dışmeney wertera hewadayenı u pê dı dost biyayenı pê dı kerwayinı kenê.
Bellevaux
Bellevaux, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Zazakipediya:Sınet u Kerwayinı
Tay merdımi estê zahf pê ra heskenê, zahf qedır u qimet danê pê u qandê ramıtenda na dostaney pê dı kerwayinı kenê. Tay soz danê pê kı, kê rê lacek bıbo o ey pêş kero. Tabi na zi pê heskerdenı, qimet pê dayenı, pê sınasnayenı u qandê qüwet kerdenda dostaneyda xo yena ravey u bena semedê soz dayenda kerwayinı kerdenı.
Wexto kı jew jewi pêş dı sınet bo u goniya ey bırıziyo ey pêş, ê benê kerwayê pê u heta merg na kerwayina ninan ramena.
Wexto kı kes keno jewi dı kerwayinı bıkero, vanê veror kes xeberı bıdo cı. Eger ey zi rızayey mısnê u kerwayina cı qebul kerdı, ey a tepey a hadreyeya xo ya kerwayinı kerdenı kenê.
Verê kerwayinı kerdenı o kı keno kerwa bo, o kerwadê xo rê çınay sıneti dano deştenı yan zi herineno. Cı rê qatlıx dano vıraştenı u herwına çiyo bıqimet herineno u qandê rojda sınetkerdenı keno hadre. Laceko kı do sınet bo pêranê ey zi kerwadê xo rê qatlıx danê deştenı, qondırey, qolıkı (işlıgı) seatı u herwına herinenê, gênê u kenê hadre qandê rojda sıneti. Ê kı hebê dewlemendê, ê kı hal u wextê cı zahf weşo, ê cıniyerda kerwadê xo rê, qeçandê cı rê altun u çiyo zey ey bıqimet herinenê.
Tay zengini estê laceko kı do cı pêş dı sınet bo u do kerwayê cı bo, ey rê estorı yan zi çiyo wıni bıqimet zi herinenê. Wêrê lacekiyê kı dewlemendê ê zi kerwadê xo rê herinenê. Kes nêvano kerway ma ma rê çiyê nêkerdo mekı ma zi nêkerê. Herkes gorey qüwetê xo hereket keno. Wext beno kışta lacekdê sınetbiyayi dewlemend bena, ê kerwadê xo rê herinenê u ey ra çiyê nêpawenê, wext beno o kı beno kerwa, o dewlemend beno kerwadê xo rê zahf mesref keno u inan ra çiyê nêpaweno. Wext beno kerway pê dı qısey kenê u gorey rewşdê xo lınganê xo erzenê. Wext beno pêya kenê ka kam do çıçi bıkero u çıçi nêkero.
Ma cor dı va, o kı cı ra (pê ra) heskenê ey xo rê kenê kerwa. Ne şerto kerway cı wêrê eşirı yan zi dewlemend bo. Wext beno jew do axa hemalê dı zi kerwayinı keno. Wext beno jew do çerçi axayê xo rê keno kerwa. Ma va kerwayinı heskerdenı ra, qimet pêdayenı ra, pê piyasegırotenı ra, raştey, dürüstey u heskerdeneyda pê ra yena. Wext beno dı enbazê pê yê eskerey pê dı kerwayinı kenê. Wext beno dı dostê pê. (Minak ninan ra hergı jew sukêdı beno). Kerwayinı kerdenı ramıteya dostey u qüwetkerdena a dosteyda inan a.
O kı keno lacê xo sınet kero ey kerwayê xo belikerd tepey a, soz danê pê, qerar gênê kı do fılan rojı dı kerwayinı bıkerê. Dı welat u edetandê ma dı bolwext o kı keno kerwa bo o sınetçi ano. Wext beno nıqara u zırna zi kerwa ano. Tabi heme sınetkerdenı dı nıqara u zırna nêcınenê. Tay estê sınetê kerwayinı dı xo rê sazwan u dêrwanan anê u bı müzigdê inan a kerwayina xo kenê. Tay estê bêsaz u bêsoz, teniya mewludê wendena sınetê xo ravêrnenê. Tay estê bı hıngılmeya, bı şahiyana, zey veyvi bı nıqara u zırnaya, kay u govendana, şami dayenı u silah eştena veyvey sınetkerdenı kenê. Rojê nıqara u zırna danê pıro, şami vırazenê, danê werdenı u mewlud danê wendenı. Tay zi bêhıngılme, bê qırı-cırı sınet kenê u bahdê sınetkerdenı teniya mewludê danê wendenı u vılla benê.
Tay-tay zengini estê, dı veyvedê sınetkerdenda qeçkandê xo dı, qeçanê merdımandê xo, ê enbıryanandê xo, ê sêkür u feqiran zi sınet kenê. Qandê xeyr u sewabi, qandê edet u kültüran, qandê namdayenı u qandê xo mıletı çıman vıstenı. O kı qeçanê xo sınet keno çend qeçê ci yê se, hend zi xo rê kerway temin kenê u vinenê. Tabi tay keyey estê jew yan zi dıqeçanê xo kenê jewi pêş.
Roja kı veyvey sınetkerdenı do destpey kero, a rojı şewra rew key kerway, külfetê cı, dost u merdımê cı çend qüti loqüm, şekerê mewludi, pısküwiti, çiyo kı do kerwadê xo ya kerê ê çi u herwına gênê u yenê key kerwadê xo. Tabi heta kerwa niro nıqara u zırna dest bı cınayenı nêkena. Nıqara u zırna hadre raya amyayenda kerway pawena. Kerwa yeno nino dest bı hıngılmedê veyvedê sıneti beno u gümini kewna nıqara u zırna ser u bena gümı-güma eştenda silahan. Govendi gırêdeyênê u kay kaybenê.
Nan u şamiyê werdenda dıhirı vırazênê u hadre benê. Şêlıgo kı ameyo veyvedê sıneti, enbıryani, dost u enbazi, feqir u fıqarey, qeç u qul u sêküri yenê u mırdiya xo şamiya xo wenê. (Welatê ma dı çend feqiribê zi nan u şamiya cı zahf u bıbereketa, ê kı yenê mırdiya xo wenê). Bahdê werdenda nandê dıhirı fına hıngılmey veyvi dest peykeno. Heta êre nıqara u zırna cıneyêna, govendi gırêdeyênê, kay kaybenê u hıngılmey veyvi rameno.