cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zazaki
Nê zıwanê İrankiyê ewroyêni texminen 4000 serre ra aver be werezayanê xo zıwananê Hind-Ariyan (Urdu, Pancabi u ê bini) u Nurıstani (Aşkun uêb.) ra biyê ciya. Enê zıwanê Hind-İranki xo miyan de yewbini ra 4000 serre ra aver hetê gramer u xeznay kelıman ra zehf nezdi biyê. Oyo ke vacime, gramerê zıwanê Ewısta (Avesta) u Vêda hetê grameri ra %90 zey yewbini biyê. Ezbeta zıwananê Hind-İrankiyan ki anci aidê keyey (familya) zıwananê Hind-Ewropao. Yani, zehf dûri ra ta zıwanê İrlanda u Cêrmenki (Almanki, İngilizki, Danki) u Romanki (İtalyanki, İspanyolki) u Yunanki u Arnavutki u Ermenki ra heta Hind-Arki, yew ki zıwananê merdeyan ra Hititki u Toxarki ra pêro weretê.
Mıntıqay Zazaki
Taê cayan de ki jû ya ki dı dewan de Zazaki qısey beno, zey ê Qeyseriye Koyriye (Sarız), ê Toqati Almus, ê Ardahani Kola (Merdenik, Göle) de. Pancas serra peyêne riyê goçê metropolanê Tırkiya ser, çewres serra peyêne de sebebanê ekonomikan u siyasiyan ra ki dıwelanê Ewropa zey Almanya, İsveç, Holanda, İsviçre, Fransa, Austriya de ki nıfusa Zazayan esta. Taê çımey vanê, Gurcıstan u Qazaxıstan de ki Zazay estê, labelê inan sero dest de melumat çıniyo.
Zey coğrafyay Anadoli u Mezopotamya her ca de zıwan u mıleti têkışt u têzerre derê; Zazaki ki welatê xo de zıwananê binan de irtıbat dero u nê zıwanan ra tesir ki biyo, qısey gırewtê, qısey ki daê cı. Heta kokardena (cênosidê) 1915i her mıntıqay Zazaki de Ermenki ki qısey biyêne, kışta veroci de Suryanki (Asurki) u Erebki ki. Zıwano ke hetê koki ra tewr zêde coğrafyay Zazayan de cı ra nezdiyo, Kırdaskiyo (Kurmanci, yani Kurdkiyê Zımey).
Zazaki miyan de xeylê qısey Erebki ki estê, xora Erebki ra xeylê qısey kewtê zıwananê coğrafyay İslami’ê binan ki. Tırki, Yunanki, Lazki, Gurcki, Suryanki ki kışte ya ki nezdiyê Zazaki de qısey biyê ya ki benê. Oyo ke Tırki zıwano resmiyo u heto bin ra rivatanê politikay asimilasyoni ra 80 – 100 serra peyêne de tesirê Tırki Zazaki sero zêdiyao.
Rıçıkê Zazaki
Oyo ke Zazaki zey xeylê zıwananê İrankiyanê binan erey nusiyao, zemanê veri (guno verên) ra wesiqey u kıtabey çıniyê, ma be temamiye nêşenime rıçıkê (koka) Zazaki sero çiyo aşkera vacime ya ki Zazaki coğrafyay zıwananê İrankiyan de aver koti qısey biyo, qıseykerdoğê zıwani senên ca u cange ra geyraê. Sayiya taê qıyasanê tarixiyan ra zıwanzani[1] vanê ke, elaqay zıwanê Partan be Zazaki hetê tarixi ra zehf nezdiya, labelê tam zey yewbini (pê) niyê. Zazakiyo ke wextê Partan de (Milad ra aver seserra 3yıne heta Milad ra tepeya seserra 3yıne) qısey biyo, Partki zehf nezdi biyo, labelê yew zıwan nêbiyê; her çıqas ke ê wexti ra zıwanê İrankiy gorey ewroy tenêna yewbini ra nezdi biyê. Sinorê imparatoriya Partan’ê  rocawani (ğerbi) be coğrafyay Zazayan ra kewnê tê (zey pêyê).
Jû teoriya rıçıki ya ki goçi esta ke, cı rê vanê „teoriya Deylemi“[2], awa ke Zazay texminen MrT seserra 9.10. zımey İrani, mıntıqay Deylemi (eyaletê Gilani de) ra ameyê caê xoyo ewroyên. Ena teoriye na het ra raşt asena ya ki gıreo ke tey esto, oyo ke, zıwanê ke ewro mıntıqay zımey İrani, verocê Deryaê Xezeri de qısey benê, zey Herzendki (Tatkiyê Veroci), Mazenderanki, Talışki, Sımnanki, Sengserki; hetê koke ra Zazaki ra nezdiyê.
Zıwanê ke Zazaki de irtıbat de
Zey her zıwani, bılxassa coğrafyay Anadoli u Mezopotamya u Kofkasya de, Zazaki ki xeylê zıwanan de irtıbatê xo biyo, zıwanê bini tesir kerdê, tesirê zıwananê binan de ki mendo. Zazaki de hetê ra zıwananê İrakiyan’ê zey Farski u Kurdki ra çekuy kewtê cı, labelê tewr zêde qısey xami (ğeribi) Wextê İslami ra nat Erebki raê. Riyê hezar serre irtıbatanê ciranine (embıryanine) ra Ermenki u Suryanki ra ki kelımey kewtê cı. Zewbi, Yunanki, Latinki, Gurcki, Lazki ra ki qısey yenê diyaene. Oyo ke Tırki hem zıwanê wendışio resmiyo, hem pê Tırki politikay asimilasyoni ameya kerdene, serranê peyênan de tesirê Tırki Zazaki sero zêdiyao. Anci ki, Zazaki gorey şert u şurtê xo, oyo ke qet zıwanê nuşten u zıwano resmi nêbiyo, xeylê çekuyê xoyê mêrasi (kelımey xo çağê İrani ra) dardê we.
Zazaki sero cıgeyrayışê ilmiy
Zazaki sero cıgeyrayışi (tedqiqati, araştırmalar) gorey taê zıwananê binan zehf rew nêbiyê. Anci ki zıwanşınas u iranologi heta nıka rınd kewtê a dıme, geyraê Zazaki, taê eserê ilmiyê hewli [erciyaey] ardê meydan. Zazaki sero sıfte 1857/58 kıtabê veciyeno. İranolog Peter I. Lerchi cengê Qırım u Rusya de yew Zazaê Çewligio ke esirê cengio, tede qısey keno, cı ra notan gêno. Ninan, notanê xoyê binanê ke Kırdaskiyê, piya 1858 de kıtab de be Ruski u Almanki veceno. Nê gureynayışê (xebatê) xo de analizê grameri çıniyo, xorê qeydanê Zazaki çarneno Almanki / Ruski. Nê noti eyni wext de nusiyayışê Zazaki de tarix de gamê da verêna hewla. Oyo ke Lerchi gramer u şıkl u bunyay Zazaki sero yew analiz nêvıraşto, ey Zazaki bınê diyalektanê Kurdki de diyo. Friedrich Müller pê metnanê Lerchi cıgeyrayış de dewam keno (18 peli). Arekeolog Albert von LeCoq ki 5 pelan Zazaki ra notanê xo veceno. İranolog F. C. Andreas qeydanê LeCoqi sero jû mektuba xo de (7.7.1909) ano a zıwan ke Zazaki aidê Kurdki niyo.
1906ıne de wezifa diyena Oskar Manni ke zıwananê İrankiyan sero analizo zıwanşınaski vırazo, nê zıwanan miyan de Zazaki ra ki kışta Sêwreg u Çewligi (Kor) ra notan gêno u heta ê wext melumato tewr hera [hira] dano arê (be tercumey Almanki 91 peli, 5 feki [şiwey]). Mergê (merdena) O. Manni ra tepeya İranolog Karl Hadanki fekan sero analizê grameri vırazeno u hetê ra ki zıwananê binan de şaneno têver, 1932 de keno kıtab, veceno. Heta o taw Zazaki, diyalektê de zıwanê Kurdki ameyne diyene, labelê O. Manni be K. Hadanki ra eke zıwanê İrankiy zey Zazaki, Kırdaski, Farski, Osetki şanay têver, analiz kerd, reşti no netice ke zıwananê İrankiyan miyan de Zazaki zıwanê do xosero u lehcey Kurdki niyo. Hem ki, Zazaki hetê bunyay (yapı) zıwani ra tewr tipik zıwanê İrankiyê rocawanê zımeyo. Ao, nao, Zazaki hewna [hıma] ki İranolociye (ilmê zıwanan u kulturanê İrankiyan) u ilmê zıwanan de Zazaki zıwanê do xoser amariyeno (hesebiyeno).
NGC 2599
NGC 2599, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Herbitzheim
Herbitzheim, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Zazaki
Zazaki sero cıgeyrayışê ilmiy
Pancas serre ra tepeya zıwanşınas T. L. Todd 1985ıne de Zazakiyê Çêrmuge sero pê metodanê zıwanşınaskiyan yew gramer veceno. Serranê 90yan ra dıme merdumanê ilmê zıwanan ver kerdo cıgeyrayışanê xoriyan. Zazaki de mewzuyanê mıxtelıfan sero nê akademisyenanê zıwanşınasiye ra meqaley u tezê master u doktora veciyaê:
Fonolociye (Cabolov 1985), nêbiyayış (negation) (Sandonato 1994), izafet (MacKenzie 1995), qayto zıwanşınaskiyo umumi (Asatrian 1996, Asatrian/Gevorgian 1988, Asatrian/Vahman 1990, Blau 1989, Kausen 2006 ve 2012), heruna Zazaki zıwananê İrankiyê rocawani de (Paul 1998b), edebiyat u nuştene (Selcan 1998b), raresayışo tarixi (Gippert 1996 u 2008), etimolociye [rıçıkê çekuyan] (Bläsing 1995, 1997; Schwartz 2008) u qanunê imla (raştnuştene) (Jacobson 1993), kıtabê desti’ê wenden u nuştene (Jacobson 1997), dızıwanine (Temizbaş 1999, B. Werner 2006), adapsiyonê qısanê xaman/ğeriban (Malottke 2006), edati (Arslan 2007), diyalektolociye (şiweşınasiye) (Keskin 2008). Yew ki 1998ıne de dı gureynayışê doktora (Paul 1998a (gramer u cerrebê diyalektolociye), Selcan 1998a (gramer)) u ê İlyas Arslani (2016) estê ke no cıhet de zehf mıhimê. Hele ke hetê tesnifê (klasifizekerdena) zıwananê İrankiyê rocawani ra meqalê Ludwig Pauli (1998b) İranolociye de ki caê do zehf mıhim gêno. L.Paul nê meqaley xo de zıwananê İrankiyanê kehanan u miyanênan (wertênan) ra heta zıwananê İrankiyanê neweyan, rêça venganê qısanê weçıniteyan (isoglosses) şaneno têver, zemano kehan ra (2500-3000 serre ra aver) heta ewro vengê ê qısan zıwan be zıwan senên vuriyeno, ano çım ver. Vacime ke, Farskiyo Kehan u Ewısta de „ǰani-„, „vač-„ (bıwane: ‚cani‘, ‘vaç’), Farskiyo Wertên (Pehlewki) de u Farskiy newe de biyê „zan“ u „(ā)vāz“, Partki de „žan“ u „vāž-„(bıwane: ‚jan‘, ‚vāj‘), zıwananê İrankiyan’ê ewroy de, Kurdki de “jin” u “bêj-”, Zazaki de “ceniye” u “vac-“ (vatene). Dades qısey hınanêni yenê têver şanaene u insan reseno yew netıcey tesnifi.
Weziyetê Zazaki
Heta roca ewroyêne statuyê dê Zazakiyo resmi çınê bi, tek tenya pê qıseykerdene ardo na roce. Labelê anci ki gorey şert u şurtê xo pay ra mendo, edebiyato qıseykerde u ğeznay xo dewletiya. Heto yew ra ke tarix de alfabey xo nêvıraşto, edebiyatê xoyo nuşte çınê biyo, heto bin ra ki ilankerdışê Cumhurêtê Tırkiya ra dıme, bınê namey siyasetê "Tırk-kerdene" ra dewleta zordeste no zıwan men kerdo, taliyê nê zıwani xırabın şi. Zazaki u zıwanê bini welatê xo de, xo be xo rê kerd tohmete, vıst (fist, fit) bınê bandıre. Kami ke kerdêne ke zıwanê xo de bınuso ya ki zıwan u kamiya şarê xo sero qurde bıkero, sero tedqiqat vırazo, ceza werdêne, kewtêne hepıs.
Dewlete zıwanê xoyo resmi na ro, radon u qezetey u edebiyat, peydêna têlevizyon de tek tenya Tırki bi. Heni kerd qafıka mılleti ke Tırki qıymetın bi, zıwanê mehelliyê bini bêqıymeti biy, caê de nêvêrdêne. Mekteban de cebr u zor ra Tırki salıx diya. Dewan de Zazaki çıqas ke qısey biyêne ki, siyasetê dewlet'ê zıwani kewti bi kar, şari pede huwiyet u zıwanê xo ra şerm kerdêne, keyan (çêyan) de zıwanê ma u piyê xo qısey nêkerdêne, be domananê (qıcanê) xo salıx nêdaêne, cı nêmusnaêne. Dewlete seba ke inkar bıkero, politikay "lehçe"y vete. Zazaki kerd diyalekt ya ki şiwe, kamiya (huwiyetê) şari kerd "kamiya bıni" (alt-kimlik). Nê kerdenanê dewlete hetê asimilasyoni ra meywey do diyê ke peyniya peyêne de dezgehê UNESCO y ki pê raporê xo serra 2008ıne de Zazaki zıwananê bınê tehlıkey miyan de hesebna. Nesıl be nesıl (ac be ac) Zazaki her ke şi, daêna şenık yeno zanaen u qısey kerdene.
Mabeynê zıwananê İrankiyan de caê Zazaki
Zıwanzanaoğê iranolociye ra gore Zazaki miyanê / wertê zıwananê İrankiyan de zıwanê do xosero.
Diyalektê Zazaki
Gorey İranolog Ludwig Pauli, hirê (3) diyalektê Zazaki estê:
3. Zazakiyê Veroci
Ê Lıcê, Erğeni, Qulp, Maden merdum şeno mabênê diyalektanê merkez u veroci bıhesebno. Fekê zey Motki u Aqseraiye ki fekê kıştê (kalekê), nê mabênê merkez u veroci de manenê.
Alfabey Zazaki
Alfabey Zazaki de 32 herfi estê.
Herfê gırdi: A B C Ç D E Ê F G Ğ H I İ J K L M N O P Q R S Ş T U Û V W X Y Z
Herfê qıci: a b c ç d e ê f g ğ h ı i j k l m n o p q r s ş t u û v w x y z
Herfê vengıni (8): a e ê ı i o u û
Herfê bêvengi (24): b c ç d f g ğ h j k l m n p q r s ş t v w x y z
Alfabe ra ğeyri vengê bini
Zazakiyê zımey de: çh, kh, ph, rr, th, ü, lh Zazakiyê merkezi de (her fek de çıniyê): ' (eyn),'h, ö, uı, dh, lh, sh, zh Zazakiyê veroci de: ' (eyn), 'h, lh , rr , sh , th Transkripsiyono ilmi:  /´/, /ḥ/, /ł/, /ṙ/, /ṣ/, /ṭ/
Çımeyê ke hetê ilmê zıwani ra tesnifê Zazaki rê bes niyê
Taê çıman de çıqas ke Zazaki bınê lehcey ya ki zıwananê Kurdan de tesnif biyo, nê çıman de qet yew argumano ilmi çıniyo ke isbat keno, Zazaki çı sebebanê zıwanşınasiye ra Kurdki miyan dero. Nê niyê:
17 Keşkelun
17 Keşkelun Serrenamey Gregori de roca 260ına.
.rent
.rent internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Alim
Alim (be Erebki: العليم ), İslam de yew namey Homayo.
Wihr-au-Val
Wihr-au-Val, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Est miyan de yew komunê wılayetê Haut-Rhiniyo.
Heede
Heede yew sûka dewleta Almanyaya. Heede, zımey Almanya de, eyaletê Schleswig-Holstein de, qezay Pinnebergi de ca gêno.
Pahang
Pahang, yew eyaletê dewleta Malêzyayo.
NGC 779
NGC 779, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Balina miyan de ca gêno. 10 Keşkelun 1785 de terefê Wilhelm Herscheli ra keşıf biyo.
Cafer Sadıq
Cafer Sadıq (be Erebki: جعفر بن محمد الصادق, Jaʿfar ibn Muhammad al-Sādiq b. 702 – m. 765) lacê Mıhammed Baqırio.
NGC 1694
NGC 1694, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
.sandvikcoromant
.sandvikcoromant internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
NGC 6993
NGC 6993, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Kane County, Utah
Kane County yew qezay Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyana. Na qeza eyaletê Utahi miyan de ca gêna.
NGC 5990
NGC 5990, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Varniai
Varniai, yew sûka dewleta Litwanyaya.
Hellas Verona F.C.
Hellas Verona F.C. yew klubê futboliyê dewleta İtalyayo.
13 Sıbate
13 Sıbate Serrenamey Gregoryani de roca 44ina.
Labécède-Lauragais
Labécède-Lauragais, yew komunê wılayetê Audea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Occitanie de ca gêna.
ACF Fiorentina
ACF Fiorentina, yew klubê futboliyê dewleta İtalyayo.
Labécède-Lauragais
Xızmete
Labécède-Lauragais de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
ACF Fiorentina
Şampiyoniya Ligê İtalya (Serie A)
1955-56, 1968-69
Kupaya İtalya
1939-40, 1960-61, 1965-66, 1974-75, 1995-96, 2000-01
Galibiya Kupaya UEFA
1960-61
Labécède-Lauragais
Çımey
[[Kategoriye:Komunê
Mittelbergheim
Mittelbergheim, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Xınıs
Xınıs ya zi Xunıs (be Usmanıcki: خنس) qezay Erzurumiya. Namey cı Ermeniki de Xnus Խնուս û Kurdki de Xinûso.
NGC 4120
NGC 4120, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Udinese Calcio
Udinese Calcio yew klubê futboliyê dewleta İtalyayo.
NGC 2841
NGC 2841, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
.yodobashi
.yodobashi internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Heidgraben
Heidgraben yew sûka dewleta Almanyaya. Heidgraben, zımey Almanya de, eyaletê Schleswig-Holstein de, qezay Pinnebergi de ca gêno.
Axır
Axır (be Erebki: الآخر ), İslam de yew namey Homayo.
Tepeköy, Alaşehir
Tepeköy wılayetê Manisa de yew mahlay qezay Alaşehiria.
Terbiyet
Mahla de mektebo verên, mektebê miyanêni estê.
Ubıx
Ubıx, yew şarê Kofkasio ke pê namanê Vubıx, Ubixi ra zi şınasiyeno. Zıwanê Ubıxan Ubıxki 1992 de be merdışê merdımê peyênê ke eno zıwan zanıto ra merdo. Tarixê xo de Ubıxan zımey Kofkasi de qısımê rocawani de weşiya xo ramıtêne. Ubıxan warey xo de goç kerdêne. Key Rusan herrê Ubıxan vıstê xo dest Ubıxan herranê xo ra abırriyay, amey Tırkiya. Zafêrê nıfusê Ubıxan kewtê têmiyan be Adıgeyan.
Tepeköy, Alaşehir
Resayış
Ray û kanalizasyonê mahla esto.
Ubıx
Zıwan
Zıwanê şarê Ubıxi Ubıxki yew zıwano Kofkaskiyo zımey rocawani biyo. Ubıxki nezdiyê zıwanê Abhazki biyo. Key Ubıxan goç kerdo u caê xo vırnao, Kofkas de merdım nêmendo Ubıxki qısey kero. Ubıxê ke amey Tırkiya, zıwanê xo kerdê xo vira. Tevfik Esenç zi merdımo peyên biyo ke Ubıxki zanao. Ey pê zıwanşınaso Fransız Georges Dumézil guriyo gramer u vatebendê Ubıxki sero. Tevfik Esenç (1904 - 7 Ekim 1992) ke merdo, Ubıxki zi merdo, kewto zıwananê merdeyan miyan. Ewro kes Ubıxki nêzaneno.
Tepeköy, Alaşehir
Xızmete
awa mahla esta. Elektrik û internetê mahla anciyao.
Houssen
Houssen, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Est miyan de yew komunê wılayetê Haut-Rhiniyo.
Millard County, Utah
Millard County yew qezay Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyana. Na qeza eyaletê Utahi miyan de ca gêna.
Auzay
Auzay, wılayetê Pays de la Loire de yew belediyaya. Komuna Vendéeyi de manena.
NGC 3079
NGC 3079, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Vieillevigne, Loire-Atlantique
Vieillevigne, yew komuna wılayetê Loire-Atlantikiya. Na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Pays de la Loire de ca gêna.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Vieillevigne;
Heist
Heist yew sûka dewleta Almanyaya. Heist, zımey Almanya de, eyaletê Schleswig-Holstein de, qezay Pinnebergi de ca gêno.
NGC 1717
NGC 1717, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Aubigny-les-Clouzeaux
Aubigny-les-Clouzeaux, yew komuna Vendéeya. Na komune Fransa de, mıntıqaya Pays de la Loire de ca gêna.
.virgin
.virgin internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Musa Kazım
Musa Kazım (be Erebki: موسى بن جعفر الكاظم, Mūsá ibn Ja‘far al-Kāżim b. 745 – m. 799) lacê Cefer Sadıqio.
Nuri Dersimi
Nuri Dersimi (be Tırki: Colikoğulları'ndan İbrahim oğlu Mehmet, "Baytar Nuri"; b.: 1893, Ağzûnige, Xozat – m.: 22 Tebaxe 1973, Heleb) beytarê İmperatoriya Usmanıcan u Tırkiya biyo. Nuştekar u siyasetkaro Kurd (gorey Nuri Dêrsimi u tayê çımeyan hetê kokê xo ra Kurmanc , gorey tayê çımeyan zi Zaza  ) u nasyonalistê Kurdan biyo. Gorey Hatıratım ra piyê xo Mılano u maya Ağuçana.
Herrlisheim
Herrlisheim, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Bahser
Bahser, dewleta Tırkiya de mıntıqaya Mıntıqay Anatoliya Rocvetışê Veroci de wılayetê Rıha miyan de yew dewa qezay Sêwrega.
18 Keşkelun
18 Keşkelun Serrenamey Gregoryani de roca 261ina.
Bahser
Xızmete
Postexane çıniyo. Awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
Zazakipediya:Cırit
Cirit na kay zey cıritê serdê Estorana niya. Na kay rê teniya rewtêda ruta duza serê cı rotere u nu lazım a. Xort yan zi resayey na rewtı gênê u şınê erdandê nermınan u ê felhankerdan miyan, qandê kaykerdenda na kay. Qandê cadê eştenı xetê ancenê. Ê kı na kay kaykenê jew bı jew bı sıreyêna yeno na xetı pey ra na rewtı kışta nu ser hetê ê cadê nermiya erzeno. Çiyêdê na kay o taybeti esto kı, o zi no yo. Wexto kı na rewtı erzenê vanê a rewtı ê seredê nuy ser erdo denışiyo. Wexto kı erzenê nêdenışiyo, çend erzeno duri wa berzo nino hesıbnayenı u qebul nêbeno. Qandê nê semedi zi na kay rê zahf zanayenı, hüner u ta lazım o. Ê kı kay kenê inan jew bı jewi bı sıreyêna eşt tepey a, ê kı cıritê cı denışiyayo u rewta cı pay ra menda, inan ra kê dıha vêşi eşto o beno jewemin u qezenc keno.
O kı ey dımı yeno beno ê dıdını, o kı ey dımı zi yeno beno ê hirını. Bı no hesaba pê dımı yenê. Zanayena na kay vanê kes do berzo duri u do seri ser denışiyo, zewbi qebul nêbeno. Kes şeno vajo babetêdê sida qüwetiyo, teniya ferqê mabêni vanê a rewtı denışiyo. Qandê nermeyda erdi u denışnayenda a rewtı, na kay ey bol ki wexto kı varan (yaxer) vareno u payızi yena kaykerdenı. Kayêda bol weşa. Tabi wexto kı na kay kaykenê, ê kı na kay zanê inan ra jew ê kı kay kenê inan rê beno hekem. Qandê kı kes kesi rê hile nêkero u heqê kesi niro werdenı. Demokrasiyo kı veri ma miyan dı estbı cana dı çınêbı. Nê kayan dı o kı hekemo ey se bıvatê zey ey biyê u kesi vatenandê ey rê itıraz nêkerdê.
Veisiejai
Veisiejai, yew sûka dewleta Litwanyaya.
Avrillé, Vendée
Avrillé, wılayetê Pays de la Loire de yew belediyaya. Komuna Vendéeye de manena.
Şerm
Şerm yew hiso ke tede merdum waziyeto ke tedero, cı ra vetene wazeno. Çı wext ke merdum şermeno, riyê xo beno sur. Şerm de eke merdum vera yew hedise de hiso xırabın beno, şeno bışermo. Şerm pêro weziyetê nezdi ver de veciyeno. Ema pê cênetik û karakteri teni, hisi şermi şeno bıvuriyo. Eke merdum şermeno, nê hediseyi rê şermiyayış vaciyeno. Dınya ser de çiyê ke ra şerm vırazenê, pêro hemo û yewbinan ra nezdiyo, ema ca be ca ra şermiyayış vuriyeno. Pê averşiyayışê zemani, merdum şeno hisi şermi ra bıveciyo ya zi şeno bıvurniyo. Şerm şar be şar ra vuriyeno û her ca de hem niyo. Şerm yew hiso negatifo û tenya merduman miyan de esto. Şerm zerreyê merdumi şıkneno, merdum keno tenık û zeyıf. Şerm sosyalizasyonê merduman ver de problemo gırdo, teni rê ket dano. Eke merdum zaf şermeno û her çi ra şerm his keno, o şeno anksiyete viyo.
Genoa C.F.C.
Şampiyoniya Ligê İtalya (Serie A)
(9): 1898, 1899, 1900, 1902, 1903, 1904, 1914–15, 1922–23, 1923–24
Willer
Willer, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Est miyan de yew komuna wılayetê Haut-Rhiniya.
NGC 778
NGC 778, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Hirê Heti miyan de ca gêno. 5 Tışrino Peyên 1866 de terefê Édouard Stephani ra keşıf biyo.
Morgan County, Utah
Morgan County yew qezay Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyana. Na qeza eyaletê Utahi miyan de ca gêna.
Eliqemer
Eliqemer wılayetê Iğdıro de yew dewa qezay Merkeziya.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewe esta û kerda asfalt.
Xızmete
Postexane çıniyo. awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
La Croix-en-Brie
La Croix-en-Brie, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Xızmete
La Croix-en-Brie de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê La Croix-en-Brie;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
İtıqad
Ena pele de itıqadanê umimiyan sero nuştey estê:
Arraye-et-Han
Arraye-et-Han, yew komuna wılayetê Meurthe-et-Moselleya. Na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
Nıfus
Grafikê diyagrami sero goreyê serran ra nıfusê Arraye-et-Hani;
Bıvênên
Lista komunanê Meurthe-et-Moselley
NGC 5992
NGC 5992, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 4121
NGC 4121, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 2601
NGC 2601 yew cısımê asmênio. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
NGC 6994
NGC 6994, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Hertzing
Hertzing, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Moselley de yew komuna.
NGC 3102
NGC 3102, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
.dabur
.dabur internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Vertou
Vertou, yew komuna wılayetê Loire-Atlantikiya. Na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Pays de la Loire de ca gêno.
NGC 2822
NGC 2822, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
U.S. Lecce
U.S. Lecce, yew klubê futboliyê dewleta İtalyayo.
La Garde-Adhémar
La Garde-Adhémar, yew komunê wılayetê Drômea. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes de ca gêna.
Xızmete
La Garde-Adhémar de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni ratneyao. Xeta elektriki û interneti anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê La Garde-Adhémar;
Bıvênên
Lista komunanê Drômeyi
Ventenac-en-Minervois
Ventenac-en-Minervois, yew komunê wılayetê Audea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Occitanie de ca gêna.
Xızmete
Ventenac-en-Minervois de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Ventenac-en-Minervois;
Bıvênên
Lista komunanê Audey
Çımey
[[Kategoriye:Komunê
Şêrku
Şêrku (be Tırki: Büyükköy) dewê da wılayetê Sêwaziya.
Tarix
Dêrsım, Pılemoriye ra dı bıray, yew dereza, yew zii weraza, nine çaremêna na dewe vıraşta. Namey bıray yew Alê Şêrku, yew Sılê Şêrku, namey derazay İbê Şêrku, namê werezay zi Begê Şêrku biyo. Beg hewna qıc (doman) biyo. Leqema ninan Desım de "Çê Şêrku" biyo, coke ra namey dewe Şêrku no pıra. Wexto ke enê Dêsım ra amey, uca teyna nêbiyê. Dewa Pile de ninan ra raver mıletê Zazayan Dêsım ra amey. Tarixê na dewe 200 serri esto. Nıka Şêrku de des u panc teney bani estê. Banê newey zi hewna vıraziyenê. Na dewe ê Çarekıcana. Namey jiara dewe Jiara Paçkına. Namey koyê dewe kizi Dundıla. Awa ke dewıci şımenê, koyê Dundıle ra yena, naye ra zewbi miyanê dewe de eyni esto. Awa eyni peyê dewe de gabanê Buzluxi ra yena. Thamê awe zaf weşo.
Lista nuştekaranê Finlanda
Na liste nuştekaranê Finlanda muhtewa kena.
NGC 1718
NGC 1718, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Beliz
Beliz dewletê da qıtay Amerikaya. Cayê xo verocê qıtay Amerika Zımey dero. Dorme de dweılê Meksika, Guatemala, Deryay Karaibi estê. Paytextê Belizi sûka Belmopanio.Sistemê idarey monarşiya u Beliz verênde gırêdaey Qraliya Yewbiyayiye bi, labelê serra 1981ıne de xo reynao ra, xoser ilan kerdo.
Nıfuse
Nıfusa cı gorey amardışê peyêni 374,681 mordema.
Zıwan
Zıwanê xo'yo resmi İngılızkiyo.
Êrışê Anqara 2016
Êrışê Anqara 2016 êrışo ke 17ê Sıbate 2016 de, sûka Anqara de, qezaya Çankaya de ameyo meydan. Hirıs û dı merdumi merdê. Dıma musiyao ke no êrış TAK gırewto xo ser û terefê Abdülbaki Sömeri ra vıraziyao. YPG u PKK gumanbarê. Peyniya êrışti de 28 neferi merdê, 61 kesi biyê dırbetıni.
Xaçeliye
Xaçeliye, wılayetê Mamekiye de dewê da qezay Xozatiya.
Hacıbey, Alaşehir
Hacıbey wılayetê Manisa de yew mahlay qezay Alaşehiria.
Ekonomiye
Ekonomiye be ticaret û ziraet ra bena.
Terbiyet
Mahla de mektebo verên, mektebê miyanêni estê.
Resayış
Ray û kanalizasyonê mahla esto.
Xızmete
awa mahla esta. Elektrik û internetê mahla anciyao.
Zazakipediya:Bırı-çırı
Bırı-çırı yan zi pêfetılneyenı, tepıştenı u veşnayenı: Bırı bı dı gürubana kay bena. Na kay enbol ki cıwênan ser o yan zi meydanandê bol herayênan dı kay bena. Wırna gürubi, wırna beri, wırna kışti vanê hendê pê bê. Jew jewi ra vêşi nêbeno. Wexto kı kenê na kay kaykerê, şêlıg heme xo miyan dı cayê dı komê pêser beno. Ê komi miyan ra dı merdımi weçineyênê u hergı jew ravêreno kıştê u beno mesulê gürubdê xo. Ê dı merdımi zi vanê xo rê ê şêlıgi miyan ra merdımi weçinê. Qandê kı neheqey nêbo ê şêlıgi miyan ra jew xo desti miyan dı qırş degêno, nımneno. Kê kı o qırş di o en sıfte dest bı weçinayenı keno. Tabi fınê ra ê şêlıgi miyan ra merdımanê xo nêweçineno. Nê enbazan ra kê kı o qırş diyo o en sıfte dest bı weçinayenı keno u jewi xo rê weçineno. Ey dımı o bin xo rê jewi weçineno. Bı no hesab a jew o jew o bin ê şêlıgi miyan ra merdıman weçineno. Heme çi bı wardê demokrasi, heqey u raştey miyan dı beno. Yanê fınê merdımê ekibdê A, fınê merdımê ekibdê B’ey merdımê xo weçineno u r! avêrneno kışta xo. Kes nêvano çı rê to no weçina, no nêweçina.
Tabi ê merdımê ser güruban zanê kam vêşi remeno, kam nêremeno. Qandê coy xo rê merdımi weçinenê. Pê dımı pê dımı jew bı jew merdımê xo weçinay tepey a taxımanê xo kenê hadre. Ju ju fını jew merdım ferı yeno, yanê vêşi maneno. O merdım zi ninan rê beno hekem. Taxımê xo kerdi temam tepey a, çorşmey ra tay si anê wertedê ê meydani dı ronanê u xo rê qintı vırazenê. O kı xo ra çaket, postal yan zi çiyê xo yê gırani vejeno, beno a qintı dı ê siyan ser o ronano. (Qandê kı cı çıman vero bo u kes nêtıro). Qinta xo vıraştı tepey a vanê yazı türe çekerê kı, ka kamdo kışta zeri dı, kam do kışta teberi dı vındero. Taxımê kışta zeri vanê a qintı bıpawo u merdımanê kışta teberi bıfetılno, tepêşo yan zi destê xo pey ra pıro do u inan bıveşno. Ê kışta teberi zi venê mabêndê qintı u merdıman ra ravêro u merdımanê kışta zeri bıveşno. Yazı türeyê xo çekerd tepey a, taxımê kışta zeri rê jew zi kışta teberi rê kewno. Yanê jew zere dı jew teber a maneno. Ê kışta zeri merdımanê xo çorşmedê qintı ra vılla keno u qintı dano pawıtenı. Ê kışta teberi teberdê qintı dı çorşmey ra benê vılla u tetik dı pawenê. Merdımê taxımdê kışta zeri merdımanê kışta teberi fetılnenê, merdımê kışta teberi zi inan ver remenê. Ê kışta zeri destê xo merdımandê kışta teberi ra kê ro do o veşeno. Merdımandê taxımdê teberi ra zi kam mabêndê merdımandê kışta zeri u qinta kı ê pawenê a qintı ra ravêro, ê zeri veşeno. Wexto kı merdımêdê kışta teberi mabêndê merdımêdê kışta zeri u qintı ra ravêreno bırı vano. Qandê coy zi namey a kay bırı neyayo pa. Wexto kı merdımandê teberi ra jew merdımanê kışta zeri ravêrno, kes destê xo pıro nêdo u şıro lınga xo qinta no, merdımê zeri heme fınê ra veşenê u qalêda kışta taxımdê teberi bena ê zeriyo. Tabi na kay rê zahf vazdayenı, remayenı, çıvi xodayenı, hüner u marifet, şeytaney u baqıley, bı zıvrana! remayenı u xo pawıtenı lazım a. Vanê kes zahf çapık bo u gamê gırdi çekero kı kes bışo zorê hemverdê xo bero. Vanê gamê kesi zey gamandê gavılgaziya bê. Wext beno taxımê kışta zeri merdımanê taxımdê kışta teberi hemını veşnenê, cı ra jew teniya maneno, ey fetılnenê-nêfetılnenê nêşenê tepêşê. Wext beno o jew merdım o kı mendo ey di-rê dewan ser ra çerx kenê u fetılnenê, qandê tepıştenı u veşnayenı. Ey zi bıveşnê qalêda xo fênê taxımdê hemveri ser.
Wexto kı taxımê kışta zeri merdımanê taxımdê kışta teberi bıveşno o qala xo fêno ser, wexto kı ê teberi inan hemını bıveşnê ê qala xo fênê inan ser. Wext beno ju kaya ninan rojê ramena, labırê fına zi kes nêşeno qala xo kesi ser fino. Bahdê kay qalê kê vêşi kewtê kê ser, vanê kışta kı qali kewtê ser a kıştı cerimey xo banco. Tabi cerime antenı zi gorey bazardê mabêndê ninan o. Verê kaykerdenı çıçi ronayo, çıçi bazar kerdo vanê o biro ca u bıbo. Heme çi çerçewedê demokrasi miyan dı roneyêno u beno. Qewlo kı deyayo u roneyayo kes ey! rê itıraz nêkeno. Bilakis ey rê vêşi vêşi itaat kenê u anê ca. Na ju zi nişanê demokrat biyayenda ma ya. Dı nê nuştedê xo dı çiyo kı mı derheqdê kayda bırı dı zana mı ard zıwan u nuşna. Beno tey kemey u şaşey bıbê, labırê şıma ê kı zanê bınuşnê u raşt kerê. Heta amornada binı dı weşey dı bımanê...!
Eli Neqi
Eli Neqi (be Erebki: علي الهادي, ‘Alī al-Hādī , علي النقي, ‘Alī an-Naqī, b. 828 - m. 868) lacê Mıhemmed Teqio.
Herbsheim
Herbsheim, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Piute County, Utah
Piute County yew qezay Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyana. Na qeza eyaletê Utahi miyan de ca gêna.
NGC 777
NGC 777, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Hirê Heti miyan de ca gêno. 12 Keşkelun 1784 de terefê Wilhelm Herscheli ra keşıf biyo.
Ehdo Kıhan
Ehdo Kıhan namey Tewrateo. Xıristiyani Tewrate rê nê namey vanê. No kıtab tenê Aramikiyo tenê zi İbranikiyo. Kıtabê Musay, Ehdo Kıhan panc qısımo:
NGC 1719
NGC 1719, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 5993
NGC 5993, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Mıstefa Ağa
Mıstefa Ağa ya zi Mıço Ağa (be Tırki: Mustafa Öztürk; b.: 1859, Ergan, Xozat – m.: 1938) reisê eşira Abasan, siyasetkarê Tırkiya u ezayê Mehkemeyê Bidayeti (Bidâyet Mahkemesi) biyo. Dewrê Meclısê Şarê Tırkiyayo Piliê yewıne de Dêrsım de wekiliya mıleti u Nazmiya de qeymeqamiye kerda. Zeweciyaye u wahêrê hewt domanan biyo.
Hilsenheim
Hilsenheim, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Viekšniai
Viekšniai, yew sûka dewleta Litwanyaya.
Rengülli
Rengülli, wılayetê Mamekiye de dewê da qezay Xozatiya.
Diyab Ağa
Diyab Ağa (be Tırki: Diyap Ağa, Diyap Yıldırım; (b.: 1852, Çemışgezeg – m.: 1932 Dêwrığe) reisê eşira Ferati û siyasetkarê Tırkiya biyo. Mebusê Dêrsımi (1920 - 1923) biyo.
Heqa cı de
Diyab ağay dewrê xonde musayışo bağse di bı. 1891de Alayê Hamidiye biyo kumandanê quwetanê milisan. Herbê Dınyayê Yewine de Muş u Bitlisi Rusi ra reynayış dı herb kerd. Herbê Reyayışê Tırkiya de iştirakê Qongreya Sêwazi u Qongreya Erzurumi kerd (1919).sera 1920de arêbiyaye Milli Meclisa Parlamentoyo Tırkiya de sifetê mebusê Tuncêliye ya iştirak kerd.
Serranê ravêrdan de Sey Rıza ya aleqeyın cı rê syc erziya (keynay xo dê bi sêy rızay). Coki ra sırgunê Diyarbekıri kerd. Peyey eşira cı zi sırgunê Dêwrığe kerd. (Tehcir)
14 Sıbate
14 Sıbate Serrenamey Gregoryani de roca 45ına.
Marches, Drôme
Marches, yew komunê wılayetê Drômea. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes de ca gêna.
Xızmete
Marches de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni ratneyao. Xeta elektriki û interneti anciyao.
Bıvênên
Lista komunanê Drômeyi
Muça
Muça wılayetê Iğdıro de yew dewa qezay Merkeziya.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewe esta û kerda asfalt.
Kelantan
Kelantan, yew eyaletê dewleta Malêzyayo.
Klein Offenseth-Sparrieshoop
Klein Offenseth-Sparrieshoop yew sûka dewleta Almanyaya. Klein Offenseth-Sparrieshoop, zımey Almanya de, eyaletê Schleswig-Holstein de, qezay Pinnebergi de ca gêno.
Rich County, Utah
Rich County yew qezay Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyana. Na qeza eyaletê Utahi miyan de ca gêna.
NGC 2852
NGC 2852, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
.panerai
.panerai internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Œting
Xızmete
Œting de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni vıraziyao. Xeta elektriki û interneti anciyaya.
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Œtingi ;
Nice
Nice, jû sûka dewleta Fransaya. Erdê sûkê 71,92 km2 ca gêno. Na sûke 10 m derya ra berza.
NGC 4129
NGC 4129, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Nice
Sûkê wayiye
Sorrento, Cartagena, Libreville, Saint-Denis, Netanya, Nürnberg, Papeete, Venedik, Manila, Gdańsk, Hangzhou, Cape Town, Cuneo, Rio de Janeiro, Noumea, Alicante, Santa Cruz de Tenerife, Selanik, Edinburgh, Yalta, La Maddalena, Szeged, Kamakura û Yerêvan
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Nice;
Hetlingen
Hetlingen yew sûka dewleta Almanyaya. Hetlingen, zımey Almanya de, eyaletê Schleswig-Holstein de, qezay Pinnebergi de ca gêno.
Bainville-aux-Miroirs
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Bainville-aux-Miroirsi;
Bıvênên
Lista komunanê Meurthe-et-Moselley
Porto Riko
Porto Riko dewletê da qıtay Amerikaya. Cayê xo rocakewtena qıtaya Amerikay Zımey dero. Dorme ra Okyanuso Atlantik, Cumhuriyetê Dominiki, Deryao Karibya estê. Paytextê Porto Rikoy sûka San Juano. Nıfusê xo 3,912,054o. Zıwanê xoyo resmi İngilizki u İspanyolkiyo. Porto Riko xoser niyo u gırêdaiyê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyano.
NGC 6971
NGC 6971, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Serê Dewe
Serê Dewe, wılayetê Mamekiye de dewê da qezay Xozatiya.
Mustafa Zeki Saltık
Mustafa Zeki Saltık (b.: 1881, Xarpêt – m.: 7 Adar 1969) zabıtê eskeriyaya İmperatoriya Usmanıcan u Tırkiya, u siyasetkarê Tırkiya u mensubê eşira Sarısaltuğan u lacê Sarı Sultanzade İsmail Bey biyo.
Vay, Loire-Atlantique
Vay, yew komuna wılayetê Loire-Atlantikiya. Na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Pays de la Loire de ca gêna.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Vay;
.download
.download internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Husseren-les-Châteaux
Husseren-les-Châteaux, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Est miyan de yew komunê wılayetê Haut-Rhiniyo.
Montredon-des-Corbières
Montredon-des-Corbières, yew komunê wılayetê Audea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Occitanie de ca gêna.
Xızmete
Montredon-des-Corbières de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Chevry-en-Sereine
Xızmete
Chevry-en-Sereine de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Johann Sebastian Bach
Johann Sebastian Bach (b. 31 Adar 1685 - 28 Temuz 1750) yew bestekaro Alman biyo. Serra 1685ıne de sûka Eisenach de ameyo riyê dınya. Bach, seserra 19ıne de bestekaro tewr gırd qebul beno. Serra 1750ıne de Leipzig de merdo.
Chevry-en-Sereine
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Chevry-en-Sereine;
Montredon-des-Corbières
Bıvênên
Lista komunanê Audey
Çımey
[[Kategoriye:Komunê
Chevry-en-Sereine
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
San Juan County, Utah
San Juan County yew qezay Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyana. Na qeza eyaletê Utahi miyan de ca gêna.
Helenizm
Helenizm ya zi Çağê Heleni namê zemanio ke be erdanê binan destê xo ra vıstışê İskenderê Gırdi sıfte kerdo. Çağê Heleni de şarê dınya kewtê bınê tesırê kulturê Yunanan. Helenizm ra tepeya zi erdê Yunanan vêrdê ra hakimiyetê Cumhuriyetê Roma. Makedonya ra heta rocvetışê İrani, veroc de Mısıri ra heta verocê Deryayê Siyayi pêro herran kulturo helenistik gırewto xo ser.
Hüseyin Aksu
Hüseyin Aksu (b.: 1893, Girlevik, Erzıngan – m.: 12 Kanun 1976) siyasetkarê Tırkiya u mensubê eşira Abasan biyo.
NGC 776
NGC 776, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê Beran miyan de ca gêno. 2 Kanun 1861 de terefê Heinrich Louis d'Arresti ra keşıf biyo.
Rieux-Minervois
Rieux-Minervois, yew komunê wılayetê Audea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Occitanie de ca gêna.
Xızmete
Rieux-Minervois de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Rieux-Minervois;
Bıvênên
Lista komunanê Audey
Çımey
[[Kategoriye:Komunê
NGC 3101
NGC 3101, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Hindisheim
Hindisheim, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Sımılke
Sımılke, wılayetê Mamekiye de dewê da qezay Xozatiya.
20 Keşkelun
20 Keşkelun Serrenamey Gregoryani de roca 263ına.
Vilkija
Vilkija, yew sûka dewleta Litwanyaya.
Horzumsazdere, Alaşehir
Horzumsazdere wılayetê Manisa de yew mahlay qezay Alaşehiria.
Ekonomiye
Ekonomiye be ticaret û ziraet ra bena.
Resayış
Ray û kanalizasyonê mahla esto.
Xızmete
awa mahla esta. Elektrik û internetê mahla anciyao.
Terengganu
Terengganu, yew eyaletê dewleta Malêzyayo.
NGC 1742
NGC 1742, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Pexiley
Pexiley yew hereketê merduman de xerpano. Merdumi qayılê heme çiyê cı bıbo. Wexto ke çınêbeno se, o ke cı esto, çım vırnenê maldê inan ro. Tewr vêşi ceniyan de esto. Psikolociya sosyale de pexil merdum vanêno.
Holm
Holm yew sûka dewleta Almanyaya. Holm, zımey Almanya de, eyaletê Schleswig-Holstein de, qezay Pinnebergi de ca gêno.
Bathelémont-lès-Bauzemont
Bathelémont-lès-Bauzemont, yew komunê wılayetê Meurthe-et-Moselleo. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêno.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Bathelémont-lès-Bauzemont ;
Bıvênên
Lista komunanê Meurthe-et-Moselley
Ca' Pesaro
Ca' Pesaro, Venedik de stilê baroki de yew seraya.
Sanpete County, Utah
Sanpete County yew qezay Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyana. Na qeza eyaletê Utahi miyan de ca gêna.
.apartments
.apartments, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Urzêqe
Urzêqe, wılayetê Mamekiye de dewê da qezay Xozatiya.
Haqweyıs
Haqweyıs wılayetê Iğdıro de yew dewa qezay Merkeziya.
NGC 6948
NGC 6948, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Haqweyıs
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Xızmete
Postexane çıniyo. awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
NGC 5994
NGC 5994, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Klein Nordende
Klein Nordende yew sûka dewleta Almanyaya. Klein Nordende, zımey Almanya de, eyaletê Schleswig-Holstein de, qezay Pinnebergi de ca gêno.
A.C. Milan
A.C. Milan, yew klubê futboliê dewleta İtalyao. Klub serra 1899ıne de Milano de ameo ronaene. Namey sehay klubi San Siro ya zi Stadyumê Giuseppe Meazzao. Eno stadyumê Milani u klubê Milanoyo bin Inter Milan raqibê ezelê. Maçê nê dı(2) kluban derbiyê Milanoyo. Klubanê İtalyanan ra organizayonê UEFA de en zaf kupey gırewtê.
Şampiyoniya Ligê İtalya (Serie A)
1993-94, 1995-96, 1998-99, 2003-04, 2010-11, 2021-22
Teillé, Loire-Atlantique
Teillé, Loire-Atlantique, yew komuna wılayetê Loire-Atlantikiya. Na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Pays de la Loire de ca gêno.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Teillé, Loire-Atlantique;
S.S.C. Napoli
S.S.C. Napoli, yew klubê futboliyê dewleta İtalyayo. Klubi sezonê serra 2019-2020ıne de kupaya İtalya gırewta.
Şampiyoniya Ligê İtalya (Serie A)
1986-87, 1989-90, 2022-23
Kupaya İtalya
1961-62, 1975-76, 1986-87, 2011-12, 2013-14, 2019-20
Benet, Vendée
Benet, yew komuna qezay Fontenay-le-Comteya. Cayê na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Pays de la Loire de, wılayetê Vendéeyi dero.
Ohnenheim
Ohnenheim, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Benet, Vendée
Embıryani
Dormey Benet ra komunê Saint-Pompain, Coulon, Saint Rémy, Le Vanneau-Irleau, Villiers-en-Plaine, Bouillé-Courdault, Liez, Le Mazeau, Nieul-sur-l'Autise, Oulmes, Saint-Sigismond û Rives-d'Autise ca gênê.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Beneti ;
NGC 775
NGC 775, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Soba miyan de ca gêno. 14 Tışrino Peyên 1835 de terefê John Herscheli ra keşıf biyo.
NGC 3077
NGC 3077, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Virbalis
Virbalis, yew sûka dewleta Litwanyaya.
.kddi
.kddi internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Lista royanê Katalonya
Lista royanê Katalonya:
NGC 4137
NGC 4137, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 1743
NGC 1743, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Fontanès-de-Sault
Fontanès-de-Sault, yew komunê wılayetê Audea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Occitanie de ca gêna.
Xızmete
Fontanès-de-Sault de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Bıvênên
Lista komunanê Audey
Çımey
[[Kategoriye:Komunê
Illhaeusern
Illhaeusern, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Est miyan de yew komunê wılayetê Haut-Rhiniyo.
Kölln-Reisiek
Kölln-Reisiek yew sûka dewleta Almanyaya. Kölln-Reisiek, zımey Almanya de, eyaletê Schleswig-Holstein de, qezay Pinnebergi de ca gêno.
Madonna
Madonna Louise Ciccone ya zi teyna Madonna (b. 16 Tebaxe 1958) muzisyene, kılamevatoğe, nuştekare û aktrisa Amerikana. Hirıs serri ra zafêri sembola kulturala. A sûka Bay City de Michigan de maya xo ra ameya dınya, dansê moderni sero kariyervıraştene waşto û keyeyê xo berdo New York. Grubanê muziki zey Breakfast Club û Emmy de performans mocno û serra 1982yıne de imza eşta Sire Recordsi û serra 1983yıne de be namê xo ra album veto. Albumê cı ra tepeya zi albumê bini Ray of Light (1998) û Confessions on a Dance Floor (2005)i vetê. Madonna be albumê xo Ray of Light Grammy gırewta, qezenc kerda. Be hunerê xo muzisyenanê binan sero tesır kerdo, be namê "Qıraliçaya Popi" ra şınasiyaya.
Obermodern-Zutzendorf
Obermodern-Zutzendorf, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
21 Keşkelun
21 Keşkelun Serrenamey Gregoryani de roca 264ına.
Châteauneuf-de-Bordette
Châteauneuf-de-Bordette, yew komunê wılayetê Drômea. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes de ca gêna.
Ömer Halis Bıyıktay
Ömer Halis Bıyıktay, Halis Paşa (b.: 1883, Erzıngan – m.: 25 Kanun 1939, Estanbol) zabıtê eskeriya İmperatoriya Usmanıcan u generalê Tırkiya biyo.
Châteauneuf-de-Bordette
Xızmete
Châteauneuf-de-Bordette de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni ratneyao. Xeta elektriki û interneti anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Châteauneuf-de-Bordette;
Bıvênên
Lista komunanê Drômeyi
Zazakipediya:Dahfı
Dahfı Ronayenı, kayêda welatê ma esta cırê vanê dahfı. Dahfı ronayenı dı babetiya:
Wexto kı ê dahfan ronanê, qandê boyantenı u werdenda heywanan çiyêdê werdi kenê pa kı, birê burê u dekewê. Küze, kürbeş, arwêş u heywanê zey inan yenê dekewnê ê dahfan. Tay dahfi zi estê kı, qandê teyr u turi, mıriçık u heywanê kı perenê yenê ronayenı.
Qandê nê heywanandê perınan dar u beri sero, si u kemeran sero, qüç u deyan sero, cayandê duz u bındê darandê meywe dayenı dı ronanê. Cayo kı kenê dahfı ronanê benê tay qut yan zi werdê teyran ronanê. Wexto kı yenê ê quti burê, kewnê ê dahfan u yenê tepıştenı. Wexto kı kewnê miyan kes şıno tepşeno u ano. Dahfı qandê tepıştenda masan zi roneyêna. Labırê ê mase tepıştenı ne zey ê heywan u mıriçıki tepıştena. Qandê heywanandê perınan (Ê kı perenê), ê werdiyan u ê miyandê bostanan, têl ra, qenab ra, qablo ra, ladê kendıri ra, layê loqrandê dewaran ra u herwına çiyo zey inan ra vırazênê. Ê mıriçık, teyr u tur tepıştenı muyandê estoran, bergir u qatıran ra, yan zi darekan pêya gırêdayenı ra vırazênê.
Ê masey tepıştenı qamiş ra, şıvan ra, rewt u çaran ra, şıvan ra seleki vıraştenı u awı verdı ronayenı ra u çiyo zey wınay ra vırazênê. Qandê masey tepıştenı nê dahfê kı vıraziyayê inan gênê benê, cayo kı awı yena war, fekdê dolan dı, neqebandê layan dı, cayo qamıno teng dı ronanê. Wexto kı masey awı dı şınê veracêr, yan zi awı dı yenê war u kewnê nê dahfan miyan, dıha nêşenê awı miyan kewê, asnawı bıkerê u şırê cayandê xoriyan. Seydwanê masan zi şınê ê maseyê kı kewtê ê dahfan miyan, inan vejenê u anê. Dahfê kı qandê heywanan, masan, teyr u tur tepıştenı roneyênê, ey rê kes vano seydwaney. O karê dahfı ronayenı beno karê seyd kerdenı. b) Qandê kay: Qandê kaykerdenda na kay, qıj u pilê dewê resenê pê u na kay kaykenê. Na kay hım roj u hım zi şewı kaybena.
Verê destpeykerdenda na kay, tay merdımê zanayey u pili benê si u bıran bın dı, neqeb u gedugandê ray ravêrnayenı dı, hendek u çalan miyan dı, sinor u rayan kışta, taxım u deran vero erd aşanenê u nê dahfan tey ronanê. Bahdo zi serê cı weş gênê kı beli nêbê u niyasê. Weş ronay u nımıti tepeya, yenê xort u qeçanê xo arêkenê pêser u ninan rê vanê: "Ma fılan cara heta fılan ca, fılan ray ra hetan fılan ray hendayê dahfi ronayê". Cı rê wext beli kenê u vanê: "Hendayê seatan miyan dı şıma kê kı en bol ki ê dahfi di u veti o qezenc keno. Tabi qandê qezenc kerdenı zi tay çi yan zi xelati weed kenê u danê. Labırê o kı nê dahfan bıvino, vanê cêra nêfino u nêxerpıno. Seni roneyayê vanê wıni zi vejo.
Mümkünü jew bêhemd paykero, yan zi cayo kı dahfı ronaya ê cay miyan kewo u a dahfı bıvino. Dekewtenı u diyayena dahfana bêhemdı qebul nêbena u sero zi o kı paykerdo ey ra kemi bena. Mesela wexto kı jew hirê dahfi bıvino u bêcêser vıstenı vejo, wexto kı juwerı cêser bıfino yan zi bêhemdê xo pay kero, bışahtıno, a ju ê hirınandê ey ra kewna, hiriyê ey dıdı manenê. Ey ra vanê bol çımakerde, şit, şeytan u zanayebê u bol diqet bıkerê. Şıma do vajê nê dahfan qandê çıçi erdi bın dı, cayandê taldeyan dı ronanê u nımnenê u bahdo zi qeç u xortanê xo rışenê, vanê bıvinê. Şıma zanê welatê ma dı kışta Hükmatê Tırkan ra bol mayini yenê ronayenı u serı çend merdımi bı paykerdenda ê mayinana benê seqat yan zi mırenê. Bol merdımê şardê ma nê mayinana bêqol u bêlıngı mendê. Bı na kaya, bı dahfı ronayenı u vinayenda ciya zekı qeçanê xo bımısnê mayinı vinayenı u inan na dersı ra imtihan kerê. Ê kı ê dahfanê nımıtan bı rehateya kefş kerê u bıvinê, cêra nêşahtınê u herunda cıra vejê, ê şenê cay mayinan zi bırehateya bıvinê, nêteqnê u erdi bın ra veje. Qandê mısnayenda vinayenı u cêra nêşahtınayenda mayinan, na kay kaykenê. Na kay zi teniya ma miyan dı, dewandê ma Dımıliyan dı kay bena. Na kay, kayêda egitım u dersı diyayena.
Nuştoğ: Koyo Berz
Laneuveville-lès-Lorquin
Laneuveville-lès-Lorquin, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Moselley de yew komuna.
A.S. Livorno Calcio
A.S. Livorno Calcio, yew klubê futboliyê dewleta İtalyayo.
Des u dı İmami
Tiya 12 (des u dı) İmaman sero melumat esto.
Rafael Nadal
Rafael Nadal Parera (b. 3 Haziran 1986, Manacor, Mallorca), yew teniswano İspanyolo. Tarixê tenisi de tek merdımo ke 9 (new) rey grand slami qezenc kerdê.