cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zeus
Zeus (Yunankiyo Kıhan: Ζεύς, Zeús; Yunankiyo Modern: Δίας, Días), mitolociya Yunanan de tewr Homao gırdo, quwetıno u verêno. Zeus be namê Jupiteri ra vêrdo ra mitolociya İmperatoriya Roma. Zeus Homayo asmênêno u asmênano. Zeus pêro be destê xo de vıruski ra piya mocniyeno. Zeusi piyê xo text ra ardo war, piyê xo meğlub kerdo. Dıma zi veciyo ro textê piyê xo ser.
İdris Baluken
İdris Baluken yew siyasetkaro Zazayo. 1978 de Çolig de ame riyê dınya. Namey piyê xo Memed Seito. Namey maya xo Xeceya. Balukeni 1959 de Fakultey Tıbi, Universıtey Anqara de qedêna. 2011 de Partiya Aşti u Demokrasiye (BDP) ra Çolig de wekil veciyo. O Zazaki, u İngılızki zano.
Ali Kızılgedik
Ali Kızılgedik, serra 1962 de dewanê  Vartoy ra İçmeler de maa xo ra biyo. Ey, mektebo verên dewa xo de, mektebo miyanên suka Muşi de, lise ki Varto de temam kerda. Serra 1981 de bar kerdo ameo Estemol. O dem de waşto ke bıgureyo u universite wendene rê dewam bıkero.
Kırtık
Kırtık yew organê insanan u hewyanano. Bedenê insanan u heywanan de esto u ze/je esteo hama/labele, ze este/aste  husk niyo, feqat nermo. 70% awe ra vıraziyo (amora meyda). Kırtıkan en zade hete sıkl (şekil) ra gırkıne u qıştayi/qıştıke.
Ali Kızılgedik
Ali Kızılgedik zeweciyaeyo u yew keyneka xo esta.
Hela Bê Dewe Hela Bê... Hela bê dewe ağaê mı hela bê Bağ u bostana, ware u çolustana Niçirê egita, iniyê murada Hela bê dewe ağaê mı hela bê
Kırtık
Kırtık de thomere çino umiyande astey de beno. Cayoke/caoke kırtıkê tede yeno niye: astey sêne de, goş de, pırnıke/zınce de, gule de u cayeke tehet yeney (eklem) de.
3 cinse kırtık este.
Ali Kızılgedik
Lınganê ma de lastıkê qeri Pantori, fistanê qeremodili Bume guda toraki hebê doê tırşi Hela bê dewe ağaê mı hela bê
Non poceme hebê tezeka saciye de Mast amên keme, satılê doyi de Lêê serne robar bıkeme hewşe de Hela bê dewe ağaê mı hela bê
Vayi zê pela usari ma berdime Suke u dugala de çarnayime Caverde ağatino kuretine Hela bê dewe ağaê mı hela bê
Ali Kızılgedik
Nikaragua
Nikaragua dewletê da qıta Amerikaya. Caê xo verocê (cenub) qıta Amerikay Zımey de ro.
Coğrafya
Dorme ra Honduras, Kosta Rika, Deryao Karibya u Okyanuso Gırd estê. Paytextê Nikaragua sûka Managuayo. Nıfusê xo 5,487,500o. Zıwanê xoyo resmi İspanyolkiyo. Sistemê idarey Cumhuriyeto u Nikaragua serra 1921 de xo reyna ra, xoser ilan kerd.
Panama
Panama, dewletê da qıtay Amerikaya. Cayê xo verocê (cenubê) qıtay Amerika Zımey dero. Dorme ra Kosta Rika, Kolombiya, Okyanuso Gırd u Okyanuso Atlantik estê. Paytextê Panama sûka Panama Cityo. Nıfusê xo 3,232,000o. Zıwanê xoyo resmi İspanyolkiyo. Sistemê idarey demokrasiya. Panama serra 1921ıne de xo reyno ra, xoser ilan kerdo.
Yeniçağa
Yeniçağa (be Usmanıcki: رشاديه Reşadiye) yew qezay Boluya.
Tatki (İran)
Tatki (تاتی) yew zıwano ke zımey İrani de qal beno, zıwano İrankiyo. No zıwan pê zıwanê Talışki ra xeylê nezdiyo. Tati bıngruba şari Farsano u zıwanê inan be zıwanê Pehlewki ra gıre dao. Verê işğalê Tırkan, zuanê Tatki erdê Azerbaycani de qal biyêne. Ewro tenya Harzanabad, Xalxal, Erdebil, Zencan u Qazvin de qal beno. Amorê qalkerdoğanê cı pêro 220,000o. Zıwanê Tatki zey zıwanê ma Zazaki, jü zıwano ergatifo. Zaf diyalekti xo esti.
Kırmancki
Kırmancki namey zıwanê Zazayan (Kırmancan) ra yewo, menay cı zıwanê Zazakiyo. Tewr zêde kışta Dêrsım u Erzıngani de wına name beno. No name Khurmancki ra hetê mena ra ciyao, rêçıkê cı yew bo ki.
Kırmancki sero melumat nuştey Zazaki de esto.
NGC 2736
NGC 2736, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
NGC 6704
NGC 6704, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 2142
NGC 2142, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Philipp Scheidemann
Philipp Scheidemann, yew siyasetkaro Almano. Ey serdariya dewleta Almanya kerda.
Albé
Albé, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Castellbell i el Vilar
Castellbell i el Vilar, dewleta İspanya de, mıntıqaya Katalonyaya otonome de, wılayetê Barselona de yew belediyay komarkay Bagesiya.
Kosmolociye
Kosmolociye, ilmo ke şanık u tarixê sistemê tici sero xebetiyeno. "Eceba na dınya senê biya? Çıtewri biya? Senê raya fizik gırewta?" Persanê zey ninan sero fıkıriyena.
Valdelaguna
Valdelaguna, dewleta İspanya de, merkezê Madridiyo otonom de, be wılayetê Madridi miyan de yew belediyaya.
NGC 337
NGC 337, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Balina miyan de ca gêno. 10 Keşkelun 1785 de terefê Wilhelm Herscheli ra keşıf biyo.
Lady Gaga
Stefani Joanne Angelina Germanotta (Adar 28,1986) yew senatkara Amerikana. Lady Gaga New York de ameya riyê dınya. Ebe albumê xo The Fame biya namdare. Lady Gaga hem Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan de hem zi dınya de zaf namdara. Lady Gaga eslen İtalyana. Album û şerqiyê xo Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan, Kanada, Awıstralya, Britanya Gırde û dewletanê Ewropayê binan de biyê yew numre. Universita New Yorki de wendo. Cıwiyayışê xoyo senatkariye rê Manhattan de dest pey kerdo. Raveri, qıseyê şerqiyan nuştê. Naye ra dıme biya be embaza Akoni û Akon gruba xoya muziki Konvict Muzik rê kerdo ilawe.
Cıwiyayış û kariyerê xo
Lady Gaga serra 1985ıne de be namê Stefani Germanotta ameya dınya. Namê piyê xo Josepho, namê maya xo Cynthiaya. Ma û piyê xo eslen İtalyano. Lisa Katolikan Convent of the Sacred Heart de wendo û tiya ra biya mezun. Yew demecê xo de heqa xo de vat: "Wexto ke mı lisa de wendêne, ez yew wendışkara de disiplınıne û karkerıne biyan." Bahdo şiya Universita New Yorki û tiya de heqa muzik, din, sosyolociye û siyaset de tehsıl diyo. Ema no universita terk kerdo û kariyerê xoyo muziki rê dewam kerdo. Ebe Rob Fusari ra biya embaz û Rob Fusari biyo produkturê xo. Raveri Rob Fusari fıkır kerdo ke namê Stefani Germanottaye wa Radio Gaga bıbo û Stefaniye rê telefon kerdo û vato "namê to wa Raido Gaga bıbo, ema Lady Gaga no namê zey Lady Gaga fam kerdo û namê xo biyo Lady Gaga".
Heta nıka Lady Gagaye hirê albumi çap kerdê. Tewr verên, serra 2008ıne de albumê xoyo tewr verên The Fame Monster çap kerdo. Lady Gaga ebe nê albumi ra zaf biya namdare. Şerqiyê xoyê namdari zey Telephone, Poker Face, Bad Romance, Alejandro û ê bini, nê album de ca gırewtê. Lady Gaga nê albumi de ebe tayê senatkaran zey Beyoncé û Rihanna duet kerdo. Bad Romance nê albumi de şerqiya de tewr namdare biya û 500 milyon ra zafêr kesi klibê na şerqiye seyr kerdo. Bahdo albumê xoyo dıyıne Born This Way çap kerdo. Şerqiya ke Lady Gaga nê albumi ra tewr verên çap kerda Born This Way biya. Bahdo Judas çap kerda nê albumi ra. Judas zaf biya namdare û terefê 150 milyon ra zafêr kesan ra Youtube de seyr biya. Born This Way û Judas ra dıme şerqiya xo You and I (Tı û Ez) û The Edge of Glory (Dormeyê Zaferi) rê klib anto. Tewr peyên a şerqiya xo Marry The Night (Veyve ebe Şan) serra 2011ıne de çap kerda.
Ewro Lady Gaga semedê albumê xoyo hirıne kar kena. Lady Gaga Tebaxe 2012 de vato ke namê albumê xoyo tewr verêni ARTPOPo. Lady Gaga nê albumi de ebe Elton Johni ra duet kerdo. Lady Gaga Şubate 2013 de biya nêweş û konser û karê xo rê qediyayış dayo.
Herlin-le-Sec
Herlin-le-Sec, dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France de yew komunê wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Medki
Medki, yew zıwano İrankiyo, zıwanê do kıhano, zıwanê merdeo û verê İsayi seserra 5. û 1. miyan de qal biyo. Eno zıwan, zıwanê şarê Medano, zıwanê do İrankiyê zımey rocawaniyo. Bıngruba zıwananê İrankiyan de maneno. Zıwanê Medki be zıwananê zey Azerki, Gileki, Zazaki, Kurmancki, Soranki, Talışki, Mazenderanki û Beluçki ra nezdiyo. Heme enê zıwanan miyan de xeylê vatey miyandarê.
Goblin
Goblin cınso ke Çağê Miyanêni de hêkat u şanıkanê Ewropa de ravêreno. Goblin qameo kılm beno, merdum u cuce miyan de vuriyeno. Goblin çı ifade keno, hêkat be hêkat, şar be şar vuriyeno. Hama her hêkat u şanıke de Goblin pêro har mocniyao, yanê oyo ke rehat nêvındeno. Rıçıkê Goblini zıwanê Cermenki ra yeno, cino ke mitolociya Cermanan de esto, o areze keno. Heto bin ra zi vatenanê binan ra gore zi namê goblini Gob ya zi Ghob ra yeno. Gob (Ghob), qıralê cinano. Şarê ke bınê idareyê Ghobi derê, inan rê zi Gob Ghob-ek (Gob-cuk-lar) yanê Goblini vaciyao. -Ling zıwanê İngılızki de qıteknayış vırazeno u peybendo. Goblings -> Gob (Gob) + ling (-ek) + s (-i) = Ghob-ek-i.
Gomê Suru
Gomê Suru (< Gomê Suran, be Tırki: Ocakbaşı) dewê day sukay Erzınganio ke aidê qezay Cimınea u cı ra 20 km, suke ra ki 40 km dürio. Şarê dewe Zazaê u Elewiyê u leteo zêde Balabanıcê, ezbeta Sılêmanan raê, êyê ke wextê wextan de deway Mazra Sılêmanu (ê Mamekiye, ê Pılemoriye) ra veciyaê o Gomê Suru kerdo şên.
Thorens-Glières
Thorens-Glières, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Akçaalan, Akhisar
Akçaalan wılayetê Manisa de yew mahlay qezay Akhisaria.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Herly, Pas-de-Calais
Herly, dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France de yew komunê wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Akçaalan, Akhisar
Terbiyet
Mahla de mektebo verên û mektebê miyanêni esto.
Resayış
Ray û kanalizasyonê mahla esto.
Xızmete
awa mahla esta. Elektrik û internetê mahla anciyao.
Shakira
Shakira Isabel Mebarak Ripoll (b.: 2 Şıbate 1977, Barranquilla) yew senatkar, nuştekar û aktrisa Kolombiyayıca. Shakira Barranquilla de ameya riyê dınya. Be deyrê (kılama) xo Whenever, Whenever hem Kolombiya de hem zi dınya de zaf biye namdare. Shakira be rıçıkê xo Ereba (Lubnanıca). Deyrê (kılama) cı Hips Don't Lie seserra 21ıne de biye kılama de tewr gırde û 25 dewletan de biye yew numre. Shakira 2010 de FIFA rê yew klib anto (Waka Waka). Eno klib biyo klibê FIFA 2010ıneyo resmi. Youtube de teqriben 480 merdumi klibê cı Waka Waka seyr kerdo û Waka Waka Youtube de biyo ê rêza çehar numrey.
El Berrueco
El Berrueco, dewleta İspanya de, mıntıqaya Madridiyo otonom de, wılayetê Madridi miyan de yew belediyaya.
Allenwiller
Allenwiller, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
NGC 3921
NGC 3921, yew cısmê asmênio. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf bio.
Lopera
Lopera, dewleta İspanya de eyaletê Endulusi de wılayetê Jaén de yew belediyaya.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Lopera;
NGC 3342
NGC 3342, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
La Palma de Cervelló
La Palma de Cervelló, dewleta İspanya de, mıntıqaya Katalonyaya otonome de, wılayetê Barselona de yew belediyaya qezaya Baix Llobregatiya.
Bétignicourt
Bétignicourt, yew komuna wılayetê Aubea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Bétignicourt;
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
NGC 2737
NGC 2737, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Mont-Notre-Dame
Mont-Notre-Dame dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
Hera
Hera (be Yunanki: Ήρα) mitolociya Yunanan de hem waya hem zi cêniya Homa Zeusiya. Hera Afrodit ra tepeya Homaya dıyına rındeka. Her kamo ke aye rê ameyo, Hera o nêwaşto û xo daya Zeusi.
Pius IX
Pius IX, yew Papay Xıristiyananê katolikano. Reyna serdarê dewleta Vatikani biyo.
L
Herfa "L"y, Alfabeyê Zazaki de herfa 16ına (des u şeşına) u varyantê ke Alfabeyê Latinki ra amey vıraştene. Latinki de herfa 12yına (des u dıyına). Herfa de bêveng u nerma.
David Neil MacKenzie
David Neil MacKenzie (b. 8 Nisane 1926 - m. 13 Tışrino Verên 2001) ju zıwanşınast u profesoro İngılızo. Xebatê ey Zaza u Zazaki sero esto. MacKenzie, eslê Zazayan Deylemıcan ra qebul kerdo.
Gustav Bauer
Gustav Bauer, yew siyasetkaro Almano. Ey serdariya dewleta Almanya kerda.
.mobile
.mobile, nameyê bandıra sewiyaya serêna jeneriko (be İngılızki: ) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
NGC 5631
NGC 5631, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Zeynep Bakşi Karatağ
Zeynep Bakşi Karatağ (b. 1974, Estamol) jû muzisyena Zazaya. Eslê aye Dêsımi rayo. A çênay Sait Baksiya. Murat Karatağ be aye ra zeweciyao.
Sainte-Geneviève (Aisne)
Sainte-Geneviève dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
Hermaville
Hermaville, dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France de yew komunê wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Esbly
Esbly, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Xızmete
Esbly de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Esbly;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
Paradoks
Paradoks çiyo ke raşto ya zi çiyê ke raştê, key ê beno yew u eger enê yewbiyayış yew ğeletiye vırazeno, cı rê paradoks vaciyeno. Çiyo ke ma vanim raşto u çiyê do bino ke ma vanim o raşto, eger ma heme ninan ra yew noxta de gıre danim u dı çiyanê raşti ra yew çiyê ğelet veciyeno, ney paradoks vırazeno. Etimolociya enê vateki, zıwanê Yunanki ra yeno. Para (ver, teber) u doksa (idea, fikır). Raveri eno vate kewto zıwanê Latinki ra u seserra 17. de uca ra ame zıwananê binan ra.
Gemıci
Gemıci (Gemivan, kelekci): Merdımo kı bı gemiya hemver mal yan zi peran, merdıman awı sera, Ro, La yan zi dengız (bahr) ra merdıman, çi yan zi dewar-mewari ravêrneno u na kıştı ra beno a kıştı, ey rê vanê gemıci. Gemıci kıştê ra merdıman benê kıştê u a kıştı ra anê na kıştı. gemıcılıxey rê zi zanayeney, qüwet u asnawı kerdenı lazıma. Merdımo kı asnawı nêzano o nêşeno gemıcinı, gemıcılxey bıkero. Wexto kı awı miyan dı qezayê biro cı sere dı, pêlı ver yan zi vay ver gemıya cı dindeyo, vanê asnawı bızano kı, bışo bı asnawı kerdena ganê xo u ê raywanandê xo (Ê kı şa) bıreyno.
Collsuspina
Collsuspina, dewleta İspanya de mıntıqaya otonoma Katalonya de wılayetê Barselona de yew belediyay Moianèsiya.
Muhteşem Yüzyıl
Muhteşem Yüzyıl (Seserra Gırde ya zi Seserra Muhteşeme) jü filmê têlevizyonio ke terefê Tims Productionsi ra Star TV de çap beno u heqa tarix dero. Film serê heyatê Sılêman I u cıniya cı Hurrem Sultan, kidekê inan, seba text mucadeley u heyatê seray vıraziyao.
NGC 2127
NGC 2127, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Muhteşem Yüzyıl
Film 5 Çele 2011 sıfte kerdo u heta 4 Çele 2012 Show TV de çap biyo, no tarix ra dıme Star TV transfer biyo u inca heyatê cıyê çapkerdışi rê dewam kerdo. Direktorê filmi Taylan Biraderlero. Produktorê filmi Timur Savcıyo. Verênde senarista filmi Meral Okaye biya u a 10 Nisan 2012 merda. No tarix ra dıme Yılmaz Şahin senaristiya filmi gırewta xo ser. Butcey filmi 3.500.000 TLyo u ebe no butcey ra Muhteşem Yüzyıl tarixê Tırkiya de filmanê têlevizyoni de filmo de tewr pehayıno.
Alteckendorf
Alteckendorf, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Cabanillas de la Sierra
Cabanillas de la Sierra, dewleta İspanya de, mıntıqaya Madridiyo otonom de, wılayetê Madridi miyan de yew belediyaya.
Linares, İspanya
Linares, dewleta İspanya de eyaletê Endulusi de wılayetê Jaén de yew belediyaya.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Linares;
Fransa
İklım
İklımê Fransa honıko. Seba awıka germıne (Gulf Stream), wextê zımıstani heway Fransa zaf serdın niyo. Erdê Fransa her daim kheweyo.
Sûke
Sûkê gırdi (2012):
Sûka Parisi zaf raver şiyo. Banê xeylê berzi u bınaê ke hetê mımariye ra hewl vıraziyayê, tede estê. Paris paytextê borsayo, merkezê iqtısad u siyasetê Fransayo.
Nıfus
Nıfusê Fransa 63 milyono. Fransa hetê nıfusi ra (Almanya ra dıme) Ewropa de rêza dıyıne (2.) dera. Şarê Fransa sûkan de cıwiyeno, dewıcê xo senıkê; nuştekar u wendoğê xo zafê. Dinê Fransa Xıristiyaniya, labelê ateisti zafê. Tede tayê Mısılmani, Musewiy u Hinduy zi estê. Zıwano xoyo resmi Fransızkiyo, hema tayê şarê Fransa zi Katalanki, Bretonki u Basqki qısey keno.
Ekonomiye
İqtısadê Fransa zaf pêt u qewetıno u dınya de rêza şeşıne (6.) dero. Teknolociye u sektorê turizmi Fransa de zaf raver şiyê. Turizmê xo zaf muhımo; her serre 75 milyon turisti şonê Fransa. Serra 2005ıne de şirketanê Fransa u Ewropa tiyareyê gırdi (Airbus A380) vıraşti.
Zazakipediya:Gezıci
Gezıci (Gezıvan): Merdımo kı gezi vırazeno u roşeno ey rê vanê gezıci yan zi gezivan.
Nuştoğ: Koyo Berz
.kaufen
.kaufen, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: ) ke yew kodê interneti rê bırriyayo a.
Constantin Fehrenbach
Constantin Fehrenbach, yew siyasetkaro Almano. Ey serdariya dewleta Almanya kerda.
NGC 3922
NGC 3922, yew cısmê asmênio. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf bio.
Rigny-le-Ferron
Rigny-le-Ferron, yew komuna wılayetê Aubea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Rigny-le-Ferron;
Waxt
Waxt, yew pêseroka ke be zıwanê Zazaki sûka Almanya, Darmstadt de veciya. Mabeynê serranê 1990 u 1991i de 5 (panc) amarê cı çap biy.
Rigny-le-Ferron
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
Paraguay
Siyaset
Paraguay de Senato (45 wekil) vu Meclisê Temsilkaran ra (80 wekil) yena pêser. Parlementeri 5 sean ra fınê weçineyê nê.
Tarix
Nezdi 300 ser hukumdarey da İmperatoriya İspanyolan de mend na dewlet. Seserra 19'i de Simón Bolívari dewrimi dest pêkerd. Ser da 1811 de zi paraguay xosereya xo kerd qezenc.
1862'de Francisco Solano López, ame iktidar u hukum de eskerana dewlet diktatoreya kerd idare. Paraguay 1864 de Brezilya, Arcantin u Uruguay ya kewt lec, Muharebeya Boqueróni de kerd vıni, koalisyonu paraguay kerd lete luware, Lopez kışt u 1870 de herb qedya. 1932 de na fın Muharebeya Chacoy de Bolivya ya  seri lec kerd. Paraguay tay erd fına peyser gırot.
Sainte-Croix (Aisne)
Sainte-Croix (Aisne) dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
NGC 3343
NGC 3343, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 341A
NGC 341A, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Balina miyan de ca gêno. 21 Tışrino Verên 1881 de terefê Édouard Stephani ra keşıf biyo.
İmperator
İmperator, çekuya imperia ra yeno. Dewletanê imperatoriye de oyo ke dewlete idare keno, ey rê vaciyeno.
NGC 2738
NGC 2738, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Gawan
Gawan: Merdımo kı şıno dewari ver u idareyê keydê xo bı ê kariya keno ey rê vanê Gawan. Bê gawani, jewna esto kı şıno çarwan ver, ey rê zi vanê Şıwane.
Jewna ferq zi mabêndê ninan dı esto o zi noyo. Gawan nan u werd keyandê wêrandê dewaran ra arêkeno u ey dano külfetê xo. Labırê şıwane wına niyo. Nefsê şıwani ê gawani vêşêriyo. Şıwane bı peran yan zi teneya şıno çarwan ver u ê çi beno külfetê xo rê xerc keno u dano werdenı. Gawan perey zi bıgiro, tene zi bıgiro fına zi zey parseciyana dewı miyan ra parse keno u ey külfetê xo rê dano werdenı. Ê şıwani teniya nanê cı wêrandê çarwan sero yo. Parse-marse nêkeno. Gawan wext beno çına u arduyê xo zi wêrandê dewaran ra vejeno. Labırê meeşa şıwani tım ê gawani vêşêriya. Çımkı karê şıwani dıha zehmeto u karê do bı rısko. Wext beno şewı xırxızi (Dızdi) yenê çarwanê cı tırenê. Wext beno Verg u Heşi xo bı bolda çarwana gırêdanê u yenê kewnê miyan. Yanê kılmê cı hezar dışmenê cı estê u karê cı zor talukeyo.
Cengiz Özkan
Cengiz Özkan yew muzisyeno Tırko. Serra 1967ıne de qezaya Sêwazi Dêwrığe de ameyo riyê dınya.
Lista paradoksan
Ena pele de paradoksan û listekerdışê inan sero enformasyon esto.
NGC 2126
NGC 2126, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Hernicourt
Hernicourt, dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France de yew komunê wılayetê Pas-de-Calaisiya.
NGC 612
NGC 612, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Heykeltaştoğ miyan de ca gêno. 29 Tışrino Peyên 1837 de terefê John Herscheli ra keşıf biyo.
Beytulmal
Beytulmal (be Erebki: بیت المال) dewleti İslami de xezineyo resmiyo. Be vıraziyayışi dewletani İslami ra hata xırabiyayışi İmperatoriya Usmanıcan eno terim xezineyi dewletan ifade kerdo. Umer dewri cı de beyt el-mal vıraşto. Dewleti İslami de xezine de ninan biyi:
Pazuzu
Pazuzu cino nerio ke mitolociya Sumer u Akadi de vêreno ra. Pazuzu cinê ke va ano u beno, qıralê inano. Yew zi semedê Sumeran Pazuzu vayê veroci temsil kerdêne. Pazuzu pêro wucıdê mêrdeki, kutıki ya zi şêri de mocniyao. Destê cıyo raşt hetê corêni ra u destê cıyo çep zi hetê cêrêni ra şanayêne we.
Zazakipediya:Golıkci
Golıkci (Golıkvan): Merdımo kı golıkan wari keno, yan zi şıno inan ver ey rê vanê, golıkci yan zi golıkvan.
Nuştoğ: Koyo Berz
Morcourt
Morcourt dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
NGC 6706
NGC 6706, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Poludnitsa
Poludnitsa aya ke cina maykiya u mitolociya Slawan ra gore hega de wextê dihiri de asena. Poludnitsa kıncê sıpê dana xo ra u qameyê aye berzo.
Colmenar Viejo
Colmenar Viejo, dewleta İspanya de, merkezê Madridiyo otonom de, komuna Madridi miyan de yew belediyaya.
Mezraya Gori
Mezraya Gori yew dewa Zazayana. Cayê xo zerrey sinorê qezay Darê Hêni dero.
Guardiola de Berguedà
Guardiola de Berguedà, dewleta İspanya de mıntıqaya Katalonya otonome de wılayetê Barselona de yew belediyay qezay Berguedàya.
NGC 5608
NGC 5608, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
.pro
.pro, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: ) ke yew kodê interneti rê bırriyayo a.
Franz von Papen
Franz von Papen, yew siyasetkaro Almano. Ey serdariya dewleta Almanya kerda.
Ağlasun
Ağlasun yew qezay Burduriya.
Ussy-sur-Marne
Ussy-sur-Marne, yew komuna wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Xızmete
Ussy-sur-Marne de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Ussy-sur-Marne;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
Hermin
Hermin, dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France de yew komunê wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Galapagar
Galapagar, dewleta İspanya de, mıntıqaya Madridiyo otonom de, wılayetê Madridi miyan de yew belediyaya.
Larva, Jaén
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Larva, Jaén;
Karl Hadank
Karl Hadank (b. 21 Şıbate 1882; m. 1945), yew zıwanşınaso Alman biyo. Hadank, ser zıwane û şare İrani de xebetiyo. Xebatê ey Zaza û Zazaki sero de esto. Hadank, 1932 de be nameyê Die Mundarten Der Zâzâ, Hauptsächlich Aus Siverek Und Kor ra yew dokumanê cı Almanya de sûka Leipzigi de veciyo.
Montornès del Vallès
Montornès del Vallès, dewleta İspanya de mıntıqaya Katalonyaya otonome de wılayetê Barselona miyan de yew belediyay qezay Vallès Orientaliya.
.prof
.prof, nameyê bandıra sewiyaya serêna jeneriko (be İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Akçeşme, Akhisar
Akçeşme wılayetê Manisa de yew mahlay qezay Akhisaria.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Terbiyet
Mahla de mektebo verên û mektebê miyanêni esto.
Resayış
Ray û kanalizasyonê mahla esto.
Xızmete
awa mahla esta. Elektrik û internetê mahla anciyao.
Tetumki
Tetumki (zıwanê xo de zemanê veri de zey: Beluki; Tétum ya zi Tetun şınasiyayo) oyo ke zıwanê do Austronêzkiyo ke miyanê zıwananê Malaykiyan de amariyeno. No zıwan Timurê Rocvetışi de wayirê resmiyetiyo û zıwano resmiyo. No zıwan zıwano de xosero, hema bınê tesırê Portekizki û İndonezki/Malayki de xeylê mendo û zaf vate vêrdo cı ra. Heto bin ra zi Tetum Timurê Rocvetışi de texminen terefê 224.000 kesan ra qal beno û zıwanê ma û piyo. Adeyo ke İndonezya wayirê cıyo Timorê Rocawani de Tetum tenya miyanê adeyi de terefê ekaliyetê adeyi ra qal beno.
Altorf
Altorf, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Kurt von Schleicher
Kurt von Schleicher, yew siyasetkaro Almano. Ey serdariya dewleta Almanya kerda.
NGC 3923
NGC 3923, yew cısmê asmênio. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf bio.
Sahn-ı Seman
Sahn-ı Seman (be Usmanıcki: صحن سمان) İmperatoriya Usmanıcan de medreseyo en gırdo. Sahn-ı Seman dıma fethi Estanbol serrani 1462 - 1470 de vıraziyao. Sahn-ı Seman de dersi Qurane, fıqıh, hedis, kelam, tefsır, matematik, kimya, fizik, astronomi biyi. Sahn-ı Seman kulliyey Fatihi de ca gêno. Vıraziyayışi medresey Sahn-ı Semani Mehmed I u Ali Kuşçu zaf xaptiyi u suka Estanboli de medreseyo en berz u gırd biyo. Mıfredati Sahn-ı Semani Ali Kuşçu amade kerdo. Menay cı Sahn "lete" + seman "heyşt" yani "heyştlete"ya.
NGC 2740
NGC 2740, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Thonon-les-Bains
Thonon-les-Bains, dewleta Fransa de, mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de, yew komuna wılayetê Haute-Savoieya.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Thonon-les-Bainsi;
Gyé-sur-Seine
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Gyé-sur-Seine;
Hale Soygazi
Hale Soygazi, (b. 21 Eylul 1950, Estanbol), yew kaykera Tırka u mankenê da kıhana. Tarixê 21 Eylul 1950 de maya xo ra Estanbol de biya. Mektebê Saint Benoiti ra biya mezune. Uca ra tepeya kewta Lisa Keynekanê Erenköyi. Universıte de zi filolociya Fransızki wenda, dı serri ra tepeya abırriya. A şiya İswiçre, uca de kursê mankenan de wenda. Dıma zi ageyraya Tırkiya, biya fotomodele u gırweya.
Gyé-sur-Seine
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
Hale Soygazi
Ay Yeşilçam de zaf filman de kay kerdo u name kerdo.
NGC 342
NGC 342, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Balina miyan de ca gêno. 27 Keşkelun 1864 de terefê Albert Marthi ra keşıf biyo.
Morgny-en-Thiérache
Morgny-en-Thiérache dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
Konser
Konser şeno yew muzisyen ra ya zi orkestra ya zi koro ra bêro pêra. Muzisyeno ke be xo ra performanso mocneno, o performans rê resital vaciyeno. Konserê muzisyeni şeno klubanê şewane de, salonê konseri de ya zi stad de bıkeriyo. Konser de muzisyeno kılam u deyrê xo vano.
Morsain
Morsain dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
NGC 2106
NGC 2106, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Altwiller
Altwiller, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
NGC 5632
NGC 5632, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Mülkiye Birtane
Mülkiye Birtane yew siyasetkara Zaza (Kird) a. Adarê 1964 de Qers de ameya dinya. Namey pîyê xo Mistafa yo. Namey maya xo Kudred a. Birtane, Universiteyê Ataturkî de qisimê Îngilizkî wendo. 2009 de Qers de Partiya Aştî û Demokrasî (BDP) ra biya wekîl. Birtane Îngilizkî, Zazakî, Kirdaskî u Almankî hewl zanena. .
Andlau
Andlau, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
NGC 6708
NGC 6708, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 3344
NGC 3344, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyan miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Marnaz
Marnaz, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Fiat 127
Fiat 127, yew erebey Fiatiyo. No erebe mabênê serranê 1971 u 1983 de dizayn kerdo. No model verra aniyo u 4 vitesıno.
Guadarrama
Guadarrama, dewleta İspanya de, mıntıqaya Madridiyo otonom de, wılayetê Madridi miyan de yew belediyaya.
Hervelinghen
Hervelinghen, dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France de yew komunê wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Peru
Peru dewletê da qıtaya Amerikaya. Cayê xo rocawanê qıtaya Amerikaya Veroci dero. Zımeyê Peru de Ekvador û Kolombiya, rocvetış de Brezilya û Bolivya, veroc de Şili, rocawan de Okyanuso Pasifik estê. Paytextê Peru sûka Limaya. Nıfusê xo 30,814,175o. Zıwanê xoyo resmi İspanyolkiyo. Sistemê idarey cumhuriyeto. Peruy serra 1821ıne de xo reyna ra, xoser ilan kerd.
Dewleta Peru wılayetan ra yena pêra. 25 (vist u panc) wılayetê xo estê.
Mahkum (film, 1972)
Mahkum, yew filmê Tırkiyayo. No film serra 1972 de anciyayo. Senaryo u antışê cı Osman F. Seden'i kereo. Film de serroli Cüneyt Arkın u Hale Soygazi'ya
Vaş
Vaş, yew tewrê de nebatio. Vaş zafêri çayır û mergan de reweno. Rengê vaşê tezeyi kheweyo, hema eke zaf bi serd ya zi wışk rengê xo vuriyeno, beno mor.
Campins
Bınê Campinsi de nê meqaley estê:
Heinrich Brüning
Heinrich Brüning, yew siyasetkaro Almano. Ey serdariya dewleta Almanya kerda.
Montcourt-Fromonville
Montcourt-Fromonville, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Xızmete
Montcourt-Fromonville de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Montcourt-Fromonville;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
Cervera de Buitrago
Cervera de Buitrago, dewleta İspanya de, mıntıqaya Madridiyo otonom de, wılayetê Madridi miyan de yew belediyaya.
Arielle Kebbel
Arielle Caroline Kebbel (b.: 19 Şıbate 1985) yew senatkar, model u aktrisa Amerikayıca. Arielle Kebbel (Winter Park, Florida,DAY) de ameya riyê dınya. Arielle Kebbel filmanê zey The Uninvited, American Pie Presents: Band Camp u The Vampire Diaries de kay kerdo. Ewro filmê têlevizyoni 90210 de rol gırewto.
Mortefontaine (Aisne)
Mortefontaine (Aisne) dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
Centelles
Centelles, qezay Osona de yew belediyaya. Caê xo dewleta İspanya de mıntıqaya Katalonyay otonome dero.
Lahiguera
Lahiguera, dewleta İspanya de eyaletê Endulusi de wılayetê Jaén de yew belediyaya.
NGC 3924
NGC 3924, yew cısmê asmênio. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf bio.
Centelles
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Centellesi;
NGC 613
NGC 613, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Heykeltaştoğ miyan de ca gêno. 9 Kanun 1798 de terefê Wilhelm Herscheli ra keşıf biyo.
Lagin
Bınê Lagini de nê meqaley estê:
Artolsheim
Artolsheim, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Channes
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
Hestrus
Hestrus, dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France de yew komunê wılayetê Pas-de-Calaisiya.
.tel
.tel, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: ) ke yew kodê interneti rê bırriyayo a.
Kapitalizm
Kapitalizm yew şunıka debera. Bıngehê na şunıke oyo ke, şexısi wayirê hacetanê produksiyonê û dewleti niyê. Sewbina zi, nê sistemi de dayen û guretena mal û xızmetan bazari sera bena.
NGC 3345
NGC 3345, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Universidade Federal de Goiás
UFG (be Portekizki: Universidade Federal de Goiás) yew universıtey Dewletanê Amerikaê Yewbiyaeyano u sûka Goiânia (Brezilya) de ronayeyo.
Mahsum Korkmaz
Mahsum Korkmaz yan zî Egîd azayê PKK û serdarê HRK (Hezên Rizgarîya Kurdistan) yo yewin o. Serra 1986î de Serdarê HRK Mahsum Korkmaz (Heval Egîd) koyê Gabarî de kişîya.
Serdarê gerîlayanê PKK yo namdar Mahsum Korkmaz yan zî Heval Egîd, Ferqîn de ameyo dinya. Hewna qeçek biyo, malbata ci koç kerdo, şiyo Êlih. Êlih de serranê lîse de Mazlum Dogan, serra 1976î de Apociyî şinasnayê. Lubnan de tewrê kadroyanê PKK biyo. Fermandarê serramitişê Şemzînan ê PKK yê 15ê tebaxa 1984î yo. Heval Egîd qandê miletê kurdan û xoverdayişê kurdan zaf muhîm o.
Goş
Goş organê hesnayışio. Goşan ra veng u akustik his kenime. Nê sinyalê akustiki goşê qıci ra vêrenê a be sinyalan resenê mezg.
Goşê merdıman teqriben tewr şenık 16 Hertz u zafêr 20.000 Hertz, hewna ke 2-3 serran de bo, şeno bıhesno. Merdım ke bi kokım quweta hesnayışi zi peyser şona u her ke şi bena kemi.
Heywanan ra fil wayirê goşanê wıni hissano ke bile şeno vengê infrasoni bıhesno. Anciya heywanan ra kutık, masê yunusi u şewşeweke şenê ninan ra berz frekansan, êyê ke cı rê ultrason vaciyeno, inan bıhesnê.
Govendwan
Govendwan: Merdımo kı kay kaykeno u serê govendı tım anceno ey rê vanê govendwan. Govendwan teniya o kı kay kaykeno ey rê nêvanê. O kı zewbi zi kay kay keno, şêno u hergı si bın ra vıjêno ey rê zi vanê govendwan. Çiyê ra xo kemi nêverdano, şênayiyan u cemaatê şêlıgan ra xo kemi nêverdano ey rê zi vanê govendwan. Govend antox, kay kerdox koti veyveyê beno, yan zi kam veyve yan zi şênayeyê keno veyndeyêno kı, biro serê govendı banco u veyvi şên kero. Jew jew cayan dı kay kaykerdoz, serê govendı antoxê aşıkan estê, weş kay kaykenê. Hım veyvi yan zi şênayinı kenê şên, hım zi wexto kı kay kaykenê xeylê perey arêkenê. Wexto kı kay kaykenê u kaya cı weş bena u weşdê şari, şêlıgi şına şêlıg bı demetana perey erzeno ser.
Massingy, Haute-Savoie
Massingy, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
NGC 5609
NGC 5609, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 6709
NGC 6709, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Mortiers (Aisne)
Mortiers (Aisne), dewleta Fransa de, mıntıqaya Hauts-de-France miyan de, yew komunê qezay Aisneyo.
Goşkar
Goşkar (sewlwan, postalvıraştox), merdımo kı postali (sewli) vıraştê, deştê yan zi tamirkerdê ey rê vatê goşkar u ê zenati rê zi vatê goşkarey yan zi goşkarinı. Zenetê goşkarey zi zenetê do zahf kıhano. Ewro zi hewna goşkarey u zenatê goşkarey welatê ma dı pere keno. Hewna zahf merdımi bı goşkarey kerdena idarey keydê xo kenê u qeçanê xo pa wari kenê. Tabi goşkarey rê zi zanayenı, hüner u meharet lazım o.
Massongy
Massongy, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Heuringhem
Heuringhem, dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France de yew komunê wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Wilhelm Marx
Wilhelm Marx, yew siyasetkaro Almano. Ey serdariya dewleta Almanya kerda.
.center
.center, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: ) ke yew kodê interneti rê bırriyayo a.
Aziz Yıldırım
Aziz Yıldırım (be Zazaki: Eziz Yıldırım) serdarê Fenerbahçeyo 36yıno. 1952 Tişrino Peyên de qezay Diyarbekıri, Erğeni de ameyo dınya.
Heyatê cı
Sûka Dızca de mektebo wertên wendo. Anqara de mektebê mıhendısiye wendo. Diyarbekırspor u Duzcaspor de tope kay kerde. Serra 1979ıne de şırketê Maktaş Mühendisliki na ro. Eziz Yıldırım zeweciyayeyo u dı teney qıcê xo estê.
NGC 2741
NGC 2741, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Aziz Yıldırım
Heyatê cı
Eziz Yıldırım serra 1997ıne de biyo serdarê Fenerbahçeyi. O wext ra nat, Fenerbahçe çar serri bi şampiyonê liga Tırkiya. Eziz Yıldırım Fenerbahçe de stadê Şükrü Saraçoğlui vıraşt.
Serra 2007ıne de qezay Erğeni de yew Lisey Anatoliya vıraşt.
Akkocalı, Akhisar
Akkocalı, wılayetê Manisa de yew mahlay qezay Akhisaria.
Ronald Reagan
Ronald Wilson Reagan (b. serra 1911ıne de, Sıbate – m. 2004ıne de, Heziran), California ra yew serdarê eyaletê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyan bi u "Partiya Cumhuriyetsinae" (Republican Party) ra seba weçinıtena serekine rê, weçinıtışê serra 1968ıne de bi namzed. Roca 4ê Tişrınê Peyêni de no weçinıtış vıst ra xo dest u bi serekê dewleta DAYê 40ın (1981-1989).
Viver i Serrateix
Viver i Serrateix, dewleta İspanya de mıntıqaya Katalonya otonome de wılayetê Barselona de yew belediyay qezay Berguedàya.
Akkocalı, Akhisar
Terbiyet
Mahla de mektebo verên u mektebê miyanêni esto.
Resayış
Ray u kanalizasyonê mahla esto.
Xızmete
awa mahla esta. Elektrik u internetê mahla anciyao.
Moulins (Aisne)
Moulins (Aisne) dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
Aschbach, Bas-Rhin
Aschbach, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Manzanares el Real
Manzanares el Real, dewleta İspanya de, merkezê Madridiyo otonom de, komuna Madridi miyan de yew belediyaya.
Zıwanê Timurê Rocvetışi
Zıwanê Timurê Rocvetışi ifada kenê ke zıwanê ke miyanê Cumhuriyetê Timurê Rocvetışi de qal benê. Timurê Rocvetışê adeyê Timuri de, hetê rocvetışi de ca gêno û cumhuriyeto zaf qıtek û qıckeko, hema naca de xeylê mıxtelif zıwani terefê xeylê mıxtelif şaran ra qal benê û amarê inan raşta zafê. Hetê cerêni de zıwanê ke Timurê Rocvetışi miyan de wayirê qalkerdoğiyê, ê nusiyenê:
Batman (arezekerdış)
Bınê Batmani de nê meqaley estê:
NGC 2102
NGC 2102, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
.capetown
.capetown, nameyê bandıra sewiyaya serêna jeneriko (be İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Qalan
Bınê Qalani de nê meqaley estê:
Épinal (qeza)
Épinal, dewleta Fransa de, eyaletê Grand Esti de yew qezay wılayetê Vosgesiya.
NGC 3925
NGC 3925, yew cısmê asmênio. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf bio.
Houdain
Houdain, dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France de yew komunê wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Altınyayla, Burdur
Altınyayla yew qezay Burduriya.
Vilobí del Penedès
Vilobí del Penedès, dewleta İspanya de mıntıqaya otonoma Katalonya de wılayetê Barselona de yew belediyay Alto Penedésiya.
Hans Luther
Hans Luther, yew siyasetkaro Almano. Ey serdariya dewleta Almanya kerda.
Merv
Merv ya zi Marı (zıwanê Tırkmenki de: Mary welaýaty) panc wılayetanê Tırkmenıstani rao. Cayê Mervi verocê rocvetışê Tırkmenıstani de sinorê Efğanıstani dero. Merkezê wılayeti zi Mervo (Maryo) u erdê cı 87.000 km2yo. No wılayet de 1 milyon ra zêde merdumi weşiya xo ramenê. Ekonomiya wılayeti zi endustriye ra yena pêra. Merv oyo ke hem paytexto u hem zi merkezê arkeolociko, no wılayet de ca gêno.
NGC 6710
NGC 6710, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Miraflores de la Sierra
Miraflores de la Sierra, dewleta İspanya de, merkezê Madridiyo otonom de, komuna Madridi miyan de yew belediyaya.
NGC 2742
NGC 2742, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Terefê mısılmanan ra işğalê İrani
Terefê mısılmanan ra işğalê İrani (be Farski: حمله اعراب به ایران Hamle-ye Arab ba İran) serra 633ıne de dest pêkerdo u serra 654ıne de ebe finiyayışê İmperatoriya Sasani ra peyni diyo. Serranê 602 628 de Cengê Bizans-Sasaniê 602-628 biyo u eno ceng ra dıme hem İmperatoriya Sasani biya zaf xırabe u hem zi İmperatoriya Bizansi biya xırabe. Eno ceng 26 serri tıra kerdo u her dı dewleti zi kerdo xırabe. Mıhemmed serra 633 de merdo u eno merg ra dıme hereketê işğalkerdışê Ereban sıfte kerdo. Erebi tewr verên de Mezopotamya işğal kerdo u bedo çımê cı dayo sero İran. Referansê İslami de vaciyeno ki verê işğalê mısılmanan İran de xırabiyayış biyo u cuwiyayış biyo zaf zor u xetta İranıci destê inan mısılmanan rê akerdo/rakerdo emma ena zura. Çunkê işğalê mısılmanan u erebkiyan ra pey İranıci vera mısılman de cengo kulturel dayê.
İşğal ra ver İmperatoriya Sasani
Verê işğalkerdışi de harê İrani zaf biyo esdar (zengın) u İran heme cihan de biya jew dewleta gırde. İran u Bizan/Roma miyan de cengi zaf biyê. Her dı dewleti zi biyê hêdi hêdi zeyıf u kemi. Eno karê mısılman u ereban kerdo asen u qolay. Erebi serê harê İrani aver şiyi. İşğalkerdış 633 de dest kerdo pe. Cengan de zaf İranıci serba harê inan pawtış/sıtarkerdış merdi ya ki terefê mısılaman u ereban ra kışiyayi. Terefê mısulman u ereban ra amorê qetlbiyayışê İranıcan biyo zaf.
NGC 3346
NGC 3346, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Akselendi, Akhisar
Akselendi wılayetê Manisa de yew mahlay qezay Akhisaria.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış u ziraet ra bena.
Panathinaikos F.C.
Panathinaikos Football Club (Yunanki: ΠΑΕ Παναθηναϊκός Α.Ο. [panaθinaiˈkos]) yew klubê futbolio dewleta Yunanıstaniyo. Ligê Yunanıstani de 20 dolımi şampiyoniya klubi esta.
Akselendi, Akhisar
Resayış
Ray u kanalizasyonê mahla esto.
Adolf Hitler
Adolf Hitler, 20.4.1889 de sûka Braunau am Inni, o taw dıwela Awıstırya-Macarıstan de ame dınya, 30.4.1945 de Berlin de xo kışt. Siyasetçiyê do Awıstıryayıc bi. Serra 1921. de bi serdarê partiya NSDAP Partiya Almanana mılliyetçiya sosyaliste, 1933 ra tepeya serwezirê imparatoriya Almanan u 1934 ra dıme bınê namekerdena lideri (Alm. Führer) bi serdarê dewleta Almanan u şefê imparatori.
Akselendi, Akhisar
Xızmete
awa mahla esta. Elektrik u internetê mahla anciyao.
Barbuise
Barbuise, yew komuna wılayetê Aubeya. Na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
Xızmete
Barbuise de şebekey awe, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyayo.
Adolf Hitler
Bınê hukmê Hitleri de Naziyan Almanya de diktatorina Almanya Naziyan nê ro. Serra 1933. ro heme partiy men kerdi ya ki zor ro cı kerd ke xo fesx kerên. Êyê ke verbe mıxalefeti vınderdêne, ro cı pawıt ya ki kapmapanê arêdayışi de eşt hepıs ya ki kışiyay. Hitleri be hetkaran u hemkaranê xo ra pia ravê Yahudiyê Ewropa heqa xo ra mehrum kerdi, tepeya şeş milyonê cı day kıştene, sero tertele vıraşt; ninan ra pia mensubê qıfleyanê dini u etnik u hemcınsbaz u siyasiyê binan ki kışti ke na jüye biye sebebê Herbê Dınyayê Dıyine. Riyê na siyaset u kerdenan ver Ewropa de 39 milyoni merdum merdi, ninan miyan de 6 milyoni Yahudiy.
Peter Boyle
Peter Lawrence Boyle (b. 18 Tışrino Verên 1935, Norristown, Pennsylvania, DAY, merdış 12 Kanun 2006, Manhattan) aktor u sinemawano Amerikayıco.
Panathinaikos F.C.
Şampiyoniya Ligê Yunanıstani (Super League)
1930, 1949, 1953, 1960, 1961, 1962, 1964, 1965, 1969, 1970, 1972, 1977, 1984, 1986, 1990, 1991, 1995, 1996, 2004, 2010
Maxilly-sur-Léman
Maxilly-sur-Léman, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
NGC 614
NGC 614, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Hirê Heti miyan de ca gêno. 13 Keşkelun 1784 de terefê Wilhelm Herscheli ra keşıf biyo.
Moussy-Verneuil
Moussy-Verneuil dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
Villeneuve-sous-Dammartin
Villeneuve-sous-Dammartin, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Helawci
Helawci (Helawvıraştox): Merdımo kı helawı vıraştê, yan zi rotê ey rê vatê helawci, helawvıraştox yan zi helawrotox. Şardê ma miyan dı helawı zahf yena werdenı. Şarê ma Zaza-Dımıliyan mısateyê zahf werdenda şiraniyo. Bı tenekana helawı herineyayê u zımıstani ameyê werdenı. Tabi helawı en bolki zımıstani yena werdenı. Amnani kes buro, german ver vêre güneno kesi ro. Qandê coy amnani zahf nina werdenı. Feqir-fıqaran zahf wext nanê xo bıhelawa werdê. Helawı heruna şami gırotê. Helawcılıxey, helawcinı veri zi perey kerdê, ewro zi hewna perey kena. Cayo kı tey helawı vırazêna yan zi roşêna ê cay rê zi vanê helawxane.
Villeneuve-sous-Dammartin
Xızmete
Villeneuve-sous-Dammartin de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Villeneuve-sous-Dammartin;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
Adabeki
Adabeki oyo ke, yew zıwanê do Austronêzkiyo ke miyanê Cumhuriyetê Timurê Rocvetışi de qal beno. No zıwan Cumhuriyetê Timurê Rocvetışi miyan de wayirê resmiyeti niyo. Adeyê Timuri ser de qal beno. Amarê qalkerdoğanê cı zi 186 merdumo.
Barbuise
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey seran ra nıfusê Barbuise;
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
Fitness
Fitness arezey vatey fitnesssi, weşiye de u form de mendışo. Fitness jü sporo ke zerrekê xo de xeylê sporê bini u qıteki esti. Fitness de teberê sporê bini de, pê aleti ya zi pê aletani ra, bazi şızenayış u gureynayışo u bazi quwetın kerdışo. Esasen heme lızgey spori de egzersizê ke fitnessi de esti ca gêni ya zi jü egzersizo ke tenya jü lızgey spori de esto şeno fitness miyan de ca bıgıro. Çunke heme sporan de, grubê baziê ke beden de hêdi gureyenê estê. Egzersizê ke semedê grubê bazan sero kondisyon vıraştış benê, fitness de zi ca gêno u gureyeno.
Fitness u wucıdvıraştışi miyan de dı ferqi esti. Yewo ki fitness raveri seba weşiye de mendene yeno kerdene, binio ki antrenmanê fitnessi de karkerdışo kardiyovaskuler esto. A ri ra fitness de bazê merduman zaf nêresenê, tenya merdum/merdume asayışo estetik, weş u howl qezenc keno/kena.
NGC 5633
NGC 5633, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Joseph Wirth
Joseph Wirth, yew siyasetkaro Almano. Ey serdariya dewleta Almanya kerda.
Vilassar de Mar
Vilassar de Mar, dewleta İspanya de, mıntıqaya Katalonyaya otonome de, wılayetê Barselona de yew belediyay komarkay Maresmeya.
Moÿ-de-l'Aisne
Moÿ-de-l'Aisne dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
NGC 344
NGC 344, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê Balina miyan de ca gêno. 1886 de terefê Frank Mulleri ra keşıf biyo.
Auenheim
Auenheim, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Ibros
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Ibrosi;
Thônes
Thônes, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Ontolociye
Ontolociye yew zanışiya ke fıkrê tebiet u biyaene sero geyrena cı. Çekuya “ontolociye” Yunanki (ὄντος: biyaene u -λογία: ilm, zanışiye) ra yena.
Qesa veri
Ma ke çiyê borzal [fıkr] nêkerd, serba ey, zêdıri; “şıma çı pers kerd?” ya ki; “persê şıma çık bi?” belkia; “cıwabê çıki wazena?” vanim. Naca de cıwab bo [bı] pers’a kewnê têzerre. Wın (heni) aseno ke pers bo cıwab’a yewbini ra gırêdaiyê. “Cıwab, pers ba xuyo!” ke vacim, tomete say nêbena. Pers çıki sero biyo se, cıwab’i ey çi sero beno.
Pers, “biyaine çıka?” ke bi; cüab’i naye gore beno. Çıke, “biyaine” teka, çül [en] peyêna, hem’i heme çi gêna xo zerre (Almanki allgemein). Eke, “biyoğ çıko?” deyê [reyê] pers ke kenim, cüabê ma nafa ni perşi gore beno. “Biyoğ”, “biyaine” gore tenêna xo sero, baxseo (Alm. Zusammenfassung). Nae gore anca’i, ey de zaf çi esto. Hurdımêna’i peyniya heme çi derê, name nêbenê. Nia biyaine de’yi, peyniya “biyaine” de isan zaf’e çi fetelino [geyreno cı]. Çıke, namekerdena biyoği rê, caê de no mecburiyo. Eke sê[r] kenê, vinenê ke no çiyo çül peyên, Aristotelesi de “dinamik bo enerci”ya; Platoni de “ide”, Kanti de “çiyo xoser”, Hegeli de “mutlaq geist [ro]”wo… Yanê, cüabê perşi daine de, isan bıwazo - nêwazo, gınno metafiziki miyan ro.
Eke pers; “biyoğ” “çiyê do biyoğ biyaine gore” çıko? (Yunanki: to on he on)/ pers bo; “biyoğ” ba xo, “çiyo de çül peyên” de’yi vecino vera ma (vırêndiya ma). İşte a taw belkia isan metafiziki ra raxeleşiyo, “biyoğ”i name-kerdene ra vaz bero. Çıke, “biyaine”, xo fenomenanê “biyoği” de muskına [mocnena] ma. Yanê, “biyoğ” çıko se owo/ deyi, / “biyoğ” çiyo de biyoğ biyaine gore çıko?/ cüabê persê nianêni danim. Heni aseno ke, ontologiya moderne, raver persun perskerdena xo’a metafiziki ra hem bırino ra, hem’i metafiziki rıznena!
Ontologiye (salıxdaena biyaişi) sero kılmek ra rêçe seye-kerdene
“Biyoği” bo “biyaina temame” wexto ke Nikolai Hertmani xo rê kerda kare, heta ey, ontologiye [ontoloji] xêlê ra u olağan ra vêrde ra. Na rae de çül sıfte “mentıq”ê Aristotelesi vecino werte. Çıqa persun pers keno, pers ko; serba ni persun çıqa cüabun dano, bıdo; ni cüabi çıqa zelal benê, bıbê; çiyo ke veciyo werte, serba mentıq-ramıtene raşt biyaina ni çi nêvecena werte. Çıke, rêçê mentıqi xo ser qe jü wext ni çi bêcar nêkenê.
Eke henio, maime şime çıme. Pê ni çımey raa borzali de [düşünce] nê, raa zaney de bıfetelim [bıgeyrim]. A wext, teoriya zaney vêrena hurendia mentıqi. Emma, felsefe gore no ki dest nêdano. Felsefe de problemê doze-kerdena biyoği vırêndiya isani de fındena. Çül sıfte na bızaniyo. Çıke, felsefe de taê objektun doz-kerdene nê, gereko; “biyoğ”i sero heme çi bêro doze-kerdene. Xora, zane [bilgi] mabênê zanıtene bo çiyê de “biyoği” dero. Emma, na borzal de hentê “zane“y qimetê “biyoğ”i esto.
Heni aseno ke heta bıngê zaney şiyaine de problematikê biyoği werte-vetene lazıma. Yanê, zaf zaf mota[c]ê ontologiyme.