cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Evolusyono biyolocik
Tarix
Charles Darwini tarixê tebiati sero kari kerdê. Ey serra 1859ıne de yew teoriya evolusnoyale eşta meydan u ena teoriya ey ewro tewr sentezo herao. Ena idday ey biya raşt hema tayn u kemi biya, yani Darwini evolusyon pêro piya nêşao bıvêno, nêdio. Seleksyonê Darwini vano ke eger yew gani wahêrê (wayirê) yew organio, oyo kı gorey ganiyanê binan ra deha quwetıno, quweta xo zafêr esta, o şeno heyat dı bımano, weşiya xo bıramo u cınde bo, aniya vındero. O ri ra gani be ganiyanê binan ra wayirê avantaji miyan dı beno u wıni cıwiyeno. Darwini serranê 1831-1836ıne miyan dı semedê gırweynayış, şiyo xeylê cayanê dınya, geyrao u cıgeyrayışi kerdê. Enê serran de zi fıkırê evolusyoni kewto mezgê xo. Ey taê cayan dı 3 (hirê) serri raviyarnê. Tewr peyên zi ey Adey Galapagosi sero qerar dao cı u uca dı mendo. O inca de ferq kerdo u ganiyo ke ganiyanê binan ra gore avantajê xo deha esto, oyo kı heyat dı maneno. Eno ri ra Darwin inca dı hirê prensibi vıraştê, eştê miyan;
Enê prensiban ra tepeya, Darwini kıtab u cıgeyrayışê xo kerdê arê u kıtabê cı Rıçıkê ganiyan (Kokê tewran) nuşto. Darwini 30 (hirıs) serran ra vêşêr yew delil geyrao cı u ewnao cı. Hema kı heta serra 1858ıne fıkırê xo nêvato, çunkê verapeyan (reaksiyon) ra tersao. Çı wext Alfred Russel Wallacei zey teoriya Darwini yew teoriya bine vıraşta u be mektubi ra erşawıta (rışta), Darwini qerar dao ke fıkırê xo bıkero a. Darwin u Wallace her dı zi evolusyoni sero fıkırê xo kerdê a u tezi vıraştê. Hema Darwin serra 1859ıne de cıgeyrayışê xo "On The Origin of Species by Means of Natural Selection or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life" (Pırodayışê Cıwiyayışi de Seleksiyono Natural ya zi be Raya Şeveknayışê Irqanê Avantajınan ra Rıçıkê Ganiyan) çap kerdo u eno cıgeyrayış zaf biyo namdar. Fıkırê Darwini fıkırê Wallacey ra gore deha hera u namdar biyo. Eno kıtab zi biyolociye de kıtabê do namdar vêniyao.
Serra 1930i de Gregor Mendel teoriya cênetiki vıraşta, biyolociya molekulare sero zaf fayde kerdo. Ena teoriye be teoriya Dawrini ra yew biyo, şınasan ê kerdê têmiyan u evolusyono ewroyên ameyo meydan. Be cıewniyayışê rocaney ra evolusyon yew hewuzê cênan de bestiyayış u vıriyayışê allelano ke nesıl ra nesıl karakterê ganiyan yewbinan ra cıra benê. Ewro namey teoriya evolusyonale Teoriya Evolusyonê Sentetikio.
Tarix de averşiyayşê evolusyoni
Skalay ke hetê bınêni de ca gêna, cıgeyrayışê evolusyonali sero yew vênayışê pêroyi veceno miyan;
Teniswan
Teniswan, kaykerê ke kayê tenisi kay kenê, inan rê vanê.
Fariki
Fariki, wılayetê Mamekiye de dewê da qezay Xozatiya.
Evolusyono biyolocik
Adaptasyon
Adaptasyon evolusyon de yew meseleyo esasiyo, kerra seriya. seleksiyono natural ra tepeya zemano ke tede cayê habitati organizma de yew vıriyayış vırazeno, eger a organizma şena heyat de bımano u bıcıwiyo, yanê gani u cınde bo o taw cı rê adaptasyon vaciyeno, adaptebiyayışo ganiyano. Be averşiyayışê zemani ra piya adaptasyoni bedenê organizmayan hêdi hêdi vıriyeno u halê cıyê naturali keno vıni. Ganiyo ke şeno adapte bo, cı rê ganiyo adaptetif yeno vatene. Desto bin ra adaptasyon yew vırnayışo cênetiko ke semedê cıwiyayışê ganiyan asankerdış u dewamê inan vıraştış merdıman sero tesır keno. Adaptasyon şeno cênetik, fizolocik ya zi hereketan ser de bo. Rengê poste ya zi teyna post u beden adaptasyonê cênetikê. Fototropizm zi yew adaptasyono hereketıno u heretekanê ganiyan sero vıriyayış vırazeno. Sım (Zehır) vıraştış, mukus resnayış, raya homeostazi, ê adaptasyonê fizyolocik rê mısal benê.
NGC 3066
NGC 3066, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Evolusyono biyolocik
Adaptasyon
Adaptasyon, karakteristiko seleksiyonalo ke seleksiyonê naturali ra ameyo, namey eyo. Cêno ke xusısiyetê adaptifi mocneno, raveri ra esto yani dıme ra nıvıraziyeno, riyê dormey ra nêvıraziyeno. Varyantê cıyê cênetiki zemanê veri ra beno (yani esto) u merdımo ke enê cêni bar keno, xo ser kırışeno, o cı rê ano avantaj. Raveri Salvador Luriai u Max Delbrücki testi kerdê u ê raver ra biyayışê varyantan motê. Enê cıgeyrayoği be Testê fluksasyoni ra bakteriya Escherichia coli sero vırnayışo adaptif kerdo be zeman ra piya bakteriyan de Antibiyok ver de vındertış (Muqawemeto antibiyotik) veciyo u enê isbatê adaptasyonan u isbato adaptif biyo. Organizmayê ke wahêrê karakterê adaptetifi niyê, ya habitatê xo vırnenê ya zi nêşenê dıma vırnayışan weşiya xo bıramê u bıcıwiyê. Coka zi peyniya cıwiyayışê cı yena, nesilê cı bırniyeno u a organizma inca de mırena. Bırnayışê nesilê organizmayan yenê ena mena, biyayışi kemi benê u hêdi hêdi kemiyenê, merdışi benê zaf u hêdi hêdi peyniya ê gani yena. Eger waziyet beno ters, uca de seleksiyon vıraziyeno. Yani biyayışê ganiyê ke wahêrê karakteristikê adaptetifê, ganiyê ke wahêrê cı niyê, ê inan ra deha berz benê u bırnayışê nesili beno vıni, miyan ra dariyeno we. Adaptasyonê ke ganiyan de asenê, hedef u fêlê cı aresteyê, (belliyê, zaniyenê). Labelê hedef u fêlê zafêrê adaptasyonan areste niyê u xetta estiya tayê adaptasyonan nêşınasiyena, nêzaniyena. Sebebê cı noyo ke mısalên yew adaptasyon zemani veri de zaf weş u hewl biyo u karê yew ganiy kerdo asan. Hema be zeman ra piya no karakteristik fonksiyonê xo kerdê vıni. Karê ganiy ra nêreseno, karê ganiy nêkeno raşt o taw o karakteristik hêdi hêdi beno vıni. Ya zi faydey enê karakteristiki estê labelê nêşınesiyenê. Ya zi eno karakteristik be yew karakteristiko bin ra gıre dao, bestiyao u incay rê faydey cı estê (Cı rê teoriya Spandreli yena vatene). Eno çımraviyarnayış bınê dı prensiban ra zağ anceno, xete keno.
Mendışo evolusyonal
Ganiyan miyan de yew organizma de evolusyon be vuriyayışê fenotipan ra vıraziyeno. Ornagên merduman de rengê çımi yew karakteristiko cênetiko. Merdumo ke şeno rengê çımanê xo ma u piyê xo ra bıgêro. Enê karakteristikê ke gêriyenê, terefê cênan ra kontrol benê. Qandê yew organizma zerreyê genomi de heme rêzanê cênan zey genotipê ena organizma asenê. Vıraştış u vıraziyayışê ke yew organizma de estê u şenê bımocniyê, fenotipê organizmayi asnenê, mocnenê. Enê karakteristiki be zeman ra karaketeranê newan qezençkerdışi ra vıraziyenê. Ey ra pey zi xeylê terefan ra ganiyan de fenotipi, nêşeni bêrê u nesılê neweyi ra şırê. Mısalên yew posta bronze, bınê tici de mendene ra veciyena u nêşena be raya evolusyonale ra nesılê newan ra şıra. Hema ke tayê merduman riyê cênetikê inan ra deha asan şeno bronz bıbê, yanê posta xo şenê tari (ya z, siya) bıbo. Enê vuriyayışi gênotipan ra yenê. Nêweşiya Albnizmi ke yew mısalo nêvuriyayışiyo. Na nêweşiye de posta ke nêweşa (merdumo ke nêweşo zi) bınê tici de tari u siya nêbeno. A ri ra albinizm yew nêweşiya cênetika.
Ewro şınasiyeno ke yew molekul esto u şınasiya (melumat) cênetiki be raya DNA ra kod keno u biyayış be biyayış şıno. DNA, yew polimera ke çehar çeşıdê bazi ra vıraziyena. Rêza bazan yew molekulê DNA sero kewna, zey rêza herfiyê ke yew cumle areste kena, şınasiya cênetiki zi areste kena. Dıma cırabiyayışê yew hucreyi ra, raveri DNA bena kopya u dı hucreyê neweyi veciyenê. Her dı hucreyi be raya cênetiki ra rêza DNA gênê. Leteyê DNA ke tenya yew karê fonksiyoni mocneno, cı rê cên vaciyeno. Cênê bini, yewbinan miyan de wayirê rêzanê bazanê. DNA de layê dergi, zerreyê hucreyi de estiya ke zey mila u namê cı kromozomo, inan vırazenê. Yew rêza DNA de, cayê kromozomi rê lokus vaciyeno. Eke yew lokus miyan de rêza DNA merduman miyan de vuriyayış mocnena se, formê ena rêza bini rê alel vaciyeno. Rêza DNAyan terefê mutasyono ke alelê neweyi vırazeno ucayi ra şeno bıvuriyo. Zerrekê yew cêni de eke mutasyon beno se, alello neweyo ke vıraziyeno asayışê ganiyan vurneno u cênê ganiyan rê nizam u rêze dano u inan kontrol keno. La, tayê waziyetan de gıreya basite ke alell u yew karakteristik miyan de bena, tayê halan de şena kar bıkera, zafêrê karakteristikan halê deha kompleksti derê, ê terefê Quantitative trait locus ya zi multiple interacting genes ra kontol benê. Cıgeyrayışê pêyeni, vuriyayışê rêza nukleotidan u vuriyayışo cênetiko ke nêşınasiyeno, heqê inan de ma rê enformasyon danê, nê aktiviteyê kenê raşt. Enê fenomeni, zey sistemê cênetiki epigenetiki sınıfkerdış yeno kerdene. Metilasyonê DNAyo ke kromatini keno dı leteyi, be xo ra xo idame keno, rameno u yew zi metaboliko. Enterfansê DNA be enê kromatinan ra beno temam u cênê benê hış.(İng: gene silencing. Biyoloğê resayışi, ağê ke cênan de estê vanê ke kominikasyonê kaotiki u hucreyan miyan de kominikasyon şeno varyasyonan raye ra kero. Mendışo evolusyonal şeno zaf gırd bo. Mısalên mêraso ekolociko ke be nişvıraştışi (İng: niche construction) ra ameyo dest, zey aktiviteyê ke organizma u tabiet miyan de benê u reyna be reyna benê izah biyaye. No, qandê nesılanê neweyi, hiyerarşiya ke ekosistem dera, uca de ca weçinıtış u ca vurnayışi miraz u ğeletiye vırazeno. Ani nesılê neweyi, fealiyetê ke ma u piyê xo kerdêne, heme inan xo sero gênê. Evolusyon de hediseyê cênetikiyê biniyê ke bınê kontrolê cênetiki de niyê, terefê teoriya mendışê dıyêni (dual inheritance theory) ra yenê akerdene. Na teoriye çiyo ke vıraziyayışê simbiyozan keno a u namê cı simniyogenezo, ey u karakteristikê kulturali (bini) miyan de evolusyonê cên-kulturıni de vırazena.
Varyasyono cênetik
Varyasyono cênetik oyo ke ferqo ke yew populasyon miyan de ya zi zêde populasyonan miyan de veciyeno u allelê cenan de aseno. Karakterê fenotipê yew organizmaya gani, cênotipo ke serê cı dero u tesırê teberi ra yeno akerdışê xo wına beno a. Leteyê vuriyayışê fenotipiyê ke yew populasyon de veciyenê, vuriyayışê ke genotipan miyan derê, uca ra yenê. Sentezo evolusyonalo modern, enê vuriyayışê varyasyoniyê ke piya averşiyayışê zemani benê, inan zey evolusyoni qebul keno. Frekansê yew cenê alelli, be zemani ra tip u formê xo enê ceni ra deha vêşi ya zi deha tayn u kemi benê. Yew tipê alelliyo newe, averşiyayişê zemani de keyê ke yeno noxtaya cıya sebıtmende, o ya allelo ke zemanê xo ra deha veri de ameyo cayê xo, ey gêno ya zi heme populasyoni esterneno, çınebiyayışê yew populasyoni rê raye keno a.
Oberrœdern
Oberrœdern, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Planê mıntıqanê Katalonyayo umumi
Pla territorial general de Cataluña (PTGC) Planê mıntıqanê Katalonyao umumi), mıntıqaya Katalonya otonome de serra 1995ıne de roca 16 Adari de be qerarê hıkumatê Katalonya ra, hetê idareyi ra biya letey.
Evolusyono biyolocik
Varyasyono cênetik
Seleksiyono natural yew populasyon de eke amarê varyasyonanê cênetikan besê se, ani evolusyon vırazeno u cı rê vaciyeno. Verê vênayışê Cênetikê Mendeli ra, hipotezê ke namê cı 'Hipotezê pêrokerdış'iyo, o yew hipotezo hera vêniyao. Hipotezê pêrokerdışi vano ke leyr u qıcê ke benê, karakterê ma u piyê xo zi piya anê. Mısalên eke yew cêniye pê manena u pıtê xo beno, eke marda xo kılma ya zi marda xo derga u piyê xo dergo ya zi piyê xo kılmo; çı wext pıt beno pil, dergiya xo bena normal; zaf derg nêbeno zaf kılm zi nêbeno, qameyo xo normal vêniyeno. Labelê eke hipotezê pêroyi raşto, gani ser de varyasyono cênetiki nêbeno u gani zaf leze çıne beno, mıreno u miyan ra dariyeno we. A ri ra areze beno ke hipotezê pêroyi raşt nêbiyo, vıreniya xo est biya. Heto bin ra Hardy-Weinberg Kuralı zi yew populasyon de seveknayışê varyasyonan sero fıkırê xo vato. Goreyê ey ra terefê quweta ke frekansê cênan (varyasyonê ke cên derê) dera, goreyê virê xo ra pêro bena, cênê ke vıraziyayışê leteyi hak u sperman ra vecenê u hucreyê hakiyê ke seks de veciyenê, kombinasyonê heme ninan sebıt yenê kerdene.
Planê mıntıqanê Katalonyayo umumi
Alto Pirineo y Arán
72 276 nefer cıwiyeno.
Kientzheim
Kientzheim, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Est miyan de yew komunê wılayetê Haut-Rhiniyo.
.chat
.chat internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Evolusyono biyolocik
Varyasyono cênetik
Varyasyon be ena mena ra dıme, reyna yewbiyayışê ceniyê ke Materlayo cênetiki de ca gênê, mutasyon, reproduksiyono seksual u populasyonan miyan de goçi (Transferê cênan) ra vırazenê. Be mutasyon u transferê cêni ra populasyon de ganiyanê neweyi vıraziyenê la qısımê cênomê yew ganiyê gırdi be tewrê ke cı ra nezdiyê, be inan ra gıre danê, inan ra nezdiyê u xetta be inan ra hemo vêniynê (eyniyê). Hema ke eno zi esto ke eke genotip de vuriyayışo qıtek esto se, no şeno fenotip de vuriyayışo gırd bıkero u vuriyayışê dramatiki rê raye kero a. Ornagên genomê şempaze u merduman miyan de qısımê ferqanê gırdan ra, ferqê nukleoditiyê ke nısbetê  % 5,07 derê u delesyon u insersiyoni ra veciyenê, hema ke ferqê nukleoditi teyna nısbetê  % 1.52 derê u şempaze u merdum miyan de pêro % 6,58 ferq veciyenê. Xetta eke teqrarê DNA ra DNAya ke nısbetê xo kemiyo veceno, miyandê inan de ferq 2,37 ra kemiyeno.
Planê mıntıqanê Katalonyayo umumi
Metropolitano de Barcelona
4 895 876 nefer cıwiyeno.
Evolusyono biyolocik
Mutasyono evolusyonal
Mutasyon yew genomê hucreyi de vuriyayışo ke rêza DNAyan de bena, namê cıyo. Mutasyon her zeman nêşeno organizma ser de hetê negatifi ya zi hetê pozitifi ra tesır bıkero. Mutasyono ke vıraziyeno, o şeno mexsulê geni de vuriyayış ya zi raşt ya zi vıren (ğelete) karkerdışê geni ra hengel mebo. Meyisê Drosophila melanogasteri sero kari guriyayê u meydan ra veciyo ke yew mutasyono proteiniyo ke terefê genan ra vıraziyeno, %70ê enê mutasyoni wayirê tesırê zerarıniyo, u nısbetê bino ke maneno, ya notr (bêtesırın) ya zi kemi feydaya xo est bena.
Planê mıntıqanê Katalonyayo umumi
Penedés
479 734 nefer cıwiyeno.
Ada Müzik
Ada Müzik, yew şıketê muzikio ke serra 1986ıne de vıraziyao. Merkezê şırketi İstanbulo. Ezayê cıyo sazkerdoğ MÜYAPo.
NGC 1785
NGC 1785, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Planê mıntıqanê Katalonyayo umumi
Qezayiya Gironinesi
756 193 nefer cıwiyeno.
Evolusyono biyolocik
Mutasyono evolusyonal
Yew geno esasi, çı wext ke kopyaya cı mutasyon vênena u fonksiyono newe gêno, şeno tewranê neweyi vırazo, xo bıresno. Eno kar zêdebiyayışê sistemi xeylê keno u waziyetê kopyakerdışê geni de deha asano. Enê şekıli de dı genan de yew gen, yew fonksiyono newe qezenç keno, kopyaya cı zi fonksiyonê kıhani ra tırakerdış rê dewam keno, hewna fonksiyonê kıhani vêneno. Mutasyon de yew tipo bin ke, genê ke zemanê veri ra kod nêbiyê, şifre nêbiyê ê şenê pêro genanê neweyan bıvırazê, bıresnê.
Planê mıntıqanê Katalonyayo umumi
Campo de Tarragona
521 286 nefer cıwiyeno.
Evolusyono biyolocik
Mutasyono evolusyonal
Genan de yew jenerasyono newe, şeno hem zeman de leteyê genê ke kopya biyê bıtepışo, bıgêro, ihtıwa bıkero u be enê leteyê neweyi ra kombinasyono newe bıresno u vırazo.
Planê mıntıqanê Katalonyayo umumi
Poniente
363 859 nefer tede cıwiyeno.
NGC 4146
NGC 4146, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Planê mıntıqanê Katalonyayo umumi
Tierras del Ebro
178 387 nefer tede cıwiyeno
Cibuti (sûke)
Cibuti, jû sûka u paytextê dewleta Cibutiyo.
Saint-Fiacre-sur-Maine
Saint-Fiacre-sur-Maine , yew komunê wılayetê Loire-Atlantikio. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Pays de la Loire ca gêno.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Saint-Fiacre-sur-Maine ;
Bıvênên
Komunê Loire-Atlantique
Seester
Seester yew sûka dewleta Almanyaya. Seester, zımey Almanya de, eyaletê Schleswig-Holstein de, qezay Pinnebergi de ca gêno.
A.S. Roma
A.S. Roma yew klubê futboliyê dewleta İtalyayo. Klub serra 1927ıne de ameyo ronaene. Sezonê neweyi de direktorê teknikiyê klubi José Mourinho biyo.
Şampiyoniya Ligê İtalya (Serie A)
1941-42, 1982-83, 2000-01
Kupay İtalya
1963-64, 1968-69, 1979-80, 1980-81, 1983-84, 1985-86, 1990-91, 2006-07, 2007-08
Kupay Ligê Konferansi
2021-22
Kazancı, Iğdır
Kazancı wılayetê Iğdıro de yew dewa qezay Merkeziya.
Sorf
Sorf (be zıwanê İngılızki: Surfing) sporo ke sorfkerdoğ tede texteyi sero pıhêlan gêno bınê xo u aver şıno, cı rê sorfkerdış vaciyeno. Sorf sporanê ekstreman miyan de ca gêno, sporo ekstremo. Sorf cihani sero xeylê cayan de namdaro. Tırkiya de zi dorme ra Deryayê Siyay sero sorf vıraziyeno. Cayanê zey Şile, Kilyos, Riva, Dewa Rumeli Feneri; Kocaeli, Kerpe; Sinop Ayancık, zımıstan de zi Deryayê Miyanêni de Antalya, Alanya, Side, Hatay Samandağ u ê binan de merdumi sorf kenê.
Kazancı, Iğdır
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewe esta û kerda asfalt.
Xızmete
Postexane çıniyo. awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
.ntt
.ntt internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
NGC 5981
NGC 5981, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Serena Williams
Serena Jameka Williams, yew teniswana Amerikayıca.
Simav
Simav, yew qezay wılayetê Kütahyaya.
Just a Little More Love
Just a Little More Love, yew studyo albumê David Guetta yo. No album Guetta u Joachim Garraud piya vıraşt o. Chris Willis u Barbara Tucker zi no album de vokaley kerd a.
NGC 6001
NGC 6001, yew cısmê asmênio. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 1786
NGC 1786, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Gaban
Gaban, wılayetê Mamekiye de dewê da qezay Xozatiya.
Frétoy
Frétoy, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Xızmete
Frétoy de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Frétoy;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
Topal Osman Ağa
Nureddin Paşa (b.: 1883, Giresun – m.: 2 Nisane 1923, Anqara) zabıtê zerrey İmperatoriya Usmanıcan u Tırkiya, u serdarê belediyay Giresuni biyo.
3 Temuz
3 Temmuz Serrenamey Gregoryani de roca 184ına.
Sainte-Colombe-sur-Guette
Sainte-Colombe-sur-Guette, yew komunê wılayetê Audea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Occitanie de ca gêna.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Sainte-Colombe-sur-Guette;
Bıvênên
Lista komunanê Audey
Çımey
[[Kategoriye:Komunê
U.C. Sampdoria
U.C. Sampdoria yew klubê futboliyê dewleta İtalyayo.
Kupay İtalya
1984-85,1987-88,1988-89,1993-94
.saxo
.saxo internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Sporê motori
Sporê motori namê sporiyê ke be guriyayışê motori vıraziyenê, cı rê vaciyenê u namê inano pêroyiyo. Sporê motori şenê be grube ra vıraziyê ya zi merdum şeno be xo ra sporê motori kero. WRC, MotoGP, Formula 1, Formula 2, Formula 3 Nascar, Off-road, ancênayışê kamyoni u ê binan, zafê sporê motori estê.
Obersoultzbach
Obersoultzbach, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Albert Schweitzer
Albert Schweitzer (b. 14 Çele 1875; Kayserberg, İmperatoriya Almanya - m. 4 Keşkelun 1965 ;Lambaréné, Gabon) filozofo, muzisyeno, aktivisto anti-nukleero u doktoro Almano humanitero. Schweitzeri dı doktarey kerdê, bi doktorê tıbi. Serriya cıya hirısıne ra tepeya qerar da ke şıro Afrika, doktor bo. Coka tehsilê tıbi kerd, Gabon de xestexane vıraşt, kar u gurey xo kerdê şarê Gaboni. Ey felsefey cıyê heyati ra sermiyanê environmentalistan bi, inan miyan de ana qebul di.
Albert Schweitzer, zemanê xo de Almanya de (ewro naca Fransa ra bestiyao) Alsace de (Alsas) zey lacê yew piyê papazi ameyo dınya. Schweitzer, dezay maya Jean-Paul Sartreiyo. Key ke o biyo leyrek, ey org cınıtêne, org sinêne. Coka ustadanê orgi ra dersi gırewtê, tewr orgvıraştoğanê hewlan ra yew biyo.
NGC 6026
NGC 6026, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
NGC 3091
NGC 3091, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Organizasyonê Kooperasyonê İslami
Organizasyonê Kooperasyonê İslami ya zi Organizasyonê Konferansê İslami (Erebki: منظمة التعاون الإسلامي; Fransızki: Organisation de la coopération islamique) name jü organizasyono ke serra 1969 de suka Rabati de vıraziyao. Serra 1969 de jü xıristiyano ke name xo Denis Michael Rohano u pê tarikati Church of God gıre dao, Mescid-i Aksa sero şiyo u veşnayene waşto. A ri ra mıleti İslami suka Rabati de amey tê lewe u organizasyoni vıraşti. Organizasyonê Konferansê İslami dınya ser de organizasyono tenyao ke tede dewleti İslami bınê jew serbani deri u dewleti İslami yew keno. Ewro eno konferansi de İyad bin Emin Madani sektero pêroyiyo. Konferans serra 2011 de vurno name xo ra u kerdo organizasyono kooperatif.
Fexrul Nisa
Fexrul Nisa (ya zi Şehre Dinaweriye zi vaciyena) (tb. 1091, Beğdad - tm. 1179 Beğdad) nuştekar û hediszana Kırdasa de cêniya. Piyê aye Rocvetışê Kurdıstani rayo. . Şehre Dinaweriye serra 1091ıne de Beğdad de maya cı ra ameya dınya û aya ke keyna Ahmet bin el-Ferec bin Umer el- Dinaweriya. A alımanê zey Ebi Hattab el-Batirvani, Ebi Abdullah el-Hüseyin bin Ahmet el-Neabi û Talha bin Muhammed el-Zeynebi xeylê çiyi musaya. Fexrul Nisa serra 1179ıne de weşiya xo kerde vini, merde.
NGC 6904
NGC 6904, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê Luwek miyan de ca gêno. 18 Tebaxe 1828 de terefê John Herscheli ra keşıf biyo.
La Baule-Escoublac
La Baule-Escoublac , yew komuna wılayetê Loire-Atlantikiya. Na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Pays de la Loire ca gêna.
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê La Baule-Escoublaci;
Bıvênên
Komunê Loire-Atlantique
Le Poët-Célard
Xızmete
Le Poët-Célard de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni ratneyao. Xeta elektriki û interneti anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Le Poët-Célard;
Bıvênên
Lista komunanê Drômeyi
İsmailbey, Alaşehir
İsmailbey wılayetê Manisa de yew mahlay qezay Alaşehiria.
Ekonomiye
Ekonomiye be ticaret û ziraet ra bena.
Terbiyet
Mahla de mektebo verên, mektebê miyanêni estê.
Resayış
Ray û kanalizasyonê mahla esto.
Xızmete
awa mahla esta. Elektrik û internetê mahla anciyao.
Tavşanlı
Tavşanlı, yew qezay wılayetê Kütahyaya.
23 Keşkelun
23 Keşkelun Serrenamey Gregoryani de roca 266ına.
Reims
Reims jû sûka dewleta Fransaya. Erdê sûke 46,9 km2 ca gêno. Na sûke 105 m derya ra berza.
Sûkê wayiye
Aachen, Arlington County, Floransa, Brazzaville, Canterbury, Salzburg, Kutná Hora, Meknes û Arlington
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Reimsi;
Monçini
Monçini yew aleto. Qıçı bı mon (muy) çin (weçinayış)i muyanê xuyê zêdan eşkeno banco (bıçino) we. Mesela muyê ri. Êgurki erdişewa niye, labelê ri kiçiwa hamey, nizdê çıman, serê paluçanê kiçi de, eno keybi lacanbi (ner). Êgir wayirê monçini keynawa (may) se, monçini heme canrê bena, zımbêlan re, ser u bınê çenegi, ri, miyane çıman, buruy, sine, desti.
Seeth-Ekholt
Seeth-Ekholt yew sûka dewleta Almanyaya. Seeth-Ekholt, zımey Almanya de, eyaletê Schleswig-Holstein de, qezay Pinnebergi de ca gêno.
Álava (wılayet)
Álava, dewleta İspanya de, Mıntıqay Baskiya Otonome de yew wılayeto. Merkezê cı sûka Vitoria-Gasteiziya.
Obersteinbach
Obersteinbach, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
NGC 4123
NGC 4123, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 769
NGC 769, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Hirê Heti miyan de ca gêno. 9 Tışrino Peyên 1866 de terefê Édouard Stephani ra keşıf biyo.
Sonnac-sur-l'Hers
Sonnac-sur-l'Hers, yew komunê wılayetê Audea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Occitanie de ca gêna.
Kœstlach
Kœstlach, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Est miyan de yew komunê wılayetê Haut-Rhiniyo.
Sonnac-sur-l'Hers
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Sonnac-sur-l'Hers;
Bıvênên
Lista komunanê Audey
Çımey
[[Kategoriye:Komunê
Sılêman I
Cayê ke gırewtê
1521 de Belgrad, 1522 de Rodos, 1526 de Mohaç, 1534 de Beğdad u Tebrizi ra, 1538 de Boğdan pêro u Preweze, 1541 de Macarıstan pêro, 1543 de Estergon, 1551 de Trablusgarp, 1566 de Zigetvar Kanuni gırewt. Selim I. ra 6.557.000 km2 imperatoriye gırewte, 46 serran de kerde 14.893.000 km2. (Ewropa de 1.998.000 km2, Asya de 4.169.000 km2, Afrika de zi 8.726.000 km2). Verê fethi, Zigetvar de 6 Keşkelun 1566 de merd.
NGC 1787
NGC 1787, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Torino F.C.
Torino F.C. yew klubê futboliyê dewleta İtalyayo.
Şampiyoniya Ligê İtalya (Serie A)
1928, 1942-43, 1945-46, 1946-47, 1947-48, 1948-49, 1975-76
Kupay İtalya
1935-36, 1942-43, 1967-68, 1970-71, 1992-93
Pulur, Iğdır
Pulur wılayetê Iğdıro de yew dewa qezay Merkeziya. Tehciri dime hetana serra 1937 ena dewe veng viya. dıma Bulğarıstan ra goçeri ardi tiya de iskan kerdê.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewe esta û kerda asfalt.
Xızmete
Postexane çıniyo. awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
Llanquihue
Llanquihue, dewleta Şili de, eyaletê Los Lagosi de yew sûka.
.style
.style internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Toy Story 4
Toy Story 4, yew filmê animasyonio. No film serra 2019ıne de veto. Zıwanê cıyo oricinal İngılızkiyo.
Çavdarhisar
Çavdarhisar, yew qezay wılayetê Kütahyaya.
NGC 6928
NGC 6928, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Dammarie-lès-Lys
Dammarie-lès-Lys, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Xızmete
Dammarie-lès-Lys de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
Musallat 2: Lanet
Elif jü malıma genca ke vêrdey cıya tari musayene wazena. Heme problemi ke a vınêna, çı wext a bena pıte, uca de bena u a ri ra a nêşena pıtiya cı bızana. Key Elif bena pıte, marda u pi xo şıni sihırbaze, çıunki marda xo nêşena pê bımana, pıtê cı nêbeno. Sihırbaze marda Elifi sero sihır kena u dıme ra cı ceniye pê manena, bena awriye. Emma sihırbaze cin ra yardım wazena, na ri ra cini pey sihırbazi nêşıni. Sihırbaz Elifi kıştene wazena emma pêrê Elifi no waştışi sihırbazi vınêno, sihırbazi sero şono, lewê sihırbazi bırnêno u kışeno. Sihırbaz inca de mırena. Dıme merdışi cı pi Elifi ma u piê xo kışeno, marda Elifi kışena xo ra. Yew keyeo bin gêno Elifi u Elif inca de bena pile. Key a bena pile, her çi musena u marda u piê xo gerina cı. A şona dewa xo ra, uca de cin vıniyeno Elifi sero veng dano. Elif keyey ma u pê xo ra şona, uca de pê sihırbazi vınêna u mırena.
.bingo
.bingo, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Kemera
Kemera, wılayetê Mamekiye de dewê da qezay Xozatiya.
Cantabria (wılayet)
Cantabria, dewleta İspanya de, mıntıqaya Cantabria otonome de yew wılayeto.
Abdullah Alpdoğan
Hüseyin Abdullah Alpdoğan (b. 1878, Musalla, Taşköprü, Qestamonu – m. 9 Nisane 1972) zabıtê eskeriyaya İmperatoriya Usmanıcan û generalê eskeriya û siyasetkarê Tırkiya biyo. Mıfetışê Çeharına Pêroyiye û Wali û Qumandanê Tuncêliye biyo. Zabıtê Erkanê Ordiyê Merkezê Tırkiya biyo.
S.P.A.L.
S.P.A.L., yew klubê futboliyê dewleta İtalyayo.
NGC 3067
NGC 3067, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Hokeyê vaşi
Hindıstan u Pakıstan de taxımê nasyonali, turnuvayê hokeyê vaşi heta serra 1980ıne çeharê panc turnuvayan vıstê ra xo dest u domine kerdo. Hema ke inan ra tepeya Hollanda, Almanya, Avustralya u İspanya de zi no spor cayê xo kerdo hera. Hetê cêniyan de zi serra 1990ıne ra pey no spor namdar vêniyayo. Vêrde ra tarixê enê spori heta seserra 19ıne şıno.
Forcelles-sous-Gugney
Forcelles-sous-Gugney, yew komunê wılayetê Meurthe-et-Moselleo. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêno.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Forcelles-sous-Gugney ;
Bıvênên
Lista komunanê Meurthe-et-Moselley
NGC 5982
NGC 5982, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Erdo awın
Erdo awın, erdi sero en mexelın erd o heta mexeli ra zengin u heta heywanet de werdi rê Ekosistemê do hewl o. Serdı çehar panc fıni mexel kes şeno bıgiro.
Erdo awın dınya de tayê ca tepışenê. Derya, Ro, Dol, Dere yan kışta zaf o u welatan de yağerınan de aseno.
NGC 6002
NGC 6002, yew cısmê asmênio. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Hussigny-Godbrange
Hussigny-Godbrange, jû komuna qezay Brieyiya. Cayê na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Meurthe-et-Moselleyi dera. Erdê komuni 15,37 km2 ca gêno. Dormey Hussigny-Godbrange ra komunê Differdange, Rédange, Haucourt-Moulaine, Herserange, Saulnes, Thil, Meurthe-et-Moselle, Tiercelet û Villers-la-Montagne ca gênê.
Fahri Pamukçu
Fahri Pamukçu (Zazaki de Fexri), dewda Buderani (Çermug, Diyarbekır) dı roca 2.4.1947i dı ame dınya. Maya cı Zılfêya, piyê cı Kemalo.
Hussigny-Godbrange
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Hussigny-Godbrangei ;
Fahri Pamukçu
Heyatê Fexri Pamukçu'y
Wendegewo verin dewda Alosi dı qedina. Serrda 1964i dı "Dicle İlköğretmen Okulu" qedina u bı muskar (mualım). Çıhar serri muskareya wendegedê verni kerdı. Serrda 1968 kewt "Gazi Eğitim Enstitüsü İngilizce Bölümü", ew 1971 dı no Enstitu ra mezun bı. Çıhar serri "Ağrı Kız İlköğretim Okulu" u "Kepirtepe Öğretmen Lisesi" dı muskareya İngilizki kerd. Dıma, serrda 1975i dı zew intıham ra ravêrd u tainê cı deya "Diyarbekır Eğitim Enstitüsü İngilizce Bölümü". No mabên dı, serrandê 1978-1979 dı Bursa Qonseya Ewropa gırewt u şı Britanya Gırde, wuza dı, "Universiteya Leeds dı Lengwıstık u Metodoloji" ser "Postgradute" vırast. Ayna o wext, serrda 1979i dı kıtabê cıyo İngilizki ra Tırki ser tadaye "Azgelişmişlik İçinde Geri Bıraktırılmışlık" (Under-Under Developmnet, Majeed Jafar), mexlas dê Ali Yıldızi ra "Yöntem Yayınları" dı veziya.
Qraliya Yewbiyayiye ra peyser ameyenı dı, muskareya xo "Yüksek Öğretmen Okulu İngilizce Bölümü" dı po berd; heta kı Gucugda 1982 dı Hukumatê 12 Êluli cı wezife ra est.
İsmail Hakkı Tekçe
İsmail Hakkı Tekçe (b.: 18 Heziran 1892, Üsküdar, Estanbol – m.: 5 Tışrino Verên 1975, Estanbol) zabıtê eskeriyaya İmperatoriya Usmanıcan u generalê eskeriyaya Tırkiya biyo.
Fahri Pamukçu
Heyatê Fexri Pamukçu'y
Neka, nuştekar hala no bacar de ronıştayewo, ew cehdê xo vêşi dawo xebatda zuwani-zuwandê Zazaki ser.
.school
.school internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
NGC 768
NGC 768, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Balina miyan de ca gêno. 2 Kanun 1885 de terefê Lewis A. Swifti ra keşıf biyo.
Meryem el-İcliye
Meryem el-İcliye (ya zi zey Meryem el-Usturlabi zi şınasiyena) (b. 944 - m. 967) astronoma musılmana, cêniya verêna mısılmana ke asmênşınasiye sero musaya, guriya.
Serra 944ıne de Beğdad de ameya dınya. El-İcliye seserra desıne de weşiya xo ramıta.
Halit Ergenç
Halit Ergenç, (b. 30 Nisane 1970, Estanbol) kaykerê têatro û filmo Tırko. O mêrdê Bergüzar Koreleyo ke kaykera namdarê da bina. Ey mektebo miyanên Beşiktaş de Lisa Ataturki de kerdo temam. 1989 de kewt Universıtey Teknikiê Estanboli û İlımanê Deryay û Vıraştışê Gemiyan de wendo, labelê dı serri ra tepeya tiya ra abırriyao û kewto Universıtey Mimar Sinani. Tiya de zi kaykeriya têatroyê muzikali û opera kerdê temam.
Filmê Muhteşem Yüzyıli de rolê sultan Suleymani kay kerdo. Nê roli zi o zaf kerdo namdar. Halit Ergenç pê Bergüzar Korele zewaciyao û lacê xo pê nameyê Ali Ergenç esto.
Llanquihue (wılayet)
Llanquihue, yew wılayetê dewleta Şiliyo.
4 Temuz
4 Temmuz Serrenamey Gregoryani de roca 185ina.
NGC 1796
NGC 1796, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Domaniç
Domaniç, dewleta Tırkiya de yew qezay wılayetê Kütahyayo
Diffembach-lès-Hellimer
Diffembach-lès-Hellimer, jû komuna qezay Forbach-Boulay-Moselleyiya. Cayê na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Moselleyi dero. Erdê komune 5,79 km2 ca gêno. Dormey Diffembach-lès-Hellimer ra komunê Hellimer, Hilsprich, Leyviller, Petit-Tenquin û Saint-Jean-Rohrbach ca gênê.
Xızmete
Diffembach-lès-Hellimer de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni vıraziyao. Xeta elektriki û interneti anciyaya.
Odratzheim
Odratzheim, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Diffembach-lès-Hellimer
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Diffembach-lès-Hellimeri ;
Chasnais
Chasnais, yew komuna qezay Fontenay-le-Comteya. Cayê na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Pays de la Loire de, wılayetê Vendéeyi dero.
Toy Story 3
Toy Story 3, yew filmê animasyoniyê Amerikao. No film 18ê Heziraniyê serra 2010ıne de anciyayo û pêro piya 105 deqiqeyo. Zıwanê cıyo oricinal İngılızkiyo.
Chasnais
Xızmete
Chasnais de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni ratneyao. Xeta elektriki û interneti anciyao.
Embıryani
Dormey Chasnais ra komunê La Bretonnière-la-Claye, Lairoux, Les Magnils-Reigniers, Saint-Denis-du-Payré û Triaize ca gênê.
.nico
.nico internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
U.S. Sassuolo Calcio
U.S. Sassuolo Calcio, yew klubê futboliyê dewleta İtalyayo.
Entrange
Entrange, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Moselley de yew komuna.
A.C. Legnano
A.C. Legnano, yew klubê futboliyê dewleta İtalyayo.
Crozes-Hermitage
Crozes-Hermitage, yew komunê wılayetê Drômea. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes de ca gêna.
Xızmete
Crozes-Hermitage de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni ratneyao. Xeta elektriki û interneti anciyao.
Bıvênên
Lista komunanê Drômeyi
Saint-Malo-de-Guersac
Saint-Malo-de-Guersac , yew komunê wılayetê Loire-Atlantikio. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Pays de la Loire ca gêno.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Saint-Malo-de-Guersac ;
Bıvênên
Komunê Loire-Atlantique
NGC 4148
NGC 4148, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Kurkurıke
Kurkurıke, wılayetê Mamekiye de dewê da qezay Xozatiya.
İbrahim Tâlî Öngören
İbrahim Tâlî Öngören (b.: 1875, Estanbol – m.: 2 Çele 1952, Estanbol) zabıtê tıbiya eskeriyaya İmperatoriya Usmanıcan u siyasetkarê Tırkiya biyo. Mıfetışê Yewina Pêroyiye (1935 - 1941) u Mıfetışê Dıyina Pêroyiye‎ (1934 - 1935) biyo.
Alicante (wılayet)
Alicante, dewleta İspanya de, mıntıqaya Valensiya otonome de yew wılayeto.
Hisarcık
Hisarcık, yew qezay wılayetê Kütahyaya.
NGC 3092
NGC 3092, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 6012
NGC 6012, yew cısmê asmênio. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Lauw
Lauw, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Est miyan de yew komuna wılayetê Haut-Rhiniya.
Villedubert
Villedubert, yew komunê wılayetê Audea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Occitanie de ca gêna.
Xızmete
Villedubert de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Villedubert;
Bıvênên
Lista komunanê Audey
Çımey
[[Kategoriye:Komunê
NGC 1797
NGC 1797, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
.maif
.maif internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Diskografiya Avicii
Ena pele de diskografiya Avicii sero informasyon esto:
Hertevinki
Hertevinki (zuanê inan de ܣܘܪܬ Sôreth) jew zuanê do Suryankiyo, zuanê zımey rocvetışio Aramkiyo. Eno zuan suka Sêrti de, Pervari de dewa Ekindüzü de qal beno, serra 1999 de 1000 (hınzar) teni pê eno zuani ra qal kerdi. Hertevinki bınê tehlike dero u vıni beno. Atlasê UNESCO de Hertevinki pê dereceya pêyeni ra tehlike dero. Ewro tenya 4 (çeher) teni eno zuan zani u qal keni. Eno zuan serra 1970 de terefi zuanzano Otto Jastrowi ra vıniyao. Merdumi ke eno zuani ra qal keni, pêro dı zuani inan esti, jewo ki Kurdkiyo. Gorey Ethnologuei ra hiri (3) fekê xo estê u name fekanê xo: Hértevin Proper (Arton), Umraya u Jineto. Eno zuan ewro hêdi hêdi vıni beno. Teberê 4 (çeher) merduman ra, qalkerdoğê cı nêmendo.
NGC 5983
NGC 5983, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Karakuyu, Iğdır
Karakuyu wılayetê Iğdıro de yew dewa qezay Merkeziya.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewe esta û kerda asfalt.
Xızmete
Postexane çıniyo. awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
Précy-sur-Marne
Précy-sur-Marne, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Xızmete
Précy-sur-Marne de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Précy-sur-Marne;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
Toy Story 2
Toy Story 2, yew filmê animasyoniyê Amerikao. No film serra 1999ıne de anciyayo û pêro piya 92 deqiqeyo. Zıwanê cıyo oricinal İngılızkiyo.
5 Temuz
5 Temmuz Serrenamey Gregoryani de roca 186ina.
Christian Bale
Christian Charles Philip Bale (30 Çele 1974) ju aktoro İngılızo. O Gali de ameyo rıye dınya. Seriye filme Batman de serrol de karaktere Bruce Wayne kay kerdo.
Summit County, Utah
Summit County yew qezay Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyana. Na qeza eyaletê Utahi miyan de ca gêna.
Mexso
Mexso, wılayetê Mamekiye de dewê da qezay Xozatiya.
.gdn
.gdn internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Pazarlar
Pazarlar, yew qezay wılayetê Kütahyaya.
Burthecourt-aux-Chênes
Burthecourt-aux-Chênes, yew komunê wılayetê Meurthe-et-Moselleo. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêno.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Burthecourt-aux-Chênes ;
Bıvênên
Lista komunanê Meurthe-et-Moselley
Aurora Pro Patria 1919
Aurora Pro Patria 1919, yew klubê futboliyê dewleta İtalyayo.
Oermingen
Oermingen, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
NGC 6905
NGC 6905, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 1798
NGC 1798, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Tışrino Verên
Tışrino Verên, des u dı (dıwês) aşmanê (menganê) serra ra aşma (menga) desıno.
Bahçedere, Alaşehir
Bahçedere wılayetê Manisa de yew mahlay qezay Alaşehiria.
Ekonomiye
Ekonomiye be ticaret û ziraet ra bena.
NGC 767
NGC 767, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Balina miyan de ca gêno. 1886 de terefê Francis Preserved Leavenworthi ra keşıf biyo.
Generville
Generville, yew komunê wılayetê Audea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Occitanie de ca gêna.
Xızmete
Generville de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Generville;
Bıvênên
Lista komunanê Audey
Çımey
[[Kategoriye:Komunê
Bahçedere, Alaşehir
Terbiyet
Mahla de mektebo verên, mektebê miyanêni estê.
Resayış
Ray û kanalizasyonê mahla esto.
Xızmete
awa mahla esta. Elektrik û internetê mahla anciyao.
Castellón
Castellón, dewleta İspanya de, mıntıqaya Valensiya otonome de yew wılayeto.
Calcio Lecco 1912
Calcio Lecco 1912 yew klubê futboliyê dewleta İtalyayo.
Landser
Landser, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Est miyan de yew komunê wılayetê Haut-Rhiniyo.
Pırdê Fatih Sultan Mehmedi
Pırdê Fatih Sultan Mehmedi (be zıwanê Tırki Fatih Sultan Mehmet Köprüsü), namey yew pırdio ke suka Estanboli sero ca gêno. Eno pırd serra 1986ıne de vıraziyao. Pırd pêro piya 1.510 metreyi dergo u 1.090 metreyi berzo. Pırdê Boğaziçi ra pey, pırdo dıyıno gırdo. Çı wext pırd vıraziyao, serê dınya sde pırdo pancıno gırd biyo, hema ewro pırdo newêsıno gırdo.
NGC 3068
NGC 3068, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Şükrü Sökmensüer
İbrahim Şükrü Sökmensüer (b.: 1890, Uskub – m.: 18 Tışrino Verên 1978) zabıtê eskeriyaya İmperatoriya Usmanıcan u Tırkiya, polis u siyasetkar, wezirê karê zerreyê Tırkiya biyo.
Raichu
Raichu (be Japonki: ライチュウ Raichū) yew Pokemono. Yew versiyonê Pikachuyo.
Dumlupınar
Dumlupınar, dewleta Tırkiya de yew qezay wılayetê Kütahyaya
Bındestiye
Bındestiye de merdumê ke zewbina merduman rê mecburi xızmete kenê, inan rê vanê bındest. Zemanê tewr veri ra bındestiya esta. Sistemanê monarşiye u teokrasiye  de bındestiye tım zi biya. Çıke nê sisteman de merdumi ya lecker ya zi şar tum qandê xızmete est biyê.
Dêmdayışê senayiye ra piya bındestiye vuriyaya. Merdumi rızaya xora şari rê biyê bındest nafa zi kapitalizm ame meydan. Merduman fıkrê xo vurno, qandê zerri ra her xırabiye ant.
Cabildo
Cabildo, yew sûka dewleta Şiliya. Na sûke eyaletê Valparaísoyi de ca gêna.
.cbn
.cbn, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Notre-Dame-des-Landes
Notre-Dame-des-Landes , yew komunê wılayetê Loire-Atlantikio. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Pays de la Loire ca gêno.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Notre-Dame-des-Landes ;
Bıvênên
Komunê Loire-Atlantique
NGC 6027
NGC 6027, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Nisange
Nisange, wılayetê Mamekiye de dewê da qezay Xozatiya.
Toy Story
Toy Story, yew filmê animasyoniyê Amerikao. No film serra 1995ıne de anciyayo û pêro piya 81 deqiqeyo. Zıwanê cıyo oricinal İngılızkiyo.
Idırmawa
Idırmawa (söğütlü) wılayetê Iğdıro de yew dewa qezay Merkeziya.
Offendorf
Offendorf, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Idırmawa
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Tışrino Peyên
Tışrino Peyên, des u dı (dıwês) aşmanê (menganê) serra ra aşma (menga) des u jüyıno (yewendesıno).
Idırmawa
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Tışrino Peyên
Etimolociya çekuye
Çekuya Tışrini Babilonki tašrītu ra kewta Erebki u biya tišrīn.
Idırmawa
Resayış
Raya dewe esta û kerda asfalt.
NGC 5962
NGC 5962, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Sosyalizmo zerd
Soyalimo zerd, sosyalizmo alternatifo ke zey alternatifê sosyalizmê suri vıraziyao u vêniyao. Pierre Biétry oyo ke Fransızo, sosyalizmo zerd vıraşto. Sosyalizmo zerd heta Cengê Cihani dınya sero desteg diyo. Desto bin ra zi Cengê Cihani ra pey zi ena ideolociya zerrekê xo vurno, ageyrayo faşizm. Sosyalizmo zerd sistemo ekonomiko zi.
History of A.C. Ancona
History of A.C. Ancona yew klubê futboliyê dewleta İtalyayo.
.fans
.fans internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Idırmawa
Xızmete
Postexane çıniyo. awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
NGC 766
NGC 766, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê Maseyan miyan de ca gêno. 8 Çele 1828 de terefê John Herscheli ra keşıf biyo.
16 Sıbate
16 Sıbate Serrenamey Gregoryani de roca 47ina.
Gediz
Gediz, yew qezay wılayetê Kütahyaya.
Saint-Étienne
Saint-Étienne, jû sûka dewleta Fransaya. Erdê sûke 79,97 km2 ca gêno. Na sûke 516 m derya ra berza.
Sûkê wayiye
Coventry, Wuppertal, Luhansk, Ferrara, Granby, Quebec, Windsor, Ontario, Geltendorf, Toamasina, Nof HaGalil, Des Moines, Iowa, Annaba, Ben Arous, Katowice, Kavala, Patras, Warşowa, Xuzhou, Bobo Dioulasso, Târgu Neamț, Oeiras, Monastir, Fez û Banská Bystrica
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Saint-Étienne;
Valensiya (wılayet)
Valensiya, dewleta İspanya de, mıntıqaya Valensiya otonome de yew wılayeto.
James Cameron
James Cameron (16 Tewax 1954, Ontario) yew senarist, direktor û produktoro Kanadayıco. Be filmê, Titaniki ra xelata Oscari gırewta.
NGC 6929
NGC 6929, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 1792
NGC 1792, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Calle Larga
Calle Larga, yew sûka dewleta Şiliya. Na sûke eyaletê Valparaísoyi de ca gêna.
Emet
Emet, yew qezay wılayetê Kütahyaya.
6 Temuz
6 Temmuz Serrenamey Gregoryani de roca 187ina.
Condillac, Drôme
Condillac, yew komunê wılayetê Drômea. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes de ca gêna.
Xızmete
Condillac de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni ratneyao. Xeta elektriki û interneti anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Condillac;
Bıvênên
Lista komunanê Drômeyi
Universıtey Milanoy
Universıtey Milanoy (be İtalyanki: Università degli Studi di Milano, be Latinki: Universitas Studiorum Mediolanensis - UniMi) yew universıtey İtalyao u sûka Milano de ca gêno.
NGC 3093
NGC 3093, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
.courses
.courses internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
İbranki
İbranki zıwanê do Samiyo ke lızgeyê Kenani rayo, 7 milyon insan nê zıwani qısey keno. Alfabeyê İbranki 22 herfan ra ibareto û raşt ra hetê çhepi ser nusiyeno.
.casino
.casino internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
U.S. Alessandria Calcio 1912
U.S. Alessandria Calcio 1912, yew klubê futboliyê dewleta İtalyayo.
İbranki
İbranki ra yew nuşte
בעברית נכתבו רוב ספרי התנ"ך, כל המשנה, רוב הספרים החיצוניים ורוב המגילות הגנוזות. המקרא נכתב בעברית מקראית, ואילו המשנה נכתבה בניב הקרוי לשון חז"ל. בתקופה מסוימת בימי בית שני או קצת לאחריו (החוקרים חלוקים בשאלה זו) פסקו רוב היהודים מלהשתמש בעברית כבשפת דיבור. מאות שנים לאחר בית שני כאשר חדלו היהודים להשתמש בעברית כבר נכתבו התלמודים בארמית. עם זאת ישנן עדויות שאף במאה ה-8 לספירה שפת הדיבור בטבריה שם פעלו בעלי המסורה הייתה עברית.
גם כשהשפה העברית לא שימשה שפת דיבור, עדיין שימשה לאורך הדורות, במה שמכונה תקופת הביניים של העברית, כשפת הכתב העיקרית של היהודים, בעיקר בעניינים הלכתיים: כתיבת פרוטוקולים של בתי דין, קובצי הלכות, פרשנות לכתבי קודש ועוד. גם כתיבת מכתבים וחוזים בין גברים יהודים נעשתה לעתים קרובות בעברית. ספרות הלכתית לנשים בקהילות אשכנזיות נכתבה ביידיש (למשל ספר ההלכות "צאינה וראינה"), כיוון שהנשים, בניגוד לגברים, לא למדו עברית. חיבורים יהודיים בעלי אופי חילוני או לא-הלכתי נכתבו בשפות יהודיות או בשפות זרות, לדוגמה: הרמב"ם כתב את ספרו "משנה תורה" בעברית, על אף שספרו הפילוסופי המפורסם "מורה נבוכים" שיועד למשכילי זמנו נכתב בערבית יהודית. עם זאת, "מורה נבוכים", כמו ספרים אחרים בנושאים חילוניים, תורגמו לעברית כשהיה בהם עניין לקהילות יהודיות דוברות שפות אחרות. אחת המשפחות היהודיות המפורסמות שעסקו בתרגום מערבית-יהודית לעברית בימי הביניים היא משפחת אבן תיבון
Champcenest
Champcenest, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Xızmete
Champcenest de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Uintah County, Utah
Uintah County yew qezay Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyana. Na qeza eyaletê Utahi miyan de ca gêna.
Norşine
Norşine, wılayetê Mamekiye de dewê da qezay Xozatiya.
Champcenest
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Champcenest;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney