cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Samois-sur-Seine
Samois-sur-Seine, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Xızmete
Samois-sur-Seine de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Samois-sur-Seine;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
2MASS J07491255+5552336
2MASS J07491255+5552336, yew cısımê asmêniyo.
Seyadê Şamê
Seyadê Şamê dengbêjê do namdar bı. Serr 1922 dı Bazıd (Doğubeyazıt) dı yeno dunya. Vengi yı zaf weşo û pê babaegitê xu‘ya name keno. Yow zı ey zerron'a towri yow keyneka zaf rındık, namê yay Zılfinaz, yowbini ser beni laligon. Piya beni nişonli. Seyadê Şamê qederi xu ra bêğebir kueno rıyer, qey tucarê şeno ‘Ecem. Hama nıgenao werrı, tepşiyeno. Waxti ‘hermi (‘herb) dunya‘o dıdıno û her ca verdiyao wırye. Çond ‘hey serri ‘hepıs ıd moneno. Yow zı hın dono yı este û firar keno. 26 rueci lıngon û şıli - şepeli vera şeno û yeno na rê ‘hıdud. Na rê nobê zı gınen Wırıson (Rus) dest. Wırısi hê towri Hitler‘a ‘herm dê. Bêsuğin - bêsual Seyad wedar keni Sıbirya. 11 serr wedar biyaye moneno. Waxto g Stalin mereno, pê ‘ef‘a xelsiyeno, la hın neşkeno tepiya byero welati xu. Şeno Tiflis (Gurcıstan) û ıja ca dono xu. Cuapey şeno Yerêvon û radunê Yerêvoni yı de‘hbet kena û pê vengi xu‘yo delal, şow - ruec radun ıd bı Kurmanci (Kırdaski) dêyron vono. Yowna waxt cuapey zowciyeno û hirı qıci cı ri beni.
Veng yı zaf weş ıb û radunê Yerêvoni zi Tırkiya dı guştarê bin, eya ra şuereti yı lez bı vela. Radun ıd pê yow frekanso çızi tıra yena, vengi yı yow merdım yı guştarê keno, raşti şerqiyê yı yen û vengi yı ra yı serasnen û xeber dono kêy yın. Xeber şına her ca. Her şow semedi vengi yı‘ya radun guştarê keni. Hend ‘hey serri cuapey ‘ef vıciyeno û Seyad gêreno a welati xu û kêy piy xu. Hama yow xuert ıb, sinayoni xu ra cye ra beno û 40 serr ser şına, gêreno a û hın wı zi bıwo pir. May û piy yı merdi. Yow barê isunon vera cı şeni, towri pyeruna serasnayê xu doni yowbin.
La waxto g şeno kiye, ‘hend vineno, yow cêni paştê xu şoneya yow dyesi kiyoni cironon û ha oniyena yı ra. Eyi g dumarê yı, yın ra perseno, vono, “ına way mı koma? Şıma qey nıda mı serasnayiş?“ Yi tıra voni, “Na nişonliyê tuya, Zılfinaza û 40 serro tu ser vınetiya.” Seyad pê qahr û kesır beno û dono xu rı, gulerikon keno war. Seyad wazeno towri yay qal bıkıro û yay dı bızowciyo. La Zılfinaz nye dekarê yı kena a û nye yı dı zowciyena. Seyad qahr - qutik ver damiş nıbeno û şeno Yerêvon. Hend derg nıkeno û mereno, şeno...
Çarnayış: Zend Pigar
NGC 978B
NGC 978B, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Royê Fırati
Royê Fırati, 2.800 km dergo. Tırkiya (welatê Zazayan: Zazaistan) ra veciyeno u uca ra reseno welatê cirananê Khurran (Kurdan) u welatê Suryanan, dewleta Suriya u İraqi. Nezdiyê sindorê İran de Royê Dicley ra reseno pê u herdımêna pia Korfezê Farsi de verdiyenê de.
NGC 2628
NGC 2628, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Megrelki
Megrelki (zıwanê xo de: Margaluri nina) yew zıwanê Kofkasiyo u zıwananê Kofkasi miyan de zıwanê Kofkaskiyê do verociyo. No zıwan, verocê Gurcıstani de dormeyê Deryayê Siyay de terefê pancse hezar (500,000) merduman ra qal beno. Zıwanê Megrelki, be zıwananê Lazki u Svanki ra miyandê zıwananê Kofkasi de bıngruba xo vırazenê.
Anaxsır
Anaxsır yew dewa Zazayana. Cayê xo zerrey sinorê qezay Darê Hêni dero.
Meurville
Meurville, yew komuna wılayetê Aubea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
Xızmete
Meurville de şebekey awe, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
Varıt
Varıt ( yağmur, rain) cısımo ke hewran ra vareno, namey eyo.
Aliköy, Çaycuma
Aliköy, wılayetê Zonğuldaki de yew dewa qezay Çaycumaya.
La Granja d'Escarp
La Granja d'Escarp, dewleta İspanya de, eyaletê Katalonya de, wılayetê Lleida de yew belediyay qezay Segriàya.
Aliköy, Çaycuma
İklım
Aliköy de iklımê Deryayê Siyay vêniyeno.
La Granja d'Escarp
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê La Granja d'Escarpi;
Aliköy, Çaycuma
Terbiyet
Na dewe de mekteb çıniyo. Aliköy ra domani şonê qeza de terbiyet vênenê.
Awe
Aliköy de şebekey awa şımıtışi esto. Sistemê qanalizasyoni çıniyo.
Resayış
Aliköy de xeta ceyran u têlefoni esta. Raya dewe asfalta.
Saguenay, Quebec
Saguenay, dewleta Kanada de yew sûka eyaletê Québeciyo.
Kabo Verde
Kabo Verde yew dewletê da qıtay Afrikaya. Cayê xo rocawanê qıtaya Afrika dero. Kabo Verde des (10) adeyan ra yeno pêra (mıteşekkilo) û Okyanuso Atlantik miyan dero. Paytextê Kabo Verdey Praiayo. Nıfusê xo 420,979o. Zıwanê xoyê resmiy Portekizki û Kabo-Verdekiyo. Sistemê idarekerdışi demokrasiya. Kabo Verdey serra 1975ıne de xo reyna ra, xoseriye ilan kerde.
Saint-Marcel-lès-Valence
Saint-Marcel-lès-Valence, yew komunê wılayetê Drômea. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes de ca gêna.
Xızmete
Saint-Marcel-lès-Valence de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
NGC 2774
NGC 2774, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Koala
Koala (Phascolarctos cinereus) heywano çıçıkıno ke qıtay Australya de weşiya xo rameno, vaşi weno u dare sero cıwiyeno. Eno heywan keyey phascolarctidae ra heywano teynayo ke mendo. Ey ra tewr heywano nezdi Vombato. Koalayo rocvetış u verocê qıtay Australya de Queensland, Galo Newe Victoria u verocê Australya şeno bıvêniyo. Pizey ey verındo u boçıkê ey çıniyo. Goşanê ey sero muyi estê. Zınciya ey zi zey kewçıka.
Saint-Marcel-lès-Valence
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Saint-Marcel-lès-Valence;
Koala
Koala daran sero weşiya xo rameno, dar be dar geyreno u pelanê daran weno, goşt nêweno.
Drusenheim
Drusenheim, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Saint-Marcel-lès-Valence
Bıvênên
Lista komunanê Drômeyi
Süleyman Demirel
Süleyman Demirel yew serekwezir u reisicumhurê Tırkiya bi.
NGC 3473
NGC 3473, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
.solar
.solar, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê bırriyayo a.
Çeçenki
Çeçenki (zıwanê xo de; Kırilki: Нохчийн Мотт, Latinki: Noxčiyn Mott, Erebki: نَاخچیین موٓتت, Gurciki: ნახჩიე მუოთთ) yew zıwanê Kofkasiyo ke Federasyonê Rusya de Cumhuriyetê Çeçenya miyan de terefê yew milyon merduman ra qal beno, zıwanê şarê Çeçeniyo. No zıwan, zıwanê do zımeyê Kofkaskiyo. No zıwan, zıwanê İnguşki ra xeylê nezdiyo û ebe zıwanê İnguşki, bıngruba zıwanê xo vırazenê. Tayê fekê xo estê zey, Ploskost, İtumkala (Șatoy), Melhin, Kist, Ċ̦eberloy, Akkin (Auh). Çeçenki Çeçenya de wahêrê resmiyetiyo, pê alfabeyê Kırilki nusiyeno, tarix de zi pê alfabeyê Erebki nusiyayo.
Espinasse-Vozelle
Espinasse-Vozelle, dewleta Fransa de, mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komuna wılayetê Allieriya.
Laferté-sur-Aube
Laferté-sur-Aube, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Haute-Marney de yew komuna.
Aşkın Şarabına
Aşkın Şarabına, yew deyira Mikail Aslaniya ke albumê Miraz miyan de ca gêna.
Malêzya
Malêzya, mıntıqa ra verocê Asya dera. Dewleta Malêzya dı parçey ra yena pêra: Malêzyay Rocvetışi û Malêzyay Rocawani. Benatey Malêzyay Rocvetışi û Malêzyay Rocawani de Deryayê Çini esto. Zımey Malêzya de Tayland, Bruney û Butan; veroc de Singapur û İndonezya; rocakewtene de Okyanuso Pasifik; rocawan de İndonezya estê. Paytextê Malêzya Kuala Lumpuro. Malêzya 13 eyaletan ra yena pêra (mıteşekkıla). Malêzya ezay Mıletê Yewbiyayey û G20ia. Sistemê idarey xo monarşiya qanuniya.
Tarix
Tarixê Malêzya newiyo. Verê seserra 10ıne de, qralanê Malayan Malêzya de hukım kerdo. Seserra 14ıne de Erebi ameyê Malêzya û ticaret kerdo. Seserra 15ıne de şarê Malayan İslamiyet qebul kerdo. Seserra 15ıne ra nat, Malêzya zaf işğali diyê. Serra 1511ıne de, Portekizi Malêzya işğal kerda û Malêzya biya koloniya/mıstemera Portekizan. Malayan û Portekizan zaf ceng kerdo. Feqet serra 1641ıne de, Hollanda Malêzya isğal kerda, dewleta Portekizi uca ra fetelna. Serra 1786ıne de, Britanya Malêzya işğal kerda. O wext, dewleta Malêzya biya letey: Koloniya Malêzyay Britanya û Koloniya Malêzyay Hollanda. Feqet serranê 1942 û 1945 miyan de Japonya Malêzya işğal kerda. Serra 1963yıne de Malêzya xo reyna ra, xoser ilan kerd.
İklım û sûki
Hewa û iklimê Malêzya zaf germıno. Wextê ammani zaf sıliya Musoni varena. Her serre lasêri zaf zerar danê.
Sûkê gırdi:
Sûka Kuala Lumpuri zaf raver şiya. Tede bina û banê xeylê berzi estê. Kuala Lumpur bacarê dewiziyo, paytextê borsayo, merkezê iqtısadê Malêzyayo. Asmênresay Petronasi zaf berzo (452 metre); dınya de ê dıyıno (2).
NGC 5706
NGC 5706, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Malêzya
İqtısad
İqtısadê Malêzya zaf qewetıno. Feqet tayê mıntıqan de zaf peyser mendo. Teknolociya Malêzya zaf be kaliteya. Her serre iqtısadê Malêzya beno gırd. Feqet serra 1998ıne de İqtısadê Malêzya zaf krizê gırdi diyê.
Moldova
Moldova, dewletê da qıtaya Ewropaya. Cayê xo rocakewtena qıtaya Ewropa dero. Dorme ra Ukrayna û Romanya estê. Paytextê Moldova sûka Chişinauyo. Nıfusê xo 3,945,000o. Erdê riyê Moldova 33,843 km²yo. Zıwanê xoyo resmi Romankiyo. Sistemê idareyi cumhuriyeto û Moldava serra 1981ıne de xo reyna ra, xoser ilan kerd.
Megrelya
Megrelya (სამარგალო) mıntıqa tarixiya ke dormey Deryayê Siyay de, zımey Gurcıstani de manena. Namey cıyê kıhani Samargalo u Odişiyo. Na mıntıqa de şarê Megreli cıwiyenê.
Zûra goniy
Zûra goniy ya zi iftıra goniy, iftıra gırda ke erziyena Cıhudan ser ke gorey cı Cıhudi tût u pıtan tepışenê, kışenê u ayinê xoyê dini de goniyê inan gurenenê. Gorey zûra goniy Cıhudi roşanê xo Pesah rê goniyê merdımi geyrenê cı. Coka zi tût u pıtanê Xıristiyanan vênenê. Key ke yew qıcek merdêne, şarê Xıristiyani sebebê merdışê qıceki eştêne Cıhudan ser. Rıyê zûra goniy, demanê verênan de Cıhudan zaf zılmi diy, kışiyay, linç biy. Yew zi bilxasa Almanya u miyanê Ewropa de heykelê Cıhudanê xırabi vıraziyay. Enê heykelan de Cıhudi be xozan amey motış. Tayê enê heykelan de mınasebetê Cıhudanê cınsi be xozan amey motış. Tayê binan de zi Cıhudi şıtê xozan şımenê ke şıt u goştê xozi dinê Cıhudan ze heramo gırdo.
Saint-Constant, Quebec
Saint-Constant, dewleta Kanada de yew suka eyaletê Québeciyo.
Filmografiya Erol Taşi
Filmografiya Erol Taşi, lista filmanê Erol Taş'i ihtiwa kena.
Llardecans
Llardecans, dewleta İspanya de, eyaletê Katalonya de, wılayetê Lleida de yew belediyaya qezaya Segriàya.
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Llardecansi;
Mıntıqay Anatoliya Rocvetışê Veroci
Mıntıqay Anatoliya Rocvetışê Veroci (be Tırki: Güneydoğu Anadolu Bölgesi), yew mıntıqaya Tırkiyawa.
Ahmet Necdet Sezer
Ahmet Necdet Sezer yew reisicumhurê Tırkiya bi.
.ceo
.ceo, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê bırriyayo a.
Monako
Monako dewletê da qıta Ewropao. Caê xo verocê rocakewtena Ewrope dero. Dormey ra Fransa u Deryao Sıpe estê. Paytextê Monakoy bacarê Monte Karloyo. Nıfusê xo 32,410o. Riyê Erdê Monakoy 1.637 km²o. Zıwanê xoyo resmi Fransızkiyo. Sistemê idarey cumhuriyeto. Monakoy serra 1419ıne de xo reyno ra, xoser ilan kerdo.
NGC 467
NGC 467, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Maseyan miyan de ca gêno. 8 Tışrino Verên 1785 de terefê Wilhelm Herscheli ra keşıf biyo.
A Pobra do Caramiñal
A Pobra do Caramiñal, dewleta İspanya de, eyaletê Galiçya de yew belediyay wılayetê A Coruñaya.
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê A Pobra do Caramiñali;
NGC 2627
NGC 2627, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
NGC 683
NGC 683, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Beran miyan de ca gêno. 17 Tışrino Verên 1825 de terefê John Herscheli ra keşıf biyo.
NGC 2775
NGC 2775, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Vladimir Lenin
Vladimir Lenin ya zi namey xoyo tam Vladimir İlyiç Ulyanovo. Labelê namey xoyo zehf yeno zanayiş Lenino. Sere 22 Nisane 1870 de Simbrisk de ameyo dinya û 21 Çele 1924 de Moskowa de merdo. Yew siyasetkarê do Ruso. Fikrê xo sosyalisto. Sereki Dewrımê Tişrinê verêni kerdo. Serê Marksizmi de vınderto û zehf çi heqa sosyalizmi de nuştê. Verê eni de teoriye cê zey Leninizm zi yena zanayış.
Domanin û Cıwaniya Lenini
Lenin lacê piyêke memurê Rusi namey cê İlya Nikolayeviç Ulyanovo û namey maya ey zi Maria Aleksandrovna Ulyanova. Lenin Kıliseya Ortodoksanê Rusi waftiz biyo. Serey serranê heyatê xo de dı çiyanê ke zehf decinê yenê serey Lenini. Ê yewıne merdişê piyê ey sere 1886 de û ê dıyine zi dalıqnayişê bıray eyo. Bıray ey waşto kı Çarê Rusi bıkışo labelê ame bı tepışnayişi û dıma ra zi ame bı dalıqnayişi.
Serrê Dewrımi
Lenin dimay ke çend serran Samara de xebetiyo sere 1893 de St. Petersburgde nışt ro. Ay serande serê Markisizmide vındert. 7 Kanun 1895de ame tepışnayişi. Dımay 14 aşman Shushenskoye ke Sibiryadarê hame sirgun kerdışi. Sere 1898de yew sosyalist cênike dır namey aya Nadejda Krupskaya bi zeweciya. Dımay ke cezay ê qedya şı çend tewir welatanê Ewropa.
Dewrımê Tışrino Verêni
8 Teşrinede hetê kongreye Sovyet Rusiser zey Serekê konseyê şari ame weçinayişi. Lenin bı eno weçinayişi bıbı serekê Rusya. 24 ê Oktobere 1917 de Lenin û embazanê ê ixtılal kerd û Rusya  kerde bınê fermane xo.
Mergê Lenini
Lenini rê suiakst ame bı kerdışi û bıbı dırbetın. Fişege ameya mılê êde bi û omure êrê zırar dabı. Sere 1922 de felc  vêrna û kişte êye raşte bi puç. Têra serede felco dıyıne zi vêrna û xo siyasetra duri da. Adare 1923 de felcê hirıne vêrna û nêşka hındi qesey bıkero û heya mergê xo miyanê cayde mend. Lenin 21 Çele 1924 key pancas û dı serebı Moskowa de merd.
Adeyê Marşali
Adeyê Marşalli yew dewletê da qıtaya Okyanusyaya. Cayê xo verocê rocvetışê qıtaya Okyanusya dero. Dewleta Adeyanê Marşali zaf adeyan ra mıteşekkıla u dorme ra tenya Okyanuso Gırd esto. Paytextê Adeyanê Marşali Majuroyo. Nıfusê xo 61,963yo. Zıwanê xoyê resmiy İngılızki u Marşalkiyê. Sistemê idarey demokrasiya. Adeyanê Marşali serra 1986ıne de xo reyna ra, xoser ilan kerd.
Fessenheim-le-Bas
Fessenheim-le-Bas, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Sainte-Catherine, Quebec
Sainte-Catherine, dewleta Kanada de yew suka eyaletê Québeciyo.
Kayalıoğlu, Akhisar
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Terbiyet
Mahla de mektebo verên û mektebê miyanêni esto.
Resayış
Ray û kanalizasyonê mahla esto.
Xızmete
awa mahla esta. Elektrik û internetê mahla anciyao.
Jorge Aguado
Jorge Rubén Aguado (6 Tışrino Peyên 1925 - 12 Temuz 2019), yew siyasetkaro Arcantinıco.
Target, Allier
Target, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Allieriyo.
Şam
Şam paytextê dewlata Suriyayo.
Saint-Roman
Saint-Roman, yew komunê wılayetê Drômea. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes de ca gêna.
Montsuzain
Montsuzain, yew komuna wılayetê Aubea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
Saint-Roman
Xızmete
Saint-Roman de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Montsuzain
Xızmete
Montsuzain de şebekey awe, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao
Miraz - İnsano Nêçar
Miraz - İnsano Nêçar, yew deyira Mikail Aslaniya ke albumê Miraz miyan de ca gêna.
Saint-Roman
Bıvênên
Lista komunanê Drômeyi
Montsuzain
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Montsuzain;
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
Sainte-Julie, Quebec
Sainte-Julie, dewleta Kanada de yew suka eyaletê Québeciyo.
Lezgıstan
Lezgıstan (be Ruski: Лезгистан, be Lezgki: Лезгистан) yew mıntıqa tarixiya. Cayê xo verocê Rusya (mıntıqaya Dağıstani) û zımey Azerbaycani dero. Mıntıqaya Lezgıstani de mıletê Lezgiy cıwiyenê.
SMSS J215728.21-360215.1
SMSS J215728.21-360215.1, yew çala asmêniya tariya.
NGC 2776
NGC 2776, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Brexit
Breixt ya zi Yewiya Ewropa ra Abırriyayışê Qıraliya Yewbiyaye waştışo politiko ke merdımi, grubi u partiyê politiki heta serra 1973yıne ra, Yewiya Ewropa ra kewtışê Qıraliya Yewbiyayeyi ra nat ramiyeno. Heqa Yewiya Ewropa ra abırriyayışi, be bendê pancasıni (50.) ra piya şınasiyeno.
Raver referandumo verêno serra 1975ıne de vıraziyao, weçinıtoğan ra %67 abırriyayış qebul nêkerdo. Dıme ra zi serra 2016ıne de reyna referandumo dıyın vıraziyao u weçinıtoğan ra %52 abırriyayışi qebul kerdo u domê abırriyayışi sıfte kerdo. Referandumê Brexiti ra tepeya serdarê Britanya David Cameron istifa kerda.
Duppigheim
Duppigheim, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
La Portella
La Portella, dewleta İspanya de, eyaletê Katalonya de, wılayetê Lleida de yew belediyaya qezaya Segriàya.
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê La Portella;
Koê Torosi
Koyê Torosi ya zi tek teyna Torosi (pê zıwanê Tırki: Toros Dağları ya zi Toroslar) koyê ke Nêmadey Teke ra dergiyenê heta zerrey Suriya, Deryay Miyanêni ra paralel vırazenê u yew ra vêşêr koyê qıteki gênê xo miyan, êyê. Koyanê Torosi ra tewr koyo berz Qızılkayao ke hirê sey u şeşti u hewt (3767) metrey berzo.
.repair
.repair, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: ) ke yew kodê interneti rê bırriyayo a.
Qızlo, Piran
Qızlo, Piran wılayetê Diyarbekıri de yew dewa qezay Piraniya.
Koê Torosi
Tarix
Koyê Torosi zemano cêolociko hirêyın de pê Orojenezê Alpini veciy miyan. Coka ê zey Koyê Zımey Anadoliyê hemdemê. Zemano cêolociko dıyın de herrê ke bınê Okyanusê Tetisi de ca gırewtê pê maddê tortuli biyê pırr. Bınê Okyanusê Tetisi de zi malzemê ke cayanê binan ra amey be quwetanê teberi zey ro, va, cemed, phêl u şiyayış-ameyışê deryay pırr biyê. Malzemê ke bınê deryay kerdê pırr, be tazyiko ke cor ra ameyo asayışê xo vırnao, biyê siy (kerre). Lewha Afrika u Lewha Erebi xo antê zımey u Anadoliye rê kışta veroci ra tazyik kerdê. Koyê zi asayışê xo hêdi hêdı gırewto. Hama tabakê ke dı kıştanê ra quwete vênenê, ya şıkıyenê (benê koyê şıkiyay, Horst-Graben) ya zi benê çewt. Bınê Koyanê Torosi nerm biyê, coka biyê çewt u Koyê Torosi veciyê miyan. Koyê Torosi hêdi hêdi berziyaê u halê xoyo ewroyên gırewto. Koyê Torosi yew parçey Koyanê Alpini vırazeno.
Qızlo, Piran
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Koê Torosi
Tarix
Şiyayış u ameyışê qıtan caê lewhanê Afrika u Erebi vırnaê. Lewhanê Afrika u Erebi zi be hereketê xo bınê Okyanusê Tetisi miyan ra wedarıto, Koyê Torosi vetê. Lewha Erebi ke leze şiyo u ameyo, Torosê Verocê Rocvetışi anto zımey, zımey sero çewt kerdo.
Qızlo, Piran
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewe esta û kerda asfalt.
Koê Torosi
Torosê Ğerbi
Torosê Ğerbi ya zi Koyê Torosê Antalya Nêmadey Teke ra veciyenê, dormey Korfezê Antalya gênê xo miyan. Rocvetış de pê Platê Taşeli u Royê Göksu Torosê Miyani ra abırriyenê.
Qızlo, Piran
Xızmete
Postexane çıniyo. awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
Koê Torosi
Torosê Miyani
Torosê Miyani, sinorê Mersin, Antalya ra veciyenê u zımey rocvetışi sero heta Koyanê Binboğa ra dergiyenê.
Torosê Rocvetışê Veroci
Torosê Rocvetışê Veroci sinorê Mıntıqay Anadoliya Rocvetışê Veroci u zımey Mezopotamyao coğrafiyo zımey vırazenê. Royê Dicley çımey xo inca ra gêno. Sinorê ğerbê Torosê Rocvetışê Veroci dormey Royê Ceyhani ra, Koyê Axuri u Koyê Engizekira veciyeno. Koyê Torosê Rocvetışê Veroci pê Koyê Beyi, Koyê Hazarbaba, Koyê Madeni, Koyê Mastari, Akdağ, Koyê Akçakara, Koyê Muşgüneyi, Koyê İhtiyarşahapi resenê dormey Hekari. Dormey Hekari de tewr koyê berzi ê Tırkiya estê. Miyanê Şırnaq u Şemdinli de 3000-4000 metre ra berz koy estê ke rae nêdanê merdıman u wışkê. Karadağ, Koyê Sati, Koyê Ciloy Karadağ (zımey Hekari de), Koyê Sımbuli, Koyê Samuri, Koyê Altın, Koyê Serdolusuy, Koyê Tanitanini estê tiya. Enê koy yewbini ra parelelê.
Saint-Sauveur-lès-Bray
Saint-Sauveur-lès-Bray, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Xızmete
Saint-Sauveur-lès-Bray de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Lachapelle-en-Blaisy
Lachapelle-en-Blaisy, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Haute-Marney de yew komuna.
Saint-Sauveur-lès-Bray
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Saint-Sauveur-lès-Bray;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
Sainte-Thérèse, Quebec
Sainte-Thérèse, dewleta Kanada de yew suka eyaletê Québeciyo.
Merci
Merci, merdımo kı bı yewmedê xo ya, bı perana merı keno ey rê vanê merci. Merci en bol ki baxçe, rez, dık u cayo kı cıtı u cıtêr nêşeno dekewo u tey cıtı bıkero ê cayan merı kenê. Merı qandê tey çi karıtenı, bınê daran sıstkerdenı, vaşê cı arêkerdenı u herwına bena. Wexto kı kes bınê dar u mewan merı nêkero, hera cı hawa nêgiro, vaşê cı nêçineyo rınd nêbenê u rınd nêtepşenê. Wexto kı tepêşê zi meyweyê cı bı goştın u rınd nêbeno. Bol zeyıf u çıqırık beno. Welatê ma dı, demdê veri dı zaf merdıman idareyê keydê xo bı merı kerdena kerdê. Ewro zi mercinı esta labırê zey veri niya. Kar u barê mercinı bol biyo kemi.
Dêrık, Varto
Dêrık (be Tırki: Yedikavak) yew dewa Zazayana. Cayê cı zerrey sinorê qezay Vartoy dero.
Richard Simmons
Milton Teagle "Richard" Simmons (b. 12 Temuz 1948, New Orleans, Louisiana, DAY) yew aktor û komedyeno Amerikano.
Alfabey Farski
Alfabey Farski (be Farski: الفبای فارسی Alifbā-ye Fārsi) yew varyantê Alfabey Erebkiyo. Alfabeyê Farski, İran u Efğanıstan de alfabeo resmiyo. Alfabey Farski de herfê ژ ,چ ,پ û گ estê, ema alfabey Erebki de nê herfi çıniyê. Alfabey Usmanıcki zi nê alfabe ra yeno.
Derey Hemedan
Derey Hemedan yew dewa Zazayana. Cayê xo zerrey sinorê qezay Darê Hêni dero.
Anazo
Anazo, wılayetê Rıha de yew dewa qezay Sêwrega.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê telebey seba mektebê miyani şınê merkez.
Resayış
Raya dewe esta û kerda asfalt.
NGC 2625
NGC 2625, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Anazo
Xızmete
Postexane çıniyo. Awa dewe esta.
Mazaricos
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Mazaricos;
Aşağıihsaniye, Çaycuma
Aşağıihsaniye, wılayetê Zonğuldaki de yew dewa qezay Çaycumaya.
Zıwanê Berberki
Zıwanê Berberki (zıwanê xo de: Tamazight) zıwanê ke keyeyê zıwananê Berberkiyan miyan de ca gênê, nameyê inano pêroyiyo. Nê zıwani Marok, Cezayir, Tunıs, Libya, Mısır (Siwa), Mali û Nicer de hetê şarê Berberan ra qal benê, yewbinan ra zaf nezdiyê. Enê zıwani zıwananê Afro-Asyatiki ra amariyenê. Zıwananê Berberkiyan ra lızgeyê zımeyi de yew zıwano standard vıraştene rê yew hereket esto. No zıwano standard be nameyê Tamazigti ra şınasiyeno, miyanê Maroki de qal beno û pêro zıwananê Berberkiyan ra yew raya mıştereke vırazeno. Hema, ewro zi ca be ca fekê zıwananê Berberkiyan yewbinan ra bırriyenê a, coka zi xeylê Berberi xo Tamazigt nêşınasnenê.
Tifinag
Tifinag (be Berberki: ⵜⵉⴼⵉⵏⴰⵖ) nuştışo ke şarê Berberi zıwanê xo nuştene rê gırweynenê, oyo. Şarê Berberi zımey Afrika dı hetê Fas, Cezayir u yew letey Libya dı weşiya xo ramenê. Nuştışo rocane dı eno nuştış nêgırweyniyeno, coka zi sembolo politik aseno u kamiya Berberi motneno. Marok dı wendekarê ke Berberiyê, ê şenê enê nuştışi bıgırwê, şenê zıwanê xo bımusê. Pêro enê dewletan dı Alfabey Erebki nuştışo yewıno, Berberki u ê bini Erebki ra tepeya yenê u nuşiyenê.
Zıwanê Berberki
Gramerê cı
Zıwananê Berberkiyan de nameyê hetê cınsiyeti ra anciyenê û vuriyenê. Kamci çekuyê ke nêriyê, be herfanê a, u ya zi i ra dest pêkenê.
Aşağıihsaniye, Çaycuma
İklım
Aşağıihsaniye de iklımê Deryayê Siyay vêniyeno.
Zıwanê Berberki
Gramerê cı
Nê zıwani keyeyê xo ra spesifikê, pêro karakteristikê keyeyê xo mocnenê. Key ke çekuyi benê sıxlet, o taw miyanê ê çekuyan vuriyeno, yew çekuyê da newiye veciyena miyan.
Aşağıihsaniye, Çaycuma
Ekonomiye
Aşağıihsaniye de ekonomiye be heywanweyikerdış u ziraet ra bena.
Terbiyet
Na dewe de mekteb çıniyo. Aşağıihsaniye ra domani şonê qeza de terbiyet vênenê.
Awe
Aşağıihsaniye de şebekey awa şımıtışi esto. Sistemê qanalizasyoni çıniyo.
Resayış
Aşağıihsaniye de xeta ceyran u têlefoni esta. Raya dewe asfalta.
Sunni
İslamo Sunni, mezhebê İslamio ke Muawiya u Eli miyan de cengê inan ra tepeya areste biyo. Mezhebê İslamê Sunni ra gore enê çehar xelifeyê ke dekerriyenê, nêyê:
Transseksuel
Transseksuel ferdê ke xo cınsê bini ra vênenê, yanê ferdo ke mêrdeko hama xo cêniye vênêno u desto bin ra zi ferda ke cêniya hama xo mêrdek vênena, no hal rê vaciyeno. Mêrdeko transeksuel maya xo ra neri beno hama maykibiyayene wazeno u dıma şeno cınsiyetê xo bıvurno u cêniya transeksuele ke maya xo ra mayki bena hama neribiyayene wazena u şena cınsiyetê  xo bıvurno. Zafêrê ferdê transeksueli, operasyonê Cınsiyet vurnayışi ra ravêrenê u cınsê xo vurnenê.
Transseksualizm normalo ya zi tewrê nêweşiyo, heta nıka nêzaniyeno u belli niyo. Hama goreyê Organizasyonê Weşiya Dınya (WHO) ra transeksuel kewno lista nêweşiyanê seksuelan (cınsiyan) miyan, yanê nêweşo.
Mewlexaneci
Mewlexaneci: Merdımo kı dukanê cı mewlexane dı esto, yan zi mewlexane dı meywe, fırig, êmış, zerzewat u kıhoyiya kı dewan ra yena ey beno mewlexane dı bıcem (toptan) roşeno u hemver a rotenda xo sera çiyê xo rê gêno ey rê vanê mewlexaneci. Mewlexane dı sera %95 çi werdenı yeno rotenı. Cayo kı çiyo kıho, meywe, zerzewat, qezenc, êmışo wışk, hıngımên, rıb, rüwen, kesme, pastêx, sıncıxi, tar u tur u çiyê werdeno kı dewıj u cıtêri anê tey roşenê ê cay rê zi vanê mewlexane. Mewlexanecinı kerdenı rê zi sermaye lazımo kı pa ca tepêş, çi bıherino u ê sermayi xo destı bıçarno.
Saint-Eustache, Quebec
Saint-Eustache, dewleta Kanada de yew sûka eyaletê Québeciya.
NGC 2777
NGC 2777, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Wikipediyay Zazaki
Wikipediya Zazaki, yew versiyonê wikipediyao Zazakiyo. 1 September 2023, Friday ra tepiya Special:Statistics meqaley tede estê. Heta nıka reyi vurnayışi tede biyê. Wikipediyay Zazaki de sıfte kerd.
Trézelles
Trézelles, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Allieriyo.
Anoia
Anoia, dewleta İspanya de, mıntıqaya Katalonya otonome de, wılayetê Barselona de yew qezaya.
Kapaklı, Akhisar
Kapaklı wılayetê Manisa de yew mahlay qezay Akhisaria.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Terbiyet
Mahla de mektebo verên û mektebê miyanêni esto.
Resayış
Ray û kanalizasyonê mahla esto.
Xızmete
awa mahla esta. Elektrik û internetê mahla anciyao.
NGC 3420
NGC 3420, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Zıwanê Pamiri
Zıwanê Pamiri keyey zıwanano ke zıwanê ke dormey Koyê Pamiri de qal benê, inan ihtıwa keno. Cao ke verocê rocvetışi de Royê Panji u zımey rocawani de zi Koyê Pamiri miyan de maneno, uca de zıwanê Pamiri qal beno. Zıwanê Pamiri ke zıwananê İrankiyan miyan de bıngruba xo vırazenê, yanê zıwanê İrankiyê.
NGC 492
NGC 492, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê Maseyan miyan de ca gêno. 6 Kanun 1850 de terefê William Parsonsi ra keşıf biyo.
Angesor
Angesor yew dewa Zazayana. Cayê xo zerrey sinorê qezay Darê Hêni dero.
Bancarki
Bancarki (be Bancarki: بهاس بنجر bahas banjar), yew zıwanê Awstronêzkiyo. İndonezya û Kalimantan Veroci de qısey beno.
Judensau
Judensau (be Zazaki: xoza Cıhudan be vatışo bin: mahwiya Cıhudan) asayışê ke taê merdıman Cıhudan çımanê merdıman de cêrkerdışi rê vıraştê, inan rê yenê vatış. Asayış u heykelê Judensau de Cıhudan ya şıtê yew xoza maykiye (mahwiye) şımenê ya zi be a xoze mınasebetê cınsi kenê. Judensau serranê 1200an de veciy miyan u heta serranê 1900an dewam kerd.
Judensau heqareto zaf gırdo ke eşto Cıhudan ser. Çınke goşt u şıtê xozi dinê Cıhudan de gunaê, zey İslami. Key ke Ewropa de merdıman enê heykeli u teswiri vıraştê, waştê ke zerar bıdê Cıhudan, inan bêercan kerê. Xoza Judensau zey şeytani zi yena motış. Coka Judensau propaganda antisemitika.
Verdelot, Seine-et-Marne
Verdelot, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Xızmete
Verdelot de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Verdelot;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
NGC 2624
NGC 2624, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
.ninja
.ninja, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: ) ke yew kodê interneti rê bırriyayo a.
Qetliamê Tırkiyaê Gulane
Bıngehê dewleta CTwa nıkayêne ki pê cênosidan u qetliaman u tertelan eşto cı. Tewr zêde ki menga (aşma) Gulane de kıştene kewta kar. Qetliamê menga Gulane, menga (aşma) ke tede zehf qırrkerdeni ameyê vıraştene, qalê roca (gündem) Tırkiya de ca gênê, heni name benê. Çınêbiyaena der u cirananê (emberyananê) verênan, zey Ermeniyan, Uruman, Asuriyan (Suryaniyan) weziyetê Tırkiyao ewroên ra aseno. Çı esto ke heta nıka be qıseraştiye, be durıstiye dewlete nê mıletan ra uzır nêwaşto, sucê xoyê insaniyetine, raştiya cênosidi nênawa ro xo, itıraf nêkerdo, tey nêameya têri. Poşemaniye vera heta zemanê nezdi pê nê qetliaman şarpersetan xo goynaêne, wesfi daêne xo, estbiyena xeylê zıwanan u mıletan inkar kerdêne, pêro “Tırk” ilan kerdi bi.
Cênosidi
Cengê Cihanio Verên biyo viyane (mane), peyniya seserra 19ıne de dest kerdo qetliaman, sehezaran ra Ermeniy qır kerdê; heta ke 24ê Nisane 1915 ferman vet. Dıme ra Ermeniy, Asuriy, Yezıdiy, tepeya ki Yunani (Urumi, Pontosıci) kışiyay u menfi (surgın) kerdi, dest eşt mal u mılkê inan. Gorey texminan 1,5 Ermeni, mıletanê binan ra pia 2,5 milyon merdum qır biyo.
Zaniyeno ke wextê Osmanıcan ra heta be ronayışê Cumhuriyeti Dêsım çımê hıkumetan u padişayan de jû kergane biye, çend sey serre hetê qırkerden u sereştene (galme) ra emeliya ra nêgına war. Peyniya peyêne de 4ê Gulane 1937 fermanê Dêsımi vet, Zazaê Elewiy (Kırmanci, Dımıli), Kurdê Elewiy (Kırdasi), Ermeniyê ke peyser mendi biy, têde kışiyay. Vanê, na şarkıştene (cênosid) de 70 hezar insan qır biyo, 100 hezar ki rışto menfi, 10 serre Dêsım cı rê kerdo men (yasağ). Reqemê resmi ney ver de zehf cêrê, 13 hezar vanê. Seba ke dewlete realitey nê terteley inkar bıkero, no cênosid “isyan” name kerd. Halbıke, hewna ke dest nêkerdi bi qırkerdene, mıleti ra çek u tufangi day arê, aver pir u rayberi qır kerdi ya rışti surgın, tepeya ordi qelebiya cı, insano masum u bêçek, pil u qıc, ceni u cıwamêrdi, domanê sawiy pizey mae de qır kerdi.
Her çıqas ke par serwezirê Tırkiya Erdoğani medya de uzır waşt, o ra tepeya gamê da aşkerae (konkret) nêeşta.
Roştberanê Yunanan çım de 19ê Gulane 1919 a roca ke fermanê Rumanê Pontusi Deryao Siya (Qeredengız) de diyao. Serranê 1914 u 1923 miyan de xeylê merdum ameo kıştene. Reqemê texminan wertey 200 hezar u yew milyoni derê.
Nae ra 150 serre aver 21ê Gulane 1864 de Cênosidê Çerkezan u Kofkasıcan ameo meydan, o ra tepeya şaranê Kofkasya) ra xeylê qewmi, Çerkezi {Adiğey, Şapsıği, Kabartayi, Ubıxi}, Abxazi, Abazay, Tatarê Qırımi, Qumuqi u ê bini remaê, ameyê Anadoliye. Kofkasıcan ra be se hezaran (taê çımey vanê yew/jû milyon) merdum kışiyao, se hezaran ra ki goç kerdo.
Qetliamê Siyasiy
Kışta cênosidan de, dıwela ke namey cı Tırkiya nawa pıra, tede qetliamê politiki ki tarixê xoyo siya nusenê. Tainan de mılet kışiya, tainan de ki rayberê partiyê da siyasiye. İnan ra êyê ke ma amey a ma viri, nêyê (êyê ke nêmaey a ma viri, wendoği ke ma rê bınusê, ma kenime a ser):
Neewiller-près-Lauterbourg
Neewiller-près-Lauterbourg, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Dêrıka nêr
Dêrıka nêr (be Tırki: Kumlukıyı) yew dewa Zazayana. Cayê cı zerrey sinorê qezay Vartoy dero.
NGC 2778
NGC 2778, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Miraz - İnsano Kamıl
Miraz - İnsano Kamıl, yew deyira Mikail Aslaniya ke albumê Miraz miyan de ca gêna.
Trévol
Trévol, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Allieriyo.
Saint-Christophe-et-le-Laris
Xızmete
Saint-Christophe-et-le-Laris de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Saint-Christophe-et-le-Laris;
Bıvênên
Lista komunanê Drômeyi
Lleida
Lleida, dewleta İspanya de, eyaletê Katalonya de, wılayetê Lleida de yew belediyaya qezaya Segriàya.
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Lleida;
Juzennecourt
Juzennecourt, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Haute-Marney de yew komuna.
Abbotsford, Kolombiyay Britanya
Abbotsford, dewleta Kanada de yew sûka eyaletê Kolombiyay Britanyaya.
Mıntıqay Anatoliya Rocvetışi
Mıntıqay Anatoliya Rocvetışi (be Tırki: Doğu Anadolu Bölgesi), yew mıntıqaya Tırkiyaya.
Wılayeti
Mıntıqay Anatoliya Rocvetışê Veroci de 14 wılayeti estê: Wılayeti û nıfus (2012)
NGC 684
NGC 684, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê Hirê Heti miyan de ca gêno. 26 Tışrino Verên 1786 de terefê Wilhelm Herscheli ra keşıf biyo.
Çımeyi
i
Montenegro
Montenegro dewletê da qıta Ewropaya. Cayê xo rocakewtena qıta Ewropa dero. Dorme ra Albanya, Xırvatıstan, Kosova, Sırbıstan, Bosna u Deryao Adriyatik estê. Paytextê Montenegroy sûka Podgoricayo. Nıfusê xo 630,548o. Zıwanê xoyo resmi Sırbkiyo. Sistemê idarey cumhuriyeto. Montenegroy serra 2006ıne de xo reyna ra, xoser ilan kerd.
Adey Solomoni
Adey Solomoni (be İngılızki: Solomon Islands, be Zazaki: Adey Sılêmani) yew dewletê da qıtaya Okyanusyaya. Cayê xo verocê rocrocvetışê qıtaya Okyanusya dero. Dewleta Adeyanê Sılêmani zaf adeyan ra mıteşekkıla û dorme ra Dewletê Mikronezyayê Yewbiyayey, Papua Gineya Newiye û Okyanuso Gırd estê. Paytextê Adeyanê Sılêmani Honiarayo. Nıfusê xo 478,000o. Zıwanê xoyo resmi İngılızkiyo. Sistemê idarey demokrasiya. Adeyanê Sılêmani serra 1978ıne de xo reyna ra, xoser ilan kerd.
Maksim Gorki
Maksim Gorki nameyê xoyo tam Aleksey Maksimoviç Peşkovo (b. 16 Adar 1868 - m. 18 Heziran 1936) yew nuştekaro Ruso û reyna nuştekarê marşê 1ê Gulaniyo.
Cıwiyayış
Gorki ame panc sereyo piyê xo vıni keno yanê piyê cê mıreno. Maya Gorki newe ra yewê binidır zeweciyena aye ra Gorki ageyreno cayê biyayışê xo Novgorod. Key beno yewendes sere bê may zi maneno. Pire û kalê Gorki ê benê Astrahan û ûca kenê pil. Be ho tenya çend aşman eşkeno şêro wendegehe. ama heşt sereyo dest bi kar keno aye ra eşkeno nızdra sınıfe karkeranê Rusi şınasneno. Key gemiyêke de xebetêno meraqê wendışi zerey ey de vırazêno. Sere 1887 de wazeno xo bıkışo.
Nuştekariya Gorki
Serra 1892 de Tıflis de rocnameyê Qafqasya de dest bı kar keno. Semedo ke heyatê ey miyanê dec û çinêbiyayiş de vêra nameyê Gorki na xowa (Gorki Ruskide yeno manay "dec" i). Bı nuşteye ke nameyê ya Çelkaş o bı namdar. Dıme ra roc be roc nameyê ê vıla bıyo. Sereyin kitabê Gorki Sihitiyê Çirockan zehf hame hes kerdışi. Romanê eyo vernin Foma 1899 de ame weşênayişi. Semedo ke hemverê Çar i bı, kitabê xo nameyê ey Deyre Çuçıke Gıjoleke sere 1901 de ame tepışmayişi. Dımay wextêke kılmi hanci zi ame veradayişi. Gorki embazê Lenini bı. Zehf kitabê xo estê.
Tırkiya de teşebusê darbey eskeri 2016
Tırkiya de teşebusê darbey eskeri 2016, teşebuso ke tarixanê 15-16 Temuze 2016 miyan de gruba eskeriya ke bunya Quwetanê Tırkiyayê Çekdari de namê Konseyê Welati de Pêameyışi ra arê biya, inan het ra vıraziyao. Gruba eskeri têlevizyonê Tırkiya TRT de akerdışê darbeyi wendo, vato ke eskeran pêro idarey dewlete ra dest nı kerdo. Eno darbe kewto cêr, nêşayo hedefê xo ra bıreso. Darbe ra tepeya hukmatê AKPy xeylê polis, hakim, avoqat u merdıman gırewtê bınê çımi.
Riyê idanê darbey eskeri, hukmatê AKPy xeylê merdımi gırewtê zerrey, xeylê qezetey u websitey paday, xeylê memur u karkeri karê xo ra kerdê teber.
İskendero Gırd
İskendero Gırd (be zıwanê Yunanki: Ἀλέξανδρος ὁ Μέγας/Aléxandros ho Mégas ya zi Μέγας Ἀλέξανδρος/Megas Aleksandros) (İsa ra ver: 20ê Temuzi 356 Pella, Makedonya - İsa ra ver 10ê Hezirane 323, Babil) qıralê İmperatoriya Makedonyao kıhano. İskendero Gırd miyandê serranê 336 - 323yıne de hem qıralê İmperatoriya Makedonya biyo hem zi tarixê İmperatoriya Makedonya de qıralo tewr gırd biyo. İskendero Gırd lacê Filip IIiyo. Namê cıyê bini İskendero Makedonyayıc, İskendero Yunan ya zi çımeyanê mısılmanan de İskendero Rumiyo.
İskendero Gırd, Yunanıstan ra heta Hindıstan erdi û dewleti pêro vıstê ra xo dest û şiyo İran. Uca İmperatoriya Ahamenişi kerdo xırabe. Merdışê İskenderê Gırdi ra tepeya imperatoriya ke o vıraşta, rıciye û biye xırabe.
El Bruc
El Bruc, dewleta İspanya de, mıntıqaya Katalonyaya otonome de, wılayetê Barselona de yew belediyay qezay Anoiaya.
Tarixo Antik
Tarixo Antik ya zi Dewro Verên yew dewro de tarixiyo. Tarixo Antik mabeynê serranê 3500 (İsay ra ver) u 476 (İsay ra pey) biyo.
NGC 3440
NGC 3440, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Val do Dubra
Val do Dubra, dewleta İspanya de, eyaletê Galiçya de yew belediyay wılayetê A Coruñaya.
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Val do Dubra;
Duttlenheim
Duttlenheim, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Lê Dezawo
Lê Dezawo, yew deyira Mikail Aslaniya ke albumê Miraz miyan de ca gêna.
Teoriya xeylê cihanan
Teoriya xeylê cihanan (be İngılızki: Many-worlds interpretation) yew teoriya ke Teoriya Mekanikê Kwantumi raya. Teoriya xeylê cihanan ebe heqa mekanikê kwantumi ra heqa kainat de qal kena. Seserra 20. de ebe veciyayış û averşiyayışê felsefey fiziki ra rocaniye gırewta. Teoriya xeylê cihanan, cihano ke şınasiyeno û cihano ke nêşinesiyeno, inan û heme kainati ra ununa. Gorey teoriya xeylê cihanan ra heme kainat miyan de tenya yew fonkisyonê phêli esto. No fonksiyonê phêla cihanio ke ma zani û cihano ke ma nêzani, heme zerrekê inan de esto. Teoriya xeylê cihanan tewr verên Universıtey Princetoni ra musayoğê doktora Hugh Everetti serra 1957ıne de vato. Hem universıte ra Max Tegmarki heqa teoriye de cerrebno û ebe teoriya İntıharê kwantumi û Bêmergiya kwantumi ra teoriya xeylê cihanan rê desteg zêde biyo û popularita cı zêde biya. Teoriya xeylê cihanan de her kes yew senaryoyê ferqıni de ebe qerarê alternatifi ra hereket keno û serê cı de Realita koherense esta. Gorey ney ra dınya ebe her qerarê bini ra deha bena gırd û dınya de her ihtımal esto û dınya amorê bêpeyniye de cihanê paraleli vırazena. Gorey cerreban ra eyni atom şeno eyni zeman de dı cayê binan de bıbo û mergê atoman çıniyo.
NGC 2779
NGC 2779, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Morembert
Morembert, yew komuna wılayetê Aubea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
Xızmete
Morembert de şebekey awe, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Morembert;
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
NGC 2623
NGC 2623, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Briaucourt, Haute-Marne
Briaucourt, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Haute-Marney de yew komuna.
.training
.training, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: ) ke yew kodê interneti rê bırriyayo a.
Tuareg
Tuareg şarê do Berberkiyo ke Burkina Faso, Cezayir, Libya, Mali u Nicer dı cıwiyeno, zıwananê Berberki qal keno. Amarê inan 2,5 milyon ra nezdiyo. Tuaregi dı letan ra yenê pêra, letey zımey çolanê zımey Afrika dı cıwiyeno. Letey veroci zi miyanê Afrika dı step u savanna dı cıwiyeno. Ahaggar u Azcer, veroc dı zi Asben, İfora, İtesan, Avellimiden u Kel Tademaket eşiranê Tuareganê. Tuaregê veroci vêşêr dewe resnenê cı, kenê pil u roşenê Tuareganê zımey.
Şarê Tuaregi şarê do patrartik niyo, yani cêniy u camêrdi yewbinan ra zaf nêabırriyenê. Her camêrdê Tuaregi teyna yew cêniya ra zeweciyeno, yani yew ra vêşêr cêniye gırewtış weş nêvêniyeno. Yew zi inan miyan dı camêrdi riyê xo padanê.
Meksika
Meksika yew dewleta qıtay Amerikaya. Cayê xo zımey qıtay Amerika dero. Zımey (Şımalê) Meksika de Dewletê Amerikayê Yewbiyayey; veroc (cenub) de Guatemala; rocawan (ğerb) de Okyanuso Pasifik; rocvetış (şerq) de Oyanuso Atlantik estê. Paytextê xo Meksiko Cityo. Meksika eyaletan ra yena pêra (mıteşekkıla). 31 eyaletê xo estê. Meksika ezay Mıletê Yewbiyayey u NAFTA'ya.
Tarix
Tarixê kıhani de şarê Azteki Meksika de ronışte bi. Ema işğalê İspanyolan ra dıme, Azteki senık mendê. Wextê seserra 15ıne de İspanyolan Meksika işğal kerda. Leşkerê İspanyoli zaf Azteki kıştê. Meksika 300 serri koloniya (mıstemera) İspanya biya. Serra 1821ıne de Meksika xo xoser ilan kerd. Ema serra 1845 – 1948ıne de Meksika Cengê Amerika kerd vini u eyaletê xo Texas, Kalifornia, Arizona, Utah, New Mexico, Nevada u Colorado kerdi vini.
Coğrafya
İklım u hewayê dewleta Meksika zaf germıno. Çoli tede zafê. Ema sahılê xoyê reğbetkari estê; Cancun yew sahılê do zaf meşhuro. Awa Okyanusi, verê Cancuni de zelal u paka. Xeylê merdumê Amerika her serre şonê Cancun.
Sûki
Bacarê Mexico City zaf raver şiyo. Tede banê xeylê berzi estê. Mekxiko City bacarê dewizi, paytextê borsa u merkezê iqtısadê Meksikayo.
Nıfus
Nıfusê Meksika 107 milyono. Mıxtelıf şari tede nışenê ro; %75 Mestizi, %13 Amerindiani, %11 Ewropayıci estê. Dinê şarê Meksika Xırıstiyaniya; mezhebê mılletê Meksika Katoliko. Ema dinê Musewitiye ra zi mensubi zafê u qewetınê. Tayê Mısılmani zi estê. Zıwano resmi İspanyolkiyo.
Ekonomiye
İqtısadê Meksika zaf qewetın niyo. Dewleta Meksika peyser menda. Merdumê Meksika feqıriye de cıwiyenê; standardê heyati hewl niyo. Hudıdê Amerika de zaf merdumê Meksika vêrenê ra Dewletanê Amerikayê Yewbiyayiyan; ema şarê Meksika uca de qaçağ xebetiyeno.
Kabul
Kabil (be Peştuki: کابل Kābəl, be Darki: کابل Kābol) paytextê Efğanıstanio. Na sûke Koyanê Hindukuşi ra berziya cı ca be ca 1.800 m berzêni de yew cayo. Heta 1747 İmperatoriya Babili dest biye. Nıfusê Kabuli heta 1980 normal bi. Serra 2001ıne de Pakistan u İran ra nezdiyê 500.000 merdım ameyo tiya. Nıfus coke ra biyo vêşi. Mılet zi tiya babet babeto. Tewr vêşêri Tacıki (45%), dıma zi Xezerıci (25%), Peştuni (25%), Ozbeki (2%), Beluci (1%), Tırkmeni (1%) estê.
NGC 499
NGC 499, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Maseyan miyan de ca gêno. 12 Keşkelun 1784 de terefê Wilhelm Herscheli ra keşıf biyo.
Aşağısarmaşık, Çaycuma
Aşağısarmaşık, wılayetê Zonğuldaki de yew dewa qezay Çaycumaya.
İklım
Aşağısarmaşık de iklımê Deryayê Siyay vêniyeno.
Ekonomiye
Aşağısarmaşık de ekonomiye be heywanweyikerdış u ziraet ra bena.
Terbiyet
Na dewe de mekteb çıniyo. Aşağısarmaşık ra domani şonê qeza de terbiyet vênenê.
Awe
Aşağısarmaşık de şebekey awa şımıtışi esto. Sistemê qanalizasyoni çıniyo.
Resayış
Aşağısarmaşık de xeta ceyran u têlefoni esta. Raya dewe asfalta.
Treteau
Treteau, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Allieriyo.
Vincent van Gogh
Vincent van Gogh (nameyê xoyo tam be Hollandki: Vincent Willem van Gogh, zayiş: 30 Adar 1853, merg: 29 Temuz 1890 ) yew resamo Hollandayıc O. Tayê resm û eskizê ê miyanê vaytir eserande yenê ercênayişi. Van Goh ciwaniye xode dest bı resami kerdo û dımay kılm wextêke mûsdari welatê Belçikade zerey qezayke feqirede biyo misyoner. Qariyerê xonê resami dımay 1880 destpê kerdo. Serede bı renganê tari û gıranan vıraşto resimanê xo labelê dimara ke şiyo Paris temaşedarira tesirêke gırd serê êde vırazyao û a gamera tepya resimanê xode renganê cındiyan xebetnao. Van Gogh, peyniye des seranê emrê xode nızdê 900 runin boya resiman û 1100 zi qelema siyae resimi vıraşto. Sere 1888 de resam Paul Gauginidır embaziye ê raşayena semedê eni Gogh preçeyke goşê xonê çepira tera keno. Van Gogh en namdar eserê xo peyniye dı seranê emrê xode dayê. Pırye ke weşiye rıhê ê bena xerab vanê nêweşiye ê şizofreni biya. Van gogh nano siney xowa û intihar keno. Vincent Van Gogh 29 ê Temmuze sere 1890 de serêsıbay zerey çenganê bıray xo Theo yde mıreno. İne meyitê ê Auvers-sur-Oise de nımnenê.
Maials
Maials, dewleta İspanya de, eyaletê Katalonya de, wılayetê Lleida de yew belediyay qezay Segriàya.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Maialsi;
Dewro Tari
Dewro Tari Ewropa de namey Dewrê Miyanênio. Dewro Tari mabênê serranê 476 u 1000 biyo. Eno dewr de medeniyetê Ewropa zaf xırabın biyo.
Kodê têlefoni
Kodê têlefoni ya zi planê têlefonkodkerdışi, sistemo ke têlefoni sero cıgeyrayışan rê guriyeno. Key ke merdımo ke têlefon ra yewer geyreno cı o taw kodê têlefonê uca ta dano, sıfte ra kodê têlefonê uca nuseno u dıma zi pêdıma numeran nuseno. Kodê têlefoni cayan yewbinan ra abırneno, caygey cay veceno miyan. Coka karê merdımi beno asen.
Carme, Barcelona
Carme, dewleta İspanya de, mıntıqaya Katalonyaya otonome de, wılayetê Barselona de yew belediyaya Anoiaya.
Riyad
Riyad, yew sûka u paytextê dewleta Erebıstanê Seudiya.
Mozayikci
Mozayikci: Merdımo kı mozayik rıjneno yan zi roşeno ey rê vanê mozayıkci. Mozayık siyan ra vırazêno, beno tewrdê xerci u rıjneyêno. Mozayık qandê metin biyayeney, duzkerdeney, weş mısnayeney rıjyêno. Zu-zu fını mozayıki miyan boyaxo bı reng u rengın kenê miyan kı, rengın bıvıziyo. Mozayıki en bolki siyandê mermerınandê çaqmaqlıyan ra vırazêno.
NGC 2780
NGC 2780, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Karabörklü, Akhisar
Karabörklü wılayetê Manisa de yew mahlay qezay Akhisaria.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Resayış
Ray û kanalizasyonê mahla esto.
Xızmete
awa mahla esta. Elektrik û internetê mahla anciyao.
Durrenbach
Durrenbach, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Deşta Qıpçaqi
Deşta Qıpçaqi (be zıwanê Farsi: دشت قپچاق‎, Deşt-e Qipçaq) zımey koyanê Kofkasi, miyanê royanê Dinyester u İrtişi de ca gêna. Namê do tarixiyo, ucay rê vatêne. Cı rê Çolê Qıpçaqi zi vaciyeno. Qıpçaq u Kumanan ena ca de federasyon vıraşto ke coka namanê inan ra şınasiyeno. Çımeyanê İslami de be namey دشت قپچاق (Deşt-e Qipçaq) şınasiyeno ke çımeyanê Ewropa de tiya rê Kumanya yena vatış. Federasyonê Qıpçaq u Kumanan ra tepeya Horda Zerne tiya vısto xo dest u heta ameyışê Rusan tepışto.
Treignat
Treignat, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Allieriyo.
Keres
Keres (sembolê cı: ), yew geyrenıkê sistemê rociyo.
Vendrest
Vendrest, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Xızmete
Vendrest de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Vendrest;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
NGC 2622
NGC 2622, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Dewrê Kemere
Dewrê Kemere, yew dewro de tarixiyo. Dewrê Kemere mabeynê serranê 2,5 milyon (İsay ra ver) u 5500 (İsay ra ver) biyo.
.codes
.codes, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: ) ke yew kodê interneti rê bırriyayo a.
Armstrong, Kolombiyay Britanya
Armstrong, dewleta Kanada de yew sûka eyaletê Kolombiyay Britanyaya.
Southampton FC
Kupay Federasyoni İngiltere (FA Cup)
1976
Mikail Aslan
Mikail Aslan, yew senatkaro Zazayo. Serra 1972yıne de, qezaya Dêrsımi, Xozat de, dewa Tawuxe de ameyo riyê dınya. Domaniya xo Qeyseriye de viyarnawa ra. Serra 1991ıne de, Meletiye de kewto Universiteyê Meleti (İnönü Üniversitesi) û dı serri malımiya matematiki sero wendo, feqet temam nêkerdo. O ra têpeya werteyê Grup Munzur de ca gırewto. Serra 1995ıne de şiyo Almanya, nıka zi weşiya xo be hunerê xoyê muziki sero dewam keno. Eşira Şix Hesenan, ezbeta Qerebeliyan rayo. Lacê ema (emıka) Ahmet Aslaniyo.
Bıvênên
{{Kontrolê_otoriteyi}
Kütahya (wılayet)
Kütahya, dewleta Tırkiya de yew wılayeto.
Tarixê cı
Namey cıyo verên Kotiaeono. Kütahya wextê Hititan, Frigan, Kimmeran, Lidyayan u Persan ra Tırkan rê menda.