cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Erebi
Erebi (zıwanê xo dı: عرب), yew şaro Semitkiyo u vêşêr zımey Afrika u Rocvetışê Miyani dı weşiya xo rameno, namey oyo. Herabiyayışê İmperatoriya Erebi ra ver, namey Erebi tenya şarê kı miyanê miyan u dormey Erebıstani u Çolê Suriya miyan dı cıwiyêne, inan rê vatêne. Ewro namey Erebi merdımê ke dewletanê Erebi dı cıwiyenê, inan rê vaciyeno. Enê dewletê Erebi kewtê têmiyan, biy yewi u inan Liga Ereban vıraşta. Ewro namey enê vist u dı dewletê Liga Erebi wıni benê rêze; Cezayir, Behreyn, Komori, Cibuti, Mısır, Iraq, Urdun, Quweyt, Lubnan, Moritanya, Marok (Fas), Uman, Fılistin, Qeter, Erebıstanê Seudi, Somalya, Sudan, Suriya, Tunıs, Yewiya Emiranê Ereban u Yemen. Cayanê binan dı zi Ereban diaspora xo vıraşta, dewletan u Erebê diaspora pêro piya bunya xo dı 450 milyon merdımi kırışenê, gênê xo miyan.
Name
Demanê verênan dı raver namey Erebi çımeyanê Asuran dı vêreno. Asurıcan merdımê Semitkiyê kı Erebıstan dı weşiya xo ramenê u goçebeyê, inan rê Ereb vato, wıni name kerdo. O taw Asurıcan inan rê Arabaya vato, no name dıme ra vıriyo, biyo Ereb.
NGC 3453
NGC 3453, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 481
NGC 481, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Balina miyan de ca gêno. 20 Tışrino Peyên 1886 de terefê Lewis A. Swifti ra keşıf biyo.
Marck, Pas-de-Calais
Marck, dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France de yew komunê wılayetê Pas-de-Calaisiya.
.voting
.voting, nameyê bandıra sewiyaya serêna jeneriko (be İngılızki: ) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
NGC 6743
NGC 6743, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Memduh Şevket Esendal
Memduh Şevket Esendal yew nuştekar, diplomat u siyasetkarê Tırkiya biyo. Mebusê Xarpêt (1931 - 1933) u Bilecik (1939 - 1950) biyo.
Tunguzki
Tunguzki yew keyey zıwanano ke rocvetışê Sibirya u zımey rocvetışê Çini de hete şarê Tunguzi ra qal beno. Keyey zıwananê Tunguzkiyan de xeylê zıwan u fekê qıteki estê, texminen 75,000 ra vêşêr merdımi nê zıwanan u fekan qal kenê. No keyey zıwani, keyeyo izoleyo.
Frampas
Frampas, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Haute-Marney de yew komuna.
Andolsheim
Andolsheim, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Est miyan de, yew komuna wılayetê Haut-Rhiniya.
Saint-Priest-d'Andelot
Saint-Priest-d'Andelot, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Allieriyo.
NGC 4002
NGC 4002, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Xetay (wılayet)
Xetay yew wılayetê Tırkiyao. Merkezê wılayetê Xetayi sûka Xetayo. Riyê erdê wılayeti pêro piya 5.403 km²yo. Dormey Xetayi de wılayetê Edene, Usmaniya u Qaziantebi estê. Verocê wılayeti de sinorê Suriya u rocawan de ki Deryao Sıpê esto.
Nıfus
Nıfusê wılayetê Xetayi 1.413.287o. (Gorey amardışê serra 2008ıne)
Qezê Xetayi
Qeza merkezi ra piya wılayetê Xetayi de 12 (des u dı) qezey estê.
.tools
.tools, nameyê bandıra sewiyaya serêna jeneriko (be İngılızki: ) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Bülent Tekin
Bülent Tekin (15 Gucige 1954) nustoẋ u sayırê Kurdio. Qeza Mêrdîni Dêrik de amê dina. Baxo, Qeza Mehserti ra Dewa Rissin rao. Akademiyê Mimaren u Muhendiseniya Estemol (Galatasaray) de Muhendiseniya Kimya be ODTÜ (Qampüsê Entebi) de Mühendiseniya Pagu (inşaat) qedenê. Seṙanê Universıta de, name Duygu ya senaryoê guret dê. No nuşte, perloda de sinemay de sıkılê fotoroman de ame neşir biyaene. Seṙanê 70inde ebe name; “Lac (Oğul)-roman”, “Perey (Para)-roman”, “Şiirê Qomeni (Toplumsal Şiirler)-Şiir”, “Sosyalizmê Şili(Şili Sosyalizmi) – sayekerden u têdekerdene (araştırma-inceleme)” nuşte ke nusnay, be marifetê polesuna amay guretene, a ri ra ni nuştey niyamay neşir kerdenê. Bülent Tekin Komelê Edebiyatçiun, BESAM, TYS, Cemiyetê  Qezetaciyanê Verarocêveroci (Fahri üyelik) u Cemiyetê Qezetaciyanê Mezopotamya  be ezaê PEN iyo. Perloda Gırgır de nusno. Zobi, Tv Dicle de programê “Bülent Tekin ile Tarafsız Bakış” do neşir kerdene. Zeweciyaeyo, wairê dı domanuno.
Domanine
Bülent Tekin, Derik de ama dina. Lacê Azizê Pirêyo. Mektebê sıften rê raver Derık, bado (serba waştena pi) Merdın de devam kerd. Mektebê sıften ra raver, boyna qeza de bi. Ancia ki, seveta kar u gurê pi, gegeni ey be Murathan Munganiya amey bi têlewe, jübinde bibi hewalê domaniye. Dı seṙê mektebê werteni Anqara de, seṙa peyêne Çermik de wendê. Lise, Diyarbekir de Lisa Ziya Gökalp de qedenê.
Heyatê (Omrê) Edebi
Nustoẋi, nusnoẋina xo rê, hekatê ke domanina xo de gos ne ro ser (goşdariye kerdê), ey bi sebeb, vano. Mektebê sıften de (Mardin Ebul’ula İlkokulu) organizasyonê vilayet de têvereştena ke biya ra, a têvereştene de kompozisyoni sero bi jüyen (yewen). Lise de, cêra şiiru ser. Unıversıta de dı romani be şiirê nêwedari nusnay.
Siyaset
Seṙanê 70in de İYÖKD (İstanbul Yüksek Öğrenim Kültür Derneği/Komelê Musaişê Berciyê Estemoli) de xebetiya. KMBE de, zeṙê siyasetê Dev Genç de persparê siyasetê Kurdiyo. Serba taê decu, ebe simiya (kimya) Unıversıta Estemol de Fakültê Huquqi ke caverde. Taisê PKKyê Newedaranê Kurdıstani u sıftekerdena PKKy de ca guret. Mabenê seṙanê 70in de bi ezayê Vengê Nêwedariya Kurdıstani (Kürdistan Devriminin Sesi - KDS).
== Nuşteyi =
Puy-Saint-Martin
Puy-Saint-Martin, yew komunê wılayetê Drômea. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes de ca gêna.
Juzanvigny
Juzanvigny, yew komuna wılayetê Aubea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
NGC 2925
NGC 2925, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Juzanvigny
Xızmete
Juzanvigny de şebekey awe, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Juzanvigny;
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
Puy-Saint-Martin
Xızmete
Puy-Saint-Martin de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Puy-Saint-Martin;
Bıvênên
Lista komunanê Drômeyi
Marconnelle
Marconnelle, dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France de yew komunê wılayetê Pas-de-Calaisiya.
NGC 2315
NGC 2315, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Bazirganîye Bazirganîya
Karsaz, yew komedîya ke hîrê leteyan ra ameyo pêra. Tarîxê 20 Nîsane 1903 de bi serfîrazîyêka pîle vejiyayo dike ser. Nê eserî, bitaybetî Almanya û Rûsya de îmza eşta serfîrazîyêka pîle. Serqehremano ke nameyê ey Isıdore Lechat o, wayîrê şexsîyetêk ke timî kar vurîneno yo. Isıdore, ke bi xirsê pere kezenckerdişî peritiyeno, nê eserî de temsîlkarê yew sîstemê ekonomîkiyo ke, feqîrî hetê zengînan ra yenê pelixnayenî yo. Isıdore wina yew keso ke, seba ke siyasiyan bixapîno kîlîse reyra hemkarî kerdiş ra zî xo nêpaweno. Nê komedî de yew exlaqê tîcaretî rafînîyeno ke merhamet, exlaq û hîssê merdimîye bi temamî çin bîyê.
Zazakipediya:Mitolociya Dêrsımi de “Mesela Pire”
Mitolociya Dêrsımi de “Mesela Pire”: Çelê zımustoniyo, her ca vora, serd u puko. Dıma asma Gujige yena, her ca guzeno, vaê vortiyo yeno. Dora dıme asma Marti yena. Şiliye vorena, pede pede beno germ. Alef beno kemi, çımê mal u gau teverdero. Wayiri wazenê ke, endi Mart ravêro, Nisane bêro, mal u gay şêrê tevera bıçerê.
Mesela niara:
Yoldüzü, Bêsni
Yoldüzü, wılayetê Semsûri de yew dewa Bêsniya.
Zazakipediya:Mitolociya Dêrsımi de “Mesela Pire”
Jû Pire bena, hawt bıjêkê xo benê. Niadana ke alef qedino, vana: - Marto tenê hirayiye ke, bıjêkê mı memırê, jû bıjêki to rê ken qırvan.
Mart vano: - Heya eke hênio... Keno germ, vore sona. Pire sona jil milê vaşi kena top, ana dana bıjêku.
Chavroches
Chavroches, dewleta Fransa de, mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komuna wılayetê Allieriya.
Zazakipediya:Mitolociya Dêrsımi de “Mesela Pire”
Mart vano: - Pirê, mı hao kerd hirayiye. Sogısê/qırvanê mı koti mend?
Pire vana: - Hala savır bıke, bıjêki tenena hewl bê, hona.
Mart vozeno sono lewê Nisane, vano hal mezal nia-nia. Nisane vana: - Se kena, hirê rozê to mendê. Bıjêki hirê roji ke vêsan bımanê ki, cı rê thawa nêbeno.
Mart vano: - Hirê roze mı estê, to ki xêrê xo hirê rozu dên mı de, ez ken serd u puk, bıjêkunê Pire vêsaniye ra nê, serd ra kisen.
Bıjêkunê xo ra vana: - Sabır kerê. Aha dı roji mendi…, ha jû roza xo mende…
Appenwihr
Appenwihr, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Est miyan de, yew komuna wılayetê Haut-Rhiniya.
Zazakipediya:Mitolociya Dêrsımi de “Mesela Pire”
Pire vana: - Marto, to çar teney bıjêkê mı werdi, iyê binu to nêdan!
Bıjêkunê xo cêna, dunıke de kena bınê sepeta qatıği ra. Eve xo ki sona axure de bervena, vana: - Marto, to bıjêkê mı pêro werdi, ğenimê canê to bo!
Mart yeno niadano ke, rast ki caê bıjêkê nêasenê, caverdano sono.
Nisane yena, wertalığ beno germ, Pira dekbaze bıjêkunê xo bınê sepete ra vezena.
No adet (kut-tore), Dêrsım de verecoy ca ve ca amêne diyayene. Asma Pire ke amêne, kokımu dı-hirê bıjêkê sawi kerdêne bınê sepete ra. Vatêne; nêbo ke Mart peyser bêro, ğezev cı sano, bıjêki bımırê.
Antakya
Antakya (be Usmanıcki: آنتاکيه, be Erebki: Hattanna), sûka merkezi u qezayê da wılayetê Xetaya.
Zazakipediya:Mitolociya Dêrsımi de “Mesela Pire”
Pire, hesavo newe ra; 10ê Marti de sıfte kena hata 15 Nisane dewam kena. (Yanê; Pire hesavo khan ra: 29.02 – 02.04) Coka vanê, ni dı roji ki Nisane ra guretê. Beno ke Hawtemalo peyên ita ra bêro. _________________________________________________________________________________________________________________________________________
Arêker: Hawar Tornêcengi
Trenton
Trenton, yew sûka u paytextê eyaletê New Jerseya. Ena sûke serra 1790ı de kerda paytext.
Çehel Sutun
Çehel Sutun (be, be Zazaki: Çewres Estuni) dewleta İran de yew seraiya. Cayê xo sûka İsfahani dero.
Mersin (arezekerdış)
Mena na çekuye Mersin vuriyena:
Erebkiyê Lubnani
Erebkiyê Lubnani (Erebki: عَرَبِيّ لُبْنَانِيّ‎, pê nuştışê Latini: ʿarabiyy lubnāniyy), ya zi tek tenya Lubnanki (Arabic: لُبْنَانِيّ‎, be nuştışê Latini: lubnāniyy), yew fekê zıwanê Erebkiyo ke Lubnan u dormey (çorşmey) xo de qısey beno. No fekê Erebki kışta vatışi u grameri ra Erebkiyo Standard ra tenê dûrio. Kışta bine ra zi cokao ke Lubnan yew koloniyê Fransa biyo, ê zıwan u zıwananê Ewropa ra xeylê çekuy vêrdê a Erebkiyê Lubnani.
Milyon
Milyon yew amaro ke hezar tene hezari yeno pêra. Ebe reqeman'a 1.000.000 ya zi 106 yeno nuştene. Amaranê (reqemanê) Roma de ebe  yeno mocnayış.
Saint-Ange-le-Viel
Saint-Ange-le-Viel, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Saint-Ange-le-Viel;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
.cleaning
.cleaning, nameyê bandıra sewiyaya serêna jeneriko (be İngılızki: ) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
NGC 3454
NGC 3454, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Frécourt
Frécourt, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Haute-Marney de yew komuna.
Melide, A Coruña
Melide, dewleta İspanya de eyaletê Galiçya de yew belediyay wılayetê A Coruñao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Melide;
Hacıdanişment, Lalapaşa
Hacıdanişment dewleta Tırkiya de wılayetê Edirne de yew dewa qezay Lalapaşaya.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Xızmete
Postexane çıniyo. awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
Selvili, Akhisar
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Ernesto Che Guevara
Ernesto "Che" Guevara ya Che Guevara ya zî el Che (1928-1967), revolusyonîst, doxtor, nûstox, sîyasetwano marksîst û serekê gerîlayandê Kûbayijî û enternasyonalîstî yo.
Selvili, Akhisar
Terbiyet
Mahla de mektebo verên û mektebê miyanêni esto.
Ernesto Che Guevara
Che serra 1928 di Rosarîo, Arjantinî de maya xo ra biyo. Cheyî waşto bibo doxtor. Wexto ki tibbîye wende, bin ra ser Amerîkayê Latînî de geyrayo û feqîreya merdiman dîya. Coka ci rê ki çare biyo, revolusyon.
Selvili, Akhisar
Resayış
Ray û kanalizasyonê mahla esto.
Xızmete
awa mahla esta. Elektrik û internetê mahla anciyao.
Wallonya
Wallonya (/wɒˈloʊniə/; Wallonie [walɔni]; Almanki: Wallonien [vaˈloːni̯ən] u Wallonie [valoˈniː]; Wallonië  [ʋɑˈloːnijə]; Walloon: Walonreye  [walɔnʀɛj]; Luksemburgki: Wallounien  [vɑˈləʊ̯niə̯n]) hirê mıntıqayanê dewleta Belçıka ra yewa. Merkezê idareyê sûka Namuriyo.
Elmalı, Uzunköprü
Elmalı wılayetê Edirne de yew dewa qezay Uzunköprüya.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewe esta û kerda asfalt.
Xızmete
Postexane çıniyo. awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
Rız, Darê Hêni
Rız yew dewa Zazayana. Cayê xo zerrey sinorê qezay Darê Hêni dero.
1678
1678, Serrenamey Gregori de yew serra teqwimiya.
Marenla
Marenla, dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France de yew komunê wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Bègues
Bègues, dewleta Fransa de, mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komuna wılayetê Allieriya.
NGC 6744
NGC 6744, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê i miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 4003
NGC 4003, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê i miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Thal-Marmoutier
Thal-Marmoutier, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
NGC 2314
NGC 2314, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Artzenheim
Artzenheim, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Est miyan de, yew komuna wılayetê Haut-Rhiniya.
NGC 482
NGC 482, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Simurg miyan de ca gêno. 23 Tışrino Verên 1835 de terefê John Herscheli ra keşıf biyo.
Deryay Erebi
Deryay Erebi ya zi Deryay Umani (be Erebki: بحر العرب Bahr al Arab, be Urduki: بحیرہ مکران ''Bahire Makran'), yew deryao ke Okyanusê Hind dero. Riyê awa cı texminen 3,862,000 km²yo u 4,652 metrey xoriyo. Rocvetışê cı de Hindıstan, zımeyê cı de Pakıstan u rocawanê cı de Nêmadey Erebıstani esto. Deryay Erebi de ticaret zaf beno u yew raya ticaretio. Ticaret, ebe Qanalê Suweyşi, qıtaya Ewropa ra Asyaya Rocvetışi u dewletanê binan rê beno. Deryay Umani de hirê adey estê. Yew ade aidê Pakıstano u namê cı Jezira Haft Talaro. Dı adey zi aidê Umaniê u namê inan Socotra u Masiraho. Dormey Deryay Erebi de panc dewleti estê. Dormey Deryay Erebi de turızmê amnani zaf esto. Karaçi, Goa, Juhu u Bombay hetê turızmê amnani ra zaf namdarê.
NGC 717
NGC 717, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Andromeda miyan de ca gêno. 28 Tışrino Verên 1850 de terefê Heinrich Louis d'Arresti ra keşıf biyo.
Milyar
Milyar, yew amoro ke hezar tene milyoni ra yeno pêra. Ebe reqeman ra 1.000.000.000 ya zi 109 yeno nuştene.
Poligny, Aube
Poligny, yew komuna wılayetê Aubea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
Xızmete
Poligny de şebekey awe, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Poligny;
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
1679
1679, Serrenamey Gregori de yew serra teqwimiya.
Zazaki de zemiri
Zemirê nişani, halo çewt
Zemirê ke Zazaki estûna raşti de, eke atributifê, yani be name ra pia vaciyenê. (vac. nê vılıkan „bu çiçekleri[n]“)
NGC 3455
NGC 3455, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Yeniköy, Bêsni
Yeniköy, wılayetê Semsûri de yew dewa Bêsniya.
Farah Pehlewi
Farah Diba Pehlewi (be Farski: فرح پهلوی, b. 14 Tışrino Verên 1938, Tehran) qraliça u imperatoriça İrania peyêna. Pê sıfetê şahbanu (Farski: شهبانو şâhbanu) şınasiyêne. A xanıma şahê İraniê xanedanê Pehlewi Mıhemmed Rıza Pehlewia. Sûka Tehran de ameya riyê dınya. 21 Kanun 1959 de be qralê İrani Mıhemmed Rıza Pehlewi zeweciyaya. Cêniya eya hirêyına u peyêna. Ewro Dewletanê Yewbiyayeyan de cıwiyenê.
Zewecê ae be şahê İrani Mıhemmed Rıza Pehlewi ra çehar qeçekê (doman) xo biy. Namê nê qeçekan zi Rıza Pehlevi (d. 1960), Fırahnaz Pehlewi (b. 1963), Eli Rıza Pehlewi (1966-2011) u Leyla Pehlewiê (1970-2001). Ae serra 1967 de tarixê İrani de bi cêniya hirêyıne, revolusyonê İrani ra ver reo verên u tepeya zi reo peyên sıfetê şahbanu, yani imperatoriça, gırewto. Cêniya yew hukımdaria tenyaya ke no sıfete gırewto. 1979 de Revolusyonê İrani ra dıma şiya teber, biya surgın be keyey xo, camêrdê xo. Serra 1980 de mêrdê ae Mıhemmed Rıza Pehlewi merdo, a zi şiya Dewletanê Amerikaê Yewbiyaeyan, ca kerdo.
Çolê Luti
Çolê Luti (be Farski: دشت لوت, bıwane: Deşti Lut) merkezê İrani de yew çolo. Çolê Luti serra 2003ıne de 70,7 derece biyo û dınya de cayo tewr germo.
Chantemerle-les-Blés
Chantemerle-les-Blés, yew komunê wılayetê Drômea. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes de ca gêna.
Xızmete
Chantemerle-les-Blés de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Chantemerle-les-Blés;
Bıvênên
Lista komunanê Drômeyi
Ferrière-et-Lafolie
Ferrière-et-Lafolie, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Haute-Marney de yew komuna.
Thanvillé
Thanvillé, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Rimboval
Rimboval, dewleta Fransa de, mıntıqaya Hauts-de-France de yew komuna wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Jet Li
Jet Lee (bi çînkî 李連杰 / 李连杰 Lǐ Liánjié,26.04.1963 Pekîngî de ame dinya) kaykerdox o.
Bîyografîye
Jet Lee wexto ke kewtbî heşt serrî seba misayişê wushuyî şî mektebê Pekîngî. Hîre serrî dima tûrnûvaya wûshûyî de bî verên. 1974 ra heta 1979 daima turnuvayanê wûshûyî de ser kewto. Jet Leeyo ke 1,70 metre derg o,rew cayê xo zerrê şarî de girewt û bî namdar. 1998 de Lethal Weapon 4 de kaykerd û Hollywood de zî bî namdar. Bi fîlmo Romeo Must Die (2000) resa namdarîye. Jet Lee cinîya xo ya verênî ra wayîrê di domanan o,cinîya xo ya peyênî ra zî di domanê xo estê. Serra 2008 de lewê Jackie Chanî de rol girewt û pîya fîlmo The Forbidden Kingdom de kay kerd. Di wayê xo yê pîlî û di birayê pîlî yê Jet Leeyî estê.
Çîyê bînî
Jet Lee des û hewt rey astê xo seba fîlmê xo şikitî. Fîlmo Tiger and Dragon de seba ke cîna xo ra soz daybî ke diganîyê aye de fîlman de kay nêkeno,rol nêgirewto.
Cumhuriyeto islami
Cumhurêtê İslami yew sistemê idareyo. Dewletanê İran, Pakıstan, Efğanıstan u Moritanya de sistemê idarey cumhuriyeto islamiyo. Dınya de raveri Pakıstan serra 1956ıne de biya yew cumhuriyeto islami. Bahdo serra 28 Tışrıno Verên de Moritanya bya,1979 de İran biya jew cumhuriyeto islami. Tewr pey Efğanıstan serra 2001yıne de dewrê Talibani de cumhuriyeto islami biya. Cumhuriyeto islami de qanuno esasi şerieto. Şeriet de hoseriya merduman u merduman miyande ekualite (equality) zaf kemiyo. A ri ra dewletê ke sistemê cı cumhuriyeto islamiyo, ê rêza hoseriya merduman de tewr peyên rêze derê.
Bellenaves
Bellenaves, dewleta Fransa de, mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komuna wılayetê Allieriya.
Dublin
Dublin hem paytextê dewletê İrlandayo u hem zi tewr gırd bacarê İrlandayo. Menay çekuya Dublini "Bacarê Hurdled Ford"o. Cayê xo rocakewtenê (rocvetış, şerq) İralanda dero. Ewro Dublin merkezê siyaset, kultur u iqtısadê İrlandayo.
Aspach, Haut-Rhin
Aspach, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Est miyan de, yew komunê wılayetê Haut-Rhiniya.
Savins
Savins, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Xızmete
Savins de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Savins;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
Nıqareci u zırnaci
Nıqareci u zırnaci: Merdımo kı veyvan dı, şahiyan dı, roşan u rojandê şênayan dı bı perana nıqara cıneno ey rê vanê nıqareci yan zi aşıq. O kı zırna cıneno ey rê zi vanê zırneci yan zi aşıq. Nıqara u zırna cınayenı rê zi zanayeney, nefesherayey, tehamülkerdeney, hüner u hünermendey lazıma. O kı nıqara u zırna cıneno, vanê bızano her hawa ra pıro do u kayan sur kero. Wexto kı nêzano her hawa ra pıro do kes ey nêbeno u pa nıqara yan zi zırna nêdano cınayenı.
1680
1680, Serrenamey Gregori de yew serra teqwimiya.
NGC 3018
NGC 3018, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê Şeşıki miyan de ca gêno. 10 Adare 1880 de terefê Édouard Stephani ra keşıf biyo.
NGC 2313
NGC 2313, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Eskiköy, Uzunköprü
Eskiköy wılayetê Edirne de yew dewa qezay Uzunköprüya.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewe esta û kerda asfalt.
Xızmete
Postexane çıniyo. awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
Yew
Yew (1), amaro xozayeyo ke sistemê amaranê naturalan de dı (2) ra raver ca gêno u sıfır (0) ra dıme yeno. Mardene de amaro sıfteyın u teko. O, amarê çarkoşe û kubiyo.
Matematik de, yew "x"'ê ma bıbo:
Mañón
Mañón, dewleta İspanya de eyaletê Galiçya de yew belediyay wılayetê A Coruñao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Mañón;
Galaksiya vawıyayiye
Galaksiya vawıyayiye, gorey nizamê Hubblei ra yew rêza sınıfa galaksiya.
Vilanova de Bellpuig
Vilanova de Bellpuig, dewleta İspanya de, eyaletê Katalonya de, wılayetê Lleida de yew belediyaya qezaya Pla d'Urgelliya.
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Vilanova de Bellpuigi;
Çımey
{{Kontrolê otoriteyi))
NGC 4004
NGC 4004, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Soultz-sous-Forêts
Soultz-sous-Forêts, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Karalar, Bêsni
Karalar, wılayetê Semsûri de jû dewa Bêsniya.
.bargains
.bargains, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Bellerive-sur-Allier
Bellerive-sur-Allier, dewleta Fransa de, mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komuna wılayetê Allieriya.
Scott Speedman
Robert Scott Speedman (b. 1 Keşkelun 1975) yew aktoro İngılızo. Serra 1975ıne de Londra de ameyo riyê dınya. Scottt Speedman eslen İskoçyayıc u Kanadayıco.
NGC 3456
NGC 3456, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Axsan
Axsan, wılayetê Semsûri de yew dewa qezay Aldûşiya.
Ekonomiye
Ekonomiye dewa Axsan be heywanweyikerdış u ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewa Axsan de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewa Axsan esta u terefê hıkumati ra kerda asfalt.
Xızmete
Dewa Axsan de postexane çıniyo. Awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
Marest
Marest, dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France de yew komunê wılayetê Pas-de-Calaisiya.
NGC 6745
NGC 6745, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Aspach-le-Bas
Aspach-le-Bas, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Est miyan de, yew komuna wılayetê Haut-Rhiniya.
Uberach
Uberach, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
NGC 480
NGC 480, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Balina miyan de ca gêno. 1886 de terefê Francis Preserved Leavenworthi ra keşıf biyo.
NGC 2994
NGC 2994, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Remilly-Wirquin
Remilly-Wirquin, dewleta Fransa de, mıntıqaya Hauts-de-France de yew komuna wılayetê Pas-de-Calaisiya.
.tienda
.tienda, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: ) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Vênayışo hirêyın
Vênayışo hirêyın, pozisyono politiko ke hem vera komunizmi de hem zi vera kapitalizmi de vındeno, nasyonalizm çıme u referans gêno. Vênayışo hirêyın politika miyan de vênayışanê çep u raşt ra tepeya hirêyın yeno. Vênayışê hirêyıni ra gore komunizm ya zi kapitalizm edaletê sosyali şıkenê, kamiya mılli u ırqi rê zerar danê. Coke ra faşizmi ra zi nezdiyo. Ewro serê dınya de vênayışê hirêyıni sero partiyi estê hema iqtıdar de çıniyê.
1681
1681, Serrenamey Gregori de yew serra teqwimiya.
Hacılar, Lalapaşa
Hacılar dewleta Tırkiya de wılayetê Edirne de yew dewa qezay Lalapaşaya.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewe esta û kerda asfalt.
Xızmete
Postexane çıniyo. awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
Connecticut
Connecticut (bıwane: Konektikıt) yew eyaletê Dewletanê Amerikaê Yewbiyaeyano. Cayê xo rocakewtena dewleta Amerika dero. Dormey Connecticuti de eyaletê New York, Massachusettsi û Okyanuso Atlantik estê. Paytextê Connecticuti sûka Hartfordia. Nıfusê eyaletê Connecticuti 3,588,184o (2017). Riyê erdê xo 14,371 km²yo. Sûka Bridgeporti eyaletê Connecticuti de ca gêna.
Vila-sana
Vila-sana, dewleta İspanya de, eyaletê Katalonya de, wılayetê Lleida de yew belediyaya qezaya Pla d'Urgelliya.
Nıfus
Grafikê diyagrami sero goreyê serran ra nıfusê Vila-sana;
Çımey
{{Kontrolê otoriteyi))
Universidade Federal de Minas Gerais
UFMG (be Portekizki: Universidade Federal de Minas Gerais) yew universıtey Dewletanê Amerikaê Yewbiyaeyo u sûka Belo Horizontei (Brezilya) de ronayeyo.
Erebkiyê Mısıri
Erebkiyê Mısıri (pê Erebki: اللغه المصريه), yew fekê zıwanê Erebkiyo, Mısıri sero dormey (çorşmey) Roê Nili de qısey beno. No fekê Erebki, wayirê resmiyeti niyo yani şar be xo qısey keno. Coka zi cı rê vanê ammi (عامية) yani yew be yew Zazakiyê cı beno zıwanê şari.
Key ke Ereban Mısır vısto xo dest, tiya biyo asimile u vuriyayışê zıwani ameo meydan. Erebki caê zıwananê verêni gırewto. No Erebki kışta rıçıki ra ê Quraneo, herrê Mısıri sero resao. Cokao ke Mısır miyanê dewletanê Ereban de kışta nıfusi ra ê yewıno u kışta ekonomike ra zi pêto, Erebkiyê Mısıri fekanê Erebkiyê binan ra vêşêr yeno musayış.
Têversanayışê cı pê Zazaki
Fêlê qalıbê I. pê antışê deman;
Yayakırıldık, Akhisar
Yayakırıldık wılayetê Manisa de yew mahlay qezay Akhisaria.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Terbiyet
Mahla de mektebo verên û mektebê miyanêni esto.
Resayış
Ray û kanalizasyonê mahla esto.
Xızmete
awa mahla esta. Elektrik û internetê mahla anciyao.
Kaykero hirêyın
Kaykero hirêyın ya zi tritagonist zi vaciyeno edebiyat de kaykero muhimo hirêyıno ke protagonist u kaykerê dıyıni ra tepeya yeno. Kaykero hirêyın qandê kaykeranê binan xapıtene u inan rê zerarvetene guriyeno. Zemanê veri de Yunanıstanê Kıhani de ravêrdêne, uca de drama de ca gırewtêne.
Pars
Pars, cınsi psingoni panteronê pilon ra (panter) 4 ‘hebi çeşiton ra yow tenewo. Bınatê 12 u 17 serri ‘emır keno. Yow parso gı mıraz (mırad) qedina, dergê xu hendê 90 cm u 160 cm onciyeno ra. Yow parso pil nızdê 31 kg gıron yeno.
NGC 3487
NGC 3487, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Havelock Ellis
Henry Havelock Ellis ya zi Havelock Ellis (b. Şıbate 2, 1859 – m. Temuz 8, 1939) fizikşınas u nuştekaro İngılızo, seksolocisto namdaro. Ellis lacê Edward Peppen Ellis u Susannah Mary Wheatleyio, Croydon, Surrey de ameo dınya. Piyê xo qaptano, kıhalê xo zi qaptano. Keyê ke ey hawt serri biyo, piyê xo ey be xo ardêne geyrayışanê xo ra. Grafton de kewto lisa grameri hema uca de serefiraz nêbi u ena sebeb ra qarar dao ke bıkewê universıta seksualite, bıgırê tehsilê seksi. Heyatê xo de cınsiya merduman u seksê merduman sero kar zaf kerdo, nuşte zaf nuşto. Serra 1939ıne de weşiya vıni kerda, merdo.
Nêweşiya Kergan
Pemende devletan dınyad Niveşiye Kergun (gribe kergan) kote vuerte o habena wıla.
Die niveşiye kergun (pelınun); pelınınra lez verena pelınan. Çevrok pelin mıqăt bin, ocra lez bena wıla. Virus ına niveşi sıhet insun o heywan fınin tahlike, zırar dun insun o eşkin sebeb zırar pilib (madiyat insun).
Ina niveşi hayvununra verena insunun. Keza eşkena hakun, gueşt pelınun, cıluno solunra wer insunun. Çevrok ına niveşi pedabiya tra dür winden. Rayunik şin ın devletun va ocada dest pelınun nekuer, bazar pelınunra (mırçık u kerg) dür winden. Gueştpelınun o hakun rınd bıgirnen yaz runda sürken. Hama buren.
Rayun qatiyen nışkin ın devletunra xued rızq hayweni biar Ewrope. Pemende devletan dünyad niveşi kota pelınun. In dewletanra (jerıd nişte) itxal gueştpelınun, mıriçıkan yazi pirç inün, seyd seydarun yada sobna çi pelınun Ewrope ardış yasaq! Agĕrdeş şıma hėna Almunya, gumrugıd şımara pers bın; eceba şıma xuıd çi yesaqbeye (gueşt pelınun) ard nü nıard.
Devletan binunra rayun eşkin punc habe pelınun xuda biar. Vate vıar pelınun o qontrol veteriner gereka nişte destibd.
Xoverdayışê Şêx Seidi
Xoverdaişê / Mıdefa Şêx Seidi yew herekatê de Zazayano. Roca 4 Çıle 1925 de Şêx Seid u xeylê merdumê pili dewê Kırkan de yenê têhet. Şêx Seid; serdaranê Diyarbekıri, Erğeni, Lıcê, Farqin, Dara Hêni, u Hêni de qısey keno.
Şêx Seid 12 Ocak de Çolig de, 15 Çıle de Dara Hêni de, 21 Ocak de Lıcê de u 25 Çıle de ki şono Hêni. Şêx Seid ke Piran de çe/key brayê xo Abdurrahim de ro, eskerane  Tırk  kune kiye, Şêx Abdurrahim u deyra taye merdemu wazene bizere bere xepis bierzi. Şêx Abdurrahim, ney red keno u netica ney harabe vecino. Semed nu provaqasyone Tırkan averdayişe xo müdaafa 8 Şubat 1925 beno.
Reiso aşiretê Hasanan Miralay Halid Bey, satede (derhal) dorme (corsme) Muş geno xo dest. Eşira Cibran ra Hasan Bey ki, Xınıs, Şêx Abdullah ki Varto zapt kerd. Yew-Dı roce teqdayis (carpisma) ra tepiya Ergani u Madenik bi zapt. Şêx Seid, 7000 cengaver ra piya Kiği, Gêl ser şi. Hêni, Lıcê u Piranik zapt kerd u roca 14 Şubat Dareheni tımeniyera (butu) guret/gurwet xo dest. Nacarê Modanız Feqi Hesen Wali tayin kerd. Çapakçur (Çolig) ra tepiya/bahdo Xarpêt kot dest. Xeylê insan poste/pışte day Şêx Seid u Şêx Seid efendi nafaki sere Diyarbekır ser şi.
1682
1682, Serrenamey Gregori de yew serra teqwimiya.
Xoverdayışê Şêx Seidi
Hukmatê Tırkiya ki bıtersa xo ver, tümeninê Sarıkamış ra 9., Erzurum ra 8., Diyarbekır ra 7. u Mardin ra 1., Urfa ra Alaya Suvarina (Asporizuna)14, Van ra ki tümena Süvaruna (Asporuzuna) 1 u iyeke hududê xo dere finora lewayiş (hareket).
Şêx Seid efendi Sıliwan u dörme Silvan guretra xo dest ucara istiqameta Pali ser, dıma Malazgirt, Piran, Bulanık cerunora dest. Ucara wılayetê Maletiye ser kune raye u aver şone, Pêrtage, Çemısgezegeik kuno destane Zazayon.
Nafaki istiqametê Sêwrege (Soyregı), Zazayan her hetra Diyarbekır ser kune taaruz u hurdemena taaruz de kune ser. Çebere (kebere, çevere) Mardin ra kune Diyarbekır. Eskeranê Fransız u eskerune Tırkan ra raye kene rake Diyarbekır istila bikere nu semed ra ray mücadehideke rayra bi u wasteneke bere Diyarbekır ihnanre cadayi bi u Tirkan u Fransizan ra ameyvi guretene.
Roca 15 Nisane de Şêx Seid esir gina destane Tırkan u 28 Haziran de Şêx Seid Efendi ra piya 46 oemabazê xo eşti dare.
No cengê Zazayan de 14 suki, 700 dewe, nezdiyê 9000 key beno xırabe. 50.000 keş mecbur kene şere yew caye bihnde mesken be, teqribi 7.500 keşi erzene zindanu 660 kes idam beno, 80.000 merdum kişiyo.
Trilbardou
Trilbardou, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Weinbourg
Weinbourg, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Trilbardou
Xızmete
Trilbardou de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Trilbardou;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
Pougy
Pougy, yew komuna wılayetê Aubea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
.exposed
.exposed, nameyê bandıra sewiyaya serêna jeneriko (be İngılızki: ) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Saint-Rambert-d'Albon
Xızmete
Saint-Rambert-d'Albon de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Saint-Rambert-d'Albon;
Bıvênên
Lista komunanê Drômeyi
Pougy
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Pougy;
NGC 718
NGC 718, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê Maseyan miyan de ca gêno. 13 Kanun 1784 de terefê Wilhelm Herscheli ra keşıf biyo.
Pougy
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
NGC 6746
NGC 6746, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Flagey, Haute-Marne
Flagey, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Haute-Marney de yew komuna.
Zimmerbach
Zimmerbach, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti miyan de yew komuna wılayetê Haut-Rhiniya.
NGC 2311
NGC 2311, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
NGC 4005
NGC 4005, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Delaware
Delaware (bıwane: [ˈdɛləˌwɛɹ]) yew eyaletê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyano. Cayê xo rocakewtena dewleta Amerika dero. Dorme Delawarey ra eyaletê New Jersey, Pennsylvania, Marylandi u Okyanuso Atlantik estê. Paytextê Delawarey sûka Doveriya. Nıfusê eyaletê Delawarey 961,939o (2017). Riyê erdê xo 6,452 km²yo.
NGC 3051
NGC 3051, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 3457
NGC 3457, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Keyhan Kelhur
Keyhan Kelhur (bi fariskî کیهان کلهر, Kayhan Kalhor), serra 1963an de paytextê Îran Tehran de ameyo dinya. Deyirbazêko Kurd o, eslê xo Kirmaşan ra yo. Muzîkê Kurdkî û Fariskî îcra keno. Westayê kemançe û setar o.
7 serrîya xo de muzîkî de eleqedar bi. 13 serrîya xo de zî Orkestrayê Radyo û Televîzyonê Millîo Îranî de ca girewt. Gelek maliman ra derse girewte û bonderî redîf bi. Dima ra şi Xorasan. 20 serrîya xo de bi şuxteyê Mihemmed Riza Lutfîyî. Dima ra seba musayîşê muzîkê klasîkî şi Roma û Ottowa.
Aksel Sandemose
Aksel Sandemose (19 Adar 1899 - 6 Tebaxe, 1965) yew nuştekaro Norwecıc biyo. Aksel Sandemose, Nykøbing ameyo dınya, maya cı Norwecıca, piyê cı zi Danimarkayıco. O rocnamewan zi biyo. Ey serra 1959ıne de Xelata Doblougi gırewta. Serra 1963yıne de namzedê Xelata Nobelia Edebiyati biyo.
1683
1683, Serrenamey Gregori de yew serra teqwimiya.
Yadîn Mehmûd Ebas
Yadîn Mehmûd Ebas (ya zî Yado, Kirdaskî: Yadoyê Dimilî) serdarêko Kird bî. O hem bîyo efsaneyê Çewlîgî, hem sembolê egîtîyê 1925î. Yadîn, mîyanê şarî de bi zaf nameyan şinasîyêno (nas beno). Nameyê eyê ke Ehmedê Dirihî tesbît kerdê, nê yê: Yad, Yadê Began, Yadê Ewasî, Yadê Mehmudê Ebasî, Yadîn, Yadîn Axa, Yadîn Paşa, Yado, Yado Axa, Yado Paşa, Yadoyê Dimilî, Yadoyê Navdar, Yahaza, Zaza Yado.
Ciwîyayîşê Yadoyî
Nameyê Yadînî, Tirkan qeydê nufusî de şaş nusenî. Qeydê nufusî de nameyê ci "Yahaza" (01.07.1889-1929) nuseyeno. Eslê Yadoyî eşîra Zîkte ra, Dara Henî ra yo.
Cigêreyox Ehmedê Dirihî ra gore, Yado hîrê rey zewicîyayo. Kebanîya ey Rebîaya Esîlan, delalîya ey Têlîya Ezîmşêrî û hesretîya ey zî Gulşaya Sedîyê Telhoyî bî. Labela Sêyidxan Kurij ra gore, Yado Gulşaya Sedîyê Telhoyî ra zewicîyayo ya zî nêzewicîyayo, belî nîyo.
Şeş hebî tûtanê Yadoyî bîy. Rebîa ra Filît, Mehmud û Çerkez bî. Têlî ra di kênayî û lacêk bi nameyê Cezayîr bî. Filît û Mehmud nêweşîyê surince ver merdî. Di kênayî zî pistanê Têlî de xeniqîyayî. Çerkez (1922-1934) surgun Dêrsîm de kişîya. Cezayîr zî sêwî (sêkur) mend, badê eskerîya bi nameyê Filîtî (1926-1989) ya cuwîya.
Yado Çewlîg de texsîldar bî. Dewe be dewe geyranî bac arê danî. Cengê Dînya yê Yewinî de 1916 û 1917 de Rusan ameyê heta dewanê Çewlîgan ra Sêxiye û Arçuk. Yado alayê Şêx Şerîfî de Rusan ra ceng kerd. Serra 1922 ra pey tehsîldarî ca verdaya, Azadî rê qasidî kerda. Temsîlkarê Azadî yê bajarê Dara Hênî Teyîb Elî Efendî bîyo.
Lousame
Lousame, dewleta İspanya de eyaletê Galiçya de yew belediyay wılayetê A Coruñao.
Yadîn Mehmûd Ebas
Hereketê Şêx Seidî de Yado
Hereketê Şêx Seidî de Yado muxîm yew ca geno. 15 Sibate 1925 de Şêx Seîd yeno Dara Hênî, dest nano bajarî ser. Dara Hênî bena paytextê demkî. Feqî Hesenê Modan kenî walî. Serwedartiş dest pê kerd.
Lousame
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Lousame;
Yadîn Mehmûd Ebas
Hereketê Şêx Seidî de Yado
Yadoyî bi embazanê xo ya tedarikê xo dîbi. 16 Sibate 1925 de eşt banê adlîye ser, a şewe veşna, kerd herr û wele. Guleyek nêteqna, kontrolê Çewlîgî vist destê xo. Yado û Sedîyê Telhoyî bînbaşî yî, nê her di Xezik ser ra, fermandarê cepheyê Xarpêtî Şêx Şerîf û birayê xo Husên Efendî Govdereyî ser ra şinî, Mîrehmedan de resenî pê. Pîya erzenî Palîyî ser. Dakon ra Far Şêm, Xeylan ra Memîş Qasî, Sarcan ra Resul Axa yuzbaşî bî, her yew mîtralyozek dîyabi ci. Guleyek nêteqnenî, Şêxê Palîyî hetê înan kenî û tîyayî zî fînenî destê xo (21 Sibate 1925). Kirdan 24 Sibate 1925 de Xarpêt genê. Labela hirê rocî de Xarpêt destê Kirdan ra vecîyena. Yado û Şex Şerîfî mecbur manenî, Xarpêt ra xo tepîya ancenî, yenî heta gemê Mendo. Mendo de Tirkan û Kirdan yew cengo gird kenê. Ceng sersiba dest pê kena hetanî şan. Tirkan zaf zahîyat danê. Labela vêra şânî de Eşîraya Şadîyî ra Necip Axayê Oxçîyan, tay dêrsimicî û eskerê tirkan rasenî Mendo gazîyê Tirkan. O wext Kirdan Cengê Mendo kenê vîndî. Çirê Yadî zî na mintiqa de ya. Şêx Şerîf şino Xeylan, oca ra vîyareno şino Koyê Metan. 8ê nîsane de Seîdê Began bi hîrê embazan a, sey tazî kewenî vernîyê eskeran, şinî Şêx Şerîf tek-tena şikefte de tepîşenî. Hewteyek cuwa pey Şêx Seîd bi embazanê xo ya, pirdê Gimgimî de tepîşîyêno.
Yado lecker beno
Na tarîx ra pê, terorê dewletî dest pê keno. Dewanê Kirdan tek tek veşîyenê û zaf katlîyam benê. Serdaranê Hereket ê Şêx Seidî tek tek tepîşîyenê. Labela eskerê Tirkan nêeşkenê Yado bitepîşî. Yado Cengê Mendoyî ra pê eskerê xo beno Koyanê Çewlîg û Dara Hênî de micadelê xo dewam keno. Vanî Yado bi şeş embazanê xo ya, şino Koyê Hesarî ser o Qulê Heşî (Qulê Yadî) de ca dano xo.
Etîya ra pey, eskeranê Şêx Seîdî koyan ser o qefle bi qefle benî vila û benî gerîla. Nameyê înan beno "qefleyê mehkuman" ya zî "qefleyê fîraran". Qefleyê Emê Faroyî (Emerê Farisî), Emînê Mîkî, Hecî Koloz, Hesê Began, Husên Efendî, Musê Silêmanî, Selîm Begê Cibrîyan, Şêx Evdirehîm, Şêx Mistefa, Şêx Tahir, Yadoyî ûêb. vecîyênî koyan ser, şikeftan de ciwîyênî. Hêdî-hêdî nameyê Yadoyî her cayê Kurdistanî ra beno vila.
Serra bîne dewlete hewna her cayî tarûmar kena la nêeşkena xo biresno Yado û gerîlayanê binî, dest nana cinî û qicanê înan ser. Amnanê 1926î de Rebîa û Çerkez tepîşîyênî. Înan benî kampa Xarpêtî. Şeş aşmî cuwa pey, tîya ra şawenî kampa Kayserî. Peynîya amnanê 1927î de esker na rey cinî û qicanê şêxanê çanican beno Fexran. Çend qefleyê fîraran xeber danî yewbînan, erzenî qereqolê Fexran ser, cinî û qican tira gênî. Yado no eştişî de linga xo ra beno darbice.
Serra 1927 de (7 oktobre – 17 teşrîne 1927) Hereketê Pêçarî de eskerê Tirkan 280 heb dewan veşnenî û benateyê 2,000 û 2,500 ten însan kîşenî. Heywanan top kenî û benî bacaranê bînan. Embaran kenî veng, çi ke mend şanenî we.
Şîyayişê binê xete
Şartanê micadele benê giran û zaf dewan veşîyenî. Yado û gerilayê bînan dewê Xeylan de kom benê û yew kerar genê. Yado û gruba gerila yê bînan goç kenê û şinê Bin Xete (Sûrîye). Gorê texminan ra 500 ya zî 600 ten cînî, qickekan û gerîlayan bar kenê şinê. Rayîr de zî rehat înan çînî yê. Erganî, dewa Karacadaxî Çelbiran, Exîl û Merdîn de eskeranê Tirkan ra ceng kenê. Mîyanê des-diwês rocan de 600 km pê ling xo rasnenî Binê Xete.
Meclîsê Tirkîya qanûnê efî virazeno, 16 gulane 1929 de rojnameyê resmî de neşr keno. Badê efî, zafaneyê gerîlayan xapîyenî, Binê Xete ra agêrenî Serê Xete. Dewlete sîleh dana pêrune dest û kena mîlîsê xo.
Yadîn Paşa û Sadîyê Telhoyî amnanê 1929î de, Beyrûd de, kongreya dîyina Xoybûnî de ca gênî. Her di benî paşayê Xoybûnî (Xobîyayîş, Xobîyayene). Keyeyê Bedîrxanîyan, Haco Axa, Emînê Ehmed (Emînê Perîxanê) û Yadîn û Sadîyê Telhoyî pîya bîy.
Êluleyê 1929 de, Yadîn Paşa û Sedîyê Telhoyî, bi vîst suwaran a pîya seba xebata Xoybûnî şinî Kirdane. Labela welat sey verî nêbi. Embazî Yadoyî yê ke peynîya wesarî de bi ef a agêrabî Kirdane, heme bîbî mîlîsê dewlete. Tay embazê Yadoyî zî pê destê eskeran û mîlîsan kişîyebî.
Merdişê Yadoyî
Merdişê Yadoyî ser riwayetî zaf ê. Tayê merdimî zî bawer nêkenê Yado kîşîyayo. Înan bawer kenê Yado şîyo Sûrîye, labela reyna nêameyo Kirdane. Cigêreyox Ehmedê Dirihî merdişê Yadoyî ser nuşte xo de zaf detayî dano.
Yadîn Paşa şino dewa Hebsor, keyeyê Zelîxaya Şambazan de Têlî vîneno. O nêwazeno ke na rey Têlî xo de bero, eskerê xo pêro kişîyayî. Labela Telî zaf israr kena û Yado mecbur maneno Telî beno koyan. Telî lacê xo Cezayîrî emanetê waya xo Fadimeya Ezîmşêrî kena.
Yado bi embazan a şewe şinî Mistan de, keyeyê Musayê Silêmanî de manenî. Wayîrê keyeyî şefeq ra înan rê fîşekan peyda keno û pêwerê înan zî dano înan, fîneno rayîr. Botîyan ser ra şinî. Kurnêl ra pey Telheyê Keçelî û Şukê Ehmê Deyî rayîrê înan ser o meterîs de pawenî, ê ke yenî çepraz gule nanê pa. Hêverê Mihê Evdî beno darbice, dima ra Yado beno darbice. Nê her di merdimî, mezraya Botîyan, Qaxkîge ra yî.
Çöpköy, Uzunköprü
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Yadîn Mehmûd Ebas
Sere û kincê Yadoyî
Yado û Marke mîyanê gema mazêran ra vîyarenî û şinî hetê newala Hêdîgê. Esker çarneno çeperneno, çar hetî ra mufreze erzeno ser. Çeteyê hukmatî û eskerî sey morcelayan heta-het gênî. Yado û Marke hetanî şan xo mîyanê kerrayan de setirnenî. Nêverdanî kes nêzdîyê înan bibo. Guleyê înan qedîyênî, yew çawiş şino Yadoyî ser ke bikişo, Yado guleyê xoyê peyênî nano ey a, ey kişeno. Eskerî şinî cor, uca ra bi mîtralyozan a pananî û helê şanî de Ehmê Hecîyo Botîyanic guleyê peyênî panano. Esker yeno reseno ser, mîlîsan ra vanî "sereyê ey tira kerên"; Mîlîsan ra yew kardî erzeno ci, sereyê Yadî tira keno. Mîlîso ke sareyê Yadî tira kerdo nameyê eyî belî nîyo. Eskerî heqbeyê Yadî gênî bi sereyê ey a benî Çewlîg. Mîlîsê bînî yê dewlete zî kincanê ey şelênenî, kenî zit-bit û ê kincan benî danî xo ra.
.works
.works, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: ) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Yadîn Mehmûd Ebas
Sere û kincê Yadoyî
Roca bîne şarê Dereyê Reşî (Qîyameyê Reşî) termê bêsereyî yê Yadî û termê Markeyî, uca bi tuman û pirênan a defin kenî. Telqînê Yadî zî Mela Husênê Qîyameyê Reşî dano. Mihê Evdî ke beno darbice, xo kaş keno binê dirrikêran û xo nimneno. Dereyê Reşicî hîrê aşmî ey kenî weye, darba ey kenî weşe û şawenî.
Bert, Allier
Bert, dewleta Fransa de, mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komuna wılayetê Allieriya.
Çöpköy, Uzunköprü
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Yadîn Mehmûd Ebas
Cografyaya Kurdistanî de Yado
Zanayîşê Ehmedê Dirihî ra gore, cografyaya Kurdistanî de çi kesî hendê ey nameyê xo nêdayo welatê ma. Banê Yadîn Paşayî, Cawo ke Yadî teyare vista, Çirê Yadî/Kanîya Yado, Gemê Yadî, Gomê Yadî, Hokê/Wekê Yadî, Newala Yadî, Mezêl Cînê Yad, Qulê Yadî, Warê Yadî, Xirbê Yadî... No derheq de şarê Kurdistanî sey Yadoyî kes ne dî, ne vîna.
Çöpköy, Uzunköprü
Resayış
Raya dewe esta û kerda asfalt.
Yadîn Mehmûd Ebas
Edebîyat de Yado
Kamiran Bedirxan û Herbert Oertelî romanek Almankî Der Adler von Kurdistan (Qertalê Kurdîstanî) nuşto. Nameyê qehremanê nê romanî Yado yo. Kamiran Bedîrxanî no romanê xo hêverê Franskî nuşto. Roman de Kamiran Bedîrxan Yado beno Koyê Agîrî û Yado oca de mireno.
Torregrossa
Torregrossa, dewleta İspanya de, eyaletê Katalonya de, wılayetê Lleida de yew belediyaya qezaya Pla d'Urgelliya.
Yadîn Mehmûd Ebas
Edebîyat de Yado
Kemal Burkay, Memo Darrêz, Mahmut Arif Ayçiçek "Ha Vaj, Ha Vaj" de Yadoyî ser o şîîrî nuştî. Nînan ra Memo û Mahmutî Kirdkî nuşto, Kemal Burkay şîîrê xo ya Tirkî tadaya Kurmanckî ser zî. Cîgerxwînî şîîrê xo "Şehnameyê Şehîdan" de Yado, bi "mecalê kurdan" a salix dayo.
Marquay, Pas-de-Calais
Marquay, dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France de yew komunê wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Yadîn Mehmûd Ebas
Edebîyat de Yado
Dengbêjan bi Kurmanckî hîrê deyîrî eştî Yadoyî ser. A verêne kiştişê Selîm Begê Cibrîyan (1926) ser o vacîyaya. Tîya de ca dîyayo egîtîyê Yadoyê Dimilî û Sadîyê Telhoyî. A bîne, Fexran de birîndarbîyayîşê Yadî ser o, veyvê Karêrijan Mehbûbe Kaygalake veta. A peyêne kiştişê Yadoyî ser o ya, Ehmedê Bêrtî eşta ey ser. Verênanê ma yê Kirdan yew deyîra govende eşta Têlî û Yadoyî ser.
Torregrossa
Nıfus
Grafikê diyagrami sero goreyê serran ra nıfusê Torregrossa;
Çöpköy, Uzunköprü
Xızmete
Postexane çıniyo. awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
NGC 479
NGC 479, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Maseyan miyan de ca gêno. 27 Tışrino Verên 1864 de terefê Albert Marthi ra keşıf biyo.
Doktoro hirêyın
Doktoro hirêyın seriyê Amerikani Doctor Who de doktoro hirêyıno ke miyandê serranê 1970 u 1974ıne de kay kerdo, rol gırewto.
Hamzabeyli, Lalapaşa
Hamzabeyli dewleta Tırkiya de wılayetê Edirne de yew dewa qezay Lalapaşaya.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Resayış
Raya dewe esta û kerda asfalt.
Xızmete
Postexane çıniyo. awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
Zillisheim
Zillisheim, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Est miyan de yew komunê wılayetê Haut-Rhiniyo.
Littenheim
Littenheim, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Hamdi Özyurt
Hamdi Özyurt yew nuştekarê Zazayo. Serra 1964ine de Muş de maya xo ra bi. Universıtey Estanboliya Fakultey Edebiyati (İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi) de qısımê felsefey ra veciya u şi İswec. Nıka weşiya xo İswec de rameno. Uca romanê resmıni, animasyon u filmanê cerrebi sero terbiyet di. Nuştoğê romanê "Aşme enê cam raya" (Ay Aslında Camdandır)o. Kıtabanê xo zafêr be Tırki nuseno, çap keno. Ninan ra be şıiri, biyografiye, hêkati, romani, kıtabê domanan u karikatur ra 15 (pancês /des u phanc) teney kıtabê xo estê.
Mersin
Mersin, sûka merkezi u qezayê da wılayetê Mersinio.
1684
1684, Serrenamey Gregori de yew serra teqwimiya.
Doktoro dıyın
Doktoro dıyın, seriyê İngılızio ke name cı Doctor Whoyo, uca de enkarnasyonê kaykerê rolê Doctoriê dıyınio. Doktoro dıyın Patrick Troughton kay kerdo. Doktoro dıyın raveri Power Of Dalek's de vêniyao. Tewr peyên zi War Games de kay kerdo, dıma seri ra veciyo.
Marquise, Pas-de-Calais
Marquise, dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France de yew komunê wılayetê Pas-de-Calaisiya.
NGC 719
NGC 719, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Beran miyan de ca gêno. 24 Tışrino Peyên 1861 de terefê Heinrich Louis d'Arresti ra keşıf biyo.
Échassières
Échassières, dewleta Fransa de, mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komuna wılayetê Allieriya.
Şin
Şin  yew dewa Zazayana. Cayê xo zerrey sinorê qezay Darê Hêni dero.
.wed
.wed, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: ) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Laxe
Laxe, dewleta İspanya de eyaletê Galiçya de yew belediyay wılayetê A Coruñao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Laxe;
Tütenli, Akhisar
Tütenli wılayetê Manisa de yew mahlay qezay Akhisaria.