cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ville-au-Val
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Ville-au-Val ;
Bıvênên
Lista komunanê Meurthe-et-Moselley
Creysseilles
Creysseilles, dewleta Fransa de, mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpesi miyan de yew komuna wılayetê Ardècheya.
NGC 1691
NGC 1691, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Diyarê Bogi
Diyarê Bogi yew dewa Zazayana. Cayê xo zerrey sinorê qezay Darê Hêni dero.
Murs-et-Gélignieux
Murs-et-Gélignieux, yew komuna Eniya. Na komune Fransa de mıntıqaya Overn-Ron-Alpan de ca gêna.
NGC 30
NGC 30, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanênê Pegasus miyan de ca gêno. 30 Tışrino Verên 1864 de keşıf biyo.
NGC 4706
NGC 4706, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Zazaki-institut.de
Zazaki-institut.de, yew websitey zıwanê Zazakiyo. No website de heqa dinê Zazayan de, Zazaki de estanıki, qısey u xeberi estê.
NGC 7715
NGC 7715, yew cısmê asmênio. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
.大拿
.大拿, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Chardogne
Xızmete
Chardogne de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni vıraziyao. Xeta elektriki û interneti anciyaya.
Nıfus
Nıfusê komune gorey amardışê peyêni 304 nefero. Chardogne de gorey serran ra nıfusê komune grafikê diyagrami sero aseno ;
Krakow (wılayet)
Zabierzów, dewleta Polonya de Voyvodayiye Polonya Werdiye de yew wılayeto.
Recım
Recım (kerrekerdış, siyeeştış) yew şerto ke tayê dinan de esto. Merdımo ke zina (seksê teberê zeweci) kerda ya zi be yew merdımê bini ra gıreya xo (zey gıreya cınsiye) est biya, kerre erziyena ro cı u o hêdi hêdi kışiyeno. Qurane de serba kerre eştış u kışiyayış de çiyê çıniyo, hema pırodayış esto. Yanê merdımo ke zina kerda, daniyeno pıro. Emma İslam de tayê hedisan de recım esto. Wextê Mıhemmed bin Ebdullahi de recım biyo. Yew camêrdo ke namey cı Maizo u yew cêniya ke namey cı Cuheynelıco, merdıman ê recım kerdê, ê recım biyê. Teberê İslami de dinê Cıhudan u dinê Xıristiyanan de zi recım esto. Xetta İsa vano ke Şıma ra kamo ki gunay cı çıniya, raver o kerre bıerzo.
Gelbe
Gelbe yew dewa Zazayana. Cayê xo zerrey sinorê qezay Darê Hêni dero.
Mezra Pil
Mezra Pil (be Tırki: Bayırlı) yew dewa vêrina/kohona Darayêni wa. Rayê makina ser ra Darayêni ra nizdiya 40-45 km duyr a. İnkê bestê Belde Darayêni Valyer a. Rayê makina zerrêy Valyer ra benu dı hêti. Yo het kışta raşt ra dewa Muradon, Consuer û Şernon ser ra şınu; Şernon ra z' pêya ruyar (rû) ra kuyenu wever u nızdiya 700-800 mt. Yo qayme dıma reseyenu Mezra Pil. Rayê bin Valyer ra kışta çep ra pırt sekiz ser ra awa Vaxkin, Vazenon, Bor u Şernon texernenu, Kılê ra viyerenu şınu resenu dew. In perr ra rayê mezron Mezra Pil ra (Geldon, Armaşin, Miyedron û Mezra Qıj) şinu dew.
Riyê erdi û iklım
Rayê makina Mezra Pil ra wet çinyu. Rayê makina ser ra Mezra Pil dewa pêyina Darayêni wa. Mezra Pil ra wet dêwi Tavz (Tawz) êsti. Zımê dew, guevaga (xet, sındor) Darayêni (hem z' ayê Çolig) û qezê Diyarbekir Qulp a. Mezra Pil, kendalin yo dewa, yegê eğleb hêy waroni dew d'. Zerrêy dewe d' çend yegê êsti, labelê Mezra Pil pêy guazeron xu z' yena şınasnayiş. Warêy dew, dew ra 4-6 km duyri. Warêy eğleb dew ra 800-1200 mt bêrzi. Şarê Mezra Pil, pêy cıt û pês devarê xu kenu. Mezra Pil d' cew, ğelı (genım), wesarı, kuriek, nehxey (nehxê), baklê, mışoşi (mêrcu), tıtun ûzb. romyenu. Mieşnêy, bizê, mongêy, kêrgi, hindiy bêni whê (webiyayiş). Kiver ra bazılconi, biber, bazılcon siyê, kartuêl, xıyar, thar shıpi, çoniel, kuy; fiyek ra z' shay, murê (mıri), xox, mişmiş, tuy, salinc, alinc, zoğur, wişnê, guazi zb. pawyêni. Zerrêy Mezra Pil û waron dewe d' zaf çêşid thar vêjyenu: pherpar, pıngi, kardı, leğemdur, selmı, gagaç, yelıng (hêlug), lerg (helerg), marşing ûzb. Punê, şimig, tırşık, yağiç (gerzınık) zobi vaşi dewe. Duyes hxebi warê Mezra Pil êsti û nomê yin: Arsuer, Arsuêr Mallon, Arsuêr Qeron, Ğêyd, Phon, Mil Bawşin (Dyar), Dalav, Sulleton, Reng, Kılê, Helzın, Çalkoni yi. Dorpêy waron gema. Dar "kêlmier" xêlyek zafu. Binatey Dalav û Rêng gema "kelmay" a. Darr kêlmier (kelmay) hem zımıstoni qêy adir takotiş, hem z' qêy devarê hxeywon (bızêkon, heron, gayinon) pawyena.
Tarix
Derheqa tarixê ına dew d' hêzrin (kasin) yo zonay (ilm) çinyu. Vatiş vêrinon guere, tarixê Mezra Pil hxeton serron hxenzar dısey-hirsey (1200-1300) cuaver şınu. Honciyo z' vatiş vêrinon guere, wext'ıg Bısılmunon Diyarbekir guret xu dest û dyêr ka (kilisa) zê'g êru kerd Comiya Pila Diyarbekir (Ulu Cami), comiya dewê Mezra Pil z' çend sêrri badên comiya Diyarbekir vıraziyawa. Tarixê dew, inay sera ço eşkenu qıssêybıkeru, labelê honciyo z' ço nieşkenu ki derhxeq tarixê Mezra Pil d' hêzrin yo ermın (çi) vaju. Çahar-panc hêtiya mezêli (gueriston) êsti. İn mezelon ra çend cêy êrd ra biy raştı u hema-hema biy vind. Berkolon mezlon ra astêy merdon ra pêy metodê "qarbon 14" çoy êşkenu ki texmini yo tarixê ına dew eşkera bıkeru. Çend mezêl êst ki hay zerrêy "hxoş"ond û berkolê in mezelona zaf şıkil êsti û tay berkolê z' bıxu zêy kêfiye (kılaw) vıraştêyi.
Chirols
Chirols, dewleta Fransa de, mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpesi miyan de yew komuna wılayetê Ardècheya.
Ken Masters
Ken, seyo. Mae u piyê xo nêdiyê. Master Gouken o gırewto, be embazê xo Ryu kerdo pil. Ken karakteranê verênan rao, Street Fighter IIy ra tepeya zeweciyao u yew qıcê ey biyo.
Ken shoryouken erzeno, teknikanê cı resneno u hıni dano pıro.
La Rioja
La Rioja, yew eyaletê dewleta İspanyao.
NGC 5833
NGC 5833, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 4335
NGC 4335, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Monnières, Loire-Atlantique
Monnières, yew komunê wılayetê Loire-Atlantikio. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Pays de la Loire ca gêno.
Göktepe, Ereğli
Göktepe, wılayetê Zonğuldaki de yew dewa qezay Ereğliya.
Monnières, Loire-Atlantique
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Monnières ;
Bıvênên
Lista komunanê Loire-Atlantique
Göktepe, Ereğli
Na dewe de mekteb esto. Şebekey awa şımıtışi esto. Sistemê qanalizasyoni çıniyo. Xeta ceyran u têlefoni esta. Raya dewe asfalta.
Mérignat
Mérignat, yew komuna Eniya. Na komune Fransa de mıntıqaya Overn-Ron-Alpan de ca gêna.
Sainte-Eulalie, Aude
Sainte-Eulalie, yew komuna wılayetê Audea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Occitanie de ca gêna.
Chouzy-sur-Cisse
Chouzy-sur-Cisse, yew komunê wılayetê Loir-et-Cherio. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Centre-Val de Loire de ca gêno.
Espeluche
Espeluche, yew komunê wılayetê Drômea. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes de ca gêna.
NGC 7077
NGC 7077, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Sainte-Eulalie, Aude
Xızmete
Sainte-Eulalie de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Alfa Romeo
Alfa Romeo, yew markay erebeya. Merkezê fabrikay Ferrari dewleta İtalya dero. Alfa Romeo 1986ıne ra tepaye markaye Fiat biyo.
Espeluche
Xızmete
Espeluche de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni ratneyao. Xeta elektriki û interneti anciyao.
Chouzy-sur-Cisse
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Chouzy-sur-Cisse ;
Keçuwa
Keçuwa (Quechua), yew keyey zıwanano. Şarê otoktonê verocê Amerika, bilxassa cayanê zey Peru, miyanê Amazoni, Bolivya u zerrey Amerika nê zıwani qısey kenê. Mıletê nê zıwani, zıwanê xo ra vanê Runasimi ke no zi çarniyeno zey zıwanê mıleti.
Sainte-Eulalie, Aude
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Sainte-Eulalie;
Calonge de Segarra
Calonge de Segarra, dewleta İspanya de, mıntıqaya Katalonyaya otonome de, wılayetê Barselona de yew belediyay qezay Anoiaya.
Chouzy-sur-Cisse
Bıvênên
Lista komunanê Loir-et-Cheri
Keçuwa
Nê zıwanê Keçuwa pêro yew rıçıki ra yenê u miyanê mıletanê otoktonanê Amerika de tewr keyey zıwanano hirao u amarê qalkerdoğanê nê zıwanan pêro mabeynê 8 u 10 milyon merdım de vıriyeno. Tarixê zıwani ra mumkıno bêro vatış ke merdıman demê İnka de no zıwan qısey kerdo.
Sainte-Eulalie, Aude
Bıvênên
Lista komunanê Audey
Qocig
Qocig wılayetê Diyarbekıri de yew dewa qezay Piraniya.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewe esta û kerda asfalt.
Xızmete
Postexane çıniyo. awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
Audincthun
Audincthun, dewleta Fransa de, mıntıqaya Hauts-de-France de yew komuna wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Turís
Turís''', dewleta İspanya de eyaletê Valensiya de wılayetê Valenciao de yew belediyey. http://aplicacions.municat.gencat.cat
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış, mase tepıştış, turizm û ziraet ra beno.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Turísi;
Espeluche
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Espeluche;
Bıvênên
Lista komunanê Drômeyi
Vigneulles
Vigneulles, yew komunê wılayetê Meurthe-et-Moselleo. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêno.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Vigneulles ;
Bıvênên
Lista komunanê Meurthe-et-Moselley
Chastel-Arnaud
Chastel-Arnaud, yew komunê wılayetê Drômea. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes de ca gêna.
Xızmete
Chastel-Arnaud de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni ratneyao. Xeta elektriki û interneti anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Chastel-Arnaud;
Bıvênên
Lista komunanê Drômeyi
21 Tışrino Peyên
21 Tışrino Peyên Serrenamey Gregoryani de roca 325ına.
Namibya
Namibya ya zi nameyo resmiya Cumhuriyeta Namibya (İngılızki; Republic of Namibia; Almanki: Republik Namibia; Afrikaanki; Republiek van Namibië), yew dewleta Afrika ya. 21 Adar 1990 de Herbê reyayışê Namibya dıma Afrikay Veroci ra xoseriya xo gırot. Suka cıya tewr gırd u paytexta cı Windhoek`a. Namibya fına ezay Yewiya Afrika, Mıletê Yewbiyayey, Yewiya Afrikay Veroci u Cemiyeta mıletabê İngılızan a.
Vartık
Vartık wılayetê Erzıngani de yew dewa qezay Mamaxatuna.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış u ziraet ra bena.
Resayış
Raya dewe esta u kerda asfalt.
Xızmete
Postexane çıniyo. Awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
Mézériat
Mézériat, yew komuna Eniya. Na komune Fransa de mıntıqaya Overn-Ron-Alpan de ca gêna.
Hargarten-aux-Mines
Hargarten-aux-Mines, jû komuna qezay Forbach-Boulay-Moselleyiya. Cayê na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Moselleyi dero. Erdê komune 5,51 km2 ca gêno. Dormey Hargarten-aux-Mines ra komunê Coume, Dalem, Falck û Téterchen ca gênê.
Xızmete
Hargarten-aux-Mines de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni vıraziyayo. Xeta elektriki û interneti anciyaya.
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Hargarten-aux-Minesi ;
Boutigny, Seine-et-Marne
Boutigny, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Boutigny;
Angevillers
Angevillers, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Moselley de yew komuna.
Manipulasyono psikolocik
Manipulasyono psikolocik, merdumi teberê waştış u nêwaştışê xo de hetenayışo, fıkır u kerdışê merdumi destê xo ra viyarnayışo. Manipulasyono psikolocik istısmaro psikolociko ke teberê xebera merdumi ey xapneno.
Teknikê manipulasyoni
Tayê teknikanê manipulasyoni, psikologanê sosyali ê vıraştê.
Mirac
Mirac (معراج ), yew mito ke İslam de ca gêno. Mirac de Mıhemmed ebe yew estor ra veciyeno ro asmên. Uca de ey rê ceheneme û cenet mocniyeno. Mıhemmed sûka Meka ra ebe estor ra heta Urşelim ra şıno û uca de veciyeno ro asmên. O uca de peyğemberan û çiyanê binan vêneno. Miracê Mıhemmedi ra vêşi, dinê Zerduştiye de miracê Zerduşti zi esto.
.kinder
.kinder, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Hesbern
Hesbern yew dewa Zazayana. Cayê xo zerrey sinorê qezay Darê Hêni dero.
Zazakivaj.com
Zazakivaj.com, yew websitey zıwanê Zazakiyo. No website de heqa dinê Zazayan de, Zazaki de estanıki, qısey u xeberi estê.
Manipulasyonê finansi
Manipulasyonê finansi, sektorê finansi de bazar miyan de merduman/erinayoğan xapıtışo, fiyatê mali sewiyaya vıraştıkêne de tepıştışo, denge ra ameyışê vıraştış û waştışi wedarıtışo, eyarê piyasa vurnayışo. Mewzuatê SPK ra gore manipuasyon û manipulekerdış illegalê, hema spekulasyon û spekulekerdış illegal niyê.
Jayena
Jayena, dewleta İspanya de, eyaletê Endulusi de, wılayetê Granada de yew belediyaya.
Xızmete
Jayena de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni ratneyao. Xeta elektriki û interneti esta.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış, turizm û ziraeti ra beno.
Chomérac
Chomérac, dewleta Fransa de, mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpesi miyan de yew komuna wılayetê Ardècheya.
NGC 7714
NGC 7714, yew cısmê asmênio. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
22 Tışrino Peyên
22 Tışrino Peyên Serrenamey Gregoryani de roca 326ina.
Zazaki u Goranki
Zazaki u Goranki lızgeyê de zıwananê İrankiyê Zımeyê Rocawanio. No lızge wına beno vıla:
Nicer
Cografya
Erdê Niceri pêro piya 1. 267. 000 km²yo. Çad miyan de Koyê Airi estê, cayê cıyo tewr berz Mont Idoukal-n-Taghèso. Çorşmedê Çadi de zaf çoli estê u %30ê herranê welati de Çolê Ténéré esto. Çolê Çadi, 2/3ê heme erdanê Çadi vırazenê. Afrika de royo tewr gırdo 3. Royê Niceri verocê-rocawanê Çadi ra ravêreno, dergiya cı 650 km'ya.
Gülüç
Gülüç, wılayetê Zonğuldaki de, yew dewa qezaya Ereğliya. Ebe Bekyeri, Örencik, Çengelburun û Merkez ra piya çehar mahleya.
Na dewe de mekteb esto. Şebekey awa şımıtışi esto. Sistemê qanalizasyoni çıniyo. Xeta ceyran û têlefoni esta. Raya dewe asfalta.
Freyssenet
Freyssenet, dewleta Fransa de, mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpesi miyan de yew komuna wılayetê Ardècheya.
Xumlar
Xumlar wılayetê Erzıngani de yew dewa qezay Mamaxatuna.
Averdoingt
Averdoingt, dewleta Fransa de, mıntıqaya Hauts-de-France de yew komuna wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Xumlar
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış u ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewe esta u kerda asfalt.
Xızmete
Postexane çıniyo. Awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
NGC 31
NGC 31, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê Simurgi miyan de ca gêno. 28ê Tışrinê Verêni 1834 de terefê John Herscheli ra keşıf biyo.
Björn Afzelius
Björn Svante Afzelius, ser 1947 menga 27 çıle dı, İsweç dı, mıntıqa Småland u suka Huskvarna dı marda xü ra biyo u ser 1999 16 mengda sebati suka Göteborg dı şiyo réhmet (héqeyda xü ser). Afzelius, dêrvatox, kompozitor, şair u gitarceneyox o u nezdiyê 2,5 milyon albümê roşyayo.
Heyatê cı
Sera 1955 dı ailey Afzelius Huskvarna ra kêy xü bar kenê şınê suka Stockholm beldey Hökarängen dı ca benê u sera 1961 dı bar kenê şınê mıntıqa Skåne u sukda Landskrona dı ca benê. Afzelius dıma 1963 dı, bı xü sıno sukda Malmö dı ca beno u albümê ciyê sıfteyını sera 1976 dı bı namedê ”För kung och fosterland” (Qandê qıral u welat) veceno. Dıma no albümê xü dano pıro sıno suka Göteborg dı ca beno. Wextê Afzelius en vêşi İtalya dı suka Ligurien dı ravêrneno. Wextê do dur u derg uca ca beno. Afzelius zaf dêr u şiirandê xü uca İtalya dı nuşnayo.
Ser 1970 ra tepya no bı ebazandê xü yê Mikael Wiehe, Peter Clemmedson xırubê Hoola Bandoola vırazenê. Şiirê nina bı gıraney kıritikê cüwayışi seroyo u fıkrê cı fıkrê sosyalistan o. Björn Afzelıus u Mikael Wiehe hetê siyaseti dı zaf xürt biyê u nêy héme şan u vêyveyan dı qandê héqê pawutenda insanan cayê xü gırotê.
Afzelius 25 seri miyan dı ser 150 dêri nuşnayo. Mabênê Björn Afzelius bı jurnalistê Swediyana qet rınd nêbiyo. Xezteciyê Swêdiya derheqdê cı dı zaf çiyê xırabi nuşnayê. Labırê Norweç u Danimarka dı namey Afzelius hem sınasêno u hem zi jurnalistê nêy welatan Afzelius, veng u dêri Afzeliusi zaf hézkenê.
Sera 1996 dı xırubê Afzelius Hoola Bandoola bı newedera vıcênê turney Swêd. Nêy Malmö, Landskrona u Göteborg dı konseri vırazenê. Dıma merdenda Afzelius na xırub hirê ser pêser yenê pêhetı.
Ser 1997 dı Afzelius xeber gêno kı, êy dê nêweşeyda qansêrda (külo bêderman) ê cigeri vıcyayo. Héta merdenda xü zi no fek karê xü ra nêverdano u dêri vırazeno u albümê ciyê "Elsinore" nezdi qeydyayen biyo kı no şiyo héqeyda xü ser. Afzelius ézay Vänsterpartiet (Partiyê Çepı) bi.
Diskografiya cı
Ser 1971-1975 bı xırubê Hoola Bandoola
Bewnı: Hoola Bandoola Band(http://sv.wikipedia.org/wiki/Hoola_Bandoola_Band)
NGC 4360
NGC 4360, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 1697
NGC 1697, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Saint-Georges-sur-Cher
Saint-Georges-sur-Cher, yew komunê wılayetê Loir-et-Cherio. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Centre-Val de Loire de ca gêno.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Saint-Georges-sur-Cher ;
Bıvênên
Lista komunanê Loir-et-Cheri
Saxuk
Saxuk yew dewa Zazayana. Cayê xo zerrey sinorê qezay Darê Hêni dero.
Xaçek
Xaçek wılayetê Diyarbekıri de yew dewa qezay Piraniya.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewe esta û kerda asfalt.
Xızmete
Postexane çıniyo. awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
Maserati
Maserati, yew markaya erebeya. Merkezê fabrikaya Maserati dewleta İtalya dero. Wayirê marka serra 1993yıne ra nat Fiato.
La Montagne, Loire-Atlantique
La Montagne, yew komunê wılayetê Loire-Atlantikio. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Pays de la Loire ca gêno.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê La Montagne ;
Bıvênên
Lista komunanê Loire-Atlantique
NGC 5830
NGC 5830, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Zazader.org
Zazader.org, yew websitey zıwanê Zazakiyo. No website de heqa dinê Zazayan de, Zazaki de estanıki, qısey u xeberi estê.
Nantua
Nantua, yew komuna Eniya. Na komune Fransa de mıntıqaya Overn-Ron-Alpan de ca gêna.
Canyelles
Canyelles, qezay Garrafi de yew belediyaya. Caê xo dewleta İspanya de, mıntıqaya Katalonyay otonome dero.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Canyellesi;
23 Tışrino Peyên
23 Tışrino Peyên Serrenamey Gregoryani de roca 327ına.
Borsa
Borsa, piyasaya ke malê ke waziyenê, inan sero vıraziyaya. Borsa import u eksportê malan ra yena pêra. Erinayoği borsa miyan de bınê destê hukmati de çiyê erinayenê u roşenê.
NGC 7078
NGC 7078, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Pısınga yabania Ewrasya
Pısınga yabania Ewrasya çehar cınsanê pısınganê yabanan ra tewr gırdo, cı ra lynx lynx vaciyeno. Weşaqê Ewrasya Ewropa, miyanê qıtay Asya û mêşanê (bırranê) Sibirya de cıwiyeno. Eno cıns nêsevekniyeno yani nêno sıtar kerdış çunkê amarê inan nêkemiyeno. Populasyonê weşaqê Ewrasya qıtay Ewropa ra esteriyao, hema waziyeno ke reyna bıcıwo coka karê reyna ardışê cı yenê kerdış yani reintrodukte beno. Weşaqê Ewrasya qıtay Ewropa de heşo gewr û vergo gewr ra tepeya tewr heywano gırdo, hetê rêze ra ê hirêyıno. O goştwero gırdo, her roce yew û dı kilogramê goştan weno, caygey cıwiyayışê cı zaf hirao.
Amnan de postê weşaqê Ewrasya kılmo, zey sûr û qehweo ke zımıstan de beno gewr, qehweo tari û wışk. Weşaqê Ewrasya peyê seydê xo şıno, xo nêmoteno cı, hol keno (çıng dano) seydê xo ser û seydê xo tepışeno. Werdê weşaqê Ewrasya kospesê kılmeki, awrêş û heywanê binê qıtekê. Weşaqê Ewrasya ganiyê do oppurtunisto, yani fırset geyreno cı û key û kamca de seydê xo vêneno, seyd keno û weno.
NGC 4659
NGC 4659, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Ménil-sur-Saulx
Ménil-sur-Saulx, jû komuna qezay Bar-le-Duciya. Cayê na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Meuseyi dero. Erdê komune 12,03 km2 ca gêno. Dormey Ménil-sur-Saulx ra komunê Le Bouchon-sur-Saulx, Dammarie-sur-Saulx, Fouchères-aux-Bois, Juvigny-en-Perthois, Nant-le-Petit û Stainville ca gênê.
Nıfus
Nıfusê komune gorey amardışê peyêni 256 nefero. Ménil-sur-Saulx de gorey serran ra nıfusê komune grafikê diyagrami sero aseno ;
Qonya
Qonya (be Usmanıcki: قونيه), bacarê merkezê wılayeti u qezayê da Qonyaya. Wextê Bizansi de namey cı Conia vatêne.
Bahriye Üçok
Bahriye Üçok (b. 1919 - m. 1990, Ankara), jû akademisyen, politolog y wekila Tırkiya biye. Ae ezay Senatoy Cumhuriyeti (1971-1976), Partiya Şari ra wekilê Ordi u ezay Partiya Sosyaldemokrate biye.
Cokao ke din kritik kerd, ae serra 1990 de ame kştış. Ae Fransızki, Erebki u Farski zanıtêne.
Cogollos Vega
Cogollos Vega, dewleta İspanya de eyaletê Endulusi de wılayetê Granada de yew belediyaya.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Cogollos Vega;
Qonya (wılayet)
Qonya yew wılayetê Tırkiyayo. Merkezê wılayetê Qonya bacarê Qonyawo. Riyê erdê wılayeti pêro pia 38.257 km²o. Dormey Qonya de wılayetê Anqara, Eskişeher, Afyon, Isparta, Antalya, Qereman, Mersin, Niğda u Aqseraiye estê.
Qonya hetê nıfusi ra suka gırda ê hewtina u riyê erdê cı zi Tırkiya de tewr gırdo. Namey cıyo verên wextê Bizansi de Conia biyo.
Qezê Qonya
Qeza merkezi ra pia wılayetê Qonya de 32 (hirıs u dı) qezey estê.
.grainger
.grainger, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
NGC 7713
NGC 7713, yew cısmê asmênio. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Herkın
Herkın yew dewa Zazayana. Cayê xo zerrey sinorê qezay Darê Hêni dero.
Conia
Conia yew deyira Cheikh Lôya. Na deyire albumê Inedits miyan de serra 1999ıne de neşr biya.
Neuville-sur-Ain
Neuville-sur-Ain, yew komuna Eniya. Na komune Fransa de mıntıqaya Overn-Ron-Alpan de ca gêna.
Glun
Glun, dewleta Fransa de, mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpesi miyan de yew komuna wılayetê Ardècheya.
Ferrari 250 GTE
Ferrari 250 GTE yew modelê wesayıtê cınıştışiyo ke şırketê Ferrari serra 1960ıne de vıraşto.
Güllük, Ereğli
Güneşli, wılayetê Zonğuldaki de yew dewa qezay Ereğliya.
Na dewe de mekteb çıniyo. Teleban be sistemê wegırewtışi ra benê Ereğli. Şebekey awa şımıtışi esto. Sistemê qanalizasyoni çıniyo. Xeta ceyran u têlefoni esta. Raya dewe asfalta.
Missillac
Missillac, yew komunê wılayetê Loire-Atlantikio. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Pays de la Loire ca gêno.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Missillac ;
Tuéjar
Tuéjar''', dewleta İspanya de eyaletê Valensiya de wılayetê Valenciao de yew belediyey. http://aplicacions.municat.gencat.cat
Kemal Kılıçdaroğlu
Kemal Kılıçdaroğlu, yew ekonomist, maliyedar û siyasetkarê Tırkiyayo. 17ê Gağande 1948 de qeza Mamekiye Nazmiya de dewa Bolciye de maya xo ra biyo û eslê xo Zazayo. Parlementoyê Şarê Tırkiyayo Pil (TBMM) de dewranê 22ın û 23ıne de Partiya Cumurêtia Şari (CHP) ra mebusiya Estanboli keno. Kılıçdaroğlu, zeweciyayeyo û wayirê hirê domanano.
Kılıçdaroğlu, seba weçinıtışanê mehelliyanê serra 2009ıne, CHP ra namzedê serdariya Belediya Sûka Pileya Estemoli bi. Kılıçdaroğlu, nıka serdarê pêroyiyê CHPyo.
NGC 987
NGC 987, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Hirê Heti miyan de ca gêno. 12 Keşkelun 1784 de terefê Wilhelm Herscheli ra keşıf biyo.
Tuéjar
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış, mase tepıştış, turizm û ziraet ra beno.
Sant Cugat del Vallès
Sant Cugat del Vallès, dewleta İspanya de mıntıqaya Katalonya otonome de wılayetê Barselona miyan de yew belediyay qezay Vallès Occidentaliya.
Gluiras
Gluiras, dewleta Fransa de, mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpesi miyan de yew komuna wılayetê Ardècheya.
NGC 1698
NGC 1698, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Les Neyrolles
Les Neyrolles, yew komuna Eniya. Na komune Fransa de mıntıqaya Overn-Ron-Alpan de ca gêna.
NGC 4385
NGC 4385, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Bransles
Xızmete
Bransles de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Viéville-en-Haye
Viéville-en-Haye, yew komunê wılayetê Meurthe-et-Moselleo. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêno.
Komunê Haute-Marney
Wılayetê Haute-Marney de 426 komuni estê.
Viéville-en-Haye
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Viéville-en-Haye ;
Ağweran
Ağweran wılayetê Erzıngani de yew dewa qezay Mamaxatuna.
Viéville-en-Haye
Bıvênên
Lista komunanê Meurthe-et-Moselley
Charols
Charols, yew komunê wılayetê Drômea. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes de ca gêna.
NGC 7079
NGC 7079, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Qonya (arezekerdış)
Mena na çekuye Qonya vuriyena:
Xızori
Xızori, wılayetê Semsûri de yew dewa qezay Aldûşiya.
Ekonomiye
Ekonomiye dewa Xızori be heywanweyikerdış u ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewa Xızori de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewa Xızori esta u terefê hıkumati ra kerda asfalt.
Xızmete
Dewa Xızori de postexane çıniyo. Awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
Charols
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Charols;
Bıvênên
Lista komunanê Drômeyi
Bransles
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Bransles;
Launstroff
Launstroff, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Moselley de yew komuna.
Ağweran
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış u ziraet ra bena.
Bransles
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
Ağweran
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewe esta u kerda asfalt.
Xızmete
Postexane çıniyo. Awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
24 Tışrino Peyên
24 Tışrino Peyên Serrenamey Gregoryani de roca 328ına.
Muides-sur-Loire
Muides-sur-Loire, yew komunê wılayetê Loir-et-Cherio. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Centre-Val de Loire de ca gêno.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Muides-sur-Loire ;
Bıvênên
Lista komunanê Loir-et-Cheri
NGC 32
NGC 32, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê Pegasus miyan de ca gêno. 10 Tışrino Verên 1861 de terefê Johann Friedrich Julius Schmidti ra keşıf biyo.
Neyron
Neyron, yew komuna Eniya. Na komune Fransa de mıntıqaya Overn-Ron-Alpan de ca gêna.
Dekolonizasyonê Afrika
Dekolonizasyonê Afrika, Herbê Dınya II. ra pey be mucadeley şaranê Afrikayıcan sıfte kerdo. Dekolonizasyonê Afrika raver Mısır u Liberya de dest pêkerdo. Dekolonizsyon dıme ra vêrdo ra Afrikay Veroci, Libya, Sudan u ê zi biyê xoser. Ewro Afrika de zaf tayê dewtletê koloniy estê.
Mezrakuzê
Mezra kuzê yew dewa Zazayana. Cayê xo zerrey sinorê qezay Darê Hêni dero.
Bailleulval
Bailleulval, dewleta Fransa de, mıntıqaya Hauts-de-France de yew komuna wılayetê Pas-de-Calaisiya.
.rwe
.rwe, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
NGC 5827
NGC 5827, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Qızlo
Qızlo wılayetê Diyarbekıri de yew dewa qezay Gêliya.
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewe esta û kerda asfalt.
Xızmete
Postexane çıniyo. awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
Karakterê The Lord of the Ringsi
Ena liste de namey karakteranê The Lord of the Ringsi esto:
Saint-Ferriol
Saint-Ferriol, yew komuna wılayetê Audea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Occitanie de ca gêna.
Xızmete
Saint-Ferriol de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Saint-Ferriol;
Bıvênên
Lista komunanê Audey
Cúllar Vega
Cúllar Vega, dewleta İspanya de eyaletê Endulusi de wılayetê Granada de yew belediyaya.
Fons (Ardèche)
Fons, dewleta Fransa de, mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpesi miyan de yew komuna wılayetê Ardècheya.
Cúllar Vega
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Cúllar Vega;
Sultan
Sultan (Erebkiyê cı: سلطان) dewletanê İslami de sıfetê hukımdarano. No sıfet mısılmanan miyan de hetê sunniyan de guriyayo. Vêrde de kamci hukımdaro ke xoseriya xo ilan kerda, xo sultan name kerdo. Ewro zi Bruney, Malêzya u Oman de sultani estê, no sistem ravêreno. Teberê camêrdan de cêniyan (maye, waye u cêniyê hukımdaran) rê zi namê Sultani guriyeno.
Ville-au-Montois
Ville-au-Montois, jû komuna qezay Brieyiya. Cayê na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Meurthe-et-Moselleyi dera. Erdê komuni 12,33 km2 ca gêno. Dormey Ville-au-Montois ra komunê Baslieux, Bazailles, Fillières, Joppécourt, Laix û Morfontaine ca gênê.
Xızmete
Ville-au-Montois de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni vıraziyayo. Xeta elektriki û İnterneti anciyao.
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Ville-au-Montoisi ;
NGC 1699
NGC 1699, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 7712
NGC 7712, yew cısmê asmênio. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Basseux
Basseux, dewleta Fransa de, mıntıqaya Hauts-de-France de yew komuna wılayetê Pas-de-Calaisiya.
La Torre de Claramunt
La Torre de Claramunt, dewleta İspanya de, mıntıqaya Katalonyaya otonome de, wılayetê Barselona de yew belediyay qezay Anoiaya.
Crucheray
Crucheray, yew komunê wılayetê Loir-et-Cherio. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Centre-Val de Loire de ca gêno.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Crucheray ;
Bıvênên
Lista komunanê Loir-et-Cheri
Nivollet-Montgriffon
Nivollet-Montgriffon, yew komuna Eniya. Na komune Fransa de mıntıqaya Overn-Ron-Alpan de ca gêna.
Seferan
Seferan yew dewa Zazayana. Cayê xo zerrey sinorê qezay Darê Hêni dero.
NGC 986
NGC 986, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Soba miyan de ca gêno. 1826 de terefê James Dunlopi ra keşıf biyo.
NGC 4410
NGC 4410, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Les Franqueses del Vallès
Les Franqueses del Vallès, dewleta İspanya de mıntıqaya Katalonyaya otonome de wılayetê Barselona miyan de yew belediyay qezay Vallès Orientaliya.
.sbs
.sbs, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Cabrım
Cabrım wılayetê Erzıngani de yew dewa qezay Mamaxatuna.
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewe esta u kerda asfalt.
Zazakipediya:Piya-ciya nuştene
Heta nıka raştnuştena (imla) Zazaki sero tek yew gırweynayış kıtab de veciya, oyo ke layıqê itıbarê ilmiyo: Rastnustena Zonê Ma - C. M. Jacobson, 1993, Bonn. Tayê gırweynayışê bini zi estê ke, ê dine qılawızê xo ilmi ra zêde ideolociya. Kıtabanê grameri de ki, yê Ludwig Pauli, Zılfi Selcani, T.L. Todd ya zi êyê nêilmkiy ê H. Turguti, Çekoy de, heqa raştnuştene de gırweynayışê nêaseno. Mewzuyê enê kıtaban gramero, coka bara raştnuştene de her yewê fıkrê xo ra imla xo nuşta.
Peyniya qısey, ê karê raştnuştene hewna xeylê raya xo esta ke ma sıftê cı derime.
Letey seri
Derdanê mayê raştnuştene ra yewê ki, se ke zaniyeno, piya-ciya nuşteno. Kamca (koti) piya bınuşiyo, kamca de (koti) ciya? Sebebê ke heta nıka piya-ciya nuştene sero vaciyay, tayê derheqan de mı rê zaf iknaker u ilmki nêasay. Gereke bıngey enê argumananê qeydan xırt cıerziyo. Fıkrê ma oyo ke pê ilmi merdım rınd şeno (eşkeno) qerarê xo serba ena qeydey era cı do. Perso ke ilm cı nêreseno, merdım anciya bese keno pê mentıqi (logik) arguman biyaro ra ver.
Heta nıka yewê ra serkewte (qeyr) gırweynayışê raştnuştene çıniyo. Merdım ena helme de motacê yardım u mısalan beno, ke niya do, zıwananê binan de, êyê ke Zıwanê Ma ra nezdiyê, qeydê imlay ê zıwani senênê. Zazaki rê z, zıwanê İrankiyê ğerbi (West-Iranische Sprachen) mınasıbê. Na bare de fıkrê ma oyo ke ma şenime ke Farski de niya dime; Soranki, Beluçki, Taciki zi benê. Çıra ke Farski hem zaf serran ra yeno nuştene, zıwanê de resmiyo zi. Hundae serriyo ke nuşiyeno, anciya zi qeydey kamca (koti) ke gerek diyo, vurnê zi[1]. Ebe vatena bine, hunde wexti ra dıme, qeydan ro penge/pışke (tabu) ro nêna, qeydanê kıhanan ra dırrıke nêbiyê.
Se ke kıtabê C. M. Jacobsoni de ki ardo a zıwani, Tırki nêşeno raştnuştena Zazaki rê derman bo, çıra ke zıwanê do zaf ciyaro, hem z, bunya (strukturê) xo zewbinara; peydena yeme ser. Derdo gıran ena bare de enoyo ke, merdımanê ma zafêri Tırkiya u Tırki de wendo, hetê raştnuştene ra zi -bıwaziyo, mewaziyo- tesırê cı de mendê. Hema merdım ma çım de ena sem (bare) de adetê merdıman ra zêde, çiyo ke Zazaki rê mınasıbo, heto bin ra, usılê vatene ra yewbini çıqas gêno, ey qerar kero.
.jaguar
.jaguar, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Zazakipediya:Piya-ciya nuştene
Letey seri
Terımanê teknikan rê peyniye de lista qısebendeki de qayt bıkerê.[2]
I.Peyhurendi u namey / hurendnamey [domani-ra, mı-ra, ae-ra]
Pêserokê Ware u Tija Sodıri na derheq de qeydê cia nusnaena peyhurendi u namu/hurendnamu hata nıka ke çıturi musê cı, heni cênê de (anê ra hurendi). Hona ke Rastnustena Zonê Ma nêveciay bi, Ware de heni nusnêne. Hama taê pêseroku de hurdêna formu ra nusnêne. Çiyo ke zanon, Rastnustena Zonê Ma de no qeyde sero sare dacno.
Taine ya raa Kırdaski ra, ya ki raa Tırki ra nusno. Nine ra ravêr merdım gereke ebe raa ilm u mentıqi caê Zazaki wertê zıwanan de çip kero, gorê nae ki qeyde biaro meydan. Oyo ke ê qeydan zi %100iya xo nêbena. Taê zıwanan de dı imkani danê ra cı; yê Holandki, Norvecki ya ki qeydanê raştnustena Almankiyê newu de taê vurnaisu de dı imkani vatê. Merdım şeno nia ya ki heni bınusno[5]. Yanê, ilam yew be yew ke qeydanê imla biarime hurendi, no zıwan daêna rew nêxeleşino, vindi ki nêbeno.
Bewnime (nia dime), Rastnustena Zonê Ma de nae rê pelga 48. de se vato
"Peyhurendi, nê kelimê serbestiyê, nê ki sufikşiyê. Coka ison nêzoneno peyhurendu eve namu u zamiru ra, pia ya ki cia bınusno. (…) Ciavê ma werte dero. Peyhurendi eve zamiru ra pia yenê nustene, hama eve zovina kelimu ra cia yenê nustene."
Nae rê zi ez wazenan fıkrê xo pêskes keri
Peyhurendi her name ra dıme nê, yew rae vacina, hama yê hurdemêna namana.
Qıstasê ke qerar danê ra cı, ni dı nuqtê verênê[6]. Çıke çiyo muhim, xuya peyhurendiana. Peyhurendi, yew peybendê hali (Casus-Suffix) niya.
Royê Los Angelesi
Royê Los Angeles (Royê L.A.) yew royo ke Los Angeles de u tewr dergo.Dergiya Los Angelesi 77 kmo.San Fernando Valley de veciyeno u Okyanuso Gırd de qedîayeno.
Zazakipediya:Piya-ciya nuştene
Nae rê zi ez wazenan fıkrê xo pêskes keri
Hurendia Zazaki babeta b) dera, çıra ke namey benê çewt [“yê verg-i/verg-u”]. Zıwananê Ewropa de zanaena mı ra peyhurendi tım cia nuşinê. Tırki de coka çewtbiyais çino, halê namu ebe peybendu [-i, -de, -den, -e] nisan benê, namey ebe xo nêvurinê. Zıwananê Hind-Ewropa de (Almanki, İrlandki, Zazaki, Hindki, İspanyolki, Hermenki, Yunanki uib.) hurendnamey sufiksi niyê, daêna qesê xoserê/serbestê.
Villacourt
Villacourt, yew komunê wılayetê Meurthe-et-Moselleo. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêno.
Zazakipediya:Piya-ciya nuştene
Nae rê zi ez wazenan fıkrê xo pêskes keri
Sebebu ra yewê ki noyo ke, ver-/peyhurendi u namey, zıwananê binan de ki cia nuşinê [„mı ra”]: from me (İngl.), von mir (Alm.), van mij/me (Holl.), jı mın (Krd.), ez men Nm zA (Frs.), de mi (İsp.) uib.
Villacourt
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Villacourt ;
Zazakipediya:Piya-ciya nuştene
Nae rê zi ez wazenan fıkrê xo pêskes keri
Nê qesan de cıya nusnayış, vatena qesey rê zi mınasıbo.
Villacourt
Bıvênên
Lista komunanê Meurthe-et-Moselley
Zazakipediya:Piya-ciya nuştene
Nae rê zi ez wazenan fıkrê xo pêskes keri
Usılê vatene ke vat, Erebki de veranê „mı ra”, „minnâ”o, yanê pia nuşino, oyo ke min + ennâ ra amo pêser. Farski de, fekê qomi de, ez men Nm zA be to wt eb („mı ra”, „to rê”) gegane beno ezem MzA, bet Tb. Yanê hurendname beno zê peybendi, oyo ke Almanki de nae ra enklitische Endung (’qediyaiso pabeste’) vacino; Farski, Goranki, Soranki u Feylki (Kurdkiyê cêri) de ki esto.
Ma, Zazaki de ki durımo henên esto ke, hurendname u peyhurendi riyê herfegınaene ra amê pêser, zey yew qesey/cısmi vacinê? Esto; nae rê fekê Xozat-Vacuğe be Soyrege-Çermugi ya ki yê Palo-Çewlıgi de qayt bıkerime:
a bı mına amê [a be mın ra amê]: mın-ra: ràø, nàn. Yanê r gıneno, n’o ke biyo vindi ya ki quletiyo ro, ita vecino meydan, beno mına.[7]
Zobin: ez bı tuya; tı bı kamia ama; o bı maina [maine ra] ame; a bı kêneka (kênekı ra) amê; mı inan na vat[8] … uçh.
No hal de -an/-a yenê pêser, eke zê yew qesey vacinê, gereke pia bınuşiyê. Bızaniyo ke ni dı qeseê, vıleşiyê pê. Hama ‘mı ra’ de çekuye nina pêser, zê dı qesu ki vacino, nae ra yewêna argumano ke cia bınuşiyo.
Peyniya qesey: peyhurendi, name u hurendnamey ra cia bınuşiyo: Mı da to ro[9]. İne şıma ra vat. To rê yewna çay biari? Ey ra çiyê lom meke! Mêse da mı de.
Fekê Palo-Çewlıgi de peyhurendiy ya ki zerfi zê verêni de nêvacinê, tenê vuriyê ya ki xo-veng (Vokal, ünlü) quletiyo ro. Gegane metateze (göçüşme) ki biya: rê/ri à ır/rı à r’: Ez şıma r’ çay ona. Mêmonon ır xızmet bıkıri. dı à ıd / d’ : Kênek kıye d’ niya. Mı lacek ıd qısê kerd. zi à zı à z’: Ma z’ cı r’ va, gueş nyeda. Ombazon ız va, yı rınd kerdo.
Kıtabê O. Manni ya ki Peter J. A. Lerchi de ni peyhurendi ebe formo rê/ri; dı ya ki peybendê maykekiye -e/-ı nusnaiyê. Yanê hona xeylê waxt niyo ke taê vengi biyê vindi, neslanê peyênu de heni biyo.
Ez vaci ebe formo nıkaên (mır, şımad, merdımıd) ke bınuşiyê, serba fekanê binu rehet areze nêbeno. Nae ra çıqa ke destebera yena, zelal bınuşiyo. İsan şikino naca de alternatifê rono:
Eke ebe formo khan bınuşiyo, pêro wendoğu rê daêna rehet beno (redaksiyon gereke dest cıdo): Ez kıye dı ruenıştiya. Ma rı / ma ri zi xeberı amê. Şıma zi welatoni ğeribon dı moneni.
Ez kıye d’ ruenıştiya. Ma rı z’ xeber amê. Şıma z’ welaton’ ğeribon ıd monên.
II. Namey wextqısey be wextqesey ra [qesey ken-, nia da-…]
Bara pia ya ki cia nustena namanê waxtqesu be waxtqesu de fıkrê zafine tenêna kıfso. Na derheq de hem waxtqesey rê [‚qesey kenê’], hem ki fêlname (Verbalsubstantiv) u fêlsıfet (ortaç, Partizip)i rê gurenino [qeseykerdena cı], zobin ki waxtqeseo yardımker rê (Hilfsverb) [dana/yeno qeseykerdene]. İta ki merdım şeno qeydey areze kero.
„a ke nia do, qesey kero“ ya ki „a ke niado, qeseykero“ ? Senê qıstasi serba qeyderonaene estê? Merdım gereke na bare de Tırki ya ki Almanki ya ki zono ke ro u mentıqê Zazaki ra dürio, xo düri fiyo. Çıra ke –eke mısalê vacime-, qesey kerdene be nia daene, Tırki de yew mesdero, Almanki de ki: konuşmak, bakmak; sprechen, gucken/schauen.
Eke ma bınê hirey/heşi de ebe ni zonu ğeyal kenime, beno ke ni waxtqesu Zazaki de ki zê yew waxtqesey areze (fam) bıkerime, nae ver ki pia nusneme, ğeletinime. Oyo ke Zazaki de qesey nameo çewt/obliko, kerdene esıl sero waxtqese ebe xuya.
Farski de ke nia dime, ‘qesey kerdene’ ra herf zeden, ‘nia daene’ ra ki négâh kerden vacino.[10] Ni ki cia nuşinê [herf u négâh qesê xoserê]. Nuqtanê cêrênu de ez persê cia ya ki pia nustene sero, kenu ke sebebanê fıkrê xo eşkera keri.
A hawt zonu qesey kena. Ma dorme ra nia (nê)da. Ey germi têv dê. İne to ra xeberi da. Mı çıçegi ağwe day. Şıma ey goş danê. Şıöa ke hewna qesey nêkerdi bi, ine na mesela hale kerdi bi. Lınga mı ta diye. şıma ca mı nêda. Ma arebe de ca benime?
Şıma qesey (bı)kerê, i qesey mekerê! A ke nia dero, o ki qayt kero, cı ra xeberi medo. Kaşkia to jüri/zuri mekerdêne. Gosê cı ta de[11]! Tı germi têv de, o têv medo!
Halê emri de ki kelıma waxtqesey qesê de xosera/serbesta, şikina teyna ki vındero; zê fêlbendu (ra-, we-, de-, pıra-…) niya. Yanê hurendia verbendê/prefiksê emri bı- nêcêna. Merdım vacime şeno hem “qesey bıke(r-)” vaco, hem ki –eke tenêna kerd kılm- “qesey ke(r-)” vaco.
Fêlsıfet (ortaç, Partizip) zê sıfetio ke waxtqesey ra pêda biyo. Pianusnaena cı meqbulo. Taê waxteqesey ki estê, dergê; eke fêlsıfet de pia bınuşiyê, wendena cı bena çetıne. Ae ra mı çım de, nustoğ waxtqesanê dergu de cia bınusno.
Perarey, merdımê ma vindibiyae bi. Lınga mı tadaiya. Germia doy têvdaiye niya. Na mesela halekerdiya. Çê vêsae! Arebe hona tamirkerde niyo.
III.Fêlbendi (preverbi) be wextqısey [ra-kerdene, têra-kerdene…]
Se ke cor de ki vat, Zazaki de verhurendi ero, era fêlbendu (Präverbien, fiil takıları) de ki vecinê: rakerdene, rokerdene, dekerdene. Nine ra serkewte taê bini ki estê, zê pırakerdene, pırodaene, weamaene, têraçarnaene, pêrocınıtene, têkewtene, tafiştene uib.
Zazaki bara ni fêlbendan de dewletiyo. Farski u Kırdaski de taê biyê vindi. Zıwananê Cêrmenkiyan de zi esto, zey İnglêzki, Almanki, Hollandki uib. de. Wezifa fêlbendan esta ke, het ya ki hali musnenê[12].
Hetê antışê wextqısey ra Zazaki, Almanki ra nezdiyo: o nışeno ro : Er setzt sich hin. [roniştene : hinsetzen]
Fêlbendi kelımê serbesti niyê, teyna manê xo çino. Ae ra mesder de pia bınuşiyo: rakewtene, cıdaene, (kayber) cadaene, têrabiyaene, degınaene, weardene, roverdaene, tırocınıtene uib.
Qesebend de, lewê mesderi de gereke kılame/parentez de untisê cı ki bınuşiyo: pırodaene (dan- pıro)
Zê nuqtê III. de, eke pasif ya kauzatif gurena, mesder beno yew cısm. Coka pia nustena cı mınasıba.
Pasif: Cıle yena rafiştene. Ardi ke bıamêne rovitene, ardanê lazuti ra amêne pêsanıtene. Kauzatif: Mı pençere da (r)akerdene, peydena da cadaene. Ni genımi ewro rarıdene mede!
Hewri amey ra, şiliye guret de. Waxto ke şiliye gınê ra (vındete), ma xo pisenime têra, some. To pıro nêda. Ma pê cênime / pê guret. à Hem usılê vatene rê, hem ki fonksiyonê fêlbendu rê mınasıbo ke karê cumla ra cia bınuşiyo.
İstisna: Fekê Çermug-Soyrege : A şandı nêrakewtı. Ez nıka to ra abırryena. Ma çi-miyê xo ronanê / nêronao. Çıwali uja meronı!
à Se ke aseno, ita fêlbend be karê cumla ra vıleşiyê pê, biyê yew cısm. Çıra ke formo nêbiyais (olumsuzluk, Negation) de ki karê cumla be fêlbendi ra cêra nêbenê. Fekê Çermug-Soyrege (ÇS) de ae ra fêlbendi ebe yew heca[13] pia bınuşiyê.
Fêlbendê ke ebe dı hecaanê, zê pıro, pıra, pede, tıra, pêro, têra uib., fekê ÇS de ki cia nuşinê: Şıma danê pıro, şınê sukı. Mı vızêr inan dı da pêro. Ay derzinı dê pedı.
Tenê hebe cıdê! Ardu rovice! İ ke rakuyê, şiliye ke ragıno, o waxt xo têrapise, some. Xo weda(re)! à İta fêlbend hurendia verbendi/prefiksi bı- gêno. Usılê vatene ra ki, na hal de pia bınuşiyo. İstısna: Pê cê / pê gi! Pê mı mecê!
Fekê Vartoy de ke nia ki vacino: Hebe bıdê cı! Arda bıvice ro! şiliye ke bıgıno ra, xo bıpişe têra…, à o waxt cia nusnaene luzm beno.
Hebe cı mede! Ardu ro mevice! Şiliye ke ra megıno, tı xo têra mepise. Şıma xo we medarê! à No hal de verbendê/prefiksê nêkerdişi me- vecino, fêlbendi ra tepia kuno karê cumla ver: cia.
Zê nuqtê III. de, fêlname beno yew cısm. Coka gereke ebe fêlbendu ra pia bınuşiyo: Rovitena ardanê lazuti. Deguretena şiliye. Ni hardi ebe derutene paki nêbenê. Pêrodais mebo, werêamais bo!
Taê fêlbendi zê pıra (pa), pıro (po), pêra (pia), cêra (cia) benê ke sıfet de ki bıgureniyê: Kilidi helqa de pêra biy, nıka cêraê. şüariyê astori pıro niyo. Kıncanê mı de jirçê theyri pırao (paro). à fonksiyonê xo ke zê sıfetio, o waxt zê sıfeti bınuşiyo: Kopula (koşaç) de pia, waxtê veri de cia.
Désaignes
Désaignes, dewleta Fransa de, mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpesi miyan de yew komuna wılayetê Ardècheya.
Zazakipediya:Piya-ciya nuştene
III.Fêlbendi (preverbi) be wextqısey [ra-kerdene, têra-kerdene…]
Boçık: Fêlbendê ke ebe yew hecaê (ra, ro, de, we):
• Fekê cori (Dêsımi): Ey kayber ra nêkerd, ae kerd ra/ya. Ma da arê. à cia • Fekê Palo-Çewlıgi: Yı ber a nyekerd, yay/yê kerd a. Ma da ari. à cia • Fekê Çermug-Soyrege: Ey kêber nêakerd, ay akerd. Ma arêda. à pia.
• Fekê cori (Dêsımi): şıma da pêro, na pıra (pa) à cia • Fekê Palo-Çewlıgi: şıma da pyeru, na pıra. à cia • Fekê Çermug-Soyrege: şıma da pêro, na pıra. à cia.
IV. Sıfetbiyayış u nışange [beno serdın, kewnê zerre]
Zazaki de karê cumla ra tepia sıfet ya ki nışange/hurendi ke yena, zafêr verhurendi nêcênê: Meymani kunê zerre. Guretena verhurendi „era, ero“ ya ki „be“, hem feki dest de, hem ki hali dest dero. Bara pia-cia nusnaene de, pers, halê emri ya ki modusa waştene dero: