cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
.target
.target, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê bırriyayo a.
Fontaine-les-Grès
Fontaine-les-Grès, yew komuna wılayetê Aubea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
NGC 2099
NGC 2099, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Fontaine-les-Grès
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Fontaine-les-Grès;
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
Şewşewıki
Şewşewıki, tek (yewamar) Şewşewıke ya ki Baçermoke ya ki Baçormıke (mayki), heywanê cıcıkınê. Şewşewıki ca ra sê theyran pereni û heywani guonıni. Zafê yın pê bu'hcık (lulık), teyi zi pê yemışan xu keni weye. Dunya ser her ca zafi cınsi şewşewık û sobina teqlidi yın esti. La miyani yın dı en gırd hê Asya, Afirka û Awıstralya dı cıwiyeni. Eyi gı Awurpa dı cıwiyeni, verardê peli yın hirıs santim esta û pê bu'hcık xu keni mırd.
Molain (Aisne)
Molain (Aisne) dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
Şewşewıki
Şınasiye
Verardê peli yın yew metre û şeşti santim verın ca gena. Namê yın „Lûya perena“, ıni zi pê yemış xu keni mırd û wuye. Pyeru piya, tyetewr dı 'henzar cıns sobina teqlidi yın seri 'erdi ra esti. Ini 'heywani hewa nedeyın ra 'hes keni. Qey ki, hewa nedeyın dı peli yın dı qeşaya çirkın esta û ını hewa dı peli yın nêmışqeni. Rueşnayi şoq ra zêdyer ticê rueci ra xu paweni. Rueci dı xu erzeni cayêko tari û itya vındeni. Semedi bu'hcıkan wenık şew ser vındeni. Şew dı vengi ra wet yew gımi veceni. Ina gırayê (pêlê vengi) vengi gımeyış gına çi rı, tepiya zımena û ını zımeyış‘a gueşi şewşewık zaf gueşari. Pê ına gırayê gımi gı tepiya zımena, nêgıneni çi rı û pereni.
Xısusiye
Şewşewık yew sistemo radaro xusisi pa esto. Waxta waşte gı rakueri, xu çi‘ya pa lıngan‘a qunqeli kena (lıngan finena hewa) û darda kena û pa vındena...
Fek
Fek, wucıdê merdum u heywanan de cao ke çiyê werden u şımıtene kewno cı dey rê vaciyeno. Fekê insani de 32 (hirıs u dı) dıdani çiyê werdene kenê hurdi. Zıwan karê tham-guretene keno.
Veigy-Foncenex
Veigy-Foncenex, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
C.S. Lewis
Clive Staples Lewis (b. 29 Tışrino Peyên 1898 İrlanda - m. 22 Tışrino Peyên 1963 İngıltere) yew nuştekero İrlandayıc biyo.
Fek
İnsani ke werd xo fek de rınd hurdi nêkerd u qult kerd, beno ke bıhenekiyo. Çıke çiyê werdene gule de maneno u be na hal nêşeno nefes bıgêro.
İnsani ke rınd qaytê fekê xo nêkerd, dıdanê xo tım her werd ra dıme ya ki rocê ra reyê pak nêkerdi, fekê insani beno boyın. İnsano ke fek ra boe amê, keso ke lewe dero ey xo ra fino duri.
Kızılören
Kızılören (be Usmanıcki: کول ويران Kızıl Viran, be Zazaki: Qızılvêran) yew qezay Afyonkarahisaria.
Bıldiyan
Bıldiyan (be Tırki: Şahintepe), yew dewa Kolıkia. Cayê cı wılayetê Semsûri dero.
Burgonya
Burgonya (be Fransızki: Bourgogne) yew eyaletê Fransayo.
.juniper
..juniper, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê bırriyayo a.
NGC 5593
NGC 5593, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 333
NGC 333, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Balina miyan de ca gêno. 1877 de terefê Wilhelm Tempeli ra keşıf biyo.
Gavrelle
Gavrelle, dewleta Fransa de, mıntıqaya Hauts-de-France de yew komuna wılayetê Pas-de-Calaisiya.
NGC 6680
NGC 6680, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Tepışte
Tepışte kamci merdımo ke ceng  ya zi lec de hetê dışmên ra tepışiyeno u xoseriya cı destê cı ra gêriyena, cı rê vaciyeno. Fına hıquq de merdımo ke Hepısxane de cırım kerdo u ceza werdo Ey rê zi vanê. Be arezekerdışê tengi, tepışte leckeranê tepışteyan rê vaciyeno, teberê inan de zi gerila ya zi sivili zi kewnê cı miyan. Cı rê esir zi vaciyeno.
Molinchart
Molinchart dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
.club
.club, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: ) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Camusê Afrika
Camusê Afrika (Syncerus caffer), Asya de yew cınsê camusio.
NGC 2712
NGC 2712, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
NGC 6679
NGC 6679, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Quilly, Ardennes
Quilly, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Ardennesi de yew komuna.
Sommerau, Bas-Rhin
Sommerau, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Hugo Chávez
Hugo Rafael Chávez Frías (28 Temuze 1954, Sabaneta de ame dınya - 5 Adare 2013, Caracas de merd), siyasetkaro Venezuelayıc u 1998 ra heta mergê xo sermiyanê dıwela dewlete bi. Chávezo ke serra 2007ıne de serdarê Partiya Venuzuelawa Sosyalista Jûbiyaiye bi, 1997ıne de awanbiyayışê cı ra nat serdariya Hereketê Cımhuriyetê Pancıne kerda. İdeolociya xoya politiki “Seba seserra 21ıne Sosyalizm” u Bolivarwaniye biye. Dıwele de gıraniye dae ke reformanê ihtılalê Bolivarwaniyê sosyalistan biyaro kar.
Tuncel Kurtiz
Tuncel Tayanç Kurtiz (b. 1 Şıbate 1936, İzmit, Kocaeli m. 27 Keşkelun 2013, İstanbul), jew kaykerê sinemawano Tırko. Piyê cı Selanik rayo. Maya cı zi Boşnaka.
National Basketball Association
National Basketball Association ya zi nameyê xoyê kılmiye ra NBA, yew ligê basketboliyo profesyonelo ke Dewletanê Amerikayê Yewbiyaeyan û Kanada de saz biyayo. Serra 1946ıne de ameyo ronayene. Kanalanê têlevizyonê ESPNyi û TNTyi ra seyr beno. Logoyê NBAyiyê resmiyi sero resımê Jerry Westi esto.
Dwight Eisenhower
Dwight Eisenhower, yew siyasetkaro Amerikano. Ey serdariya Dewletê Amerikayê Yewbiyayey kerda.
NGC 586
NGC 586, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Balina miyan de ca gêno. 10 Keşkelun 1785 de terefê Wilhelm Herscheli ra keşıf biyo.
.top
.top, nameyê bandıra sewiyaya serêna jeneriko (be İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Pozantı
Pozantı, dewleta Tırkiya de yew qezay wılayetê Edeneya.
Nıfus
Pozantı de 21 mahley estê, ninan ra phanc teneyê cı merkez de ca gênê. Mahley bini zi dewê.
Mengíbar
Mengíbar, dewleta İspanya de eyaletê Endulusi de wılayetê Jaén de yew belediyaya.
Selda Bağcan
Selda Bağcan (b. 1948; Muğla, Tırkiya), yew senatkara Tırka labelê eslê xo Zazayo. Fına politika de zi xebetiyena.
Mengíbar
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Mengíbar;
Franche-Comté
Franche-Compté (bıwane: Franş-Kontê) yew eyaletê Fransayo.
Şampanya Ardeni
Şampanya Ardeni (be Fransızki: Champagne-Ardenne) yew eyaletê Fransayo.
NGC 2124
NGC 2124, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Nanteuil-lès-Meaux
Nanteuil-lès-Meaux, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Xızmete
Nanteuil-lès-Meaux de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Nanteuil-lès-Meaux;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
Raillicourt
Raillicourt, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Ardennesi de yew komuna.
Gaboğe
Gaboğe (Oryctes nasicornis, be Almanki: Nashornkäfer) keyeyê Scarabaeidae ra yew lulıko.
James Sie
James Sie (b. 18 Kanun 1962, Summit, New Jersey, DAY) yew aktor û komedyeno Amerikano.
Çors
Çors (be Tırki: Kulantarlası, Taşlık ) qezay Dêrsımi Pılemuriye de yew dewa nahiya Seteriya.
NGC 5594
NGC 5594, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Saimbeyli
Saimbeyli, dewleta Tırkiya de yew qezay wılayetê Edeneya.
Monampteuil
Monampteuil, dewleta Fransa de, mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komuna qezay Aisneya.
NGC 2713
NGC 2713, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
.nba
..nba, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
NGC 2130
NGC 2130, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Hard Luck Duck
Hard Luck Duck yew filmê animasyonio. No film 1995 de veto. Zıwanê cıyo oricinal İngılızkiyo.
.loan
.loan, nameyê bandıra sewiyaya serêna jeneriko (be İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Roald Dahl
Roald Dahl (b.13 Keşkelun 1916 Gali - m. 23 Tışrino Peyên 1990 İngıltere) nuştekero Galan biyo.
Mikroekonomiye
Mikroekonomiye, be menay kılmi ekonomiya qıteka. Zıwanê Yunanki ra yeno, menay cı noyo mikros; qıtek u ekonomios; ekonomiye. Mikroekonomiye ekonomiye ri heti firma, fabrika, endustriye u werdoğan ra çım erzına u deha kemi ekonomiya, yani deha tenik meseleyan sero kar kena. Mikroekonomiye de meseley maliyeti fırsatvıraştışi, erz-teleb u  elastikiyeti esti.
Gauchin-Légal
Gauchin-Légal, dewleta Fransa de, mıntıqaya Hauts-de-France de yew komuna wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Rilly-Sainte-Syre
Rilly-Sainte-Syre, yew komuna wılayetê Aubea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Rilly-Sainte-Syre;
.latino
..latino, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Rilly-Sainte-Syre
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
Xozi
Cınsiyetê xozan
Zazakiyê Veroci de xoz nameo umumiyo; neri rê vanê êlkane, maykiye rê vanê mahwiye (ma'hwi), leyrê cı rê zi vanê kudık.
NGC 587
NGC 587, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Hirê Heti miyan de ca gêno. 27 Tebaxe 1862 de terefê Heinrich Louis d'Arresti ra keşıf biyo.
Granera
Granera, dewleta İspanya de mıntıqaya otonoma Katalonya de wılayetê Barselona de yew belediyay Moianèsiya.
Peal de Becerro
Peal de Becerro, dewleta İspanya de eyaletê Endulusi de wılayetê Jaén de yew belediyaya.
Derekoyiye
Derekoyiye (be Tırki: Dereköy) qezay Dêrsımi Pılemuriye de yew dewa nahiya Seteriya.
Peal de Becerro
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Peal de Becerro;
Rancennes
Rancennes, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Ardennesi de yew komuna.
NGC 358
NGC 358, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Qıraliça miyan de ca gêno. 4 Şıbat 1865 de terefê Heinrich Louis d'Arresti ra keşıf biyo.
NGC 6697
NGC 6697, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Saulchery
Saulchery dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
Galametz
Galametz, dewleta Fransa de, mıntıqaya Hauts-de-France de yew komuna wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Évian-les-Bains
Évian-les-Bains, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Daisy-Head Mayzie
Daisy-Head Mayzie yew filmê animasyonio. No film 1995 de veto. Zıwanê cıyo oricinal İngılızkiyo.
Tufanbeyli
Tufanbeyli, dewleta Tırkiya de yew qezay wılayetê Edeneya.
Étrembières
Étrembières, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Çine
Çine, yew qezay u taxa wılayetê Aydıniya.
Mesnil-Sellières
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Mesnil-Sellières;
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
Île-de-France
Île-de-France (bıwane: İl dö Frans) yew eyaletê Fransayo.
.pramerica
..pramerica, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Yumurtalık
Yumurtalık, dewleta Tırkiya de yew qezay wılayetê Edeneya.
.xyz
.xyz, nameyê bandıra sewiyaya serêna jeneriko (be İngılızki: ) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Dewa Pile, Cimıne
Dewa Pile (be Tırki: Büyükköy) dewê da qezay Cimına.
Dewa Pile, dewa de Erzıngania u giredayiya qezay Cimına. Şarê dewe, qezay Dêrsımi Nazmiya ra şiyê qezay Muşi Gımgım. Uca ra amê Erzıngan Selepur, pey ra zi amê Dewa Pile. Dewe zerrey koyan de wedardiya u zaf berza.
Xırwatki
Xırwatki (be Xırwatki: hrvatski), yew zıwanê do Slawkiyê Verociyo. Eno zıwan Xırwatıstan, Bosna-Hersek, tayê dıwalanê dormeyan, İtalya de mıntıqaya Molise de û parçeyanê diyaspora Xırwatan de qısey beno.
Yenipazar
Yenipazar, yew qezay u taxa wılayetê Aydıniya.
Şêneke
Şêneke (be Tırki: Senek) qezay Dêrsımi Pılemuriye de yew dewa nahiya Seteriya.
Saponay
Saponay dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
Beni Affet
Beni Affet (be Zazaki: Mı beğş ke) jü seriyo de televizyonio ke Star TV de çap beno. No seri sera 2011 de Show TV de sıfte kerdo u sera 2012 de Star TV biyo transfer u heta nıka dewam keno. Beni Affet jü seriyo de rocanio. Formatê filmi drama u keyeyo, senaristê cı Ayşem Özge Yoldaş, Baran Yılmazo, direktorê filmi Gürsel Ateş, Mihriban Şahin u Bergüzar Demircioğluo. Produktorê filmi Nilgün Sağyaşaro. Amorê sezonan hiriyo, surey filmi 60 deqiqayo. Şırketê çapkerdışi Focus Filmo.
Adeyê Faroe
Adeyê Faroe (Telafuzê Zazaki: [farö], Faroeki: Føroyar, [ˈfœɹjaɹ]; Danki: Færøerne, [ˈfæɐ̯øːˀɐnə]), Okyanusê Atlantiki de yew taxımê adeyano. Qraliya Yewbiyayiye ra 200km zımey rocawani de, mabênê Norveç û İslanda de yew dewleta otonoma. Gronlanda ra piya aidê Qraliya Danimarkayo. Pêro piya erdê cı 14000km²yo. Nıfusê cı zi 50322 nefero.
Raucourt-et-Flaba
Raucourt-et-Flaba, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Ardennesi de yew komuna.
The Wind in the Willows (1995 film)
The Wind in the Willows yew filmê animasyonio. No film 1995 de veto. Zıwanê cıyo oricinal İngılızkiyo.
NGC 588
NGC 588, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Hirê Heti miyan de ca gêno. 2 Tışrino Verên 1861 de terefê Heinrich Louis d'Arresti ra keşıf biyo.
Bannost-Villegagnon
Bannost-Villegagnon, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
NGC 6696
NGC 6696, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Bannost-Villegagnon
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Bannost-Villegagnon;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
NGC 5597
NGC 5597, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Vatebend
Vatebend (ya zi qısebend, vatename u zıwano kıhan de Erebki ra luğat) esero nusiyayeyo ke rıçık u arezekerdış, vatış, nuştış u guriyayışê vateyan tede estê, cı rê vaciyeno. Vatebendşınasiye rê leksikografiye vaciyena, kamo ke vatebend nuseno, cı ra zi leksikografır vaciyeno. Vateyê yew zıwani senên nusiyenê, senên guriyenê, senên waniyenê u kamca ra ameyê zıwan miyan, heme inan vatebend gêno xo miyan.
NGC 2710
NGC 2710, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
.mckinsey
..mckinsey, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Évires
Évires, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Gosnay
Gosnay, dewleta Fransa de, mıntıqaya Hauts-de-France de yew komuna wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Masumlar Apartmanı
Masumlar Apartmanı jü filmê dramiê têlevizyonio ke terefê OGM Medya ra TRT 1 TV de 15 Keşkelun 2020ıne ra nat çap beno u heqa psikolociya yew keyey dero. Senaryoy cı kıtabê psikiyatre Gülseren Budayıcıoğlu, Madalyonun İçi ra gêriyao.
Film ke kanalê TRT 1 de roca sêşemiye de veciyeno, serrol de Birkan Sokullu, Farah Zeynep Abdullah, Ezgi Mola u Merve Dizdar kay kenê.
El Quisco
El Quisco, yew sûka dewleta Şiliya. Na sûke eyaletê Valparaísoyi de ca gêna.
Adaptasyon
Adaptasyon (Adaptation) dıma seleksiyono naturali zemano ke tede cayi habitati organizma de vuriyayış beno, eke organizma şena hema bıcıwo, gani u cınde bo cı ri vaciyeno, adaptebiyayışo ganiyano. Be raverşiyayışi zemani ra be adaptasyoni ra bedeni organzimayan hêdi hêdi vuriyeni u hali cıyo natural keni vini. Ganiyo/a ke şeno/a adapte bo, cı ri vaciyeno/a ganiyo/a adaptiv.
Adaptasyon, karakteristiko seleksiyonalo ke seleksiyono natural ra ameyo. Cêno ke husısiyeto adaptiv mocnıno, veri ra esto yani dıme ra nıvıraziyo, riy çevre ra nıvıraziyeno. Varyanti cıyi cênetiki veri ra est biyo u teno ke eno cên bar keno, cı ri ano avantac. Raveri Salvador Luria u Max Delbrück cerrebi kerdi u ê raverirabiyayışi varyantani mocnayi. Eni cıgeyrayoği be Testê fluksasyoni ra bakteriya Escherichia coli sero vurnayışo adaptiv kerdi be zemani ra bakteriyan de Antibiyok ver de vındış (Muqawemeto antibiyotik) veciyo u eni isbatê adaptasyonan u isbato adaptiv biyo.
Organizmay ke wayiri karakterani adaptiv niya, ya habitati ho vurnına ya ki nışena dıma vurnayışan bıcıwa u peynia cuwiyayış cı yeno, nesli cı bırniyeno u inca de mırena. Bırnayışi nesli organizmayan yeno menay biyayış kemi beno u kemiyeno, merdış beno zaf u hêdi hêdi peyniya eno gani yeno.
Eke waziyet beno ters, uca de seleksiyon vıraziyeno. Yani biyayışi ganiya ke wayiri karakteristiko adaptiva, ganiya ke wayir niya, cı ra deha berz beno u bırnayışi nesli beno vini.
Adaptasyoni ke ganiyan de aseni, hedef u amaci cı balıyo (belliyo). Emma amac u hedefi zafi adaptasyonan balı niyo u xetta estiya tay adaptasyonan nışınasiyeno u nızaniyeno. Sebebi cı enoyo ki mısal yew adaptasyon zemani veri de zaf weş u howl biyo u kari ganiy kerdo asen u qolay emma be zemani ra eno karakteristik fonksiyoni cı kerdo vini u kari gani nıresayo u hêdi hêdi biyo vini. Ya zi fayday eno karakteristiki esta emma hema nışınesiyeno. Ya azi eno karakteristik be yew karakteristiko binan ra gıre dayo u inca ra faydey cı esto (teoriya Spandreli).
Eno çımraviyarnayış bıni dı prensiban çızgi keno:
.uconnect
..uconnect, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
The Thief and the Cobbler
The Thief and the Cobbler yew filmê animasyonio. No film 1995 de veto. Zıwanê cıyo oricinal İngılızkiyo.
Xetlan
Xetlan ya zi Xatlon (Taciki: Хатлон), çehar wılayetanê Tacikıstani rao. Miyandê wılayetanê Tacikıstani de hetê nıfusi ra wılayeto tewr gırdo. Erdê cı 24,600 km2yo, nıfusê cı zi serra 2000ıne de 2,149,500 merduman amariyao. Şarê wılayeti pêro Tacikan ra yeno pêro. Teberê Tacikan de Uzbeki u Rusi zi tede estê.
NGC 6695
NGC 6695, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Wingersheim-les-Quatre-Bans
Wingersheim-les-Quatre-Bans, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Kuşadası
Kuşadası , yew qezay u taxa wılayetê Aydıniya.
NGC 2152
NGC 2152, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Zıwanê nuştışi
Zıwanê nuştışi miyandê zıwani de feko ke nuştışi rê esas gêriyao, cı ra vaciyeno. Cı ra zıwano standard zi vaciyeno. Key ke çiyê nusiyeno, nuştey nusiyenê zıwan de zıwanê nuştışi esas vêniyeno u be ey ra piya nusiyeno. Zıwan be averşiyayışê demi ra piya her tım xo resneno cı, reseno u çiyanê neweyan gêno xo miyan, çiyanê kıhanan zi veceno teber.
Her zıwan kamca de qal beno se, caygeyê xo de ca be ca qalkerdışê o zıwani vuriyeno. Coka zıwanê zıwanseri çıniyeno we, standard beno u nuştış u qalkerdışê be ey ra piya keriyeno.
Vaulx, Haute-Savoie
Vaulx, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Tapirê Amerika
Tapirê Amerika ya zi Tapirê Brezilya yew heywano. Cayê cıwiyayışê tapiri Amerika Latineyo.
Şiraz
Şiraz (be Farski: شیراز) verocê rocawanê dewleta Irani de yew sûka. Şiraz paytextê eyaletê Farsiyo.
Coğrafya
Şiraz sûkê da koyına. Koyê Zağrosi (1 486 m) tiya de ca gêno. Erdê Şirazi zaf wışko. İranıci Dola Meherlu ra xo rê sol vecenê.
Limousin
Limousin (bıwane: Limuzen) yew eyaletê Fransayo.
Gouves
Gouves, dewleta Fransa de, mıntıqaya Hauts-de-France de yew komuna wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Caguar
Caguar (nameo taksonomik: Panthera onca) yew heywano ke aidê familyay pısıngano u inan rayo. Cayê cıwiyayışê caguaran verocê Amerika u Meksikao. Caguar yew pısınga de gırda ke gruba Caguaran raya.
Cıwiyayış
Caguar verocê Korya de zi pısınga tewr gırda. Caguar yew heywano goştwerdoğo u ğezal, tapirê amerika, pekary, kutık u kaymanan weno. Caguar 85 heywanan ra nezdi ganiyan weno.
Coğrafyay Pakıstani
Coğrafyay Pakıstani (ebe Urduki: جغرافیہ پاکِستان), cayê Pakıstani Asyay Veroci dero. Veroc de dormey Deryayê Umani, rocvetış de İran u Efğanıstan, zıme de Çin u rocvetış de Hindıstan estê. Erdê Pakıstani 880,940 km2o. Noxtaya Pakıstanio tewr berz kohê K-2 Godwin Austenio. Berziya kohê K2i 8.611 metreyo. Zımey Pakıstan de Gilgit-Baltıstan,Wezirıstan u zımey Beluçıstan zaf berzo u kohıno. Verocê Pakıstani zaf germo u iklımê Musoni verocê Pakıstani rê her mewsım zaf tesir keno. 6 aşmi/mengi vartışê varani zaf berz beno u heto bin ra 6 mengi vartış qet nêbeno. Miyandê Pakıstan u Hindıstan çolê Çolıstani esto. Zımey Pakıstani zımıstani de zaf serd beno. Pakıstan de gol çıniyo. Tenya Royê İndusi esto. %100ê erdê Pakıstani erdo u %0ê erdê Pakıstani awıno. Zımey Pakıstani de zaf dari estê, merkezê Pakıstani de zi teyna vaşi estê. Verocê Pakıstani de zi dari ya zi vaşi çıniyê. İklımê verocê Pakıstani her mewsım zaf germo.
Edis Görgülü
Edis Görgülü (b. 1990, Londra), yew muzisyeno. O Londra de bi keye xo berd İzmir u uca bi pil. Serranê lisa u universite de tehsilê muziki gırewt. Key ke ey Universitey Galatasarayi vıst xo dest, keyey xo berd uca u albumê vet.
Le Pavillon-Sainte-Julie
Le Pavillon-Sainte-Julie, yew komuna wılayetê Aubea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
Aksara
Aksara (ya zi akshara, be Dêvenagerki: अक्षर, akṣara) yew terimo Sanskritkiyo ke yeno era menaya "bêintızam, bêserûber, sabitkerde, nêvurriyaye" (अ, a- "nê-" û क्षर्, kṣar- "rabıjiyayene, bın kewtene" ra).
Le Pavillon-Sainte-Julie
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Le Pavillon-Sainte-Julie;
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
NGC 383
NGC 383, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Maseyan miyan de ca gêno. 12 Keşkelun 1784 de terefê Wilhelm Herscheli ra keşıf biyo.
NGC 2709
NGC 2709, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Regniowez
Regniowez, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Ardennesi de yew komuna.
NGC 5599
NGC 5599, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Zazakipediya:Kar u Zenati
Kar u Zenati; êz wazena hebê bahsê idarekerdenı u ekonomidê Zazayan-Dımıliyan bıkera. Dımıliyan miyan dı veri u ewro nê kar u zenati estibi. Ìdarekerdenı u ekonomiyê Dımıliyan veri cıtêrey, recberey, seydwaney, heywan warikerdenı (Dewar u çarwey) u zewbi tay zeneetan serbi. Dı o dem dı sera %60 yê şardê Dımıliyan cıtêrey kerdê, dewar warikerdê u nanê xo a ray ra vetê. Sermayedarê Dımıliyanê ê wexti Beg, Şêx, Axa, Bezırgan, Tacır, Zenetkar u herwına bi. Şarê neçari zi recberey, cananey u kar u barê inan kerdê. Taynay zi bı tay heywan u karıtenda erd, dık, rez, baxçe, bostan, qezenc u zerzewata idarê xo kerdê. Tabi warikerdena heywanan zi idarekerdenda ninan dı zahf rolê gırdi kaykerdê. Zahf keyey (eşiri) wêrê bolandê çarwan u naxırdê dewari bi. Qatıxê inan vetê werdê u o kı cı ra vêşi mendê zi berdê rotê u idareyê xo pa kerdê.
Şarê Zaza-Dımıliyan, embıryanê Kırdas, Ermen, Asuri, Farıs u Ereban bı u nê heme enbıryanê pê bi. Bolê cı yê çarwan têmıyan dı çerayê u kergê cı kewtê têmıyan. Bı enbıryan biyayena yan zi têmıyan dı heyatê xo ramıtê. Kırdas, Ermen, asuri u Dımıliyan miyan dı, o wext dayen u gırotenêda zahf germı, dostani u weşı estıbi.
Nê qewıman miyan dı şarê Ermeniyan u ê Asuriyan zahf dewlemendi bi u zahf zenati cı dest ra ameyê. Zeneetê ê çorşmi u karê zeneeti kerdenı nime ra vêşê cı Ermeniyan destı bı. Tabi na dayenı u gırotenı hetı zi, zülüm u zordarey, tahda kerdenı u lej mabêndê nê qewıman dı kemi nêbı u tım ramıt. Fitne u fêsadan, zordest u zalıman nê rehat nêverday u tım verday pê. Qandê zayıf u bêqüwet vıstenı u bı no hesaba xo destan bın gırotenı, dest mal u mülkdê cı ser nayenı. Bı pê dı kıştena u zayıf vıstana ê bı seran a xo destan bın dı tepışti u hewna zi ê yê tepşenê. Tabi nê lejan dest, welatê ninan zi talan u wêran biyê. Tabi nê lejan u na talankerdenı dı ê kı zahf zerar diyê, bolê cı Dımıli (Zazay) bi. Çımkı taydê Zaza- Dımıliyan xıristiyan, taydê cı Elewi u taydê cı zi suni Müsülmani bi. Nê sedeman ra zahf zerar diyê. Tabi qandê dewlemendeyda welatê Zaza-Dımıliyan, kırdasan (Kürdan), Osmaniyan, Ìraniyan (Farısan) u Ereban bı serana hêrış berd şardê ninan ser. Bı nê hêrışana zi nêmendi, Welatê ninan sero da pêro u welatê ninan xo lıngan bın dı talan u wêran kerd. Zekı belati sero pêrodê, wıni welatê ninan sero da pêro u welatê ninan kerd welatê lezi. Bı n! o hesaba xo lıngan bın dı paykerd,pıloxna pêser, pelçıqna, kerd talan u wêran u vıst xo destan bın. (Tabi dı no nabêndı Welatê Ermeniyan, Asuri-Suryaniyan u ê Kürdan zi lıngan ver şı, talan u wêran bı u kewt destandê ê şarandê bıqüwetan bın. (Şarandê zey Osmaniyan, Ìranıjan u Ereban).
Tabi teniya bı destandê nê dışmenana nêbı. Ju ju fını zi ninan bı xo hêrış berd pêser, yan zi bı xo bı xo pê kışt u welatê xo kerd talan u wêran. (Tabi nê zi fına bı kayandê dışmenanê pisana biyê)
Fına sıfteyênı bı hêrışkerdenı u destandê Sellaheddinê Eyübi ya nê welati kewti destandê Ereb u Müsülmanan bın. E ya tepeya zi dıha nêşa miyaneyê xo rast kerê. Herga kı serehewada dışmenan da sere ro u ê pıloznay pêser u xo lıngan bındı pelçıqnay. Bahdê Sellaheddinê Eyübi, derba en gırdı no fın Osmaniyan u Farısan dest ra werdı. Osmaniyan u Farısan welatê ninan xo miyan dı kerd lete-lete u xo destan bın dı tepışt. Tabi Ìdrisê Bidlisi zi derbêda gıranı dê şardê xo ro, şardê Zaza-Dımıliyandê Elewiyan u Ermenıyan ro. Ey zi kardesteya Osmanıyan kerdı u bı kaykerdenda kayandê inan a ramıt eşirandê Zaza-Dımıliyan, ê Kırdasan u ê Ermeniyan ser u ê vısti destandê Osmanıyan bın. Zerarê Sellaheddinê Eyübi u ê Ìdrisê Bidlisi zahf şardê Zaza-Dımıliyan rê u ê şarandê binan rê biyo. Vanê Tarix ê wırnan ef nêkerro, mahkum bıkero.
Tabi teniya bı ninana Zi nêmendo. Bedırxaniyan zi sıfte rolêdo zahf gırd Osmaniyan hetı, osmaniyan miyan dı kaykerd. Zahf merdımê cı kışta Padişahandê Osmaniyan ra bi paşay. Labırê Paşayanê Osmaniyan inan rê zi kay kaykerdı. Bahdê kaykaykerdenı Bedırxaniyan hemver Osmaniyan serehewada, labırê nêşa serkewê. Çımkı gırwe gırwira ravêrd bı, qedıya bı u eşiri heme zayıf kewti bi. Bahdê Bedırxaniyan, Ìbram Paşayê Milliyan, Xalıt Begê Cibran u jewbi tay sereşirê Kürdan amey kayandê Osmaniyan. Osmaniyan Alayıyê Hemidiyan vıraşti u tay sereşirê Kürdan kerdi serdarê nê Alayıyan.
Ìbram Paşayê Milli, bı ordiyandê zahf gırdana hêrış berd Eşirandê xo u Dımıliyan ser. Bı ê hêrışandê xo ya ê zayıf vısti. Ca bı ca tay eşiran xover da, labırê se kerê, ê zahf bıqüwet bi. Mıntiqa Sêwregı dı eşira Heciyan (Ewro cı rê vanê Bıcaxıj) u sereşirê cı Osman Paşay Heciyan hemver Alayandê Hemidiyan u Osmaniyan serehewada. Labırê nêşa serkewê.
Bahdê ca bı ca pede şiyayenda eşir u sereşirandê Zaza-Dımıliyan u Kürdan-Kırdasan, nê wırna şaran zi zahf zerar di, zayıf kewti u dıha nêşa miyaneyê xo raşt kerê. Bı no hesaba qüwetanê Osmaniyan u ê Milliyan welatê ma talan u wêran kerd, veşna u na pa. Tabi bahdo aqılê Ìbram Paşay ame cı sere kı, o yo şaş keno. Labırê fına gırwe gırwira ravêrd bı. No fın hemver Ordıyandê Osmaniyan serhewada u lejkerd. Eşiri xo ra veri ra ê lejan dı zeyıf kewti bi. Ey ra qandê Osmanıyan zor zahmet nêbı. Bı ordıyandê xo ya hêrış berd ordıyandê Ìbram Paşay ser. Ìbram Paşay Milliyan xover da, labırê se kero, veri xeta kert bı, qüwetê Dımıliyan u ê Kırdasan cêser vısti bi u pêro pêra cêser kewtibi u bibi vılla. Osmanıyan bı no hesab a zorê ey zi berd. Bahdê şıkyayenda ey welatê ma Dımıliyan, Ermeniyan, Asuri-Suryanan u ê Kırdasan temamê cı kewt kontroldê Osmanıyan bın, bê Eyaletê mıntiqada Dersımi. Eyaletê mıntiqada Dersımi zi bahdê hemını kewt Tırkan dest. Lezê serehewadayenı u teslim nêbiyayenda Dersımi dı serda 1936 an dest pey kerd. Dı serda 1937-38 an dı şarê Dersımi qetıl bı, labırê fına zi teslim nêbi. Ca bı ca xover da heta serda 1954 an. Serda 1954 an ra tepya qontrol heme kewt Tırkan dest.
Bı no hesaba, bı nê kayandê pisana dışmenan eşirê kırdasan bı destandê eşirandê kırdasana, ê dımıliyan bı destandê dımıliyana, yan zi kırdas bı destandê dımıliyana, dımıli bı destandê kırdasana dayê şıknayenı u zayıf vıstê. Bahdê zayıf vıstenı hêrış berdo cı ser u serey cı pelçıqnayo. Bêaqıleya ma, kay amyayana ma, xapeynayena ma, biya sedemê destan bın kewtenda ma. Hendık wına bıdomno, bıramo ma nêşenê destandê dışmenan bın ra bıgengazey a bıreyê, xoser u serbest bê.
Tabi nê lej u nê hêrışan sektey zahf gırdi dayê idarekerdenê u ekonomidê welatê ma ro. Bahdê her lej, her talan u wêran kerdenı fına newe ra vıraştenı u ray vıstenı cı rê icab kena. Nê sedeman nêverdayo ma ravey şırê. Welat yan zi şaro kı tım cı sero, yan zi cı miyan dı lej bıbo, nêşeno çiyê dı serkewo yan zi dezgena xo dest fino. Ney ra zahf peyra mendo. Bındestey u lejan ver, serdesteneyda Tırkan u kardesteney kerdenanda Kürdan u zewbi ê şarandê binan ver şarê ma Zaza-Dımıliyan nêşayo serey xo hewado, bıwrêno u wahêrê kar u dezgeyê bo. Osmaniyan u Kürdana heme ray u neqebi cı ver gırotê u rayê cı bırnayê. Tım koyan sera geyrayê u lej kerdo. Nê sedeman ra zi kesê cı nêşayo bıwano u raybereya şardê xo bıkero. Sera dewayunewê %99 cı bêwende mendê u lejwani biyê. Kürdan u şaranê binan wendo, osmaniyan dı biyê paşay u kıtabi nuşnayê. Ìnan zi wınyayo kı şarê ma Zaza-Dımıliyan nêzanayeyo, şarê ma xosero hesıbnayo u gorey menfeetê xo kar ardo. Tabi Kürdan zi ma rê tayn tahda u zülüm nêkerdo. Hewna zi ê yê ma xosero hesıbnenê u xo rê kar anê. Bahdê nê izahetê zahf werdi ez wazena bira tay kar, zenet u çiyandê pa idarekerdenı u xo pa warikerdenı ser.
Nuğtoğ: Koyo Berz
Tekin Ağacık
Tekin Ağacık yew kaykerê têatroy u şairo. Tekin Ağacık roca 02.10.1972 de Erzıngan de maya xo ra bi. Tekin Ağacık, wexto ke heşt serre biyo, piyê xo, wexto ke des u çar (çarês) serre biyo ki maya xo kerdê vindi. Riyê feqıriye ra, mektebê verêni ra dıma nêşa bıwano u mecbur mend guriya. Gênciya xo de hewesê şiiri kerd, serra 1996ine ra dıma ki bi eleqadarê têatroy. Xeylê grubanê têatroy de ca gırewt, kay kerd. Nıka ki be Kırmancki stand-up kay keno, seba têatroy kayanê Zazakiyan nuseno.
Kıtabê şiiranê xoyo verên “Tayê Bota Şo, Ez Cıwiyena” payiza peyêna 2008ine de neşr bi. Tayê şiir u nuştey xo pêseroka "İnsancıl" de veciyenê.
Telefuz
Telefuz vateyê ke yew zıwan miyan de ca gênê, vaciyayışê inano. Zıwanşınasiye de guriyayışê vate ya zi cumla de waniyayışê zıwani u vengraçarniyayışê waniyayışan telefuzo. Her zıwan de telefuz yewbinan ra ciyayo. Zazaki de telefuzê keyne u kêne ya zi eyni u êni yewbinanraciyabiyayışê telefuziyo.
Sandıklı
Sandıklı (be Usmanıcki: صندقلو) yew qezaya Afyonkarahisaria.
Heqê LGBTy
Heqê LGBTi heq u hıquqê ke merdımê hemcınsbaz (gey u lezbiyen), biseksuel ya zi transgenderi genê xo miyan, namey eyo. Heqê merdımê LGBTi ca be ca vıriyenê, her ca de yewbini nêtepışenê. Tayê dewletan de heqi estê zey zewecê hemcınsbazan u yewiya medeni, tayê cayanê binan de zi hemcınsbazan rê cezay kıştışi esta. Qanunê ke merdımanê LGBTi sero vıraziyayê, wayirê qıc u domani biyayışi, heqê goçkerdışi, heqê eskeriya rê kewtışi, heqê diskriminasyoni, heqê sucê nefreti, sodomiye u heqê qanuni ver de hem amariyayışi, inan ra yenê pêra.
Mıletê Yewbiyayey, serra 2011ıne de deklarasyon ilan kerdo ke merdumê LGBTy sero diskriminasyon, cırakerdış u cıraamardış, sucê nefreti, hemcınsbazan rê cezadayış u şıdetmocnayış kewnê/kunê zerrekê cawıtış u ixlalê heqanê merduman u gereke ke heq u hıquqê hemcınsbazan bısevekniyê, bıpawiyê u inan sero rapor bıvıraziyo. Ewro des u heşt dewletan de zewecê hemcınsbazan esto.
Cihan de heq u hıquqê merdumê LGBTy
Tarixê Hezirane 26 2015i ra nat, des u heşt dewletê cihani de tenê hemcınsbazi şenê bızewecê yani hemcınsbazan ra zewec esto. Namê enê dewletan: Arcantin, Belçıka, Brezilya, Kanada, Danimarka, Fransa, İslanda, İspanya, Luksemburg, Hollanda, Zelanda Newiye, Norwec, Portekiz, Afrikaya Veroci, İswec u Dewletê Amerikayê Yewbiyayey and heto bin ra taê cayanê ke bınê enê dewletan de manenê, inan de zi zewecê hemcınsbazan esto. Desto bin ra zi, hewt dewleti de zi hemcınsbaziye rê cezaya kıştene esta. Namê enê dewletan: Erebıstanê Seudi, İran, Efğanıstan, Sudan, Moritanya, Yemen u Bruney.
Ereç
Key erêç (Paskuler), ını key (kay), cua ver Sarcon (dewa qezê Depi (Karakoçan), Xarpêt) ıd qıcon u xuerton key kerdên. Tarixê yı vatışoni Sarconıcon, kalıkon - pirıkon ra mêras mend u ını mêras yow letê cuiyenê (kültür) ına dowo. Sobina welati Zazayon ıd ını key esti, çıni, ma nêzoni. La pê ını nuştış ma wazeni wa mıletê ma cuiyenê xu, xu vira mekır u qıconi xu ını cuiyene bıd pê 'hesneyış u musnayış. Erêç, pê pay yowbini cı qeldeyış (ramerrednaene) key binı. Dow ıd me'hla me'hla key binı (kay biyêne).
.ladbrokes
..ladbrokes, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
El Tabo
El Tabo, yew sûka dewleta Şiliya. Na sûke eyaletê Valparaísoyi de ca gêna.
Loren
Loren (be Fransızki: Lorraine) yew eyaletê Fransayo.
Monceau-lès-Leups
Monceau-lès-Leups dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
İskenderkul
İskenderkul (zıwanê Taciki de: Искандаркӯл / Iskandarkūl) oyo ke, golê Tacikıstanio ke wılayetê Soğdi de ca gêno. Erdê goli 3.4 km2yo u gol hewtay u dı (72) metre xoriyo. Eno gol, golê do namdaro. Namê xo İskenderi ra gêno, kul zıwanê Taciki de golo u İskenderkul zi Golê İskenderio.
Les Gets
Les Gets, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Köşk
Köşk, yew qezay u taxa wılayetê Aydıniya.
Miyandonıke
Miyandonıke mezrê da dewa Mazra Sılêmanana Pılemoriye de. Caê xo wertey Mazra Sılêmanan u Yarbaşiye de, raya şusay Erzıngan - Têrcani ra nezdiyo, cao berz de niyo.
Şarê na mezra Balabananê, Zazaê Elewiyê. Verê coy Ermeni ki tey biyê. Wayirê Miyandonıke ezbeta Sılêmanan ra Çê Ğeyalio. Serranê 1980ine ra nat tek keye (Çê Memed Ağaê Miyandonıke) tede esto.
Leşe
Leşe ya zi lese, becna û gırdiya wucıd rê vaciyena. Leşa insanan miyan de xeylê ferq esto. Tayê insani zaf dergê, yanê 190 cm ra zêde dergê. Tayê zi zaf qıckekê. Êyê ke zaf qıckekê inan rê cuce vaciyeno.
The Tale of Tillie's Dragon
The Tale of Tillie's Dragon yew filmê animasyonio. No film 1995 de veto. Zıwanê cıyo oricinal İngılızkiyo.
Kanurki
Kanurki yew kudenayışê fekano ke serra 1987ıne ra nat terefê çar milyon kesi ra, Nicerya, Nicer, Çad, Kamerun, şenıkek zi verocê Libya û diyasporaya Sudani de qısey beno.
Grévillers
Grévillers, dewleta Fransa de, mıntıqaya Hauts-de-France de yew komuna wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Remaucourt, Ardennes
Remaucourt, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Ardennesi de yew komuna.
NGC 6694
NGC 6694, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
.win
.win, nameyê bandıra sewiyaya serêna jeneriko (be İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
NGC 589
NGC 589, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Balina miyan de ca gêno. 1886 de terefê Frank Mulleri ra keşıf biyo.
Didim
Didim, yew qezay u taxa wılayetê Aydıniya.
Centre-Val de Loire
Centre-Val de Loire (be Zazaki: Merkez) yew eyaletê Fransayo.
Giez, Haute-Savoie
Giez, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
NGC 2154
NGC 2154, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Merdım
Merdum, merdım ya zi insan (be Latinki: Homo sapiens) tewrê be tenya ê heywanan ra cınsê Homoyo ke raveri Afrika de ameyo diyayış û uca ra heme dınya sero vıla biyo. Goreyê alıman ra, anatomiya merdumê ewroyêni verê 200.000 serran de vıraziya û 50.000 serrio ke hereketê merdumiê moderni kıfş biyo. Merdum tewrê primatan rao û familyay meymunan rao.
Ewro dınya sera 7.106.000.000 merdumi estê.
Monceau-le-Waast
Monceau-le-Waast dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
Chauffour-lès-Bailly
Chauffour-lès-Bailly, yew komuna wılayetê Aubea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
La Grande-Paroisse
La Grande-Paroisse, yew komuna wılayetê Seine-et-Marneya. Na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Chauffour-lès-Bailly
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Chauffour-lès-Bailly;
La Grande-Paroisse
Xızmete
La Grande-Paroisse de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê La Grande-Paroisse;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
Zera
Hardê Zera de, cau ke Carekıji u Gınıji teyrê u têy weşiya xu ramenê, caê de cennetu. Ni hardu de koê berji, cem u awanê serdenu ra pia enway çêşit vilıki, nebati u mêywey resenê ra.
Hardê aşira Carekızu be hardê aşira Gınızu zaf zenginu. Ni hardu de, madenê gırşi estê. Qoçgiriye de, sola aşiru pêru; hardê Çarekızu de vêjina.
Tarix
Dormey na qeza tewr veri Dewrê Neolitiki de insani cıwiyay bi. Lecê Kosedaği erdê na qeza sero biyo. Hakimiyetê Moğolan dıma Aretna u Begiya Kadı Burhanettini tiya de hıkum kerdo. İnan dıma zi İmperatoriya Usmanıcan tiyayan rê biya hakim.
.pru
..pru, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Sabiote
Sabiote, dewleta İspanya de eyaletê Endulusi de wılayetê Jaén de yew belediyaya.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Sabiote;
Adem
Adem (be İbranikiyo Standard: אָדָם ʼAdam, be Erebki: آدم ʾĀdam) yew peyğamberê İslami, Xıristiyanan u Musewiyano. Gorey tayê dinan ra, o hem zi merdumo sıfteyıno ke terefê Homay ra aferiyao, gorey kıtabê Teqwini (aferiyayış, biyayış) ra u namey xo kıtabanê Musewitiye, İsewitiye u İslami de dekerriyeno.
Germencik
Germencik, yew qezay u taxa wılayetê Aydıniya.
Leubringhen
Leubringhen, dewleta Fransa de, mıntıqaya Hauts-de-France de yew komuna wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Gruffy
Gruffy, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Fransızki
Fransızki (be Fransızki: la langue française), yew zıwanê familyay Hind u Ewropao, ê gruba Romankiyano. Dınya sero 115 ra hetan 200 milyon merdımi Fransızki qısey kenê. Fransızki, dewletanê zey Fransa, Belçıka, Luksemburg u İswiçra de zıwano resmio. Labelê 54 dıwelanê binan (ninan ra zafêr koloniyanê Fransızanê kıhanan) de zey zıwanê ma u pi ya zi ey ra dıme tewr zêde qısey beno.
Texmin beno ke dınya sero dı sey milyon merdımi Fransızki zanenê. Se u vist u heşt merdımi zi Fransızki zey zıwanê ma u piyê xo ya zi zıwanê do dıyın qısey kenê. No amar vist u new dewletan de vıla biyo. Ewropa de Fransa, Monako, Belçika, İswiçre u Luksemburg de taê mıntıqan de, yew zi Afrika u Amerika de zi mıntıqanê otonoman de zıwano resmio. Fransızki kamca de qısey beno, kamca de merdımi Fransızki zanenê, ucay rê vanê Frankofon.
Fransızki zey zıwananê İspanyolki, Portekizki, İtalyanki, Katalanki u Romenki dewamê zıwanê Latinkio, yewê zıwananê İmperatoriya Romao.
Tarix
Fransızki yew zıwano Romankiyo, no zi mocneno Fransızki ke Latinki ra resao, rıçıkê cı reseno Latinki. Fek u diyalektê Gallo-Romankiyê ke zımey Fransa de qısey biyêne, Fransızki ê fekan ra veciyo miyan. Formê kıhani ê Fransızki Fransızkiyo Kıhan u Fransızkiyo Miyanêno.
Hakimiyetê Roma de şarê Galya zıwanê Fransızki musao, kerdo zıwanê xo. Cokao ke zıwanê şari verênde Fransızki nêbi, şarê mıntıqa zıwan gorê xo musao u qısey kerdo wıni zi zıwanê karakterê xoyo xısusi veto, Latinkiyê cayanê binan ra abırriyao. Nê Latinkiyê Galya zi dı letan ra abırriyaê; yewo ke Fransızki biyo, yewo bin zi Arpitki u zıwanê bini biyê.
Têversanayış be zıwananê binan
Cokao ke Fransızki zıwanê do Romankiyo, nezdiyê zıwananê Romankiyê binano u çekuyê xo be nê zıwanan eyni rıçıki ra yenê.
NGC 5600
NGC 5600, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
.ist
.ist, nameyê bandıra sewiyaya serêna jeneriko (be İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
İzafe
halo çewt (casus obliquus)
'' İzafey sero no nuşte hewna nêqediyao. Tı şikinay be iştırakê xo pheşti bıdê Wikipediya Zazaki. «[ bınusne.]»
Remilly-les-Pothées
Remilly-les-Pothées, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Ardennesi de yew komuna.
NGC 6693
NGC 6693, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 2707
NGC 2707, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Scratch and Crow
Scratch and Crow yew filmê animasyoniyo kılmo. No film 1995 de veto. Zıwanê cıyo oricinal İngılızkiyo.
Şehadet
Şehadet (be Erebki: شهادتان Shahadatan ya zi الشهادة As-Shahadah) yew şertê İslamio.
Şehadet be Erebki wına vaciyeno: أشهد أن لا إله إلا الله و أشهد أن محمد رسول الله lā ʾilāha ʾillà l-Lāh, Muḥammadun rasūlu l-Lāh.
Roşan Lezgîn
Cuya ey
Serra 2011 ra nat redaktorîya rojnameyê Newepelî û editorîya kovara Şewçila keno. 2012 ra nat zî edîtorîya Weşanxaneyê Roşna keno.
Eserê ey ke weşanîyayê
Roşan Lezgînî bi kirdkî û kurmanckî gelek kitabî nuştî û tercume kerdî. Hetanî nika nê kitabê ey weşanîyayê:
.msd
..msd, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Zewecê hemcınsbazan
Zewecê hemcınsbazan namey zewecio ke dı merdımê hemcınsbazi tede formatê yew keyey (ailey) de zeweciyenê u namey zewecê inano, zewecê hemcınsbazano. Zewecê hemcınsbazan rê zewecê geyan, zewecê lezbiyenan, zeweco homseksuel, zeweco ekual (mışterek) zi vaciyenê. Serberstkerdışê zewecê hemcınsbazan hetê Cemiyetê Psikiyatriya Amerikani ra zey "heqa qanuni" vêniyao, konseptê hemamardışi de u diskriminasyon u cırakerdışê cınsi wedarıtış, legal vêniyayış u vırnayışê ke enê xısusi de vıraziyenê, inan kewnê zerrekê xo ra.
Tarix
Verocê Çini de, domê Xandeanê Mingi de mıntıqa Fujiani de cêniyê pili be cêniyê ke deha gencê ra zeweciyêne be toren u merasimi ra. Mêrdeki zi be mêrdekê bini zeweciyêne. Çağê Antiki de Ewropa de zi mêrdêkan miyan de zeweci vıraziyayi. Qeydo ke tede zewecê hemcınsbazi esto, İmperatoriya Romay ra mendo. Enê zewecê hemcınsbazi, zey zewecê heteroseksuel biyêne u çımê impertariye de qebul vêniyêne. Cicero çekuya ke Latink de menaya "zeweciyayış"i ra yena "nubere" vano u vano ke lacê cıyo pili Curio be lacê bini Antonius ra "zeweco raşt u gırd" kerdo u yewiya xo dewam kerda. Martialis zi taê zewecanê hemcınsbazan ra behs keno. Juvenalis zi zemanê İmperatoriya Romay merasimê zewecê hemcınsbazan zey "zewecê binan" vano. Heta ameyışê İmperatoriya Romay rê ameyışê dinê Xıristiyaniye, şarê İmperatoriya Roma de zewec u gıreyê hemcınsbazi normal vêniyaê, diyê.
Xozê erdi
Xozê erdi (be Latinki: Orycteropus afer), be namey morcelawerdoği ki şınasiyeno; yew heywano çıçıkıno ke Afrika de cıwiyeno.
Namey xo Hollandki de aardvarko u yeno menay "xozê erdi". Seba ke zey xozi asayışi ra, no name terefê kolonyalistanê Ewropayıcan ra niyao pıra. Labelê no heywan sınıfê xozan ra nêhesabiyeno u taxımê de xosera mariyeno.
Ê xozê erdi 17 cınsê xo estê.
Habère-Lullin
Habère-Lullin, dewleta Fransa de, mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieya.
Bilecik (arezekerdış)
Bınê Bileciki de nê meqaley estê:
İncirliova
İncirliova, yew qezay u taxa wılayetê Aydıniya.
La Cruz
La Cruz, yew sûka dewleta Şiliya. Na sûke eyaletê Valparaísoyi de ca gêna.
Guinecourt
Guinecourt, dewleta Fransa de, mıntıqaya Hauts-de-France de yew komuna wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Sancy-les-Cheminots
Sancy-les-Cheminots dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
Sergen Yalçın
Ali Rıza Sergen Yalçın  (b. 5 Tışrino Verin 1972), ju direktorê teknikiyo Tırko. Beşiktaş JK de guri keno. Waxt de futbolwano de Fenerbahçe SK,Galatasaray u Beşiktaş JK de kaykerdo.
Talışi
Talışi, yew şaro ke Azerbaycan û İran de cıwiyeno. Heme dinan mısılmano û şarê do kıhano.
Mıntıqay Talişan
Talışi Azerbaycan de cayanê Lerik, Lenkeran, Masal, Astara, Celilawan û Bilesuvani de cıwiyenê. Azerbaycan də 112,000 û 5000,000 miyan de Talışi estê. İran de Talışi esasen eyaletê İrani Gilan, Erdebil û Zencan de cıwiyenê. İran de umumen 6.000,000 Talışi estê. Dınya de 8.000,000 Talışi estê.
Dinê Talışan
Talışi pêro mısılmanê û Azerbaycan dê cıwiyenê. Talışê şıey (elewiy) İran de cıwiyenê. Talışi be mezhebanê şıe û suniyan ra itıqadê xo pê kenê.
NGC 2145
NGC 2145, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Midi-Pyrénées
Midi-Pyrénées (bıwane: Midi-Pirênê) yew eyaletê Fransayo.
Wılayeti
Midi-Pyrénées, idarey heta biyo heşt wılayeti.
1:Ariège 2:Aveyron 3:Gers 4:Haute-Garonne 5:Hautes-Pyrénées 6:Lot 7:Tarn 8:Tarn-et-Garonne
Droupt-Saint-Basle
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Droupt-Saint-Basle;
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
.istanbul
.istanbul, nameyê bandıra sewiyaya serêna jeneriko (be İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
.scjohnson
..scjohnson, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Sultandağı
Sultandağı (be Usmanıcki: اسحاقلو İshaklı) yew qezay Afyonkarahisaria.
NGC 2706
NGC 2706, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogo Neweyo Pêroyi de ca gêno.
Karacasu
Karacasu , yew qezay u taxa wılayetê Aydıniya.
Jonzier-Épagny
Jonzier-Épagny, dewleta Fransa de, mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de, yew komuna wılayetê Haute-Savoieya.
Navas de San Juan
Navas de San Juan, dewleta İspanya de eyaletê Endulusi de wılayetê Jaén de yew belediyaya.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Navas de San Juan;
Franklin D. Roosevelt
Franklin D. Roosevelt, yew siyasetkaro Amerikano. Ey serdariya Dewletê Amerikayê Yewbiyayey kerda.
NGC 590
NGC 590, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Andromeda miyan de ca gêno. 22 Keşkelun 1865 de terefê Heinrich Louis d'Arresti ra keşıf biyo.
NGC 408
NGC 408, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Maseyan miyan de ca gêno. 22 Tışrino Verên 1867 de terefê Herman Schultzi ra keşıf biyo.
NGC 6691
NGC 6691, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Renneville, Ardennes
Renneville, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Ardennesi de yew komuna.
Mahu
Mahu kulturê Hawaii u Tahiti de cınso hirêyıno. Ewro zi argo de semedê transgender u travesti vatene rê gureniyeno.
.shop
.shop, nameyê bandıra sewiyaya serêna jeneriko (be İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Grisy-sur-Seine
Grisy-sur-Seine, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Xızmete
Grisy-sur-Seine de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Grisy-sur-Seine;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
Nord-Pas-de-Calais
Nord-Pas-de-Calais (bıwane: Nor-Pa-dö-Kale) yew eyaletê Fransayo.
Warey
Nord
Pas-de-Calais
La Ligua
La Ligua, yew sûka dewleta Şiliya. Cayê cı mıntıqaya Valparaísoyi dero.
Samoussy
Samoussy dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
.lpl
..lpl, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Russell Crowe
Russell Ira Crowe (b. 7 Nisane 1964, Wellington) yew aktoro Zelanda Newiyeo. Amre xo zaf Awıstralya de biyo Russell Crowe xo Awıstralyayıc de şınasneno. Serra 2000ıne de kaykerdışê filmê Gladiatori de Xelata Oskari gırewta. Serra 2001ıne de filmê A Beautiful Mindi de karakterê John Nash kay kerdo. Be nê rolê xo ra Xelata BAFTA gırewta.