cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Soulvache
Soulvache, yew komunê wılayetê Loire-Atlantikio. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Pays de la Loire ca gêno.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Soulvache ;
Bıvênên
Lista komunanê Loire-Atlantique
Palmerston, Erdê Zımey
Palmerston, dewleta Australya de yew sûka. Na sûke eyaletê Erdê Zımey de ca gêna.
Orcan
Orcan (be Tırki: Yukarıgülbahçe) wılayetê Dêrsımi de yew dewa qezay Pêrtaga.
Xorasan
Xorasan (be Farski: خراسان Xorāsān, namey xoyê bini Xurasan ya zi Xorassan) dolımê (wextê) Helenistiki de be Traksiyane name biyo. Eyaletê Xorasani, zımey-rocvetışê u rocvetışê İrani dero. Xorasan yew çekuya de Partkiya u yena ra menaya "cayo ke tici cor şona/veciyena cor". Parlamentoyê İrani 18ê Gulane 2004 de Xorasan kerd hirê eyaleti.
Eyaletê Xorasani
Vırênde Xorasan cayo de zaf hira biyo u İran, Efğanıstan, Tacikıstan, Tırkmenıstan ra tayê cayan u Ozbekıstan ra ki tayê cayan ra biyo.
Bangor
Bangor, dewleta Qraliya Yewbiyayiye miyan de yew sûka Galana.
Zeyno
Zeyno, yew deyira Mikail Aslaniya ke albumê Pêtage miyan de ca gêna.
Coventry
Coventry yew sûka dewleta Qraliya Yewbiyayiya.
İsmetiye, Alaşehir
İsmetiye wılayetê Manisa de yew mahlay qezay Alaşehiria.
Ekonomiye
Ekonomiye be ticaret û ziraet ra bena.
Terbiyet
Mahla de mektebo verên, mektebê miyanêni estê.
Xızmete
awa mahla esta. Elektrik û internetê mahla anciyao.
Rot-Weiß Oberhausen
Rot-Weiß Oberhausen, yew klubê futboliyê dewleta Almanyayo.
Lichtenberg, Bas-Rhin
Lichtenberg, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Sexey-les-Bois
Bıvênên
Lista komunanê Meurthe-et-Moselley
NGC 4176
NGC 4176, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 5927
NGC 5927, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Santa Eugènia de Berga
Santa Eugènia de Berga, qezay Osona de yew belediyaya. Caê xo dewleta İspanya de, mıntıqaya Katalonyay otonome dero.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Santa Eugènia de Berga;
Arpaç, Havsa
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Seyîdxan Kurij
Seyîdxan Kurij (b. 1960, Kur Çewlîg) nuştoxêko kird o. 1960 de dewa Çewlîgî Kur de ame dinya. Goreyî vateyî dadîyî ey, o yan aşma êlule de yan zî aşma çirî de ameyo dinya. Kur, yew dewê ko ya, ha binî yew koyê de ya.
Acq (Pas-de-Calais)
Acq, dewleta Fransa de, mıntıqaya Hauts-de-France de yew komuna wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Kezebe
Kezebe, organê dê tenefüs kerdena. Hewa û elementê kimyaviyê ke wucıdê insanan de çerexiyenê kezebe het ra yenê idare kerdene. Kare kezebe ihtıwa kerdene sipeye hak, Werdoxura şeker û vitaminan tedarik kerdene, nini muhafaza kerdene, iyeke endi thoayre nebeneki tever estene yaki iyeke vucudi re lozume û loqla /roqıla ra yene ihnu Goyne miştene, meddune zehirun vucudire tever eşteneki hete karra Kezebe gureto xo ser û xore kerda vezifa.
Arpaç, Havsa
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Psikolociye
Psikolociye (be Yunanki ψυχολογία, psychología), hereketanê insani û weziyetanê mezgi tetbiqkerdene sero yew lızgey zanışiyo. Zewbi ifadey zanışiya mezgê insania.
Arpaç, Havsa
Resayış
Raya dewe esta û kerda asfalt.
Xızmete
Postexane çıniyo. awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
NGC 6011
NGC 6011, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Derby, İngıltere
Derby yew sûka dewleta Qraliya Yewbiyayiya.
Taxsiyan
Taxsiyan (be Tırki: Gövdeli) wılayetê Dêrsımi de yew dewa qezay Pêrtaga.
Seyîdxan Kurij
Heyatê ey
Seyîdxanî mektebo verên Kur de wend. 1950 ra pey mekteb amebi dewê Kur. Ey mektebî mîyanin û lise zî Xarpêt de wendî. Beyntarê serranî 1980 û 1984 de ey Bursa de fakulteyê makîna de muhendîsîye wende. Yew serre qezaya Dîyarbekirî Şankuş de awbendê Karakaya de sey muhendîsê makîna xebitîya. Cuwa pey şi Almanya. Almanya de, 1992 de muhendîsîya makîna beşê îmalatî sey muhendîsê berzî qedîna.
1991 ra dima Almanya de almankî, kurmanckî û kirdkî bernameyê radyoyî viraştî. Eynî wext, ey dest bi nustişê kirdkî zî kerd. Heta nika ey folklorê kirdkî ra sanikî, meseleyî, fiqrayî, fablî û vateyê verênan arê kerdî û tayê nuşteyî tadayî kirdkî. Hewna bi tirkî, almankî, kurmanckî û kirdkî roportajî viraştî û meqaleyî nuştî. Nuşte û roportajê ey rojnameyanê sey Azadî, Dengê Azadî, Ronahî, Hêvî, Jîyana Nû, Roja Teze, Roj, Welat, Özgür Gündem, Newepel û kovaranê sey Armanc, Çira, Nûdem, Medya Güneşî, Bîr, Vate û xeylê keyepelanê înternetî de vêcîyay. Rojnameyî Peyama Kurd de bi endamê redaksîyonî û mesulê beşê kirdkî.
Newport
Newport, dewleta Qraliya Yewbiyayiye miyan de yew sûka Galana.
27 Adar
27 Adar Serrenamey Gregoryani de roca 86ina.
Seyîdxan Kurij
Heyatê ey
Seyîdxanî bi taybetî serewedartişî 1925 (Serewedartişî Şêx Seîd) û Yadîn Mehmûd Ebas (Yado) ser o xebate kerda. Ey no derheq de zaf roportaj viraştî û xebatê cigêrayişî kerdî. Seyîdxan Kurij, endamê Grûba Xebate ya Vateyî yo û serra 1997 ra nat kovara Vateyî de nuseno.
O zewicîyaye yo û yew kêna û yew lacî yi estî.
Kitabê ey
Hetanî nika nê kitabê ey weşanîyayê:
Bülbül Gelmiş
Bülbül Gelmiş, yew deyira Mikail Aslaniya ke albumê Pêtage miyan de ca gêna.
Muhsin Batur
Muhsin Batur, Mehmet Muhsin Batur (1920, Üsküdar Estanbol - 25 Keşkelun 1999, Estanbo]) general u siyasetkarê Tırkiya (Senatoyê Cumhuriyeti, 1974 - 1980) biyo. Qumandanê Qeweta Asmêniê Tırki biyo.
Zazakipediya:Alımê Zıwani Dr. Zılfi Selcani de Reportac
Dr. Z. Selcan: Ez Pax rao. Mı Mamekiye de wend. 1964 de lise ra bıriyo ra şiyo Almanya. Dortmund de mühendisena makina qedenê. 1973 de şine Berlin, Universita Tekniki de devam kerd. 1979 ra tepiya çor seri universita de ilımê mühendiseni de gureune. 1984 de kotune ilımê zoni. Rew ra ve nat hewes u meraqê mı zon u kulturê Zazaki sero zof bi.
NGC 1171
NGC 1171, yew cısmê asmênio. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf bio.
Zazakipediya:Alımê Zıwani Dr. Zılfi Selcani de Reportac
Berlin de Universita Tekniki de, enstituyê zoni de, Zazaki sero doxtora kerde.
M. H.: Tı ilimê zoni sero gureena, karê ho sero ma rê tenê qesey kena?
Dr. Z. Selcan: Karê mıno ilmiyo vırên doxtorawa (1998): Grammatik der Zaza-Sprache, Dersim-Dialekt (Nord-Dialekt) [Gramerê Zonê Zazay, Lehçê Dersımi (Lehçê Cori)]. Gramerê Zazaki eve xelê emeg ame meydan. Çıke gramero kılmek niyo; hem eve teferruato, hem ki gramero de ilmiyo. Parço vırên de, alimunê zoni ke koti qalê Zazaki kerdo, ardê pêser. Parço dıyin u hirêyin de ki lehçecênia Khurrun u Tırku sero qal beno; lehçecêni eve usılê ilımê zoni ita de kerdo puç; zurê Khurrun u Tırku veti meydan.
Karo de bin ki oncia Universita Tekniki de projia de ilmiya: Zaza-Deutsches Textkorpus [Korpusê Teksti eve Zazaki u Almanki]. Na projia 2001 de sıfte kerd, dı seri devam kerd. Karê projia dokumantasyonê edebiyatê Zazay bi. Hata nıka mı xelê lawıki, sanıki, meseley ve qeseykerdene ra gureti teyp. Proğramê projia u bi ke, na materyalê zoni, kompüter de bınoşiyo, hem ki tercümê Almanki bo. 93 lawıki eve nota noşti, ilımê muziki de r’aa vırêne lawıkê Zazaki nota kerdi.
Nıka zu projia de newiye ken hazır. Wazan ke karê dokumantasyonê edebiyatê Zazay Universita Tekniki de, Berlin de devam kerine.
M. H.: Zazaki koti qesey beno?
Dr. Z. Selcan: Vilayet u qezê ke Zazaki tede qesey beno naê: Dêrsım, Erzıngan, Şêvaz (Zara), Xarpêt, Bingol, Şiverege (Urfa), Diyarbekir (Merkez, Piran (Dicle), Hani, Çermuge, Lice), Varto (Muş), Xınıs (Erzurum). Taê dewunê zovina vilaatun u qezunê binu de ki Zazaki qesey beno. Ğerta zonê Zazay gramer de esta.
M. H.: Namê mıletê ma çıturi vajino?
Dr. Z. Selcan: Almani çıturi ke ho ca ve ca zovina name kenê, vanê “Preusse (Prusyayız), Bayer (Bayerız), Westfale (Vestfalız)… fılan”, mıletê ma ki ca ve ca ho eve hirê namu name keno, vano: Kırmanc, Dımıli, Zaza. Sarê Bingoli u Xarpêti ho ra vano Zaza. Vırende aşira Zazay biya; namê na aşire biyo namê mıleti. Sarê Şiverege ho ra vanê Dımli. Dımli Deylem ra pêda biyo. Deylem, Deylemistan İran de, cêreniya Dengızê Xazari de leê Xorasani de zu cao. Cao ke taê aşirê Dersimi cı ra amê, uzao. Sarê Dersimi u Erzıngani hora vano Kırmanc. Hama sarê Vartoy u Xınışi ho ra heni nêvanê, i Khurru ra vanê Kırmanc. Çıke Khurru Kırdaşi ki ho ra vanê Kırmanc (Khurmanc). Nae ra gore Kırmanc namo de zelal niyo: Dersımız u Erzınganıji ho ra vanê Kırmanc, Khurri ki ho ra vanê Kırmanc (Khurmanc). Hama kês zonê kêşi fam nêkeno, yanê baxse mıletê.
M. H.: Namê zonê ma çıturi vajino?
Seppois-le-Haut
Seppois-le-Haut, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Est miyan de yew komunê wılayetê Haut-Rhiniyo.
Daktilo
Daktilo cihazo ke merdım be sistemê cı çiyê nuseno. Raver 1829 de DAY ra William Austin Burt patentê cı gırewto. Seserranê 19 u 20 de merdıman daktilo guriyo hema ewro guriyayışê cı nêmendo, nêguriyeno. Daktilo cayê xo verdo klavye (keyboard) u komputeran.
Zazakipediya:Alımê Zıwani Dr. Zılfi Selcani de Reportac
Dr. Z. Selcan: Namê zoni eve namê mıleti (halk) vajino; Zazaki, Dımılki, Kırmancki. Dina de ilimê zoni de namê zonê ma eve Zaza nas biyo, hem ki Anadoliye de. Coka mı namê grameri nae ra gore na pa. Zaza Dili Grameri. Dımli u Kırmanc ne heto enternasyonal de ne ki Anadoliye de nêzonine. Hem zonê ma, hem ki mıletê ma eve Zaza nas beno.Dina ke ma ve u name nas kena, ma ki namê ho heni qewıl kerime. Yanê ilım u siyaset de zonê ho ra vajime Zazaki (Zazaca), mıletê ho ra ki vajime Mıletê Zazay (Zaza Halkı). Hama qeseykerden u edebiyat de ke namê bini ki, yanê Kırmanc, Dımli vajiyo normalo.
M. H.: Hetê ilımi ra Zazaki sero hata nıka çı kar biyo?
1906 de alimo Alman Oskar Mann yeno şerq ke, zonunê iranki sero hem materyal top kero, hem ki analizê grameri bıkero. O. Mann yeno Şiverege, uza Zazaki qeyd keno. Dıma yeno Xarpêt, asmê ki uza Zazaki qeyd keno; wazeno ke bêro, heftê ki Dêrsım de vındo, materyalê zoni top kero, hama waxto ke Pêrtage de eve k’eleke ç’em de sono bover, ostor xuye keno, nêşkino bêro.
O. Mann ke gramerê Zazaki analiz keno, caê Zazaki wertê zonunê iranki de tespit keno. Hata u waxt gramerê Zazaki analiz nêbi vi, coka lehça Kırdaşki (Kürtçe) say kerdenê. Hama eve analizê O. Manni vejino meyda ke, qeydê gramerê Zazaki zovinaê. Coka raa vırêne u vano: Zazaki ‘Kürtçe’ niyo, baxse zono.
O. Mann ke 1917 ine de mıreno, akademiyê Prusya Berlin de vazife dano Karl Hadanki ke, karê O. Manni devam kero. K. Hadank 1932 de, Berlin de gramerê Zazaki raa vırêne neşr keno. Na karo ilmi ra nat, heto enternasyonal de, ilımê zoni de Zazaki wertê familya zonunê iranki de baxse zon say beno.
Alimê Sovyetu ki Zazaki sero gureenê. İranistunê Urışi ra karê Oranskij (1979) u Rastergueva (1990) tarıxê zonunê iranki seroê. İta Zazaki ra ki xelê misalu danê. Linguisto Amerikanız, Terry L. Todd Almanya de Zazaki sero gurea, zon mısa. Zazakiyê Şiverege ra orneg guret, gramer nost. T. L. Toddi 1985 de Universita Michigani (Amerika) de gramerê Zazaki kerd tezê doxtora. Linguistê Amerikanıji M. Sandonato (1994) ve M. C. Jacobsoni ra ki (1993-97) Almanya de Zazaki mısay, hemki grameri sero gureay, xelê emeg da cı. İndogermanisto Alman, Prof. Dr. Jost Gippert ki universita Frankfurti de Zazaki rê bi alaqadar. Tarıxê Zazaki sero nosto de hewl vet, 1996 de neşr kerd. Lenguistê Almani Ludwig Pauli Zazaki sero karê doxtora vet. Xelê alimunê binu ki nostunê ho de qalê Zazaki kerdo; teferruatê ho gramer dero.
M. H.: Nıka Avrupa de Zazaki sero çı gurenais esto?
Dr. Z. Selcan: Hetê ilımi de Universita Viyana de zu indogermanisto Avusturyayız Zazaki sero derse dano. Almanya de sukunê Mannheim u Duisburgi de qursê Zazaki estê. İnternet de ki xelê kar beno. Xelê nostê Zazaki internet de vejinê.
M. H.: Taê ida kenê ke, Zazaki lehçê de Kırdaşkiyo (Kürtçe); tı se vana?
Dr. Z. Selcan: Yê na mesela dı hetê ho estê: heto siyasi, heto ilmi. İdakerdena siyasiye de, taê wazenê ke zu mıletê bini bınê bandıra ho kerê, welatê i mıleti ki ho rê mal kerê. Eve hile u idakerdene vanê zonê sıma lehçê de zonê mao. Sıma zonê ho ca verdê, bêrê zonê ma qesey kerê. Nu siyasetê asimilasyoniyo. İran de hokmat zonê Kurdu rê vano lehçê Farski. Yanê vanê zono esas yê mao, Farskiyo. Yê sıma lehçeo, zono esas niyo. Hokmatê Tırki ki hata nêjdi ida kerdêne ke, Zazaki Kırdaşki (Kurmanci) lehçê Tırkiyo: Zaza-Türkçesi, Kurmanc-Türkçesi. Hokmatê Tırki ser’unê peênu de na ida caverdê, hama siyasetçi u miliyetçiyê Khurru hona ida kenê ke, Zazaki lehçê de Kırdaşkiyo (Kürtçe). Miliyetçiyê Khurru (Kırdasu) wazenê ke zonê ma Zazaki asimile kerê, werte ra wedarê, ma ki Khurr kerê. Siyasetçiyê Khurru, Dêrsım de hesnaena mı ra gore, propağanda ho de vanê ke ‘esas dil Kürtçe dir; Zazacayı bırak, Kürtçe öğren.’ (zono esas Kırdaşkiyo; Zazaki caverdê, Kırdaşki bımısê.). Nıka Dêrsım de Khurrci na propağanda kenê. İta ra bêli beno ke lehçecênia Tırkun u Khurru asimilasyoncêni u şovenizmo.Tavi iê ke zon u kulturê Zazay ra has kenê, haqa mıletê Zazay mudafa kenê, gêreke verva na lehçecêni vejiyê, lez bıkerê. Vinıtena ilımê zoni lehça sero zovinawa. Siyaset ve ida beno, hama ilım ve ispat beno. İlım ida qewıl nêkeno. Siyasetçiyê Khurru ne ilım tede kenê, ne ki zoni sero gureenê, hama kor’akor’, huskahusk ida kenê ke, Zazaki u Guranki u Lurki lehçê ‘Kürtçe’ê. Halvı ke na zoni baxse zoniyê, gramerê ho zovinao. Gramer ke zovina bi, kês kêşi fam nêkeno. Alimunê zoni çonday serra ke na zoni analiz kerdê. Uza ra vejino meydan ke, gramerê na zonu zuvini ra zovinao. Gramerê Zazaki u Kırdaşki (Kürtçe) zuvini ra xelê düriyo. Cokao Zazay ve Khurru (Kırdasu) ra zonê zuvini fam nêkenê. Dina de pêro alimê zonu Zazaki u Kırdaşki (Kürtçe) lehçe nê, baxse zon say kenê. Eve zovna qese: Zazaki ‘Kürtçe’ niyo, baxse zono. Mıletê Zazay ki ‘Kürt’ niyo, ho ve ho baxse mıleto.
M. H. : Tırkiya wazena ke ezê dulgerunê Avrupa vo; mesela mıletê Zazay se bena?
Dr. Z. Selcan: Qanununê Avrupa de her mılet hem hetê zon u kulturi ra, hem ki hetê siyaseti ra serbesto. Na durum ra gore, mıletê Zazay ke temsilênia huya siyasiye biaro meydan, mektevu de eve zonê ho derse bıwazo, radon u televizyon de zonê ho vezo, hokmatê Tırki mecburo ke nayine qewıl kero. Eke qewıl nêkero, u waxt qanununê Avrupa rê ters kuno. Mesela Almanya de, mektev de eve Tırki ki derse danê, Tırki u zovina zoni radon u televizyon de vejinê. Tırkiya ke biye ezê dewletunê Avrupa, a ki gêereke haqa mıletê Zazay na het ra qewıl kero.
M. H. : Mıletê Zazay siyaset de haqa ho çıturi bıcêro?
Dr. Z. Selcan: Serto vırên uyo ke, wendoğ u siyasetçiyê Zazay, ho hetê zon u tarıx u siyaseti ra nas kerê, organize bê, haqa hoa demokrasiye bıwazê, sero lez bıkerê. Wertê mıletê Zazay de ferqê dini u zovina ferqê sosyali estê. Çıturi ke Tırku de, wertê Kırdasun u Khurru de elevêni u sunêni esta, mıletê Zazay de ki letê ho eleviyo, letê ki suniyo. Hama sıre ke ame siyaseto milli, u waxt Tırki, Khurri (Kırdaşi) elevi u suniyê ho pê zuvini cênê. İyê ke Zazaki qesey kenê, elevi bê, suni bê, gêreke ho nas kerê, zonê ho rê wair vejiyê, hetê sıyaseti ra organize bê, ho rê haqe bıwazê, haqa ho sero piya lez kerê. Nae ra bêli beno ke, gêreke zu temsilcênıa kultur u sıyasetı bêro meydan. Elvet ke nu zu çıp de nêbeno, ancax game ve game beno. Honde ke temsilcênia siyasiye meydan niamê, Avrupa u Anadoliye de mıletê Zazay zor’ beno wairê haqa ho.Temsilcênia siyasiye bêro meydan ke, verva asimilasyoncênı u inkarcênia Tırk u Khurri lez kero, mıletê Zazay dormê ho de top kero, qewete bo. Ancax ve na qewete haqa mıletê Zazay mudafa bena, bınê her tore bandıra ra vezena, kena serbest. Mıletê Zazay, Dêrsım de bo, Erzıngan de bo, Varto u Xınıs de bo, Bingol u Xarpêt u Diyarbekir u Şivereg u Çermug de bo, wertê siyasetunê Tırk u Khurri biya parçey purçey. Çıke hata nıka temsilcênia siyasiye meydan niama. Hetê dini ra ki sarê Dêrsımi kenê bektaşi, eve bektaşêni ki kenê Tırk. Yanê harekêtê elevênia siyasiye tırkênia; bınê namê elevêni de mıletê ma kenê Tırk. Halvı ke dinê Dêrsımi bektaşêni niyo, baxse dino. Sarê Dêrsımi eve zonê ho Zazaki düa u mınete keno, cem gırê dano. Nıka, eve propağanda taê mordemunê dewlete kerdo Tırki. Nu ki asimilasyono; gêreke verva ney lez bıbo.
Heto bin ra ki, miliyetçiyê Khurru ki wazenê ke, Dêrsım Khurr kerê. Hadiseo peên mesela belediya de bêli bi. PKK/Kongra-Gel/DEHAP mordema ho arde kerde ağaa sarê Dêrsımi. Nu ki sarê Dêrsımi rê zof ayvo. Hama çı hêf ke, sarê Dêrsımiê ke xapiyê, kotê bınê propağanda PKK/DEHAP, ine ve ho rey do cı, kerdo na fênde: Kêlpiç şiyo derdê kêmeri rê bervo. Yanê sıliye ke vor’ê halê ho se beno! Sıliye ke vor’ê, kêlpiç beno vıla, kêmere rê t’oa nêbeno. Sarê Dêrsımi derdê ho rê nêbervenê, sonê derdê sari rê bervenê. Miliyetçiyê Khurru ki nıka verva qazanta Munzur Haber qazanta veta: ‘Dersim’de Yeni Hayat’. Haqa fesivalê 2004 ine de, nostê seri ki niya ro: ‘Dersim’de Kürt dili tartışıldı’ (Nr. 2). Eve na qazanta nıka Dêrsım de propağanda Khurrcêni kenê. Nae ra gore, wendoğ u siyasetçi u şinatkarê Zazay, iyê ke serbestiya mıletê ho wazenê, zon u kulturê ho ra haskenê, gêreke phoşti qazanta Munzur Haberi dê, daina qewetın kerê. Munzur Haber welat de vengê mıletê Zazay bo.
M. H. - Avê berdena Zazaki sero çı lozımo?
Dr. Z. Selcan: Zazaki zof zono de khano. Çond hozor ser’e ra ve nıka amo. Hama bınê zulım u asimilasyoni de nıka biyo zar, koto tehlike. Zon r’oê zu mıletiyo; edebiyat u adet u torey eve zon vajinê. Zon ke bi vindi, kultur ki tey mıreno. U mılet ki indi werte ra darino we, beno vindi. Mıletê Zazay tarıxê ho de daima verva zulım u asimilasyoni vejiyo, serbestiya ho mudafa kerda. Niya ra tepiya ki, seweta serbestiya zon u kultur u mıleti, gêreke lez devam kero. Zu zon ve qesey kerdene pay ra maneno, beno qaim.
Gama vırêne: Durımê Zazaki niyaro: Dêrsım de pili, cini u cüamerdi, niadan ke ho werte de Zazaki nê, Tırki qesey kenê. Çê ho de, ho werte de zonê ho nê, zonê sari, Tırki qesey kenê. Domonunê ho de zonê ho qesey nêkenê. Cokao ke azo newe zonê ma u piyê ho nêmısenê, benê Tırk. Na durım gêreke bıvuriyo. Mordemê zonaaği, wendoği gêreke hem ho werte de Zazaki qesey kerê, hem ki mıleti ra vazê, temey kerê; qazanta de ki daima qalê na mesela bıbo. Domonunê ho daima eve zonê ho bımısnê, tey Tırki qesey mekerê. Çê ho de, ho werte de, çarşi de, dukanu de, banka de daima zonê ho qesey kerê. Nae indi qeyde kerê.
Gama diyine: Zu ki Zazaki gêreke qurs u mektev de cı salıx diyo, bımısniyo. Zu qursê de Zazaki gêreke rabo. Na qurs de azo newe, domoni, iyê ke Zazaki qe nêzonenê, iyê ke kêmi zonenê, gêreke qurs de bımısê.
Gama hirêyıne: Radon u televizyon de gêreke Zazaki vajiyo.
Gama çorine: Xelesnaena edebiyatê mıleti (halk edebiyatı). Sanıku, lawıku, meselu … fılan bıcêrê teyp, dokumentasyon bıkerê. Pil u kokımê ke na edebiyat hona zonenê axır mırenê, u edebiyat ki tey kuno bınê hardi. Cokao ke na edebiyatê qesey kerdene gêreke bıcême teyp, merdene ra bıxelesnime.
Gama phoncine: Daima eve zonê ho Zazaki bınosê.
M. H. : Nae ra tepia Zazaki sero çı kar kena?
Dr. Z. Selcan: Nıka wazen ke Universita Berlini de zu projia de ilmiye hazır kerine. Oncia dokumentasyonê Zazaki sero, karo ilmi sola devam kero. Lawıki, sanıki, meseley … fılan, çiyo ke mı hata nıka do arê, noşinê: pêro piya benê zu ‘Korpus’. Zomonê ra tepiya ki naine ken kıtav, vezan. Na materyalê edebiyati ra taê ki tercümê Almanki benê ke, sola alimê dina ki zon u kultur u tarıxê mıletê Zazay sero xeverdar bê, bıgureê.
1. FC Saarbrücken
1. FC Saarbrücken, yew klubê futboliyê dewleta Almanyayo.
Ely
Ely yew sûka dewleta Qraliya Yewbiyayiya.
Deyire
Deyire, folklorê Zazaki yew tewrê muzikio.
Sévérac
Sévérac, yew komunê wılayetê Loire-Atlantikio. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Pays de la Loire ca gêno.
Alexander Severus
Alexander Severus, yew İmperatorê İmperatoriya Romayo.
St Asaph
St Asaph, dewleta Qraliya Yewbiyayiye miyan de yew sûka Galana.
Sévérac
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Sévérac ;
Bıvênên
Lista komunanê Loire-Atlantique
NGC 3142
NGC 3142, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Sigolsheim
Sigolsheim, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Est miyan de yew komunê wılayetê Haut-Rhiniyo.
NGC 6031
NGC 6031, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Penchard
Xızmete
Penchard de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Penchard;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
Leutenheim
Leutenheim, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Tıtınig
Tıtınig (be Tırki: Ayazpınar) wılayetê Dêrsımi de yew dewa qezay Pêrtaga.
Exeter
Exeter yew sûka dewleta Qraliya Yewbiyayiya.
Maisons, Aude
Maisons, yew komuna wılayetê Audea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Occitanie de ca gêna.
Xızmete
Maisons de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Maisons;
Bıvênên
Lista komunanê Audey
NGC 1173
NGC 1173, yew cısmê asmênio. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf bio.
28 Adar
28 Adar Serrenamey Gregoryani de roca 87ina.
Santa Cecília de Voltregà
Santa Cecília de Voltregà, qezay Osona de yew belediyaya. Caê xo dewleta İspanya de, mıntıqaya Katalonyay otonome dero.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Santa Cecília de Voltregà;
NGC 3118
NGC 3118, yew cısmê asmênio. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Teknolociya Xeta Goli
Teknolociya Xeta Goli teknolociya ke Şampiyoniya Kupay FIFA 2014 de semedê(seba, qandê) golan vênayış (diyayış) vıraziyaya. Ena teknolociye, tewr verên rey ena şampiyoniye de guriyaya u hakemi ra desteg kena. Be ena raye ra piya serê maçi de problemi peyniye diya. Ena teknolociye golê her dı taxıman zi vênena u qeyd kena. Sistem de des u çehar kamerayi estê. Wexto ke tope xeta qale sera yena, be koordinatê X, Y u Z ra hereketê topi benê qeyd. Wexto ke tope xete ra vêrena, sistem hakem ra dano sinyal. Eno sistem maçê Fransa u Honduras miyan de tewr verên guriyayo, aplike biyo.
NGC 811
NGC 811, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Balina miyan de ca gêno. 1886 de terefê Francis Preserved Leavenworthi ra keşıf biyo.
Maximinus Thrax
Maximinus Thrax, yew İmperatorê İmperatoriya Romayo.
Clos-Fontaine
Clos-Fontaine, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Xızmete
Clos-Fontaine de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Clos-Fontaine;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
Castellet i la Gornal
Castellet i la Gornal, dewleta İspanya de, mıntıqaya Katalonyaya otonome de, wılayetê Barselona de yew belediyaya Alto Penedésiya.
Aurel, Drôme
Xızmete
Aurel de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni vıraziyao. Xeta elektriki û interneti anciyaya.
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Aureli;
Bıvênên
Lista komunanê Drômeyi
Sondernach
Sondernach, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Est miyan de yew komunê wılayetê Haut-Rhiniyo.
St Davids
St Davids, dewleta Qraliya Yewbiyayiye miyan de yew sûka Galana.
SC Tasmania 1900 Berlin
SC Tasmania 1900 Berlin, yew klubê futboliyê dewleta Almanyayo.
Kemaliye, Alaşehir
Terbiyet
Mahla de mektebo verên, mektebê miyanêni estê.
Resayış
Ray û kanalizasyonê mahla esto.
Xızmete
awa mahla esta. Elektrik û internetê mahla anciyao.
Salvezines
Salvezines, yew komuna wılayetê Audea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Occitanie de ca gêna.
Xızmete
Salvezines de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Salvezines;
Bıvênên
Lista komunanê Audey
Lembach
Lembach, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Gloucester
Gloucester yew sûka dewleta Qraliya Yewbiyayiya.
Dedebag
Dedebag (be Tırki: Dedebağı) yew dewa Zazayana. Cayê xo zerrey sinorê qezay Darê Hêni dera.
Pouillé, Vendée
Xızmete
Pouillé de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni vıraziyao. Xeta elektriki û interneti anciyaya.
Embıryani
Dormey Pouillé ra komunê L'Hermenault, Mouzeuil-Saint-Martin, Petosse, Saint-Étienne-de-Brillouet û Saint-Valérien ca gênê.
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Pouilléyi ;
NGC 4177
NGC 4177, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 1198
NGC 1198, yew cısmê asmênio. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Esker
Esker, ordi miyan de wezifedaro rutbeyıno. Zazakiyê kehani de cı ra espar vaciyay bi.
Chailly-lès-Ennery
Chailly-lès-Ennery, jû komuna qezay Metziya. Cayê na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Moselleyi dero. Erdê komune 7,29 km2 ca gêno. Dormey Chailly-lès-Ennery ra komunê Antilly, Moselle, Argancy, Ennery, Moselle, Flévy û Vigy ca gênê.
Xızmete
Chailly-lès-Ennery de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni vıraziyayo. Xeta elektriki û interneti anciyaya.
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Chailly-lès-Enneryi ;
NGC 5925
NGC 5925, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Ahmet (arezekerdış)
Arezekerdışê na çekuya Ahmeti vıriyeno:
Volusianus
Volusianus yew imperatorê İmperatoriya Romayo.
Materyalşınasiye
Materyalşınasiye (be İngılızki: materials science) şınasiya ke made u materyalan sero gureyena u inan sero cıgeyrayış kena, cı rê vaciyena. Konseptê ganiyan, rıçıkê materyalanê ganiyan ya zi bêganiyan, seramiki u polimeri heme ninan kewnê zerrekê materyalşınasiye.
Cımiltiye
Cımiltiye (be Tırki: Akdede) yew dewa Zeraya. Hetê mıntıqa ra zerrey Sêwazi dera.
Zazakipediya:Alık u Fatıke
Alık u Fatıke
Deme de welate de wau u bırai benê, name lazek Alık, name çênek Fatıke bena. Ni, mae ra sey benê.
Ma xo ke mırena pi dêmar ano Alık u Fatık'e re. Na dêmar ra ki lacek u çênêke bena. Dêmar, Domanunê xorê yemeg pozena, Alık u Fatık'e rê ki wela adır kena lop dana cı. Alık u Fakık'e sonê mal u gau ver. Malde berbenê, manga bore yena ra zu vana:
- Alık, Fatık bêrê iştirinê mı rakerê tede werd esto xorê vezé borê. Alık u Fatık'a iştirunê manga bore kenê ra tede hazar türlü werd beno, vezenê wenê xo kene mırd.
Soğdki
Soğdki, zıwanê Soğdan bi. Merkezê Asya de no zıwan qısey biyêne. Soğdki zıwananê Hind u Ewropa miyan de maneno, zıwano İrankiyê rocakewteno miyanêno heni zaniyeno ke zıwano ke Soğdki ra peyda biyo ya ki cı ra tewr nezdiyo, Yeğnubkiyo.
Zazakipediya:Alık u Fatıke
Dêmar domanunê xorê şir, zırfeti, roneni pozena. Oncia ki niadana ke domanê xo benê zar. Alık u Fatık'e benê hewl. Rozê dêmar lazê xo Alık u Fatık'e de rusnena mal ver, vana:
- Ala tei so, ni çı sekenê? wenê?
Lazê dêmari Alık u Fatık'e de sono mal verı. Fatık'e lazeki ra vana: - Bıra toke tıka çı dı çêde maa xora mevaze.
29 Adar
29 Adar Serrenamey Gregoryani de roca 88ina.
Zazakipediya:Alık u Fatıke
Lazek vano: - Ya
Alık u Fatık'e sonê iştirunê manga bore kenê ra cıra werd vezenê wenê. Bıra ki tey weno. Sonde ke mal-gau anê çê, laze xora perskena, vana: - Alık u Fatık'a mal de çı wenê?
Lazek vano: - Towa nêwenê.
Roza bine dêmar çêna xo temei kena Alık u Fatık'e de rusnena mal ver. Alık, Fatık u waa xora sonê mal verı. Fatık`e vana: - Waê to ke tıka çı di maa xora mevaze.
Çêneke vana: -Nê nêwanune.
Alık u Fatık'a oncia iştirunê manga bore kenê ra werd vezenê anê wenê. Çêna dêmariö xo kena mırd verê des nenıkunê bêçıkunê xo kena pırr tey ana çê. Maa xora vana: - Daê sıfre noni (xonçıke) biya rone.
Mae sıfre noni ana nana ru, çêneke verê nenıkunê xora werd vezena sıfreyi sero nana ro, çêneke u maa xora wenê.
Rozê cinike xo nanaro nêweşeni kuna cıle. Sonde mêrdê xo ke yeno çê niadano ke cinika xo cılede ra vano: - Cinik çıkê to esto?
Cinike vana: - Ez zaf nêweunê, torê niyaz pozen so jiare ala nêweşiya mırê sê vana.
Cinike zerê khulerê jiare ra vana: - So, manga bore sarebıbırrne cinia to bena wes. Mordemek cereno ra yeno. Cinike khulerê jiare ra vejina raa kılme ra yena çê oncia kuna cıle.
Mêrdê xo yeno çê. Cinike vana: - Jiare tora seva ke?
Mêrde vano? - Jiare vake, Manga bore sara bıbırne cinika to bena wes.
Lazê dêmari hesneno, sono Alık u Fatık'e ra vano. - ma u piê mı manga bore sarebırnenê.
Alık u Fatık'e sonê manga bore ra vanê: - Pi u dêmara mara to sarebırrnenê, ma sebıkerime?
Manga bore vana: - Ostıkunê mı berrê qurçkerê, sıma ke bivêsani şerê qurç ra vezê zerê ostıkude werd esto xorê borê.
Dêmar u mêrdê xora anê manga bore sarebırrnenê, gost wenê. Alık u Fatık'a ki ostıkunê manga benê kenê qurç, herg roz sonê cıra werd vezenê wenê.
Dêmar, niadana ke oncia Alık u Fatık'e ra benê hewl, çêna xora vana: - Ala nine bıpiye, nine dima so ni çı wenê?
Mae oncia bena nêwes kuna cıle. Sonde mêrdê xo yeno ke cinika xo biya nêwes, vano: - Cinik, çıkê to esto?
Cinike vana: - Ez zaf nêwesune, torê niaz pozen so jiare ala jiare sêvana.
Cinike niaz pozena dana mêrdê xo rusnena jiare.Eve xo ki cile ra vejina raa kılme ra sona kuna qulerê jiare, tede xo dana we. Mordemek yeno niaz keno vıla jiare ra perskeno vano: - Jiarê, cinika mı nêwesa sebıkerine?
Cinike zerê kulere jiare ra vana: - Alýk u Fatık`a sarebıbırrne cinka to bena wes.
Endustriye
Endustriye (lat. industria - Atelya, Kare Araq, Guriyayis) ju bojiye ekonomiyo.
Zazakipediya:Alık u Fatıke
Mordemek cereno ra yeno, cinike oncia raa kılmera yena kuna cıl. Mordemek yeno çê. Cinike vana: - Jiare tora sêvake?
NGC 6032
NGC 6032, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Zazakipediya:Alık u Fatıke
Mordemek vano: - Jiare va ke Alık u Fatık'e sarebıbırrne cinika to bena wes.
Endustriye
Hermê Endustri: Endustriyiz kar qedelynayisde xeylê hermê estê. Ninu´ra tayine niyare.
Zazakipediya:Alık u Fatıke
Alık u Fatık'a sasbenê, vanê: - Nu çıko? Na mircıke ça nia wanena?
Ronena xo wenê, mirçıke oncia wanena, vana: - Mirçê mirçê mirçêlekê, mıde tene puselekê, sıma ra vano qese u xeverekê.
Alık u Fatık'a tenê roneni erzenê vere mirçıke, mirçıke ronen wena wanena vana: - Alık urze bıbero ve kıla ( kulıke) Fatık'e ro bıreme şerê. Meste benê sıma sarebırrnenê. Alık beno ve kıla Fatık'e ro remeno, Fatıke verdana ve Alık'i dıme remenê sonê. Zaf sonê senik ke sonê rastê zu heni yenê.
Alık zaf biyo têsan yeno ke heni de awe bısımo, Fatık'e vana: -Alık, na heni de awe mesıme. Na heni, heniyê qatıruno.
Alık awe nêsımeno oncia kunê ra raê sonê. zafke sonê senık ke sonê rastê jü heni yenê. Alık oncia yeno ke henide awe bısımo, Fatık'e vana: - Alık mesime, na heni heniyê kutıkuno.
Alık uza ki awe nêsımeno darinê we sonê. Zaf sonê senık sonê rastê jü heni yenê. Alık yeno ke henide awe bısımo, Fatık'e vana: - Alık, awa na heni mesıme. Na heni heniyê malepêskiyo.
Alık damisnê dano, u heni de awe sımeno. Beno malopêsk gıneno ro ko sono. Zaf sona senık sona rastê heniê yena. A ki damis nêdana heni de awe sımena, oxroke na heni heniyê xatunu bizo. Fatıke awe sımena bena xatune. Serê heni ro jü qewaxe bena, Fatık'e vejina ro na qewaxe ser sona qılê qewaxe.
Pasa mıleti keno top, eve torjenu ra yenê ke qawaxe bırrnê. Soder ra hata sondı bırnenê. Bırnenê nêbırnenê ke nêqedenenê. Beno tari, hencê pa maneno. Pasa vano: - Ca'verdê şime, meste yeme bırneme.
Mılet darino we sonê. Alık'o ke biyo malopêsk yeno iştiriyê xo keno qawaxe ra oncia keno ra rast u duz oncia sono bırr. Roza bine soder oncia mılet yeno ke qawaxe bıbırnê. Niadane ke qawae biya ra duz. Oncia bırnenê ke waro dê. hata sondı bırnenê tede basnêkenê. A suke de jü pirê bena, na Pire vana: - Sıma ça honde zor danê xo? ez aê sımarê an war.
Mılet oncino sono. Roza bine Pire sona lêê ane heni sero adır kena we ke rovar bıkero. Adır kena we, awe kena lêê,lêê ana voreşiya adir kena. Eke dıdı-hire reê heni kena, Fatık'e qawaxe sera vana: -Xanıma mı, xatuna mı ça heni kena? Adırê xo sanana we? Adırê xo weke, kuçıkunê xo dormede rone lêê xo pırê awe ke bia serne.
Pirê cerena ra Fatık'e vana: - Çêna mına rındeke, ez qedaê to cen, ez kor u kokımne........ xêrê merdunê xo bi mırê weke so. Fatık'e qewaxe ra yena bın ke Pire rê adır wekero, pire dızdia vengdana pasai(saê suke), pasa ve mordemuna yenê pê Fatık'e cene benê suke. Pasa, Fatık'e lazê xorê ceno çewres roze veyve kenê, Fatık'e lazê pasai rê kenê veyvıke sonê resenê mırodê xo.
Rozê, laze pasai sono sayd, pire ve Fatık'e ra sonê rovar. Fatıke awe kena xoro. Pire çütirke porê Fatık'e sanekena, haut pıncrari kena vıle Fatık'e de. Fatık'e bena mirçıke perena rasona. Pire kıncunê Fatık'e kena payi sona çê pasai de nisena ro. Sonde laze pasai sayd ra yeno niadano ke destê cinike qılaşiyê ra, çımê xo biyê gırs.
Lazê pasai pire ra peskeno, vano: - Xanım, torê sebiyo nia?
Pire vana: - mı honde ke raa to ra niado çımê mı biyê gırs. Mı honde ke axx - wahh kerdo bine kokım. Laze pasai ki inam keno xo xorê vano " belka rast biya kokım. Lele de lazê pasai beno, na lele lazê pasai rê werd pozeno. Mırçıke yena nisena pençere ra wanena.
Mirçıke yena ra zu(zon) qeseikena, vana: - Laze pasai ame, nêame? Dela cenemi gurete nêgurete? Lele laze pasai na mirçıke gosdano, bınê werd (yemegi) vêseno. Roza bine oncia mirçıke yena nisena pençere ra qeseikena, lele oncia bınê yemegi vêsneno.
Roza hireine laze pasai lelei ra perskeno vano: - Lele, binê na yemegi ça vêsnena?
Lele vano: - Hal-mesela nia, nia... mirçıkê yena nisena pençere ra qeseikena, vana " lazê pasai ame, nêame. dela cenemi gurete, nêgurete? Aqle mi aê ser sono bınê yemegi vêseno.
Lazê pasai vano: - Ala meste to ke yemeg pot ez ki yenune xo dan we, gosdan.
Roza bine lele oncia yemeg pozeno, mirçıke yena nisena pençere ra wanena vana: - Lazê pasai ame nêame, dela cenemi gurete, nêgurete? Lele masa sure nano linga mirçıke ra, pê mirçıke ceno ano dano laze pasai. Laze pasai dest keno vılê mirçıke ra niadano ke girei tederê, pincraru pa vineno. Pincraru vıle mirçıke ra onceno niadano ke mirçıke biye ve çêneka ozeve uza vınete. Tabi rapa-ruta. Hortê awe ra vejiya.
Pire vana: - wuy wuy, aê biarê sare bırbırnime. Ez legane an aê sare bıbırnime gona daê hard merışiyo. Legane anê Fatık'e sarêbırnenê. Dılape goni gınena naka rıştıke ro. Nake, çê lazê pasai de gınena waro.Rozê jü pira bine yena çê laze pasai re zeru fina ta, a pire na naka riştıke vinena. Nake bena çê xode erzena pençerê xo. Pire herg roz yena çê laze pasai re karkena. Sonde sona çê ke çê fişto ta, yemeg poto, her çi hurenda xodero. Pire sasbena! Roza bine pire peê çêverde xo dana we. Niadana ke naka rıştıke pençere ra gıne waro cıra çênekê vejiye, jê asm u roze vêsena.
Pirê xıl bena pê çênêke cena, pire vana: - Meke.. ça kuna naka rıştıke? to rê guna niya?
Fatık'e endi naka rıştıke nêkuna. Pire rozê sona çê laze pasai yena, vana: - Lazê pasa vano "bêrê mırê pırç bırıçuknê (eve sano taftır).
Fatık'e, vana: - Daê, tu ke şiya lazê pasai ra vaze " çêneka mına feqire esta, a ki bêro pırç bıruçıkno. Pire sona lezê pasai ra vana. Lazê pasai vano " bero.
Atlantis
Atlantis (be Yunankiyo kehan: Ἀτλαντὶς νῆσος) kıtabê Platon, Timaeus û Critiasiyê raverêni de yew qıta û Medeniyeto efsanewiyo.
Zazakipediya:Alık u Fatıke
Laze pasai qesune Fatık'e gosdano, vano: - Çêna pire, qeseibıke, qese to hem wuliye hem kulliye, qeseibıke. Pire heredina Fatık'e ra, Fatıke vengê xo bırrnena.
Rozê oncia, Pire ve Fatık'a sonê çê lazê pasai. Lazê pasai ostorunê xo horte piru de barekeno,vano: Na osterunê mı berê weyiyekerê. Usar kamij oster ke çêver ra zere niame, o oster sencen ververde honde gıranena osteri zernu dan cı, Fatık'e laze pasi ra vana: - Kamij osterê to ke zaro ei bıde mı, ez ei ben kenune weiye. Ostoro zar cena ane çê....
SSV Ulm 1846
SSV Ulm 1846 yew klubê futbolê dewleta Almanyayo.
Zazakipediya:Alık u Fatıke
Fatıke sane bena erzena zu oda tede was, mırzor tera beno, toqe ki erzena oda bine tede fike ve cev ra tera beno. Oster bena zere de giredana.
Cinik u çênekê suke benê top sonê çê laze pasai. Fatıka çêna pıre ki tey sona. Hem nuku çinenê we, hem ki sanıku vanê.
Hereford
Hereford yew sûka dewleta Qraliya Yewbiyayiya.
Qersig
Qersig, wılayetê Semsûri de yew dewa qezay Aldûşiya.
Zazakipediya:Alık u Fatıke
Fatıke sanıke vana: - Çênêkê vejiya ro ve qewaxe ser, sare suke çeneke vinenê, sonê xevere danê pasae suke, pasa pire rusneno. Pire yena Çêneke xapnena qawaxera ana war pi cenê benê suke saraye pasai. Pasa Çeneke lazê xore ceno. çewres roze veyve kenê.
Qersig
Ekonomiye
Ekonomiye dewa Qersig be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Zazakipediya:Alık u Fatıke
Roze pire ve çeneka sone rovar, çênêke awe kena xoro. Pire porê çêneke sane kena. Haut pincraru kena vıle çênekede...
Pira ke laze pasai gureto uza ra xilbena vana: - Vengê xo bıbırne weseneku kena.
Lazê pasai vano: - Çêna pire qeseibıke, qese to hem wiliyê hem kuliyê.
Qersig
Terbiyet
Dewa Qersig de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Zazakipediya:Alık u Fatıke
Fatık'e vana: Çêneke bena mirçıke perena ra sona.
Pira cina laze pasai oncia vana: - Urze uzara def be....! Lazê pasai cina xora vano "vınde qeseibıkero.
Qersig
Resayış
Raya dewa Qersig esta û terefê hıkumati ra kerda asfalt.
Xızmete
Dewa Qersig de postexane çıniyo. Awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
Zazakipediya:Alık u Fatıke
Fatık'e vana: - Lele laze pasai yemeg pozeno, mirçıkê yena nisena pençere ra wanena, zaf wes wanena Lelê laze pasai mirçıke gosdano bınê yemegi vêsneno. Lele sono lazê pasai ra vano........ pê mırçıke cenê. Eve qesê pire mirçıke sarebırrnenê. Dılapê goni gınena naka rıştıke ro, naka rıştıke çê laze pasai de gınena waro. pirê yena çê laze pasai runadê. Na naka rıştıke vinena bena erzena pençerê xo, çêneke naka rıştıke ra vejina bena çêna pire. A çêna pire ezune.
Laze pasai, endi her çi anora xo vıri. Oncia Fatıke ceno sono reseno mırodê xo. Laze pasai osterune xo haut rozu zerade giredano, vêsan u têsan verdano hora sole dano cı. Haut rozu ra tepia osteru ano pira pa giredano osteru verdano ra. Oster tesanena xora nat u dota vozenê pire kenê pirtlei. Laze pasai oncia pirede zewejino sonê reseno mırodê xo.
Bınnoti
Alık u Fatıke Deme welate de wau u bırai benê, name lazek Alık, name çênek Fatıke bena. Ni, mae ra sey benê. Ma xo ke mırena pi dêmar ano Alık u Fatık'e re. Na dêmar ra ki lacek u çênêke xo bene. Dêmar, domanunê xorê yemeg pozena, Alık u Fatık'e rê ki wela adır kena lop dana cı. Alık u Fakık'e sonê mal u gau ver.
Malde berbenê, manga bore yena ra zu vana: Alık, Fatik sıma ça berbené?
Alık u Fatık’e Manga bore ra vané: Maa ma merda, pıé demarı arda maserı, a ki maré heşireni kena, Domanune xo re yemeg pozena, ma re ki wela adıri ana. Ma wesan verdana.
Ni ke nıa vane manga bore vana: -Alık, Fatık bêrê iştirinê mı rakerê tede werd esto xorê vezé borê. Alık u Fatık'a iştirunê manga bore kenê ra tede hazar türlü werd beno, vezenê wenê xo kene mırd.
Lazê dêmari Alık u Fatık'e de sono mal verı. Fatık'e lazeki ra vana: - Bıra toke tıka çı dı çêde maa xora mevaze.
Lazek vano: - Ya, ez névano. Sond weno.
Alık u Fatık'e sonê iştirunê manga bore kenê ra cıra werd vezenê ane wenê. Bıra ki tey weno. Sonde ke mal-gau anê çê, Demar laze xora perskena, vana: -
Alık u Fatık'a mal de çı werd?
Lazek vano: - Towa nêwerd.
Roza bine dêmar çêna xo temei kena Alık u Fatık'e de rusnena mal ver. Alık, Fatık u waa xora sonê mal verı. Fatık`e vana: - Waê to ke tıka çı di maa xora mevaze.
Swansea
Swansea, dewleta Qraliya Yewbiyayiye miyan de yew sûka Galana.
Azatlı, Havsa
Azatlı wılayetê Edirne de yew dewa qezay Havsaya.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewe esta û kerda asfalt.
Xızmete
Postexane çıniyo. awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
Nunavut
Nunavut, qıtaya Amerikay Zımey de yew eyaletê dewleta Kanadayo.
Ozerailles
Ozerailles, jû komuna qezay Brieyiya. Cayê na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Meurthe-et-Moselleyi dera. Erdê komuni 6,32 km2 ca gêno. Dormey Ozerailles ra komunê Abbéville-lès-Conflans, Les Baroches, Fléville-Lixières, Lubey û Thumeréville ca gênê.
Trebonianus Gallus
Trebonianus Gallus yew İmperatorê İmperatoriya Romayo.
NGC 1197
NGC 1197, yew cısmê asmênio. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Ozerailles
Xızmete
Ozerailles de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni vıraziyayo. Xeta elektriki û İnterneti anciyao.
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Ozeraillesi ;
Zazakipediya:Alık u Fatıke
Bınnoti
Mae sıfre / xonça noni ana nana ru, çêneke verê nenıkunê xora werd vezena sıfreyi sero nana ro, çêneke u maa xora wenê.
Rozê cinike xo nana ro nêweşeni kuna cıle. Sonde mêrdê xo ke yeno çê niadano ke cinika xo cılede ra vano: - Cinik çıkê to esto?
Cinike vana: - Ez zaf nêweunê, torê niyaz pozen so jiare ala nêweşiya mırê sê vana.
Cinike, niaz pozena dana mêrdê xo rusnena jiare. Mêrdê ke çê ra beno teber cinike, cıle ra vejina, raa kılme ra sona. Rew sona, sona kuna zerê khulerê jiare. Tede xo dana we. Mordemek yeno vere jiare, niaz keno vıla, jiare ra perskeno vano: - Jiarê, ciniya mı nêwesa derdê xo, dermanê xo çıko?
Mêrdê xo yeno çê. Cinike vana: - Jiare tora seva ke, derde neweşia mı çı bıyo?
Mêrde vano? - Jiare vake, manga bore sara bıbırne cinika to bena wes.
Cinike vana: - Eke heni so manga bore biya sara bıbırnime!
Lazê dêmari hesneno, sono Alık u Fatık'e ra vano. - Ma u piê mı manga bore sare bırnenê.
Alık u Fatık'e sonê manga bore ra vanê: - Pi u dêmara ma ra to sare bırrnenê, ma sebıkerime?
Manga bore vana: - İne ke ez sare bırnıne sıma ostıkunê mı berrê qurçkerê, sıma ke bivêsani şerê qurç ra ostikune mı veze biare zere de newar tür werd esto veje xore borê borê.
Dêmar u mêrdê xora anê manga bore sare bırrnenê, gost wenê. Alık u Fatık’e ra ki ostıkunê manga bore benê kenê qurç, herg roze ke bi wesanı sonê qurç ra ostıku vezenê werdê zere astıku vezen wené.
Dêmar, niadana ke oncia Alık u Fatık'e ra benê hewl, çêna u laze xo bene zar. Çena xora vana: - Ala nine bıpiye, nine dima so ni çı wenê? Çêneke, Alık u Fatık'e dıma sona, vinena ke Alık u Fatık'a qurç ra ostıki veti zere ostiku ra werd vetı werd. Çêneke sona maa xora vana.
Mae oncia bena nêwes kuna cıle. Sonde mêrdê xo yeno ke cinika xo biya nêwes, vano: - Cinik, çıkê to esto?
Cinike niaz pozena dana mêrdê xo rusnena jiare.Eve xo ki cıle ra vejina raa kılme ra sona kuna qulerê jiare, tede xo dana we. Mordemek yeno niaz keno vıla jiare ra perskeno vano: - Jiarê, cinika mı nêwesa sebıkerine?
Ginoles
Ginoles, yew komuna wılayetê Audea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Occitanie de ca gêna.
Zazakipediya:Alık u Fatıke
Bınnoti
Cinike zerê kulere jiare ra vana: - Alık u Fatık`a sare bıbırrne cinika to bena wes.
Ginoles
Xızmete
Ginoles de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Zazakipediya:Alık u Fatıke
Bınnoti
Mordemek cereno ra yeno, cinike oncia raa kılmera yena kuna cıle. Mordemek yeno çê. Cinike mérde xo ra vana: - Jiare tora sêvake?
Ginoles
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Ginoles;
Zazakipediya:Alık u Fatıke
Bınnoti
Mordemek vano: - Jiare va ke Alık u Fatık'e ra sare bıbırrne cinika to bena wes.
Cinike vana: - Meste ronen pozen, ben dan Alık u Fatık'e ame sarê bırrneme.
Ginoles
Bıvênên
Lista komunanê Audey
Lichfield
Lichfield yew sûka dewleta Qraliya Yewbiyayiya.
Zazakipediya:Alık u Fatıke
Bınnoti
Roza bine cinike ronen pozena bena verê Alık u Fatık'e de nana ro. Alık u Fatık'a roneni wenê, mirçıke yena nisena asıne pençeri ra wanena, vana: - Mirçe mirçe mirçelekê mıdê tene puselekê simara vanune qese u xevereke.
Alık u Fatık'a sasbenê, vanê: - Nu çıko? Na mircıke ça nia wanena?
Ronena xo wenê, mirçıke oncia wanena, vana: - Mirçê mirçê mirçêlekê, mıde tene puselekê, sıma ra vano qese u xeverekê.
Alık u Fatık'a tenê roneni erzenê vere mirçıke, mirçıke ronen wena wanena vana: - Alık urze bıbero ve kıla ( kulıke) Fatık'e ro bıreme şerê. Meste benê sıma sare bırrnenê.
Alık beno ve kıla Fatık'e ro remeno, Fatıke verdana ve Alık'i dıme remenê sonê. Zaf ke sonê senik ke sonê rastê zu heni yenê.
Alık zaf biyo têsan yeno ke heni de awe bısımo, Fatık'e vana: - Alık, na heni de awe mesıme. Na heni, heniyê qatıruno.