cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zazakipediya:Piyakerdena Dewıjan
Wexto kı jewi erdandê xo rê dolı yan zi erqı aşanayê, fına camêrdê dewda cı paştida cı ra şiyê u çıçi cı dest ra ameyê kerdê. Wextê kerge gırênayenı heme piya şiyê, piya kar u barê xo kerdê, piya kergey xo gırênayê u piya hewadayê. Wıni kerdê kı nan u sola xo cê ra niyabırnayê. Hemını waştê kı nan u sola cı tey bıbo. Visolıney ra kesi hesnêkerdê. Yanê çı karê ê dewıjano gıran u bı kolektif estbı, hemını piya kerdê, piya hewadayê u piya werdê.
Zazakipediya:Wereyamyayeney
Berê kı pê dı lec kenê u pê kışenê, eger dost u enbazê cı yê rınd u sadıqi, yan zi ber u eşirê cı yê sınasnayey çınêbê, ê pê wenê. Ê kı dost, enbaz u sınasnayey cı estê, ê dost, enbaz u sınasnayey inan kewnê mabêndê inan u inan pê dı anê werey u umışê pê kenê. Ê kı fitne u fêsati mabêndê cı dı bıbê, werey amyayena inan zor u zehmeta.
Tabi na werey ardenı u inan umışê pê kerdenı zi zahf gengazı niya. Hım ê kı kewnê mabên u hım zi ê kı pê dı lec kenê vanê kışta inan ra hewldayenı u waştenı bıbo. Zewbi ray vero niyabênê, heme percin benê u gêrênê. Qandê werey ardenı u umışê pê kerdenı vanê akerdey, neqeb u gedugi, ray u po şiyayeney u her wına bıbê kı, ê bini bışê wertedê cı kewê. Tabi heme çi dı şert u şurti estê. Bê şert u şurtan werey amyayeney u umışê pê biyayeney ne bena u ne zi serey xo gêna. Zey heme çi werey amyayeney rê zê şert u şurti lazımê. Ê nêbê piya kerdenı zi nêbena. Vanê wırna heti zi ê şert u şurtanê xo berzê werte u şertandê pê rê riayet bıkerê u sero müşewre bıkerê. Eger inan rê riayet nêkerê u sadıq nêmanê, wexto kı umışê pê bê zi, serey xo nêgêno. Eger hewldayenı, riayet, heq pê dayenı, heqê pê sınasnayenı, tay çiyan ra war amyayenı nêbo, a werey amyayeney vêşi nêramena u wextê do zahf kılm dı xerpıyêna u bena zey veri. Fına newera yenê hemver pê u dest bı lec u pê kıştenı kenê.
Zazakipediya:Piyakerdena Dewıjan
Zewbi zi dewıjanê pê diqet kerdê kı dewar u çarwey cı nêkewê maldê pê u malê pê nêçıraynê. kesi nêwaştê kes zerar bıdo kesi. Zu-zu fını dewan dı tay merdımê şıtheram u mınzıri vıjıyayê, labırê ê binan o merdım tahzil u ceza kerdê. Eger bewniyayê, netice o yo nêbeno, o a dewda xo ra qewnayê. Kesi nêwaştê lınga jewi siyê ro güno u pa bıtewo. Tabi ewro nê çiyê wınasinan heruna xo verdaya mızırey, xayıney, bêbextey, qeleşey u nêweşey rê. Wa ê rojê veri fına peydı biyameyê, wa qe ma xo rê vıran u veyşan biyayê. Veri kê, kami zanayê bêbextey bıkero. Yan zi ê kı zanayê zi xo ra şermayayê. Labırê ewro ne şerm u ne zi eyb mendo.
Zazakipediya:Wereyamyayeney
Ê kı wazenê mabêndê dı beran kewê u inan umışê pê kerê, vanê ê veri eştena zeriyandê ê beran kontrol kerê, jew bı jew şırê gırdandê ê beran hetı, inan dı qısey bıkerê, fıkır u diyayenanê inan bıgirê, bewnirê şertandê inanê ravey ramıtenı u ronayenı u her wına. Wexto kı pa qani bê u şert u şurtanê werey amyayeney bıvinê u xo dest finê, ray u hewldanê wırna hetan pê tepşê, ray u vinayeni mabêndê cı dı peyda bıbê, hewna werzê u hereket bıkerê. Wexto kı tam qanibê kı no gırwedo bıbo u ser kewê, vanê nêvınderê u ê fırsendi nêremnê. Dest u qolan wesarnê u şırê ê wırna beran miyan kewê u qandê mabên vinayenı çiyan bıvinê u peyda kerê. Veri şert u şurtê kı gırdanê ê beran ronayê, inan çıman vera bıçarnê, werteyê inan bıvinê u gorey cı tawırê xo ronê u qandê umışbiyayeney xo hadre kerê. Dayenı u gırotenı dı bıvineyê, wırna kıştan dı bıdê u bıgirê. Tam emeleya xo pey ardı kı, do bışê inan umışê pê kerê, nê şert u şurtanê wırna hetan pê rê eşkere kerê u berê gırdandê cı rê. Wexto kı werna hetan qebul kerd u va ma şenê birê pê hetı u pê dı müşewre bıkerê, ê zi xo hadre kerê qandê pê hetı ardenı u müşewre kerdenı.
Wikipediya Letonki
Wikipediya Letonki yew versiyonê wikipediyayo Letonkiyo. September, 2023 ra tepiya meqaleyi tede estê. Heta nıka reyi vurnayışi tede biyê. Wikipediyaya Letonki de sıfte kerd.
Zazakipediya:Wereyamyayeney
Nê çi heme bi tepeya ber yan zi berê kı kenê wertedê ê dı berandê pê ra qahryayan u pê dı leckerdenan kewê, ê şınê gırdanê ê beran anê cayê dı, keyeyê dê dostê dı pê hetı. Keyeyo kı tey anê pê hetı, vanê ne ê a berı u ne zi ê berda binı bo. Vanê bêkıştı u bêteref bo yan zi dost u enbazê wırna kıştan bo u wırna kışti zi emeleya xo pey biyarê. Wexto kı müşewrey mabêndê xo ravêrnay xetêda duzı ser u amey noxtada werey amyayenı, no fın şertanê xo yê umışbiyayeney ramenê ravey u ronanê.
Zazakipediya:Piyakerdena Dewıjan
Ma enbıryananê pê yê dı dewan zi, hewl dayê xo kı ma zerar u ziyan nêdê pêro, nêdê dewda xo ya enbıryanı ro u inan nêtewnê. Ma nêwaştê dewar u çarwey ma erd u mêşandê inan miyan kewê u tey bıçerê. Ma kesi bê müsade, bê destdayenı koliyêdê kesi nêkerdê. Wext biyê dewandê duran ra tay ameyê sımaq, benıkı, mazi, şêzi, tey, bewrınci, qıznawi u herwına çiyê ma yê miyandê mêşe u keran çinayê u waştê kı berzê dewandê enbıryanan ser u ma verdê pê yo. Labırê wexto kı çiyê do wına biyê, hıma gırd u pilanê ê wırna dewan xo miyan dı xo rê heyetê vıraştê u kokê ê meselan, ê çiyan kendê, hele raşto raşt niyo. Wexto kı raşt bıvıziyayê, zerar u ziyanê pê dayê u umışê pê biyê. yanê tım waştê kı meselanê xo, çerçeweyê pêyakerdenı u demokrasi dı hal bıkerê. Ìnan zanayê, eger fınê mabêndê inan dı lec bıbıyayê u goni bırıjyayê, hetan u hetan ramıtê. O wext kesi nêşayê rehat-rehat kar u barê xo bıkero u bê ters dest u qolanê xo bışano u bıgeyro. Qandê coy, qandê ê semedan tım waştê kı verni dı verniya çiyandê nêweşan bıgirê u nêverdê adır a merekda sımeri kewo, merekı bıveşo u nêweşi nabêndê cı dı peyda bıbo.
Zazakipediya:Wereyamyayeney
Nê şertan ra taydê cı nêyê:
a) Keyney bıdê pê.
b) Pê dı kerwayinı bıkerê.
c) Kê zerar dayo kê ro, vanê zerarê cı bıdo.
ç) Eger goni ameya rıjnayenı u na goni zey pê ya vêşi mesele nêkenê, eger ê jewi vêşiya, vanê bedelê a goni bı şeklêna biro dayenı. No bı perana yan zi gana beno, ê kı kewnê mabên yan zi wırna beri xo miyan dı beli kenê.
d) Mal u mülk, rez u erd yan zi çiyo zey inan danê pê yan zi pê vırnenê.
e) Xo mabên dı sinori ronanê. Bê nê çiyan tay zi qewli xo mabên dı ronanê u vanê wırna heti zi nê qewlan rê riayet bıkerê.
O kı nê şertan bıxerpıno, niyaro ca yan zi veri dest bı leckerdenı kero, vanê o kışta ê kı kewtê mabên inan ra biro ceza u mahkumkerdenı. O kı dest bı leckerdenı kerdo vanê bar heme dindeyo ey mıli ser u çı zerar biro kerdenı o bıdo. Heme mesuletey, zerar u ziyan u mesrefê wırna kıştan vanê dindeyo ey mıli ser. Cezayo kı o şêlıgo kı kewto miyan ey ronayo, ê cezay u ê çiyan wexto kı niyaro ca, beno hedefê mabênkewtoxan, dost u enbazandê xo hemını. Ê heme no fın ey rê cephe gênê. Riyê cı dıha çınêbeno bewniro dost, enbaz u mabênkewtoxan u bıvıziyo şari miyan. Çımkı hergı jew kıştê ra pu keno cı u riyê cı keno siya. Ê kı sozê xo wenê u weadê kı day bi inan niyanê ca, itıbar, qimet. qedır, şeref u camêrdeya inan şari miyan dı nêmanena. Ma Dımıliyan miyan dı soz sozo. Soz şeref u hesiyeto. Soz dayenı u ca ardenı, sera seyê camêrdeyo. Soz namuso. O kı sozo kı dayo ey niyaro ca, kes ey dı dostey, enbazey u enbıryaney nêkeno. Ne ey a dano u ne zi gêno. Rayo bıvino zi ne sılamı dano cı u ne zi sılama cı gêno. Soz ma dı müqedeso, namuso. Kes seni çiyê xo yê müqedesi u namusê xo çekeno erd u pay keno? Vanê kes wıni zi sozê xo nêçekero erd u pay nêkero. Merdımo kı fınê pu bıkero erd u aluwa xo çekero, o fına nêşıno çewtê erdi nêbeno u a aluwa xo erd ra nêlêseno. Eger jew wazeno camêrd bımano u itıbarê cı dost, enbaz, sınasnaye u şari miyan dı bımano u sere berz bışo şêlıgi miyan dı bıgeyro, vanê sozo kı dayo ey rê riayet bıkero u ey biyaro ca. Eger sozo kı dayo, ê sozê xo buro, cay ey şar u şêlıgi miyan dı nêmaneno. O beno zey merdımdê keçelıni, miqrobıni, ritıkıni, pisıni u dıha nêşeno şari miyan dı roşo yan zi bıgeyro. Şıro koti mıletı pu kena ridê ey u ey xo miyan dı kenê pis u rezil. O kı ey bıvino do cı rê vajo, madem kı to nêşayê biyarê ca u sozdê xo sero vınderê, qandê çıçi to dost, enbaz, sınasnaye u dışmenê xo xapeynay u tı amey werey. Madem do wına biyayê, sere ra to şayê vajo nê u qebul nêkerdê, a zi camêrdeybi.
Ma Dımıli dışmenê xo bı camêrdeya kışenê, camêrdeya hewadanê. Dışmenê ma biro cılda ma sero ma rê heqaret bıkero, nengi bıçino u werzo ma ro do, ma hesê xo nêkenê. Sero zi hendıkı meymanê ma yo ma geyrenê cı destan vera u xızmetê cı kenê. Wexto kı keydê ma ra bıvıziyo, şıro dısey-hirêsey metro ma ra duri kewo fına dışmenê ma yo. Eger ma pê dı niyameyê werey u umışê pê nêbiyê se. Kültür, edet u toreyandê ma dı veri nênuşneyayê kı ma dışmendê xo rê bêbextey bıkerê u peyra derbı ey ro dê. Kültür, edet u torey ma gırdeyda ma ra yenê.
Beg, Seyid, Axa, Şêx u Sereşirê ma Dımıliyan tım keyandê xo dı geyrenê meymanandê xo desta u xızmetê cı vinenê. Keyandê xo dı xızmekarê meymandê xo yê, labırê tebera fına u tım Beg, Axa u sereşirê. O kı keydê xo dı xızmekareya meyman u dostandê xo keno, itıbarê ey tebera şari miyan dı tım vêşiyo. Na zu zi kültürdê ma ra, camêrdeyda ma ra, qedır u qimet dayenda ma ra, qedrê pê gıroteneyda ma ra, germey u zeriweşeyda ma ra, xo nızm gıroteneyda ma ra, kokdê xo ser şiyayeneyda ma ra u her wına yena. Vanê dışmeneyda ma miyan dı bêbextey, xayıney, xiyanetey u qeleşey çınêbo. Merdım yan zi bera kı ma tey dışmeney kenê, ma cı rê akerde vanê, kenê eşkera u vanê ma dışmenê pê yê xo ma ra bıpawê. Herkes gorey ey tedbirê xo gêno u xo paweno. Lecê kı fınê ra yan zi bı qezaya benê u tey merdım yeno kıştenı yan zi dırbetın kerdenı, ê xaric. Ê leci zey lecandê ma yê ber u eşirey u dışmeneyda inan niyê. Tabi nê çi u na camêrdey veri biyê. Ewro heme çi ameyê bêbextey, xayıney, xiyanet, pey ra pırodayeney u qeleşey ser. Veri nê çiyan ma miyan dı ri nêdayê u kültürdê ma miyan dı çınêbi. Labırê ewro roneyayê. Taydê ninan ma şarandê çorşmi ra, taydê cı Tırk, Ereb u Eceman ra gırotê. Hele-hele Tırkan dı na bêbextey u qeleşey zahfa. Veri ma pêrodayenı u lecandê xo dı qethin u billa qerşun niyeştê cıni, keyna, veyvı, qeç u quli. Xortê kı temenê cı dıwêsi bın dı bı, ma tıfıngı nênayê ey a u o nêkıştê. Labırê ewro ne cıni, ne keyna, ne veyvı u ne zi qeç vanê, cı dest kewo yan zi biyarê fersend ef nêkenê kışenê. Heta-heta tut u pıtanê miyandê qündaxi zi şanenê qerşunan feka yan zi banan sero nanê pa, tey veşnenê u kışenê. Veri nê çiyê wınasini dışmenanê koledaran, Tırk, Ereb u Eceman kerdê. Labırê ewro eşir, ber u merdımiyê zi nê çiyan kenê. Şıma zanê, nê çiyê xırab u nêweşi ma rê Tırk, Ereb u Eceman ra xatıra mendê. Nê çiyê wına xırab, xedar, bêbext u nêweşi heme inan ardi ma miyan. Dı nê serandê bahdoyênınan dı zi tay çi Kürdan ra ravêrdi ma miyan. Mesela lecdê Zaza-Dımıliyan u ê hereketandê kürdanê Sêwregı dı, qeç u quliya piya veşnayena ban u dewan, cıni, keyna, qeç u quli kıştenı kürdan ra kewtı ma Zaza-Dımıliyandê Sêwregı miyan.
Çina do zahf mühim esto vanê ez biyara zıwan. Ê kı qandê werey amyayeneyda dı beran kewnê wertedê inan, ê en sıfte ê wırna beran dawetê werdenı u şımıtenı kenê u piya werdê wenê. Bahdê dawetkerdenda inan, ê berê kı pê dı ameyê werey, ê beran ra berê, bera hemverdê xo u ê kı qandê werey kewtibi wertedê inan u ê pê dı werey ardibi, inan dawetê keydê xo kenê, qürbani cıkenê, şami vırazenê, mewlit danê wendenı u piya werdê wenê. Bahdo a bera binı inan u ê kı qandê werey amyayeney kewtê wertedê ninan, inan dawet kenê, qürbani cıkenê, mewliti danê wendenı u zey bırayana pê dı şamiyê, werdê wenê. Bahdê nê dawet kerdenan, no fın wırna berê kı veri pê dı lec kerdê u pê dı ameyê werey, ê wırna beri xo resnenê pê, qürbani cıkenê, mewliti danê wendenı, şami vırazenê u veyndanê dost, enbaz u sınasnayandê xo u feqir fıqaran, neçar u bêkesan u werd danê inan. Yanê xeyr u xeyrat piya kenê kı, dosteya mabêndê ninan mezbut bo u fına a nêweşeya xırabı mabêndê cı nêkewo. Ze kı wırna hetan rê veyve bo, wıni şami u werd danê dewıj, merdım u kesandê neçaran u pizanê inan kenê mırd. Tay-taydê cı zi serê qeçkandê sêküran u neçaran kenê newe u çına danê inan ra. Tabi ê kı nê çiyan kenê, eşir yan zi berê bol gırd u zenginiyê.
Werey amyayeney çiyê do bol weş u müqedesa. Kaşka heme ber u eşirê welat u şardê ma pê dı biyameyê werey u a dışmeney mabêndê xo ra werzanayê u zey bırayana pê dı dostey u enbazey bıkerdê.
.sj
.sj internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba Svalbard û Jan Mayeni nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Svalbard û Jan Mayeni mocneno. Labelê no kod nêno gurenayış. Hurêndia ni kodi de, kodê internetê Norweçi .no ya ki .com vêreno.
Polonya Gırde (ware)
Polonya Gırde (be Polonki:Wielkopolska) yew mıntıqaya tarixiya. Cayê xo rocawanê u merkezê Polonyayo. Merkezê xo sûka Poznańo. Tarixê xo zaf kıhano.
.woodside
..woodside, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Tolga Çevik
Tolga Çevik yew kayker û komedyeno Tırko. Ey sinema û têatro de kay keno.
Higuera de Calatrava
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Higuera de Calatrava;
Zazakipediya:Çarşemeyo Siya
Şarê ma yê kışta Dersımi, Sêwas u ê çorşman roşanê Çar’emedê siyay keno. Çarşemeyê Heftedê en bahdoyênê aşmiya Awdari (Adar, Mart) dı roşanê çarşemedê siyay vırazenê. No zi zey Kormışkaniyo. O rojı xort u keyney, cıni u camêrd çınay xo yê newi u bı reng u rengıni danê xo ra, vıjênê deşt u deyan ser u a rojı bı şêney u kêfweşeya bımbarek kenê.
Bımbarek kerdena çarşemedê siyay zi hıma hıma wertera werışta. Şarê ma zi zaf çi ney ser nêzano. Ez bı xo zi zaf çi nêzana. Mı tay gırdandê Dersımi ra pers kerd, labırê inan zi zaf çi niyard xo viri. Nuştoxê ma yê kışta Dersımi ney ser kendenı bıkerê u tay çiyanê cı ma rê bınuşnê ma do pa zaf kêfweşbê.
Vanê roca çarşemedê siyay dı şarê ma yê kışta Dersım u ê dorman xeyr u xeyrat keno, pizey domanandê neçaran u sêküran keno mırd, inan rê çına herineno u serê inan keno newe.
Nuştoğ: Koyo Berz
NGC 6624
NGC 6624, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Mameciyan
Mameciyan (be Tırki: Boztarla), yew dewa Kolıkia. Cayê cı wılayetê Semsûri dero.
.um
.um internet de nameyê bandıra sewiyaya serêna kodanê dıwelan (be İngılızki: country-code Top Level Domain (ccTLD)) ra yewo û seba Adey Mıletanê Yewbiyayiyanê Qıckek û Dûri (giredaiyê DAYê) nuşiyeno. No kılmkerdış internet de pelanê Adey Mıletanê Yewbiyayiyanê Qıckek û Dûri mocneno.
Roupy
Roupy dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
13 Kanun
13 Kanun Serrenamey Gregoryani de roca 347ina.
Abrázame (album)
Abrázame, yew albumê De Salooniyo. No album serra 2006ıne de veto.
.george
..george, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
NGC 251
NGC 251, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Maseyan miyan de ca gêno. 15 Tışrino Verên 1784 de terefê Wilhelm Herscheli ra keşıf biyo.
Benav
Benav wılayetê Diyarbekıri de yew dewa qezay Çermugiya.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewe esta û kerda asfalt.
Xızmete
Postexane çıniyo. Awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
NGC 2105
NGC 2105, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Zazakipediya:Dayena Qeçkan
Wexto kı qeçek (doman) Homa dana, en sıfte nakê cı cıkenê, bahdo name nanê pa. Kesê Mısılmani wexto kı kenê name panê goşandê cı miyan dı Ezan wanenê u namey cı nanê pa u hirê fıni ê namey cı cı goşi miyan dı vanê.
Tay wexto kı qeçek newe beno, benê Qüran nanê berzindê cı ver kı, wexto kı gırd bo wendebo u hewesê cı wendenı rê bıbo. Kesê kı wahêrê dışmeniyê, kesê kı eşirê benê dabança yan zi tıfıngı nanê berzindê cı bın kı, wexto kı gırd bo hewesê cı kar ardenda çekan rê bıbo u kar biyaro.
Ho Chi Minh
Ho Chi Minh, yew serdarê dewleta Vietnamiyo.
Prusya Rocvetışi
Prusya Rocvetışi (be Almanki: Ostpreußen, be Polonki: Prusy Wschodnie) yew mıntıqaya tarixiya. Mabeynê seserranê 13ıne û 19ıne de mıntıqaya Prusya rê aid biya. Mabeynê serranê 1878 û 1945ıne de yew eyaletê İmperatoriya Almanya biya. Paytextê xo sûka Kaliningradi biyo.
Zazakipediya:Ardwan
Ardwan (Qeraş, Ayreci, Arış tahnıtox): Merdımo kı tenan, arışan ayre dı tahneno ey rê vanê qeraş yan zi ardwan, ayreci. Merdımo kı ardi roşeno ey rê zi vanê ardci. Ayreyê veri heme ayrey awı bi. Madem kı qıse ayri ra abıyayo, ayreyêdê destan zi esto cı rê vanê dıstari.
Delicada violencia
Delicada violencia, yew albumê De Salooniyo. No album serra 2008ıne de veto.
Darberi
Darberi ya zi Kılise (be Tırki: Burmapınar), yew dewa Kolıkia. Cayê cı wılayetê Semsûri dero.
Zazakipediya:Vijyayena Deşti
Şarê ma amnani vıjêno deştı yan zi koyan ser. Qandê kı amnanê welatê ma zaf germ ravêrenê. Wexto kı vıjênê deştı yan zi koyan ser, hergı şewı şênayey vırazenê, kay kaykenê u kêf kenê. Hewna kı nêvıjiyayê koy ser yan zi deştı, hazıreya, lazımeya xo ya heme çi vinenê u heme werdê xo gênê u şınê.
Highland
Highland (bıwane: Haylend, be Galki: Gàidhealtachd) yew wılayetê dewleta İskoçyayo.
Colan
Colan yew dewa Zazayana. Cayê xo zerrey sinorê qezay Çêrmugi dero.
Aşk-ı Memnu
Aşkı Memnu jü seriyo de televizyonio ke sera 2008 de sıfte kerdo u Heziran 24, 2010 de peyniyo. Formatê filmi romantik-drama yo. Produktorê filmi Kerem Çatayo, senaristê filmi Ece Yörenç u Melek Gençoğluo. Hilal Saral direktoriya filmi kerdo. Seri romanê Halid Ziya Uşaklıgil Aşk-ı Memnu ra biyo adapte. Seri de eşqa dı merdeman qısey beno. Leteyo finali de terefê %70 ê unoğan ra uniyayo. Temay seri de Adnan Beg esto u cıniya ho merda. Bihter Yöreoğlu jü genca u Adnan Bey ebe Bihteri ra zeweciyao. Ebe zemani ra mabenê Bihter Yöreoğlu u pısa bray Adnan Beyi Behlüli ra jü eşq yeno meydan. Peyniya filmi de Adnan Bey ena eşq museno u Bihter ebe silah ra ho ganê ho rê peyni dano.
Fortaleza (album)
Fortaleza, yew albumê De Salooniyo. No album serra 2010ıne de veto.
Zazakipediya:Tewafkerdena Ziyaret u Tırban
Şarê her şewa ênê şıno tırbanê merdandê xo ziyaret keno, sero Fatihayê waneno, eger zanê bı xo yasinê wanenê, eger nêzanê danê wendenı, xeyrê cı kenê vılla u herwına. Şarê ma şewa ênê şınê ziyaretan zi tewaf kenê u feqiran ra, sêküran ra çi kenê vılla.
.itv
..itv, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Coğrafyay Amerikay Zımey
Cayê qıta Amerikay Zımey veroc ra Amerikay Veroci, rocvetış ra Okyanuso Hind, rocawan ra Okyanuso Gırd u zımey ra Deryayê Cemedio Zımey rê cirano. Erdê xo 24 milyoni km2 ra gırdo. Qıtay Amerikay Zımey goreyê erdi ra dınya de qıta de hirine gırda. Erdê rocawanê Amerikay Zımey terefê koyan ra yeno meydan u zaf berzo. Rocvetışê cı de ko çıniyo u goreyê rocawan nızmêro. Zımeyê cı de ızkoy (cemedkoy) estê u nê erdi zaf serdo. Verocê cı zi berz u koyıno, veroc de tena Nêmadeyê Yukatani nızmo. Miyanê cı de Deşto Gırd estê. Qıta terefê royan ra zengın niyo. Royo Missisippi royo de tewr gırdo qıta Amerikay Zımey de u eyni zeman de Royo Missipi,Royo Nil ra dıme royo de dıyıne gırdo cıhan de. Zımeyê qıtay Amerikay Zımey de zaf goli estê u inca de amorê golan nêzaniyeno. İklımê veroc de germo u zıme de serdo.
Interpol
INTERPOL ( ebe zıwano İngılızki : International Criminal Police Organization; "Organizasyonê Polisio Enternasyonal") yew organizasyono ke serra 1923 de saz biyo u hedefê cı miyandê polisan kerdışê yewiyakariyo. Heta serra 1956 namê INTERPOli "Komisyonê Polisio Enternasyonal" biyo. Serra 1956 ra dıme namê cı vurniyayo u "Organizasyonê Polisio İnternasyonal" biyo. INTERPOL heme cıhan de, miyandê polisanê heme dewletanê cıhan de yew organizasyono de mıştereko. INTERPOL, Mılletê Yewbiyayey ra dıme, cıhan de organizasyono de dıyıne gırdo. Ewro 190 dewleti ezayê INTERPOLio. No organizasyon, ebe iştırakê dewletan finanse beno her serre u iştırakê dewletan her serre 30 milyon dolari ra zafêr beno. Merkezê organizasyono INTERPOLİ sûka Lyoni dero. Sûka Lyoni yew sûka de Fransaya. Serê INTERPOLi Ballestrazzi yo. Sekterê INTERPOLio pêroyi Ronald K. Noble yo u Noble miyandê sekteranê INTERPOLi de keso de tewr verêniAmerikano. Misyonê INTERPOLi obcektifbiyayışo u kamo ke illegal kar keno, tepiştışê inano. Organizasyonê illegali, terorizm, tıcaretê merdımi, çetey, karê illegalio organizey, karê finansal u teknolociko illegali, kerdışo sehte pere, kamo ki tacız keno, kamo ki pornografiya kidekan (domanan) ra cı rê raya kari keno, kamo ki qetılo u kamo ki raya illegali ra cı rê kar keno u bini, heme ninan u zafêri skala INTERPOLİ dero. Her çehar serri de seba serbiyayış, eleksiyon beno. Her hiri serri de zi, seba cêrserbiyayışi, eleksiyon beno. Her dewlet de buroy u merkezê cı esto. Serra 2001 de Sekteriya INTERPOLi Pêroyi 384 personali rê kar dayo, u no 384 personali 54 dewletê ezay temsıl kenê. Eyni menge de INTERPOL saetê karkerdışi 12 saeti ra 24 saeti rê veto u ebe no vurnayış, karê INTERPOLi asenêr biyo.
Coğrafyay Amerikay Zımey
İklımê Amerikay Zımey
İklımê ke qıta Amerikay Zımey de tesır keno ;
Erdê Amerikay Zımey
Erdê Amerikaya Zımey de zaf koy, roy, deşti, goli u çoli estê.
Koy
Tayê koyê qıta Amerikay Zımey ra ;
Deşti
Erdê Amerikay Zımeyo rocvetışi de deşti estê zey Deştê Gırdi
Çoli
Erdê Amerikay Zımeyo rocawan u veroc de çoli estê u nê erdi de hewa zaf germo u vartış qet nêbeno.
NGC 3895
NGC 3895, yew cısmê asmênio. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Utda
Utda (be Tırki: Fıstıklı), yew dewa Kolıkia. Cayê cı wılayetê Semsûri dero.
Origny-en-Thiérache
Origny-en-Thiérache dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
Diktator
Diktator (be Latinki: dictator), idarekaro ke wayirê otoritey bêpeyniyo, her çi destê xo de tepışeno u dikte keno, cı rê vaciyeno. Demê İmperatoriya Roma de magistratusun est biyo ke diktatori rê vaciyao. Senatoy magistratusun ra kar dayêne, magistratusuni zi idarekerdışê dewlete destê xo de tepıştêne. Hema eke idarekar zorba beno se, o taw o beno diktator.
NGC 278
NGC 278, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Qıraliça miyan de ca gêno. 11 Kanun 1786 de terefê Wilhelm Herscheli ra keşıf biyo.
Mar de nubes (album)
Mar de nubes, yew albumê De Salooniyo. No album serra 2013yıne de veto.
Erzıngan (wılayet)
Erzıngan (be Kurdki Ezirgan, be Ermeniki: Երզնկա Erznka) yew wılayeto. Merkezê wılayetê Erzingani bacarê Erzinganio. Nıfusê wılayetê Erzıngani 316.841o. Zerreyê wılayeti de 9 qezey estê. Riyê erdê xo 11.974 (km²)o. Dormeyê wılayetê Erzingani de wılayetê Çolig, Dêrsım, Meletiye, Sêwaz, Giresun, Bayburt, Gumuşxane u Erzurumi estê.
Varyantê cı Zazaki de Erzıngon, Erzıngu, Ezırgan, Ezırgono.
Tarixê Erzıngani
Tarixê Erzıngani sero zehf zanayış tam çıniyo. Tayê iddia kene ke, ita keyeyê (mabetê) homayê cêniye (goddess) Farsiyo ganu Anahita biyo.
Bombardımano stratejik
Bombardımano stratejik ya zi bombanayışo stratejik oyo ke namê bombanayışio ke hedefê cayê dışmaniê stratejiki sero vıraziyeno. Bombardımano stratejik oyo ke bombardımano sistematiko. Hedefê stratejiki benê hedef u merkezê endustriye, ekonomiye u lojistiki pêro kewnê zerrekê hedefê stratejiki. Bombanayışo stratejiki de xırabkerdış u wedarıtış esas benê. No bombardıman de vıraziyayışê eskeriya, tesisê endustriye, rafiney petroli, tesisê komunikasyoni u xebernayışi hedefan miyan de ca gênê u vıraziyayışê dewletanê dışmeni cêriardışi waziyeno, hete gêno. Ornagên bombardımanê stratejiki de bombanayışê sûkanê gırdan zaf vêniyeno. Çunke sûkê gırdi yew dewlete de merkezê her çiyo. Vêrde de Bombardımanê Rotterdami u Bombardımanê Tokyo ornagê bombardımanê stratejiki vırazenê.
Erzıngan (wılayet)
Tarixê Erzıngani
Vanê ke tarixê 2000 İ.V. (İsay ra Ver), Hurriy tiya hukım ramıto. Xercê inan ra Hayashes be Azzis est biyê. Mabênê 1850-1180 İ.V., yew dewleto zehf quwetın biyo. Wahêre dewleta Hittitan benê. Erzıngan zi gırêdayiyê inan biyo. Mabênê 900-600 İ.V. de zi dewletanê Urartan hukım ramıto. Erzıngan zi o tawan gırêdayê Urartuyan biyo. Arkeologan Erzıngan Altıntepe de eserê tarixan diy. Nê eseran hetê Urarturan ra vıraziyay.
Ey ra dıma zi Medan, Persan, Helenan, Romanan kontrolê sûka Erzıngani gêne. Vanê ke serra 600 İ.V. de mabênê qralê Medan Kyaksar be Lidyayan yew ceng beno. No ceng hetê Erzingani de biyo.
.香格里拉
..香格里拉, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê bırriyayo a.
Erzıngan (wılayet)
Tarixê Erzıngani
Romanan ra dıma zi yew are zi leşkerê Mısılmananê Eraban kontrolê Erzıngani gırewto. Key ke Tırkan, Malazgirt de serra 1071ıne de İmperatoriya Bizansi meğlup kerdo, Erzıngan zi o tawan gırêdayiyê Tırkiya biyo. Peyderpey Mengucek, Selçuk, Eretna wahêrê sûka Erzingani benê. Serra 1243ıne de zi Moğolan u Selçukıcan ita de yew cengo gıran kenê. Nê ceng de Erzingan bınê payan de mendo, rıciyo, biyo xırabe.
Tewr peyniye de, serra 1473ıne de, İmperatoriya Usmanıcan Otlukbeli de (Cengê Têrcani) dewleta Aqqoyınan meğlup kenê, ney ra dıma zi Erzingan anciya gırêdayiyê İmperatoriya Usmanıcan beno. Serra 1502ıne de Sa İsmail merkezê xo ita de vırazeno. Key ke Cengê Çaldırani vini keno, anciya İmperatoriya Usmanıcan kontrolê itay gêno. Mabênê 1916-1918 leşkeranê Rusi kontolê na sûke gırewto. Serra 1918ıne de leşkeranê Tırki sûka Erzingani Rusan ra tepiya gêno.
NGC 2081
NGC 2081, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Trablusğerb
Trablusğerb ya zi Tripolitanya (Erebki: طرابلوس غرب Tarābulusghārb) yew mıntıqa tarixiya. Ewro cayê xo zımey rocawanê Libyao. Paytextê Libya Tripoli ena mıntıqa dero. Verocê Trablusğerbi de Fizan, rocvetış de mıntıqaya Kirenayka û rocawan de Tunıs estê.
Muziko klasik
Muziko klasik, muziko ke kulturê Ewropa ra resao u uca de vıraziyao, cı rê vaciyeno.
NGC 276
NGC 276, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Balina miyan de ca gêno. 1886 de terefê Frank Mulleri ra keşıf biyo.
Elbeyi
Elbeyi (be Tırki: Fındıklıçalı, İlbeyi), yew dewa Kolıkia. Cayê cı wılayetê Semsûri dero.
Mézy-Moulins
Mézy-Moulins dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
NGC 553
NGC 553, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Maseyan miyan de ca gêno. 13 Keşkelun 1784 de terefê Wilhelm Herscheli ra keşıf biyo.
Veyve
Veyve rê tewr verni de camêrd u cıniye lazımi. Tabi Camêrd u cıniye ra lazımê ke pê bısinê. Normal de keyneke ya miyan de dew ra bena ya zi tay nezdiyan ra bena. Ê ke esti şınê keyneka xeribe xo rê vinenê. Ninan are de sinayış çınê bo se dezgiya veyvi mı het ke tay kemi manena. Çend zemani lacek u keyneke ra pê vinenê, pêra hes kenê. Dıma niyetê cı zeweco se may u pêrdê xo rê mesele kenê a. Kulturdê Zazayan de kışta laceki şına kışta keyneke. Wexto ke şınê veyn danê peyandê xo. Nê peyeyandê cı miyan de ded, em, deza, xalza, bıraza, bıray u way tey şınê keydê keyneke.
Keyna waşten de xo de şiranê zi benê, çıke qısey Zazaya esta, verêni vanê: Veri şirane, dıma veyve. Wext yeno keyneke waştışt. Piyê laceki mesele keno a. Pêrdê keyneke rê vano, niyetê mayê ameyayışi aşikaro. Ma ameyme ke keyna şıma bıwazime. Emırdê Allahi ya, qewıldê peyğemberi ya mayê keyna şıma lacdê xo rê wazenime. Piyê keyneke eks merdım niyo se keyneke dano, ya zi şıno marda keyneke rê vano, ya zi şıno keyneke rê bizat vano. Tayê cayan de pi kesi ra reza nêgêno. Nara tayê cayan de zi hetana rezay keyneke nêgêrê, kesi veyve nêkenê. Çıke ju fın keyneke laceki nêwazo se, waştedê xo ya remena. Qandê coy newke may u pi rezay keyneke gênê.
Bahdo dehway qelıni esta. Fına kışta laceki şınê keyê keyneke, qelıni bırnenê. Tabi qelın şarê ma qay vano ke tek peran rayo. Qelın teminatê keynekeyo. Çıke islam de mihr esto. Mihr wexto ke kes qelın bırneno se deyeno keyneke. Bahdo lacek bımıro se o mihr keyneke rê maneno. Mihr de çıçi ke belı kerdo se oyo. Mesela hewt xıltey altuni, goşarey, gıştaney u bilaziki belı kerdê se êdê bıdeyê keyneke. Şeriatdê İslami vano, merdey keyneke bımıro se, o mihr do bıdeyo keyneke. Şar vano sebeb, Alim zi vano ke: May u pi keyneke merdo se, keyneke bêkes menda, o mihr cı rê nefeqeyo. Sebebê mihriy cıniye sıtar kerdışo.
Veyve ra dıme
Ma zanime ke goniya gêncan gıriyena. Êyê nêşenê herunda xo de vınderê. İslam vano lacek ya zi keyneke resayiya se bızewecnê. İmkanê şıma çıniyo se, rebil alemin do keyey fıqaran do vırazo. Şar esto ke dewan ra geyreno, xo rê mınasıb keyna nêşenê bıvinê. No zi dewan de keyna nêmenda, ma rê keyna wedariyê. İslam fına vano ke, nasibdê kami esto se kedo şıro ay ser. Ke hezar keyna sera ravêro zi kedo fına şıro a keyneke ser. Qeder de çıçi ke nusneyayo se qedo ey bıvino. Piyê veyvıke u zamay roca veyvi nışan kenê. Verdê veyvi cıni mıni şınê hene. Heni dıma zi yenê keye u ê şıfaqeri şınê veyve. Kışta laceki bergiran ra (newke ereban ra şınê), heran ra u dewan ra şınê keyneke gênê u anê keye. Dıma mıla yeno mari bırneno. Na mesele zi tiya de qediyena.
Bombardımano taktikên
Bombardımano taktikên herb, cengi u eskeriya dı oyo ke bombardımano ke tede waştışê dışmaniê leckerdışi şıkıtene hedef vêniyeno. Êrışi hedefê eskeriya dışmani sero vıraziyenê. Qerargah, qişla, depoyê ikmali, top u tankê dışmani kewnê hedefê bombardımanan.
Cındar
Cındar (Cındarey): Merdımo kı cınê cı estê, yan zi cınan vineno u inan dı qısey keno ey rê vanê cındar, yan zi cınci. Cındari wınêna falda insanana cınan zi. Ez nêzana cıni estê yan cıniyê. Labırê şardê ma miyan dı bol yeno qalkerdenı u vajêno. Bol merdımi estê na ray ra perey qezenc kenê. Qandê coy zi kar u zenetêno qandê inan. Tabi kar u zenatê cındarinı, karê do nêweş u nerındo.
La Chapelle-d'Abondance
La Chapelle-d'Abondance, dewleta Fransa de, mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komuna wılayetê Haute-Savoieya.
Chicago
Tarix
Tarixe Chicago zaf newe ya. Chicago serra 1795 da na ro. Ewelunra Chicago ze dew ub. Feqat serra 1948 ra kader ê Chicago degismis biya. Seba ke kanal ê Illinois and Michigan û ray û Galena & Chicago Union, merkez ê transport ê Dewletanê Amerikaê Yewbiyaiyan. Pêyra fabrikay celik û pazarun ra zaf şare Ewropa û Amerika umey Chicago. Feqat seba ke fabrikay û nıfıs ê gırd heway û awk ê Chicago biy zaf leyşun. Waxte 1920un, problem mafya biy zaf gırun.
İqtısad û iklım
Ewro Chicago biya zaf gırd; bına û banê xeylê berzi estê, Chicago merkezê iqtısad, kultur, huner ê zımey ê Dewletanê Amerikaê Yewbiyaiyan. Merkez ê Motorola, McDonald's, Kraft û Boeing Chicago runışti ya. İklimê û heway Chicago zaf hol niya û zaf vuriyeno. Waxte zemustun hewa zaf zaf serdina û zaf warun varen û erd ê Chicago bena sıpêy. Waxte ammun, heway Chicago bena zaf germın.
Muş (arezekerdış)
Mena na çekuye Muş vuriyena:
14 Kanun
14 Kanun Serrenamey Gregoryani de roca 348ına.
Ancuz
Ancuz (be Tırki: Eskitaş), yew dewa Kolıkia. Cayê cı wılayetê Semsûri dero.
NGC 6628
NGC 6628, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Sia
Sia Kate Isobelle Furler (b. 18 Kanun 1975) ya ki be name sexne Sia jew muzisyen u têbestoğa Awıstralyayıza. A kariyeri muziki ri be gruba caz-funki Crisp ra game eşto. Dıma dı albumani Crispi, a serra 1997 de grube ra veciya heme (eyni) serre de be name OnlySee ra kari soloy cı pêl kerda u no soloyo cıyi verêni biyo. A bahdo şı suka Londra u serra 2001 de albumi cıyi dıyıne Healing Is Difficult pêl kerda. Singlei cı Taken for Granted lista Britanya Gırde de verên 10 ri kuto. A eno dom de be gruba Zero 7 ra kar kerda. A serra 2004 de albumi cıyi hirıne Colour the Small One u serra 2007 de albumi cıyi konseri Lady Croissant pêl kerda. A 2008 de be albumi cı ke name cı Some People Have Real Problemso, lista Amerika der raver 30 ra kuta. Bado serra 2011 de We Are Born veciya. Hem (eyni) serre de albumi Christina Aguilera de 4 (çehar) deyri cı ca gıroti. Serra 2011 de be David Guetta "Titanium" u be Flo Rida "Wild Ones" vokalist biya. Nê dı deyri lista Amerikani Billboard de raver 10 ra kuti (kowti). "Wild Ones" serra 2013 de Grammy de semedi en howl kari rap u sungi de namzed biya. A seba Rihanna, Ne-Yo, Rita Ora, Celine Dion, Jessie J, Katy Perry, Britney Spears, Beyoncé u Kylie Minogue deyri nuşta. En pey serra 2013 de albumi cı The Marshall Mathers LP 2 veciya u deyri  "Beautiful Pain" de be Eminem kılame vata.
Zazakipediya:Taê Roşanê Amnani
Awda zebeşan ra rıb vıraştê u zımıstani o xo rê werdê. Dewê kı tey rezi çênêbi inan rıbê zebeşan vetê herunda rıbdê Engurı dı. Zebeşê xo weş kerdê biyayey, bahdo ê çinayê u ardê pur kerdê u zerey cı verdayê çıwalandê engurı paykerdenı, pay kerdê u kerdê awı.
Bahdo berdê kerdê lênan u nayê adıri ser. Adıri sero gıreyê dı gırey dayê pıro u bahdo adırê cı kerdê hewna. Bahdo verdayê teştan miyan u cayê do berz dı, herzaleyê sero nayê tiji vera u çend roji tiji vero kerdê qalın. Bahdo kerdê tenekan u ardê keye dı verdayê doran miyan. Zımıstani zi vetê u werdê.
.onyourside
..onyourside, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Zazakipediya:Aşleci
Aşleci (Aşlevan, Aşle kerdox, darı ra darı neqık): Merdımo kı dar u beri qandê meywe tepıştenı aşle keno, ey rê vanê aşleci, yan zi aşlevan. Aşleci gılandê darê dı çım akenê u jewna darı ra hendê masureyê qırmê cıkenê u anê kenê ê çımi miyan. Bahdê coy fekê cı weş çaput yan zi çiyêna pêşenê kı, o qırm tey wışk nêbo, yan zi cemed niyerzo u cıra gan nêvıziyo. O leteyê qırmıyo tern ê çımi miyan dı xo gêno, tepşeno. Tepışt tepey a, eger o kamci darda meywi ra cıkerdo, o gılo kı aşle biyo ê meyweyê a darı dano. Tabi ê aşlekerdenı zi demêdê cı esto. Vanê kes dar u beri ê demdê aşlekerdenı dı aşlekero. Manê aşli darı ra darna resayena. A dıdını her darı ra darı aşle nêbeno. Dara kı tı kenê aşle kerê vanê o aşleyo kı tı anê nezdi a darı bo kı o aşle tepêşo.
Nuştoğ: Koyo Berz
NGC 3896
NGC 3896, yew cısmê asmênio. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Peyğamber
Peyğamber (Farski de: پیغامبر ) merdumo ke bawer beno ke terefê Homay ra mesac ano u bawer beno ke peyğamber merduman ra u dinê Homay merduman miyan de vırazeno. Terminolociya dini de vaciyeno ki peyğamber wayirê mucızeo u merdumo de mitolocik ya zi nêm-mitolociko. Mensubê dinê İbrahimi ra gore, peyğamber wehy gêno Homay ra yanê Homay peyğamberi ra wehy rışeno, şaweno. Dinê İbrahimi de peyğamberi pêro yewbinan ra gıreydayê. Hama miyanê inan de taê ferqi zi estê. Ornagên Cıhudiye de İsa u Mıhemmed peyğamber nêvêniyenê, Xıristiyaniye de ki Mıhemmed peyğamber nêvêniyeno. En peyên İslam de Musa zi İsa zi peyğamber vêniyeno, Mıhemmed zi peyğambero peyên vêniyeno. Mıhemmed her dı dinan de zi (Cıhudiye u Xıristiyaniye) peyğamber nêvêniyeno, qebul nêbeno.
Dinê bini de zey dinê Asya, Ewropa, Amerika u Afrika konseptê peyğamberi çıniyo. Co ra heni aseno ke peyğamber tenya dinê Rocvetışê Miyani de esto. Budizm, Hinduizm, Maniheizm u Şintoizm de peyğamber çıniyo. Qurane de cêniya çıniya ke peyğambera hama İncil u Tewrate de peyğambera cêniye esta.
Mıhemed Emin el-Huseyni
Emin el-Huseyni hetê ra hına (nia) ki şınasiyeno ke, wextê Almanyay Naziyan de şiyo Almanya, Naziyan da verbe Cıhudan pia gureyao, Hitler ki diyo, tey qısey kerdo.
Ezbider
Ezbider, (be Tırki: Akıncılar) jû qezay Sêwazia.
Erzurum (wılayet)
Erzurum (varyentê xo: Werzrum, Erzrum) yew wılayeto. Merkezê wılayetê Erzurumi bacarê Erzurumio. Nıfusa wılayetê Erzurumi 848.201o. Ê nê wılayeti 18 qezê xo estê. Riyê erdê xo 25.066 km²yo. Dormey wılayetê Erzurumi de wılayetê Çolig, Bayburt, Trabzon, Artvin, Erzıngan, Qers, Ardahan, Muş u Ağrı estê. Zımıstani hewaê Erzurumi zaf serdo u zaf varan vareno.
Dolunay Soysert
Dolunay Soysert (b. 25 Adar 1973, Adana), jû kaykera Tırka. A sinema u têatro de kay kena.
Rohan
Rohan, vıraşte dınyay J. R. R. Tolkien'i de yew dewleta. Qıtay Cihano Miyanên de manena. Tewr veror sinorê Gondor'i miyan de ca gırot biyo. Dıma deyayo şarê Eorli.
Suzy
Suzy dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
La Chapelle-Rambaud
La Chapelle-Rambaud, dewleta Fransa de, mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpesi miyan de yew komuna wılayetê Haute-Savoieya.
Berbut
Berbut ya zi Kılılan (be Tırki: Erikli, Aktoprak), yew dewa Kolıkia. Cayê cı wılayetê Semsûri dero.
Cırcırvan
Cırcırvan - Palokeci (Palokevan, Pemevetox); Merdımo kı bı cırcır dı peme vejeno, çıgit u pemi pê ra abırneno ey rê vanê Cırcırvan, yan zi pemevetox. Merdımo kı peme kareno u peme roşeno ey rê zi vanê palokvan, pemevan yan zi pemerotox. Tabi bê ninan peme cınayox, çıgitrotox, balyekerdox, peme ra doşeg, werxan yan zi balışney vıraştox, peme rêstox u herwına zi estê. Cırcırwaney rê, cırcırwaninı rê zi tay zanayenı lazıma. Vanê kes makinan ra fah bıkero. Cırcırwaninı kerdenı-kerdış, karê do rehat niyo.
Vergo deştın
Vergo deştın ya zi zıwananê Ewropa dı be namey Koyot zi şınasiyeno, namey cıyo taksonomik Canis latranso, yew kutıko kı keyey Canidae rao, zımey qıtay Amerika dı cıwiyeno. Vergo deştın vergê do qıteko, zey vergo gewr gırd niyo. Zey luyanê sûran ê Ewropa dı zi aseno, vergê deştın zi yenê sûkan u kûçanê sûlan dı zi weşiya xo ramenê, amarê inanê kı sûkan dı cıwiyenê, serranê peyênan dı berz biy.
Vergo deştın sey u des cm dergo, pancas cm berzo u new u vist u dı kg gıran beno, hema zafê inan nezdiyê des u çehar kg gıranê. Rengê muyê inan tek yew reng niyo, çeqer u qehwe, heto bin ra vergê deştıni be renganê gewr u qehwey zi estê. Hema vıle u sêney vergê deştıni tım sıpêyê. Key raver ewniyeno cı vergo deştın zey vergo gewr aseno hema her dı zi yewbini ra abırriyenê. Vergo deştın qıteko, teniko, çengey cı bariyo, goşê cı gırdê, u lıngê cı kılmê. Boçıkê cı zaf muyıno no zi ey keno cıya. Vergê deştıni zımey qıtay Amerika dı heta Kanada u Alaska ra veroci ro heta Meksiko u Kostarika vıla biy, yewbini ra cıya xeylê cayanê binan dı weşiya xo ramenê. Vergo deştın mêşe, bırr u daran ra heta deştan u çolan, her ca dı şeno bıcıwo. Vergo deştın DAY dı her eyalet dı şeno bıvêniyo, sûkanê zey Los Angeles u binandı merdıman u heywananê merdıman ra şenê zerar do cı.
Gorey Amerikanan, vergo deştın vêşêr ganiyê kı merdê, leşê inan wenê. Raşta kı vergê deştıni leşanê ganiyan wenê hema vêşêr xo be xo seydê xo tepışeno, mıreno u weno yani leşanê ganiyanê merdeyan zaf nêweno. Sey dı neway ê seydanê verganê deştınan lûr, merre u arwêşanê. Ninan ra cıya mılıçık, mar u lûyan zi seyd keno, weno. Heywano gırd zey kospesi zi eger kospes nêweşo ya zi dırbetıno se şenê hetê gruba verganê deştınan ra bêro werdış. Vergê deştıni vaş u meywan zi weno, eger sûkan dı cıwiyeno se çiyê kı merdımi erzenê teber, inan zi wenê.
Vergo deştın zey verganê gewran ganiyê do sosyal niyo, hema tım tek teyna be xo zi nêcıwiyeno. Vergê deştıni tayêna yew neri u mayki tayêna zi bıray u way bênê têmiyan, yew grube vırazenê u aniya weşiya xo ramenê. Hema vêşêr teyna be xo cıwiyeno, yani ganiyê do tenyao, gurey xo be xo keno.
Maykiyê verganê deştınan şeşti roc awriyê u zafêr aşmanê wesari dı zayenê. Yew mayki ra çehar u şeş leyri benê. Vergê deştıni şeş serri weşiya xo ramenê. Vergo deştıno neri u verga deştına mayki piya seyd kenê, seydi anê leyran ver u ê leyranê xo piya kenê pil. Hetana aşmanê payızi leyri benê pil, xo rê cayê seyd kerdışi vênenê, hema mayanê xo ra des u panc kilometran ra dûr nêşınê. Key leyri benê yew serre, ê şenê leyrê xo biyarê dınya. Vergo deştın be cıwiyayışê xo nezdiyê zey çeqalanê Afrika-Asyao. Vergê deştıni u kutıki şenê leyr dê cı, leyrê vergê deştıni u kutıki rê zi Amerikani vanê koydog, yani 'koy'ot u 'dog' (kutık).
Seydkeran u merdıman vergo gewr wedarıto u kerdo dûr u teber, dışmênê verganê deştınan bi vıni, verganê deştınan dışmênê xo ra xo fılıtnao (xılesnao), verganê deştınan zaf rew leyri day cı coka zi amarê verganê deştınan biy zaf. Çunkê verganê gewran vergê deştıni zaf seyd kerdêni u werdêni. Nafın zi merdıman waşto kı amarê verganê deştınan nızm kerê, biyarê cêr. Coka merdıman zaf kampanyay vıraşti hema inan nêşaê amarê verganê deştınan bêrê peyser, tayn kerê. Wıni zi vergê deştıni zaf asan şınê sûkanê gırdan ser, kûçan dı geyrenê, çı esto se wenê.
Yew zi kışta mitolociya şaranê zımey qıtay Amerika vergo deştın zaf namdaro. Gorey mitolociya ê şaran dı tewrê verganê deştınan estê. Yewo kı vıraştoğo, her çi o vırazeno, aferneno u her çi paweno, sevekneno yani sıtar keno. Vergo deştıno bin zi sextekaro, duzenbazo wıni şınasniyeno.
La Chapelle-Saint-Maurice
La Chapelle-Saint-Maurice, dewleta Fransa de, mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komuna wılayetê Haute-Savoieya.
Zazakipediya:Aşxaneci
Aşxaneci (Loqantacı, şami pewtox): Merdımo kı şami vırazeno u roşeno ey rê vanê aşxaneci. Cayo kı tey şami roşêna ê cay rê zi vanê aşxane. Aşxaneci qandê şami vıraştenı u rotenı xo rê cayê akeno u wıja dı şami vırazeno u roşeno. Aşxaneyê ê wexti zahfê cı rayan kışta, cadê qonaxkerdenda karwanan, xan u otêlan kışta, yan zi xanan miyan dı vırazıyayê. Bê nê cayan, merkezandê sukan dı, cayo kı insan tey bolo, dukan mukani estê u cayê dayen u gırotenı u alvêriyo ê cayan dı zahf aşxaney estibi. Zahf keyan u merdıman idareyê xo şami vıraştenı u rotena kerdê. Ewro o zenat ê demdê verêni vêşêri kar u perey keno. Ewro her koşe dı aşxaneyê esto. Tabi aşxanecılıxey rê u şami vıraştenı rê zi zanayenı u meharet lazım bı.
Nuştoğ: Koyo Berz
Tonus
Tonus, (be Tırki: Altınyayla) jû qezay Sêwazia.
İlber Ortaylı
İlber Ortaylı (b. 21 Gulane 1947, Bregenz) yew ilımdaro Tırko de Qırımıco. Keyey cı Tataro Qırımkiyo. Universitey Anqara de wendo û uca de wendışê xo kerdo temam. Universıtey Şikagoy de be Halil İnalcıki lisanso berz kerdo. O zıwananê Tırki, Almanki, İngılızki, İtalyanki, Farski û Ruski zano. Ewro univesıte de profesoro.
Lûr
Lûr (Rattus) keyey merran Muridae ra merranê gırdan rê vaciyeno. Lûri wayirê lew u zınciya phizıkınanê yani zınciya cı fekê cı vero şına. Amarê dındananê cı pêro şeştêso. Dındanê estê kı rıçıkê inan çinyo u peşti danê cı kı çiyê bıwero, bıbırno. Ê dındanê cı tım dergiyenê, yani nêbırniyenê. Muyê inan çıniyê, coka bedenê inan mat asenê. Heto bin ra amarê çıçıkanê lûranê maykiyan zey bêpeyniyê, sêney yew lûre ra hetana qına cı çıçıkê cı estê. Lûri zaf rınd eşnawenê.
Uzbek
Uzbek (Uzbeki de: Oʻzbek [Oʻzbeklar]) şarê Tırkio ke miyanê Asya de şaranê Tırkan miyan de tewr şaro gırdo. Uzbeki pêro Uzbekıstan de cıwiyenê hama cayanê zey Efğanıstan, Tacikıstan, Qırğızıstan, Qazaxıstan, Turkmenıstan, Rusya u Çini de zi ekaliyetê Uzbeki esto. Ewro dınya ser de amardışan ra gore vist u panc milyon ra vêşi Uzbeki estê. Cıgeyrayışê University of Oxfordi ra gore cênetikê Uzbekan şarê İranki u şarê Mongoli miyan de vuriyeno, yanê ne pêro Tırk-Mongolo, ne zi pêro İrankiyo. Dinê Uzbekan İslamo u mezhebê inan zi İslamo Sunniyo.
Eşirê Uzbekan
Neway u dı ra zêde eşirê Uzbekan estê u namê inan:
Özcan Mutlu
Özcan Mutlu siyasetkarê dê Almanyao ke partiya Bündnis 90/Die Grünen (kewoy) de Banê Mebusan de qıseykerê partiyan rao. Serra 1968ıne de Kelkit de ameo dınya u eslê xo Zazao. 1973ıne ra nat Almanya de sûka Berlini, semtê Kreuzbergi de nışeno ro. 1990ıne de tabiyetê Almanya gırewt.
Ey Technischen Fachhochschule Berlin (Mektebê Berliniê Teknikio Berz) de wend u bi mıhendısê Elektrikê Enformasyoni. Tepeya Omaha (DAY) de staj vıraşt. 1993ıne ra heta 1999ıne şırketê de telekomunikasyon de Technischen Fachhochschule Berlin mıhendısine kerde.
1990ıne de bi ezaê partiya Grünen
.hgtv
..hgtv, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Simon Lepper
Simon Lepper jew piyanisto İngılızo. Canterbury de ameyo riyê dınya.
Surfontaine
Surfontaine dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
15 Kanun
15 Kanun Serrenamey Gregoryani de roca 349ina.
Tırpal
Tırpal ya zi Sako (be Tırki: Erikdere), yew dewa Kolıkia. Cayê cı wılayetê Semsûri dero.
İpsile
İpsile, (be Tırki: Doğanşar) jû qezay wılayetê Sêwazia.
Fizan
Fizan (Erebki: فزان‎, Latinki: Phasania) yew mıntıqa tarixiya. Ewro cayê xo verocê rocawanê Libyayo. Merkezê xo sûka Sabhao. Erdê xo 551,170 km2yo. Nıfusê xo 442,090o. Verocê Fizani de Çad, rocvetış de mıntıqaya Kirenayka û zıme de Trablusğerb estê.
NGC 280
NGC 280, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Andromeda miyan de ca gêno. 5 Kanun 1785 de terefê Wilhelm Herscheli ra keşıf biyo.
Cezayir
Cezayir mıntıqa ra zımey (şımalê) qıtay Afrika dero. Zımey (şımalê) Cezayir de Deryao Sıpê (Deryao Miyanên); veroc (cenub) de Moritanya, Mali u Nijer; (rocvetış, şerq) de Tunus u Libya; rocawan (ğerb) de Fas u Sahraya Gerb estê. Paytextê Cezayir Suke Cezayiro. Cezayir ezaê Mıletê Yewbiyayey u Yewiya Erebia.
Tarix
Tarixê Cezayir zaf acıkliya. Ewelunra Berberun ronıştı bı. Feqat beneta serunra 200 - 800 da İmperatoriya Roma u İmperatoriya Bizansi erdê Cezayir işğal kerd. Seserra 8. daEmevi Erebun hıkum kerd Cezayir u Berberun piyeri İslamiyet qebul kerde. Seserra 15. da İspanya hucum kerd da Cezayir. Feqat Barbaros İmperatoriya Usmanıcan ra yardım vaşt. Seserran 15 - 19. da Cezayir gırêdaey İmperatoriya Usmanıcan.
İklım u sûki
İklimê Cezayir vuriyeno. Zımey (şımalê) Cezayir da, iklim weşa. Feqat veroce (cenub) Cezayir zaf germina; tici zaf erzena. Verocê (cenubê) Cezayir colun ra vıraziya. Mıntıqa ra Deryao Sıpê (Deryao Miyanên) de hewa zaf wenika.
Sûkê (Bacarê) Gırdi:
Sûka Cezayiri merkezê iqtısad u siyasetê Cezayira. Banê tarixi zafa.
Nıfus
Nıfusê Cezayiri 32 milyono. % 90 şarê Cezayir ronıştı ya zımeyê (şımalê) Cezayir. % 99 şarê Cezayir Ereba u Berbera. % 99 şare Cezayir Mısılmana. Merdumê ğeribi taêya. Zıwano resmi Erebkiyo; feqat % 20 merdumê Cezayir Berberki qısey kenê. Nuskar u wendoğê xo zafê.
Ekonomiye
İqtısadê Cezayiri qewetın niyo. Endustriya petrol u qazi zaf muhima. Standardê heyati hewl niyo.
.mcdonalds
..mcdonalds, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Chapeiry
Chapeiry, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
James Bedford
James Bedford, yew Dıxtoro. 12 Çele 1959 rıza da xoya xo cemdna, çımhal qı tıb ravêro qı merdumê qı merdê êna rê fına gan bıdo deye xo ke feda. James Bedford Universitey Kaliforniya dı profesorıv. No dıxtor hem zi nuştekarê Psikolociye biyo.
Za Frûmi
Za Frûmi yew gruba muzikiya İsweciya. Serra 2000ıne de na grube vıraziyaya.
Franciscus (papa)
Franciscus (Jorge Mario Bergoglio [ˈxorxe ˈmarjo βerˈɡoʎo]; b.: 17 Kanun 1936; Buenos Aires, Arcantin -) papayê kılisa Katolika 226ıno. Ezayê Cemaetê İsayo.
16 Kanun
16 Kanun Serrenamey Gregoryani de roca 350ina.
Khan Academy
Khan Academy, yew platformê internetiyo. Serra 2006ıne de terefê Salman Khani ra amo ronaene.
Gemerek
Gemerek, (be Usmanıcki: Gemerekabad) jû qezay wılayetê Sêwazia.
NGC 3897
NGC 3897, yew cısmê asmênio. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Le Sourd
Le Sourd dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
Naturizm
Naturizm ya ki Nudizm jew hareketo ke tede merdum cayo sosyal de rut beno u nışermıno. Naturizm halo tebiiyo u rutbiyayışo. Naturizm de menaya seksuel çıniya. Naturizm rehat biyayene sero vıraziyao. Pêro de plajan de merdum şeno ho rut kero. Naturizm jew hareketo politik u kulturalo. Dınya de tayi cayan de naturizm esto, zey Fransa. Raveri 1950un de naturizm Fransa de veciyo. Ewro Ewropa de Fransa, Danimarka, Almanya, Girit de plajo u cayo naturist esto. Tırkiya de naturizm sero plaj çıniyo. İndonezya de adey Bali, Tayland de Pattaya u Nepal de Pashupatinath cayo naturisto. Gorey tayi cayan ra naturizm teberi etiki (exlaqteber) de manıno ya ki etik niyo.
NGC 6629
NGC 6629, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Panc Keyey
Panc Keyey (The Five Families) namey organizasyoniyo ke rıstımê cı İtalyan-Amerikano u serra 1930ıne ra heta ewro sûka New Yorki de raya illegali ra guriyeno, kar keno. Panc Keyeyi organizasyonê do illegalo u coka keyeyê ke kewnê inan miyan mafya vêniyenê. No organizasyon sûka New Yorki de raya illegale ra xo rê zaf pere (qezenç) keno. Five Families, Amerikay Rocvetışi de organizasyono de tewr gırdo.