cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tiyatro
Tuluat
Turê tiyatro ra yewo. Senatkari gorey temay eseri ra kay keno, ema ebe zerri ra zi qısey keno. Mecburiyetê inan çıniyo seba gorey nuşte ra kaykerdış.
Tirat
Vatey (qısey) ke sehne de kaykeri yewbini rê vano.
Bale
Kayo ke tede muzık u dens esto u tema cı lirik u dramo. Gorey turê bini ra no tur de estetik zafêro.
Skeç
Kayo de muzikalio ke ponc - şeş deqiqey de kay beno u kayo de kılmo.
Perde u Jest - Mimik
Namê her letey kayê tiyatroyo. Jest namê hereketê kaykerio dest-poliyo. Mimik namê hereketê riyê kaykero.
Suflor
Eke kayker hereketê cı fira(vira) kerdo, ebe raya hereketan ra kayker qıseykerdışo.
Replik u Feeri
Replik, kayo tiyatro de her vatey (qısey) kaykerano. Feeri eserê metanaturelio tiyatroyo.
Suare
Salonê tiyatroy, sinema u konser de showo de şewıno.
Novion-Porcien
Novion-Porcien, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Ardennesi de yew komuna.
Tiyatro
Matine
Salonê tiyatroy, sinema u konseri de showo de rocıno.
Pısınga Farsi
Pısınga Farsi ya zi pısınga İrani (be Farski: گربه ایرانی) yew pısınga ke İran de cıwiyena. Pısınga Farsi yew pısınga de tewr kıhana, rıstımê cı wextê zaf kıhani ra şına. Dergiya cı kılma, lıngê cı kılma u çımê cı zaf gırdê. Çımê cı zaf nermo u no sebeb ra gereke her zeman çımê cı pak bo. Pısınga Farsi dınya de pısınga de tewr namdara. Pısınga Farsi pısınga keyeyıno u teyna keye de cıwiyena. Pısınga Farsi be merdıman temaskerdış ra zaf hes kena u karakterê cı zaf hêdiyo u sakino. Cıwiyayışê Pısınganê Farsan pêro 15 serriyo.
Rıstımê cı
Rıstımê Pısınga Farsi nêzaniyeno ema cênê cı pısınga Anqara u pısınga Pallasi ra nezdiyo. Goreyê zanayğan ra rıstımê pısınga Farsi zımeyêrocvetışê [[İran]i] (Xorasan) ra yeno. Pısınga Farsi be Pısınga Anqara zaf nezdiyo, teyna rengê inan yewbinan nêtepışenê yani (eyni) niyo. Rengê Pısınga Farsi rengê gewri ra nezdiyo, rengê Pısınga Anqara zi rengê sıpêyi ra nezdiyo.
NGC 5562
NGC 5562, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
.ieee
..ieee, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Karahallı
Karahallı, yew qezay wılayetê Uşakiya.
Puits-et-Nuisement
Puits-et-Nuisement, yew komuna wılayetê Aubea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Puits-et-Nuisement;
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
Choisy, Haute-Savoie
Choisy, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Güdülge, Kolık
Güdülge, yew dewa Kolıkia. Cayê cı wılayetê Semsûri dero.
22 Kanun
22 Kanun Serrenamey Gregoryani de roca 356ina.
Sarayevo
Sarayevo, yew sûka û paytextê dewleta Bosna-Hersekiyo.
NGC 2010
NGC 2010, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Yidişki
Yidişki (zıwanê xo de: ייִדיש, יידיש ya zi אידיש, yidish/idish) yew zıwanê Hind-Ewropao u zıwananê Cermankiyan miyan de ca gêno. Yidişki oyo ke zıwano Cermenkio rocawanio. No zıwan rıçıkê xo seserra 9ıne de miyanê qıta Ewropa de gırewto. Yidişki Cıhudiê ke teberê İsraili de cıwiyenê terefê inan ra qal beno u pê Alfabey İbranki nusiyeno. Zıwanê Yidişki: Day de (1.250.000), Rusya de (701.000) , İsrail'de (215.000) , Ukrayna de (634.000) , Belarus de (231.000) , Almanya de (49.210) , Kanada de (49.890) , Letonya de (40.000) , Romanya de (1.100) , Estonya de (570) , Arcantin de , Polonya de , Macarıstan de , Hollanda de , Moldova de u xeylê cayanê binan de terefê ekaliyetê Cıhudi ra qal beno u amarê qalkerdoğanê cı zi 3.200.000 merduman ra zêdero.
Chanoz-Châtenay
Chanoz-Châtenay, yew komuna wılayetê Eniyo. Na komune Fransa de, mıntıqaya Overn-Ron-Alpan de ca gêna.
Ulubey, Uşak
Ulubey, yew qezay wılayetê Uşakiya.
Clarafond-Arcine
Clarafond-Arcine, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
.ikano
..ikano, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
NGC 6632
NGC 6632, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 2035
NGC 2035, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Gazo
Gazo (Tırki: Çüngüşçınar) yew dewa Zazayana. Cayê xo zerrey sinorê qezay Çêrmugi dero.
La Chapelle-du-Châtelard
La Chapelle-du-Châtelard, yew komuna wılayetê Eniya. Na komune Fransa de, mıntıqaya Overn-Ron-Alpan de ca gêna.
Kokelan
Kokelan ya zi Kokalan (be Tırki: Habipler, Kökelan ), yew dewa Kolıkia. Cayê cı wılayetê Semsûri dero.
Brian Drummond
Brian Drummond (b. 10 Tebaxe 1969, Salmon Arm, British Columbia, Kanada) aktorê vengiyo Kanadayıco.
Podgorica
Podgorica, yew sûka û paytextê dewleta Montenegroyo.
Sons-et-Ronchères
Sons-et-Ronchères dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
Beypazarı
Beypazarı, dewleta Tırkiya de 25 qezanê Anqara ra yewa.
NGC 2060
NGC 2060, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
NGC 6634
NGC 6634, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Bozmış
Bozmış (be Tırki: Hacıyusuf), yew dewa Kolıkia. Cayê cı wılayetê Semsûri dero.
NGC 288
NGC 288, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Heykeltaştoğ miyan de ca gêno. 27 Tışrino Verên 1785 de terefê Wilhelm Herscheli ra keşıf biyo.
Rosnay-l'Hôpital
Rosnay-l'Hôpital, yew komuna wılayetê Aubea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Rosnay-l'Hôpital;
24 Kanun
24 Kanun, Serrenamey Gregoryani de roca 358ına.
Terorizmê Xıristiyanan
Terorizmê Xıristiyanan oyo ke terorizmo dinio ke terefê Xıristiyanan ra vıraziyeno. Miyandê Xıristiyanan de fealiyetê terorizmi dı çaği de xo mocno: Çağê Miyani u Çağê Nezdi. Çağê Miyani de alemê Xıristiyanan bınê ideolociya dini u skolastiki de mendo. Be çağê roşniye şarê Xıristiyani xo aver berdê. Cengê Dınyay ra veri hereketê nasyonalisti u rasisti veciyê miyandê şaranê Ewropa u Amerika de. Ku Klux Klan ornagê terorizmê Xıristiyani mocnê Amerika de serrê verêniê seserra 20ıne de. Serra 2011ıne de zi Norwec de terorist Anders Behring Breivik hewtay u hewt merduman kıştê. Heto bin ra gruba militaniê Xıristiyani Anti-balaka Cumhuriyetê Afrikaya Miyanêne de heme camiyan xırabe kerdê.
Deştox
Deştox (deştvan, terzi) : Merdımê kı çınay xoradayenı vıraştê u deştê, inan rê vatê deştox, deştvan yan zi terzi. Çiyo kı deştoxan deştê inan ra taydê cı nêyê: Qolıkı (işlıgı), çaket, pantoli, şali, pırên, şılwali, şelwari, picema, fistan, êlegı, palto, çınayo bin u herwına. Deştoxey rê zi zanayenı u zenat lazım bı. Deştoxey karê do zor bari, nazik u tıtiz bı. To bırnayenı dı yan zi deştenı dı şaşey yan zi xetereyêda werdi bıkerdê u çiyo kı to destı bı u to waştê bıderzê o heme pede şiyê u xerpıyayê.
Cayo kı tey çi derzêno ê cay rê zi vanê Terzixane yan zi deştoxxane. Kar u bardê deştenı rê zi zaf sermaye lazım bı. Vanê to deştoxxaneyê xo pırê qümaş u herwına kerdê kı to bışayê kar bıkerê. Mışteri babet babeti qümaş u babet babet rengi wazenê. Ey ra vanê dukkandê deştenı dı heme babet ra qümaş bıbıyayê.
Aguilar de Segarra
Aguilar de Segarra, dewleta İspanya de, mıntıqaya Katalonyaya otonome de, wılayetê Barselona de yew belediyay komarkay Bagesiya.
Hasandiğin, Kolık
Hasandiğin, yew dewa Kolıkia. Cayê cı wılayetê Semsûri dero.
Çamlıdere
Çamlıdere, dewleta Tırkiya de 25 qezanê Anqara ra yewa.
Qeyseriye (wılayet)
Nıfus
Nıfusê wılayetê Qeyseriye 1.060.432yo.
Ayam / hewa
Wextê zımıstani de hewayê Qeyseriye zaf serdıno u zaf varan vareno.
Coğrafya
Koyê Erciyesi Qeyseriye dero.
Qezê Qeyseriye
Wılayetê Qeyseriye de 16 qezey estê.
Zabaykalsky
Zabaykalski, (be Ruski: Забайкальский край / Zabaykalskiy kray) dewleta Rusya warey Sibirya de yew eyaleto.
Kûran
Kûran ju eşira Wêranşeherî ya. Kûranijê hema hema pêro Wêranşeherî di manenê. Labirê Soyreg û Dîyarbekir di dewê înan estê.
Stephen Hillenburg
Stephen McDannell Hillenburg (b. 21 Tebaxe 1961, Fort Sill, Oklahoma, DAY; m. 26 Tışrino Peyên 2018 San Marino, Kaliforniya) yew karikaturist u afernayoğê karakterê qulqulıke SpongeBobi (Sersinger) bi.
Aiguafreda
Aiguafreda, dewleta İspanya de mıntıqaya Katalonyaya otonome de wılayetê Barselona miyan de yew belediyay qezay Vallès Orientaliya.
Binnur Kaya
Binnur Kaya, yew senarist û kaykera Tırka. A sinema û têatro de kay kena. A 19 Nisane 1972ıne de Anqara de ameya riyê dınya. Eslê aye Xarpêt rayo.
NGC 451
NGC 451, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Maseyan miyan de ca gêno. 10 Tışrino Peyên 1881 de terefê Édouard Stephani ra keşıf biyo.
Dingci
Dingci: Merdımo kı dingı gırweyneno u hemver peran yan zi teni, teney gırênayi qandê bülxür u jewbi çiyan purê cı sera beno, ey vaydano, pur u dendıki cê ra abırneno ey rê vanê ding ci. Siya dingı hım dewariya ancêna u hım zi insani bı doşida xo ya ancenê. Karê soqiyan, dingı kena. Dincinı kerdenı zi karê do rehat nêbı. Jew jew fını dingciyan bı xo siya dingda xo çarnayê, doş kerdê u purê tenan sera kerdê.
Diyarbekır (arezekerdış)
Bınê Diyarbekıri de nê meqaley estê:
Edvard Munch
Edvard Munch (IPA: [ˈɛdvɑʈ muŋk]) (b. 12 Kanune 1863 - m. 23 Çele 1944) yew ressamo Norwecıco. Portreyê xo The Scream dınya de zaf namdaro. Serra 1944ıne de Oslo de merdo.
Zazakipediya:antene
Ena pele de wextqısey antene sero melumat esto. Tiya de "varyantê wextqısey, wextqısey ra name, mena wextqısey, ebe zıwananê binan mena cı, rıstımê wextan u anciyaena wextqısey be gorey wextan (wextê nıkay, wextê veri u sıfet-namey wextqısey)" mocniyena.
antene [ancen-, ant-, -anc-] : No wextqıse bêqeyde u transitifo.
Destana Gılgamışi
Destana Gılgamışi yew destana Sumerana. Gılgamış, qralê pancina xanedanê Urukiyê Sumerano. Gorey vatışan Gılgamışi 126 serri hukımdarine kerde. Ema wextê hukımdarey ey tam beli niyo. Gılgamış yew qralo ke "Nagbu Imuru", yani "Keso ke heme çi diyo"yo. O yew hukımdaro eqılo, zanayo, riyê erdi u deryayan sero geyrayeyo, hikmete kefş kerde. Namey ey oricinalê xo de "Izdubar", "Gizdubar" ya zi "Gişdubar"o. Gılgamış versiyonê Yunankiyo.
Gılgamış, hirê ra dı Homa, hirê ra yew zi merdumo. Şarê Uruki Gılgamışi ra zaf hez keno. O zaf xırto, yew cengawero. Homa Aruru, Gılgamışi rê yew reqib xeleqnena, namey ey Engiduyo. Engidu yew bırro zaf gırd de cıwiyeno. O zey yew heywaniyo, zaf dest u paiyo, quwetıno, zaf gırd u zaf xırto.
Gılgamış yew plan vırazeno ke Engiduy biyaro vacarê Uruki. Gılgamış no planê xo de ser kewno. Raveri Gılgamış u Engidu danê pêro, ema kes zor kesi nêbeno. Behde zi herdı benê embazê yewbinan (embazê qederi). O wext Bırrê Sediri miyan de yew dêwo merdumwerdoğ esto. Namey ey Xumbabayo. Gilgamiş u Engidu şonê ke ney dêwê merdumwerdoği (Xumbaba) bıkışê. (Tabletê çarin). Ê behde zaf zehmet u meşeqatan a Xumbaba kışenê.
Wexto Gılgamış u Engidu ageyrenê Uruk, Homa İştar bena aşıqê Gılgamışi u wazena ey de bızeweciyo. Ema Gılgamış qebul nêkeno. İştar şona asmên piyê xo Anu u maya xo Antu rê, ke herdı zi homayê, gerrey Gılgamışi kena. Anu İştar rê vano "xetay toya". Ema o (Anu) anci zi duştê Gılgamışi de yew mexluqo zey boxeyi xeleqneno u ey şaweno ke vacarê Uruki xırabe bıkero. Gilgamiş u Engidu be zar u zor a ney mexluqi zi kışenê. (Tablet 6) İştar zaf hêrs bena, kena fixan u kılaman vana. Gılgamış u Engidu be awıka Royê Fırati destanê xo goni ra kenê pak u yenê vacarê Uruki. Ê vacar de yew festa gırde vırazenê. Homayan ra Homa Enlil zey yew ceza qerarê merdışi Engidu dano ke Gılgamış tenya bımano. Engidu beno nêweş u mereno.(Tablet 7) Gılgamış embazê xo rê zaf bermeno u loriyan keno. Merdışê Engiduy ra pey tersê merdışi kewno ey zerre u merdış ra remeno. Vano: "Ez do be xo zi bımeri, ez zi o wext nêbenan zey Engidu? Qeder nefret kewt ruhê mı, çunke ez tersenan, aye ra zi ez seraser welat ra geyrenan." (Tablet 7)
Gılgamışi werzeno we, şono, geyreno ke çarey merdışi bıvêno. Utanapiştim pirıkê Gılgamışiyo. Utanapiştim u ceniya xo nêmerdeyê. Gorey Destanê Gılgamışi, Homay wazenê yew tufan vırazê u emir danê Utanapiştimi ke yew gemi vırazo. Ema Homay behde poşman benê ke tufan vıraşto. Aye ra Utanapiştim u ceniya ey rê cıwiyayışo ebedi beğş kenê. Gılgamış ney zaneno. Gılgamış dano puri şono welato ke pirıkê ey tede cıwiyo. Raya xo sero raşti zaf bela u zehmetan yeno. Peyni de Gılgamış, Utanapiştimi vêneno. Utanapiştim ey rê vano: "Bınê deryay de yew vaş esto, eke tı ey vênenê u ey ra wenê, tı benê merdumo nêmerde." Gılgamışi kemeran besteno xo lıngana, xo erzeno derya, ney vaşi vêneno. Namey ney vaşi "Şibu issahır amelu"yo. Yani "merdumo ixtiyar be ey beno cıwan"o. Gılgamış, ney vaşi gêno u verê xo çarneno hetê vacarê Urukiya. Raya xo ser de yew ca raşti yew awıka gola serdıne yena. Gılgamış u embazê xo Ur-Şanabi kewnê na gole u xo şunê. O wext yew mar boyê vaşê cıwiyayışi gêno, yeno ey weno. Mar ca de verri erzeno, beno cıwan. Gılgamış bêçare ageyreno vacarê Uruki. Gılgamış, merdış rê yew çare nêvêneno, nêbeno merdumo nêmerde.
Bertelsmann
Bertelsmann AG serra 1835ıne de sûka Güterslohi, Almanya de yew şırketê medyayo ke saz biyo. No şırket dınya de 63 dewletan de fealiyet vêneno. Pêro piya 102,397 gurenayoğê cı estê.
NGC 6635
NGC 6635, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Şivan Perwer
Şivan Perwer (namey xoyo raştıkên İsmail Aygün) yew deyirvac u senatkaro Kurdo.
Biyografiye
Şivan Perwer 23ê Çeley de serra 1955ıne de dewa Sori (Sêwrege, Rıha) de ameyo dınya. Eşira Şêxan rayo. 1973 ra nat Ewropa de maneno. Şivan Perwer zewıciyayo u yew lacê cı esto.
Gêğiye
Gêğiye ya zi Kêği (be Usmanıcki: کيغی Kiğı) yew qezaya Çoligia. Nıfusê Gêğiye 6.797o. Zerrey sinorê xo de 28 dewi u 71 mezrey estê.
Charix
Charix, yew komuna wılayetê Eniya. Na komune Fransa de, mıntıqaya Overn-Ron-Alpan de ca gêna.
Alella
Alella, dewleta İspanya de, mıntıqaya Katalonyaya otonome de, wılayetê Barselona de yew belediyay komarkay Maresmeya.
Dewa Pile (Sêwaz)
Dewa Pile, dewê da wılayetê Sêwaziya.
25 Kanun
25 Kanun Serrenameyê Gregoryani de roca 359ina.
Dara zıqume
Dara zıqume (ya zi zıqume, zıqnawıte û ağûdare), mitolociya İslami û mitolociye Ereban de yew dara. Ena dare cehenem dera. Tamserda û meywey cı zi talo.
Naye ra dara ceneti zi vaciyeno. Namey cı Tubaya.
Melag
Melag yew dewa Zazayana. Cayê xo zerrey sinorê qezay Çêrmugi dero.
Şêxan
Şêxan ju eşira Wêranşeherî ya. Şêxanijê hema hema pêro Wêranşeherî di manenê. Cayanê Kurdistanê bînan di jî estê.
Enstituyê dewe
Enstituyê dewe enstituyê ke şarê dewe resnayene u melım vetene rê vıraziyay, cı rê vaciyeno. Eno proce teyna Tırkiya de Hasan Âli Yüceli vıraşto.
Tomaq
Tomaq (be Tırki: İkizce), yew dewa Kolıkia. Cayê cı wılayetê Semsûri dero.
NGC 2135
NGC 2135, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Emina Jahović Sandal
Emina Jahović Sandal (namey xoyo raştıkên Emina Jahovićo) 15 Çele serra 1982ıne, wılayetê Sandžaki, qezaya Yeni Pazari (be Sırbki: Novi Pazar) de amê riyê dınya. Hetê maye Bosna-Hersek rayo. Vengbaz, bestekar, kayker, nuştekar u qısenuştoğa Tırka u Sırbıstanıca. Cihan de be milyonan ra xeyranê xo estê.
Muzik ra raver, serra 1973 de Universita Braca Karicey (Univerzitet Braća Karić) de kewte Fakulteyê Mudirine / Bazırganiye (Fakultet za menadžment). Hema eşqê muziki ra terbiyetê xo nême ra ca verda. Şerqiya cı "Da l' ona zna" Ewropa de biye yew numre.
Dilber Ay
Dilber Ay (b. Dilber Karakaş; 1 Çele 1956, Kahramanmaraş - 29 Nisane 2019, Ankara), ısenuştoğ, ardkar û senatkara şarê Tırki biye.
RTL interactive
RTL interactive GmbH, yew şırketê têlevizyoniyo ke aidê RTL Televisioniyo. Merkezê cı Köln dero u be interneti ra RTL Group miyan de guriyeno.
.intel
..intel, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Dorci
Dorci (Dorvan): Merdımo kı dorı u dori vırazeno, yan zi roşeno ey rê vanê dorci. Babet babet dori estê. Dorê awı honıkkerdenı, dorê rıbi, dorê sıskı, dorê rıweni u herwına. Dori çi pak verdanê u nêverdanê küfıki dekewê u bıhelısiyo. Veri honıke (Buzdolabi) çınê bı, hemını qandê awı honıkkerdenı dorê awı karardê.
Karê dorı u dori vıraştenı karê do zaf tenık u zor bı. Her kesi nêşayê dorı yan zi dori vırazê u dorcinı bıkerê.
Yewiya Xıristiyan-Sosyale (Almanya)
Yewiya Xıristiyan-Sosyale (CSU be Almanki: Christlich-Soziale Union in Bayern), Almanya de yew partiya siyasiya. Na partiye serra 1945ıne de niyaya ro.
Sêvan Nışanyan
Sêvan Nışanyan, (Ermenki: Սեւան Նշանեան, 21 Kanun 1956, Estamol) cıgeyraoğ u nuştekar u hotelyer u zıwanzanê do Ermeniyo.
Ceza u hepıs u fırar
Mehkemey Nışanyan riyê “xerrepıtena mori” ra şana cezay hepısi ver. Nışanyan serra newiye ra aver ke seba seyahetê kılmi şi bi bacarê Berlini, anci geyra a Estambol, 02.01.2014ıne de be xo şi hepısxaney qezay İzmiri, Torbali de teslim bi.
Serra 2008ıne de, sinorê dewa Şirincey de eraziyo ke ey sero tapukerdeo, tede zeytunêran miyan de xorê qurç ra banê dê 60 m² vırazeno, qaşo bêizne! Aver dêsê, hetê dewlete ra yeno mor kerdene, inşaet dewam keno; tepeya yenê, dêsê bini mor kenê. Noyo ke dı rey dı serri cezay hepısi rê biyo mal, banê do kemerên veciyeno meydan. Dewa „Matematik“i miyan de, zerrey tağa (mehlay) „Felsefe“y de no qulıko 60 metrekaroên şagırdan (teleban) rê vıraşto. Heqa Nışanyani de hewna 17 dewey dewam kenê. Pêro pia 24 serri cezay hepısi wazenê bıdarê ro cı; zafine idiay mehkemey ra gore inşaetanê bêiznan ra.
Nışanyani 14ê Temuza 2017ıne de hepısxane ra ke veciya izne, fırar kerd, rema Adey Samosi, Yunanıstan. Ey heme mordemê ke bêheq u bêhıquq kewtê zerre, xoseriya inan waşte. . Nıka Samos de ki projey cı hetê turizmi u mimariye u zıwanşınasiye ra estê. Aşma Hezirane de ey Samos de yew pêseramayışê zıwanşınasiye ard pêser. Zıwanzanan amey u be gıraniye Tırki, Zazaki u zıwananê binan sero qısey kerd.
Zazaki sero nuştey ey
Nışanyani zıwanê Tırkiyê hemçaği sero ki kıtabê dê etimolociye, kokê qısanê Tırkiyê Anadoliye sero vet, internet de ki no qısebendê etimolociye yeno diyene www.nisanyansozluk.com. Oyo ke heqa xeylê zıwanan de wahêrê zanayışio, elaqa mocneno zıwananê İrankiyan ki. Serra 2009ıne de, ğezetay Tarafi de, estûna xo de be hirê rêzan (dizi) namey “Zaza I, II, III” ra Zazaki sero nuşt. Ey be taê delilanê zıwaniê ilmiyan Tırkiya de hometê da hirae rê ard çım ver ke zıwananê İrankiyan miyan de, kaleka Farski, Kurdki, Beloçki uêb. de Zazaki nê zıwanan de jû grube dero, labelê zıwanê do xosero u lehcey zıwanê niyo. Do dıma tenqid u lomê ke hetê Kurdanê mıliyetçiyan ra cı rê ameyê, sero vat, "asmên rıciya mı ser."
İnternet de cı rê sond u tehdidi
Fıkranê xo din u itıqati ser, êyê ke pela eya blogi de veciyay ya ki televziyon de vati; Nışanyani, vera çımê dınya, aşkera kıfr u nengi, sond u laf u gefê tewr qefçıl u irqçi u tehdidê kıştene werdi ke haşa şıma ra kutık tukê xo rışneno.
Şêxmırık
Şêxmırık (be Tırki: İslamköy), yew dewa Kolıkia. Cayê cı wılayetê Semsûri dero.
Villarrodrigo
Villarrodrigo, dewleta İspanya de eyaletê Endulusi de wılayetê Jaén de yew belediyaya.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Villarrodrigo;
Charnoz-sur-Ain
Charnoz-sur-Ain, yew komuna wılayetê Eniya. Na komune Fransa de, mıntıqaya Overn-Ron-Alpan de ca gêna.
Clermont, Haute-Savoie
Clermont, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
RTL Zwei
RTL Zwei, yew kanalê têlevizyoniyê dewleta Almanyayo ticariyo. Zerrey cı de seba ekstra ra programê RTLyi estê.
Michael Douglas
Michael Douglas (25 Keşkekun 1944) yew aktoro Amerikayıco.
NGC 476
NGC 476, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Maseyan miyan de ca gêno. 3 Tışrino Peyên 1864 de terefê Albert Marthi ra keşıf biyo.
26 Kanun
26 Kanun Serrenamey Gregoryani de roca 360ina.
NGC 289
NGC 289, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Heykeltaştoğ miyan de ca gêno. 27 Keşkelun 1834 de terefê John Herscheli ra keşıf biyo.
Evren
Evren, dewleta Tırkiya de qezanê Anqara ra yewa.
18 Kanun
18 Kanun Serrenamey Gregoryani de roca 351ina.
Kalyari
Kalyari (be İtalyanki: Cagliari), yew sûka dewleta İtalyaya.
.jeep
..jeep, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Mazgerd
Mazgerd (be Usmanıcanki: مازکرد Mazgird, be Ermeniki: Metskert [Sûka gırde]) yew qezay Dêsımiya.
NGC 2111
NGC 2111, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
NGC 6637
NGC 6637, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Qeracewêran
Qeracewêran (be Tırki: Karacaören, Karacaveren, Karacaviran), yew dewa Kolıkia. Cayê cı wılayetê Semsûri dero.
Clackmannanshire
Clackmannanshire (bıwane: Klakmannaşayr) yew wılayetê dewleta İskoçyayo.
Güdül
Güdül, dewleta Tırkiya de qezanê Anqara ra yewa.
Mıntıqay Marmara
Mıntıqay Marmara zımey rocawanê Tırkiya de yew mıntıqaya. Hetê nıfusi ra mıntıqa verêna.
Modena
Modena, yew sûka dewleta İtalyaya.
La Clusaz
La Clusaz, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Chavannes-sur-Reyssouze
Chavannes-sur-Reyssouze, yew komuna wılayetê Eniya. Na komune Fransa de, mıntıqaya Overn-Ron-Alpan de ca gêna.
.homegoods
..homegoods, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Auxon, Aube
Nıfus
Grafikê diyagrami sero goreyê serran ra nıfusê Auxoni;
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
27 Kanun
27 Kanun Serrenamey Gregoryani de roca 361ina.
Qeretot
Qeretot (be Tırki: Karadut, Karatut), yew dewa Kolıkia. Cayê cı wılayetê Semsûri dero.
Alpens
Alpens, qezay Osona de yew belediyaya. Caê xo dewleta İspanya de mıntıqaya Katalonyay otonome dero.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Alpensi;
Naxçıwan
Naxçıwan ya zi Cumhuriyetê Naxçıwanio Otonom (zıwanê xo de: Naxçıvan Muxtar Respublikası) oyo ke cumhuriyeto otonomo ke bınê idarey Azerbaycani dero. Cayê xo miyanê verocê Ermenıstani u zımeyê İranio. Hetê rocawani ra Tırkiya esta. Erdê xo 5.502.73 km²yo u nıfusê xo çeharsey hezar ra zêdeyo. Merkezê Naxçıwani zi suka Naxçıwanio. Serra 1911ıne de peyniye vênayışê Sowyetan ra tepeya, Naxçıwan zi kewto payê Azerbaycani ra.
Inverclyde
Inverclyde (bıwane: İnverklayd) yew wılayetê dewleta İskoçyayo.
Anna Favella
Anna Favella (b. 21 Tışrino Verên 1983), yew akstrisa İtalyana.
Piza
Piza (be İtalyanki: Pisa), yew sûka dewleta İtalyaya.
NGC 2098
NGC 2098, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Motörhead
Motörhead, Londra ra jû gruba muzikia Britanyayo.
Chavannes-sur-Suran
Chavannes-sur-Suran, yew komuna wılayetê Eniya. Na komune Fransa de, mıntıqaya Overn-Ron-Alpan de ca gêna.
NGC 555
NGC 555, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Balina miyan de ca gêno. 1886 de terefê Frank Mulleri ra keşıf biyo.
NGC 6639
NGC 6639, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Papyon
Papyon (Fransızki: Papillon) kravata qıteka ke vılê merdımi ra yena xoradayış. Papyon be smokini ra piya daniyeno xo ra.
Cengê Ereb-İsrailio 1948
Cengê Ereb - İsrail 1948 ya zi Cengê Ereb - İsrailio Yewın yew cengo ke mabênê 1948 - 1949 de mıntıqa Fılistini de biyo. Herbê Dınyayê Dıyıne ra dıme, qedbiyayışê kolononizasyonê Fılistini (terefê İngılızan) ra dıme Mayıs 14, 1948 de Konseyê Mıllio Cıhudi yew deklarasyon çap kerdo u xoseriya İsraili ilan kerdo. Xoseriya ra yew roc dıme Mayıs 15 de DYA u Yewiya Sovyetan İsraili nas kerdo. No hedisey ra zaf ver, eskerê İngılızan mıntıqa Fılistini terkkerdış rê sıfte kerdo. Sazbiyayışê İsraili ra yew saet dıme Liga Erebi ceng ilan kerdo İsrail. Mısır, Suriya u Iraq hiri heti ra tearruz rê dest kerdê pey u zaf raver şiyo ema ebe mıdefayê İsrailio planıni ceng şı aleyhê Ereban. Bahdo Urdun, Erebıstanê Seudi u Lubnan zi ceng rê tey biyê.
Ceng
Sazbiyayışê İsraili ra yew saet dıme Erebi İsrail rê ceng ilan kerdo. Amorê Ereban, amorê Cıhudan ra zaf biyo ema mınasebetê diplomatiki de İsrail goreyê dewletê Ereban ra deha raver şiyo. Ceng de İsrail Dewletê Yewbîyayeyî yê Amerîka ra u Yewiya Sowyeti ra zaf pist (desteg) diyo u İngıltere zi seba İsrail problem nêbiyo. Ordiyê Ereban terefê qralê Mısıri Faruq u qralê Urduni Ebdullah ra kumuta biyo ema strateciyê nê qralan yewbini ra zaf dûri biyo. No problem ra ê sûka Ammani de te lewe ameyê. Mısır tewr verên sûka Ğezali işğal kerdo. Qral Ebdullah zi Qudıso Kıhani grewto çunkê cayê Qudıso Kıhan zaf stratecik u muhım biyo. Hetê bini ra İsrail zi Yafa, Galie u Nazarredi işğal kerdo. No hedise ra dıme Ordiyê Mısıri sûka Negevi grewto u ebe no hedisey hetê veroc ra zımey rê erdê İsraili de ırtıbat birno. Hetê Urduni ra, Ordiyê Qral Ebdullahi Qudısê Rocvetışi grewto ema deha raver nêşiyo. Hetê İsraili ra ordiyê İsraili verocê Fılistin grewto. Eyni zeman de İsrail Yewiya Sowyetira zaf teyyarey herno u ebe teyyarey, paytextê dewletê Ereban ; Qahira, Şam, Beğdad u Amman rê raya hewa ra tearruz kerdo. Ebe pistê (destegê) dewletê Dewletê Amerikayo Yewbiyaey, Yewiya Sowyeti u dewletanê Ğerbiyıcan, dewletê Erebi zaf tenge de mendê, çunkê Erebi qet dewleti ra pist nêgrewtê. İsrail ceng ra ameyo ğelıb u dewletê Erebi sulh waşto.
Ceng ra dıme
Ceng ra dıme İsrail ebe heme dewletê Ereban pe ameyo u sulh kerdo. Erdê İsraili de %50 ra %78 rê herabiyayış biyo. 700,000 ra zafêr Fılistinıc wetenê inan terk kerdo u şıyê dewletê cirani. Ebe no terkkerdış, problemê Fılistinıcano multecibiyayışi ameyo meydan u no problem heta ewro dewam keno. Eyni şekıl de mabênê 1948 - 1952 de yew milyoni ra zafêr Cıhudi dewletanê Ereban terk kerdê. Urdun Şeriaya Rocawani rê, Mısır şeridê Ğezay rê esker teqviye kerdo. Kontrolê sûka Yeruşelimi biyo dı letey ; rocvetışê sûka Yeruşelimi Urduni rê aid biyo u rocawanê sûka Yeruşelimi İsrail rê aid biyo. No ceng de İsrail zaf kare kerdo. İsrail ra dıme Urdun zaf kare kerdo.
Arenys de Mar
Arenys de Mar, dewleta İspanya de, mıntıqaya Katalonyaya otonome de, wılayetê Barselona de yew belediyay komarkay Maresmeya.
Pirağ
Pirağ (be Tırki: Kavaklı), yew dewa Kolıkia. Cayê cı wılayetê Semsûri dero.
Din
Din, itıqad ya zi eqıdê baweriya insania. Çekuya "din"i İrankiyo Kıhan, Ewısta, "daena" ra yena; İrankiyo Miyanên, Pehlewi ya ki Partki ra kewta Erebki, reyna Erebki ra kewta Farski, Tırki u zıwananê binan. Din, raya isbatkerdışi ra nê, raya bawerkerdışi (inamkerdış) ra şono. Baweriya insani be yew ya zi zêde Homay ke merdum pê menay heyati ifade keno. Dinê gırdi serê dınya de İsewitiye, İslam, Budizm, Musewitiye mariyenê. İtıqadê kıtaban ra ğeyri yew zi itıqadê tebiiy estê. Tayê dinê tebiiyan u kıtaban ra ki kewtê têmiyan u senteze zi vıraşta.
Tayê dinan de kıtabê firazi
Tewrate, İncil u Qurane dinanê İbrahimi hirê kıtabê firazê. Qurane de Zebure zi zey yew kıtabo firaz yeno qebulkerdış. No kıtab Dawıdi rê ameyo. Na derheqe de ayeta Qurane vana: "Dawıdi rê zi ma Zebure dayê cı." (2) Menay Zebure "sehifa"ya. (3) Labelê her dı dinanê binan de Zebure zey yew kıtabo xoser niamo qebulkerdış. Zebure yew qısmê Tewrateyo. Tewrate Musay rê ameya u kıtabe Yehudiyana. İncil İsa rê ameyo u kıtabê Xıristiyanano. Qurane zi Mıhemmedi rê ameyo u kıtabê Mısılmanano. Nê hirê heme din u kıtabi, ê "semawi"yê, yanê din u kêtabê Heqiê. Homay yew u tek qebul kenê.
Merdım rey-rey yew kıtab çeng gırangi vêneno, labelê her gırang çiyo de newe tede vêneno, her gırang yewna netice cı ra veceno. No bıney zi dem u elaqe (interese) ra gırêdayeyo. Merdımi rê çı ke lazım bo, ey hinya rehet vêneno. Cuwa ver, wexto ke merdım nê kıtaban bıwano, tayê meseli zaf diqetê cı nêancenê. Hetê tarix, zıwan, kultur, edebiyat u folklori ra nê kêtabi cı rê zaf balkêş nêbenê. Tesiro ke nê kıtaban mıletan sero vıraşto hend mıhim nêbi. Merdım ke nê kıtaban seraser biwano, tayê çiyanê neweyan tede vêneno. Bilxesa Tewrate de. Ğelet ya zi raşt Tewrate de xeylê melumato tarixi esto. Medan u welatê Medan (Medya) sero zi xeylê melumat dano.
Bıngeyê nê hirê (ya zi çehar) kıtaban eslê xo Tewrate rayo. Çiyo ke nê kıtaban dero % 80 tarix, şecere u efsane (mitolociye u hêkate)yê. Efsane u hêkatê ke Tewrate de vaciyenê pêro be kılmiye İncil u Qurane de zi tekrar benê. Çiyo ke zêdêri İncil de, İsa mucizan mocneno ra mileti: "İsa nêweşan keno weş, merdan keno gani, pê yew leteyê nani ra hezarana merdıman keno mırd, kerre ra awıke veceno u tayê hediseyê tarixi ca gênê. Qurane de zi Mıhemmed mucizan mocneno ra insani. Qurane de tarixi ra behs benuo, herbê ke o wext biyê tede ca gênê. Bê ninan şertê İslami, ê imani, ferz u wacibi, prensibê komelki (cematki) u idari u çiyê wınayêni estê. Ninan ra wet merdım eşkeno vaco ke hem İncil de hem zi Qurane de % 80 çiyo ke Tewrate de vêreno, tekrar beno. Hetê efsanan, hêkatan, tarixan, mıntıqan, mıletan, bacar u medeniyetan ra nê kıtabi hema hema zey yewbinanê, yewbinan kenê temam. Hetta bênatey Tewrat u İncili de hetê itıqadi ra ferqo pil çıniyo, cuweka ekseriya nê her dı kıtabi zey yew kıtab hesebiyenê. Labelê bênatey nê kıtaban de zaf ferqi u tezati zi estê; ca-ca tarixi, namey, hedisey yewbinan nêtepışenê.
Tarixê kıtabanê mıqedesan çehar hezari serran ra vêreno. Nê wexti miyan de nê kıtaban ra zêdêr kıtabi nêameyê wendış. Kıtabê mıqedesi tarixê merdumiye u medeniyeti de yew cayo muhım gênê. Tarix de sewbina kıtaban hendê nê kıtaban itıqad u emelê merduman sero tesir nêkerdo. Nê kıtaban goreyê bawermendan (inamkerdoğan) insanan rê huzır u seadet ardo, heto bin ra zi biy sebebê herban, qetliaman u felaketan. Kıtabanê mıqedesan tarixê mıletan de zıwan, kultur, edebiyat, folklor u heyato komelki (cematki) sero zaf tesir kerdo.
Cluses
Cluses, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Rap
Rap jew leteyo kulturi hip hopiyo. Rıstımi cı hata 1970un, Amerika de cayi ke tede siyahiy cuwıni (getto) şıno. Rıstımi cı Amerika dero emma kılami rapi tewr verêni İtalya de nusiyaya. Vaciyeno ki RAP Rithm And Poem ra yeno emma esasen rap zoni İngılızki de yeno mena werênayışo hêdi. Rap jew mena de kılama lezeya u leze vaciyeno. Muziki rap zaf cayan de namdaro u zaf cayan de rapperi resıni. Teno ke deyri rapi vano, cı ri vaciyeno rapper (repır). Muziki rapi dıma serruni 1990un leze resayo u xeyli rapperi resnêyay. Muziki rapi pêro desti siyahiyun dero emma şari bini ra ki rapperi esti. Eminem, 50 Cent, Psy şarun ra kori rapperuni.
NGC 500
NGC 500, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Maseyan miyan de ca gêno. 6 Kanun 1850 de terefê William Parsonsi ra keşıf biyo.
Sommette-Eaucourt
Sommette-Eaucourt dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France miyan de yew komunê qezay Aisneyo.
Parma
Parma, yew sûka dewleta İtalyaya.
Dukandar
Dukandar: Merdımo kı dukanê cı esto u tey çi roşeno ey rê vanê dukandar. Tabi babet-babet dukan u dukandari estê. Tay dukandari çiyê werdenı, tay ê xoradayenı, tay meywe u zerzewat, tay derman (herbabet, yanê ê fıraq şıtenı, ê xo şıtenı, ê xo sawıtenı u herwına), tay ê xo paykerdenı (Mesela sewl, cizme, puçık u herwına), u taydê cı zi çiyo bino cure be cure anê u tey roşenê. Kes şeno wajo karkerdê welatê ma sera pancês-vistê cı dukandarê u idareyê keydê xo bı a dukandarey a kenê. Zahf cay estê qandê dukanan vırazıyayê. mesela, mewlexane, ispayi, çarşiyê sanayi, arısa, cay altun rotenı, cay qümaş rotenı u herwına. Nê cayandê wınasinan dı zahf dukani pê kışta vırazıyayê u tey çi yeno rotenı. Dukancinı kerdenı rê zaf sermaye lazım bı kı to pa çi bıherinayê u biyardê dukanê xo pa pırr kerdê kı to bışayê kar bıkerdê.
Romilly-sur-Seine
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Romilly-sur-Seine;
Bıvênên
Lista komunanê Aubey
NGC 2123
NGC 2123, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Chaveyriat
Chaveyriat, yew komuna wılayetê Eniya. Na komune Fransa de, mıntıqaya Overn-Ron-Alpan de ca gêna.
Lûwa sûre
Lûwa sûre (Vulpes vulpes) keyey kutıkan Canidae ra kışta amari ra lûwa yewına. Ewropa de zi hetê amari ra ê yewına, yani her ca de lûwê sûri estê. Coka Ewropa de ke vanê lûwe, vêşêr lûwa sûre rê vaciyena. Lûwa sûre nêmekurey zımey sero heta qutıban ra qıtay Ewrasya sera veroci sero heta çolê Sehra u qıtay Australya esta, cıwiyena.
Lûwa sûre ganiyanê qıtekan seyd kena u wena. Ganiyanê gırdan zey verg u çeqalan rê zi bena werd.
Écuires
Écuires, dewleta Fransa de mıntıqaya Hauts-de-France de yew komunê wılayetê Pas-de-Calaisiya.
Ferencvárosi TC
Ferencvárosi Torna Club (FTC) ya zi Ferencváros, yew klubê dewleta Macarıstaniyo. Klub serra 1899ıne de terefê Ferenc Springeri ra Budapeşt ameyo ronayene. Klub, futbol, hendbol, hokeyê cemedi û branşanê sporiyê binan de fealiyet keno. Sembolê taxımi Qertelo Kesko.
Kupayê ke gırewtê
1903, 1905, 1906–07, 1908–09, 1909–10, 1910–11, 1911–12, 1912–13, 1925–26, 1926–27, 1927–28, 1931–32, 1933–34, 1937–38, 1939–40, 1940–41, 1948–49, 1962–63, 1964, 1967, 1968, 1975–76, 1980–81, 1991–92, 1994–95, 1995–96, 2000–01, 2003–04, 2015–16, 2018–19, 2019–20, 2020/21, 2021/22, 2022/23
Warey Glasgowi
Warey Glasgowiyew wareyê idareyê dewleta İskoçyayo.
.politie
..politie, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Şort
Şort (İngılızki: Shorts) pantolonê kılmê ke cêniye u camêrd her dı zi danê xo ra u heta serê saqey dano pıra, cı rê vaciyeno. Şort şeno zaf kılm ya zi normal ra derg bo.
Toltek
Toltek zuani inan de Wirrarika/Merdumi İlimi jew şar u sivilizasyono ke gorey şınasdarun (Antropolog) ra seserruni 9. - 12. miyan de Amerikay Veroci de biyo.
NGC 2148
NGC 2148, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno.
Çhepıci (Almanya)
Çhepıci ya zi Partiya Çhepe (LINKE, be Almanki: Die Linke), Almanya de yew partiya siyasiya. Na partiye serra 2007ıne de niya ro.
Toltek
Şari Tolteki kanca de vıraziya?
Ewro ra hınzar serruni ra ver, erdi Meksikay veroci de şari Tolteki veciyi. Spritualizm kari Toltekuni seri biya. Suka Teotihuacan suka Toltekunia seri biya. Ewro ki Meksika u cayi Amerikay bini de Tolteki esti. Hata istıleyi Ewrupayıcun, Tolteki uca de cuwiyi. İstıley Ewropayıcun ra peyni suki Tolteki biyi xırabe. Ê xeyli mıxtelif cayun rê şiyi u beni letey zey: Wirrarika, Aztek u Maya. Tolteki suki inun ri piramiti vıraşti. Tolteki cênıki inuni ke ebe spritualizm ra gırey ho biya, inun rê cênıki ilimi, camerdi ke bı spritualizm ra gırey ho biyo, cı inun rê camerdi ilmi vati. Kamo ki spritualizm musayo, cı ri Nagual vaciyao. İşğal u istıley Ewrupayıcun ra dıma, şari Tolteki ebe zor u quweti ra dini cı vurni u xıristiyano katolik biyê. Ewro zaf kemi Tolteki, qıtay Amerika de cuwini.
Sivilizasyoni Tolteki
Sivilizasyoni Tolteki jew sivilizasyono de kıhano u zaf pey rê şıno. Tebiet, heywani, resnayoği, roc, aşme sivilizasyoni Tolteki de ziyageyi. Toltek ho jew parçey kainati vinıno. Tolteki de cênık u camerd cıra nêbeni. Zoni Tolteki de qandê vatey O/A tenya jew vate esto. Yani zey zoni ma, hem O hem ki A çıniyo. Çunkê gorey Toltekun ra her çi bicınsiyeti. Tolteki de Roc u Va camerd temsıl keni, Dınya u Ou (Aw) cênık temsıl keni. Sembol u figuri Toltekun Quetzalcoatl biyo u Quetzalcoatl jew mara ke muyi cı esta. No sembol hem zeman de qıtay Atlantisi ki temsıl keno. Tolteki de peyğember ya zi jew dino esasi niesto u gorey inun ra gerek inun rê zi çıniyo. Kamci merdumo/a ki merdumo/a biniyo/a ke niweşo/a, ey/ay keni weş, ey/ay rê Curandera (Weşkerdoğ) vaciyao.
NGC 294
NGC 294, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Tukana miyan de ca gêno. 11 Nisane 1834 de terefê John Herscheli ra keşıf biyo.
Freestyle Rap
Freestyle rap ya ki battle rap, rapo ke vateyi cı raveri nusiyao ya ki pêro nınusiyao u aqıli ra vaciyeno. Pêrodayışi rapi de rapperi semedi huneri cı mocniyene, freestyle rap keni. Rapperi name dani ya ki nıdani u jew rappero bini sero şıni. Eke freestyle rap de name daniyeno, freestyle rap beno diss. Freestyle rap de bınvıraziyayışi pêro beno raşt u wer. Freestyle rap pêro muziki underground de vaciyeno.
Imany
Nadia Mladjao, be namey xo'yo bin İmany (b. 5 Nisane 1979) jû muzisyena Fransıza.
NGC 6640
NGC 6640, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Arenys de Munt
Arenys de Munt, dewleta İspanya de, mıntıqaya Katalonyaya otonome de, wılayetê Barselona de yew belediyay komarkay Maresmeya.
Chazey-Bons
Chazey-Bons, yew komuna wılayetê Eniya. Na komune Fransa de, mıntıqaya Overn-Ron-Alpan de ca gêna.
Renfrewshire
Renfrewshire, yew wılayetê dewleta İskoçyayo.
Arsi
Arsi, wılayetê Mamekiye de dewê da qezay Puluria.
Kaxte
Kaxte (be Tırki: Kocahisar, Eski Kahta), yew dewa Kolıkia. Cayê cı wılayetê Semsûri dero.
NGC 501
NGC 501, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Maseyan miyan de ca gêno. 28 Tışrino Verên 1856 de terefê William Parsonsi ra keşıf biyo.
Paul Walker
Paul Walker (b. Keşkelun 12, 1973 Glenadle Kaliforniya: Dewletan Yewbiyaeyan; m. Tışrino Verên 30, 2013 Los Angeles Kaliforniya: Dewletan Yewbiyaeyan) yew kaykero de sinemao û modelo de kıhano ke Amerikano. Filmo ke serra 2001 de biyo çap û name cı Fast and Furiouso de ebe rol dê memurê polisi Brian O'Conner ra kay kerdo û biyo xeylê namdar. Paul William Walker IV, pısa (lacê) mıteahito kanalizasyoni ke karê ho rê peyni dao Paul Willaim Walker III û modela kıhan Cherly Crabtreeyo. Serra 1973 de Glenadle, Kaliforniya de maya cı ra biyo. Piyê cıyo gırd William Walker jü esker biyo û Cengê Cihaniê II de Pearl Harbor ra bertımın veciyo û domê cı de boks de şampiyono sikleto miyane biyo. Piyê cıyê gırde Cengê Dınyay II de eskero general Pattoni biyo û İtalya de ceng kerdo û inca de jü mufrezeyo tanki kumanda kerdo. Dı bray Paul Walkeri esti û name inan Caleb û Codyo. Jü way Paul Walkeri esta û name cı Ashilea.
O yew keyeyo ke ebe kilısey Mormoni gırey ho esto û ezizê zemanê axiri rê inam keno de ju keyeyo de konservativ (muxafazakar) de cüwiyo. Walker Glendale de biyo pil û tewr verêni Afred Nobel School rê şiyo. Bahdo Lisa Foreman de musayışê ho rê peyni dao. O Serra 1991 de biyo mezun û tayn kolecan de biyolociya deryay wendo. Paul Walker zemanê veri de tay suçi kerdo û ey zi sucê ho qebul kerdo ema cezay nêgroto.
Serrê peynê 1980un de model sıfte kerdo û kariyerê cıyê kaykeri rê ebe filmunê ke buctey cı kemiyê û nameyê inan Monter In The Closet (1987) û Tammy and the T-Reix (1994)o sıfte dao. Serra 1993 de seriyê pembe The Young and The Restless de jü rolo de kılm dao. Serra 1988 de filmê Meet the Deedles de kay kerdo û jü kılteyê heray rê resao, xeylê tenkidi groto. Dıma ebe Reese Witherspoon filmi Pleasentvilley de jü ebe rolê genco ke taxımê basketboli de kay keno û musayoğo de lisao rol mocnao û qıseyê howli diyo. Serrunê 1999 - 2001 miyan de jü filmo ke merdumê genci rê hitab keno û name ho She's All That û Varstiy Blue de kay kerdo. Serra 2001 de ebe Van Dieseli ra, ebe serrol de The Fast and Furious de kay kerdo û jü namdariyo de tewr gırdo tepişto û veciyayışo gırde kerdo. Eno film ra dıme tayê filmunê aksiyoni de kay kerdo. Serra 2003 de Fast and Furious 2 de rol gıroto.
Filmê seriê çeharıne (4.) Fast and Furious 4 serra 2009 de veciya û o ebe Van Dieseli serroli pay kerdo. Memuro ke poliso û nameyê xo Brian O'Connero û Fast and Furious deyo zaf namdari pê gıroto û karaktero ke Paul Wesley rê namdariye dao. Paul Walker şubat 2001 de terefê MostBeautifulMan.com ra camerdo de tewr rındo weçniyao. Serra 2002 de terefê dergiyê People ra 50 (poncas) camerdê tewr seksiê dınya miyan de ca groto. Serra 2006 de filmê aksiyoni Running Scared û filmo ke zerrekê ho macerao û name ho Eight Belowo de kay kerdo. Hem zeman de jew filmo keyeyo Eight ebe cı kewtışê cı ra çehar rocun dıme 24 milyon ra zêde xasılatê gişey kerdo. Eno film ra ver filmê Timeline û İnto The Blue de kay kerdo û qıseyê pisi diyo ema o film de zaf biyo howl û kommentê pozitivi groto. Gorey direktorê filmê Runnig Sracedi Wayne Cramer ra rolê Paul Walkerio ke eno film de biyo, karakterê cı ra karaktero tewr nezdi biyo. Paul Walker Santa Barbara, Kaliforniya de Placê Huntinhtoni de cuwüyo û sorfkerdış ra hes kerdo. Keynekambazê cıyê kıhani ra ebe may ho ra jü keyneka ho esta û name cı Meadow Raina (Çele 28, 1999). O Brezilya de Juitsusu kerdo û jü kutika ho û jew kutika binia ke qıteka esta û ebe name kovboyi ra jü estorê ho esto.
Paul Walker tarixê Tışrino Verên 3, 2013 de Kaliforniya ebe ambazê cı ra jü qezayê trafiki cüwuyo. Ambazê cı otomobil zaf leze tepe kerdo û kontrolê ho vini kerdo. Otomobil jü dare rê veciya û Paul Walker ebe ambazê cı ra uca de merdo. Mergê ho fanê (heyran) ho zaf kerdo xırabe. Ebe filmê Fast and Furiousi ra jü veciyayışê gırde tepişto, eno film ra dıme xeylê filmê aksiyoni û polisiye de rol gıroto. Tayê websiteyan de seba mergê ho ra nusiyao ki ''Ma to (Paul Walker) ra filmê Fast and Furious (Leze û Şıddet) de hes kerdo. Mergê to zi riyê leze ra biyo. Eno nêşeno cilweyo heyatio enteresan ra bin bo''.
Merg
Produktor Ame Van Ide vato ki Paul Wesley roca şeme de (30.11.2013) de ebe seatê lokali ra meste ra dıme jü qezay trafiki de merdo ema zaf detay nêdao. Şefê Los Angelisiê lokali vato qeza de dı teni merdi û Paul Wesley koltugê peyi de ronişto. Merdımê ke qezay diyê (namê inan nêşınasiyeno), ê vato ki ambazê Paul Wesley ke otomobil tıra kerdo, kontrolê direksiyoni vini kerdo û otomobil raya şiyayışi ra veciyo. Porso marka otomobil serê jü dare rê şiyo û dare rê kuyıto ra. Bahdo otomobil adır dao û veşao. Otomobil pêro biyo xurda. Sebebê mergê Paul Wesley vêsayışê bedeni biyo. O merg ra ver seba filmê Fast and Furiousiê 7. xaptiyo. O serriya cıyê 40. de heyatê ho vini kerdo.
Partiya Azada Demokrate (Almanya)
Partiya Azada Demokrate (be Almanki: Freie Demokratische Partei [FDP]), Almanya de yew partiya siyasiya. Na partiye serra 1948ıne de niya ro.
Villardompardo
Villardompardo, dewleta İspanya de eyaletê Endulusi de wılayetê Jaén de yew belediyaya.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Villardompardo;
Plajê nudistan
Paljo nudistan (ya zi plajê naturistan, plajê sıltan, plajê rutan; be (İngılızki: Nude beach, free beach) plajo ke tede merdum şeno be hali ruti asnaw kero. Jew plajê nudistan plajo xosero. Plajê nudistan de mayo u binan opsiyonalo yani waziyayışi merduman sero esto. Eke merdum wazıno, şeno be mayo asnaw kero, eke merdum ho sero çi nıwazıno, şeno rut asnaw kero.
Plajê nudistan raveri 1950an de Fransa de biyo namdare u hêdi hêdi biyo hera. Dıma Fransa Danimarka de ki plajo xoser ra vıraziyao. Ewro Ewropa de dewletan de plaji nudistan esti. Emma plajani nudistan sero werênayışi zi esti. Gorey tayan ra plajê nudistan ehlaqi domanan u merduman şikeni u gani qapan bo.
Collonges-sous-Salève
Collonges-sous-Salève, dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes miyan de yew komunê wılayetê Haute-Savoieyo.
Argentona
Argentona, dewleta İspanya de, mıntıqaya Katalonyaya otonome de, wılayetê Barselona de yew belediyay komarkay Maresmeya.
Dresden
Dresden, dewleta Almanya de yew sûka û merkezê eyaletê Saksonyayo.
Husên Hiznî Mukrîyanî
Husên Hiznî Mukrîyanî 12yê Êlûlê 1893 de, Seqez de ame dinya. Ronesansî Kurdî de, cayê xo yo muhîm esto. Tarîxnus, rojnamewan, nustox û modernîst o. Perwerdeyî xoyo verên, pîyê xo û xalî xo ra girewt. 12 serrîyê xo de şi Tahran, dime ra şi Tebrîz û Êrîvan. Nê cayan de yew perwerdeyîyo hewl dî.
Wexto hema gede bi, bi şahîdî destberzkerdişî Kurdan û welatî dagirkerî senî Kurdistan ra çerenî. 1910an de seba musayîşî Ruskî, Êrîvan ra vejîya û şi Moskowa. Dima ra şi Petersburg û oca de perwerdeyîyî tarîxî dî.
Yew serre û nîm Rusya de mend, dima ra şi Efxenîstan û oca ra z îşi Hîndîstan. Nê cayan de ziwanî Sanskrîtkî musa. Bagê Hîndîstan ra vejîya û çend welatanî Asya de gêra. Hema nêrasabi 20 serrî, Misir, Lubnan, Yemen, Hîcaz yanî nêmgirawî Erebî de zî gêra. Û Erebkî, Hîndkî, Farskî, Ruskî û Tirkî bi yew dereceyo hewl musa û nê ziwanan de nuşt.
Wexto şi Êstanbul hema 21 serre bi. Ew çax Êstanbul merkezî roşnvîranî Kurdan bi. Tîya de roşvîranî Kurdan de ame têlewe û seba averşîyayîşî hîşyarîyê Kurdî xebatanî cîya cîyayan de hederîya.
Bi Mihemed Mihrî Begî rey de, yew serrê pêserokî Kurdistanî vet. Kombîyayîşanî Kurdan de, her dem bale antêne serî kemanîyanî warî perwerde û seba xebate nê warî de sazkerdişî komîteyan teklîf (vernîyaz) kerdîn. Zanayîn ke hîşa milletî û averşîyayîşî kultirî bi vilakerdişî perwerdeyî beno. Seba na xebate, Mihemed Mihrî Begî ra destur girewt û şi Ewropa. 1914an de hêverî Fransa, dima ra şi Almanya. Tîya de bi heme pereyanî xo tezgahî çapî êrîna û ageyra Helep.
Mukrîyanî, seba ke qalipî Erebkî seba nuştişî Kurdkî qîm nêkerdîn, qalibî neweyî viraştî û bi herfanî Erebkî seba Kurdkî matbayêk ard meydan. Bi no hewa, Alfabeyê Erebî seba nuştişî Kurdkî hedre kerde û na alfabe hema zî ha yena xebetnayîş.
1915 de Mem û Zîn ê Ehmedê Xanî newe ra çap kerd. Klasîkî Kurdkî ke çap kerdîn, dewe bi dewe gêraynî û kerdîn vila. Bi no hewa waştîn wendiş û nuştişî Kurdkî mîyanî Kurdan de vila bikero. Matbaayê Mukrîyanî bibî cayê roşnvîranî Helep û dormalê ci. Rojnameyî Çîyayê Kurmanc vet û bi na xebatê xo, zîldayîşî hîşê Kurdî de xebatêka ercîyaye kerd.
Destberzkerdişî Şêx Seîd de, Husên Hiznî Mukrîyanî bi nameyî Dîyarbekir rojnameyêk vet. Rojname bi Kurdkî û Franskî bi. Propagandayî destberzkerdişî kerdîn. Na xebatê ey ra pey, hetê dewleta Cumhurîyetê Tirkîya gêrîyayo çimbinî. Çend rey matbayî ey amey desteserkerdiş û kitabî amey girewtiş. Mecbur mend, hewelîya Beğdat. Oca de zî rehetê nêdî, şi Rewandiz.
25ê Gulanê 1926an de bi nameyî Zarî Kurmancî kovarêk vet. No kovar seba averşîyayîşî şîîrî Kurdkî çimeyêko muhim bi. Zarî Kurmancî hetanî Temuzî 1932, 24 humarî vejîya. 1933an de şi Silêmanî û oca de Pîrêmerd sinasna û 1934ine de rojnameyî Jîyan ke rojane vejîyayîn, vet. 1935-1936an de bi Awuqat Şît Mistefayî rey de kovarî Ronakî vet. Mîyanî serranî 1942-1946an de sernustoxîye rojnameyî Dengî Getî Taze kerd û nê rojnameyî de peşt day Cumhuriyetê Kurdistan ê Mehabad.
Husên Huznî Mukriyanî, 400 ra zîyade kitabî Kurdkî çap kerdî, ziwananî xerîban ra seba Kurdkî kitabî açarnayî û xeylê klasîkî Kurdkî newe ra çap kerdî. Kitabî ey ê sereke nê yî: Awirêkî Paşewa, Şahînşahanî Kurdî Zendî, Mîranî Soran, Navdaranî Kurd, Kurd û Nadîr Şah, Kurdistanî Mukrîyan. Cuyî xoyî kilmî de 17 kitabî nuştî.
Husên Huznî Mukriyanî, wexto hema 55 serre bi, 20 Êlûlî 1948an de, Bexdat de dinyaya xo bedelnê. Goreyî wesîyetî ey, Hewlêr de, goristanî Îmam Mihemed de ame defnkerdiş.
Chazey-sur-Ain
Chazey-sur-Ain, yew komuna wılayetê Eniya. Na komune Fransa de, mıntıqaya Overn-Ron-Alpan de ca gêno.
Muhammad Ziya ul Haq
Muhammad Ziya ul Haq (‎Urduki: محمد ضیاءالح; b. 12 Tebaxe 1924 – m. 17 Tebaxe 1988) generalo Pakıstanıco ke serra 1978ıne de darbe vıraşto, serdarê Pakıstani Zılfikar Eli Butto ardo cêr u hukmatê xo veto. Ziya ul Haq Pakıstan be nuçıkê asınêni ra idare kerdo, qerarê idamê serdarê Pakıstani Zılfikar Eli Botto dao, medya sero sansur vıraşto, pêro partiyê politiki dayê pıra. Ziya ul Haq serra 1979ıne de Qanunê Hıdudi veto, heq u hıquqê cêniyan destê cêniyan ra gırewtê, şeriat ardo Pakıstan. Pakıstan demê cı de peyser şiyo. Ziya ul Haq tarixê 17 Tebaxe 1988i de merdo. Merdışê ey ra pey keyna Zılfikar Eli Buttoy Benazir Butto biya serdara Pakıstani.
1012
1012, Seserra 11ine de yew serra teqwimiya.
Dubai
Dubai (Erebki دبي‎), yew bacarê Yewiya Emiranê Erebiyo u rocawanê (ğerb) Korfezê Farsi dero. Dubai bacarê Yewiya Emiranê Erebi tewr gırdo.
Tarix
Tarixê Dubai zaf neweyo. Serra 1832 ra ver Dubai zaf qıc bi u zey dewê bi. Serra 1832i de yew emirê Erebıci Al-Maktoum bacarê Dubai gırewt u o waxt ra nat Dubai zaf bi gırd. Semedê (Qandê) limanê Dubai, bacar bi yew merkezê tıcaretê dınya. Serra 1971ine de Dubai u Abu Dhabi piya biy yewi u Yewiya Emiranê Erebi amê meydan.