cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 6924
NGC 6924, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Hegeney
Hegeney, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
La Bernardière
La Bernardière, yew komuna Vendéeya. Na komune Fransa de mıntıqaya Pays de la Loire de ca gêna.
Pontypool
Pontypool (be Galki: Pont-y-pŵl [ˌpɔntəˈpuːl]) yew sûka ke verocê Galan de ca gêna. Nıfusê sûke 36,000 merdımo.
Fahriye Evcen
Fahriye Evcen (b. 4 Heziran 1986, Solingen), kaykera Tırka. Pê roldê xo filmê têlevizyoni Yaprak Dökümü Necla biya namdare.
Vladimir
Vladimir yew sûka Rusyaya. Na sûke 1108 de saz biya. Moğolan tiya 1237 de istila kerdo, heme ca vêşno, si sero si nêverda.
Cumhuriyetê Dominika
Cumuriyetê Dominika dewletê da qıtay Amerikaya. Cayê xo rocakewtena (şerqê) qıtay Amerikay Zımey dero. Dorme ra Dewletê Amerikayê Yewbiyayey, Kuba, Haiti u Deryayê Karibya estê. Paytextê Cumhuriyetê Dominiki sûka Santo Domingoyo. Nıfusê xo 8,895,000o. Zıwanê xoyo resmi İspanyolkiyo. Sistemê idarey cumhuriyeto u Cumhuriyetê Dominiki serra 1844ıne de xo reyna ra, xoseriye ilan kerde.
NGC 4199
NGC 4199, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
F.C. Bari 1908
F.C. Bari 1908, yew klubê futboliyê dewleta İtalyayo.
Blénod-lès-Pont-à-Mousson
Blénod-lès-Pont-à-Mousson, yew komunê wılayetê Meurthe-et-Moselleo. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêno.
Bıvênên
Lista komunanê Meurthe-et-Moselley
Thann
Thann, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Est miyan de, yew komuna wılayetê Haut-Rhiniya.
Montceaux-lès-Provins
Montceaux-lès-Provins, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Aigrefeuille-sur-Maine
Aigrefeuille-sur-Maine, yew komuna wılayetê Loire-Atlantikiya. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Pays de la Loire ca gêna.
Montceaux-lès-Provins
Xızmete
Montceaux-lès-Provins de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Aigrefeuille-sur-Maine
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Aigrefeuille-sur-Maine;
Bıvênên
Komunê Loire-Atlantique
Montceaux-lès-Provins
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Montceaux-lès-Provins;
Tangstedt
Tangstedt yew sûka dewleta Almanyaya. Tangstedt, zımey Almanya de, eyaletê Schleswig-Holstein de, wılayetê Pinnebergi de maneno.
Montceaux-lès-Provins
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
12 Sıbate
12 Sıbate Serrenamey Gregoryani de roca 43ına.
Skaudvilė
Skaudvilė, yew sûka dewleta Litwanyaya.
Zazana (pêseroke)
Zazana serra 2012yıne ra ına heta zonê ma (Zazaki) u şarê ma sero gurêyena; uDiyarbekır de Zazaki u Tırki de veciyena. Pêseroka Zazana terefê Abdulkadir Büyüksayar u Eyüp Karlıdaği ra çap bena.
S.S. Lazio
Società Sportiva Lazio yew klubê futboliyê dewleta İtalyayo. 9ê Çeley 1900 de, terefê ordiyê İtalyanan ra sûka Roma de ameyo ronaene. Rengê klubi kewe u sıpêyo. Simgeyê klubi qertelo. Maçanê xo Stadyumê Olimpiyatê Roma de kay keno. A.S. Roma raqibê Lazioyo ezelo.
Şampiyoniya Ligê İtalya (Serie A)
1973-74, 1999-00
Kupay İtalya
1958 ,1997-98, 1999-00, 2003-04, 2008-09, 2012-13, 2018-19
Sarıpınar, Alaşehir
Sarıpınar, wılayetê Manisa de yew mahlaya qezaya Alaşehiriya.
Ekonomiye
Ekonomiye be ticaret û ziraet ra bena.
Terbiyet
Mahla de mektebo verên, mektebê miyanêni estê.
Xızmete
awa mahla esta. Elektrik û internetê mahla anciyayo.
Bois-de-Céné
Bois-de-Céné, dewleta Fransa de mıntıqaya Pays de la Loire de wılayetê Vendée de yew komuna.
.room
.room internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê bırriyayo a.
NGC 6919
NGC 6919, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Ekwador
Ekwador dewletê da qıta Amerikaa. Caê xo rocawan (ğerb) qıta Amerika Veroc dero. Dorme ra Kolombiya, Peru u Okyanuso Pasifik estê. Paytextê Ekwadori suka Quitoo. Nıfusê xo 13,228,000o. Zıwanê xoyo resmi İspanyolkiyo. Sistemê idarey cumhuriyeto u Ekwador serra 1822i de xo reyna ra, xoser ilan kerd.
Heqmahmed
Heqmahmed wılayetê Iğdıro de yew dewa qezay Merkeziya.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewe esta û kerda asfalt.
Xızmete
Postexane çıniyo. awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
NGC 3088
NGC 3088, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Haselau
Haselau yew sûka dewleta Almanyaya. Haselau, zımey Almanya de, eyaletê Schleswig-Holstein de, wılayetê Pinnebergi de maneno.
Traubach-le-Haut
Traubach-le-Haut, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Est miyan de yew komunê wılayetê Haut-Rhiniyo.
Daggett County, Utah
Daggett County yew qezay Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyana. Na qeza eyaletê Utahi miyan de ca gêna.
NGC 1545
NGC 1545, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
A.C. Pistoiese
A.C. Pistoiese, yew klubê futboliê dewleta İtalyao.
Usman I
Usman I, Usman Ğazi ya zi Usman Beg (be عثمان باک, Usman Bek), Usman El Ğaziyo 1., Ataman Beg sazkerdoğê Dewleta Usmanıcan û padişaho verên biyo.
NGC 5986
NGC 5986, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 2595
NGC 2595, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 3064
NGC 3064, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 783
NGC 783, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Hirê Heti miyan de ca gêno. 22 Keşkelun 1871 de terefê Édouard Stephani ra keşıf biyo.
Piacenza Calcio 1919
Piacenza Calcio 1919 yew klubê futboliyê dewleta İtalyayo.
Davis County, Utah
Davis County yew qezay Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyana. Na qeza eyaletê Utahi miyan de ca gêna.
Lista sûkanê Fransa
Lista sûkanê Fransa:
14 Keşkelun
14 Keşkelun Serrenamey Gregoryani de roca 257ina.
Haseldorf
Haseldorf yew sûka dewleta Almanyaya. Haseldorf, zımey Almanya de, eyaletê Schleswig-Holstein de, wılayetê Pinnebergi de maneno.
NGC 4164
NGC 4164, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 2853
NGC 2853, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Alaigne
Alaigne, yew komuna wılayetê Audeya. Na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Occitanie de ca gêna.
Xızmete
Alaigne de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Alaigne;
Bıvênên
Lista komunanê Audey
NGC 1570
NGC 1570, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Vue
Vue, yew komuna wılayetê Loire-Atlantikiya. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Pays de la Loire ca gêna.
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Vueyi;
Bıvênên
Komunê Loire-Atlantique
Heiligenberg, Bas-Rhin
Heiligenberg, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
NGC 2842
NGC 2842, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
A.C. Reggiana 1919
A.C. Reggiana 1919, yew klubê futboliyê dewleta İtalyayo.
.book
.book, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Basketbol
Basketbol, eyaletê DAYİ Massachusettsi de, Yewiya Camêrdê Xıristiyanê Gênci Springfieldi Genç (YMCA) ra hetê musnekaro Kanadayıc Dr. James Naismithi ra serra 1891ıne de vêniyao, ey basketbol icad kerdo.
Orxan I
Orxan Ğazi (be Tırkiyê Usmanıcan: اورخان بك, Orhan Bey) padişahê Usmanıcano dıyın biyo.
Subačius
Subačius, yew sûka dewleta Litwanyaya.
Alairac
Xızmete
Alairac de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Alairaci;
Bıvênên
Lista komunanê Audey
Marmara, Balıkesir
Marmara, yew qezay u taxa wılayetê Balıkesiriya.
Weber County, Utah
Weber County yew qezay Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyana. Na qeza eyaletê Utahi miyan de ca gêna.
Ungersheim
Ungersheim, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Est miyan de yew komunê wılayetê Haut-Rhiniyo.
Ratières
Ratières, yew komunê wılayetê Drômea. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes de ca gêna.
Xızmete
Ratières de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni ratneyao. Xeta elektriki û interneti anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Ratières;
Bıvênên
Lista komunanê Drômeyi
Burtoncourt
Burtoncourt, jû komuna qezay Metziya. Cayê na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Moselleyi dero. Erdê komune 5,11 km2 ca gêno. Dormey Burtoncourt ra komunê Charleville-sous-Bois, Guinkirchen, Mégange, Piblange û Saint-Hubert, Moselle ca gênê.
Xızmete
Burtoncourt de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni vıraziyayo. Xeta elektriki û interneti anciyaya.
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Burtoncourti ;
Lista koyanê Katalonya
Lista koyanê Katalonya:
A.C. Pisa 1909
A.C. Pisa 1909, yew klubê futboliyê dewleta İtalyayo.
Zazakipediya:Kurmancki - Zazaki
Zıwanê Kurdan ya ki Kurdki, zıwanê do lızgey zıwananê İrankiyê zımey rocawani rao u aidê ailey zıwananê Hind u Ewropao.
Zz
...............................................................................................
'' Qesebendê Kurdki sero no nuşte hewna nêqediyao. Tı şikinay be iştırakê xo pheşti bıdê Wikipediya Zazaki. «[ bınusne.]»
.playstation
.playstation internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
NGC 2596
NGC 2596, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Siya siyaye
Siya siyaye (bı zıwanê Erebki: الحجر الأسود) ya ji cı rê Hacer el-Eswed ji vajiyeno aya kı siya (kerre) kı dêsê Kabey deya. Dergiya siya siyaye pancas santimetreya u texmin beno kı siya siyaye meteora, asmêni ra kuta cêr. Merdımê kı hec kenê, tewefkerdış dı her peyserşıyayış dı lewnê siye u sılam vanê. Çımeyanê İslami ra gore İslam ra ver Kabe rıciyo u merdıman o unciya vıraşto. Cayê siya siyaye problem vıraşto u bı fıkırê Mıhemmedi problemi rê çare diyo. Tirmizi ra gore rengê siya siyaye riyê gunaê merdıman ra siya biyo.
Vogelgrun
Vogelgrun, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Est miyan de yew komunê wılayetê Haut-Rhiniyo.
Międzyrzec Podlaski
Międzyrzec Podlaski yew qezaya Polonyaya. Cayê xo serê Royê Krzna dero. Nıfusê xo 17300yo (2005). Międzyrzec Podlaski şerqê Polonya (Lublin) dero.
Surinam
Surinam dewletê da qıta Amerikaa. Caê xo rocakewtene (rocvetış, şerq) qıta Amerikay Veroci de ro. Dorme ra Brezilya, Guyana û Okyanuso Atlantik estê. Paytextê Surinami suka Paramariboya. Nıfusê cı 449,000 nefero. Zıwanê xo yo resmi Hollandkiyo. Sistemê idarey cumhuriyeto û Surinam serra 1875 de xo reyna ra, xoser ilan kerd.
Forges, Seine-et-Marne
Forges, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Xızmete
Forges de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Forges;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
Murad I
Murad I (be Tırkiyê Usmanıcan: اول مراد, Murat Bey) padişahê Usmanıcano hirêyın biyo.
.zara
.zara internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Vir
Vir serra 2016ıne ra nat zonê ma (zazaki) u şarê ma sero gurêyena. Çolig de de veciyêne. Hazırkerdoğê pêseroka Viri Murat Varolo.
Gülpınar, Alaşehir
Ekonomiye
Ekonomiye be ticaret û ziraet ra bena.
Hasloh
Hasloh yew sûka dewleta Almanyaya. Hasloh, zımey Almanya de, eyaletê Schleswig-Holstein de, wılayetê Pinnebergi de maneno.
Xelfeliye
Xelfeliye (Vank / Vankadeg) wılayetê Iğdıro de yew dewa qezay Merkeziya.
Gülpınar, Alaşehir
Resayış
Ray û kanalizasyonê mahla esto.
Xelfeliye
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Gülpınar, Alaşehir
Xızmete
awa mahla esta. Elektrik û internetê mahla anciyao.
Xelfeliye
Resayış
Raya dewe esta û kerda asfalt.
Sason
Sason yew qezay Batmania. Cayê xo zımey wılayetê Batmani dero.
NGC 2832
NGC 2832, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Xelfeliye
Xızmete
Postexane çıniyo. awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
NGC 5987
NGC 5987, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 782
NGC 782, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Royen miyan de ca gêno. 27 Tışrino Verên 1834 de terefê John Herscheli ra keşıf biyo.
NGC 1595
NGC 1595, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Tytuvėnai
Tytuvėnai, yew sûka dewleta Litwanyaya.
Vieux-Thann
Vieux-Thann, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Est miyan de yew komunê wılayetê Haut-Rhiniyo.
.tennis
.tennis internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
L'Aiguillon-sur-Vie
L'Aiguillon-sur-Vie, wılayetê Pays de la Loire de yew belediyaya. Komuna Vendéeye de manena.
Beyazid I
Beyazid I (be Tırkiyê Usmanıcan: بايزيد برق, Yıldırım Bayezid) padişahê Usmanıcano çeharın biyo.
Mıhemmed Mehdi
Mıhemmed Mehdi (be Erebki: محمد بن الحسن المهدي, Muḥammad ibn al-Ḥasan al-Mahdī) lacê Hesen Eskeriyo.
Quickborn
Quickborn yew sûka dewleta Almanyaya. Quickborn, zımey Almanya de, eyaletê Schleswig-Holstein de, wılayetê Pinnebergi de maneno.
Duchesne County, Utah
Duchesne County yew qezay Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyana. Na qeza eyaletê Utahi miyan de ca gêna.
15 Keşkelun
15 Keşkelun Serrenamey Gregoryani de roca 258ina.
Berê Teriqati
Berê Teriqati, itıqadê Elewi de çehar beran ra yewo. Berê Teriqati ra merdım qaydê itıqadê Elewi mıseno, kewneno ra. Pê Berê Teriqati ustıno dıyıno merdım beno merdımo kamıl. Miyanê itıqadê çehar beri çewres meqami de des meqaman ra yeno pêra.
Ostwald
Ostwald, dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Aizenay
Aizenay, wılayetê Pays de la Loire de yew belediyaya. Komuna Vendéeye de manena.
NGC 1619
NGC 1619, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Haftbefehl
Haftbefehl, be nameyo raştıkên ra Aykut Anhan (b. 16 Gağan 1985) Almanya de rappero ke eslê xo Zazao. Sûka Offenbachi de ameyo riyê dınya.
Bologna F.C. 1909
Bologna F.C. 1909, yew klubê futboliyê dewleta İtalyayo.
NGC 3089
NGC 3089, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 3065
NGC 3065, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
NGC 4141
NGC 4141, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Mitolociya İnka
inka dinu normal heyatandê cıra hetana newka wext wext ook ameyo ênarê vanê kipus.
carê inkayan
brayu cıniyarda Intiyo. Manco Capac, Pachacamac, may Kon ve Mama Ocllo´ya.
16 Keşkelun
16 Keşkelun Serrenamey Gregoryani de roca 259ina.
Antigny, Vendée
Antigny, yew komuna qezay Fontenay-le-Comteya. Cayê na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Pays de la Loire de, wılayetê Vendéeyi dero.
Xızmete
Antigny de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni ratneyao. Xeta elektriki û interneti anciyao.
Embıryani
Dormey Antigny ra komunê Cezais, La Châtaigneraie, Loge-Fougereuse, Saint-Maurice-des-Noues, Saint-Maurice-le-Girard, Saint-Sulpice-en-Pareds û Vouvant ca gênê.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Antigny ;
Villers-Stoncourt
Villers-Stoncourt, jû komuna qezay Forbach-Boulay-Moselleya. Cayê na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Moselley dero. Erdê komune 10,57 km2 ca gêno. Dormey Villers-Stoncourt ra komunê Ancerville, Bazoncourt, Chanville, Guinglange, Hémilly û Servigny-lès-Raville ca gênê.
Xızmete
Villers-Stoncourt de şebekey awe û sistemê kanalizasyoni esto. Xeta elektriki û İnterneti anciyao.
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Villers-Stoncourti ;
Vritz
Vritz, yew komuna wılayetê Loire-Atlantikiya. Na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Pays de la Loire de ca gêna.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Vritzi;
Osthouse
Osthouse, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Angles, Vendée
Angles, wılayetê Pays de la Loire de yew belediyaya. Komuna Vendéeye de manena.
.bridgestone
.bridgestone, internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê bırriyayo a.
Garfield County, Utah
Garfield County yew qezay Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyana. Na qeza eyaletê Utahi miyan de ca gêna.
Prisdorf
Prisdorf yew sûka dewleta Almanyaya. Prisdorf, zımey Almanya de, eyaletê Schleswig-Holstein de, wılayetê Pinnebergi de maneno.
NGC 2597
NGC 2597, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Bouxières-aux-Chênes
Bouxières-aux-Chênes, yew komunê wılayetê Meurthe-et-Moselleo. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de ca gêno.
Emery County, Utah
Emery County yew qezay Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyana. Na qeza eyaletê Utahi miyan de ca gêna.
Bouxières-aux-Chênes
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Bouxières-aux-Chênes ;
Bıvênên
Lista komunanê Meurthe-et-Moselley
Cagliari Calcio
Cagliari Calcio, yew klubê futboliyê dewleta İtalyayo.
.express
.express internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Edene
Bacarê merkezê wılayetê Edene qezeyanê zey Seyhan, Yüreğir, Karaisalı, Sarıçam u Çukurova ra yeno pêra. Pêro piya 15 qezay u 831 mahley tede estê. Tırkiya de tewr gırd Metropolê şeşıno.
Etimolociye
Zêde çımeya gore namey Edene İmperatoriya Hititan de Qıraliya Kizzuvatna de Adanya URUravêreno. Eserê Homerosi İlyaday de Adana ravêreno. Dewrê Helenistiki de Kilikya Antiohya ( Yunanki: Ἀντιόχεια τῆς Κιλικίας) ya zi Antiochia ad Sarum (Yunanki: Ἀντιόχεια ἡ πρὸς Σάρον; "Sarus sero Antiohya") zi zaniyena. Sûke zıwanê Ermenki de Ատանա Atana ya zi Ադանա Adana'ya. Yew efsaneyê kehani de Çımey namey sûke, Royê Seyhani kışta Edene vıraşto dı lacê Uranusi Adanus u Sarus ra yeno. Tay zi vanê waliy Harun Reşid Ebu Süleym Edeni ra yeno.
Clube de Regatas do Flamengo
Clube de Regatas do Flamengo ya zi CR Flamengo yew klubê futboliê Brezilyayo. Namey nê klubi Flamengo ra yeno. Maçanê xo Stadyumê Maracana de kay keno.
Bacari
Ena pele de bacarê dınya, ê welati û wılayetê Tırkiya estê.
Clube de Regatas do Flamengo
Şampiyoniya Ligê Brezilya (Série A)
1980, 1982, 1983, 1987, 1992, 2009
Bacari
Bacarê dınya Bacarê Zazayan Wılayetê Tırkiya
Allondrelle-la-Malmaison
Allondrelle-la-Malmaison, jû komuna qezay Brieyiya. Cayê na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de, wılayetê Meurthe-et-Moselle dero. Erdê komune 13,61 km2 ca gêno. Dormey Allondrelle-la-Malmaisoni ra komunê Virton, Charency-Vezin, Épiez-sur-Chiers û Longuyon ca gênê.
Clube de Regatas do Flamengo
Kupay Libertadores
1981, 2019
Allondrelle-la-Malmaison
Xızmete
Allondrelle-la-Malmaison de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni vıraziyayo. Xeta elektriki û İnterneti anciyao.
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Allondrelle-la-Malmaisoni ;
NGC 781
NGC 781, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Beran miyan de ca gêno. 16 Tışrino Verên 1784 de terefê Wilhelm Herscheli ra keşıf biyo.
İdo
İdo, yew zıwano vıraşteyo. Seba ke merdum be nê zıwani rehet mınaqeşe bıkero, no zıwan vıraziyayo. Serra 1907ıne de Uniono por la Linguo Internaciona Ido (Yewina zıwanê İdoyê beynelmıleli) no zıwan ardo meydan.
Eli Rıza
Eli Rıza (be Erebki: علي بن موسى الرضا, ‘Alī ibn Mūsā al-Riḍā, b. 765 – m. 811) lacê Musa Kazımio.
Belenyaka, Alaşehir
Belenyaka wılayetê Manisa de yew mahlay qezay Alaşehiria.
Ekonomiye
Ekonomiye be ticaret û ziraet ra bena.
Terbiyet
Mahla de mektebo verên, mektebê miyanêni estê.
Resayış
Ray û kanalizasyonê mahla esto.
Xızmete
awa mahla esta. Elektrik û internetê mahla anciyao.
NGC 5988
NGC 5988, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Saint-Martin-des-Puits
Xızmete
Saint-Martin-des-Puits de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Saint-Martin-des-Puits;
Bıvênên
Lista komunanê Audey
NGC 1647
NGC 1647, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Užventis
Užventis, yew sûka dewleta Litwanyaya.
Bézaudun-sur-Bîne
Bézaudun-sur-Bîne, yew komunê wılayetê Drômea. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes de ca gêna.
Xızmete
Bézaudun-sur-Bîne de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni ratneyao. Xeta elektriki û interneti anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Bézaudun-sur-Bîne;
Bıvênên
Lista komunanê Drômeyi
Villepot
Villepot, yew komuna wılayetê Loire-Atlantikiya. Na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Pays de la Loire de ca gêna.
Walheim, Haut-Rhin
Walheim, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Est miyan de yew komunê wılayetê Haut-Rhiniyo.
Villepot
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Villepoti;
NGC 2857
NGC 2857, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Kasımcan, Iğdır
Kasımcan wılayetê Iğdıro de yew dewa qezay Merkeziya.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewe esta û kerda asfalt.
Xızmete
Postexane çıniyo. awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
.sony
.sony internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Kummerfeld
Kummerfeld yew sûka dewleta Almanyaya. Kummerfeld, zımey Almanya de, eyaletê Schleswig-Holstein de, wılayetê Pinnebergi de maneno.
Heidolsheim
Heidolsheim, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Bas-Rhini de yew komuna.
Tel Rifat
Tel Rifat (eve zonê Arebki: تل رفعت‎) ya ki cı rê Arpad ki vaziyeno, süka Suriyawa ke zımey Suriya de sinorê Tırkiya de ca cêno. Serra 204ıne de nıfusê Tel Rifati 20,514 mordemi amoriyayo.
NGC 3090
NGC 3090, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Poincy
Poincy, yew komunê wılayetê Seine-et-Marnea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Île-de-France de ca gêna.
Grand County, Utah
Grand County yew qezay Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyana. Na qeza eyaletê Utahi miyan de ca gêna.
Poincy
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Poincy;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
Zıwano antik
Zıwano antik yew zıwano ke demê antiki de qısey biyêne, cı rê vaciyeno. Hetê tarixi ra kamci zıwan maneno ro zıwananê antikan sero konsensus ne vıraziya hama qebul beno ke zıwano ke İsay ra dıma seserra pancasıne ra ver est biyo, gıneno ro zıwananê antikan miyan.
Dernacueillette
Dernacueillette, yew komunê wılayetê Audea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Occitanie de ca gêna.
Xızmete
Dernacueillette de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Dernacueillette;
Bıvênên
Lista komunanê Audey
Çımey
[[Kategoriye:Komunê
Zeynel Abidin
Zeynel Abıdin (be Erebki: علي بن الحسين السجاد, Ali ibn al-Husayn al-Sajjad, زين العابدين, Zayn al-Abidin, b. 659 – m. 712) lacê Hıseynio.
NGC 5989
NGC 5989, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Korling
Korling (be İngılızki: Curling), 42 metreyi dergiye, 4,3 metreyi herayiye de pistê cemedi sero yew kayo olimpiko ke be grubanê kaykerdoğan kay beno. Zeminê stadyumi cemed ra vıraziyeno u tım derecey cı 0 bın de tepêşiyeno.
NGC 2598
NGC 2598, yew cısmê asmênio. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Nesrin Şamdereli
Nesrin Şamdereli (b. 1979 dortmund) yew senarista u direktora filmiya Zazaya. Aya Almanya de cıwiyena. Nesrin waya Yasemin Şamdereliya.
Weckolsheim
Weckolsheim, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Est miyan de yew komunê wılayetê Haut-Rhiniyo.
NGC 780
NGC 780, yew cısımê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de taxımestareyê Hirê Heti miyan de ca gêno. 26 Tışrino Verên 1786 de terefê Wilhelm Herscheli ra keşıf biyo.
Hasan Hayri Bey
Hasan Hayri Bey [Kanko] (be Tırki: Kankozade Hasan Hayri Bey; b.: 1881, Ağzonik, Xozat – m.: 23 Tışrino Peyên 1925, Xarpêt) zabıtê eskeriya İmperatoriya Usmanıcan, siyasetkarê İmperatoriya Usmanıcan u Tırkiya u mensubê eşira Qerebaliyan u lacê reisê eşira Şêxhesenan Kankozade Murtaza Ağay biyo.
Schenefeld
Schenefeld yew sûka dewleta Almanyaya. Schenefeld, zımey Almanya de, eyaletê Schleswig-Holstein de, wılayetê Pinnebergi de maneno.
Mehmed I
Mehmed I (be Tırkiyê Usmanıcan: محمد چلبى Mehmet Çelebi) padişahê Usmanıcano pancın biyo.
Laci
18 lacê cı est bi, êk namey cı zaniyeno:
Keyney
12keyney cı est bi, êk namey cı zaniyeno:
Aleyna Tilki
Aleyna Tilki (b. 28 Adar 2000, Qonya) yew muzisyena Tırka. Ae tarixê Ağustos 2016 de pê deyrê xo "Cevapsız Çınlama" biya namdare.
Kariyerê cı
Aleyna Tilki tarixê 28 Mart 2000i de Konya de maya xo ra biya. Piyê cı zey xo Konya rao, maya xo zi Trabzon ra qezay Ofi raya. Key ke a biya des u çehar serri (14) kewta Yetenek Sizsiniz Türkiye, deyrê "Gesi Bağları"y vata u pê ena kılame name kerdo. Videoy ena kılame interneti sera biyo vıla. Dı serran ra tepeya Ağustos 2016 de pê bestekar u aranjor Emrah Karadumani kılama xoya yewıne pê namey "Cevapsız Çınlama" veta, vokalê a kılame biya. Eno single Youtube de tewr klibo ewniyae biyo serra 2016 de. 400 milyon ra vêşêr merdım eno video ewnao, seyr kerdo. Klibi zi aniya hetê ewniyayışi ra biyo yewın. Ena kılama cı lista MusicTopTr de biya numre dıyıne (2). Tilki Temuz 2017 de singleo xoyo verêno solo "Sen Olsan Bari" veto, eno zi biyo numre yewın (1).
Veciyayışê xo ra tepeya cokao ke gırewto sexne cayanê alkoliyan de u qıtek biya, verapey hukmatê Tırkiyao 65. anto. Kasım 2016 de Diyarbekır de konserê xo de bombao vengın erziyao ke pê destê merdımi vıraziyao. Caê konseri zerar diyo.
Iron County, Utah
Iron County yew qezay Dewletanê Amerikayê Yewbiyayeyana. Na qeza eyaletê Utahi miyan de ca gêna.
Paintball
Paintball, yew kayo aksiyono ke tede çeke esta u kaykeri be çeke ra yewbinan rê danê pıro. Paintball yew kayo neweo u Amerika de Henniker de serra 1981ıne de vıraziyao. Paintball de 3 (hirê) u des 10 miyan de grubi estê u camêrd zi şeno kay bıkero, ceniye zi şena kay bıkero, kayo pêroyiyo. Kaykeran miyan de temaso fiziki nêbeno, eke kaykeri be yewbinan ra temasê fiziki vırazenê, prensibanê kayi şıkiyenê u o taw zi kay ra beno diskalifiye. Ekipmanê cı de maske, paintballmarker, çeke u ê bini estê. Paintball de gani merdum mezgê xo ra kar bıdo vıraştene, bıguriyo. Çınke paintball kayo stratejiko. Kay de merdum yew wezifa gêno u semedê wezifa xo kerdene raqibê xo ra pê çeke dano pıro. Eke mermiye yew kaykeri sero şına se, kayker kışiyeno yani kay ra veciyeno. Ewro paintball dınya sero xeylê cayan de kay beno coka kayo namdaro. Zerarê xo çıniyo, nêbeno u a ri ra kayê do hewlo.
Waldweistroff
Waldweistroff, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Esti de wılayetê Moselley de yew komuna.
Aamir Khan
Mohammed Aamir Hussain Khan (14 Adar 1965 Mumbai), yew aktoro Hindıstanıco.
Edebiyat
Edebiyat ya zi literatur yew hunerê ifadekerdışê hedise, fıkır, delğe, ğeyal, hisano. Edebiyat de pêro ninan pê yew zıwano estetik ifade benê. Coka zi zıwan edebiyat de çiyê do muhimo. Pê mena kılmeke edebiyat nuştê ke formê huneri ra nuşiyenê, êyê. Zerrey edebiyati de tewrê zey roman, şıir, estanıki, hêkati u formê bini estê. Eserê edebiyati estetik benê, zerrey merdımi ra çı veciyeno se ey mocnenê. Edebiyat rê zafêrê zıwananê Hind-Ewropa de, bilxasa zıwananê Ewropa de, vanê literatur. Literatur zi hetê rıçıki ra Latinki rao literatura/litteratura ra vıraziyao. literatura/litteratura zi fına Latinki ra fêlê littera ra yeno, littera Latinki de mektubi rê, nuştey desti rê vanê. Tarixê edebiyati zaf kıhano. Key ke merdım veciyo miyan, edebiyat zi piya veciyo. Merdımi estiya xo ra nat biyê elaqadarê edebiyati biyê, nuştê edebi vetê miyan. Edebiyat tek teyna pê nuştışi nêbeno, vatış zi edebiyat de esto, kewno miyanê edebiyati. Taê eseranê edebi yenê kerdış pê vatene, ê bini zi yenê kerdış pê nuştene. Her dı formi zi guriyenê edebiyat de.
Platon eserê xo dewlete de edebiyati sero vano ke asayışê heyatê ma de se beno, senên beno se pêro edebiyato. Georgi Plehanov zi edebiyati sero vano ke edebiyat eyney heyatê merdımio.
Etimolociya edebiyati
Rıçıkê çekuya edebiyati Erebkio. Erebki de çekuya 'adabiyyāt'i (أدبيّات) ra yeno, uca ra kewto Zazaki u zıwananê binan. Edebiyat zi rıçıkê 'adab'i (أدب) ra aferniyao, terbiya, meymandari, zanayış, edeb u adabi rê vaciyeno. Edebiyat zafêrina adabi rê vaciyao.
NGC 4119
NGC 4119, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Edebiyat
Etimolociya edebiyati
Şeno vaciyo ke edebiyat zıwanê Tırki sera kewto Zazaki. Tırki zi edebiyat zıwanê Erebki ra gırewto. Demê Tanzimati de nuştekaranê İmperatoriya Usmanıcan başle kerdo çekuya edebiyati vacê. Cokao ke edebiyat kıhano hama tarixê çekuya edebiyati zaf kıhan niyo. Çekuya edebiyati ra ver edebiyati rê 'ilmê edebi', 'şıir' ya zi 'inşa' vaciyao. Raveri Şinasi u Namık Kemal çekuya edebiyati nuşta eseranê xo de. Enê merdıman fıkır kerdo ke edebiyat Tırkiyê çekuya Fransızki 'littérature' bo.
Tarix
Edebiyat kamcaa de veciyo, tam nêşınasiyeno. Ema zaniyeno ke Mısırê Antiki, Yunanıstanê Antiki, Sumer (Mezopotamya) u İranê Antiki de vêrende de merdıman eserê edebi vıraştê, çiy nuştê. Raveri edebiyat be vatışanê merdıman ra vıraziyao, zey estanıki, efsaney, destani u çiyê ke fek ra veciyê, ê eserê edebi biyê. Heto bin ra merdımi çiyê kışto se (ga, manga ya zi bızi) dewrê tari de dêsanê meğara sero resımi vıraştê, hêdi hêdi cayê edebiyati biyo hira. Key ke merdımi nuştene diya, nuştış musao u edebiyat zaf aver şiyo. Her çi nusiyao, her çi vıraziyao. Dewro Miyanên de imperatoriyanê İslami de Qurane nusiyaya, ğazel, mesnewi, rubai, qasidey nusiyayê. Merdım şiyo kamca u çıçi diyo se, heme inan geyrayışname de nuşto. Dewro Newe de Fransa de edebiyat zaf vıraziyao, ameo kerdış. Formatê newey vıraziyaê zey meqale, kritik, roman u nutıq.
Çı wext insani herf u nuş vinay, o wext zi, peynida xü di literatürê nuşi verada. Heri literatürê nuşi keani ê dınyay, nêyê;
Ze kı tarix-zaneyê dınya vanê; "Literatür, herf u nuş Mezopotamya dı bı Sumerana dest kerdo." Labırê tarixê literatürê Ewrope zi bı Homeros a dest pê keno. Homerosê Yunani, bı kitabanê xü yê İliada u Odyeésen Ewrope dı beno zıwanê nuşê sıfteyın. İliada u Odyeésen bı tipê heksameter a ameyo nuşnayenı. Heksameter: Kelimeyê dergi u kurti. Ze kı mı cor dı zi nuşna tarixê literatürê Awrupa bı Homerosa dest pê keno. Dıma Homeros zaf filozof, tarix-zane, hozanwan Yunanki yê. Nina ra çend gırd zi ninayê;
Xenefon (430-355 V.İ)
Xenefon, nuşkarê "tarix" ê sıfteyên o. Bı kıtabê xü yê "Anasis" (Tepya amyayena 10 hezar Yunani), heyat u lejê 10 hezar Yunani nuşneno. Na 10 hezar lejkarê Yunani mıntıqa Derya Siya dı çorşmey inan yeno gıroten. Nina wazenê kı daryay bıvinê kı xü bıreynê. Dışmen, na 10 hezar lejkaran ra zafê cı kışenê.
Sokrates (469-399 V.İ)
Eger xocayêno heri gırd esto se, o zi, Sokrates o. Sokrates filozofê heri sıfteyên u piyarê filozofyayo. Fiegırdanê cı zi pêy êy dı, bı bınam u nameyê xü siyê tarixi rê kolnay. Fiegırdê cı Aristofanes bı nuşanê xü ya bi sebebê merdena Sokrates. Fiegırdê cı binı Platon werış ser xocayê xü ser kıtabê nuşna. "Diyalog"; na kıtab dı Platon imkanê vatenı dano xocayê xü. Kıtabı dı bı pênuşê (qelemê) Platon dı, Sokrates xü parêzêno.
Platon (427-348 V.İ)
Platon bı kıtabanê xü yê Dewlet, Diyalog, Kritias, Timaios a yeno nas kerdena. Bı kıtabê xü yê Dewletı şar u millet senin beno êy rê şeklêno newe dano, heyatê rojane dı şar keno hirê kısım
Miyanê şar dı nê hirê kısımi pê temam kenê. Nê heme hirê zi bı hoste têya xü çiyê vırazê. Nêy çi zi qandê tesisatê lejkar bo. Bı no şekla merdım sınıranê xü ver dıjmeni bı pavo u bı no şekla zi dewlet şeno kar u barê xü vırazo.
Kıtabê xü yê Kritias dı zi, ser cenet vinayışê xü vano u heyalanê xü dı wazeno ceneti rê şeklêno newe bı do. İdyalêno newe vırazo.
Bı kıtabê xü yê Timaios zi, ser atolo (ada, cizre) kı Atlantis dı vıni biyo nuşneno. Bı natüra (tabiyata) wazeno vinayêşê xü yê idyali rê bı natüra paşti bıvıciyo. Platon bı vinayış u vatênê xü, wextê xü yê antik Yunan ma rê mısneno. Qeder, heyal, cenet, cehnema xü rê filizofiya yê newe vıraşt u filozofiyayê cı êy dıma name gırot u vanê "Determinizim". O kı baweriya cı qeder u çiyê wunasini estê... Tarix dı Akademi bı Platona dest pê keno. O kı akademi sıfte vıraşto, Platon o. Akademi vatenêno Yunani yo u mane yê cı "baxçe, hewışo bı dar u vılıkan".
Aristoteles (384-322 V.İ)
Aristoteles bı ser hezar u heyştsêy vinayış u tecrübe kerdena (deney) xü ya yeno nas kerdenı. Vinayışê Aristoteles ser nêy esasan bi; "Weşey, weş fıkıryayenı beno rayê ma u o ray ma beno ma ra teber (qandê çiyê kı teberê ma dı doş benê, çarx benê)." Metodê Aristoteles rê vatê metodê "Emprisk". Yani, moral u tecrüban ser dı biyayenı "Aurea mediocritas". Bı no vinayışê xü ya Aritoteles Xoca yê xü Platon ra dur vısneno/abırneno. Tabi vinayışê Platon u fıkrê cı Aristoteles ra kewno vêser. Vinayışê Platon; rasyonalistiki biyo. Rasyonalist: Xü ser qeder vıraştenı.
Sofokles (496-406 V.İ)
Sofokles Qıral Oidupus nusna. Literatür dı cayê Sofokles zi, zey filozofê bini bol gırdo. Sofokles felsefe yê xü bı no çend vatenı ya ano zıwan; "Ez merdıma senin vinena, ez vuni nusnena, bı o şekla nusnena."
Aristofanes (448-380 V.İ)
Aristofanes, tenya bı Sokrates a henek nêkerdo. O bı Euripedides u Aiskylos a zi henekanê xü keno. Ina bı zıwanê no wuşka wazeno bı şıkno. Vıst (20) piyesê Aristofanes heta wextê ma resayo.
Trajedi u Komedi
Çı wext nê idoloji, fılozofi nermık nermık kewno verni, nezdi yê xetê ınan, xetêno tiyatro dı zi kewno verni edebiyat u kültür dı cayê xü gino. No zi dırama (tiyatro) yo. Dırama zıwanê ma dı yeno no mana; Mesele, kar, vıraşten. Dırama mabênê xü dı beno dı xet:
Trajedi
Wextê antik Yunan dı, kayê heri gırd biyo. Trajedi dı nuskarı heri gırd Aisokylos (Texmini: 525-456 V.İ; verê İsa) o. Aiskylos, xetê u edebiyatê cı ser "tarixê eşir" bi yo. Tabi tiya dı merdım Sofokles u Euripides zi vira nê kero. Trajedi: Hirê qısım dı, hırê beş dı yeno kay kerdış
Komedi
Aristofanes, heri gırdanê komedistano. Merdım şeno vaco kı, o vıraştena xoca yê komedi yo. Aristofanes, bê sınor henekê xü ser heme çi keno u no şekıl nusnayenı taybeti ê cı yo.
Uslıbo edebi
Hedefê edebiyati estetik u vetışê çiyê do rındio. Coka dı paê edebiyati estê ke edebiyati kenê edebiyat; Nuştış pê nê dı payanê edebiyati serbesto, yani gorê nuştekari vıriyeno. Zerrekê nuştey edebi muhimo hama merdım zerrekê nuştey senên yeno qeleme, senên nuşeno o zi ehemiyet kırışeno.
Esero edebi
Eserê edebi esero ke pê zıwani nuşiyeno, hedefê nuştışê cı hunero, pê zıwano estetik, rındi qısey beno rê vaciyeno. Esero edebi eserê merdımio, coka zi orijinalo, ê nuştekarê xoyo, eserê do bin zey yew eserê edebi çıniyo. Her esero edebi mecbur niyo ke faydeyın bo, hama fına zi şenê çiyê do faydeyın bêro vetış. Eke esero edebi hedis u weziyetê ke yew mılet de ameyê meydan qısey keno, ano qeleme, no ê eserê edebi kenê eyne. Esero edebi pê destê merdımi vıraziyao, nuştekarê eseri teber u dormey xo de çı vêneno se gêno, gorê xo vırneno, reyna nuşeno u ano qeleme. Yani tım çiyê do raştıken niyo, dest ra viyarniyao, vıraşteo. Esero edebio ke wıni nuşiyao zi wezifa eyney keno.
Kriterê ke nuştışê eserê edebi de gêriyenê, wıniê:
Edebiyat u ilımê bini
Edebiyat ke melumat dano zemanê verêni sero no edebiyati keno muhim. Heto bınên de:
Selim Gülgören
Selim Gülgören (b. 1985, Estanbol) jü muzisyenê do Tırko ke serra 1985 de suka Estanboli de marda xo ra biyo. O hem zeman de jü kaykero u filim de kay kerdo, deyr zi nuseno. Universıtey Marmara de Karkeriya Turizm u Geyrayışe de wendo, Jazz Trio gıroto.
.sener
.sener internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Westhalten
Westhalten, dewleta Fransa de mıntıqaya Grand Est miyan de yew komunê wılayetê Haut-Rhiniyo.
Cassaignes
Cassaignes, yew komunê wılayetê Audea. Na komune dewleta Fransa de mıntıqaya Occitanie de ca gêna.
Xızmete
Cassaignes de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Cassaignes;
Bıvênên
Lista komunanê Audey
Çımey
[[Kategoriye:Komunê
Vigneux-de-Bretagne
Vigneux-de-Bretagne , yew komuna wılayetê Loire-Atlantikiya. Na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Pays de la Loire de ca gêna.
NGC 2808
NGC 2808, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de, komê estareyanê miyan de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Vigneux-de-Bretagne
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey serran ra nıfusê Vigneux-de-Bretagne;
Rıza Nur
Rıza Nur (be Usmanıcki: رضی نور) yew doktor u siyasetkaro Tırko ke sûka Sinopi marda xo ra biyo, sûka Sinopi de mebusiye kerda, kewto Muterekey Lozani ra. Serra 1926 de sûka Sinopi de yew kutıbxene vıraşto, dıma pê Mustafa Kemal Atatürki raya xo cıra biya u o ri ra remao Ewropa. Dıma merdışi Atatürki, peyser ameo Tırkiya. Heqa Atatürk u ambazi Atatürki de çiy nuşto u Atatürki kritik (tenkid) kerdo.
NGC 3127
NGC 3127, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Autreville-sur-Moselle
Autreville-sur-Moselle, yew komuna wılayetê Meurthe-et-Moselleya. Na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Grand Esti de ca gêna.
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Autreville-sur-Moselle;
Bıvênên
Lista komunanê Meurthe-et-Moselley
Obaköy, Iğdır
Obaköy wılayetê Iğdıro de yew dewa qezay Merkeziya.
Ekonomiye
Ekonomiye be heywanweyikerdış û ziraet ra bena.
Terbiyet
Dewe de mekteb esto, labelê seba mektebê miyani telebey şınê merkez de wanenê.
Resayış
Raya dewe esta û kerda asfalt.
Xızmete
Postexane çıniyo. awa dewe esta. Elektrikê dewe esto.
Vabalninkas
Vabalninkas, yew sûka dewleta Litwanyaya.
Rencber Ezîz
Rencber Ezîz yew senatkaro Kird o. Nameyê xoyo resmî Aziz Berdibek o. Rencber Ezîz 1955 de dewa Çewlîgî, Wisfan (Wisfun) (Tirkî: Aşağı Akpınar) de bîyo.
Toulouse
Toulouse, jû sûka dewleta Fransaya. Erdê sûke 118,3 km2 ca gêno. Na sûke 141 m derya ra berza.
Rencber Ezîz
Heyatê ci
Ezîz derguşê xo de, wexto ke hema yew tuto qij o nêweşîya çiman gêno. Bêdoktorî ra bi metodanê prîmîtîfan tedawî beno. Tedawîya xelete ver, yewserre beno ke çimanê xo keno vinî (vîndî). Pîyê Ezîzî eynî serre keyeyê xo bar keno beno Çewlîg. Ezîz, Çewlîg de mehlaya Dere Qeseran de beno pîl. 1968 de dest pêkeno dersê Qurane gêno û çend serran de beno hafizê Qurane. 1971 de binbilerzê Çewlîgî de maya xo keno vîndî. 1972 de Ezîz şino Estanbol û uca de Mektebî Mewlidxaneyî Çemberlîtaşî de waneno.
Toulouse
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Toulouse;
Rencber Ezîz
Xebatê xo yê muzîkî
Rencber Ezîz semedê xebatanê xo yê muzîkî 1977 de tepişîyeno, hewt aşmî û new rojî hepisxane de mûneno. 1978 de hepisxane ra vejîyeno û yeno Çewlîg. Ezîz, Çewlîg de zî xebatê xo dewam keno. Çimî ey kor bî, la o her tim cematî welatperweran de bi. Revolusyonîstî Çewlîgî yê serekeyî embazî ey bî. Ezîzî suhbetan de çi goşdarî bikerdîyen, sey teyîb girewtîyen. Çîyo ke revolusyonîstan ra musaynî, şînî şarî rî qalî kerdîyen. Ey hema-hema her bîyayeyî Çewlîgî yê muhîmî ser o yew besta viraşta. Rencber Ezîz peynîya 1978 de şino Almanya û heta mergî xo Almanya de mûneno.
Hesretê xoserîye
Ezîz, Almanya de xebatê xo hêna profosyonel rûmeno. Ewropa de şewanî kurdan de vejîyeno sehne. Ey zaf besteyî kirdkî, kurmanckî û tirkî viraştî la tena yew kasetî ey vejîyo. Nameyî kasetî ey “Hesreta Azadî“ yo. Nê kasetî Ezîzî bi taybetî mîyanî Çewlîgijan de zaf eleqe dî. Hema zî zafî Çewlîgijan nê deyîranî Ezîzî ezber ra zanî û nê deyîrî fek ra fek vajîyenî. La zaf besteyî Ezîzî yê ke nê kasetî de çin î zî estî. Ey zaf rey embazanî xo het saz dawo piro û vato, embazanî ey zî vengî ey bi metodanî prîmîtîfan girewto kasetan. Nê kasetan ra çend teneyî kewtî ma dest. Nê deyîran ra yew zî “Şûno Şûno“ ya. Ezîz, na deyîr hîrê welatperweranî Çewlîgijan ser o vata. Hem vate hem zî besta aîdê Ezîzî ya. Nê hîrê kesî zî embazî Ezîzî bî. Serranî 1980 ra heta ewro na deyîr bîya sey yew deyîra anonîm û mîyanî Çewlîgijan de vajîyena.
Merdişî ci
Ezîz, 31.07.1988 de, bajarî Almanya Bremen de xo yew bînaya berz ra erzeno war û bi no hewa mireno. Heta ewro zî sebebî mergî ey tam bellî nêbîyo. Tayê vatişan gore Rencber bina ra erziyayo war, kişîyayo. Yew deyîrê xo de, xo ser o wina vano:
Serê mezelê Ezîzî de zegurkî ê wasî kerdo anakî nusneno: ''Ey yolcu, dur. 32 sene aydınlığın yüzünü göremedim. Aydınlığın değerini bil.'' "Ey rayîrwan, vinde. Mi 32 serrî roşnî nêdî. Qiymetê roşnî bizane."
Pont-de-l'Isère
Pont-de-l'Isère, yew komunê wılayetê Drômea. No komune dewleta Fransa de mıntıqaya Auvergne-Rhône-Alpes de ca gêna.
Xızmete
Pont-de-l'Isère de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni ratneyao. Xeta elektriki û interneti anciyao.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Pont-de-l'Isère;
Bıvênên
Lista komunanê Drômeyi
Hemdingen
Hemdingen yew sûka dewleta Almanyaya. Hemdingen, zımey Almanya de, eyaletê Schleswig-Holsteini de, wılayetê Pinnebergi de maneno.
Ruhsati
Ruhsati (be Usmanıcki: روحساطی) namê xoyê biyayışi Mehmedo, yew şairê dewıco ke serra 1835ıne de, Sêwaz de, dewa Deliktaşi de maya xo ra ameyo dınya. Ruhsati heyatê xo pêro piya ena dewe de viyarno ra. Namê piyê cı zi Mehmedo u namê xo tiya ra gêno. Ruhsati key ke 12 serri biyo, maye u piyê xo merdê u coka teyna mendo, tehsilo hewl nêgırewto. Şıiranê xo de vêniyeno ke çehar reyi zeweciyayo u vist u hirê qıcê xo biyê. Ruhsati xeylê serri Ali Ağa piya kar kerdo, cıte kerda, dewa xo rê çiyê ardo u berdo. Serranê xoyê peyênan de, dewa xo de imam biyo, riyê tayê vatışanê xo tepışiyayo.
Apremont, Vendée
Apremont, wılayetê Pays de la Loire de yew belediyaya. Komuna Vendéeye de manena.
Jouy-aux-Arches
Xızmete
Jouy-aux-Arches de şebekey awe esto û sistemê kanalizasyoni vıraziyayo. Xeta elektriki û interneti anciyaya.
Nıfus
Grafikê diyagrami sero gorey serran ra nıfusê Jouy-aux-Archesi ;
Penang
Penang, yew eyaletê dewleta Malêzyayo.
Mıhemmed Baqır
Mıhemmed Baqır (be Erebki: علي بن الحسين السجا, b. 659 – m. 712) lacê Zeynel-Abıdiniyo.
Sibel Arslan
Sibel Arslan (b. 23 Heziran 1980 Erzıngan, Tırkiya) yû avukat u siyasetkara Zazaya. Dewleta İswiçre de Partiya Kıhoye de siyaset kena.
NGC 1671
NGC 1671, yew cısmê asmêniyo. No cısım Katalogê Neweyê Pêroyi de ca gêno. de terefê i ra keşıf biyo.
Mezhebê İslami
Mezhebê İslami (be zıwanê Erebi: طوائف إسلامية) mezheb u itıqadê ke miyandê İslam de ca gênê, inan rê vaciyenê. İslam de demê veri de Eli u Muawiya miyan de lec ra tepiya hirê mezhebi veciyayê: Sunni, Şıi u Xerici. Ewro nê mezheban ra İslamo Sunni de itıqadê zey: Hanefi, Şafii, Maliki u Xanbeli, İslamo Şıi de Caferi, Zeydi, İsmaili u Elewi, Xerici de zi İbadiya estê. Yew zi mezhebi estê ke teberê İslami de vêniyenê, namê inan zi Meymuniya, Yezıdiya u Selefiyayê.
Maden
Maden (be Usmanıcki: ارغنی معدنی Ergani Madeni) yew qezaya Xarpêtiya. Xarpêt ra 80km dûrio.
Châteaubleau
Xızmete
Châteaubleau de şebekey awe esto, sistemê kanalizasyoni, elektrik û internet anciyao.
Maden
Coğrafya
Cayê xo verocê (cenubê) wılayetê Xarpêti dero. Şarê Madeni pêro piya Zazayo û zıwanê Madeni Zazakiyo.
Châteaubleau
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê Châteaubleau;
Bıvênên
Lista komunanê Seine-et-Marney
Maden
Nıfus
Nıfusê dewanê cı 10,540, nıfusê suka Madeni 5,125o û nıfusê Madeni pêro 15,665o.
Tarix
Tarixê Madeni heta verê İsay 2000an şıno. Maden de raveri qraliya Mittani (Vİ 1500) wayir biya. Maden de verê İsay 30 û dıma İsay 180 de İmperatoriya Roma hıkum kerda.Dıma Romay, serra 1077 de İmperatoriya Selcuqıcan wayirê Madeni biya. Tewr peyên dewrê Selim I de Maden kowta bınê idarey İmperatoriya Usmanıcan.
Ca
Cayê Madeni mıntıqaya rocvetışê Anadoliya de. Rocvetış de Ğuleman û veroc de Erğeni esti. Rocawan de Xarbato esta. Maden 1054 berza, erdê cı 939 km²o û yew vadi de ca gêna. Hetê golê Xezeri de Deşta Gezini esta. Suka Madeni de Koyê Mixrabi (1775 m), Koyê Gorozi (2069 m), Koyê Sındığıki (1600 m) esti. Suka Madeni de zımıstani de vewre zaf varına û bınê iklimê erdi de. Wesari de zi varıt zaf varıno.
Bellevigny
Bellevigny, wılayetê Pays de la Loire de yew belediyaya. Komuna Vendéeye de manena.
L'Aiguillon-sur-Mer
L'Aiguillon-sur-Mer, yew komuna qezay Fontenay-le-Comteya. Cayê na komune dewleta Fransa de, mıntıqaya Pays de la Loire de wılayetê Vendéeyi dero.
Embıryani
Dormey L'Aiguillon-sur-Mer ra komunê Grues, Saint-Michel-en-l'Herm û La Faute-sur-Mer ca gênê.
Nıfus
Grafikê diagrami sero gorey seran ra nıfusê L'Aiguillon-sur-Meri ;
Murad II
Murad II yew imperatorê İmperatoriya Usmanıcan biyo.
.canon
.canon internet de nameyê bandıra jeneriko (be zıwanê İngılızki: Generic top-level domains) ke yew kodê interneti rê abıriyayo.
Zazaki
Sebebê xoser biyaena Zazaki nê zıwanan miyan de ki noyo ke, Zazaki be hirê lehcanê xo ra yew zıwano, be zıwananê Kurdki ya ki Farski yew “dialect continuum” yani yew dewamiya lehcey tey çıniya. Be qıseo bin, qet yew fekê Zazaki yew ca de, her ke şi, nêbeno Kurmancki (Kırdaski); qet yew fekê Kırdaski ki jû mıntıqa de qet nêbeno zey Zazaki. Elbet ke taê mıntıqan de tesirê nê hurdımêna zıwanan yewbini rê zêdeo ya ki şenıko, labelê gramer u luğetê bıngehi tım sabıto.
Zazaki ra, zıwano ke ma zanime, hetê rıçıki (kok) ra nezdiyo, yani; qıse u gramerê cı zehf mendê ro yewbini, Kırdaski u Farskiyo. Labelê tenya enê hurdımêna zıwani niyê, zey ninan 40 zıwano bin esto ke rıçıkê xo be Zazaki yewo, nê aidê yew komiê (grube). Namey enê komi İranolociye de “zıwanê İranki”yê. Elaqay nê terimi “İran” be dewleta İranê ewroyêni çıniya; no yew nameo umumiyo. Farski ki nê 40 zıwanê İranki ra yewo, pilê zıwananê İrankiyan niyo. Zıwanê binê ke Zazaki ra rıçık ra tenêna nezdiyê, zımey (şımalê) İrani de, kışta deryaê Xezeri (Hazar) de qısey benê, zey: Herzendi (Tatkiyê Veroci), Talışki, Mazenderanki, Sengserki, Sımnanki, Gileki; heto bin ra ki Gorankiyo ke mabeynê İran u İraqi de qısey beno, yew ki Beloçkiyo ke İran u Efğanıstan u Pakıstan de qısey beno. Nê zıwanê ke ma amardi, zıwanê İrankiyê rocawaniê (ğerb). Farski ke ser kewo (Farski ra ğeyr), zıwanê bini aidê zıwananê İrankiyê zımey rocawaniê. Zıwanê İrankiyê rocakewtene (rocvetış, şerq) ki estê ke gorey ê rocawani tenêna yewbini ra dûriê, labelê anci ki yew komê zıwanan seroyê. Ninan ra taê (têk): Peştoki (zıwanê Efğanıstaniê dıyıno resmi), Osetki (Kofkasya de qısey beno, Tırkiya de ki), Yeğnobki, Peraçki, Ormurki, fekê Pamiri. Zıwanê İranki eninan ra yenê pêra.