cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Camera sydyn
de|bawd|Polaroid SX-70 Math o gamera sy'n defnyddio ffilm sy'n datblygu ei hun er mwyn creu print o lun yn fuan ar ôl ei dynnu yw camera sydyn. Polaroid Corporation wnaeth arloesi gyda chamerâu a ffilm sydyn oedd yn addas i brynwyr, a dilynwyd hwy wedyn gan amryw o wneuthurwyr eraill.
Can y milwr (cerdd)
Iaith ac Arddull
Mae'r defnydd o eironi yn cael ei ddangos drwy'r gyffelybiaeth
Potel chwyth
Cerddoriaeth ar gyfer potel chwyth
Gweler isod drefniant Allegro o Kleinen Nachtmusik gan Mozart ar gyfer y botel chwyth (GM 77):
Ciwboid
bawd|Ciwboid, gyda [[croeslin|chroeslin d. Gwelir yma hefyd: hyd a, lled b ac uchder c.]] bawd|[[Rhwyd (geometreg)|Rhwyd y ciwboid uchod, wedi'i hagor.]] Mewn geometreg, polyhedron amgrwm o chwech ochr pedrochr yw ciwboid (enw gwrywaidd); mae ei graff polyhedral yn union yr un peth a'r ciwb.
Mae ganddo:
Mae'r ochrau gwrthwynebol yn gyfath (congruent).
Ciwboidau cyffredinol
Drwy Fformiwla Euleer, fe wyddom fod nifer yr ochrau F, y fertigau V a'r ymylon E o bob ciwboid amgrwm yn perthyn i'w gilydd drwy'r fformiwla F + V = E + 2. Mae hyn yn rhoi 6 + 8 = 12 + 2; hynny yw, fel y ciwb, mae gan y ciwboid 6 arwyneb, 8 fertig a 12 ymyl. Ynghyd â'r "ciwboidau petryal", mae unrhyw baralelepip yn giwboid o'r math hwn, fel y mae sgwâr ffrwstwm hefyd (y siâp a ffurfiwyd trwy drychiad-apig pyramid sgwâr).
Naomi Jones
Gyrfa
Daeth yn gyflwynydd ar raglen Gymraeg BBC Cymru i blant a phobl ifanc, Bilidowcar yn yr 1970au. Bu'n actio am gyfnod yn y gyfres ddrama Dinas.
Cinderella (ffilm Disney 2015)
Cefndir
Cafodd Cinderella ei ddangosiad cyntaf ar y byd ar 13 Chwefror 2015, yn y 65eg Gŵyl Ffilm Rhyngwladol a chafodd ei ryddhau mewn sinemau yn yr Unol Daleithiau ar 13 Mawrth 2015 ac yn y Deyrnas Unedig ar 27 Fawrth mewn fformatau safonol a IMAX gan Walt Disney Studios Motion Pictures. Grosiodd y ffilm dros $543 miliwn ledled y byd, gan ddod y ffilm gros uchaf Branagh hyd yn hyn fel cyfarwyddwr. Derbyniodd y ffilm adolygiadau cadarnhaol yn bennaf gan feirniaid, gyda llawer yn canmol y perfformiadau (yn enwedig gan James, Blanchett, a Bonham Carter), gwerthoedd cynhyrchu, sgôr cerddorol, cyfarwyddyd Branagh, dyluniad gwisgoedd a ffyddlondeb i'r ffilm animeiddiedig wreiddiol. Enillodd y ffilm enwebiad yn y 21ain Gwobrau Critics a'r 69eg Gwobrau Ffilm Academi Brydeinig, ar gyfer dylunio gwisgoedd. Cafodd y ffilm enwebiad Gwobr yr Academi hefyd ar gyfer Dylunio Gwisgoedd Gorau yn y 88fed Gwobr Academi
Ffractal
Mae ystyr wahanol i'r gair "ffractal" ar lawr gwlad ag i'r mathemategwr: o ddydd i ddydd, caiff ei ddefnyddio i ddisgrifio patrwm celfyddydol, yn hytrach na'r fathemateg sydd wrth gefn y gwaith. Mae'n anodd diffinio'r cysyniad mathemategol yn ffurfiol, hyd yn oed ar gyfer mathemategwyr, ond gellir deall rhai nodweddion allweddol gydag ychydig o gefndir mathemategol. Gellir nodi yma ei fod yn debyg i'r sbeiral mewn rhai agweddau: mae'n ailadrodd, ac yn anfeidraidd yn y ddau ben - wrth fynd i mewn o'r sbeiral ac wrth iddo chwyddo'n fwy.
Tammy Jones
Cantores o Gymraes yw Tammy Jones (ganwyd Helen Wyn Jones, 12 Mawrth 1944), sy'n hannu o Dal-y-bont ger Bangor. . Symudodd i fyw yn Seland Newydd yn 1995 a daeth nôl i fyw yng Nghymru yn 2010 gan setlo yng Ngharneddi ger Bethesda.
Gyrfa gerddorol
Ymddangosodd Jones mewn sioeau haf, gan chwarae prif rannau mewn pantomeimiau, gyda nifer o artistiaid adnabyddus fel Les Dawson, Marti Caine, Jim Davidson, Hope and Keen, Y Krankies, Craig Douglas a Charlie Drake.
XXL (clwb)
Lleoliad
Yn dilyn darganfod nam ystrwythol ym mŵa'r rheilffordd yn Arcadia, rhaid oedd datgan y lle'n anniogel a rhaid oedd i XXL symud i'r lleoliad newydd, sef Pulse ym mis Mawrth 2012 -  un o leoliadau adloniant mwyaf y brif ddinas a ddatblygwyd a'u addaswyd gan Ames a'i dîm
Beirniadaethau
Ym Mehefin 2010 adroddwyd am sylwadau ysgrifenedig gan Mark Ames ar ei ddudalen Facebook lle dywedodd y byddai'n boicotio busnesau Mwslemaidd. Fe gyhoeddwyd ymddiheuriad diamod.
Kurt Zouma
Pêl-droediwr Ffrengig yw Kurt Zouma (ganwyd 27 Hydref 1994). Mae'n chwarae i Everton F.C. yn Uwch Gynghrair Lloegr. Mae Kurt Zouma wedi chwarae deirgwaith i Dîm pêl-droed cenedlaethol Ffrainc.
Bywyd Personol
Mae Kurt Zouma yn briod a Sandra, ac mae ganddynt ddau o blant. Mae gan Zouma frawd sydd hefyd yn bêl-droediwr, Lionel Zouma sy'n chwarae i Bourg-en-Bresse. Ei enw canol yw 'Happy' sy'n dilyn y traddodiad Affricanaidd o defnyddio enwau positif fel enw canol.
Linden Ashby
Mae Clarence Linden Garnett Ashby III (ganed 23 Mawrth 1960) yn actor Americanaidd sy'n fwyaf adnabyddus am ei rôlau fel Johnny Cage yn y ffilm Mortal Kombat, Dr. Brett Cooper ar Melrose Place a fel Sheriff Noah Stilinski yng nghyfres MTV Teen Wolf.
Cynewulf
Christ II
Ymddangosir Christ II, neu The Ascension, yn Llyfr Caerwysg, ac mae 427 o linellau'r gerdd yn goroesi. Hon yw'r ail ran o driawd ar fuchedd yr Iesu, a ysgrifennir gan wahanol awduron. Ffurf delynegol ydyw ar homili a ysgrifennwyd gan y Pab Grigor I ar bwnc y Dyrchafael. Mae'n bosib i Cynewulf ysgrifennu'r adran hon i bontio emynau'r Dyfodiad yn Christ I â'r gerdd Ddydd y Farn yn Christ III.
John Edward Jones (Nevada)
Roedd John Edward Jones (5 Rhagfyr, 1840 – 10 Ebrill, 1896) yn wleidydd Americanaidd. Ef oedd wythfed Llywodraethwr Talaith Nevada. Roedd yn aelod o'r Blaid Arian (cyn blaid yn yr UD oedd yn cefnogi mwy o ryddid i fathu arian).
Modrwy (mathemateg)
Diffiniad
Mae modrwy yn set R sydd a dau gweithrediad euaidd + ac · sy'n bodloni'r tri set o wirebau canlynol, a elwir yn "wirebau modrwy"
Ian Bohen
Mae Ian Stuart Bohen (ganed 24 Medi 1976) yn actor Americanaidd sy'n fwyaf adnabyddus am ei rôl fel Peter Hale yn y cyfres MTV Teen Wolf. Mae Bohen hefyd wedi ymddangos fel Roy Hazelitt ar raglen AMC Mad Men.
Jordan Pickford
Mae Jordan Pickford (ganwyd 7 Mawrth 1994) yn chwaraewr pêl-droed sy'n chwarae i Everton ac Lloegr. Chwaraeodd Pickford mewn timau academi, ieuenctid a hefyd yr uwch-dim yn Sunderland. Yn 2017 ymunodd a Everton am ffi o £25 miliwn. Mae Pickford wedi cynrychioli Lloegr ar lefelau dan-16, dan-17, dan-18, dan-19, dan-20 a hefyd dan-21. Derbyniodd ei alwad cyntaf i'r uwchdim yn Rhagfyr 2017 lle dechreuodd fel gôl-geidwad i'r tîm, mewn gêm cyfeillgar yn erbyn Yr Almaen. Pickford oedd dewis Gareth Southgate am y prif gôl-geidwad i dwrnament Cwpan y Byd yn 2018.
Chofefei Tzion
250px|bawd|Cyfrfod 1af ''Pwyllgor Odessa' Hovevei Tzion ym mis Mai 1890
Gofod un dimensiwn
Mewn geometreg algebraidd mae sawl strwythur sy'n dechnegol un-dimensiwn ond cyfeirir ato mewn termau eraill. Mae maes k yn ofod fector un-dimensiwn dros ei hun. Yn yr un modd, mae'r linell dafl (projective line neu "dafluniad y llinell") dros k yn ofod un-dimensiwn. Yn benodol, os yw k = ℂ, y rhifau cymhlyg, yna mae'r linell dafl cymhlyg P1(ℂ) yn un-dimensiwn mewn perthynas ag ℂ, er ei bod hefyd yn cael ei alw'n "sffêr Riemann".
C.P.D. Llanfairpwll
Clwb pêl-droed o Llanfairpwll, Ynys Mon yw Clwb Pêl Droed Llanfair­pwllgwyngyll­gogery­chwyrn­drobwll­llan­tysilio­gogo­goch, sy'n cael ei alw yn gyffredin fel Clwb Pêl Droed Llanfairpwll.
Hanes
Erbyn hyn, mae gan y clwb lawer o dimau ieuenctid o oedrannau Dan-7 i Dan-18. Mae'r tim Dan-16 wedi ennill cwpan Gogledd Cymru unwaith dan arweiniaeth y rheolwr Martin Jones.
Chwaraewyr
GK - Spud Thomas
FW - Gethin Bamboo Williams
Der Judenstaat
Cyd-destun
Dywed, yn y fersiwn Saesneg:
Mewn casgliad, dywed y llyfr:
Peaky Blinders
Trosolwg
Mae'r ail gyfres yn gweld teulu Shelby yn ehangu eu sefydliad troseddol yn y "De a'r Gogledd tra'n cynnal cadarnle yn eu hardal Birmingham." Mae'n dechrau ym 1921 ac yn dod i ben gydag uchafbwynt yng nghwrs rasio Epsom ar 31 Mai 1922 - Derby Day.
Mae'r gyfres tri yn dechrau ac yn dod i ben yn 1924, gan ei bod yn dilyn bod Tommy a'i deulu yn dod i mewn i fyd hyd yn oed yn fwy peryglus wrth iddynt ehangu unwaith eto, y tro hwn, yn rhyngwladol.
Douglas Rain
Bywyd a gyrfa
Perfformiodd mewn amrywiaeth eang o rannau theatrig, megis cynhyrchiad o Henry V a lwyfannwyd yn Stratford, Ontario, a addaswyd ar gyfer y teledu yn 1966. Yn 1972, enwebwyd Rain ar gyfer Gwobr Tony am y Actor Cefnogol neu Nodwedd Orau (Dramatig) am ei berfformiad yn ''Vivat! Vivat Regina!''
2001
I gychwyn dewiswyd Rain gan Kubrick fel adroddwr ar gyfer y ffilm 2001 ar ôl clywed ei droslais yn y rhaglen ddogfen "Universe" ac yn ddiweddarach dewiswyd ef fel llais anghynnes HAL.
Derek Hale
Mae Derek Hale yn gymeriad yn y rhaglen deledu Teen Wolf.
Syr Thomas Jones
Teulu
Roedd sawl gwedd i’w waith ac er cymaint y dreth ar ei amser ym maes meddygaeth, yr oedd hefyd yn ŵr cyhoeddus iawn. Cafodd ei ethol ar Gyngor Tref Amlwch yn 1898. Gweithredodd mewn sawl swydd ac ar sawl pwyllgor gan gynnwys bod yn Ustus Heddwch yn 1914, swydd a ddaliodd am dros ddeugain mlynedd. Roedd ei adnabyddiaeth o rai o’r troseddwyr yn gaffaeliad mawr iddo ar y Fainc a hwythau yn teimlo iddynt dramgwyddo fwy yn erbyn y meddyg na’r Gyfraith. Cafodd ei ethol yn aelod o bwyllgor llywodraethwyr Coleg y Normal, Bangor  ac yn aelod o Lys Coleg Prifysgol Bangor, pwyllgor rheoli y Gwallgofdy yn Ninbych ac yn llywydd Pwyllgor Addysg Môn.
Addysg
Roedd wedi ei ethol yn aelod o Gyngor Sir Môn yn Chwefror 1902 ac yn gadeirydd y cyngor o Fawrth 1913 i Fawrth 1915. Fe’i gwnaed yn henadur yn 1914. Efallai mai y swydd fwyaf arwyddocaol a ddaliodd oedd cadeirydd Pwyllgor Addysg Môn. Roedd ganddo ddiddordeb mawr ym mholisïau’r Llywodraeth a’r Cyngor Sir ar gyfer Amlwch. Bu’n arwain y gad i agor ysgol Brydeinig yn Neuadd Goffa’r dref a chefnogi trosglwyddiad honno yn ysgol uwchradd. Cyn hynny yr oedd gofyn i blant o oedran uwchradd deithio i ac aros yn Llangefni am wythnos ar y tro ond pan aeth rhan o’r ysgol uwchradd honno ar dan, sefydlwyd ysgol uwchradd yn Amlwch. O dan gadeiryddiaeth Thomas Jones o’r Pwyllgor Addysg agorwyd yr ysgol gyfun gyntaf yng Nghaergybi. Roedd o’r farn fod raid i’r fam ynys roi arweiniad i weddill Cymru. Credai fod yr hyn oedd Môn yn ei wneud gyntaf yn cael ei ddilyn gan weddill Cymru wedyn.
Cwmwl siwgwr
Enwau mewn ieithoedd Tramor
Gelwir y cwmwl siwgr yn wahanol enwau mewn gwahanol iaithoedd wrth iddynt geisio disgrifio'r melysyn.
Judith Maro
Cymru
Bu'r cwpwl yn byw i gychwyn yn Tyneside yng ngogledd ddwyrain Lloegr ond wedi sawl blwyddyn symudodd y ddau i benrhyn Llŷn. Wedi cyfnod yn y fyddin daeth Jonah Jones yn gerflunydd. Magwyd tri o blant a dysgodd Maro Gymraeg. Teimlai Grossman fod angen mwy o asgwrn cefn ar y Cymry wrth ddelio gyda Saeson.
Beauty and the Beast (ffilm 2017)
Prif Gast
Mae'r ffilm yn ail-lunio ffilm animeiddiedig Disney o'r un enw, yn ei hun, yn addasiad o stori ffeithiol 18g Jeanne-Marie Leprince de Beaumont. Mae'r ffilm yn cynnwys cast ensemble sy'n cynnwys Emma Watson a Dan Stevens fel y cymeriadau enwog gyda Luke Evans, Kevin Kline, Josh Gad, Ewan McGregor, Stanley Tucci, Audra McDonald, Gugu Mbatha-Raw, Ian McKellen, ac Emma Thompson mewn rolau ategol.
Judith Maro
Cymru
Mabwysiadodd yr enw-awdur, Judith Maro a dilynodd ei gŵr i'r ffydd Gatholig a cyhoeddodd sawl llyfr.
Beauty and the Beast (ffilm 2017)
Ymateb
Cafodd y ffilm ymateb ffafriol gan y beirniaid a'r cyhoedd. Nododd y wefan Rotten Tomoatoes sgôr cymharol uchel o 71% i'r ffilm, tra cafodd y ffilm sgôr o 81% gan y gynulleidfa.
Cwpan Cynghrair Cymru
bawd|Ffans mewn gêm Caerfyrddin, 2010 Cystadleuaeth i glybiau pêl-droed Uwch Gynghrair Cymru yw Cwpan Cynghrair Cymru neu Cwpan Uwch Gynghrair Cymru;. Sefydlwyd y Gwpan yn 1992 a dyma'r ail gwpan bwysicaf i dimau sy'n chwarae pêl-droed yng Nghymru, wedi Cwpan Cymru a sefydlwyd yn nhymor 1877-78. Y gwahaniaeth fawr rhwng y ddau gwpan yw fod Cwpan Cymru yn agored i 135 tîm yn 2008-09, mae Cwpan Cynghrair Cymru ond yn agored i dimay sy'n chwarae yn Uwch Gynghrair Cymru a rhai clybiau eraill. Enw'r gystadleuaeth yn Saesneg yw Welsh Premier League Cup (neu, wrth ei enw noddwr, Nathaniel MG Cup), yn flaenorol roedd yn Welsh League Cup.
Fformat
Mae'r fformat wedi newid sawl gwaith ers y tro cyntaf yn 1992-93.
Tampon
Gwneuthuriad
Si arall yn sôn bod deuocsin (cyfansoddion gwenwynig gydag effeithiau andwyol posibl ar atgynhyrchu a carsinogenig) yn rhan o'r ar gyfer cannu seliwlos yn cael ei ddefnyddio mewn capsiwlau a tamponau. Mae dadansoddiad yn nodi bod y crynodiad o deuocsin mewn tamponau brandiau OB Silvercare Tampax a Tampax Compak yn ddibwys ac yn llawer is na'r 0.75 rhan y triliwn, sef yr uchafswm mwyaf anodd ar gyfer cynhyrchion bwyd.
Eglwys Sant Tudwal, Abermaw
Gwasanaethau
Mae Eglwys Dewi Sant yn Seion yn cynnal offeren pob Dydd Sul am 9:00 y bore. Mae Eglwys Sant Tudwal yn cynnal offeren am 11:00 pob bore Sul gydag offerennau Llun i Wener am 10:00 y bore ac offeren Dydd Sadwrn am 9:00 y bore.
Tampon
A yw'r tampon yn dod allan neu suddo'n ddyfnach i'r corff?
Ni all tampon "suddo" i mewn i'r corff a chael ei golli. Nid yw hyn yn bosib gan fod yr agoriad rhwng y fagina a'r wterws yn rhy gul i'r tampon gallu symud ymlaen. Os yw'r tampon wedi ei ddodi'n gywir, ni all gwympo allan chwaith gan bydd cyhyrau'r fagina yn ei atal. Os nad yw'r tampon wedi ei ddodi'n gywir (fel rheol, heb ei roi'n ddigon cysurus i mewn i'r fagina) efallai bydd gan y fenyw deimlad y bydd yn dod allan, er enghraifft pan fyddwn ni'n tisian, ond ddaw e ddim allan. Mae hefyd yn bosib bod y fenyw yn teimlo fod y tampon wedi suddo yn rhy bell i mewn i'r corff. Daw hyn yn aml os yw'r tampon wedi bod tu fewn y corff am gyfnod hwy na'r arfer (dyweder, gor-gysgu ar fore Sul). Nid yw'r ffaith bod y fenyw yn 'teimlo' fod y tampon wedi teithio'n rhy bell yn golygu fod hynny wedi digwydd, ond gorau yw gwaredu'r tampon mewn achos o'r fath os yw'n gyfleus.
Gordon MacDonald, Barwn 1af MacDonald o Waenysgor
Gyrfa
Ym 1920 fe'i hetholwyd i Fwrdd Gwarcheidwaid Wigan, ym 1924 daeth yn llywydd cymdeithas gydweithredol leol ac yn yr un flwyddyn yn asiant glowyr i Ffederasiwn Glowyr Prydain Fawr
Llywodraethwr Newfoundland
Ym mis Ionawr 1946 penodwyd MacDonald yn Llywodraethwr Newfoundland a Chomander Newfoundland a'i Dibyniaethau, a chadeirydd y Comisiwn Llywodraeth anetholedig a oedd yn llywodraethu'r dominiwn. Ar yr un pryd fe'i crëwyd yn Farchog Cadlywydd yn Urdd St Michael a St George. Goruchwyliodd ethol Confensiwn Cenedlaethol Newfoundland ym 1946, a chynnal dau refferendwm ym 1948, a arweiniodd at Newfoundland yn dod yn dalaith o Ganada ym mis Mawrth 1949.
Tâl-feistr Cyffredinol
Ar ôl dychwelyd i'r Deyrnas Unedig ym 1949, dyrchafwyd Macdonald i Dŷ'r Arglwyddi  fel y Barwn Macdonald o Waunysgor ac ymunodd â llywodraeth Clement Attlee fel Tâl-feistr Cyffredinol. Ym 1950 bu'n arweinydd y ddirprwyaeth Brydeinig i Gynhadledd y Gymanwlad ar Gymorth Economaidd i Wledydd De Ddwyrain Asia a gynhaliwyd yn Sydney, Awstralia ac roedd yn gynrychiolydd i Gynulliad Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig yn Lake Success, Efrog Newydd. Fe'i penodwyd yn Gyfrin Gynghorydd ym 1951. Parhaodd yn Dâl-feistr Cyffredinol hyd i Lafur golli grym yn etholiad cyffredinol 1951.
Daniel Sharman
Bywyd personol
Roedd Sharman mewn perthynas gyda'i gyd-seren ar Teen Wolf, Crystal Reed, rhwng 2011 a 2013.
Siglen
Etymoleg
Er mai 'swing' byddai gair nifer o Gymry ar lafar wrth ddisgrifio'r cyfarpar chwarae, mae'r gair 'siglen' yn hen un. Yn ôl Geiriadur Prifysgol Cymru gwelir y cyfeiriad cynharaf at 'siglen' mewn cerdd gan Deio ab Ieuan Ddu a Gwilym am Ieuan Hen yn y 15g sy'n dweud; "Rhodiwr a chriwr, chwarëych - wrth bren / Siglen geir dy ben, wrth gord y bych." Nodir hefyd fod 'siglen' yn air arall ar gors neu mignen.
Tŷ Opera Brenhinol
Patent Davenant
bawd|"Rich's Glory": (cartwn gan [[William Hogarth)]] Mae hanes y Theatre Royal, Covent Garden yn dechrau gyda  llythyrau patent a ddyfarnwyd gan Siarl II i Syr William Davenant yn 1662, gan ganiatáu i Davenant rhedeg un o ddim ond dau gwmni theatr patent (Cwmni'r Dug) yn Llundain. Arhosodd y llythyrau patent ym meddiant etifeddion deiliaid y patent tan y 19eg ganrif; nid yw eu lleoliad ar hyn o bryd yn hysbys.
Yr ail theatr
Yn ystod y cyfnod hwn, roedd arlwy'r theatr yn amrywiol; perfformiwyd opera a bale ond ymysg perfformiadau o fathau eraill. Cyflogodd Kemble nifer o actau, gan gynnwys y perfformiwr o blentyn, Master Betty; gwnaeth y clown enwog Joseph Grimaldi ei enw yn Covent Garden. Ymddangosodd nifer o actorion enwog y dydd yn y theatr, gan gynnwys yr actorion trasiedi Sarah Siddons ac Eliza O'Neill, actorion Shakespeare William Charles Macready, Edmund Kean a'i fab Charles. Ar 25 Mawrth 1833 cwympodd Edmund Kean ar y llwyfan wrth chwarae Othello, a bu farw o'i anafiadau ddau fis yn ddiweddarach.
Y drydedd theatr
Fe wnaeth cwmni Opera Brenhinol Lloegr dan reolaeth Louisa Pyne a William Harrison wneud eu perfformiad olaf yn Theatre Royal, Drury Lane ar 11 Rhagfyr 1858 cyn symud i'r Covent Garden ar 20 Rhagfyr 1858 gyda pherfformiad o Satanella Michael Balfe. Parhaodd y cwmni yn y theatr hyd 1864.
Dechreuwyd i adnabod y theatr fel Y Tŷ Opera Brenhinol o 1892, a chynyddwyd nifer y perfformiadau yn Ffrangeg ac Almaeneg. Cyflwynwyd tymhorau opera a bale yn y gaeaf a'r haf. Defnyddiwyd yr adeilad hefyd ar gyfer pantomeim, datganiadau a chyfarfodydd gwleidyddol.
Gwelliannau o'r 1980au ymlaen
chwith|bawd|Fasad Bow Street y Tŷ Opera Brenhinol, ar ôl yr ailadeiladu Cynhaliwyd sawl adnewyddiad i rannau o'r tŷ yn y 1960au, gan gynnwys gwelliannau i'r amffitheatr ond roedd yn amlwg bod angen ailwampio mawr ar y theatr. Ym 1975 rhoddodd y llywodraeth Lafur dir ger y Tŷ Opera Brenhinol am foderneiddio, adnewyddu ac estyn. Yn gynnar yn yr 1980au, roedd rhan gyntaf yr adnewyddiad mawr yn cynnwys estyniad yng nghefn y theatr ar gornel James Street. Ychwanegodd y datblygiad ddwy stiwdio, swyddfeydd, Ystafell Ymarfer Corws ac Ystafell Ymarfer Opera. Ychwanegwyd ystafelloedd gwisgo hefyd. de|bawd|Awditoriwm y Tŷ Opera Brenhinol Erbyn 1995, codwyd arian digonol gan y gronfa Loteri ar gyfer y celfyddydau trwy Gyngor Celfyddydau Lloegr ac o arian preifat i alluogi'r cwmni i ymgymryd ag ailadeiladu adeilad sylweddol gwerth £213 miliwn gan gwmni Carillion, Gwnaed y gwaith rhwng 1997 a 1999, o dan gadeiryddiaeth Syr Angus Stirling. Roedd hyn yn golygu dymchwel bron y cyfan o'r safle gan gynnwys nifer o adeiladau cyfagos i wneud lle i gynnydd mawr ym maint y safle. Arhosodd yr awditoriwm ei hun, ond mae dros hanner y safle yn newydd.
Palmach
250px|bawd|Arfbaid y Palmach ar gofeb Brigâ Harel, 2014 Y Palmach (Hebraeg: פלמ"ח acronym ar gyfer Plugot Maḥatz - yn llythrennol, "milwyr sioc". Sillefir weithiau fel Palmah hefyd) oedd yr enw Iddewig ar un o gyrff parafilwrol Seionaidd y gymuned Iddewig, yr Yishuv bu'n ymladd ac amddiffyn Iddewon yn erbyn Arabiaid, pwerau'r Echel (Axis) yn yr Ail Ryfel Byd ac yna yn erbyn llywodraethiant Brydeinig wedi'r Rhyfel. Roedd yn rhan o lu fwy, confensiynol yr Yishuv, fel yr Haganah. Daeth i ben wedi sefydlu Gwladwriaeth Israel, pan gwneaethpwyd yn rhan o luoedd swyddogol y wlad newydd.
Annibyniaeth
Ar 7 Tachwedd 1948 penderfynodd llywodraeth Israel datgymalwyd system staff y Palmach, gan ddadlau na allai gwlad gael mwy nag un llu arfog ac mae'r llu arfog swyddogol, a'r unig lu yn Israel bellach, fyddai'r IDF.
Meir Dizengoff
Gwaddol
bawd|Tai newydd, cytiau, wrth adeiladu'r ddinas newydd ar y twyni tywod, 1934 In 1930, wedi marwolaeth ei wraig, cymunroddodd Diengoff ei eu tŷ ar 16 Rhodfa Rothschild (שדרות רוטשילד Sderot Rotshild) i'r ddinas gan ofyn iddo droi'n amgueddfa. Gwnaed ymhelaethau sylweddol iddo a ddaeth yn Amgueddfa Celf Fodern Tel Aviv yn 1932. Symudodd yr amgueddfa i'w lleoliad cyfredol yn 1971. Ar 14 Mai 1948, datganodd David Ben-Gurion ddatganiad annibyniaeth Israel o'r tŷ hwn. Ceir yno bellach amgueddfa ac fe'i elwir yn Neuadd Annibyniaeth.
Aneirin (cerdd)
Cerdd Gymraeg gan Iwan Llwyd yw Aneirin. Rhai themâu a amlygir yn y gerdd yw rhyfel/ heddwch/ gwerthoedd cymdeithas/ pigo cydwybod/ brawdgarwch a cyd-ddyn. Mae’r bardd gyda agwedd negyddol tuag at rhyfel. Gosodwyd y gerdd yn gyfnod y rhyfel Vietnam. Strwythur y gerdd yw englyn milwr.
Twyber Travers
Cefndir
Gan fod rygbi ar y pryd yn gêm gwbl amatur, roedd raid i chwaraewyr gweithio tu allan i'r maes chwaraeon i ennill cyflog. Roedd Travers yn gweithio fel naddwr glo.
Gyrfa Rygbi
Roedd Travers yn chwarae rygbi clwb, yn wreiddiol, fel rhan o dîm Pill Harriers, a oedd yn gysylltiedig â Dociau Casnewydd. Treiliodd dwy dymor gyda Chasnewydd yn nhymhorau 1901/02 a 1910/11, bu hefyd yn chware am gyfnod i dîm Aberpennar.
Rhif dychmygol
5i
Teilio Ewclidaidd
Teilio k-unffurf
Gellir adnabod teilio k-unffurf gyda'r un fertig drwy'r system cymesuredd y grŵp papur wal.
Eraill
Ar gyfer teilio Ewclidaidd ochr-wrth-ochr, ymyl-i-ymyl, mae'n rhaid i gyfanswm onglau mewnol y polygonau sy'n cwrdd ar fertig fod yn 360 gradd. Mae gan n-gon rheolaidd onglau mewnol gradd. Ceir 17 o bolygonau rheolaidd gwahanol, sydd a'u honglau mewnol yn adio i 360 gradd. Gelwir bob un o'r rhain yn 'rywogaeth' o fertig.
Baner Mongolia
Adeg sefydlu'r Chaniaeth Sanctaidd yn sgil Chwyldro Mongolia yn 1911 defnyddiwyd arwyddion soyombo a blodau alaw'r dŵr, symbol o burdeb, ar faner ac arfbais y wlad. Dan lywodraeth gomiwnyddol o 1921 i 1924, defnyddiwyd baner goch gyda chylch yr haul a chilgant y lleuad yn felyn yn y canton. Yn y cyfnod 1924–30 defnyddiwyd maes coch gyda'r soyombo ac alaw'r dŵr yn las yn ei ganol. Yn y cyfnod 1930–40 defnyddiwyd baner drilliw lorweddol a chanddi stribedi cochion ar y brig a'r gwaelod, stribed glas yn y canol, a'r soyombo yn felyn ac alaw'r dŵr yn wyrdd o fewn cylch golau yng nghanol y faner. Yn ystod yr Ail Ryfel Byd, pryd yr oedd yn ymddangos yn debygol y byddai'r wlad yn ymuno â'r Undeb Sofietaidd, mabwysiadwyd baner goch gydag arwyddlun yn ei chanol yn debyg i faneri'r gweriniaethau Sofietaidd. Wedi'r rhyfel, pan sefydlwyd Gweriniaeth Pobl Mongolia, mabwysiadwyd y dyluniad cyfredol gyda seren felen, i symboleiddio comiwnyddiaeth, uwchben y soyombo a lliw glas goleuach i'r stribed canolog. Cafwyd gwared â'r seren sosialaidd yn 1992, dwy flynedd wedi'r Chwyldro Democrataidd, ac yn 2011 – canrif ers mabwysiadu baner genedlaethol gyntaf Mongolia – newidiwyd arlliw'r glas yn y stribed canolog.
Clwb Rygbi Machynlleth
Trafferthion
Mewn erthygl yn Ebrill 2017 yn y 'western Mail' enwyd Clwb Rygbi Machynlleth ymhlith rhestr hir o glybiau rhanbarthol Cymru oedd wedi colli pwyntiau am iddynt fethu a roi ymlaen tîm llawn ar gyfer gemau. Roedd yr erthygl yn nodi trafferthion dybryd nifer o glybiau i ganfod digon o chwaraeaewyr a'r her o ymarfer a theithio yn bell ar gyfer gemau yn ystod y tymor.
Overwatch
Gêm fideo yw Overwatch a ddatblygwyd gan Blizzard Entertainement a gafodd ei rhyddhau ar y 24 Mai 2016.
Louis MacNeice
Gyrfa academaidd
Yn 1935 ffoes ei wraig, i fyw tali gyda myfyriwr ôl-raddedig Americanaidd. Ceisiodd MacNeice ymdopi â'r gwrthodiad hwn drwy deimlo rhyddid newydd yn ei fywyd personol. Ysgrifennodd yn ei hunangofiant, "I suddenly realized I was under no more obligations to be respectable". Teithiodd i Sbaen gydag Anthony Blunt yng ngwanwyn 1936, ac yn yr haf derbyniodd swydd darlithydd yn yr iaith Roeg yng Ngholeg Bedford, Llundain. Yn y cyfnod hwn, bu hefyd yn ymweld â Gwlad yr Iâ gydag Auden, a mi oedd y daith honno yn ffrwyth y gyfrol Letters from Iceland (1937) ganddynt. Cafodd ei gyflwyno i Nancy Culliford Sharp (1909–2001), gwraig yr arlunydd Syr William Coldstream, trwy Auden, ac yn 1937 cychwynnodd MacNeice a Sharp ar garwriaeth.
Swissair 111
Damwain hedfan fawr a ddigwyddodd ar 2 Medi 1998 oedd hediad Swissair 111. Chwalodd yng Nghefnfor yr Iwerydd tua 5 milltir (8 cilomedr) oddi ar arfordir Nova Scotia yng Nghanada. Bu farw’r holl 229 o deithwyr a chriw a oedd ar fwrdd.
Cwrs y digwyddiadau
20:50 Mae'r capten yn adrodd ei fod wedi cyrraedd y lefel morio o 33,000 traed.
21:22 Mae’r awyren yn troi tua’r de ddwyrain er mwyn taflu’r tanwydd dros y môr, tua 30 milltir (48 km) i’r de o’r Maes Awyr Halifax.
21:24:46 Mae’r capten yn adrodd bod system drydanol yr awyren wedi methu.
Esyllt Sears
Bywgraffiad
Mae'n ddarlithydd rhan amser yn Athrofa Busnes a Chymdeithas Prifysgol De Cymru a gyda Prifysgol Fetropolitan Caerdydd trwy'r Coleg Cymraeg Cenedlaethol mewn Marchnata a Chysylltiadau Cyhoeddus.
Mae hi hefyd yn golofnydd i bapur misol Y Cymro.
Calum Stewart
Gyrfa
Cyrhaeddodd rownd gyn-derfynol cystadleuaeth 'Welsh Unsigned Stand Up Award' yn 2016.
Andre Gomes
Chwaraeodd am dair mlynedd i Benfica o 2011 i 2014 cyn symud i Valencia yn Sbaen, ac dwy flynedd wedyn ymunodd â Barcelona. Mae wedi ennill 37 cap i Bortiwgal yn ystod ei yrfa. Chwaraeodd Andre i Bortiwgal ym Mhencampwriaeth UEFA Euro 2016 lle enillon nhw'r gystadleuaeth.
Calum Stewart
Gwobr
Enillodd wobr Welsh Unsigned Stand-up Award 2018 ym mis Tachwedd, a gynhaliwyd yng nghlwb Glee, Caerdydd. Gyda hynny, enillodd 'fez' borffor a £1,000.
Polytop
Mewn geometreg elfennol, mae polytop yn wrthrych geometrig gydag ochrau 'fflat'. Mae'n derm hyblyg ei ystyr, a cheir sawl diffiniad o'r term. I bob pwrpas, mae'r polytop yn cyffredinoli'r polyhedron tri dimensiwn. Gall polytopau fodoli mewn unrhyw ddimensiwn (n) fel polypop n-dimensiwn neu n-polytop.
Altneuland
Themâu
bawd|Tudalen o Altneuland Fel pob nofel iwtopaidd, cerbyd yw'r stori ar gyfer cyflwyno agenda wleidyddol a chymdeithasol. Mae'r cymeriadau, at ei gilydd, yn gymeriadau stoc heb fod llawer o ots am eu datblygiad fel bodau llawn. Prif bwrpas y llyfr, fel Wythnos yng Nghymru Fydd gan Islwyn Ffowc Elis yw cyflwyno agenda a maniffesto ar ffurf haws a mwy phoblogaidd i'w darllen ar gyfer aelodau'r cyhoedd na fyddai fel rheol yn darllen pamffledi gwleidyddol. Mae'r ffaith mai ffuglen yw'r nofel hefyd yn rhoi rhyddid i'r awdur, yn wahanol i'w waith flaenorol, Der Judenstaat i beidio gorfod cyfiawnhau pob polisi neu ddyhead. Nofel iwtopaidd yw hi wedi'r cyfan.
Seilwaith
Ni ddatblygwyd iwtopia technegol gan Herzl (ac nid dyna bwrpas y nofel chwaith). Mae pob llwyddiannau technegol sy'n disgrifio Herzl yn y nofel, yn fodern yn 1902 ac oedd mewn mannau gwahanol yn cael eu defnyddio neu'n cael eu datblygu.
Cymdeithas
O ran iaith y Gymdeithas Newydd, mae Herzl yn cydnabod y bydd yr Iddewon yn siarad Almaeneg, Hebraeg neu Iddeweg a'r gymdeithas yn aml-ieithog ond, nid yw'n glir beth yw'r brif iaith. Mae'r Gymdeithas yn cadw at arferion a 'safonnau' bwrgais dosbarth canol Ewropeaidd gan fynychu'r opera a'r theatr yn gwisgo menig gwynion i'r opera, fel nodir ganddo.
Dylanwad ar Gymru
Chwaraeir ar ystyr y teitl, 'Hen Wlad Newydd' yn llyfr Judith Maro, Iddewes a symudodd i Gymru yn 1947 wedi iddi fod yn rhan o frwydr annibyniaeth y wlad. Yn y llyfr mae'n cynnig awgrymiadau ar adeiladu y mudiad cenedlaethol yng Nghymru ar sail llwyddiant yr Iddewon yn Israel.
Geometreg eliptig
Mae gan geometreg eliptig nifer o nodweddion tra gwahanol i'r ddysgeidiaeth glasurol o plân Ewclidaidd e.e. mae cyfanswm onglau mewnol bob tro yn fwy na 180°. Mae Theorem Pythagoras hefyd yn methu; mewn triongl 90°–90°–90° (gweler y diagram), mae pob ochr o'r un hyd, ac felly ni allant fodloni a^2+b^2=c^2. Mae cymhareb cylchedd cylch i'w arwynebedd yn llai na'r hyn a geir o fewn geometreg Ewclidaidd. Yn gyffredinol, nid yw arwynebedd na chyfaint yn graddoli o fewn geometreg eliptig.
Maria Konopnicka
Roedd Maria Konopnicka, née Wasiłowska (23 Mai 1842 – 8 Hydref 1910), yn fardd, nofelydd, awdures plant, cyfieithydd, newyddiadurwraig, yn feirniad, ac ymgyrchydd dros hawliau menywod ac ar gyfer annibyniaeth Pwyleg. Roedd hi'n defnyddio ffugenwau, gan gynnwys Jan Sawa, ac yn un o feirdd pwysicaf o Wlad Pwyl yn ystod Cyfnod Positifaidd y wlad.
Bywyd
Enillodd ei gwaith llenyddol gydnabyddiaeth eang yng Ngwlad Pwyl yn ystod yr 1880au. Ym 1884 dechreuodd ysgrifennu llenyddiaeth plant, ac yn 1888 dechreuodd fel oedolyn-lenor gyda Cztery nowele (Pedwar Stori Byr). O ganlyniad i boblogrwydd cynyddol ei hysgrifau, yn 1902 bu i nifer o ymgyrchwyr Pwyleg benderfynu ei gwobrwyo gan brynu maenordy iddi. Fe'i brynwyd gydag arian a gasglwyd gan nifer o sefydliadau a gweithredwyr. Am nad oedd Gwlad Pwyl yn annibynnol ar y pryd, ac am nad oedd yn ei hysgrifau yn wleidyddol anghydnaws i Prwsia ac awdurdodau Rwsia, roedd y lleoliad a ddewiswyd yn fwy goddefgar i raniad Awstriaidd cyn-Rhaniad Gwlad Pwyl. Yn 1903 derbyniodd faerdy yn Żarnowiec, lle y bu iddi gyrraedd ar 8fed o Fedi. Treuliai'r rhan fwyaf o wanwynau a hafau yno, ond mi fyddai hi'n dal i deithio Ewrop yn ystod yr hydref â'r gaeaf.
C.P.D. Pen-y-bont
Mae Clwb Pêl-droed Pen-y-Bont a sillefir hefyd yn C.P.D. Penybont (Saesneg: Penybont F.C.) yn glwb pêl-droed a sefydlwyd yn 2013 yn dilyn uno Bridgend Town FC a Bryntirion Athletic FC. Maent yn chwarae yn Nghyngrair Cymru (Y De) sef yr adran ranbarthol uchaf yn ne Cymru ac un adran islaw Uwch Gynghrair Cymru yn system byramid Cymdeithas Bêl-droed Cymru. Lleolir y clwb yn nhref Penybont-ar-Ogwr. Mae'n arddel yr enw uniaith Gymraeg hyd yn oed wrth siarad a defnyddio Saesneg.
Tymor agoriadol 2013-14
Agorwyd y cae newydd yn swyddogol gan gyn-reolwr Dinas Caerdydd Malky Mackay ar 7 Ionawr 2014 gyda gêm gyfeillgar yn erbyn tîm 'XI Datblygu' Caerdydd ar yr un prynhawn. Enillodd tîm datblygu Caerdydd y gêm 5-0.
Angus Charles Graham
Bywyd personol
Ar 23 Ionawr 1956 Priododd Der Pao Chang, merch Yuan-po Chang, marsiandw cyffredinol. Bu iddynt un ferch.
C.P.D. Pen-y-bont
Tymor 2014-15
Ar 18 Ionawr 2015, cyhoeddodd y clwb ei fod wedi cyrraedd cytundeb nawdd gyda KYMCO Healthcare UK ym Mhen-y-bont ar Ogwr, a oedd yn cynnwys hawliau enwi stadiwm. Ail-enwyd Parc Bryntirion yn Stadiwm KYMCO fel rhan o'r cytundeb.
Pompeu Fabra i Poch
Yn ôl Josep Pla Fabra oedd y Catalan pwysicaf yr 20g, oherwydd ei lwyddiant fel ieithydd yn ailbobi'r iaith i'r hyn ydyw heddiw.
Dechrau´r astudiaethau
Yn 1902 gan fod Fabra wedi llwyddo yn ei arholiadau cemeg mynychodd 'LEscola d'enginyers de Bilbao'. Bu'n byw yn Bilbo (Bilbao) nes iddo farw yn 1912. Er gwaethaf y pellter rhyngddo ef a'i gartref, gweithiodd yn galed ar ei astudiaethau, yn enwedig mewn bioleg.
Peter Carpenter
Roedd Capten Peter Carpenter DSO, MC (6 Rhagfyr 1891 - 21 Mawrth 1971) yn archbeilot Cymreig yn y Rhyfel Byd Cyntaf wedi credydu â 24 o fuddugoliaethau
Geometreg hyperbolig
Pan sylweddolodd mathemategwyr yn gyntaf eu bod yn gweithio gyda rhywbeth heblaw'r geometreg Ewclidaidd safonol, disgrifiwyd eu geometreg gyda nifer o enwau gwahanol. Yn y diwedd, bathodd Felix Klein yr enw "geometreg hyperbolig" i'r pwnc i'w gynnwys o fewn maes dilyniant geometreg eliptig a ddefnyddir yn anaml y dyddiau hyn. Yn y cyn Undeb Sofietaidd, fe'i gelwir fel arfer yn "geometreg Lobachevskian", a enwyd ar ôl un o'i ddarganfyddwyr, y mathemategydd Rwsiaidd Nikolai Lobachevsky.
Lewis Mumford
Bywgraffiad
Ganwyd Lewis Mumford yn fab anghyfreithlon yn Flushing, Queens, yn Ninas Efrog Newydd. Symudodd gyda'i fam i Manhattan a mynychodd Ysgol Uwchradd Stuyvesant. Astudiodd yng Ngholeg Dinas Efrog Newydd a'r Ysgol Newydd am Ymchwil Cymdeithasol. Yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf, gwasanaethodd yn dechnegydd radio yn Llynges yr Unol Daleithiau. Cafodd swydd yn gyd-olygydd y cylchgrawn Dial yn 1919, ac aeth i Ludain am gyfnod i fod yn olygydd dros dro The Sociological Review. Ysgrifennodd beirniadaeth bensaernïol ar gyfer The New Yorker o 1931 i 1963. Bu farw yn Amenia, Efrog Newydd, yn 94 oed.
Brithwaith
Ceir teilio rheolaidd, a elwir hefyd yn deilio Ewclidaidd polygonau rheolaidd, amgrwm, gyda phob siâp yn union yr un fath, ac yn ailadrodd. Mae 17 polygon gwahanol yn perthyn i'r math yma, a gelwir y rhain "y grŵp papur wal". Ceir hefyd deilio lled-reolaidd, lle defnyddir mwy nag un siâp, gyda phob cornel yn yr union 'run lleoliad. Mewn dimensiwn uwch, dywedir fod crwybr (honeycomb) yn "brithweithio gofod".
Diagram Euler
Yn wahanol i'r diagram Venn, sy'n dangos yr holl gysylltiadau posibl rhwng gwahanol setiau, yn niagram Euler dim ond y perthnasau perthnasol sy'n cael eu dangos.
Hanes
Mae'r cofnod cyntaf o'r hyn a ddaeth i gael yr enw "Cylchoedd Euler" yng ngwaith y mathemategydd Swisaidd Leonhard Euler (1707–1783). Daethant yn rhan o fathemateg academaidd yn y 1960au, ac ers hynny, drwy Ewrop a gwledydd eraill.
Cofeb Ryfel y Fali
Mae Cofeb Ryfel y Fali wedi'i lleoli ym Mynwent Ynys Wen yn Y Fali, Ynys Môn a cheir un deg tri enw arni i goffáu dynion o'r plwyf a fu farw yn y Rhyfel Byd Cyntaf a'r Ail Rhyfel Byd.
Tebygolrwydd amodol
Diffiniad Kolmogorov
Mewn maes-sigma, o fewn tebygolrwydd, os ceir dau ddigwyddiad A a B, gyda'r tebygolrwydd diamod o B (hynny yw, i B ddigwydd), yn fwy na sero – P(B) > 0 – diffinnir tebygolrwydd amodol o A oherwydd B fel cyniferydd y tebygolrwydd o'r ddau ddigwyddiad A a B, a'r tebygolrwydd o B :
Fel gwireb o debygolrwydd
Mae'r 'gwireb lluosi' yn cyflwyno cymesuredd ar gyfer digwyddiadau cwbwl unigryw:
Bernardo Bertolucci
Ffilmiau
Fe'i ganwyd yn Parma, yn fab i'r bardd Attilio Bertolucci. Athrawes oedd ei fam, Ninetta (Giovanardi). Brawd y dramodydd Giuseppe Bertolucci (1947–2012) oedd ef. Priododd Clare Peploe ym 1979.
C.P.D. Briton Ferry Llansawel A.F.C.
Clwb pêl-droed o Lansawel ym mwrdeistref Castell-nedd Port Talbot ydi C.P.D. Briton Ferry Llansawel (Saesneg: Briton Ferry Llansawel A.F.C.). Mae'r clwb yn uniad yn 2009 rhwng Briton Ferry Athletic FC a Llansawel FC. Mae'r clwb yn chwarae yng Nghynghrair Cymru (Y De), ail lefel pêl-droed yng Nghymru.
Yn ogystal â'r tîm dynion, ceir tîm datblygu; ieuenctid; menywod; ail dîm menywod wrth; a dan 16.
Maes
Mae'r clwb yn chwarae yn maes Yr Hen Ffordd (Old Road) yn Llansawel. Enillodd y maes statws Tier 2 gan Gymdeithas Bêl-droed Cymru a thros y blynyddoedd diweddar ychwanegwyd eisteddle grand, adnoddau i wylwyr anabl, adnoddau i'r wasg a mochelfa timau ('dugout') 13 person.
Herbert Bowden, Barwn Aylestone
Gyrfa Wleidyddol
Ar 20 Medi 1967, cafodd ei greu yn Arglwydd am oes gan ddefnyddio’r teitl Y Barwn Aylestone, o Aylestone yn Ninas Caerlŷr a daeth yn gadeirydd yr Awdurdod Teledu Annibynnol.
Cofeb Ryfel Llanerchymedd
Enwau ar y gofeb
bawd|Enwau ar cofeb ryfel Llanerchymedd
Dan Thomas
Gyrfa
Mae wedi perfformio yn y Gymraeg mewn nosweithiau gyda comedïwyr eraill fel Phil Cooper, ar gyfres gomedi Gwerthu Allan ar S4C, ar Radio Cymru ac ym Maes B yn yr Eisteddfod Genedlaethol.
Amlwythiant
bawd|300px|Llong gynwysyddion yn cael ei llwytho gan graen ym Mhorthladd [[Copenhagen]] System o gludiant nwyddau sy'n defnyddio cynwysyddion rhyngnodol (cynwysyddion llongau neu gynwysyddion  ISO) yw amlwythiant. Mae'r cynwysyddion o faint safonol ac maen nhw'n gallu cael eu llwytho a'u dadlwytho, eu pentyrru ar ben ei gilydd, eu cludo yn effeithlon dros bellter mawr, a'u trosglwyddo o un math o gludiant i un arall heb gael eu hagor. Mae'r system ar gyfer ymdrin â hwy wedi'i mecaneiddio yn llwyr fel bod yr holl drin a thrafod yn digwydd gyda chraeniau a wagenni fforch codi arbennig. Mae'r holl gynwysyddion wedi'u rhifo a'u tracio gan ddefnyddio systemau cyfrifiadurol.
Rob Schneider
Mae Rob Schneider (ganed Robert Michael Schneider; 31 Hydref, 1963) yn actor a gwneuthurwr ffilmiau Americanaidd.
C.P.D. Tref Aberdâr
Hanes
Mae gan y clwb hanes hir, anrhydeddus a chymleth.
Gordon's Gin
Brand o jin sych Llundeinig yw Gordon's Gin, a gynhyrchwyd gyntaf yn 1769. Y marchnadoedd gorau ar gyfer Gordon's yw'r Deyrnas Unedig, yr Unol Daleithiau, a Gwlad Groeg. Y cwmni gwirodydd Prydeinig Diageo sydd biau'r cwmni. Yn y Deyrnas Unedig, caiff ei wneud yn Nistyllfa Cameron Bridge yn Fife, yr Alban (er gall blasau gwahanol gael eu hychwanegu yn rhywle arall). Dyma'r jin Llundeinig sydd yn gwerthu orau yn y byd.
Dadhydriad
Diffyg yng nghyfanswm dŵr y corff, ynghyd â'r effaith mae hynny'n ei gael ar fetabolaeth, yw dadhydriad. Mae'n digwydd pan fydd mwy o ddŵr yn cael ei golli na'i yfed, fel arfer o ganlyniad i ymarfer corff, clefyd, neu dymheredd uchel. Gall dadhydriad ysgafn gael ei achosi gan droethlif troch, sy'n gallu cynyddu'r perygl o salwch datgywasgiad mewn plymwyr.
Gall y rhan fwyaf o bobl oddef gostyngiad o dri i bedwar y cant yng nghyfanswm dwr y corff heb drafferth neu effaith andwyol ar yr iechyd. Gall gostyngiad o bump i wyth y cant achosi blinder a phendro. Gall gostyngiad o ddeg y cant achosi dirywiad corfforol a meddyliol, ynghyd â syched eithafol. Mae gostyngiad o bymtheg i ddau-ddeg pump y cant o ddwr y corff yn farwol. Nodweddion dadhydriad ysgafn yw syched ac anesmwythyd cyffredinol, a gellir ei drin trwy yfed dŵr.
C.P.D. Tref Bwcle
Ffurfwyd y clwb yn 1977 ac maent yn chwarae eu gemau cartref ar faes Globe Way.
Pêl-droed yn Bwcle
Wedi'r Ail Ryfel Byd roedd clybiau Bwcle Wanderers a Bwcle Rovers yn chwarae yng Nghynghrair Cymru (Ardal Wrecsam) gyda Wanderers hefyd yn cyrraedd rownd derfynol Cwpan Amatur Cymru ym 1960-61 a 1975-75. Ym 1977 daeth y ddau glwb ynghŷd er mwyn ffurfio C.P.D. Tref Bwcle.
Y Wombles
Mae'r Wombles yn greaduriaid ffuglennol, blewog gyda thrwynau pigog, a grëwyd gan Elisabeth Beresford. Gwnaethant ymddangos yn gyntaf mewn cyfres o lyfrau plant o 1968 ymlaen. Maent yn byw mewn tyllau tanddaearol, ble maent yn anelu i helpu'r amgylchedd drwy gasglu ac ailgylchu sbwriel mewn ffyrdd creadigol. Er bod y Wombles yn honedig yn byw ym mhob gwlad dros y byd, mae straeon Beresford yn dilyn hanes trigolion Wimbledon Common yn Llundain.
Cofeb Ryfel Caergybi
bawd|Cofeb Rhyfel Caergybi Dadorchuddiwyd cofeb ryfel Caergybi yng Nghaergybi, Ynys Môn, yn 1923, fel teyrnged parhaol i'r dynion a'r merched oedd wedi marw yn y Rhyfel Byd Cyntaf (1914-1918).
Dad-ddofi
250px|bawd|Cyflwynwyd rhwng 800 – 1,150 ceffyl gwyllt, Konik, ar 56[[km² o dir ar brosiect dad-ddofi yn Oostvaardersplassen, yn Flevoland, Yr Iseldiroedd]] Cynlluniau cadwraeth ar raddfa eang yw dad-ddofi sydd yn ceisio adfywio ac amddiffyn bywyd gwyllt ac ehangu bioamrywiaeth mewn ecosystem benodol. Yn aml byddai hyn yn golygu ailgyflwyno rhywogaethau cynhenid, fel arfer rhywogaethau allweddol neu ysglyfaethwyr ar y brig, i'w cynefinoedd hanesyddol, mewn ymdrech i ddad-wneud effeithiau bodau dynol ar yr amgylchedd. Ffurf reoledig ar ailnaturio ydy dad-ddofi: nid yw'n galw ar fodau dynol i roi'r gorau i'w perthynas â'r amgylchedd, ond yn hytrach i ddefnyddio technegau cadwraethol a pheirianneg ecolegol i alluogi natur i ddychwelyd i ardaloedd sydd wedi'u hesgeuluso'n amgylcheddol, gan ddadwneud y difrod a wnaed gan ddiwydiannu, amaeth, trefoli, a llygredd. Y gobaith hir-dymor yw byddai adfer cynaladwyedd a phrosesau naturiol yn yr amgylchedd yn raddol yn creu ecosystem sydd yn gofalu am ei hunan heb ymyrraeth gan fodau dynol.
Ailgyflwyno rhywogaethau
bawd|Dad-ddofi ym Mharc Yellowstone trwy ail-gyflwyno'r [[blaidd]] Un o brif ddulliau dad-ddofi yw ailgyflwyno rhywogaethau, yn enwedig ysglyfaethwyr ar y brig a chigysyddion mawr sydd yn effeithio ar eu holl ecosystem drwy "rhaeadrau troffig". Un o’r achosion amlycaf yw dychweliad bleiddiaid i Barc Cenedlaethol Yellowstone yn Unol Daleithiau America. Pan ddaeth y blaidd yn ôl i’r ardal, bu’n rhaid i geirw ac elcod newid eu hymddygiad, a threulio llai o amser ger dyfrfannau. Oherwydd bu llai o bori gan lysysyddion yn y lleoedd hyn, tyfodd mwy o goed a blodau ar lannau afonydd, gan atynnu rhagor o adar a phryfed. Wrth i’r coedwigoedd ehangu, dychwelodd afancod hefyd i’r afonydd, gan greu amodau er lles pysgod, amffibiaid, a mamaliaid eraill megis dyfrgwn. Mae’r blaidd hefyd yn cystadlu â’r coiote, sydd yn bwydo ar gnofilod, ac felly mae poblogaethau llygod ac ati wedi tyfu sydd o fudd i adar ysglyfaethus, gwencïod, llwynogod, a brochod Americanaidd. Yn ogystal, bwyteir burgynnod a adewir gan fleiddiaid gan gigfrain ac eryrod. Mae eirth hefyd yn bwydro ar furgynnod a’r mwyar sydd yn niferus o ganlyniad i’r gostyngiad mewn pori gan lysysyddion.
Coetir Anian
Prosiect a weithredir gan elusen Sefydliad Tir Gwyllt Cymru yw Coetir Anian. Ei nod yw adfer coetir ac ailgyflwyno anifeiliaid coll ym Mynyddoedd Elenydd. Yn 2018, cyflwynwyd chwe cheffyl Konik i'r safle yn Mwlch Corog ger Machynlleth, gyda'r bwriad o gael y ceffylau i fwyta glaswellt y gweunydd ar yr ucheldir yno, gan alluogi i goed a phlanhigion eraill dyfu. Cafodd y dewis o geffylau Konik o Wlad Pwyl ei feirniadu gan ffermwr lleol, a ddywedodd: "Ma'en nhw wedi dod a merlod o Wlad Pwyl i bori, tra bod merlod cynhenid i Gymru fyny'r lôn."
Eliezer Ben-Yehuda
Palesteina
Priododd Ben Yehuda ddwywaith, i ddau chwiorydd. Bu farw ei wraig gyntaf, Devora (gŵr Jonas) ym 1891 o dwbercwlosis, a'i adael gyda phump o blant bach. [5] Ei dymuniad olaf oedd bod Eliezer yn priodi ei chwaer iau, Paula Beila. Yn fuan ar ôl marwolaeth ei wraig, Devora, bu farw tri o'i blant o ddifftheria o fewn 10 diwrnod. Chwe mis yn ddiweddarach, priododd Paula, who took the Hebrew name "Hemda." a gymerodd yr enw Hebraeg "Hemda." [7] Daeth Hemda Ben-Yehuda yn newyddiadurwr ac awdur cyflawnedig yn ei phen ei hun, gan sicrhau cwblhau'r geiriadur Hebraeg yn y degawdau ar ôl i Eliezer marwolaeth, yn ogystal â hyrwyddo codi arian a chydlynu pwyllgorau ysgolheigion ym Mhlaidleinaidd a thramor.
Llyfrau
Yn ei lyfr "Was Hebrew Ever a Dead Language", ceisiodd Cecil Roth gyfraniad Ben-Yehuda i'r iaith Hebraeg: "Cyn Ben-Yehuda, gallai Iddewon siarad Hebraeg; ar ôl iddo, fe wnaethant."
John Meirion Morris
Ganwyd Morris yn Llanuwchllyn, ger Bala, Gwynedd lle roedd ei rieni yn berchen ar siop. Rhwng 1956 a 1960, astudiodd yng Ngholeg Celf Lerpwl ac yna aeth ymlaen i wneud blwyddyn arall ôl-radd mewn cerflunio yn yr un coleg. Gweithiodd am gyfnod fel athro celf yn Llanidloes cyn cael ei swydd ddarlithio cyntaf yn Leamington Spa. Aeth ymlaen i ddarlithio ym Mhrifysgol Kumasi yn Ghana ac ym Mhrifysgol Lerpwl cyn treulio rhai blynyddoedd yn ddarlithydd ym Mhrifysgol Aberystwyth.
Sarah Breese
Comedi
Mae hefyd yn trefnu digwyddiadau comedi gydag Odd Night Out.
Hon yw Fy Fflam Fach I (cân)
Daeth yn anthem hawliau sifil yn y 1950au a'r 1960au o dan ddylanwad Zilphia Horton, Fannie Lou Hamer, ac yn arbennig y fersiwn gan Betty Fikes. Recordiwyd hi gan The Seekers ar gyfer eu halbwm Hide & Seekers (hefyd yn cael ei adnabod fel The Four & Only Seekers) yn 1964. Daeth yn gân boblogaidd i blant dros amser, a chafodd ei recordio a'i pherfformio gan Raffi yn the 1980au.
Castell Morlais
Ychydig sy'n weddill o'r castell a godwyd gan Gilbert de Clare, 3ydd Iarll Caerloyw. Cipiwyd y castell gan Madog ap Llywelyn ym 1294. Credir na chafodd y castell erioed ei gwblhau, gan ei fod yn rhy anghysbell i neb fyw ynddo. bawd|chwith|Rhai o nodweddion yr unig ystafell sy'n weddill o Gastell Morlais
Disgrifiad
Roedd gan y castell ward fewnol drionglog, gydag ochrau tua 45m o hyd, a beili tua 60m o led. Roedd gorthwr crwn tua 17m mewn diamedr yn y gornel ogleddol, gyda tŵr siâp D gyda grisiau yn y gornel dde-ddwyreiniol, a thŵr tebyg ar y wal ddeheuol. Rhwng y ddau hyn roedd y porthdy. Mae pydew dwfn o flaen y tŵr deheuol - y seston mae'n debyg. Does dim tŵr yn yr ochr orllewinol, ond mae tŵr siâp D yn y gornel dde-ddwyreiniol.Ychydig o'r castell sydd ar ôl heddiw, gydag un ystafell yn weddill ar waelod y gorthwr. Mae waliau isel o gwmpas y castell yn rhoi gwell syniad i ni o lle safai. Mae'r ffos yn ymestyn o gwmpas y castell, er bod un ochr wedi diflannu - oherwydd y chwarel galch fu yno unwaith, efallai. Mae cwrs golff 18 twll Castell Morlais i'r dwyrain o'r castell.
Daniel Gwydion Williams
Bywgraffiad
Mae Daniel yn byw ym Mhontardawe ac yn briod a ganddo ddau blentyn.
Barddoniaeth Saesneg Lloegr
Yr Adferiad a'r cyfnod newydd-glasurol (1660–1780au)
Yn ail hanner yr 18g, trodd nifer o lenorion at themâu gwledig ac eidylaidd, mewn adwaith yn erbyn Deddfau Cau'r Tiroedd Comin a'r Chwyldro Diwydiannol, gan greu'r hyn a elwir yn farddoniaeth natur. Ymhlith yr enwocaf o'r traddodiad hwn mae "Ode to an Evening" (1746) gan William Collins, "Elegy Written in a Country Churchyard" (1751) gan Thomas Gray, "The Village" (1783) gan George Crabbe, a "The Task" (1785) gan William Cowper. Y beirdd natur oedd y rhai i hebrwng cyfnod cynharaf Rhamantiaeth i lên Lloegr.
Oes Fictoria (1837–1901)
bawd|Rudyard Kipling Yng nghyfnod diweddar Oes Fictoria datblygodd sawl tuedd annibynnol ym marddoniaeth Saesneg Lloegr. Yn niwedd ei yrfa, trodd y nofelydd Thomas Hardy at gyfansoddi telynegion gyda'r un weledigaeth drist a thrugarog sy'n lliwio'i ryddiaith. Mynegir pesimistiaeth Ramantaidd, hiraethus mewn arddyll syml a chynnil gan A. E. Housman yn ei gyfrol A Shropshire Lad (1896). Dan ddylanwad llenorion Ffrainc, daeth y "dirywiaethwyr" i fri yn Lloegr, a'r blaenaf ohonynt oedd Ernest Dowson a'r Gwyddel Oscar Wilde a drigai yn Llundain. Nod y llên ddirywiaethol oedd i ddyrchafu celf uwchben natur, ac i arddel "celfyddyd er mwyn celfyddyd" ar draul confesiynau Oes Fictoria. Barddoniaeth soniarus, swyn-ganiadol a gyfansoddai Dowson, sy'n ymdrin â cholled a thorcalon a diflastod ar fywyd. Gosodai Wilde gwaith y Cyn-Raffaëliaid yn fodel i'w gerddi, yn eu plith "De Profundis" a "The Ballad of Reading Gaol". Bardd unigryw oedd yr Eingl-Indiad Rudyard Kipling, yr unigolyn ieuangaf i ennill Gwobr Lenyddol Nobel a hynny yn 1907. Sonir ei gerddi am brofiadau'r milwr yn yr Ymerodraeth Brydeinig yn aml, ac mae "If—" a gyhoeddwyd yn y gyfrol Barrack Room Ballads and Other Verses (1892) yn hynod o boblogaidd hyd heddiw.
Y Rhyfel Byd Cyntaf (1914–18)
bawd|chwith||Y gerdd "Anthem for Doomed Youth" yn llaw'r bardd, Wilfred Owen. Crewyd etifeddiaeth eang o farddoniaeth ingol, drawiadol gan brofiad milwyr yn y Rhyfel Byd Cyntaf. Bu ambell fardd delfrydgar yn canu clodydd gwladgarol, er enghraifft Rupert Brooke yn ei linellau "If I should die, think only this of me: / That there's some corner of a foreign field / That is for ever England", ond ar y cyfan mynegir chwerwder a realaeth erchyll gan feirdd y ffosydd, yn eu plith Wilfred Owen, Siegfried Sassoon, ac Isaac Rosenberg.
Ers yr Ail Ryfel Byd (1945–presennol )
bawd|Cerflun o Philip Larkin yn [[Kingston upon Hull.]] Yn ail hanner yr 20g, blodeuai nifer o fudiadau ym marddoniaeth Lloegr. Efelychwyd swrealaeth y Cymro Dylan Thomas gan George Barker ac eraill yn "yr Apocalyps Newydd". Datblygodd adwaith yn y 1950au, dan yr enw syml "The Movement", a nodweddir gan gerddi tawel, eironig, a "gwrth-ramantaidd". Prif feirdd y mudiad yma oedd Philip Larkin, Donald Davie, a Thom Gunn. Mynegir pesimistiaeth gan Larkin yn debyg i'w ysbrydoliaeth Hardy. Traddodiad anfodernaidd yw hwn sydd yn nodweddiadol o hynt barddoniaeth Lloegr, a gafodd ei barhau gan John Betjeman a Tony Harrison. Ni ellir categoreiddio gwaith Ted Hughes yn hawdd o ran mudiad neu ysgol farddoniaeth, ac yn bosib efe oedd bardd pwysicaf Lloegr yn ail hanner yr 20g. Dylanwadwyd arno'n fawr gan D. H. Lawrence, ac ymdriniai'r rhan fwyaf o'i waith â natur.
Mary Bevan
Bu farw Mary, o glefyd malaria yn ôl pob tebyg, ar 3 Chwefror 1819. Bu farw ei phlentyn bythefnos ynghynt, ar 20 Ionawr, a Thomas hefyd, ar 30 Ionawr. Claddwyd hwy ym mynwent Tamatave ar arfordir orllewinol Madagasgar.
Jeremy Bentham
Syniadaeth wleidyddol a chyfreithiol
Gwaith mawr ei oes oedd cyfansoddi a darparu ei lyfrau i'r wasg, ac yr oedd yn byw o'r bron yn feudwyol yn Sgwâr y Frenhines, Westminster. Dyn rhyfedd oedd Bentham, ond cafodd fywyd ffodus a bu'n gyfeillgar â nifer o feddylwyr mawr yr oes gan gynnwys James Mill a David Ricardo. Er iddo gael ei fagu'n Dori, trodd yn ddemocrat pybyr dan ddylanwad meddylfryd yr Oleuedigaeth. Yn 1809, ysgrifennodd pamffled o blaid etholiadau blynyddol, ehangu'r etholfraint, a'r bleidlais gudd, A Catechism of Parliamentary Reform, a gyhoeddwyd yn 1817. Dadleuodd Bentham dros alluogi menywod i lywodraethu a ddiwygio'r gyfraith parthed ysgariad. Amlinellodd ei syniadau ynglŷn â diwygio carchardai a'r farnwriaeth yn Panopticon a Plan of a Judicial Establishment. Ysgrifennodd lawer o erthyglau i'r Westminster Review, cylchgrawn radicalaidd a sefydlwyd ganddo ef yn 1823, ac i'r Annals of Agriculture gan Arthur Young. Un o'i gampau anorffenedig oedd ei ymdrech i gyfundrefnu'r gyfraith gyfansoddiadol, a gyhoeddwyd ar ffurf un gyfrol, y Constitutional Code, wedi ei farwolaeth.