cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Homograffeg
Cymhareb draws
gyfesurynnau homogenaidd
[k : 1]
Saws Tabasco
Amrywiaethau
Yn ystod yr 20g, dechreuodd fasnachu blasau newydd o saws Tabasco, megis Tabasco Garlic, Tabasco Chipotle a Tabasco Green Pepper neu Tabasco Habanero (nid yw'r blasau hyn ar gael yn yr holl wledydd lle mae'n cael ei farchnata) yr amrywiad gwreiddiol. Mae'r cynnyrch yn cael ei werthu mewn 165 o wledydd.
Friedensreich Hundertwasser
bawd|250px|Toiledi Hundertwasser Ymysg ei waith yw’r Hundertwasserhaus yn Fienna a Thoiledu Hundertwasser yn Kawakawa, Seland Newydd; symudodd o i'r dref tuag at ddiwedd ei fywyd.
Rhestr o warchodfeydd Ymddiriodolaeth Bywyd Gwyllt Gorllewin a De-orllewin Gymru
Allt Pencnwc
Clogwyn Redley, Bae Caswell
Coed Brynna a Chors Llanharan
Cetyn
Hanes
Mae yna lawer o wahanol fodelau, wedi'u rhannu'n fathau a meintiau; eto, yn gyffredinol, mae israniad.
Morffedd
Diffiniad
Ar gyfer sawl categori cyffredin, mae gwrthrychau hefyd yn setiau (yn aml, gyda strwythurau ychwanegol iddynt), ac mae morffeddau'n ffwythiannau o un gwrthrych i un arall. Felly, mae'r tarddiad a'r targed yn aml yn cael eu galw'n "parth" a "chyd-barth".
Langrigg
Pentrefan yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Langrigg. Mae'n gorwedd i'r gogledd-ddwyrain o Aspatria ac i'r de o Abbeytown, ychydig i'r de-orllewin o bentref Bromfield. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Bromfield yn awdurdod unedol Cumberland.
Rhestr o warchodfeydd Ymddiriodolaeth Bywyd Gwyllt Gorllewin a De-orllewin Gymru
Coed Peel, Ystum Llwynarth
Gofod affin
Eglurhad
Gofod affin yw'r hyn sy'n weddill o'r gofod fector wedi i chi anghofio pa bwynt yw'r tarddiad. Drwy ychwanegu trawsfudiadau i'r mapiau llinol, awn ati i anghofio pa bwynt yw'r tarddiad; drwy hyn, mae'r gofod affin nawr yn ofod fector. ).
Morffedd
Diffiniad
Mae gan morffeddau weithrediadau rhannol, deuol (partial binary operation) a elwir yn "gyfansoddiad". Diffinnir dau forffedd f ac g os a dim ond os yw mai targed f yw'r tarddiad g, a dynodir hyn fel g ∘ f (neu weithiau fel g f). Tarddiad g ∘ f yw tarddiad f, a tharged g ∘ f yw target g. Mae'r cyfansoddiad hwn yn bodloni'r ddwy wireb:
Gofod affin
Eglurhad
Er enghraifft: Mae Awen yn gwybod yn bendant pa bwynt gwirioneddol yw'r tarddiad, ond cred Bob mai pwynt arall (fe wnawn ei alw'n
Rhestr o warchodfeydd Ymddiriodolaeth Bywyd Gwyllt Gorllewin a De-orllewin Gymru
Coed y Bedw,Pentyrch
Francesco Bartolomeo Rastrelli
Bywgraffiad
Prosiect olaf a mwyaf uchelgeisiol Rastrelli oedd y Convento Smolny yn St Petersburg lle bu'r Ymerodres Elizabeth yn treulio gweddill ei bywyd. Bwriadwyd i dŵr clochdy'r conventio bod yr adeilad talaf yn St Petersburg a Rwsia i gyd. Ond daeth marwolaeth Elizabeth ym 1762 a gobeithion Rastrelli i gyflawni'r dyluniad mawreddog hwn i ben heb ei gwblhau.
Bu'r i'r ymerodres newydd, Catherine II ymwrthod a phensaernïaeth Faróc gan ei ddisgrifio fel hufen chwisg hen ffasiwn", a bu rhaid i'r pensaer oedrannus ymddeol i Courland lle bu'n goruchwylio cwblhau ac addurno'r palasau dugol.
Rhestr o warchodfeydd Ymddiriodolaeth Bywyd Gwyllt Gorllewin a De-orllewin Gymru
Cors Goch, Llanllwch
Dôl Trewalkyn
Glasbury Cutting
Gorllewin Williamston
Llyn Fanod
Nant Melin
Pant Da
Pwll Waun Cynon
Josef Holbrooke
Cysylltiadau Cymreig
Hyd marwolaeth Scott-Ellis ym 1946, bu Scott-Ellis yn gweithredu fel noddwr i Holbrooke gan roi cymhorthdal at gynnal ei berfformiadau a gan gyhoeddi llawer o'i waith.
Ademola Lookman
Gyrfa Clwb
Yn Ionawr 2018 trefnodd rheolwr Everton Sam Allardyce ei roi ar fenthyg i Derby County ond mynnodd Lookman ar drywydd gwahanol ac aeth ar fenthyg i dîm Almaenig RasenBallsport Leipzig, lle sgoriodd pum gôl mewn 11 gêm - a gwnaeth argraff dda iawn allan yn yr Almaen. Daeth y cytundeb i ben yn Mai 2018.
Gyrfa Genedlaethol
Mae Ademola'n chwarae i dîm dan-21 Lloegr; roedd yn rhan allweddol o'r tîm a enillodd y twrnamaint dan-21 yn Japan yn 2018.
Data cysylltiedig
bawd|Deiagram yn dangos pa setiau Data Agored Cysylltiedig oedd wedi'u cysylltu â'i gilydd yn Chwefror 2017. Cafodd hwn ei gynhyrchu gan brosiect Linked Open Data Cloud. Ym maes cyfrifiadureg, mae data cysylltiedig (Saesneg: linked data, yn aml yn cael ei ysgrifennu â phrif lythrennau) yn ddull o gyhoeddi data strwythuredig fel y gellir ei gysylltu a'i wneud yn fwy defnyddiol trwy ymholiadau semantaidd. Mae'n adeiladu ar safonau technolegau'r We fel HTTP, RDF a URIs, ond yn hytrach na'u defnyddio i weini tudalennau gwe i ddarllenwyr dynol yn unig, mae'n eu hymestyn i rannu gwybodaeth mewn ffordd y gellir ei ddarllen yn awtomatig gan gyfrifiaduron. Rhan o weledigaeth data cysylltiedig yw bod y rhyngrwyd yn dod yn gronfa ddata byd-eang.
Gall data cysylltiedig hefyd fod yn ddata agored, fel arfer yn cael ei ddisgrifio fel data agored cysylltiedig (Saesneg: linked open data).
Pwynt anfeidredd
Mewn geometreg, pwynt dychymygol ar "ddiwedd" pob llinell yw pwynt anfeidredd (neu weithiau: 'pwynt ideal' ).
Geometreg hyperbolig
Mewn geometreg hyperbolig, gelwir y pwyntiau anfeidredd yn aml yn "bwyntiau ideal". Yn wahanol i geometreg Euclidaidd ac eliptig, mae gan pob llinell ddau bwynt anfeidredd.
Bob y Bildar
Sioe deledu animeiddiedig i blant ym Mhrydain yw Bob y Bildar, a grëwyd gan Keith Chapman (yr un peth a Ffi-Ffi a'i Ffrindiau a Patrôl Pawennau). Yn y gyfres wreiddiol, mae Bob yn ymddangos mewn symudiad stop sydd wedi cael ei animeiddio fel contractwr adeiladu, yn arbenigo mewn gwaith maen, ynghyd â'i gydweithiwr Wendy, cymdogion a'i ffrindiau amrywiol gyda'i gang o gerbydau ac offer. Darlledir y sioe mewn sawl gwlad, ond mae'n cael ei dargedu yn bennaf ar gyfer yr Deyrnas Unedig lle mae Bob yn cael ei leisio gan yr actor Seisnig, Neil Morrissey. Cafodd y sioe ei chreu'n ddiweddarach gan ddefnyddio animeiddiad CGI gan ddechrau gyda'r gyfres 'SPIN-off Ready, Steady, build!'.
Cinio Dydd Sul
Daeth y cinio dydd Sul yn bryd a oedd yn cael ei fwyta ar ôl gwasanaethau Cristnogol yn y bore. Mae'r arferiad o gael pryd mawr o fwyd yn dilyn gwasanaethau i'w weld mewn diwylliannau Ewropeaidd eraill ac mewn gwledydd Cristnogol o amgylch y byd.
Ffriganiaeth
Tra bod figaniaid yn osgoi prynu cynnyrch anifeiliaid fel gwrthdystiad yn erbyn egsploetio anifeiliaid, mae ffriganiaid - mewn theori, o leiaf - yn osgoi prynu unrhywbeth fel gweithred o wrthdystiad yn erbyn y system fwyd yn gyffredinol.
O. P. Huws
Roedd yn gynghorydd Plaid Cymru dros Llanllyfni a Nantlle ar Gyngor Sir Gwynedd hyd at 2012.
Neville Alexander
Ar ôl Apartheid
Yn 2002 ysgrifennodd ragair i gyfieithiad Swlw o'r Maniffesto Comiwnyddol. Ynddo mae'n nodi pwysigrwydd ac ymnerthiad cyhoeddi'r Maniffesto mewn iaith frodorol, er cyn-hwyred y gwnaed hynny, sy'n profi bod y "political education of the emerging leadership of the working class in colonial and postcolonial Africa took place in the languages of the colonial masters, i.e., in French and English".
Yn 2004, cyd-gadeiriodd bwyllgor llywio newydd ar gyfer yr Implementation of the Language Plan of Action for Africa (ILPAA) yn Yaoundé, prifddinas Camerŵn.
Roedd hefyd yn argymell ail-safoni Affricaneg.
Palesteina dan Fandad
Cyd-destun
Yn ogystal â chytundeb ddirgel Sykes-Picot yn 1916 fe addawodd Lywodraeth Prydain y byddai'n sefydlu 'Mamwlad Iddewig' ym Mhalesteina — yr hyn a elwir yn 'Datganiad Balfour'. Doedd yr union dirogaeth heb ei gadarnhau na chwaith beth oedd wir ystyr y gair mamwlad gan fod y Datganiad hefyd yn addo cydnabod hawliau pobl Arabaidd frodorol y rhanbarth.
Demograffeg
bawd|dde|300px|Memorandwm Mandad a gyflwynwyd i Senedd Prydain, Rhagfyr 1922 Roedd y tiriogaeth wedi gweld ymdufo bwriadol a chyson gan Iddewon fel rhan o'r aliya i'w wlad a thrwy mudiadau Seionistaidd fel Chofefei Tzion. Erbyn i Brydain gymryd rheolaeth o'r tiriogaeth roedd yr "Yishuv" (gymuned Iddewig) wedi dechrau adeiladu ei system addysg, iechyd, amddiffyn a thirfeddiannu ei hun, yn ogystal ag adfer yr iaith Hebraeg o dan arweiniad ac ysbrydoliaeth pobl fel Eliezer Ben-Yehuda.
Cafodd yr ardal ei farcio gan fewnfudo mawr gan Iddewon Ewropeaidd ar ôl i'r Brydeinig ymgymryd â'r mandad yn 1920. Arweiniodd hyn at gynnydd yn lefel y gwrthdaro ac yn y pen draw, mwy o wrthryfel a gwrthdaro treisgar rhwng Iddewon a Arabaidd. Yn 1947, torrodd rhyfel cartref rhwng y partïon.
Poblogaeth 1850—1915 (dan rheolaeth Otomanaidd)
Yn seiliedig ar niferoedd y hanesydd Justin McCarthy (Poblogaeth Palesteina, Hanes y Boblogaeth ac Ystadegau'r Cyfnod Ottomaniaid Hwyr a'r Mandad; Gwasg Prifysgol Columbia; ISBN 0-231-07110-8)
Morgi rhesog
Mae'r morgi rhesog yn ail yn unig i'r morgi mawr gwyn am y nifer o ymosodiadau marwol ar bobl.
Jessie Penn-Lewis
Llyfryddiaeth (rhannol)
• Spiritual Warfare
• The Centrality of the Cross
• Pa Fodd i Ddal i fyny Gymundeb a Duw
• War on the Saints (gyda Evan Roberts)
Afuad gwelw Gwenffrewi
Disgrifiad
Mae'r coesynnau bach yn 1.5–4.5 mm o led, yn wyrddlas ac yn dryloyw, gan lifo i'w gilydd fel arfer ar ffurf plethwaith. Mae'r dail ochrol hyd at tua 2 mm o hyd a lled, yn fwy neu'n llai bob yn ail, ac yn grwm.
Walter Sisulu
Anrhydeddau
Yn 1992, dyfarnwyd yr "Isitwalandwe Seaparankoe" i Walter Sisulu, yr anrhydedd uchaf a roddwyd gan yr ANC, am ei gyfraniad i'r frwydr rhyddhâd yn Ne Affrica. Dyfarnodd llywodraeth India y "Padma Vibhushan" iddo ym 1998. Rhoddwyd "angladd swyddogol arbennig" i Walter Sisulu ar 17 Mai 2003. Yn 2004 fe'i pleidleisiwyd ef yn rhif 33 yn pôl corfforaeth ddarlledu'r SABC3 yn 'Great South Africans'.
Henry Owen
Cefndir
Ganwyd Henry Owen yn Nhan-y-gadair, Dolgellau. Cafodd ei addysg yn Ysgol Rhuthun ac yna yng Ngholeg yr Iesu, Rhydychen pan oedd yn 19 mlwydd oed. Bu yno Rhydychen o 1736 hyd nes iddo raddio, ym 1739. Fe raddiodd eilwaith, mewn meddygaeth ym 1746 gan gymryd ei M.D. ym 1753. Fe'i urddwyd ym 1746, a bu'n gurad ac yn feddyg yng Nghaerloyw am dair mlynedd. Terfynodd ei waith meddygol rwydro wedi hynny, oherwydd salwch. Daeth yn gaplan i ŵr bonheddig, a rhoddodd hwnnw iddo, ym 1752, reithoraeth Terling yn Essex — roedd hefyd yn gurad yn Stoke Newington.
Cneuen yr India
Coginio
Mae hefyd yn un o gynhwysion rhai mathau o gyri yn yr yn India a rhai prydau o fwyd y Dwyrain Canol, yn enwedig yn Nhwrci, Syria a Libanus
Windham Wyndham-Quin, 5ed Iarll Dunraven a Mount-Earl
Bywyd Personol
Cafodd ei addysgu yng Ngholeg Eton a'r Coleg Milwrol Brenhinol, Sandhurst.
Edwin Landseer
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Edwin Henry Landseer:
Theorem Olaf Fermat
, ac
Datganiadau
yn set o rifau naturiol 1, 2, 3, ...; boed
Triawdau Pythagoraidd
. Os yw
yn driawd Pythagoraidd, yna mae
Theorem Olaf Fermat
Datganiadau
Yn y canlynol, bydd y datrusiad i
Richard Owen (Y Diwygiwr)
Diwygiwr a gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd oedd Richard Owen (1839 – 16 Chwefror 1887). Cafodd ei fagu yn Ystum Werddon, Llangristiolus, Ynys Mon. Ei fam oedd Mary Owen a'i dâd John Owen. Bu farw ei dad pan oedd yn 11 mlwydd oed a fe gollodd ei frawd hynnaf ar ôl tua blwyddyn.
Delyth Jewell
Bywyd personol
Mae'n byw ym Mynwent y Crynwyr. Mae hi'n chwaer i'r academydd ac awdur Rhianedd Jewell.
Theorem Olaf Fermat
Datganiadau
, yna bydd
William Ormsby-Gore
Gyrfa
bawd|chwith|Neuadd Brogyntyn Ymunodd Ormsby-Gore â'r Fyddin Brydeinig a fel cornet ym 1798 bu'n is-gapten yn gatrawd 1af Gwarchodwyr y Dragŵn ym 1800. Fe'i dyrchafwyd yn gapten ym 1802, yn uwchgapten ym 1802 ac yn uwchgapten breiniol ym 1813. Aeth ar hanner cyflog gyda'r 86fed gatrawd y Troedfilwyr ym 1815. Ymadawodd y Fyddin ym 1829.
Ystadegaeth gasgliadol
Cyflwyniad
O dderbyn damcaniaeth am boblogaeth (y dymunir ddod i gasliadau am hynny) yna mae ystadegaeth gasgliadol yn cynnwys dau beth: yn gyntaf, dewis model ystadegol addas o'r broses sy'n cywain y data, ac yn ail, diddwytho gosodiadau o'r model.
George Alfred Walker
Roedd George Alfred Walker (Graveyard Walker) (27 Hydref 1807 – 6 Gorffennaf 1884) yn ddiwygiwr glanweithiol Seisnig a fu'n ymgyrchu dros ddiwygio ymarferion claddu er mwyn rhwystro lledaenu haint.
Myfi Morris, y Faciwî
Pan gafodd ei thad ei alw i'r fyddin, a phan ddechreuodd y bomiau ddisgyn, roedd yn rhaid iddi symud i fyw gyda'i Yncl Peris a'i Anti Gwyneth.
Dadansoddi data
Mae dadansoddi data yn broses o archwilio, glanhau, trawsnewid a modelu data gyda'r nod o ddarganfod gwybodaeth ddefnyddiol, dod i gasgliadau, a chefnogi'r broses o wneud penderfyniadau. Mae gan ddadansoddi data sawl agwedd a thechnegau amrywiol o dan amrywiaeth o enwau. Caiff ei ddefnyddio mewn gwahanol feysydd busnes, gan gynnwys gwyddoniaeth a gwyddorau cymdeithasol, lle mae dadansoddi data'n chwarae rhan allweddol gan droi'r broses o wneud penderfyniadau yn broses mwy gwyddonol.
Cwmni Dawns Werin Caerdydd
Perfformio
Mae'r cwmni'n cynnal gwahanol fathau o berfformiadau ac yn perfformio am wahanol resymau. Byddant yn dawnsio a chynnal twmpath dawns gyda galwr a cherddoriaeth fyw a hefyd yn cymryd rhan mewn perfformiadau ail-hanesu (re-enactments) o draddodiadau gwerin Cymru.
Anrhydeddau a Gwobrau
Anrhydeddwyd dau o aelodau selocaf y Cwmn, Gill a Dai Evans fel Llywyddion y Dydd yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Caerdydd 2018 oherwydd eu gwasanaeth i ddawnsio gwerin Gymreig ac i fywyd Cymraeg Caerdydd.
Rachel Barrett
Roedd Rachel Barrett (12 Tachwedd 1875 - 26 Awst 1953) yn swffragét a golygydd papur newydd o Gaerfyrddin. Ar ôl mynychu Prifysgol Aberystwyth daeth yn athrawes gwyddoniaeth. Yn 1906, rhododd y gorau ar hyn ar ôl clywed Nellie Martell yn siarad am y bleidlais i ferched. Daeth yn aelod o'r Undeb Cymdeithasol a Gwleidyddol y Merched (neu WSPU) a symudodd i Lundain. Ym 1907 daeth yn drefnydd i'r WSPU ac ar ôl Christabel Pankhurst ffoi i Paris, gofynnwyd i Barrett fod yn gyd-drefnydd yr ymgyrch WSPU. Yn 1912, er nad oedd ganddi gefndir newyddiadurol, cafodd ofalu am y papur newydd The Suffragette oedd newydd ei ffurfio. Cafodd Barrett ei arestio ar fwy nag un achlysur ar gyfer gweithgareddau sy'n gysylltiedig â'r mudiad pleidleisio a rhwng 1913 a 1914, treuliodd amser yn anhysbys gan osgoi ail-arestio.
Creision
250px|bawd|Creision bawd|250px|Pecyn creision 'Jones o Gymru' bawd|250px|Creision tonnog Mae creision neu creision tatws neu crisps yn fyr-bryd boblogaidd iawn yn fyd-eang a cheir sawl gwahanol fath. Yn fras, mae'r creision yn dafellau tenau iawn o datws wedi eu ffrio ac yna ychwanegu â blasau gwahanol - halen a finegr, caws a winwns, tomato ac yn y blaen. Yn ogystal â chreision o datws, ceir bellach greision o lysiau eraill megis pannas, betys a thatws melys.
Siloa, Aberdâr
Gofalaeth Silyn Evans, 1880–1930
Cynhaliwyd adnewyddiadau helaeth ym 1890 ar gost o £1,100. Cynhaliwyd gwasanaethau Jiwbilî i ddathlu clirio'r dyledion a daeth yn sgil y gwaith hwn ym mis Ionawr 1905 gan gyd-daro â'r Diwygiad.
Bara fflat
Nodweddion Rhanbarthol
Ceir amrywiaeth o'r bara yma yng Ngwlad Groeg ond sydd ychydig yn denheuach a gelwir hi'n fara pita. Mae'r ffilo o Wlad Groeg hefyd yn debyg i'r bara yufka Twrceg. Daw'r gair "filo" o'r Groeg φύλλο = "deilen" (sillefir hefyd yn fillo neu fyllo yn Saesneg) neu'r malsoukayng Ngogledd Affrica. Ceir amwyriaethau arbenigol ar y bara yma megis, spanakopita, galaktoboureko neu brik sef dymplings wedi eu ffrio mewn gwledydd fel Twnisia.
Garfield Owen
Fe'i ganwyd yn Llanharan. Cafodd ei addysg yn yr Ysgol Ramadeg y Bont-faen.
Thomas Wynford Rees
Cefndir
Priododd yn 1926 â Rosalie, merch hynaf Syr Charles Innes a bu iddynt un mab (Peter Rees, A.S. (C) Dover), ac un ferch. Cydnabyddid ef yn un o filwyr dewraf Cymru yn ystod a rhwng y ddau ryfel byd.
Model ystadegol
Yn ôl y mathemategwyr Konishi & Kitagawa, ceir tri phwrpas i fodelu ystadegol:
Diffiniad ffurfiol
Caiff model ystadegol ei ddiffinio fel pâr, lle mae S yn nodi set o arsylwadau, h.y. mae'r gofod sampl , a lle mae \mathcal{P} yn set of ddosbarthiad tebygol (probability distributions) ar S.
Alexandria Ocasio-Cortez
Hi yw'r ddynes ifancaf i fod yn aelod o Gyngres yr Unol Daleithiau.
Crochendy Nantgarw
Sefydlu
Roedd Billingsley wedi bod yn allweddol wrth ddatblygu'r rysáit porslen ar gyfer cwmni Flight, Barr & Barr yn Royal Worcester, Caerwrangon. Roedd ef a Walker wedi llofnodi cytundeb i beidio â datgelu eu rysáit porslen newydd i drydydd parti, ond nid oedd cymal yn eu hatal rhag defnyddio'r rysáit honno eu hunain. Roeddynt wedi gadael Caerwrangon yn gyfrinachol gan ddechrau'r fenter yn Nantgarw gyda dim ond £250 i fuddsoddi yn y prosiect rhyngddynt. Erbyn Ionawr 1814, roedd yr entrepreneur a'r Crynwyr, William Weston Young, eisoes wedi dod yn brif ddeiliad y cyfranddaliad yn y fenter, wedi buddsoddi £630 i'r cyfnod cynhyrchu cyntaf yn Nantgarw. Fel mae ei ddyddiaduron yn Archifdy Morgannwg yn tystio, lle cofnodir taliadau i Mr "Bealey;" ffugenw bu Billingsley yn ei ddefnyddio ers gadael Royal Worcester.
T.G. Walker
Ei gylch
TedBreeze Jones, Charles Tunnicliffe
National Hockey League
Cafodd y National Hockey League ei threfnu ar Tachwedd 26, 1917, yn y Windsor Hotel yn Montreal yn dilyn atal holl weithredoedd ei rhagflaenydd, y National Hockey Association (NHA), a sefydlwyd yn 1909 yn Renfrew, Ontario. Cymerodd yr NHL le'r NHA ar unwaith fel un o'r cynghreiriau oedd yn cystadlu am Gwpan Stanley mewn cystadleuaeth rhyng-gynghreiriol cyn i gyfuno a chau nifer o gynghreiriau adael yr NHL fel yr unig gynghrair oedd yn cystadlu am y Cwpan yn 1926.
Baner Swrinam
Baner cyn 1975
Noder bod baner y Llywodraethwr (ar ran yr Iseldireodd) rhwng 1959-1975, yn gwneud defnydd o liwiau baner yr Iseldiroedd - coch, gwyn a glas.
William Jones (hanesydd)
Cefndir
Prentisiwyd ef i deilwra yng Nghaernarfon ym 1841, ond ar wahan i gyfnod byr ym Mhorthmadog treuliodd ei fywyd mewn busnes yn Llangollen, a bu farw yna ar 30 Ionawr 1903. Rhannodd y wobr gydag Owen Wynne Jones (Glasynys) am draethawd ar hynafiaethau plwyf Beddgelert mewn eisteddfod yno ym 1860, a dyma'r traethawd hwn a deunyddiau eraill a gasglwyd ganddo a oedd yn sail i Bedd Gelert, 1899, gan DE Jenkins. Cyhoeddwyd ei draethawd ar ddaeareg Sir Gaernarfon, yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Caernarfon 1862, a enillodd lawer o ganmoliaeth, yn Y Brython, 1862, 75-93, ac ailargraffwyd dan deitl Llawlyfr ar Ddaeareg Sir Gaernarfon, 1863.
Grisial
bawd|Grisialau o [[Pyrit haearn|byrit haearn ar garreg o glai o Sbaen. Maint y crisial mwyaf: 31 mm o hyd a 512 g.]] Deunydd soled lle mae'r atomau a'r moleciwlau wedi'u gosod mewn haenau trefnus i greu strwythur microsgopig yw grisial neu crisial (enw gwrywaidd). Mae'r haenau hyn wedi'u cyplysu i ffurfio dellt sy'n ymestyn i bob cyfeiriad. Gellir adnabod math unigol o risial yn aml oherwydd ei siâp geometrig e.e. diamwnt, halen neu bluen eira. Gelwir yr astudiaeth o grisialau, y mathau a'u ffurfiad, yn grisialeg.
Morgan Owen (bardd a llenor)
bawd|moroedd/dŵr (2019)Bardd a llenor Cymreig sy'n hanu o Ferthyr Tudful yw Morgan Owen (ganed 13 Ionawr 1994).
Barddoniaeth
Mae'n rhan o gynllun 'Awduron wrth eu Gwaith' Gŵyl y Gelli. Fis Hydref 2018, ef oedd un o bedwar bardd a gymerodd ran yn Her 100 Cerdd Llenyddiaeth Cymru,, ynghyd ag Osian Owen, Caryl Bryn, a Manon Awst; a'r un flwyddyn, ef oedd bardd preswyl Arddangosfa Bensaernïaeth Y Lle Celf yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Caerdydd 2018. Mae wedi cyhoeddi gwaith yn O'r Pedwar Gwynt, Barddas, ac Y Stamp, ymysg llefydd eraill. Enillodd Dlws Coffa D Gwyn Evans yn 2017 a 2018, sef tlws a roddir gan y Gymdeithas Gerdd Dafod am y gerdd orau mewn cystadleuaeth i feirdd dan 25 oed. Ym mis Ebrill 2018, dyfarnwyd iddo Ysgoloriaeth Gerallt gan Y Gymdeithas Gerdd Dafod i fynychu cwrs cynganeddu dwys yn y Tŷ Newydd; ac yn ddiweddarach yn y flwyddyn, fe’i comisiynwyd gan y Y Senedd i gyfansoddi cerddi yn ymateb i nodweddion pensaernïol yr adeilad. Fe'i penodwyd yn Fardd y Mis BBC Radio Cymru ar gyfer mis Ionawr 2019.
Lansiwyd ei gasgliad cyntaf o gerddi, pamffled dan y teitl moroedd/dŵr, yng Ngŵyl Arall, Caernarfon, fis Gorffennaf 2019. Cerddi am foroedd a dyfrffyrdd yw cynnwys y pamffled; ceir yn y casgliad fyfyrio ynghylch y ffin annelwig rhwng afonydd a'r môr, a'r modd y gall aberoedd fod yn gyfrwng i brofiadau dyn. Cyhoeddwyd y pamffled gan Gyhoeddiadau'r Stamp, ac mae'n cynnwys delweddau gan yr artist Timna Cox mewn ymateb i rai o'r cerddi. Enillodd y casgliad hwn wobr Michael Marks am Farddoniaeth yn yr Ieithoedd Celtaidd yn Rhagfyr 2019.
Kate Williams
Gallai Kate Williams gyfeirio at un o sawl person:
Dawnswyr Nantgarw
Hanes
Bwriad y cwmni oedd atgyfodi rhai o hen draddodiadau a dawnsfeydd Cwm Taf a Morgannwg, i'r safon uchaf posib ac i ddod a dawnsio gwerin a'r diwylliant gwerin Cymreig yn ôl i gymoedd y Rhondda a Dyffryn Taf. Maent yn ymarfer bellach yng nghlwb cyn-filwyr Ffynnon Taf.
Taenlen
Rhaglen gyfrifiadurol sy' gymorth i storio a rhoi trefn ar ddata yw taenlen (Saesneg: Spreadsheet); gwnâ hynny ar ffurf tabl. Datblygodd taenlenni o ffurf bapur, analog, a ddefnyddiwyd mewn cyfrifeg (accountancy) ers y 1970au.
Baner Guadeloupe
Baneri Annibyniaethol
Mae mudiadau pro-annibyniaeth arall l'Union populaire pour la libération de la Guadeloupe yn arddel baner genedlaethol debyg i faner Swrinam, y cyn-drefedigaeth i'r Iseldiroedd yn Ne America. Mae i'r faner yr un lliwiau ond bod cymuseredd y streipiau'n wahanol a'r seren aur yn maner Guadeloupe yn agos i'r mast (hoist) tra bod un Swrinam yng nghanol y faner.
Griffith Rowlands
Llawfeddyg o Gymro oedd Griffith Rowlands (9 Ebrill 1761 – 29 Mawrth 1828).
Oliver 'Tuku' Mtukudzi
Marwolaeth
Bu farw ar 23 Ionawr 2019 mewn clinic yn Harare, prifddinas Simbabwe o salwch wedi dioddef o Diabetes. Trwy gyd-ddigwyddiad rhyfeddol, roedd ei farwolaeth union flwyddyn wdi marwolaeth Hugh Masekela, trwmpedwr a chanwr a adnabyddwyd fel 'Tâd Jazz De Affrica' a oedd yn gyfaill i Tuku ac a wnaeth hefyd ddefnyddio ei gerddoriaeth er mwyn lledu neges wleidyddol - yn erbyn Apartheid yn achos Masekela.
Alun Herbert Davies
Gyrfa
Ac eithrio'r byd llyfrau, crefydd oedd y maes oedd agosaf at ei galon a does dim amheuaeth na roddodd ei ddoniau oll at wasanaeth ei eglwys, ei enwad a mudiadau crefyddol ehangach. Roedd yn Gristion pybyr, yn flaenor ordeiniedig gydag Eglwys Bresbyteraidd Cymru (er 1956) ac yn bregethwr lleyg grymus a thra phoblogaidd. Daliodd y swyddi uchaf gyda'r enwad yn ganolog: bu'n Llywydd Cymdeithasfa'r De yn 1980, yn Llywydd y Gymanfa Gyffredinol (1993-94) ac yn drysorydd yr enwad. Gwasanaethodd hefyd ar amryw bwyllgorau a byrddau gan gynnwys y Cyngor Ysgolion Sul, Cymorth Cristnogol (yng Nghymru a'r Deyrnas Unedig), a Chymdeithas y Beibl. Yn ôl Richard H. Morgan mewn erthygl deyrnged iddo yn y cylchgrawn Cristion: ‘Dyma ddyn oedd yr un mor nerthol yn pregethu'r Gair ym mhulpudau cefn gwlad Ceredigion a thu hwnt ag yr oedd yn amddiffyn buddiannau Cymru yng nghyfarfodydd Cymdeithas y Beibl yn Swindon.’
Beto O'Rourke
Mae Robert Francis "Beto" O'Rourke (ganed 26 Medi 1972) yn wleidydd Americanaidd a wasanaethodd ardal gyngresol 16eg Texas am dri thymor yn Nhŷ Cynrychiolwr yr Unol Daleithiau. Dewiswyd O'Rourke i gynrychioli'r blaid Ddemocrataidd fel enwebiad i'r etholiad seneddol yn Texas yn 2018, a collodd o drwch blewyn i Ted Cruz, cynrychiolydd y Gweriniaethwyr.
Morris Roberts
Gweinidog o Lanuwchllyn oedd Morris Roberts (Mai 1799 – 30 Mehefin 1878).
Baner Guyane
Baner genedlaethol - Dyluniad
Mae'r gwyrdd yn cynrychioli'r fforestydd; melyn yn cynrychioli cyfoeth mwynau'r wlad a'r seren goch yn cynrychioli sosialaeth neu waed. Mae'n dilyn lliwiau baneri pro-annibyniaeth Affrica fel a hyrwyddwyd gan fudiad y GDR (Rassemblement Démocratique Africain).
Hanes y faner
Mabwysiadwyd y faner yn swyddogol gan Gyngor Cyffredinol Giana ar 22 Ionawr 2010 o dan arweinyddiaeth Alain Tien-Liong, arweinydd pro-annibyniaeth y Cyngor. Mabwysiadwyd y faner yn sgil methiant y mudiad i ennill rhagor o hunanlywodraeth i'r dirogaeth oddi ar Ffrainc. Roedd y Cyngor o dan arweiniad y Cyngor wedi bod yn gefnogol i ragod o annibyniaeth.
Gofod y sampl
Q
John Evans (Eglwysbach)
Roedd John Evans (28 Medi 1840 – 23 Hydref 1897) a oedd yn cael ei adnabod yn gyffredinol fel John Evans, Eglwysbach yn weinidog Cristionogol Cymreig gydag enwad y Wesleaid.
Gyrfa
Bu peth beirniadaeth o'i waith ym Mhontypridd. Anfonwyd cwyn i Ysgrifennydd Cynhadledd yr Eglwys Wesleaidd am y ffordd y mae Cenhadaeth Wesleaidd Cymru, sy'n cael ei newid yn raddol i'r Saesneg, yn effeithio'n ddifrifol ar ein diddordeb ni. Cyn hyn roedd Evans wedi gweld argoelion fod pobl ieuainc yn prysur golli'r heniaith, ond pwysicach iddo na chadw'r Gymraeg oedd cadw eneidiau hyd yn oed pe bai hynny'n golygu troi i efengylu yn y Saesneg.
Roedd yn bregethwr hynod boblogaidd gyda channoedd yn tyrru i bob oedfa lle fu'n pregethu, yn aml gyda mwy o wrandawyr tu allan i'r capel nag oedd tu mewn.
Hafaliad differol
Hafaliad mathemategol yw hafaliad differol (differential equation), sy'n ymwneud â ffwythiant a'i ddeilliadau. Pan gaiff yr egwyddor hwn ei gymhwyso, cynrychiolir y ffwythiannau, fel arfer, fel gwerthoedd ffisegol, mae'r deilliannau'n cynrychioli y raddfa sy'n mesur y newid ac mae'r hafaliad yn diffinio y berthynas rhwng y ddau. Gan fod y fath berthynas mor gyffredin, mae' hafaliadau differol yn chwarae rhan flaenllaw mewn sawl disgyblaeth gan gynnwys peirianneg, ffiseg, economeg a bioleg.
Hanes
Mae'n datrus yr enghreifftiau hyn, ac eraill, drwy gyfres anfeidraidd, ac mae'n trafod y datrusiadau hyn gan nodi nad ydynt yn unigryw.
Yn 1822, cyhoeddodd Fourier ei waith ar lif gwres yn Théorie analysistique de la chaleur (Damcaniaeth Ddadansoddol Gwres), lle seiliodd ei ymresymiad ar gyfraith oeri Newton, sef, bod llif gwres rhwng dau folecwl cyfagos yn gymesur â'r gwahaniaeth bach iawn yn eu tymereddau. Yn y llyfr hwn roedd cynnig Fourier o'i hafaliad gwres ar gyfer trylediad dargludol gwres. Bellach dysgir yr hafaliad differol rhannol hwn i bob myfyriwr ffiseg fathemategol. Ym 1746, darganfu d'Alembert hafaliad tonnau un dimensiwn, ac ymhen deng mlynedd darganfu Euler hafaliad tonnau tri dimensiwn.
Enghraifft
Mewn rhai achosion, gellir datrys yr hafaliad differol hwn (a elwir yn hafaliad mudiant) yn echblyg.
Enghreifftiau
Yn y grŵp cyntaf o enghreifftiau mae u yn ffwythiant anhysbys o x, ac mae c ac ω yn gysonion sydd i fod yn hysbys. Ceir dau ddosbarth eang o hafaliadau differol cyffredin a rhannol sy'n cynnwys gwahaniaethu rhwng hafaliadau differol llinol ac aflinol, a rhwng hafaliadau differol homogenaidd a rhai heterogenaidd.
Cymhwyso
Er enghraifft, ystyriwch pelydru golau a sain yn yr atmosffer, a thonnau ar wyneb pwll. Gellir disgrifio pob un ohonynt gan yr un hafaliad differol rhannol ail-orchymyn, hafaliad y tonnau, sy'n caniatáu inni feddwl am olau a sain fel ffurfiau o donnau, yn debyg iawn i donnau cyfarwydd yn y dŵr. Mae dargludiad gwres, y datblygwyd ei ddamcaniaeth gan Joseph Fourier, yn cael ei lywodraethu gan hafaliad differol rhannol ail-orchymyn arall, yr hafaliad gwres. Mae'n ymddangos bod llawer o brosesau trylediad, er eu bod yn ymddangos yn wahanol, yn cael eu disgrifio gan yr un hafaliad; mae hafaliad Black-Scholes mewn cyllid, er enghraifft, yn gysylltiedig â'r hafaliad gwres.
Astwriaid
bawd|Merch Astwriaidd yn ei gwisg draddodiadol. Grŵp ethnig Romáwns sydd yn frodorol i Asturies yng ngogledd Sbaen yw'r Astwriaid (Astwrieg: asturianos).
Morgan Glyndwr Jones
Addysg
Cafodd ei addysg uwchradd (1916-23) yn Ysgol Ramadeg Cyfarthfa yng Nghastell Cyfarthfa, Merthyr, cyn-gartref teulu'r Crawshays, y meistri haearn lleol. Er iddo ddangos dawn arlunio, gwrthododd Jones awgrym ei fam y dylai fynd i ysgol gelf, ac yn lle hynny dilynodd ei frawd hŷn i Goleg St Paul's, Cheltenham, i hyfforddi fel athro. Ond er iddo gwblhau ei gwrs, gwelai Cheltenham yn ‘hollol oeraidd ac estron’. Yn ystod dwy flynedd ei gwrs hyfforddi, symudodd ei rieni i Gaerdydd, lle'r oedd gan ei dad swydd newydd gyda Swyddfa'r Post, ac ar ôl ymgymhwyso'n athro yn 1925 cafodd Jones swydd yn Ysgol Wood Street, Caerdydd, yn yr ardal a elwid yr adeg honno'n Temperance Town. Gan ei fod yn adnabod braidd neb yn y ddinas, bu'n byw gyda'i rieni yn ardal y Rhath ac wedyn yn Cathays, ac âi gyda hwy i gapel yr Annibynwyr Cymraeg yn Minny Street, Cathays; er iddo sgrifennu yn nes ymlaen mai ‘yr unig reswm yr es i i'r capel yr adeg honno oedd i blesio Mam’, daeth yn gyfeillgar â nifer o bobl ifainc yn y capel, llawer ohonynt yn fyfyrwyr yn y brifysgol gerllaw.
Artes Mundi
Personél
Sefydlwyd Artes Mundi yn 2002 gan yr artist Cymreig William Wilkins. Ei chyfarwyddwr artistig cyntaf a'r Prif Swyddog Gweithredol oedd Tessa Jackson, a oedd gynt yn Gyfarwyddwr Cyngor Celfyddydau'r Alban. Yn 2010, penodwyd Ben Borthwick yn Gyfarwyddwr Artistig a Phrif Swyddog Gweithredol, ar ôl i Jackson adael i fynd yn bennaeth yr InIVA. Roedd rôl flaenorol Borthwick fel Curadur Cynorthwyol yn y Tate Modern. Yn 2013 daeth cyfarwyddwr newydd, Karen MacKinnon, gynt o Oriel Glynn Vivian, Abertawe a Chapter, Caerdydd
Morgan Glyndwr Jones
Nofelau
Bildungsroman yn y bôn yw nofel gyntaf Glyn Jones, The Valley, the City, the Village (1956), sy'n dilyn twf ac addysg bachgen artistig o'r cymoedd, Trystan. Yn arbrofol o ran ei thechnegau rhethregol, yn enwedig yn ei thrydedd ran, nofel syniadau ydyw yn ei hanfod, yn ymdrin yn arbennig â pherthynas celfyddyd (ac ysgrifennu yn ymhlyg yn hynny) â'r byd ehangach. Gellir gweld Trystan a'i gyfaill prifysgol, Gwydion, fel dwy wedd ar eu creawdwr. Mae Gwydion wedi'i gyfareddu gan eiriau (is-thema yn y nofel), ac mae ganddo olwg besimistaidd iawn ar fodolaeth dyn, fel un sydd wedi teithio yn rhai o ardaloedd mwyaf llwm y byd ac wedi gweld aflendid a dioddefaint; ‘a mixture of madhouse and torture chamber’ yw'r byd iddo fe. Mae Trystan yn ymwrthod â golwg Gwydion ar gelfyddyd fel peth ar wahân i fywyd; i Trystan mae'n rhaid i gelfyddyd gofleidio anghysondebau harddwch a hagrwch y byd ac mae'n cyflwyno ei arlunwaith ‘always to the prisoner […] to the incurable […] to the repressed’. Mae gweledigaeth dosturiol Jones hefyd yn bresennol yn y modd y disgrifir namau corfforol rhai o'i gymeriadau, yn ei nofelau ac yn ei straeon, er bod y cymariaethau rhyfedd a ddefnyddia yn creu effaith sy'n ymylu ar y swrreal; yn wir, roedd Jones wedi llunio ysgrif Gymraeg ar Swrealaeth yn 1937 ar gyfer cylchgrawn Alun Llywelyn-Williams, Tir Newydd.
Blynyddoedd olaf
Bu farw Glyn Jones yn ei gartref ar 10 Ebrill 1995. Cynhaliwyd ei angladd ar 19 Ebrill yng Nghapel Minny Street ac Amlosgfa Thornhill, Caerdydd, a chladdwyd ei lwch ym mynwent Eglwys Llansteffan.
Kate Williams (hanesydd)
Cyhoeddi
Cyhoeddodd stori fer, "The Warmness of Hearts", yn rhifyn 104 o gylchgrawn llenyddol Litro.
All Er Nuthin'
Mae  All Er Nuthin' yn gân o'r sioe gerdd Oklahoma! a'r ffilm o'r un enw a ysgrifennwyd gan y cyfansoddwr Richard Rodgers a'r libretydd Oscar Hammerstein II.
Hafaledd
A = B
Er enghraifft:
Johann Zoffany
bawd|chwith|The Tribuna of the Uffizi (1779). Teithiodd Zoffany yn ôl i'r Eidal yn 1772 gyda chymorth ariannol y Frenhines Charlotte i dreulio saith mlynedd, yn Fflorens yn bennaf, ac yno fe baentiodd The Tribuna of the Uffizi (1779). Ystyriodd y Frenhines bod y paentiad yn darlunio dynion cyfunrywiol, gan beri sgandal a thramgwyddo'r teulu brenhinol. Ymwelodd â Fienna hefyd, ym mha le fe baentiodd bortreadau llawn hyd o'r Habsbwrgiaid. Aeth i India yn 1783 ac enillodd ffortiwn yn paentio portreadau o goloneiddwyr Seisnig a thywysogion Indiaidd. Ar ei fordaith yn ôl i Loegr yn 1789 cafodd ei longddryllio ger Ynysoedd Andaman. Heb fwyd, cytunodd y goroeswyr i gynnal lotri i ddewis un ohonynt i gael ei ladd a'i fwyta. Felly, Zoffany yw'r "unig aelod o'r Academi Frenhinol i fod yn ganibal". Pan ddychwelodd i Loegr, paentiodd rhagor o bortreadau amlwg, er enghraifft Charles Towneley Among His Marbles (1790). Ymhlith ei weithiau diweddaraf mae'r ddau lun Massacre at Paris (1794), ei ymateb i'r Chwyldro Ffrengig. Ni phaentiodd lawer yn ystod deng mlynedd olaf ei oes. Bu farw yn 77 oed yn Strand-on-the-Green, Middlesex, a fe'i cleddir ym Mynwent Eglwys y Santes Ann, Kew.
Dominic Calvert-Lewin
Everton
Llofnododd Calvert-Lewin ar gyfer Everton F.C. mewn cytundeb gwerth £ 1.5 miliwn ar 31 Awst 2016. Chwaraeodd yn ei gem gyntaf yn erbyn Arsenal F.C., lle enillodd Everton F.C. 2-1. Sgoriodd ei gol gyntaf yn erbyn Hull City F.C.. Llofnododd Calvert-Lewin gontract pum mlynedd, gan ei gadw tan 2022. Ar ddiwedd tymor 2016-17, gorffennodd ei dymor cyntaf, gan wneud un ar ddeg o ymddangosiadau a sgoriodd unwaith ym mhob cystadleuaeth. Pennodd Calvert-Lewin gontract newydd gydag Everton ar 14 Rhagfyr, ynghyd â chyd-ieuenctid clwb Jonjoe Kenny a Mason Holgate, a'i gadw yn Goodison Park hyd at Fehefin 2023.
Baner Brasil
Mabwysiadwyd baner Brasil ar 12 Mai 1992. Mae'r sêr yn cynrychioli gwahanol daleithiau Brasil. Dyma'r fersiwn gyfredol o'r faner sydd wedi gweld sawl mân newid dros y degawdau - prin byddai'r gwyliwr lleyg yn gweld y gwahaniaethau o'r rhai blaenorol.
Sêr baner Brasil
Mae'r band crwm yn cynrychioli llinell y cyhydedd, ac mae'r arwyddair cenedlaethol yn ymddangos arno: "Ordem e Progresso" ("trefn a datblygiad"). Mae'r cefndir gwyrdd a'r rhombws melyn yn cynrychioli'r adnoddau coedwig a mwynau.
Hindwstaneg y gegin
Enw ar Hindwstaneg clapiog neu sylfaenol, gan amlaf wedi ei chymysgu â Saesneg, yw Hindwstaneg y gegin (Saesneg: kitchen Hindustani). Roedd y fath bratiaith yn gyffredin ymhlith yr Eingl-Indiaid, yn bennaf y Prydeinwyr a ymsefydlasant yn India yng nghyfnod Raj yr Ymerodraeth Brydeinig. Daw'r enw o'r ffaith roedd nifer o Brydeinwyr ond yn dysgu digon o'r iaith frodorol i allu gweiddi gorchmynion ar weision a morynion y gegin yn eu cartrefi. Defnyddiai'r amser gorchmynnol yn unig. Mae'r geiriadur enwog Hobson-Jobson, a gyhoeddwyd gyntaf yn 1886, yn gasgliad o'r fath geiriau cyffredin a oedd yn gyfarwydd i'r gymuned Eingl-Indiaidd.
Baner Feneswela
Symboliaeth
dde|150px|ch-dde: Baneri Ecwador, Colombia, Feneswela ar fap o Dde America Mae'n dair-lliw, mae'r lliwiau yn cael eu dehongli fel a ganlyn:
Joan Roberts
Llwyfan
Wedi ymddeol o'r llwyfan cynhaliodd Roberts weithdai canu a llais. Yn 2011 fe'i anrhydeddwyd gan Ysgol y Celfyddydau, Prifysgol Gogledd Carolina wrth iddi fynychu eu cynhyrchiad replica o'r Oklahoma! gwreiddiol.
Roedd hi wedi ymddeol ers blynyddoedd lawer i Long Island, Efrog Newydd, pan ymddangosodd fel Heidi Schiller yn adfywiad Broadway 2001 o sioe Stephen Sondheim Follies. Dros y blynyddoedd, fe'i gwelwyd mewn rhaglenni dogfen am Oscar Hammerstein II, George Abbott ac yn y ffilm Broadway: The Golden Age, by Legends Who Were There.
Baner Panama
Hanes
Mabwysiadwyd y faner yn swyddogol ar 4 Tachwedd 1925 ac mae'n seiliedig ar y faner a fabwysiadwyd ym 1903 a addasu yn ddiweddarach. Roedd y faner wreiddiol wedi ei ddylunio gan y diplomydd Panamanaidd, Manuel Amador Terreros, ar noson 1 Tachwedd 1903. Ei fwriad oedd creu baner yn cynrychioli byd gwleidyddol y Panama ar yr adeg honno. Mae'r glas hefyd yn cynrychioli'r Môr Tawel a'r Môr y Caribî; coch y gwaed a gollwyd dros y wlad a gwyn am heddwch.
Ystadegaeth Bayes
Theorem Bayes
lle mae A a B yn ddigwyddiadau (mathemategol) a P(B) \neq 0.
Mercosur
Hanes
Daeth gwreiddyn syniad dros sefydlu Mercosur yn yr 1980au wrth i ddrwgdybiaeth a diffyg cydweithredu economaidd rhwng yr Ariannin a Brasil wella a throi'n fwy cymdlon.
Ymddiriedolaeth Bywyd Gwyllt Swydd Amwythig
Mae Ymddiriedolaeth Bywyd Gwyllt Swydd Amwythig yn ymddiriodolaeth sydd yn gwarchod bywyd gwyllt yn Swydd Amwythig, ac mae ganddi 42 o warchodfeydd dros y sir. Mae pencadlys yr ymddiriedolaeth yn Amwythig. Mae’n ganolfan gyda siop, gerddi ac ystafelloedd cyfarfod, ac yn agor i’r cyhoedd. Mae gan yr ymmdiriedolaeth 10 cangen dros y sir, yn Bridgnorth, Clun a Trefesgob, Ellesmere, Llwydlo, Market Drayton>, Newport, Croesoswallt, Bryniau Croesoswallt, Amwythig, Church Stretton ac Eglwyswen.
Rheoli data
Pynciau o fewn rheoli data
Ymhlith y pynciau academaidd a astudir o fewn rheoli data mae:
Buchedd Cybi
Y testun pwysicaf yn y llawysgrif hon yw fersiwn unigryw o fuchedd Ladin ganoloesol Cybi (o Gaergybi, Ynys Môn). Mae'n cynnwys deunydd unigryw, gan gynnwys stori am Gybi'n symud maen mawr o'r fynedfa i fasilica Pedr a disgrifiad o gyfarfod rhwng Cybi a'r Pab.
Gweddïau
bawd|Llyfrgell Beinecke, 2014
Baner Arwba
Mae baner Arwba neu Aruba wedi bod yn faner swyddogol ar yr ynys ers 18 Mawrth 1976. Daeth Arwba yn wlad ymreolaethol o fewn Brenhiniaeth yr Iseldiroedd ar 1 Ionawr 1986 a disodolodd faner unigryw Arwba y faner gynharach a ddefnyddiwyd gan Antiliaid yr Iseldiroedd a ddefnyddiwyd yn swyddogol hyd hynny. Mae 18 Mawrth yn "Ddiwrnod y Faner" ac yn ddiwrnod o wyliau cenedlaethol pan gynhelir carnifalau a dathliadau ar yr ynys.
Hanes
Cafwyd cystadleuaeth ar gyfer baner yr ynys. Derbyniwyd dros 630 o gynlluniau, a ystyriwyd 157. Adolygwyd y cynlluniau gan Bwyllgor y Faner ar 21 Ionawr 1976, a oedd yn cynnwys Julio Maduro, Epi Wever a Roland Donk. Chwiliwyd am y faner heb faneri eraill na llythyrau nac oedd yn anodd ei weld. Roedd y faner fuddugol i fod yn hawdd eu gwneud a'u tynnu, gyda digon o liwiau cyferbyniol ac yn faner nodedig a hawdd ei hadnabod. Roeddent hefyd am symbolaeth a lliwiau'r faner i gynrychioli hanes a diwylliant Aruba.
Dyluniad a Cymesuredd
Yn ôl gwefan Llywodraeth Arwba ar hunaniaeth y faner: "The Aruba flag contains four colors: bright yellow, blossom blue, British flag red and white. red depicts the love of every inhabitant of Aruba for his country and the old "brazilian wood" industry, and white symbolizes the sand of white sand and the heart of the Aruba people who are always seeking justice, order, and freedom. The star depicts the island itself, surrounded by a beautiful blue sea, and the horizontal yellow stripes indicate a separate position on the island of the Kingdom of the Netherlands. "
Lliwiau
Glas golau (PMS 300C) tebyg i las baner y Cenhedloedd Unedig. Mae'r coch y 'goch Brydeinig' (PMS 032C). Lliw y melyn yw 'melyn baner' (PMS 109C, baner bynting).
Clwb Rhwyfo Amatur Talkin Tarn
bawd|250px|Rhwyfwyr ar Talkin Tarn Mae Clwb Rhwyfo Amatur Talkin Tarn yn glwb rhwyfo, sefydlwyd ym 1859, sydd yn rhywfo ar Talkin Tarn, yn ymyl Brampton, Cumbria. Mae'r clwb yn un o'r hynaf yng ngogledd Lloegr.
Baner Sant Kitts-Nevis
Baneri Hanesyddol
Gan ei bod yn dymuno peidio â bod yn perthyn i'r Goron Prydeinig, enillodd ynysoedd Sant Kitts, Nevis ac Anguilla ym mis Chwefror 1967 statws annibyniaeth i ffurfio perthynas cysylltiedig; Sant Kitts Nevis-Anguilla gan fabwysiadu baner trilliw newydd. Roedd y faner yn cynnwys tair stribed gwyrdd fertigol i gynrychioli Sant Kitts, melyn i Nevis a glas i Anguilla. Ychwanegwyd palmwydden wedi'i arddullio yn ei ganol dri mis yn ddiweddarach ym mis Mai 1967, fel symbol o dynged, gwendid a balchder y tair ynys.
The Surrey with the Fringe on Top
Mae The Surrey with the Fringe on Top yn gân o'r sioe gerdd Oklahoma! a'r ffilm o'r un enw a ysgrifennwyd gan y cyfansoddwr Richard Rodgers a'r libretydd Oscar Hammerstein II.
Baner Dominica
Baneri Hanesyddol
Yn 1978, enillodd Dominica ei hannibyniaeth ac mae ei faner wedi'i man-newid sawl gwaith ers hynny.
Unfathiant
Unfathiant esbonyddol
Mae'r unfathiannau canlynol yn gywir am yr holl esbonyddion cyfanrifol (integer exponents), cyn belled a bod y sail yn ansero:
Arfbais Saint Barthélemy
Caiff yr arfbais ei ddefnyddio fel Baner Saint Barthélemy hefyd wrth leoli'r arfbais ar ganol llain wen.
John Russell
Roedd yn fab i John Russell, 6ed Dug Bedford ac yn dad i Rollo Russell a John Russell. Addysgwyd ef yn Prifysgol Caeredin ac Ysgol Westminster.
Aldo Leopold
Bywgraffiad
Cafodd ei benodi'n oruchwyliwr Coedwig Genedlaethol Carson yn New Mexico yn 1911. Leopold oedd un o arweinwyr y cynllun i reoli Coedwig Genedlaethol Gila, New Mexico, fel ardal naturiol, a daeth yn ardal wyllt gyntaf yr Unol Daleithiau yn 1924. Y flwyddyn honno, cafodd Leopold ei drosglwyddo i Madison, Wisconsin, i weithio yn swydd cyfarwyddwr cyswllt yn Labordy Cynnyrch Coedwig Adran Amaeth yr Unol Daleithiau. Yn 1933, derbyniodd swydd athro rheolaeth helfilod ym Mhrifysgol Wisconsin, y gadair gyntaf o'i fath yn yr Unol Daleithiau, a bu'n addysgu yno nes 1948. Gwasanaethodd yn gyfarwyddwr yr Audubon Society, ac yn 1935 ef oedd un o sefydlwyr y Wilderness Society.
Robert Seymour
Ysgythrwr, cartwnydd dychanol a darlunydd o Deyrnas Unedig Prydain Fawr ac Iwerddon oedd Robert Seymour (1798 - (1836). Cafodd ei eni yng Ngwlad yr Haf yn 1798 a bu farw yn Llundain.
Godefroy Engelmann
Lithograffydd o Weriniaeth Mulhouse oedd Godefroy Engelmann (17 Awst 1788 - 25 Ebrill 1839). Cafodd ei eni yn Abaty Charlieu yn 1788 a bu farw yn Mulhouse.
Edward Matthew Ward
Mae yna enghreifftiau o waith Edward Matthew Ward yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Hendrik Hondius I
Cyhoeddwr, hanesydd celf a mapiwr o'r Iseldiroedd oedd Hendrik Hondius I (9 Mehefin 1573 - 1 Hydref 1650). Cafodd ei eni yn Duffel yn 1573 a bu farw yn Den Haag.
Oklahoma! (ffilm 1955)
Gweler hefyd
Oklahoma! Y sioe llwyfan
Benjamin Wilson
Mae yna enghreifftiau o waith Benjamin Wilson yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Charles Reutlinger
Mae yna enghreifftiau o waith Charles Reutlinger yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Baner Sant Lwsia
Dyluniad
Dimensiynau'r trionglau yn 6'×3' a 9"×4½" yn y system imperial.
Jordi Turull
Y dyddiau cynnar
Fe'i etholwyd yn Ddirprwy Llywodraeth Catalwnia yn 2004 ac yn lladmerydd y grwp Cydgyfeiriad ac Undeb (Convergència i Uni) yn y Llywodraeth; ym Mawrth 2013 fe'i etholwyd yn Llywydd y grwp. Ef hefyd oedd Cadeirydd Grwp Cyllid Llywodraeth Catalwnia. Yn dilyn Etholiad Cyffredinol Catalwnia, 2017 fe'i etholwyd yn Llywydd Clymblaid y Junts pel Sí, ond ar 14 Gorffennaf 2017 cafodd ei ethol yn Llefarydd yr Arlywydd a'r Llywodraeth gan Carles Puigdemont.
Francesco Bartolozzi
Mae yna enghreifftiau o waith Francesco Bartolozzi yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Francesco Bartolozzi:
Oklahoma!
Dolenni allanol
Gwnaeth Ysgol y Celfyddydau, Prifysgol Carolina, Gogledd Carolina ymgais i ail greu Oklahoma fel y'i cynhyrchwyd ym 1943 mae eu cynhyrchiad i weld ar YouTube:
Oumar Niasse
Akhisar Belediyespor
Ymunodd â gwersyll haf Clwb Süper Lig Twrcaidd Akhisar Belediyespor a llofnodwyd ef yn barhaol gyda nhw ym mis Awst 2013. Sgoriodd Niasse ar ei gem gyntaf yn Nhwrci, a gorffenodd y tymor gyda 15 o goliau.
Friedrich Bruckmann
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Friedrich Bruckmann:
Gilles-Louis Chrétien
Portreadydd, chwaraewr soddgrwth ac ysgythrwr o Ffrainc oedd Gilles-Louis Chrétien (5 Chwefror 1754 - 4 Mawrth 1811). Cafodd ei eni yn Versailles yn 1754 a bu farw ym Mharis. Yn ystod ei yrfa, roedd yn arbenigo mewn cynhyrchu delweddau portread.
Jacobus Houbraken
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Jacobus Houbraken:
Simon François Ravenet
Mae yna enghreifftiau o waith Simon François Ravenet yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
William Wynne Ryland
Mae yna enghreifftiau o waith William Wynne Ryland yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
James Ward
Mae yna enghreifftiau o waith James Ward yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
John Opie
Mae yna enghreifftiau o waith John Opie yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
William Home Lizars
Mae yna enghreifftiau o waith William Home Lizars yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan William Home Lizars:
Frederick Christian Lewis
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Frederick Christian Lewis:
Lowes Cato Dickinson
Lithograffydd o Deyrnas Unedig Prydain Fawr ac Iwerddon oedd Lowes Cato Dickinson (27 Tachwedd 1819 - 15 Rhagfyr 1908). Cafodd ei eni yn Kilburn yn 1819 a bu farw yn Middlesex. Yn ystod ei yrfa, roedd yn arbenigo mewn cynhyrchu delweddau portread.
Mae yna enghreifftiau o waith Lowes Cato Dickinson yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
John Cary
Mapiwr o Loegr oedd John Cary (23 Chwefror 1755 - 16 Awst 1835). Cafodd ei eni yn Corsley yn 1755 a bu farw yn Mortlake.
Coffi Gwyddelig
Amrywiadau
Yn 1988, cyhoeddodd Awdurdod Safonau Cenedlaethol Iwerddon Safon IS 417: Coffi Gwyddelig.
Mae rhai bariau yn Ne-ddwyrain Asia'n gwasanaethu coctel o goffi rhew gyda whisgi, weithiau heb hufen, dan yr enw "Coffi Gwyddelig".
Charles Grignion
Drafftsmon ac ysgythrwr o Loegr oedd Charles Grignion (1721 - 1 Tachwedd (1810). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1721 a bu farw yn Kentish Town.
Charles Turner
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Charles Turner:
Giovanni Vendramini
Mae yna enghreifftiau o waith Giovanni Vendramini yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Giovanni Vendramini:
James Basire
Mae yna enghreifftiau o waith James Basire yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Edward Scriven
Ysgythrwr o'r Loegr oedd Edward Scriven (1775 - 23 Awst (1841). Cafodd ei eni yn Alcester yn 1775 a bu farw yn Llundain. Bu'r ysgythrwr Cymreig Benjamin Phelps Gibbon yn brentis iddo.
John Riley
Mae yna enghreifftiau o waith John Riley yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Guillaume Philippe Benoist
Gwneuthurwr printiau a gwerthwr printiau o Ffrainc oedd Guillaume Philippe Benoist (1725 - (1770). Cafodd ei eni yn Coutances yn 1725 a bu farw yn Llundain.
Mae yna enghreifftiau o waith Guillaume Philippe Benoist yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Guillaume Philippe Benoist:
George Hayter
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan George Hayter:
Robert Fludd
Meddyg ac athronydd cyfriniol o Sais oedd Robert Fludd (1574 – 8 Medi 1637). Ysgrifennodd ddiffyniadau o Rosgroesiaeth, gweithiau diwinyddol, a thraethodau beirniadol ar wyddoniaeth o safbwynt yr ocwlt.
George Cooke
Gwneuthurwr printiau ac ysgythrwr o Loegr oedd George Cooke (22 Ionawr 1781 - 27 Chwefror 1834). Cafodd ei eni yn Hatton Garden yn 1781 a bu farw yn Barnes, Llundain.
Mae yna enghreifftiau o waith George Cooke yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Arnold de Jode
Gwneuthurwr printiau o'r Iseldiroedd oedd Arnold de Jode (1638 - (1667). Cafodd ei eni yn Antwerp yn 1638 a bu farw yn Llundain.
Mae yna enghreifftiau o waith Arnold de Jode yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.