cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La Machine infernale
Drama Ffrangeg gan Jean Cocteau yw La Machine infernale (sef "Y Peiriant Uffernol"). Lluniwyd y ddrama 1932 a chafodd ei llwyfannu am y tro cyntaf ar 10 Ebrill 1934 yn y Comédie des Champs-Élysées (theatr Louis-Jouvet) ym Mharis, â'r setiau wedi'u cynllwyno gan Christian Bérard. Seilir y ddrama ar y drasiedi Roeg Oedipus rex (Oidipos Frenin) gan Soffocles. Cyflwynodd Cocteau'r gwaith i Marie-Laure a Charles de Noailles.
Twm Elias
Bywgraffiad
Mae'n awdur nifer o lyfrau ac yn olygydd y cylchgrawn Fferm a Thyddyn, yn gyd-olygydd Llygad Barcud (cylchgrawn Cymdeithas Ted Breeze Jones) ac yn gyfrannwr cyson i Llafar Gwlad. Cafodd ei urddo i Orsedd y Beirdd Orsedd yn Eisteddfod Genedlaethol Wrecsam 2011 gan dderbyn y wisg wen. Mae'n llais ac wyneb cyfarwydd ar y cyfryngau Cymraeg ac yn aelod selog o'r rhaglen radio Galwad Cynnar. Mae hefyd wedi cyfrannu i raglenni eraill fel Natur Wyllt, Byd Iolo a Seiat Byd Natur.
Cors Ddyga
Disgrifiad
Mae Cors Ddyga yn ymestyn rhwng ochrau Pentre Berw a Llangaffo, ochr ddwyreiniol i'r Afon Fawr (aber yr Afon Cefni gynt). Mae Cors Malltraeth yn ymestyn o ochrau Trefdraeth, Bodorgan i'r gorllewin o bentref Malltraeth ac yn ymestyn bron hyd at dref Llangefni yng nghanol yr ynys.
Roedd rhyd Aber Malltraeth pan oedd y llanw i mewn yn beryglus iawn ac yn gwneud teithio yn anodd rhwng "Sir Fôn Fawr" a "Sir Fon Fach". Yr hen Afon Cefni oedd y ffin rhwng Cwmwd Rhosyr a Chwmwd Malltraeth sef rhaniad Cantrefi Môn.
Pietro Locatelli
Cyfansoddwr o'r Eidal oedd Pietro Locatelli (3 Medi 1695 – 30 Mawrth 1764).
Cors Ddyga
Disgrifiad
Mae darn sylweddol o ran ddwyreiniol Cors Ddyga yn awr yn warchodfa adar yn perthyn i'r RSPB, sydd wedi gwneud llawer o waith i adfer cynefin corsiog naturiol yma. Nid yw'r warchodfa ar agor i'r cyhoedd yn swyddogol hyd yma.
Pigwr blodau Borneo
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. xanthopygius, sef enw'r rhywogaeth.
Daeargryn Van 2011
Daeargryn ar raddfa 7.2 Mw oedd daeargryn Van 2011 a darodd dwyrain Twrci, ger dinas Van, am 13:41 amser lleol ar 23 Hydref 2011. Bu farw 604 o bobl.
Inverclyde (etholaeth seneddol y DU)
Mae Inverclyde yn etholaeth Sirol yn yr Alban ar gyfer Tŷ'r Cyffredin, y DU, sy'n ethol un Aelod Seneddol (AS) drwy'r system etholiadol 'y cyntaf i'r felin'. Yn 1983 yr etholwyd yr aelod cyntaf i gynrychioli'r etholaeth hon, ond rhaid cofio fod y ffiniau wedi newid rhyw ychydig ers hynny. Mae'r etholaeth o fewn sir (neu 'Swydd') Inverclyde.
Triglav
bawd|dde|300px|Mynydd Triglav o Debela Peč
Kinnerton, Powys
Pentref bychan yng nghymuned Pencraig, Powys, Cymru, yw Kinnerton. Saif ar ffordd y B4372 tua deg milltir i'r dwyrain o Landrindod.
Glenrothes (etholaeth seneddol y DU)
Mae Glenrothes yn etholaeth sirol yn yr Alban ar gyfer Tŷ'r Cyffredin, y DU, sy'n ethol un Aelod Seneddol (AS) drwy'r system etholiadol 'y cyntaf i'r felin'. Yn 1983 yr etholwyd yr aelod cyntaf i gynrychioli'r etholaeth hon, sef John MacDougall, a fu farw 13 Awst 2008. . Mae'r etholaeth o fewn Fife.
Henry Herbert, 2il Iarll Penfro (1534-1601)
Ar farwolaeth ei dad yn 1570 fe'i gwnaed yn Iarll Penfro ac ar 4 Ebrill 1570 dyrchafwyd ef yn Lord Lieutenant of Wiltshire. Ar farwolaeth ei fam fe'i gwnaed yn Arglwydd Parr a Ros o Kendal, Arglwydd FitzHugh, Arglwydd Marmion ac yn Arglwydd Quentin ar 1 Awst 1571.
Trefilan
Pentref bychan gwledig yn ne canolbarth Ceredigion yw Trefilan. Mae'n gorwedd ar lan ogleddol afon Aeron tua 7 milltir i'r dwyrain o Aberaeron, ar yr hen ffordd rhwng Llanrhystud i'r gogledd a Llanbedr Pont Steffan i'r de-ddwyrain. Mae'n bosibl fod yr enw'n cysylltu gyda Sant Ilan, sefydlydd Eglwys Ilan ym Morgannwg, ond cysegrwyd yr eglwys i Sant Cyngar.
Ger ysgol y pentref (a gaewyd ym mis Gorffennaf 2014), ceir safle Castell Trefilan, castell mwnt a beili a godwyd gan dywysogion Deheubarth yn y 1230au.
Passau
Dyddia'r eglwys gadeiriol, Dom Sant Stephan, o'r 15g. Organ yr eglwys yma yw'r organ eglwysig fwyaf yn y byd, gyda 17,774 o bibellau.
Emyr Jones Parry
Mae Parry'n briod â Lynn ac mae ganddyn nhw ddau o fechgyn: Mark a Paul. Mae'n aelod brwd o Glwb Criced Morgannwg a Chlwb Pêl-droed Dinas Abertawe.
Osbert Fynes-Clinton
Ei brif waith yw geiriadur tafodiaith Bangor a'r cylch The Welsh vocabulary of the Bangor district a gyhoeddwyd yn 1913. Roedd wedi'i seilio ar waith maes ar y dafodiaith honno, sy'n perthyn i'r Wyndodeg, a gyflawnwyd rhwng 1904 a 1912. Defnyddiodd Fynes-Clinton siaradwyr y dafodiaith leol a anwyd rhwng 1835 a 1859 o Fangor, Pentir, Aber a Llanfairfechan. Mae'r gwaith yn eithriadol ymysg tafodieitheg y cyfnod am ei drylwyredd a'i gywirdeb gwyddonol.
Marchogion yr Ysbyty
Cymru
Mae enw pentref Ysbyty Ifan (Sir Conwy), 6 milltir i'r de-ddwyrain o Fetws-y-Coed, yn nodi'r ffaith fod un o "ysbytai" yr urdd yno. Fe'i sefydlwyd yn y flwyddyn 1190 gan Ifan Frys, yn ôl traddodiad; does dim olion o'r safle i'w gweld heddiw. Roedd gan yr ysbyty, a godwyd ar gyfer teithwyr a phererinion i Ynys Enlli, yr hawl gyfreithiol i fod yn noddfa ac arweiniodd hynny i sawl herwr ymguddio yno neu yn y cyffiniau. Parhaodd y sefyllfa felly hyd y 15g pan roddodd yr uchelwr lleol Maredudd ap Ieuan derfyn iddo.
Ar Forest-Fouenant
Poblogaeth
Population - Municipality code 29057
Castell Ystrad Meurig
Codwyd castell mwnt a beili ar y safle gan yr arglwydd Normanaidd Gilbert de Clare tua'r flwyddyn 1116. Llosgwyd y castell hwnnw gan meibion Gruffudd ap Cynan yn 1137 yn ôl cofnod yn Brut y Tywysogion am y flwyddyn honno.
Pigwr blodau brongoch y Gorllewin
Teulu
Mae'r pigwr blodau brongoch y Gorllewin yn perthyn i deulu'r Pigwyr blodau (Lladin: Dicaeidae). Weithiau mae'r teulu hwn yn cael ei ystyried yn rhan o deulu ehangach: teulu'r Adar haul (Categori:Nectarinidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Eglwys Sant Cwyfan, Sir Ddinbych
Cofnodwyd pob rheithor a fu yma ers 15C. Ceir y dyddiad 1684 ar y tu allan i un o'r ffenestri ac 1714 ar y porth. Ychydig iawn o adnewyddu a moderneiddio a gafwyd yn ystod y ddau gan mlynedd diwethaf.
Gogledd-orllewin Glasgow (etholaeth seneddol y DU)
Am flynyddoedd, roedd hon yn ardal a bleidleisiai i'r Blaid Lafur. Cynrychiolir yr etholaeth, ers Etholiad Cyffredinol, Mai 2015 gan Carol Monaghan, Plaid Genedlaethol yr Alban (yr SNP). Yn yr etholiad hon cipiodd yr SNP 56 o seddi yn yr Alban. Yn Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2017, daliodd ei gafael yn y sedd. Gwnaeth yr un peth yn 2019.
Afon Braint
Wrth ymyl Llanfairpwllgwyngyll, mae'r afon yn gwahanu. Mae un rhan ohoni yn llifo i'r de-ddwyrain, gan gyrraedd Afon Menai o fewn milltir ym Mhwllfanogl. Mae'r rhan arall o'r afon yn parhau i lifo i'r de-orllewin am chwe milltir, gan gyrraedd Afon Menai mewn aber arall wrth ymyl Dwyran.
Llanfrynach
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Afon Braint
Mae'n bosib cerdded drost yr afon ar hyd y cerrig camu.
William Roberts
Ceir sawl William Roberts, yn cynnwys:
Brut y Brenhinedd
Fersiynau a thestunau
Ystyrir y tri arall yn addasiadau mwy gwreiddiol, sef:
Gŵyl San Steffan
Yng Nghymru, Gŵyl San Steffan yw'r dyddgwyl a ddethlir y diwrnod ar ôl y Nadolig. Mae'n coffhau'r merthyr Cristnogol cyntaf, Sant Steffan. Dethlir y dydd yn y rhan fwyaf o wledydd Ewrop fel gŵyl y banc neu wyliau cenedlaethol. Fe'i dethlir ar 26 Rhagfyr yng ngwledydd y Gorllewin ac ar y 27 Rhagfyr yng ngwledydd y Dwyrain. Yn Saesneg, gelwir y diwrnod yn Boxing Day ar ôl yr arfer o roi blwch ag anrheg ynddo i bobl llai ffodus. Yn Ne Affrica, gelwir y gŵyl cyhoeddus hwn yn Ddiwrnod Ewyllys Da.
Gouenoù
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Bun-sgoil Ghàidhlig Inbhir Nis
bawd|Bun-sgoil Ghàidhlig Inbhir Nis
Ysgol gynradd Gaeleg yr Alban yn ninas Inverness, Yr Alban yw Bun-sgoil Ghàidhlig Inbhir Nis ("Ysgol Gynradd Gaeleg Inverness"). Sefydlwyd yr ysgol yn wreiddiol yn 2007. Yn 2014, roedd 187 o ddisgyblion yn yr ysgol.
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Lerpwl 1929
Enillodd Dewi Emrys hefyd ar gystadleuaeth "Darn o Farddoniaeth Mewn Tafodaeth" darn o'r enw Pwllderi. Daeth hwn yn ddarn enwog.
Borrowash
Pentref yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Borrowash.
Gourlizon
Poblogaeth
Population - Municipality code 29065
Corfforaeth Dinas Llundain
bawd|Arfbais Dinas Llundain. Ystyr yr arwyddair Lladin Domine Dirige Nos yw "[[Duw|Arglwydd, arweiniwn".]] Corff llywodraethol fwrdeistrefol Dinas Llundain yw Corfforaeth Dinas Llundain. Y tywyswr Gorfforaeth yw Arglwydd Faer Llundain.
Mervyn Burtch
Cyfansoddwr Cymreig oedd Mervyn Burtch (7 Tachwedd 1929 – 12 Mai 2015).
Bun-sgoil Taobh na Pàirce
Ysgol gynradd cyfrwng Gaeleg yr Alban yn ninas Caeredin, Yr Alban yw Bun-sgoil Taobh na Pàirce ("Ysgol Gynradd Gaeleg Caeredin"). Sefydlwyd yr ysgol yn 2013. Yn 2015, roedd 250 o ddisgyblion yn yr ysgol.
Mae cynllun ar y gweill am ysgol gyfun Gaeleg cyntaf Caeredin [3] i ddisodli’r “uned” eilradd presenol o fewn ysgol gyfun James Gillespie's High School.
Dolen allanol
[3] "Police HQ and old hospital in running to be site of Edinburgh's new Gaelic school" https://www.edinburghnews.scotsman.com/education/police-hq-and-old-hospital-in-running-to-be-site-of-edinburghs-new-gaelic-school-3376156  09/09/2021
Dihewyd
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Clo mortis
Mae cloeon mortis traddodiadol yn gweithio ar system liferau sydd yn rhaid eu codi i'r uchder cywir er mwyn tynnu'r bollt yn ei ôl. Ym Mhrydain mae cloeon lifer traddodiadol wedi eu datblygu i fod yn gloeon o safon uchel iawn.
Gwiglann
Poblogaeth
Population - Municipality code 29068
Caniedydd pigfawr
Teulu
Mae'r caniedydd pigfawr yn perthyn i deulu'r Dreinbig (Lladin: Acanthizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Tancred
Ei hanes
Yn 1110 ail-gipiodd castell strategol Krak des Chevaliers (yng ngorllewin Syria heddiw).
Llên
Ysgrifennwyd bywgraffiad Tancred yn yr iaith Ladin gan Ralph o Caen, a fu'n llygad-dyst i yrfa ei arwr ym Mhalesteina gan wasanaethu dano fo a Bohemund.
Ysbyty Ifan
Hanes
bawd|dim|Merched yr elusendai, tua 1875
Hen anheddau
Cafwyd yr ymateb canlynol i lun Helga Martin o hwn:
Brand New Day
Mae'r ffilm Brand New Day yn 93 munud o hyd.
Sea Breeze, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Sea Breeze, gan gynnwys:
Pyramidau'r Aifft
Giza
Ceir y pyramidau enwocaf yn Giza, lle mae Pyramid Mawr Khufu, un o Saith Rhyfeddod yr Hen Fyd oherwydd ei faint, Pyramid Khafre sydd bron cymaint â Phyramid Menkaure sydd dipyn yn llai, a hefyd y Sffincs Mawr.
Dahshur
Yma mae pyramid deheuol Sneferu, a elwir y pyramid crwca am fod yr ongl yn newid ran o'r ffordd i fyny'r pyramid. Yn ddiweddarach adeiladodd Sneferu y Pyramid Coch, y trydydd fwyaf yn yr Aifft ar ôl pyramidau Khufu a Khafre yn Giza. Yma hefyd mae'r Pyramid Du. a adeiladwyd gan Amenemhet III.
Horace Lyne
Chwaraewr rygbi Cymreig a anwyd yng Nghasnewydd oedd Horace Sampson Lyne (31 Rhagfyr 1860 - 1 Mai 1949). Roedd yn aelod o Glwb Rygbi Casnewydd.
Khufu
Khufu (, yn wreiddiol: Khnum-Khufu, ydy enw genedigol un o frenhinoedd yr Aifft ym Mhedwaredd Teyrnasiad Yr Hen Deyrnas: tua 2580 CC. Caiff hefyd ei adnabod gan enw arall sef Khêops neu Cheops (sillafiad Cymraeg: "Tsieops") (Χέοψ, gan Diodor a Herodotus) a chydag enw Helenaidd llai amlwg: Súphis (Σοῦφις, gan Manetho).
Bohemond I, Tywysog Antioch
250px|bawd|Beddrod Bohemond I yn [[Canosia di Puglia]] Roedd Bohemond I, Tywysog Antioch neu Bohemond (c.1056 - 3 Mawrth, 1111) yn Groesgadwr a thywysog, fab hynaf Robert Guiscard, Dug Apulia a Chalabria. Cyn iddo ddod yn Dywysog Antioch roedd yn Dywysog Taranto.
Codex Manesse
250px|bawd|Codex Manesse - [[marchog yn ei arfwisg lawn]] Llawysgrif a ysgrifennwyd ac a ddarluniwyd yn y cyfnod o tua 1305 i 1340 yn ninas Zürich yn y Swistir yw Codex Manesse. Mae'n cynnwys detholiad o waith nifer o lenorion Almaeneg Uchel. Mae'r llawysgrif yn adnabyddus am ei lluniau lliw cyfoethog sy'n portreadu ffordd o fyw sifalriaidd y cyfnod.
Locomotif Beyer Garratt
Hanes cynnar
Ym 1920, adeiladwyd 3 math o locomotif Garratt ar gyfer leiniau 2 droedfedd Rheilffordd De Affrica. .
Rheilffordd Eryri
Mae gan Rheilffordd Eryri 5 locomotif dosbarth NGG 2-6-2 + 2-6-2, adeiladwyd ar gyfer rheilffyrdd yn Ne Affrica. Roedd sawl lein o led 2 droedfedd wedi cau, felly cytunwyd basai Rheilffordd Swydd Alfred yn atgyweirio a chyflenwi'r locomotifau. Roedd un ohonynt, rhif 143, yr un olaf adeiladwyd gan gwmni Beyer Peacock. .
Boundary, Swydd Derby
Pentref mawr sy'n pontio'r ffin rhwng Swydd Derby a Swydd Gaerlŷr, Dwyrain Canolbarth Lloegr, yw Boundary. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Smisby yn ardal an-fetropolitan De Swydd Derby ac ym mhlwyf sifil Ashby-de-la-Zouch yn ardal an-fetropolitan Gogledd-orllewin Swydd Gaerlŷr. Saif ar briffordd yr A511 rhwng trefi Swadlincote ac Ashby-de-la-Zouch. Lleolir adeiladau ar ochr ogleddol yr A511 yn Swydd Derby a'r rhai ar yr ochr ddeheuol yn Swydd Gaerlŷr.
Désengagement
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Amos Gitai nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cigydd helmog cribwyn
Teulu
Mae'r cigydd helmog cribwyn yn perthyn i deulu'r Cigyddion (Lladin: Laniidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Boylestone
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Boylestone. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dyffrynnoedd Swydd Derby.
Linz
Prifddinas talaith Awstria Uchaf yng ngogledd Awstria yw Linz. Roedd y boblogaeth yn 188,968, sy'n ei gosod yn drydedd ymysg dinasoedd Awstria o ran poblogaeth.
Saif Linz ar afon Donaw. Sefydlwyd hi gan y Rhufeiniaid dan yr enw Lentia, ac yn ddiweddarach daeth yn ganolfan fasnach bwysig dan yr Ymerodraeth Lân Rufeinig. Mae nawr yn ddinas ddiwydiannol bwysig.
Mae Linz yn un o ddwy Brifddinas Ddiwylliannol Ewrop am 2009.
Dandin
Mae'n awdur dau waith pwysig yn hanes llenyddiaeth Sansgrit. Un o'r rhain yw'r Kavyadarsha ('Y Drych Barddonol', cyfansoddair o'r geiriau Sansgrit kavya 'barddoniaeth' ac adarsha 'drych'), sy'n gyfraniad pwysig i ddamcaniaethau barddol Sansgrit, tebyg i ramadegau'r beirdd yng Nghymru'r Oesoedd Canol.
Hayneville, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Hayneville, gan gynnwys:
Sifalri
250px|bawd|Sifalri ar faes y [[twrnamaint (o'r Codex Manesse, yr Almaen, dechrau'r 14g)]] Ideoleg a chôd ymddygiad delfrydol dosbarth y marchogion yn Ewrop yr Oesoedd Canol oedd Sifalri (benthyciad diweddar o'r gair Saesneg chivalry, sy'n fenthyciad yn ei dro o'r gair Ffrangeg Canol chivalrie, Hen Ffrangeg chevalrie, o chevalier "marchog").
The Gracie Allen Murder Case
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Alfred Edward Green ar 11 Gorffenaf 1889 yn Perris a bu farw yn Hollywood ar 9 Medi 1984.
Esther am Byth
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Juliano Mer-Khamis, David Cohen, Mohammad Bakri a Shmuel Wolf. Mae'r ffilm Esther am Byth yn 97 munud o hyd.
Trafton, Washington
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Washington, yw .
Andy Schleck
Gyrfa broffesiynol
Enillodd y dosbarthiad reidiwr ifanc yn Giro d'Italia 2007, ac yn ail tu ôl i Danilo Di Luca yn y dosbarthiad cyffredinol. Gorffennodd yn bedwerydd yn y Giro di Lombardia wedi iddo roi cymorth i'w frawd Fränk, a oedd wedi cael damwain gyda 6 km i fynd.
Waverly, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Gorsaf reilffordd Henffordd
Mae Gorsaf reilffordd Henffordd (Saesneg: Hereford railway station) yn gwasanaethu dinas Henffordd yn Swydd Henffordd, Gorllewin Canolbarth Lloegr. Mae'r orsaf yn gorwedd ar Reilffordd y Mers rhwng Llanllieni a'r Fenni ac yn cael ei reoli gan Trafnidiaeth Cymru.
Brihaspati
Roedd Brihaspati yn casáu'r offeiriadau a chrefydd yn gyffredinol a defodau'r Veda yn neilltuol. Dywedai mai twyllwyr allan i ennill eu bywoliaeth oedd yr offeiriaid ac mai cneifion oedd awduron y Vedau. Gwrthododd fodolaeth nef ac uffern a'r enaid ei hun fel offerynnau yn nwylo'r offeiriaid i ddychryn a thwyllo pobl ddiniwed a'u cadw yn eu grym tra'n byw ar ffrwyth eu llafur.
Ond yn ddiweddarach cafodd dysgeidiaeth Brihaspati ei hesbonio gan panditau Hindŵaidd uniongred fel arf yn nwylo'r duwiau i danseilio'r asurau (gelynion anfarwol y duwiau) trwy eu harwain ar gyfeiliorn ac felly ei gwneud hi'n haws i Indra ennill y dydd yn eu herbyn.
James Dean Bradfield
Canwr, cerddor, cyfansoddwr caneuon a chynhyrchydd recordiau, Cymreig yw James Dean Bradfield (ganwyd 21 Chwefror 1969). Ef yw prif ganwr a gitârydd y Manic Street Preachers. Mae'n debyg y cafodd ei enwi ar ôl yr actor James Dean. Mae ganddo ddawn gerddorol a lleisiol ac nid yw'n cael digon o ganmoliaeth yn y byd cerddorol, yn ôl rhai. Pleidleiswyd James Dean Bradfield yn rhif 17 ar restr arolwg barn ar-lein 100 o Arwyr Cymru, i ddod o hyd i'r Cymry gorau erioed.
Bradwell, Swydd Derby
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,369.
Abaty Ystrad Marchell
Hanes
Ceir llawer o gyfeiriadau at Ystrad Marchell yng ngwaith y beirdd. Efallai mai yma y diweddodd Cynddelw Brydydd Mawr ei oes, ac mae un o gywyddau enwocaf Guto'r Glyn, sef ei farwnad gofiadwy i'w gyd-fardd Llywelyn ab y Moel, yn dechrau "Mae arch yn Ystrad Marchell". Bu farw Llywelyn yn yr abaty ym mis Chwefror 1440, a gweinyddwyd y sagrafen olaf iddo gan y Tad Griffri (yr abad ar y pryd neu un o'r mynachod).
Kedma
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Giorgos Arvanitis oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Caniedydd mwci
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn G. mouki, sef enw'r rhywogaeth.
Cigydd helmog picoch
Teulu
Mae'r cigydd helmog picoch yn perthyn i deulu'r Cigyddion (Lladin: Laniidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Nendwr
Enghreifftiau eraill o cyfieithiadau benthyg o'r Saesneg skyscraper
Mae'r gair sy'n golygu ‘entrychdy’ mewn sawl iaith yn gyfieithiad benthyg o'r Saesneg skyscraper. Enghraifft o gyfieithiad benthyg morffem am forffem mewn sawl iaith yw'r gair Saesneg skyscraper, yn llythrennol ‘crafwr awyr’:
McCaysville, Georgia
Dinas yn, yn nhalaith Georgia, yw .
Ed Miliband
Cafodd ei eni yn Llundain, yn fab i'r ysgolhaig Ralph Miliband ac yn frawd i'r gwleidydd David Miliband. Graddiodd ym Mhrifysgol Rhydychen ac Ysgol Economeg a Gwyddor Gwleidyddiaeth Llundain, cyn dod yn ymchwilydd i'r Blaid Lafur. Dros amser datblygodd i fod yn un o gydweithwyr Canghellor y Trysorlys ar y pryd, sef Gordon Brown, a chafodd ei apwyntio yn Gadeirydd Pwyllgor Cynghori Economaidd Trysorlys Ei Mawrhydi.
Castell Dineirth
Castell sy'n gorwedd ar lan afon Arth ger Aberarth, Ceredigion, yw Castell Dineirth (a adnabyddir hefyd fel Castell Dinerth a Castell Allt Craig Arth). Castell mwnt a beili ydyw, y ceir ei adfeilion ar fryn isel ar lan afon Arth tua 1½ i fyny'r dyffryn o dref glan môr fechan Aberarth.
Hanes
Credir iddo gael ei godi gan yr arglwydd Normanaidd Richard de la Mare, un o ddeiliaid Richard Fitz Gilbert de Clare, yn y flwyddyn 1110 ar safle yng nghwmwd Anhuniog, cantref Uwch Aeron, a ddefnyddwyd eisoes fel amddiffynfa, yn ôl y dystiolaeth archaeolegol.
Sanctaidd
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Yaël Abecassis, Lia Koenig, Yussuf Abu-Warda, Rivka Michaeli, Uri Klauzner, Sami Huri, Yoram Hattab a Samuel Calderon. Mae'r ffilm Sanctaidd (ffilm o 1999) yn 116 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Gorsaf reilffordd Y Fflint
dim|250px dim|250px
Bwrdeistref Slough
Awdurdod unedol yn sir seremonïol Berkshire, De-ddwyrain Lloegr, yw Bwrdeistref Slough.
Ffurfiwyd y fwrdeistref ar 1 Ebrill 1974 fel ardal an-fetropolitan o dan reolaeth yr hen sir an-fetropolitan Berkshire. Pan ddiddymwyd y cyngor sir ar 1 Ebrill 1998, daeth y fwrdeistref yn awdurdod unedol.
More Than a Secretary
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Alfred Edward Green yw More Than a Secretary a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Dinas Efrog Newydd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Dale Van Every a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Dimitri Tiomkin.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Alfred Edward Green nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gwimilio
Poblogaeth
Population - Municipality code 29074
Nos Ystwyll (drama)
Ymddangosodd y cyfieithiad Cymraeg ohoni gan J. T. Jones yn 1970. Fe'i cyfieithwyd gyntaf ar gyfer Eisteddfod Genedlaethol 1952, lle gwobrwywyd ef.
Lanhelen
Poblogaeth
Population - Municipality code 35147
Devarim
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1995. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Braveheart sef ffilm gan Mel Gibson am yr Alban a rhyfel annibyniaeth y genedl, dan arweiniad William Wallace, yn erbyn y goresgynwyr Seisnig o Loegr.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Amos Gitai nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhesymeg
Yr hyn sy'n gwneud rhesymeg yn wahanol i weddill ffurfiau o ymwybyddiaeth yw'r dull gwyddonol bron o fedru cyfiawnhau'r modd mae person wedi dod i gasgliad.
Y Croesgadau
Yr Ail Groesgad
Cwymp talaith Edessa i'r Saraseniaid yn 1144 oedd y sbardun i'r Ail Groesgad, aflwyddiannus.
Birth of a Golem
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Amos Gitai yw Birth of a Golem a gyhoeddwyd yn 1991. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Naissance d'un Golem ac fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Amos Gitai.
Brimington
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 8,788.
Mawr
Mae'r gymuned yn cynnwys Craig-cefn-parc, Felindre a Penlle'r Castell. (Felindre ydy prif bentref y gymuned.) Roedd poblogaeth y gymuned yn 1,800 yn 2001, gyda 56.27% ohonynt yn medru rhywfaint o Gymraeg, y ganran uchaf yn sir Abertawe.
Cyfeiriad at yr ardal yn y cyfryngau
Dyw [ardal Mawr] ddim wedi newid rhyw lawer; mae’n dal i fod yn gymuned Gymraeg...
Caniedydd coedredyn
Teulu
Mae'r caniedydd coedredyn yn perthyn i deulu'r Dreinbig (Lladin: Acanthizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Paris Model
Y prif actor yn y ffilm hon yw Marilyn Maxwell. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
FCGR3B
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn FCGR3B yw FCGR3B a elwir hefyd yn Fc fragment of IgG receptor IIIb (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 1, band 1q23.3.
Toirdhealbhach Mac Suibhne
Cefndir
Roedd Mac Suibhne yn un o wyth o blant. Bu ei Dad, John MacSwiney, o Corc yn wirfoddolwr ym myddin y Pab a fu'n ymladd yn erbyn lluoedd Garibaldi ym 1868; wedi bod yn athro ysgol yn Llundain am gyfnod sefydlodd ffatri tybaco yn Corc. Yn dilyn methiant y busnes hwnnw ymfudodd i Awstralia ym 1885 gan adael ei blant yn yr Iwerddon yng ngofal eu mam. Roedd mam Mac Suibhne, Mary Wilkinson, yn Saesnes o dras Gatholig oedd yn gefnogwr triw i achos cenedlaethol yr Iwerddon.
An Ospital
Cysylltiadau Rhyngwladol
Mae An Ospital wedi'i gefeillio â:
Un Tramway À Jérusalem
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Amos Gitai yw Un Tramway À Jérusalem a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc ac Israel. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Amos Gitai ar 11 Hydref 1950 yn Haifa. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1973 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul> Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Califfornia, Berkeley.
Cocatŵ palmwydd
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. aterrimus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia ac Awstralia.
Murlun Siartwyr Casnewydd
Cafodd y murlun ei chwalu ar 3 Hydref 2013, er gwaethaf protest o blaid ei gadw. Dywedodd Cyngor Dinas Casnewydd roedd angen dymchwel y murlun er mwyn codi canolfan siopa newydd, a'i bod hi'n rhy ddrud i'w symud. Cafodd Cadw ei feirniadu am wrthod cais i wneud y murlun yn adeilad rhestredig.
Gwiproñvel
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Gweler hefyd
Cymunedau Penn-ar-Bed
Gwipavaz
Eglwys Sant Pedr a Sant Paul
Adeiladwyd rhwng 1952 a 1955 gan y pensaer Michel Brest; mae’n nodweddiadol gan fod ei chlochdy yn annibynnol i gorff yr eglwys ac yn weladwy o bellteroedd. Mae porth yr eglwys, sydd wedi ei gadw o'r eglwys flaenorol, yn cynnwys cerfluniau o'r deuddeg apostol ac yn heneb gofrestredig
Cwnsyllt (cwmwd)
Brwydr Cwnsyllt
Fe'i cofir yn hanes Cymru am y fuddugoliaeth a gafodd Owain Gwynedd ar Harri II, brenin Lloegr, yng nghoedwig Cwnsyllt ger Bryn y Glo efallai, yn 1157: dihangodd brenin Lloegr o gyflafan trwy drwch blewyn yn dilyn rhagod gan y Fyddin Gymreig.
Gold Against the Soul
Ail albwm y band Cymreig Manic Street Preachers a ryddhawyd 20 Mehefin 1993 oedd Gold Against the Soul.
Turkey Ford, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn Surry County, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Pengwin Patagonia
Fe'i ceir yn aml ar lan y môr. Ni all hedfan, er fod ganddo adenydd.
Ananas
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1984. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Terminator sef ffilm apocolyptaidd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Nurith Aviv oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gwiseni
Yr iaith Lydaweg
Yn 2009, mynychodd 21.55% o blant Gwiseni ysgolion gynradd dwyieithog
Robot
bawd|Robot hiwmanoid o'r enw Asimo. bawd|Golygfa allan o'r ddrama R.U.R. (Rossum's Universal Robots) gan [[Karel Čapek.]] bawd|Y ''BigDog: robot a rhagflaenydd [[System-gefnogi Bedair Coes (LS3)]] Peiriant rhithwir neu fecanyddol ydy robot fel arfer, sydd wedi'i raglennu i wneud tasg neu dasgau arbennig a hynny ar ei ben ei hun. Mae'r robotiaid mwyaf clyfar yn ymddangos fel pe bai ganddynt nodweddiol dynol ac yn gallu meddwl drosto'i hun. Gellir didoli robotiaid i'r dosbarthiadau canlynol: hiwmanoidau dwy goes, robotiaid â choesau e.e. System-gefnogi Bedair Coes, robotiaid ar olwynion neu robotiaid ehedog e.e. drôns. Gellir hefyd eu dosbarth yn ôl maint e.e. y nano-robotiaid meicrosgopig, neu waith. Mae'r car diyrrwr hefyd yn cynnwys elfen o robotiaeth.
Yn y dechreuad...
Ers cychwyn gwareiddiad bu gan fodau dynol ddiddordeb i greu offer neu gyfarpar a allai ei gynorthwyo ac ysgafnhau ei faich. Aeth i'r pegwn eithaf pan geisiodd drefnu caethweision i wneud gwaith llafurus drosto, fel arfer y gwaith butraf ac anoddaf. Roedd creu peiriant megis olwyn ddŵr neu'r pwmp yn ei alluogi i wneud y gwaith ailadroddus hwn yn gynt a chynt ac yn fwy effeithiol. Wrth i dechnoleg ddatblygu daeth y peiriannau hyn yn fwy cymhleth ac yn fwy effeithiol fyth. Ar gyfer un dasg yn unig y crewyd y rhan fwyaf o'r peiriannau, ond dychmygai rhai beiriant tebyg i ddyn a allai droi ei law at unrhyw dasg dan haul.
Ymhlith y meddylwyr mawr yn y maes hwn mae: Leonardo Da Vinci yn yr 1490au a Jacques de Vaucanson yn 1739; cynlluniwyd nifer o beiriannau aml-dasg gan y ddau yma. Cynlluniwyd torpido wedi'i reoli gan donfeydd radio gan Nikola Tesla yn 1898 a rhoddodd Makoto Nishimura (yn 1929) nodweddion dynol megis dagrau i'r pen mecanyddol a alwodd yn "Gakutensoku".
Gwrthdrawydd ïonau trwm perthnaseddol
Lleolir y Gwrthdrawydd ïonau trwm perthnaseddol (Saesneg:Relativistic Heavy Ion Collider) yn Labordy Cenedlaethol Brookhaven, Efrog Newydd. Wrth ddefnyddio'r cyflymydd gronynnau mae gwyddonwyr yn medru astudio mater a oedd yn bodoli yn y bydysawd wedi'r glec fawr. Gall gwyddonwyr hefyd adstudio adeiledd y proton.
FCN2
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn FCN2 yw FCN2 a elwir hefyd yn Ficolin 2 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 9, band 9q34.3.
John Humphrys
Cefndir
Cafodd ei addysgu yn Ysgol Uwchradd Caerdydd gan adael yr ysgol yn 15 oed i gychwyn gyrfa yn y byd newyddiadurol.
Eryr brith
Teulu
Mae'r eryr brith yn perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: Accipitridae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Actors Studio
Ymhlith yr actorion a gysylltir a'r Actors' Studio mae enwau James Dean, Marlon Brando a Rod Steiger yn sefyll allan.
Pont Vasco da Gama
bawd|chwith|600px|Golygfa o'r bont o Dŵr Vasco da Gama
Rita Hayworth
Ffilmiau
bawd|200px|Rita Hayworth 1941 bawd|200px|Rita Hayworth 1977
Grand Canyon Adventure: River at Risk
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Greg MacGillivray nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Henvig
Mae Henvig (Ffrangeg: Henvic) yn gymuned yn Departamant Penn-ar-bed (Ffrangeg Finistère), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Fairmount, Georgia
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Fairmount, gan gynnwys:
Caniedydd tywyll
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Caniedydd tywyll (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: caniedyddion tywyll) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Gerygone tenebrosa; yr enw Saesneg arno yw Dusky flyeater. Mae'n perthyn i deulu'r Dreinbig (Lladin: Acanthizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn G. tenebrosa, sef enw'r rhywogaeth.
Heddychiaeth
bawd|400px|Apotheosis Rhyfel (1871) gan Vasily Vereshchagin (Oriel Tretyakov, Moscfa) bawd|400px|Diwrnod Rhyngwladol Gweddi dros Heddwch, Assisi, Yr Eidal, 27 Medi 2011
Pen Talar
Cyfres ddrama uchelgeisiol ar S4C oedd Pen Talar. Roedd y gyfres yn adrodd hynt a helynt dau deulu o orllewin Cymru dros gyfnod o hanner canrif, gan ddechrau yn y 1950au ac yn parhau i'r presennol. Nid yw'r prif actor Richard Harrington yn ymddangos tan y drydedd raglen o'r gyfres am fod y rhaglenni blaenorol yn dangos hanes bywyd ei gymeriad fel plentyn. Ffilmiwyd rhannau helaeth o'r gyfres yn Cil-y-Cwm, Sir Gaerfyrddin ond gwnaed rhyw faint o ffilmio yn Aberystwyth ac yng Nghaerdydd hefyd. Cynhyrchwyd y gyfres gan gwmni Fiction Factory. Cynhyrchydd y gyfres oedd Gethin Scourfield a chyfarwyddwyd rhaglenni'r gyfres gan Gareth Bryn ac Ed Thomas.
Fast Food Fast Women
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Louise Lasser, Lynn Cohen, Anna Thomson, Sandrine Holt, Lonette McKee, Austin Pendleton, Salem Ludwig, Jamie Harris, Mark Margolis, Victor Argo, Irma St. Paule a Judith Roberts. Mae'r ffilm Fast Food Fast Women yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Offa, Wrecsam
Cymuned ym mwrdeistref sirol Wrecsam, Cymru, yw Offa. Mae'n cynnwys canol a gorllewin tref Wrecsam. Nid oddi wrth Glawdd Offa y caiff y gymuned ei henw, ond oddi wrth blasty Bryn Offa, sy'n dyddio o'r 19g. Roedd poblogaeth y gymuned yn 2001 yn 9,852.
Journey to the South Pacific
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Greg MacGillivray nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Forever, Lulu
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Amos Kollek yw Forever, Lulu a gyhoeddwyd yn 1986. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a'r Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Amos Kollek a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Paul Chihara.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Amos Kollek ar 15 Medi 1947 yn Jeriwsalem. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Hebraeg Jeriwsalem.
William Davies (offeiriad)
Merthyr ac offeiriad Catholig o Gymro a ganoneiddwyd yn 1987 oedd William Davies (m. 27 Gorffennaf 1593). Fe'i cofir am ei ran yng nghyhoeddi Y Drych Cristianogawl, y llyfr cyntaf i gael ei argraffu yng Nghymru.
Bywgraffiad
Ganed Davies yng Nghroes-yr-Eirias (rhan o dref Bae Colwyn heddiw) yn yr hen Sir Ddinbych. Mae ei ddyddiad geni yn anhysbys. Cafodd ei urddo'n offeiriad Catholig yn 1585 ar adeg pan fu erledigaeth ar Gatholigion yng Nghymru a Lloegr ar ôl i Harri VIII o Loegr greu Eglwys Loegr a'i throi'n unig eglwys wladol y deyrnas.
Immanuel Kant
Athro yn Königsberg (1755–69)
Cyhoeddodd ei draethawd mawr nesaf, Untersuchungen über die Deutlichkeit der Grundsätze der natürlichen Theologie und der Moral ("Ymchiliad i Eglurder Egwyddorion Diwinyddiaeth Naturiol a Moesoldeb"), ym 1764. Am yr hwn y derbyniodd yr ail wobr o Brifysgol Berlin. Enillwyd y flaenaf gan Moses Mendelssohn, yr hwn yn fuan a ddaeth yn ohebydd cyson iddo, ac mewn amryw bethau yn wrthwynebwr cyfeillgar. Darfu i'r ysgrifeniadau hyn, ynghŷd â rhifedi cynyddol ei ysgolheigion, ledaenu ei glod yn raddol dros yr holl wlad, a rhoddi iddo le gyda Sulzer, Lambert, a Garve, ymysg prif oleuadau athroniath Almaenig. Bu yn hir, pa fodd bynnag, cyn ennill safle wrth ei fodd yn ei brifysgol ei hun.
L'Orient-Le Jour
Mae'r colofnwyr rheolaidd yn cynnwys rhai o feddylwyr, haneswyr, llenorion a newyddiadurwyr mwyaf eu parch yn y Libanus gyfoes. Yn ogystal ag erthyglau ar wleidyddiaeth Libanus, y byd Arabaidd a'r byd ehangach, ceir tudalennau ar ddiwylliant, chwaraeon, yr economi, busnes, y llwyfan, y cyfryngau torfol, a hamdden.
MKE Kırıkkalespor
Mae'n nhw yn chwarae yn y Stadiwm Fikret Karabudak.
Enez Sun
Gweler hefyd
Cymunedau Penn-ar-Bed
East Dublin, Georgia
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn East Dublin, gan gynnwys:
Afon Salzach
Y ddinas bwysicaf ar yr afon yw Salzburg. Caiff y ddinas a'r afon eu henwau o'r fasnach halen, fu'n bwysig yma hyd y 18g.
Hen Neuadd Penrhyn
Roedd y Puwiaid yn Gatholigion pybyr. Ar 14 Ebrill 1587, cafwyd hyd i wasg gudd ar gyfer llenyddiaeth Gatholig mewn ogof ar Riwledyn, a gafodd ei defnyddio gan y reciwsant lleol Robert Pugh o'r Penrhyn a'i gaplan y Tad William Davies (m. 1593) i argraffu Y Drych Cristianogawl (gan Robert Gwyn neu Gruffydd Robert), y llyfr cyntaf i gael ei gyhoeddi yng Nghymru. Llochasant yno i geisio dianc yr erledigaeth ar Gatholigion a gychwynwyd gan Elisabeth I ym Mai 1586. Darganfuwyd yr ogof tua dwy flynedd ar ôl cyhoeddi'r Ddrych ond roedd pawb wedi dianc a'r lle'n wag. Cafodd William Davies, gŵr lleol o Groes-yn-Eirias (Bae Colwyn heddiw) ei ddal gan yr awdurdodau a'i ddienyddio trwy ei dynnu, ei grogi a'i chwarteru yng Nghastell Biwmares ym mis Gorffennaf 1593.
Gerllaw'r neuadd ceir adfeilion capel canoloesol cysegredig i'r 'Forwyn Fair o'r Penrhyn' ar lethrau isaf Rhiwledyn ger yr Hen Neuadd. Rhoddwyd y gorau i'w ddefnyddio ym 1930 ac mae'r adfeilion mewn cyflwr drwg erbyn heddiw.
Richard Collingham Wallhead
Bywyd Personol
Priododd Ellen Staines ym 1892 a bu iddynt un mab a dwy ferch. Bu un o'i ferched, Muriel Nichol yn Aelod Seneddol Llafur etholaeth Bradford North 1945-1950
Gyrfa
Bu'n gweithio fel peintiwr tai ac yn gerfiwr efydd a chopr yn Swydd Gaer, gan fynychu darlithoedd efrydwyr allanol Mudiad Addysg y Gweithwyr i wella ei addysg. Ym 1906 cafodd ei benodi yn rheolwr ac yn newyddiadurwr ar y papur sosialaidd The Manchester Labour Leader, yr oedd hefyd yn ddarlithydd allanol i Goleg y Blaid Lafur Annibynnol.
Gyrfa Wleidyddol
Roedd y Blaid Lafur Annibynnol yn rhan gysylltiedig o'r Blaid Lafur hyd 1930 pan ddatgysylltwyd y ddwy blaid gan nad oedd yr ILP yn credu bod polisïau Llywodraeth Llafur Ramsay MacDonald yn ddigon asgell chwith. Yn Etholiad Cyffredinol 1931 roedd Wallhead yn un o ddim ond pum allan o'r 31 AS ILP i ddychwelyd i Dŷ'r Cyffredin, yn bennaf gan na fu ymgeisydd Llafur swyddogol yn sefyll yn ei erbyn. Ym 1933 ymddiswyddodd Wallhead o'r ILP ac ymuno a'r Blaid Lafur Swyddogol gan fwriadu sefyll fel ymgeisydd Llafur yn yr etholiad dilynol, ond bu farw cyn yr etholiad.
Aber-miwl
Fe'i gelwir yn "Aber-miwl" am fod Afon Miwl, sy'n codi yn y bryniau ar y ffin i'r de o'r Drenewydd, yn aberu yn Afon Hafren ar ôl pasio drwy'r pentref.
Lladdwyd 17 o deithwyr mewn damwain trên ddifrifol ger y pentref ar 26 Ionawr 1921.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
FGF8
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn FGF8 yw FGF8 a elwir hefyd yn Fibroblast growth factor 8 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 10, band 10q24.32.
10 Diwrnod Cyn y Briodas
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Amr Gamal ar 1 Ionawr 1983 yn Poznań.
Sbaengi Hela Cymreig
Hanes
bawd|dde|Sbaengi Cymreig (chwith) a [[Sbaengi Adara Seisnig (Cocker Spaniel); argraffwyd yn 1859.]]
Heddiw
Yn 2000 roedd 424 o gŵn ar gofrestr y Clwb Cennel, 420 yn 2004. Yn Unol Daleithiau America roedd 599 yn 2004.
Essa
Cysylltiadau Rhyngwladol
Mae Essa wedi'i gefeillio â:
Tre war Venydh
Mae yno hen gastell, sy'n gysylltiedig â chwedl y brenin Arthur ers cyn y 12g. Yr adeilad mwyaf diddorol yn y pentref yw'r hen bost, sy'n dyddio o'r 14g, ac sy'n awr yn eiddo'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol.
bawd|350px|dim|Siopau yn y pentref
Klagenfurt
Saif Klagenfurt 446 metr uwch lefel y môr, ychydig i'r dwyrain o lyn Wörthersee ar lan afon Glan. Ceir prifysgol ac eglwys gadeiriol yma, ac mae'n ganolfan esgobaeth Gurk-Klagenfurt.
Castell Dolforwyn
Cadwraeth a mynediad
Mae'r safle ym meddiant Cadw a cheir mynediad yn rhad ac am ddim. Mae'n gorwedd 3 milltir i'r gogledd-ddwyrain o'r Drenewydd a gellir ei gyrraedd ar hyd llwybr o fwthyn Yew Tree, i'r gorllewin o bentref bach Aber-miwl (map: SO 153 950).
Kissa Kursi Ka
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1977. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode IV: A New Hope sef ffilm wyddonias a sgriptiwyd gan y cyfarwyddwr ffilm George Lucas. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Volkswagen Camper
Llysenw a roddir yng ngwledydd Prydain ar y Volkswagen Math 2 yw'r Volkswagen Camper, sy'n gerbyd a gynhyrchwyd gan y cwmni ceir Volkswagen ers 1950. Yn yr Unol Daleithiau gelwir ef yn Bus, ond yr enwau swyddogol arno, sy'n dibynnu ar y corff yw: Transporter, Kombi neu Microbus. Roedd yn dilyn y "Beetle", sef y math cyntaf o gerbyd i'w gynhyrchu gan y cwmni wedi ei ailwampio ar ddiwedd yr Ail Ryfel Byd.
Y ffatri ym Mrasil oedd yr olaf i beidio a chynhyrchu'r T2, a hynny ar 31 Rhagfyr 2013; roedd hyn yn dilyn nifer o reolaeu diogelwch newydd yn y wlad. Roedd hyn yn garreg filltir eitha pwysig i'r cwmni Volkswagen a ffans y Camper.
Corfflu'r Ysgol Fân-Arfau
Cerddoriaeth
"March of the Bowmen" yw ymdeithgan y Corfflu.
Sealand, Sir y Fflint
Pentref a chymuned yn Sir y Fflint, Cymru, yw Sealand. Nid ymddengys fod enw Cymraeg iddo; daw'r enw oherwydd ei fod ar dir a enillwyd oddi wrth y môr. Saif ger glan ogleddol Afon Dyfrdwy, ar y briffordd A548 i'r dwyrain o Queensferry ac i'r gogledd-orllewin o ddinas Caer.
FGF12
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn FGF12 yw FGF12 a elwir hefyd yn Fibroblast growth factor 12 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 3, band 3q28-q29.
Daeargi
Gweler hefyd
(Er eu enwau, nid ydynt yn ddaeargwn.)
Bobby Robson
Roedd yn fwy adnabyddus am ei lwyddiant fel rheolwr clybiau a thîmau rhyngwladol, gan ennill pencampwriaethau cynghrair yn yr Iseldiroedd a Phortiwgal, gan ennill tlysau yn Lloegr a Sbaen, ac am arwain tîm Lloegr i'r rownd gyn-derfynol yng Nghwpan y Byd ym 1990. Yn fwy diweddar, gweithiodd fel mentor i reolwr tîm pêl-droed cenedlaethol Gweriniaeth Iwerddon.
Irvilhag
Gweler hefyd
Cymunedau Penn-ar-Bed
Robert Gwyn
Bywgraffiad
Cafodd ei addysg brifysgol yng Ngholeg Corff Crist, Rhydychen, lle graddiodd yn 1568. Ymunodd â'r Pabyddion alltud yn Douai yn 1571. Graddiodd o Goleg Douai yn 1575 a'i ordeinio'n offeiriad Catholig. Dychwelodd i Gymru fel cenhadwr cudd. Ymwelai â sawl rhan o'r wlad yn ceisio amddiffyn y Ffydd Gatholig, yn cynnwys Llŷn, ardal Maelor, Dyffryn Wysg, Morgannwg a Gwent. Daeth i gysylltiad â'r gramadegydd ac awdur Siôn Dafydd Rhys a chydweithiai ag ef i geisio cyhoeddi llyfrau Catholig yng Nghymru yn y ddirgel.
Himmeluret
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1925. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Gold Rush sef ffilm gomedi Americanaidd am Klondike gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,050 o ffilmiau Norwyeg wedi gweld golau dydd. Reidar Lund oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Mali Harries
Actores teledu a ffilm o Gymru yw Mali Rhys Harries (ganwyd 6 Gorffennaf 1976). Mae hi wedi bod yn gweithio ym myd teledu ers 1999 ac mae wedi ymddangos mewn nifer o gyfresi teledu Cymraeg a Saesneg fel The Bill, The Indian Doctor a Caerdydd.
Yn 2010, cyrhaeddodd Harries a Gravelle restr fer gwobrau BAFTA Cymru am ei rhan fel Kate yn y gyfres deledu Caerdydd.
Glas Sant Padrig
Lliw glas sy'n symboleiddio Iwerddon yw glas Sant Padrig. Ym Mhrydain mae'n cyfeirio at y glas golau a ddefnyddir gan Urdd Sant Padrig, ond yn Iwerddon mae'n cyfeirio at las cryf a thywyll.
Hollywood Don't Surf!
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Fairburn, Georgia
Dinas yn, yn nhalaith Georgia, yw .
Ci hela Cymreig
Tymer a chymeriad
Cyn cael ei ddofi arferai'r ci hela hwn hel ei fwyd mewn heidiau a thros y blynyddoedd mae wedi cynefino gyda thirwedd ac amgylchedd creigiog ac oer Cymru. Mae'r ci dof a hyfforddwyd yn drlwyr yn gi anwes da, yn enwedig mewn cartref o blant. Cânt eu disgrifio fel cŵn deallus, teyrngar i'w perchnogion a bodlon.
Union Depot
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Joan Blondell a Douglas Fairbanks Jr.. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Saltney
Roedd poblogaeth y gymuned yn 2001 yn 4,769. Dim ond 13.1% o'r rhain oedd ag unrhyw wybodaeth o'r Gymraeg, y ganran isaf o unrhyw un o gymunedau Sir y Fflint.
Glas Caergrawnt
Lliw glas gwelw yw glas Caergrawnt.
Brithdir, Caerffili
Hyd at 1922, safai carreg gydag arysgrif Ladin arni yn enwi un Tegernacus, mab Martius. Mae'n bosibl y cafodd y garreg ei chodi yn y 7g. Safai mewn cae ger Capel Brithdir. Yn 1922 cafodd ei symud i Amgueddfa Cymru, Caerdydd.
Kerlaz
Mae Kerlaz (Ffrangeg: Kerlaz) yn gymuned yn Departamant Penn-ar-bed (Ffrangeg Finistère), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Air
Grŵp space rock yw Air. Sefydlwyd y band yn Île-de-France yn 1995. Mae Air wedi cyhoeddi cerddoriaeth ar label recordio Astralwerks.
Bedwellte
Cysegrwyd eglwys y plwyf i Sant Sannan. Ceir Ffynnon Sant Sannan ger yr eglwys. Yr unig le arall a gysylltir â'r sant hwn yw plwyf Llansannan yn Sir Conwy. Mae'n bosibl y bu dau sant o'r un enw, un yn frodor o ogledd Cymru a'r llall yn Wyddel (Gwyddeleg: Senanus/Senan) o dalaith Munster a ymsefydlodd yng Nghymru yn amser Dewi Sant ac a sefydlodd glas ym Medwellte.
bawd|dim|300px|Eglwys Sant Sannan, eglwys plwyf Bedwellte
Kerlouan
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Llanfynydd, Sir y Fflint
bawd|dim|Tafarn yn Llanfynydd
Gwyrdd Lincoln
bawd|chwith|Robin Hwd yn ei ddillad gwyrdd Lincoln. Lliw gwyrdd sy'n gysylltiedig â choedwigwyr Gogledd Lloegr, a chwedl Robin Hwd yn enwedig, yw gwyrdd Lincoln. Yn hanesyddol cafodd brethyn o'r lliw hwn ei gynhyrchu yn nhref Lincoln ac mae'r term yn dyddio o'r 16g. Heddiw mae'n disgrifio gwyrdd yr olewydd gydag arlliw melyn neu frown sydd yn felynach ac yn fwy gwelw na gwyrdd y goedwig, yn felynach ac yn oleuach ond hefyd yn gryfach na gwyrdd cypresol, ac yn fymryn mwy pŵl na gwyrdd y celyn.
Midway, Georgia
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Midway, gan gynnwys:
Clueless
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Amy Heckerling ar 7 Mai 1954 yn y Bronx. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1977 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul> Derbyniodd ei addysg yn AFI Conservatory.
Tadeusz Mazowiecki
Gwleidydd Pwylaidd oedd Tadeusz Mazowiecki (18 Ebrill 1927 – 28 Hydref 2013). Ef oedd Prif Gweinidog Gwlad Pwyl o 1989 hyd 1991 yn sgil cwymp comiwnyddiaeth, ac ef oedd y prif weinidog anghomiwnyddol cyntaf yn Nwyrain Ewrop ers y 1940au.
Kersent-Plabenneg
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Housewife
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Thin Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. William Rees oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Alfred Edward Green nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Medrawd
Ceir y cofnod cynharaf am y frwydr yn yr Annales Cambriae am y flwyddyn 537:
Santes Canna
Merch i Tewdwr ap Emyr Llydaw oedd Canna.
Dianc o Lydaw
Dethlir ei gŵyl ar 25 Hydref.
Dora Puelma
Cerflunydd benywaidd a anwyd yn Antofagasta, Chile oedd Dora Puelma (22 Mawrth 1898 – 1 Ebrill 1972).
Ifor Williams
Bywgraffiad
Fe'i ganed ym Mhendinas, Tregarth, ger Bangor, yn fab i chwarelwr, John Williams a'i wraig Jane. Cafodd ei addysg yng Ngholeg Prifysgol Gogledd Cymru, Bangor, lle astudiodd Gymraeg a Groeg. Dysgodd yno tan iddo ymddeol yn 1947. Penodwyd yn ddarlithydd cynorthwyol o dan yr Athro Syr John Morris-Jones. Derbyniodd gadair bersonol yn 1920, gan ddod yn bennaeth ar yr Adran Gymraeg yno pan fu farw Morris-Jones yn 1929.
Pengam, Caerffili
bawd|dim|Gorsaf reilffordd Pengam
Kernouez
Mae Kernouez (Ffrangeg: Kernouës) yn gymuned yn Departamant Penn-ar-bed (Ffrangeg Finistère), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Aderyn cloch barfog
Teulu
Mae'r aderyn cloch barfog yn perthyn i deulu'r Cotingaod (Lladin: Cotingidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Alan Curbishley
Rheolwr a chyn-chwaraewr pêl-droed yw Llewellyn Charles "Alan" Curbishley (ganwyd 8 Tachwedd 1957).
Uthr Bendragon
Chwedl Sieffre o Fynwy
Gan fod Emrys yn wael ar y pryd, mae Uthr yn arwain byddin yn erbyn Paschent, mab Gwrtheyrn, a'i gyngheiriaid Sacsonaidd. Ar y ffordd i faes y frwydr, mae'n gweld comed ar ffurf draig, ac mae Myrddin yn ei dehongli fel proffwydoliaeth o farwolaeth Emrys ac Uthr yn dod yn frenin. Wedi ennill y frwydr, cymer Uther yr enw "Pendragon". Erbyn iddo ddychwelyd ma Emrys wedi ei wenwyno, ac mae'n olynu Emrys ar orsedd Ynys Brydain. Ar ei orchymyn, gwneir dwy ddraig o aur, ac mae'n defnyddio un fel ei faner.
I Could Never Be Your Woman
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Brian Tufano oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Creswell Model Village
Pentref model yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Creswell Model Village.
The Makings of An Addict: Making Deimosimine
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
William Davies (Gwilym Teilo)
Fel hanesydd lleol ei sir enedigol y'i cofir yn bennaf erbyn hyn. Cyhoeddodd gyfrolau am hanes Llandeilo a'i gylch ac am hanes a hynfiaethau ardal Caio. Erys ei gyfraniad mwyaf heb ei gyhoeddi hyd yn hyn, sef traethawd hir ar 'Lenyddiaeth y Cymry' a fwriedid fel math o barhad o waith Thomas Stephens yn ei The Literature of the Kymry (1849), llyfr sy'n trafod llenyddiaeth Gymraeg yr Oesoedd Canol yn unig.
Cyfeirgi Gwyddelig
Cyfeirgi sy'n tarddu o Iwerddon yw'r Cyfeirgi Gwyddelig. Datblygwyd ar ddechrau'r 18g, yn debyg o dras y Cyfeirgi Seisnig, Cyfeirgi Gordon, y sbaengi, a'r ci marcio.
Cyfeirgi
bawd|Paentiad o 1800 gan [[Sydenham Edwards sy'n darlunio'r tri math o gyfeirgi]]
Lambaol-Blouarzhel
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code 29098
Floundering
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1994. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Forrest Gump ffilm glasoed gan Robert Zemeckis. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Sbaengi Hela Seisnig
Sbaengi sy'n tarddu o Loegr yw'r Sbaengi Hela Seisnig.
Athenry
Tref fach ger dinas Galway, gorllewin Iwerddon, yw Athenry (Gwyddeleg: Baile Átha an Rí, "Tref Rhyd y Brenin"). Saif ar y rheilffordd Dulyn-Galway.
Dosparth Byrr ar y rhann gyntaf i ramadeg Cymraeg
Llyfr gramadeg Cymraeg gan Gruffydd Robert (c. 1527-1598) yw Dosparth Byrr ar y rhann gyntaf i ramadeg Cymraeg. Cyhoeddwyd y rhan gyntaf ym Milan yn yr Eidal ar Ddydd Gŵyl Ddewi, 1567. Mae'r ail ran, ar y rhannau ymadrodd (cyfiachyddiaeth), yn ddi-ddyddiad, ond yn debyg o fod wedi ymddangos yn 1584 neu 1585.