cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Providence, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Leon McAffrey
bawd|Leon McAffrey yn Liberty City Stories Mae Leon McAffrey yn gymeriad sy'n ymddangos mewn dwy gêm yn y gyfres gemau fideo Grand Theft Auto. Mae'n ymddangosodd fel cymeriad bach yn Grand Theft Auto III (a osodwyd yn 2001) a phrif gymeriad yn Grand Theft Auto: Liberty City Stories (a osodwyd ym 1998). Mae McAffrey yn swyddog heddlu llygredig sy'n gweithio gydag Salvatore Leone, Don (pennaeth) syndicâd maffia Teulu Leone, a Toni Cipriani, un o brif aelodau'r un syndicâd.
Spring Lake, New Jersey
Bwrdeisdref yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Montgomery, Vermont
Tref yn, yn nhalaith Vermont, yw .
Grasmere, Idaho
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Grasmere, gan gynnwys:
Last Chance, Idaho
Tref yn, yn nhalaith Idaho, yw .
Morristown, Vermont
Tref yn, yn nhalaith Vermont, yw .
Lebanon, Michigan
Treflan yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Roosevelt, New Jersey
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Roosevelt, gan gynnwys:
Daeargryn Llŷn 1984
Arwyddocad
Daeargryn Llŷn 1984 oedd crynfa-dir fwyaf y ganrif yn y Deyrnas Gyfunol, ac fe'i teimlwyd dros arwynebedd o 240,000 cilomedr sgwar. Digwyydodd y grynfa yn y gramen isaf ar ddyfnder o 22 cilomedr ac fe'i dilynwyd gan nifer o ôl-gryniadau. Dangosodd mapio manwl i'r ôl-grynfeydd ymestyn y ar blân yn gogwyddo i'r gogledd ogledd-ddwyrain ar gyfeiriad o'r gorllewin gogledd-orllewin - dwyrain de-ddwyrain. Cynrychiola hyn y plân ffawt sy'n cyd-fynd yn dda gydag un o brif blanau'r grynfa er nad oes, fodd bynnag, modd gweld unrhyw ffawt na nodwedd ar yr wyneb sydd yn cydfynd â'r plân hwn.
Northfield, Massachusetts
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Northfield, gan gynnwys:
Platteville, Colorado
Tref yn, yn nhalaith Colorado, yw .
Letha, Idaho
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Letha, gan gynnwys:
Fletcher, Gogledd Carolina
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Fletcher, gan gynnwys:
Lewiston-Nez Perce County Airport, Idaho
{{blwch llywio {{#statements:P150|from=Q1391}} }}
Range, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Range, gan gynnwys:
Ysgol Neuaddlwyd
Sefydliad addysgol yn Sir Aberteifi yn hanner cyntaf y 19g oedd Ysgol Neuaddlwyd (hefyd Academi Neuaddlwyd). Roedd yr ysgol yn cael ei chynnal mewn adeilad bychan dwy ystafell ar dir fferm Penybanc, rhwng pentrefi Ffos-y-ffin a Neuaddlwyd heb fod ymhell o Ddyffryn Aeron. Dywedir bod dros 200 o fyfyrwyr wedi astudio yn yr ysgol dros gyfnod o tua 30 mlynedd, gan gynnwys pedwar o'r cenhadon a aeth i Fadagasgar.
Mae'n ymddengos bod perthynas Thomas Phillips â’i fyfyrwyr yn gyd-bwysedd iach o awdurdod ac agosatrwydd, o ddisgyblaeth a hwyl. Medrai gadw rheolaeth ar blant heb fod yn llawdrwm, ac ennyn eu parch. Penodid ‘monitor’ yn wythnosol o blith y myfyrwyr i’w gynorthwyo i gadw trefn ar y disgyblion eraill yn yr ysgol. Byddai’r monitor yn dirwyo’r rhai oedd yn siaradus neu’n cadw twrw, a defnyddid yr arian hwnnw i brynu tybaco i’w hathro. Caniateid i’r myfyrwyr fynd i Ffair Llanarth, ar yr amod eu bod yn dod ag anrhegion i Phillips. Yn ôl William Griffiths: ‘Yr oedd rhywbeth ynddo mor hynodol ag oedd yn tynu yr holl ysgolheigion i’w garu a’i ofni yr un pryd.’
Red Brush, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn Surry County, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Redwing, Kansas
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Kansas, yw .
McIntosh, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn McIntosh, gan gynnwys:
Torra d'Asprettu
Mae'r tŵr yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a thua 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari. Fe'i hadeiladwyd ar gyfer Agostino Bonaparte ym 1582 ac mae cyfeiriadau ato mewn rhestr o'r tyrau a oedd yn amddiffyn arfordir Corsica a luniwyd gan awdurdodau Genoa ym 1617.
Rice, Washington
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Rice, gan gynnwys:
Riley Hill, Gogledd Carolina
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Riley Hill, gan gynnwys:
Polder
de|300px|bawd|Delwedd lloeren o Noordoostpolder, [[Yr Iseldiroedd (595.41 km²)]] Darn o dir isel wedi'i amgáu gan argloddiau sy'n ffurfio endid artiffisial hydrolegol yw polder. Mae hynny'n golygu nad oes ganddo gysylltiad â dwr allanol heblaw trwy ddyfeisiadau sy'n cael eu rheoli â llaw. Mae tri math o polder:
Mae bob amser perygl o lifogydd gyda polderau, a rhaid cymryd gofal er mwyn amddiffyn yr argloddiau amgylchynol. Mae argloddiau fel arfer yn cael eu hadeiladu gyda deunyddiau lleol, ac mae gan bob deunydd ei beryglon: gall tywod ddymchwel; mae mawn sych yn ysgafnach ond mewn perygl o fethu dal y dwr yn ystod y tymhorau sych. Mae rhai anifeiliaid yn tyllu twneli yn y cloddiau, ac mae hynny'n caniatau i'r dwr dreiddio'r strwythur; mae'r mwsglygoden yn cael ei hadnabod am y gweithgaredd hwn ac yn cael ei hela mewn rhai gwledydd Ewropeaidd o'r herwydd. Mae polderau gan amlaf i'w ganfod mewn aberoedd afonydd, tiroedd a fu unwaith yn gorstiroedd ac ardaloedd arfordirol.
Damascus, Arkansas
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Damascus, gan gynnwys:
Dewinio
Er gwaethaf prinder y dystiolaeth wyddonol, mae dulliau dewinio yn dal i gael eu defnyddio gan rai ffermwyr a pheirianyddion dŵr heddiw.
Rivanna, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Torra di Bravone
Mae Tŵr de Bravone (Corseg:Torra di Bravone) yn dŵr Genoa wedi ei leoli yn commune Linguizzetta ar arfordir dwyreiniol ynys Corsica. Dim ond ychydig olion sydd wedi goroesi.
Torra d'Albu
Hanes
Mae'r tŵr yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a tua 1620 i atal ymosodiadau gan y môr-ladron Barbari. Cafodd y tŵr ei ddifrodi ym 1588 pan ymosododd Hassan Veneziano ar bentref cyfagos, Ogliastro, a chipio  nifer o'r pentrefwyr. Mae rhestr o'r tyrau amddiffynnol arfordir Corsica a luniwyd gan awdurdodau Genoa ym 1617 yn cofnodi bod y tŵr yn cael ei warchod gan ddynion o bentrefi Ogliastro a Olcani, ond dim ond yn ystod y nos.
Pine Hill, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Lake Holiday, Virginia
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Lake Holiday, gan gynnwys:
Berry Hill, Tennessee
Dinas yn, yn nhalaith Tennessee, yw .
Rodkey, Kansas
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Kansas, yw .
Grant, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Grant, gan gynnwys:
Union Grove, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Union Grove, gan gynnwys:
Dyn Indalo
bawd|Dyn Indalo bawd|Extremo AL-12 Mae'r Indalo yn symbol hud, cyn-hanes a ddarganfwyd mewn ogof yn Los Letreros ('Yr Arwyddbyst') yn Mharc Natur Sierra de María-Los Vélez yn Vélez Blanco, Almería, rhanbarth Andalusia, Sbaen. Daeth yn draddodiad i baentio symbol y Dyn Indalo ar flaen tai a busnesau i'w hamddiffyn rhag niwed ac fe'i hysytrir yn dotem duwiol (yn yr un ffordd ag y mae'r symbol Kokopelli yn ne-orllewin UDA.
Defnydd Poblogaidd
Mae'r indalo yn bresennol mewn llawer o logos, enwau cwmnïau neu siopau yn gyffredinol sy'n gysylltiedig ag Almería.
Dolenni
Mudiad Hawliau Brodorol, Cultural Survival
Torra di Capannella
Hanes
Cafodd tŵr Capannella ei hadnewyddu yn 2010. Mae wedi ei leoli ym Mae Cupabia ar uchder o tua 100 m ar lwyfandir fach. O'r fan hon mae olygfa hardd dros y bae i dŵr Capu Neru. Mae tua 12 medr o uchder. Mae ysgol haearn ddiogel yn arwain at y fynedfa ar y llawr cyntaf.
Safford, Alabama
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Alfred Freddy Krupa
Ffeithiau
Mae Krupa yn gwisgo Vintage Awtomatig Omega Seamaster 1970 (Sgwâr Wyneb) er 1986. Mae yn ei deulu ers bron i 50 mlynedd, a oedd gynt yn eiddo i'w arlunydd a dyfeisiwr enwog Alfred Krupa Sr.
Westford, Vermont
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Westford, gan gynnwys:
Bell Buckle, Tennessee
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Bell Buckle, gan gynnwys:
Sawyer, Washington
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Washington, yw .
Saxe, Virginia
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Saxe, gan gynnwys:
Wilsonville, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Wilsonville, gan gynnwys:
Ferdinand, Vermont
Tref yn, yn nhalaith Vermont, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Ferdinand, gan gynnwys:
Guildhall, Vermont
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Guildhall, gan gynnwys:
Dolen lawes
Mae dolennau llewys yn dlysau sy'n cael eu defnyddio i gau'r llewys ar grysau ffurfiol. Gall dolennau llewys gael ei gwneud o nifer o wahanol ddeunyddiau, gan gynnwys gwydr, carreg, lledr, metel, metel prin neu gyfuniad o'r rhain. Mae'r dolennau fel arfer yn cael eu cau trwy begiau troi  yn seiliedig ar y dyluniad ar y blaen. Mae rhai mathau i'w cael sy'n defnyddio cadwyn neu ddarn cefn nad yw'n symud. Gellir addurno rhan flaen y dolennau gyda cherrig gwerthfawr, darluniau mewn enamel, neu gael eu dylunio mewn ffurf dau neu dri dimensiwn.
Walnut Grove, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Walnut Grove, gan gynnwys:
Buxton, Gogledd Carolina
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Buxton, gan gynnwys:
Shady Brook, Kansas
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Shady Brook, gan gynnwys:
Rhestr o dyrau Genoa yng Nghorsica
Cefndir
Mae Tyrau Genoa yng Nghorsica (Ffrangeg Tours génoises de Corse, Corseg Torri ghjinuvesi di a Corsica) yn gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a thua 1620 i atal ymosodiadau gan y môr-ladron Barbari. Yn negawdau cyntaf y 16 ganrif dechreuodd corsairs Twrcaidd ymosod ar bentrefi o amgylch arfordir Corsica. Cafodd llawer o gannoedd o bentrefwyr eu cipio i gael eu gwerthu fel caethweision. Bu i Weriniaeth Genoa ymateb drwy adeiladu cyfres o dyrau amddiffynnol o amgylch yr arfordir. Mae adfeilion y tyrau Genoa bellach yn nodwedd amlwg o arfordir Corsica. Mae llawer wedi cael eu rhestru'n swyddogol fel Henebion Hanesyddol gan Weinyddiaeth Diwylliant Ffrainc.
Castell Cwm Aron
Castell mwnt a beili yng nghantref Maelienydd, rhwng Gwy a Hafren (Sir Faesyfed heddiw) yw Castell Cwm Aron neu Gastell Cymaron. Fe'i hadeiladwyd gan Ranulph de Mortimer (m. 1104), un o arglwyddi Anglo-Normanaidd y Mers a bu'n fan brwydro enbyd rhwng teulu'r Mortimer a'r Tywysog Llywelyn ap Iorwerth (Llywelyn Fawr) ac arglwyddi Cymreig eraill am dros sawl canrif. Fe'i codwyd o bren ac mae ffermdy modern wedi'i godi dros ran helaeth ohono bellach. Dirywiodd yr adeilad yn y 13g a chanolbwyntiodd yr Anglo-Normaniaid ar Castell Tinboeth a Chefnllys yn ei le.
Cefndir
Anrhegwyd Ranulph de Mortimer (a elwir yn 'Roger Mortimer', yn ddiweddarach) o Normandi gyda llawer o diroedd yn Henffordd a'r Amwythig gan Wiliam I, brenin Lloegr (glasenw: "Gwilym y Gorchfygwr"), rywbryd cyn 1086.
Yn y 1090au roedd llawer o frwydro am bwer rhwng Normandi a Lloegr; newidiodd Ranulph ei deyrngarwch sawl tro, ond yn y diwedd, ochrodd gyda dug Normandi. Yn nhiroedd y Mers yn 1093, y newidiodd ei deyrngarwch at y Normaniaid, gan ochri gyda Roger de Montgomerie, iarll 1af yr Amwythig, Ralph Tosny o Gastell Cliford, Philip de Braose oedd wedi meddiannu rhannau o Bencraig (Saesneg: Old Radnor). Ymosododd y tri ar Faesyfed (Powys heddiw) a Chynllibwg, rhwng Gwy a Hafren. Aethant ati i adeiladu nifer o gestyll er mwyn dal eu gafael yn y tiroedd hyn roeddent wedi'i ddwyn. Ymhlith y cestyll hyn roedd Castell Dinieithon (ger Llandrindod, heddiw) a Chastell Cwm Aron, ym Meaelienydd - rhwng Llanbister a Llangynllo, Powys. Llwyddodd teuluoedd y gwŷr hyn ddal eu gafael yn y tiroedd am tua can mlynedd pan gododd y Cymry lleol yn eu herbyn yn 1148.
Gwarchaeon 1195 ac 1215
Ym Mai 1215 ymosododd Llywelyn ap Iorwerth ar dref Amwythig gan ei gipio heb lawer o drafferth; oddi yno aeth yn ei flaen i gipio Trefaldwyn ac yna Castell Kamhawn (Cymaron). Ceir un cofnod o hyn, yn Nhestun-D yr Annales Cambriae a gedwir yn Exeter MS 3514 (a sgwennwyd c.1285), ac ni welodd olau dydd hyd at 1939; fe'i cyhoeddwyd yn gyntaf yn 1946.
Mannau eraill yn yr un cyfnod
Erbyn 1202 roedd yr Arglwydd Rhys wedi cymryd Castell Gwerthrynion, un arall o gestyll Roger Mortimer.
Dahlgren, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Llygoden ffyrnig
Y Llygod Mawr fel grwp
Oni chyfeirir yn wahanol, cedwir at y derminoleg hon, serch mai llygoden fawr hefyd yw'r enw llafar mwyaf cyffredin ar Rattus norvegicus.
Ewrop
Gallasai'r llygoden ffyrnig fod yn bresennol yn Ewrop mor fuan â 1553, casgliad a dynnwyd o ddisgrifiad o lun gan naturiaethwr o'r Swisdir Conrad Gesner yn ei lyfr Historiae animalium, a gyhoeddwyd yn 1551-58. Er y gallasai ddisgrifiad Gesner fod yn gymwys i lygoden ddu, mae ei son am ganran fawr o sbesimenau albinaidd - nid yn anghyffredin ymysg poblogaethau gwyllt o lygod ffyrnig - yn rhoi peth hygrededd i'r dehongliad hwn.
Disgrifiad
Mae clyw y llygoden ffyrnig yn fain, yn synhwyro sain o uwch-donfeddi ac mae'n meddu ar synnwyr arogleuol datblygedig iawn. Mae curiad eu calon yn 300 i 400 curiad y funud, a graddfa anadliadol o 100 anadl y funud. Nid yw'r sbesimenau â phigment golau yn llym iawn eu golwg, tra bod rhai heb bigment yn waeth. Mae ganddynt olwg ddicromaidd, hynny yw, gallant weld lliwiau mewn modd tebyg i fodau dynol gyda'u dallineb cymharol i liw coch-gwyrdd. Mae eu gwelediad o uwch-fioled yn well ac yn hynny o beth yn wahanol i lawer o rywogaethau eraill.
Bwyd
Ers stalwm roedd llygod mawr yn sgut am garnau meirch, ac roedd yr Efail Castell yn berwi efo nhw.
Dosbarthiad a Chynefin
Mae'n gwestiwn o hyd pryd y daeth y rhywogaeth yn gyd-drigol â dyn, ond dilyn llwybrau ymfudo dynol a wnaeth, ac erbyn hyn mae'n bodoli bron lle bynnag mae pobl yn bodoli.
Dywedir yn aml bod cynifer o lygod ffyrnig mewn dinasoedd ag sydd yna o bobl ond fe amrywia hyn o le i le ac ar hinsawdd, amodau byw ayb. Mae llygod ffyrnig mewn dinasoedd yn tueddu i grwydro'n eang, yn aml yn aros o fewn 20 m o'u nythfa os oes cyflenwad dwys addas o fwyd ar gael, ond fe grwydra'n ehangach pan fo bwyd yn brinach.
Llên Gwerin
Hunanoldeb:
Mulga, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Mulga, gan gynnwys:
Seiclo yng Nghymru
Cafwyd llwyddiant mawr i Gymry ar y trac seiclo yn y blynyddoedd ers hynny. Yng Ngemau Olympaidd Beijing yn 2008, enillodd Nicole Cooke fedal aur yn y Ras Ffordd i Ferched a rhoi i Gymru ei medal aur gyntaf yn y gemau ers 36 mlynedd. Cafodd Geraint Thomas hefyd lwyddiant yn yr un flwyddyn, yn ennill y fedal aur yn y Ras Ymlid i dimau - camp a lwyddodd i’w chyflawni eto yng Ngemau Olympaidd Llundain 2012. Aeth ymlaen wedi hynny i ennill y fedal aur yn Ras Lôn Gemau'r Gymanwlad 2014. Mae Elinor Barker hefyd wedi cael llwyddiant ar y trac seiclo gan ennill Pencampwriaeth Ras Ymlid y Byd ddwywaith yn ogystal â medal aur yn yr un gamp yng Ngemau Olympaidd yr Haf yn Rio de Janeiro yn 2016. Roedd Owain Doull hefyd yn y Gemau hynny a llwyddodd yntau i ennill y fedal aur a thorri record y byd yn y rownd derfynol.
Sheltontown, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn Surry County, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Leroy, Michigan
Treflan yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Five Points, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Shotwell, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Shotwell, gan gynnwys:
Tyrau Genoa yng Nghorsica
Dirywiad
O ganlyniad, o ddiwedd yr 17g hyd 1768, adeg goncwest yr ynys gan Ffrainc, roedd y nifer o dyrau oedd yn cael eu cynal wedi gostwng yn sylweddol. Pan etholwyd Pasquale Paoli yn Arlywydd newydd annibynnol Weriniaeth Corsica ym 1755, dim ond 22 o dyrau gweithredol oedd ar ôl. Cafodd rhai ohonynt eu meddiannu gan filwyr Ffrengig. Achosodd yr herwfilwra parhaus yn ystod Arlywyddiaeth Paoli dinistr i nifer o'r adeiladau, gan gynnwys y tyrau Tizzano, Caldane a Solenzara. Yn y frwydr i sicrhau glaniad milwyr Prydain wrth greu Teyrnas Brydeinig Corsica  ym 1794, difrodwyd tyrau Santa Maria della Chiappella a Mortella. Erbyn diwedd y 18 ganrif, ychydig iawn o'r tyrau oedd dal yn gyfan.
Paonia, Colorado
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Paonia, gan gynnwys:
Siloam, Gogledd Carolina
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Siloam, gan gynnwys:
Torra di Fautea
Hanes
Mae'r Tŵr yn eiddo ac yn cael ei chynnal gan Collectivité Territoriale de Corse mewn cytundeb gydag asiantaeth lywodraeth Ffrainc, y Conservatoire du littoral. Mae'r asiantaeth yn bwriadu prynu 95 hectar (230 erw) o'r pentir. Ar 27 Hydref 1992 fe restrwyd y tŵr fel un o henebion hanesyddol (Monument historique) Ffrainc.
Dathliadau Geraint Thomas yn Tour de France 2018
Titw Tomos Las (cân)
Rhannwyd sawl fersiwn ar Facebook a Twitter adeg llwyddiant Geraint Thomas.
Cerddi Mawl i Geraint Thomas
bawd|Siop Summit Cycles, Aberystwyth, 2018 Cafwyd sawl cerdd ei chyfansoddi mewn mawl i lwyddiant Geraint Thomas. Rhannwyd nifer o'r rhain ar y cyfryngau cymdeithasol megis Twitter.
Cerdd Aneirin Karadog
Ein Tywysog Geraint
Ashok Ahir
Newyddiadurwr, cynhyrchydd rhaglenni a chyfathrebwr yw Ashok Ahir (ganwyd Awst 1969).
Bywgraffiad
Fe'i magwyd yn Wolverhampton ac iaith ei aelwyd yno oedd Punjabi. Dysgodd Gymraeg yn 2005 ac roedd yn un o'r pedwar a gyrhaeddodd rownd derfynol Dysgwr y Flwyddyn 2012. Graddiodd o Brifysgol Caerdydd yn 1992 gyda gradd mewn Peirianneg a gwnaeth ddiploma ôl-raddedig mewn Newyddiaduraeth Ddarlledu ym Mhrifysgol Westminster, Llundain.
Adar Mân y Mynydd
Mae'r gân yn ymwneud â dyn sydd mewn cariad â merch o'r enw Gwen, sy'n byw ymhell oddi wrtho. Ceir ynddi elfennau o gariad, hiraeth a galar, a'r defnydd o adar fel negeswyr a symbolau serch. Casglwr y gân hon oedd John Morris a gasglodd dros ddeugain o ganeuon gwerin, fel rhan o'r gymdeithas 'Canorion'.
Y geiriau
Does gennyf ddim anrhegion Na jewels drud i'w danfon I ddwyn i gof yr hwn a'ch câr, Ond pâr o fenig gwynion.
Yr adar mân fe aethant I'w siwrnai bell hedasant Ac yno ar gyfer gwely Gwen Hwy ar y pren ganasant.
Sand Rock, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Sand Rock, gan gynnwys:
Meinir Lloyd
Bywgraffiad
Ymgartrefodd yng Nghaerfyrddin yn 1972, ac ers hynny mae wedi hyfforddi cannoedd o blant a phobl ifanc yr ardal. Bu'n hyfforddi'n wirfoddol bartïon myfyrwyr Coleg y Drindod. Sefydlodd barti bechgyn Bois y Dderwen, ac yn ddiweddarach gôr merched Telynau Tywi, gan ei arwain am bymtheng mlynedd. Bu’n organydd yng Nghapel y Priordy, Caerfyrddin, am dros 45 mlynedd.
Cornwall, Idaho
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Cornwall, gan gynnwys:
Skamokawa, Washington
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Washington, yw .
Belk, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Belk, gan gynnwys:
Lewis, Vermont
Tref yn, yn nhalaith Vermont, yw .
Beaverton, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Beaverton, gan gynnwys:
Crescent, Idaho
Cymuned heb ei hymgorffori (unincorporated community) yn, yn nhalaith Idaho, yw .
Akron, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Akron, gan gynnwys:
Victory, Vermont
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Victory, gan gynnwys:
Helena Township, Michigan
Treflan yn, yn nhalaith Michigan, yw .
North Johns, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn North Johns, gan gynnwys:
V. S. Naipaul
Fe'i ganwyd yn Caguanas, yn fab i Droapatie Capildeo a Seepersad Naipaul. Cafodd ei addysg yng Ngoleg y Brenhines, Port of Spain, ac yng Ngholeg y Brifysgol, Rhydychen. Priododd Patricia Ann Hale ym 1955.
Springville, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Torra di Fiurentina
Mae Tŵr Fiurentina (Corseg: Torra di Fiurentina, Ffrangeg: Tour Fiorentine) yn dŵr Genoa adfeiliedig wedi ei leoli yn commune San-Giuliano ar arfordir dwyreiniol ynys Corsica. Dim ond rhan o'r sylfaen sydd wedi goroesi.
Titw Tomos Las (cân)
Crewyd addasiad o'r gân i gefnogi'r seiclwr Geraint Thomas, a datblygodd yn anthem i'w ymgyrch lwyddiannus yn Tour de France 2018. Recordiwyd y fersiwn hon gan Hogia'r Wyddfa ynghyd â Siddi a Band Pres Llareggub ar gyfer rhaglen Aled Hughes ar Radio Cymru. Canwyd hi hefyd gan Siddi a Band Pres Llareggub yn y dathliadau o flaen y Senedd ym Mae Caerdydd ar ddydd Iau 9 Awst 2018, yn ystod yr wythnos y cynhaliwyd yr Eisteddfod Genedlaethol yn y ddinas.
Torra di Furiani
Hanes
Yn yr Oesoedd Canol roedd Furiani yn gadarnle ffiwdal gyda chastell. Y tŵr yw olion hen Gastell Furiani. Fe'i hailadeiladwyd yn llwyr ar ôl 1763 gan Pascal Paoli, ac felly yn cael ei alw hefyd yn "Tour Paoline".
Betsan Moses
Bywyd cynnar ac addysg
Mae Betsan Moses yn wreiddiol o Bontyberem yng Nghwm Gwendraeth. Aeth i Ysgol Gyfun Maes-yr-Yrfa ac yna i Brifysgol Aberystwyth i astudio Theatr ac yn ddiweddarach gwnaeth radd Meistr mewn Caffael Iaith ym Mhrifysgol Cymru.
Demograffeg Gweriniaeth Sosialaidd Iwgoslafia
Grwpiau ethnig
de|bawd|Map ethnigrwydd Iwgoslafia yn 1991. Mae data hyn o'r ddwy gyfrifiad Iwgoslafaidd (1971 a 1981). Mae'r grwpiau ethnig sy'n cael eu hystyried i fod yn gyfansoddol (a grybwyllir yn benodol yn y cyfansoddiad, ac ni ystyrir yn leiafrifol neu'n fewnfudwyr) yn ymddangos mewn testun trwm.
Gweriniaethau yn ôl dwysedd poblogaeth
chwith|bawd|250x250px|Demograffeg Iwgoslafia (1961-1991), Data o FAO, blwyddyn 2005 ; Niferoedd y trigolion mewn miloedd.
Yr Anfad Ergyd
bawd|Darluniad gan Lancelot Speed o'r Anfad Ergyd, yn y llyfr The Legends of King Arthur and His Knights gan Syr James Knowles (1912). Motiff yng Nghylch Arthur yw'r Anfad Ergyd neu'r Anfad Fwyellod. Yn chwedl y Brenin Bysgotwr, tarwyd ergyd i'w arffed gan ei frawd Balin, ac o ganlyniad trodd y tir yn ddiffrwyth.
Torra di Galeria
Hanes
Adeiladwyd Tŵr de Galeria rhwng 1551 a 1573. Roedd yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a thua 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari. Fe'i cynhwysir mewn rhestr a luniwyd gan awdurdodau Genoa ym 1617 sy'n cofnodi bod y tŵr yn cael ei warchod gan bennaeth a dau filwr a dalwyd gan dref Calvi.
Adferiad a gwarchodaeth
Adferwyd y stordy ym 1977 gan y Gymdeithas Llwybrau Ieuenctid i'w drawsnewid yn hostel ieuenctid. Bu gwella ar y llwybr sy'n arwain at y tŵr yr un pryd. .
Igbo
Ysgrifennir Igbo yn yr wyddor Ladin, a gyflwynwyd yng nghyfnod yr Ymerodraeth Brydeinig.
Wadley, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Wadley, gan gynnwys:
Non, je ne regrette rien
Bras gyfieithiad
Mae pob dim wedi ei dalu, wedi ei ysgubo i ffwrdd, wedi ei anghofio
Heddiw ... mae'n ail ddechrau gyda thi!
Surl, Gogledd Carolina
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Surl, gan gynnwys:
Thomas Lloyd (chwaraewr rygbi)
Roedd Thomas John Lloyd (1882 - 27 Ebrill 1938) yn chwaraewr rygbi rhyngwladol, a chwaraeodd rygbi clwb i Gastell-nedd. Enillodd saith cap rhyngwladol i Gymru o 1909 i 1914; Ei gem olaf, fel aelod o'r  'Terrible Eight'  o Gymru a chwaraeodd mewn gêm dreisgar yn erbyn Iwerddon cyn i'r Rhyfel Byd Cyntaf roi diwedd ar gystadleuaeth ryngwladol.
Bear Creek, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Kinsey, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Kinsey, gan gynnwys:
Coal House
Cyfres 2
Mae tri theulu - (teulu Griffiths o Rydaman,  teulu Paisey o Gaerdydd, a theulu Tranter Davies o Ferthyr Tudful) - yn byw bywyd fel yr oedd mewn cymuned lofaol yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Mewn ymgais i gael cipolwg ar sut roedd pobl yn byw yn ystod y rhyfel, fe wnaethant gyfnewid bywyd bywiog yr 21 ganrif ar gyfer ffordd symlach o fyw cyfnod y rhyfel.
Gwybodaeth amgen
Mae'r bythynnod a ddefnyddiwyd ar gyfer y ddwy gyfres ar agor i'r cyhoedd yn y gwaith Haearn.
Yn 2009 cyhoeddodd Y Lolfa llyfr gan y teulu Griffiths (o'r gyfres gyntaf) Bywyd yn y Coal House: Y Teulu Griffiths
Charlie Jones (pel-droediwr, a anwyd 1899)
Roedd Jones yn reolwr Notts County o Fai 1934 i Ragfyr 1935.
Sutphen, Kansas
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Sutphen, gan gynnwys:
Eat Pray Love
Derbynniad beirniadol
Derbynniodd Eat Pray Love adolygiadau cymysg gan adolygwyr. Yn seiliedig ar 193 o adolygiadau a gasglwyd gan Rotten Tomatoes, mae'r ffilm wedi ennill sgôr cymeradwyaeth cyffredinol o 36%. Y farn gyffredinol oedd; "mae'r olygfa'n braf i edrych arno, ac mae Julia Roberts yn cyn ddisglaered ag erioed, ond heb bwysau ysbrydoledig ac emosiynnol y llyfr a'i ysbrydolodd y tu cefn iddo, mae Eat Pray Love yn rhy fás i atseinio." Roedd agregau adroddiad arall, gan Metacritic, wedi cyfrifo sgôr cyfartaledd o 50 yn seiliedig ar 39 o adolygiadau.
Rhoddodd Wesley Morris o'r Boston Globe i'r ffilm 3 seren allan o 4 gan ysgrifennu "...ydy hi'n ffilm gomedi ramantus? Ydy hi'n 'chick flick'? Mae hyn yn wirion, gan nad yw, mewn gwirionedd, yn y naill na'r llall. Yn  syml mae'n ffilm Julia Roberts, yn aml yn un hyfryd." Bu'r adolygydd ffilmiau o'r San Francisco Chronicle,  Mick LaSalle ar y cyfan yn gadarnhaol wrth adolygu'r ffilm ac fu'n canmol cyfeiriad "sensitif a chwaethus" Murphy gan ei fod yn "dod o hyd i ffordd i egluro ac ymhelaethu meddyliau ac emosiynau Gilbert, a oedd yn ganolog i'r stori".
Rhedwyd 72 awr ddi-dôr o raglennu'n gwerthu cynnyrch Eat Pray Love  ar yr Home Shopping Network o gwmpas adeg y rhyddawyd y ffilm. Daeth y penderfyniad i farchnata'r fath amrywiaeth eang o gynhyrchion,  - a phrin iawn oedd y rhai a oedd mewn gwirionedd yn ymddangos yn y ffilm, o dan feirniadaeth gan y Philadelphia Inquirer, y Y Washington Post ac yn The Huffington Post. Creuwyd tros 400 o nwyddau'n uniongyrchol gysylltiol â'r ffilm. Roedd cynhyrchion yn cynnwys tlysau, ar themáu'r ffilm sent, te,  periannau gelato,  mainc Indonesiaidd o faint mwy na'r arfer, gleiniau gweddi, a chysgod ffenestr bambŵ. Agorwyd adran wedi ei neilltuo'n gyfan ym mhob un o siopau cwmni World Market ar gyfer gwerthu nwyddau ynghlwm â'r ffilm.
Morris, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Ambell i Gân (cân werin)
Geiriau
Ambell i gân rydd nerth yn y fraich A’r ysgwydd i gario aml i faich, A grym anawsterau falurir yn lân Os gallaf gael canu ambell i gân.
Camp Hill, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Camp Hill, gan gynnwys:
Ble'r Ei Di?
<poem style="margin-left: 5em"> "Ble'r ei di, ble'r ei di yr hen dderyn bach?" "I nythu fry ar y goeden." "Pa mor uchel yw y pren?" "Wel dacw fo uwchben." "O mi syrthi, yr hen dderyn bach!"
Franklin, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori yn Surry County, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Ble Rwyt Ti'n Myned?
Cân werin draddodiadol yw Ble Rwyt Ti'n Myned? Mae awdur y geiriau a chyfansoddwr y dôn yn anhysbys.
Gwnaethpwyd y gân yn destun sbort yn y gyfres Cymreig Anturiaethau Syr Wynff a Plwmsan ar S4C yn ôl yn yr 80au.
Yr Afanc (creadur chwedlonol)
Chwedlau a thraddodiadau
Mae'r bardd Lewys Glyn Cothi yn rhoi un o'r disgrifiadau cynharaf o'r anghenfil, ac yn nodi ei fod yn byw yn Llyn Syfaddan ym Mhowys. Yn ôl un chwedl, roedd morwyn wedi llwyddo i ddenu'r afanc i gysgu yn ei chol, a thra oedd yn cysgu, rhoddodd y pentefwyr y creadur mewn cadwyni. Cafodd yr Afanc ei ddihuno, a gwylltiodd; gwasgodd y forwyn i farwolaeth yn ei gynddaredd. Llwyddwyd yn y pen draw i'w lusgo i Gwm Ffynnon.
Mae Peredur yn mentro i'r ogof a, gyda chymorth y garreg a gawsai gan y forwyn, mae'n trywanu'r Addanc ac yn torri ei ben. Mae'r tri phennaeth yn cyrraedd yr ogof ac yn dweud bod gorchest Peredur wedi ei rhagfynegi.
42 (Yr Ateb i Fywyd, y Bydysawd a Phopeth)
bawd|175x175px|Yr Ateb i Fywyd, y Bydysawd a Phopeth 42 yw'r Ateb Terfynol i Gwestiwn Bywyd, y Bydysawd, a Phopeth yn ôl llyfrau The Hitchhiker's Guide to the Galaxy. Cafodd ei chyfrifiannu gan Deep Thought, y cyfrifiadur ail fwyaf erioed. Mae disgynyddion creawdwyr Deep Thought yn cael eu siomi gan natur rhifol yr ateb, dim yn deall beth i'w wneud gyda'r ateb na beth i'w ddweud wrth y bobl oedd wedi comisiynu'r prosiect a barodd am 7.5 miliwn blwyddyn.
Beth wneir â merch benchwiban (cân)
Geiriau
Beth wneir â stên heb waelod? Beth wneir â chath heb lygod? Beth wneir â’r mês heb ddim o’r moch? Beth wneir â chloch heb dafod?
Torra di Giraglia
Mae Tŵr de Giraglia (Corseg:Torra di Giraglia Ffrangeg Tour de Giraglia) yn dŵr Genoa adfeiliedig wedi ei leoli yn commune Ersa (Haute-Corse) ar ynys Giraglia ger arfordir gogleddol Corsica. Mae'r tŵr yn sefyll ar ben gogleddol yr ynys, 40 metr o'r goleudy ar uchder o 60 metr (200 troedfedd) uwchben y môr.
Hanes
Mae'r adeilad yn adeilad cerrig sgwâr, sydd heddiw yn eiddo i'r Conservatoire du Littoral. Mae mewn cyflwr da o gadwraeth. Mae'r tŵr ar dair lefel. Ar ben y tŵr mae teras gyda rhyngdyllau sy'n caniatau i'r gwarchodwyr ymosod ar elynion oddi tano. Ar ben y teras mae Guardiola (gwylfa).
Boneddwr Mawr o'r Bala
Geiriau
O’r diwedd cododd lwynog Yn ymyl tŷ cymydog A’r corn a roddodd floedd.
Wrth ddod yn ol o’r hela, Daeth y boneddwr tila I groesi hen bont bren.
Nahant, Massachusetts
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Nahant, gan gynnwys:
Bugeilio'r Gwenith Gwyn
Fersiwn cyntaf cyhoeddwyd
Cyfansoddwyd y melodi a'r geiriau gan Maria Jane Williams yn 1844:
Castell Gwyn, Sir Fynwy
Codwyd y castell hwn gan y Normaniaid er mwyn amddiffyn eu ffordd i mewn i dde Cymru - o'u pencadlys yn Henffordd - yn eu hymdrech i oresgyn Cymru. Mae'n fwy na phosib mai William fitz Osbern, iarll Henffordd a'i comisiynodd. Ceir dau gastell arall gerllaw, sy'n perthyn i'r un cyfnod: Castell y Grysmwnt a Chastell Ynysgynwraidd. Atgyfnerthwyd y cestyll hyn yn 1135, yn dilyn ymosodiadau gan y Cymry brodorol, a chrewyd Arglwyddiaeth y Tri Chastell.
Natural Bridge, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Littleville, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Littleville, gan gynnwys:
Prawf uniongyrchol
Mae'r prawf hwn yn defnyddio'r diffiniad o gyfanrifau sy'n eilrifau, mae nodweddion y cyfanrif caeedig o fewn adio a lluosi, ac o fewn dosbarthedd.
Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig yng Nghymru, Ionawr 1910
Y cyntaf o 14 Ionawr hyd 9 Chwefror, a'r ail o 2 Rhagfyr hyd 19 Rhagfyr.
Is-etholiad
Mawrth 1910 - ar benodiad Syr S. T. Evans yn Llywydd Adran Profiant, Ysgar a'r Morlys yr Uchel Lys.
Heini Gruffudd
Bywgraffiad
Mae wedi llunio nifer o gyrsiau ar gyfer dysgu Cymraeg ac mae ei gyhoeddiadau yn cynnwys Welsh is Fun!, the Welsh Learner’s Dictionary a Street Welsh. Mae'n awdur y llyfr poblogaidd Enwau Cymraeg i Blant. Seiliwyd ei waith ar ymchwil academiadd cadarn a daeth yn awdurdod rhyngwladol yn ei faes. Cafodd ei wahodd i arwain gweithdai ar draws y byd, yn enwedig yn yr Unol Daleithiau.
Emelle, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig yng Nghymru, 1923
Cynhaliwyd yr etholiad 6 Rhagfyr 1923.
Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig yng Nghymru, 1922
Cynhaliwyd yr etholiad 15 Tachwedd 1922.
Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig yng Nghymru, Rhagfyr 1910
Y cyntaf o 14 Ionawr hyd 9 Chwefror, a'r ail o 2 Rhagfyr hyd 19 Rhagfyr.
McMullen, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn McMullen, gan gynnwys:
Newbern, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Newbern, gan gynnwys:
Prawf lluniadol
Mae prawf trwy luniadau, neu weithiau brawf lluniadol neu brawf trwy esiampl (Saesneg: Constructive proof) yn un o'r profion a ddefnyddir i brofi (neu wrthbrofi) datganiad mathemategol.
Juno Beach, Florida
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Juno Beach, gan gynnwys:
Anwythiad mathemategol
yn gywir pan fo
yn gywir, h.y., pan fo
Rhif trosgynnol
.
Sanford, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Sanford, gan gynnwys:
Cân y Cathreinwr
Y geiriau
<poem style="margin-left: 3em"> Mi geso i 'ngwadd i swpar Gan ŵr bonheddig, hawddgar A chal nidir wedi'i lladd A phetar gwadd a wiwar! Ma–hw!
Mi geso i 'ngwadd i gino A chal pinclwns wedi'u stiwo, Bara haidd fel rhisgil coed; Ni cheso i 'rioed well greso! Ma–hw!
Gwaith Haearn Blaenafon
Hanes y gwaith
bawd|Dwy ffwrnais
Cwmni Haearn a Glo Blaenafon
chwith|bawd|Simnai ffwrnais Ym 1836, cafodd y gwaith ei brynu gan Gwmni Haearn a Glo Blaenafon, yn cael ei ariannu gan ŵr o Lundain, Robert Kennard. Bu'r cwmni newydd dan arweiniad rheolwr gyfarwyddwr newydd James Ashwell. Bu buddsoddiad enfawr yn y gwaith, gan gynnwys y gwaith o adeiladu tŵr cydbwyso trawiadol. Roedd y tŵr yn defnyddio lifft adleoli dŵr i gludo haearn crai o'r  safle i Gamlas Brycheiniog a'r Fenni, a oedd yn codi llai na Chamlad Sir Fynwy i gludo nwyddau i Gasnewydd. Er gwaethaf buddsoddiad o  £138,000 yn y gwaith prin fu'r arwyddion o wneud elw, a bu'n rhaid i Ashwell ymddiswyddo ym 1840. Yn y blynyddoedd canlynol cafodd cledrau haearn a gynhyrchwyd ym Mlaenafon eu hallforio ar draws y byd. Cawsant eu hallforio i'r India, Rwsia a Brasil. Cawsant eu defnyddio ar gyfer prosiectau lleol hefyd megis y gwaith o adeiladu Traphont Crymlyn.
Gwarchodaeth
Mae ffwrneisi chwyth, y tŷ bwrw, y ffowndri a'r tŵr cydbwyso wedi eu cofrestru yn adeiladau rhestredig gradd 1.
Cenedlaetholdeb croenddu
Cenedlaetholdeb sydd yn arddel taw cenedl yw'r bobl dduon a bod angen llywodraeth ddu i sicrhau eu hawliau, hunaniaeth a diwylliant yw cenedlaetholdeb croenddu. Bu'n gysylltiedig yn bennaf â'r Americanwyr Affricanaidd yn Unol Daleithiau America. Mae cenedlaetholwyr croenddu yn dadlau dros hunanlywodraeth i leiafrifoedd croenddu naill ai drwy sefydlu gwladwriaeth neu dalaith newydd i bobl dduon neu drwy ymfudo i ranbarthau'r byd sydd yn gartref i fwyafrifoedd croenddu, yn bennaf gwledydd Affrica islaw'r Sahara.
Ymwahaniaeth ac ymfudiaeth
Ideoleg debyg i ymwahaniaeth ydy ymfudiaeth (Saesneg: emigrationism), sydd yn galw ar Americanwyr Affricanaidd i allfudo o'r Unol Daleithiau ac i ddychwelyd i Affrica, naill ai drwy ymfudo'n barhaol i un o wledydd Affrica neu i sefydlu gwladfa neu genedl-wladwriaeth newydd i bobl dduon yn unig. Ymhlith lladmeryddion y mudiad hwn, a fu ar ei anterth yn niwedd y 18g, y 19g, a dechrau'r 20g, oedd Marcus Garvey, Martin Delany, ac Alexander Crummell. Bu rhai hefyd yn cynnig sefydlu gwlad i'r duon yn y Caribî, yn enwedig Haiti, neu hyd yn oed yng Nghanada.
Repton, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Wedowee, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Richard Evans (morwr)
Y Cerflun Coffa
Dadorchuddiwyd y cerflun efydd er cof am Richard (Dic) Evans ar 23 Tachwedd 2004. Mae wedi'i leoli ger gorsaf bad achub Moelfre. Mae'r cerflun, a grewyd gan Sam Holland, yn 7 troedfedd o uchder ar blinth o wenithfaen.
Rhif negatif
Terminoleg
Defnyddir y gair negatif yn hytrach na 'negyddol' gan Eiriadur Termau'r Coleg Cymraeg Cenedlaethol.
John Wynne Griffith
Un o'i brif ddiddordebau oedd botaneg a bu'n gyfrifol am ddarganfod rhai o blanhigion prinnaf Cymru, gan gynnwys Cotoneaster y Gogarth (Cotoneaster cambricus) a'r Tormaen Siobynnog (Saxifraga cespitosa).
Huw Marshall
S4C
Bu'n gweithio i S4C yn gyfrifol am arwain gweithgaredd digidol S4C gan ddatblygu a gweithredu strategaeth ddigidol newydd ar gyfer y Sianel rhwng 2012-2016. Yn ystod ei gyfnod bu'n gyfrifol a chyd-lynu i ddatblygiad rhyngwyneb gwylio newydd ar-lein ar gyfer y sianel, cynyddu gweithgarwch y sianel ar rwydweithiau cymdeithasol a chomisiynu cynnwys newydd ar gyfer y gofod digidol gan gynnwys y sianel YouTube @5Pump.
Gwleidyddiaeth
Mae Huw Marshall wedi sefyll fel ymgeisydd dros Blaid Cymru sawl gwaith gan gynnwys:
Dayton, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Dayton, gan gynnwys:
Adio
Heblaw am gyfrif eitemau go-iawn (neu 'wrthrychau'), gellir adio mathau eraill o rifau: cyfanrifau, ffacsiynau, rhifau real, a rhifau cymhleth. Mae hyn yn rhan o rifyddeg, cangen o fathemateg. Mewn algebra, rhan arall o fathemateg, gellir adio fectorau a matricsau.
Rosa, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Rehobeth, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Eagle, Colorado
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Eagle, gan gynnwys:
Gareth Bonello
Gwleidyddiaeth
Yn ôl cyfweliad ar Radio Yes Cymru ar 10 Awst 2018, nododd Bonello ei fod yn teimlo'n fwy fwy pleidiol i Gymru annibynnol yn enwedig wedi refferndwm Brexit.
Maria Jane Williams
300px|bawd|Portread o Maria Jane Williams Roedd Maria Jane Williams (4 Hydref 1795 – 10 Tachwedd 1873 ) yn gerddor a llên-werinwraig yn y 19g a aned yn Aberpergwm, Glyn-nedd, Sir Forgannwg, de Cymru. Achubodd nifer o ganeuon Cymreig rhag mynd yn angof, gan gynnwys Y Deryn Pur a Y Ferch o'r Sger.
Ysgol Ramadeg Ardwyn
Hanes
Sefydlwyd yr ysgol yn 1891 gan ddod i ben yn 1973. Cedwyr ei harchifau yn Archifdy Ceredigion. Wedi cau'r ysgol daeth yr adeilad yn gartref i Ysgol Penweddig a'r hen ysgol 'Secondary Modern' Pendinas, yn gartref i ysgol cyfrwng Saesneg, Ysgol Penglais.
Okolona, Arkansas
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Okolona, gan gynnwys:
Chatom, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pendro
Amhariad mewn dirnadaeth a sefydlogrwydd gofodol yw pendro (hefyd 'madrondod' neu 'deimlad chwil'). Mae'r term pendro yn amwys:  gall gyfeirio at fertigo, presyncopi, anghytbwysedd,  neu deimlad amhenodol fel penysgafnder neu ddryswch.
Rhif deuaidd
Counting in binary
O fewn mathemateg ac electroneg digidol, rhif deuaidd (weithiau: 'rhif deuol') yw nifer a fynegir yn y system rhif bôn-2 neu'r system rhifau deuaidd, sy'n defnyddio dim ond dau symbolau 0 (sero) ac 1 (un).
Chapel Hill, Gogledd Carolina
Tref yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Ali ibn Abi Talib
Wedi iddo symud i Medina, priododd ferch Muhammad, sef Fatimah. Penodwyd ef yn galiff gan gyfeillion Muhammad (Sahaba) yn 656, gan olynu Uthman ibn Affan i hwnnw gael ei lofruddio. Amddiffynodd Muhammad drwy ei oes, a chymrodd ran mewn sawl brwydr. Yn ystod teyrnasiad Ali yr ymladdwyd y Fitna Cyntaf (yr hyn a elwir yn ryfel cartref). Yn 661, ymosodwyd arno ac fe'i llofruddiwyd deuddydd yn ddiweddarach gan Kharijite tra roedd yn gweddio.
Mae Ali'n allweddol bwysig i'r Shias a'r Sunnis, yn wleidyddol ac yn grefyddol. Cred y ddau enwad fod Ali yn Fwslim i'r carn a'i fod yn bleidiol iawn i Islamiaeth; ceir hefyd mannau lle mae'r ddwy ochr yn anghytuno yn ei gylch.
Ray Liotta
Bu hefyd yn serennu fel y Lieutenant Matt Wozniak yn y ddrama deledu Shades of Blue (2016-2018)
Gyrfa
Yn 2001 chwaraeodd Liotta ran tad y deliwr cyffuriau George Jung yn ffilm Johnny Depp Blow. Y flwyddyn ganlynol, ymddangosodd fel y Dirprwy Ditectif Henry Derw yn ffilm Joe Carnahan - Narc, rôl a arweiniodd at enwebiad am wobr Independent Spirit Award ac enwebiad am wobr gan Gymdeithas Beirniaid Ffilm Phoenix ar gyfer Actor Cefnogol Gwrywaidd Gorau.
Edwardsville, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
M6
Traffordd yn Lloegr yw'r M6 sy'n ymestyn o Gyffordd 19 yr M1 wrth Gyfnewidfa Catthorpe, ger Rugby, Cofentri trwy Birmingham ac yna tua'r gogledd, gan basio trwy Stoke-on-Trent, Lerpwl, Manceinion, Preston, Caerhirfryn, Caerllywelydd ac yn terfynnu yng nghyffordd Gretna (Cyffordd 45). Yma, ychydig i'r de o'r ffin gyda'r Alban, mae'n troi i mewn i'r A74(M) sy'n mynd yn ei blaen i Glasgow fel yr M74. Mae'r draffordd yn 230 milltir o hyd.
Chwiorydd Loreto
Adnebir yr aelodau yn fwy cyffredin fel 'Chwiorydd Loreto' sy'n cymryd yr enw oddi wrth gysegrfa Mair yn Loreto yn yr Eidal lle'r oedd Mary Ward yn gweddïo. Cyhoeddwyd yr urdd yn un hybarch gan y Pâb Bened XVI ar 19 Rhagfyr 2009. Mae Chwiorydd Loreto yn defnyddio'r talfyriad I.B.V.M. ar ôl eu henwau.
Genootskap van Regte Afrikaners
Nod ac arwyddair
Fodd bynnag, cyfarfu aelodau Genootskap Regte Afrikaners yn gyfrinachol oherwydd bod y cyhoedd yn gwrthwynebu'r syniad o iaith ysgrifenedig Afrikaans a ddim am wyro oddi ar iaith safonol Iseldireg.
Ail Gofeb Iaith - Cofeb y Taalmonument
Agorwyd Cofeb Iaith Affricanaidd, y Taalmonument ar 14 Awst 1975 yn hen dŷ Gideon Malherbe (y ffarmwr ac un o sylfaenwyr y GFA, fel nodir uchod). Gelwir yr heneb hon hefyd yn yr Ail Gofeb Iaith. Cwblhawyd y Taalmonument yn 1975 i goffáu hanner canrif o gydnabyddiaeth swyddogol Afrikaans fel iaith annibynnol ar wahān i'r Iseldiroedd. Ceir yno heddiw amgueddfa, arddangosfeydd, bwyty a threfnir gweithgareddau aml-ddiywlliannol yn ymwneud â'r iaith, ei diwylliant a'i hanes.
Cymhareb
Nodiant a therminoleg
Gellir defnyddio sawl term e.e. mae cymhareb darn o bren sydd a'i hyd = 10 cm, ei led yn 4 cm a'i drwch yn 2 cm fel hyn:
Tynnu
Dull America
Yn y dull hwn, mae pob digid o'r rhif a dynnir (y subtrahend) yn cael ei dynnu o'r digid uwch ei ben, gan ddechrau o'r dde i'r chwith. Os yw'r rhif uchaf yn rhy fach i dynnu rhif y gwaelod ohono, yna rydym yn ychwanegu 10 ato; mae'r 10 hwn yn "fenthyg" o'r digid uchaf i'r chwith, ac rydym yn tynnu 1 o'r digid hwnnw. Yna, rydym yn symud ymlaen i dynnu'r digid nesaf a benthyg yn ôl yr angen, nes bod pob digid wedi'i dynnu.
Eurfyl ap Gwilym
Gyrfa wleidyddol
Am nifer o flynyddoedd bu'n argymell diwygiad o Fformiwla Barnett, sy'n pennu faint o arian y mae Cymru yn ei dderbyn gan y Trysorlys. Mae'n dadlau pe bai fformiwla newydd yn seiliedig ar angen wedi'i gyflwyno, byddai gan Gymru hawl i gannoedd o filiynau o bunnoedd ychwanegol y flwyddyn.
Ail isradd 2
21⁄2
Jimmy White
Gyrfa
Gyda nifer fawr o gyflawniadau a theitlau, gan gynnwys deg twrnamaint graddedig, mae White yn cael ei gyfrif un uchel iawn ar restr y chwaraewyr mwyaf llwyddiannus. Mae'r BBC yn ei ddisgrifio fel "legend". Yn chwaraewr llaw chwith, cyrhaeddodd rownd derfynol Pencampwriaeth y Byd ar chwe achlysur (1984, 1990–1994) ond ofer fu ei ymgais i ennill teitl mwya'r gamp ers pencampwriaeth 1981. Cafodd White drafferth gyda chysondeb safon yn y 2000au ac yn dilyn colli rownd gyntaf Pencampwriaeth y Byd 2006, cwympodd allan o restr 32 uchaf y byd. Parhaodd White i lithro i lawr y rhestr gan gyrraedd rhif 65 ond cododd eto i rif 56 erbyn tymor 2009/10 season. White yw un o chwech chwaraewr yn unig sydd wedi cwblhau rhediad o 147 yn Theatr y Crucible, gan wneud hynny yn ystod Pencampwriaeth y Byd 1992. Mae wedi cyflawni mwy na 300 o redidadau dros gant yn ystod ei yrfa.
Bywyd personol
Yn 1999, derbyniodd MBE. Trwy gyd-ddigwyddiad, mae'r tri chwaraerwr sydd wedi ei faeddu mewn rowdniau terfynol Pencampwriaeth Byd (Davis, 1984; Hendry, 1990, 1992, 1993, 1994; Parrott, 1991) hefyd wedi derbyn MBE. Yn 2005, fel rhan o gytundeb nawdd gyda saws HP, newidiodd ei enw i Jimmy Brown dros bencampwriaeth y Meistri.
Ymddangosiadau yn y cyfryngau
Roedd gan White rôl cameo fel ei hun yn y comedi gan Stephen Chow yn 1990, Legend of the Dragon.
Yn y ffilm Jack Said, chwaraeodd White ran Vic Lee, perchennog clwb snwcer, yn ei rôl ffilm cyntaf  ar gyfer sinema Prydeinig.
Ymddangosodd White yn 9fed gyfres White I'm a Celebrity...Get Me Out of Here!  Gorffennodd yn y trydydd safle ar y 4ydd o Ragfyr 2009 gyda Gino D'Acampo yn fuddugol.
Mount Vernon, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Mount Vernon, gan gynnwys:
Lluoswm
Lluoswm dau gwaternion
Yn yr achos yma, mae <matH>a\cdot b a b\cdot a</matH>, fel arfer, yn wahanol.
Degol
a
Nodiant degol
Mae'r system ddegol yn cynnwys y deg digid degol, pwynt degol (neu'r 'gwahanydd degol'), ac ar gyfer rhifau negyddol, mae hefyd yn cynnwys yr arwydd minws "-". Y digidau degol yw 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9; y pwynt degol yw'r dot "
Er mwyn cynrychioli rhif negatif, mae'r arwydd minws yn cael ei roi o flaen
Prawf mathemategol
Anwythiad mathemategol
yn gywir, h.y., pan fo
yn gywir.
Prawf drwy luniad
Mae'r gair 'lluniad' yn her air Cymraeg a gofnodir yn gyntaf yn Llyfr Coch Hergest (15g), ac sy'n tarddu o air cynharach 'llun'' sef siâp, ffurf; gall olygu 'creu' 'adeiladwaith', 'diagram', cynllun'. Mae ganddo gysylltiad gyda'r maes adeiladu.
Prawf trwy ollwng
Mae hwn yn fath o brawf uniongyrchol (gweler uchod).
Gone Girl
Ffilm thriller seicolegol yw Gone Girl a rhyddhawyd yn 2014 ac sy'n serennu Ben Affleck a Rosamund Pike. Cyfarwyddwyd y ffilm gan David Fincher ac fe'i hysgrifenwyd gan Gillian Flynn. Mae'n seiliedig ar ei nofel o'r un enw o 2012.
Prawf mathemategol
Prawf ystadegol mewn mathemateg bur
Gellir datrys prawf ystadegol mewn achos cyfreithiol drwy eu rhannu'n dri chategori o dystiolaeth:
Collinsville, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Hiwgenotiaid
Serch hynny, bu gwrthryfeliadau gan yr Huguenot yn yr 1620au yn ysgogi diddymu eu breintiau gwleidyddol a milwrol. Cadwyd eu hawliau crefyddol o dan Edict of Nantes hyd nes y teyrnasiad Louis XIV. Cynyddwyd yr erledigaeth ar Brotestaniaeth yn raddol nes iddo gyhoeddi y Edict Fontainebleau (1685), gan ddod i ben unrhyw gydnabyddiaeth gyfreithiol o Brotestaniaeth yn Ffrainc a gorfodi'r Hiwgenotiaid naill ai i droi'n Gatholigion neu ffoi. Honnodd Louis XIV i boblogaeth Hiwgonotiaid Ffrainc gwympo o dros 800,000 o unigolion i 1,000 neu 1,500 o unigolion; goramcangyfrif wrth reswm, ond bu cwymp enfawr o frawychus. Serch hynny, roedd lleiafrif bychan o Huguenots yn parhau ac yn wynebu erledigaeth barhaus o dan Louis VX. Erbyn marwolaeth Louis XV ym 1774, cafodd Calfiniaeth Ffrengig ei chwalu'n llwyr. Daeth yr erledigaeth ar Brotestaniaid i ben yn swyddogol gydag Edict Versailles, Llofnodwyd gan Louis XVI yn 1787. Ddwy flynedd yn ddiweddarach, gyda'r Datganiad o Hawliau Dyn a Dinesyddiaeth 1789, enillodd Protestaniaid Hawliau cyfartal i ddinasyddion.
Symbol
bawd|upright=0.45|dde|Croes yr Hiwgenotiaid Mae'r Groes Hiwgenotaidd (croix huguenote) yn fathodyn amlwg o'r grefydd. Dyma bellach fathodyn swyddogol Église des Protestants réformés (Eglwys Brotestanaidd Ffrainc). Mae disgynyddion yr Hiwgenotiaid weithiau'n arddangos y bathodyn fel arwydd o gydnabyddiaeth.
Etymoleg
bawd|Ardaloedd a reolwyd neu dan ymgypris Hiwgenitiaid mewn porffor a leilac ar fap gyfoes o Ffrainc Nid oes sicrwydd i darddiad y term 'Hiwgonotiaid', er, i'r term yn wreiddiol fod yn un watwarus. Ceir sawl awgrym dros yr enw.
Cymrodoriaeth y Gymdeithas Ddaearyddol Frenhinol
Rhaid i ymgeiswyr ar gyfer cymrodoriaeth gael eu cynnig a'u heilio gan gymrodor cyfredol oni bai eu bod yn meddu ar swyddi addysgu neu ymchwil mewn addysg uwch. [2]
Grand Theft Auto: Vice City
Iechyd
Wrth i'r Tommy ymosod ar eraill, maent yn wrth ymosod gan beri niwed iddo. Wrth iddo gael ei niweidio mae ei fesurydd iechyd yn dirywio. Mae Tommy hefyd yn gallu defnyddio arfwisg i warchod ei iechyd, mae effeithlonrwydd yr arfwisg hefyd ar fesurydd sy'n dirywio wrth iddo dderbyn niwed. Mae modd iddo ennill iachâd trwy godi eiconau iechyd ac arfwisg. Os yw ei iechyd yn cael ei golli'n llwyr mae Tommy yn marw ac yn atgyfodi ger yr ysbyty agosaf wedi colli ei holl arfau a rhywfaint o'i arian. Mae faint o iechyd ac arfwisg sydd gan Tommy ar ôl yn cael ei arddangos ar ei Far Statws (HUD)
Eiddo
Mae Tommy hefyd yn gallu prynnu nifer o fusnesau wrth iddo adeiladu ei ymerodraeth droseddol. Wedi talu am fusnes mae'n rhaid i Tommy cyflawni nifer o dasgau perthnasol i'r busnes er mwyn profi ei fod yn gallu ei redeg yn broffidiol. Unwaith iddo gyflawni'r tasgau bydd y busnes yn gwneud elw. Mae modd i Tommy casglu'r elw i gynyddu faint o arian sydd yn ymddangos yn ei Far Statws. Mae'r busnesau hefyd yn dod yn fannau cadw cynnydd y gêm.