cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Charlotte Godley
Priodas a Seland Newydd
Hwyliodd Charloette a John Robert Godley am Seland Newydd ar ddiwedd 1849, a chyrraedd ym Mawrth 1850 ar y llong Lady Nugent. Roedd eu cartref yn Lyttelton yn fwthyn pren chwe ystafell ble byddai'n croesawu ymwelwyr fel y Parch. Thomas Jackson. Gadawsant cyn diwedd 1852. Tra oedd yn Wellington, Lyttelton, a Ricarton, ysgrifennodd Mrs. Godley lythyrau at ei mam a oedd adref yng Nghymru, a chyhoeddwyd hwy (ar ôl ei marwolaeth) fel Letters from Early New Zealand. Roedd y llythyrau yn disgrifio arferion Māori, ffasiwn lleol, daeargrynfeydd, y gymdeithas yn Dunedin, a manylion am brydau bwyd, rheoli cartref, a'r hinsawdd.
Bywyd diweddarach
Bu farw ei gwr 1861, a bu Charlotte yn byw yn Llundain wedi hynny am dros ddeugain mlynedd, tan ei marwolaeth yn 85 oed ar 3 Ionawr 1903. Ysgrifennodd Eveline, ei hwyres (merch Arthur Godley), gofiant iddi yn argraffiad preifat 1936 o'r llythyrau.
Dora the Explorer
Cymeriad animeiddiedig mewn cyfres deledu addysgol o America yw Dora the Explorer. Crewyd y cymeriad gan Chris Gifford, Valerie Walsh Valdes ac Eric Weiner. Daeth Dora the Explorer yn gyfres deledu yn 2000, ac mae'r rhaglen yn parhau ar rwydwaith deledu Nickelodeon, sy'n cynnwys sianel Nick Jr.. Darlledwyd fersiwn gyda throslais Sbaeneg am y tro cyntaf ym mis Medi 2006, fel rhan o floc Nick en español ar sianel Telemundo. Ers Ebrill 2008, mae'r fersiwn yma wedi parhau ar Univision fel rhan o'r bloc Planeta U.
Mae'r gyfres yn seiliedig ar anturiaethau Dora, merch Latina saith mlwydd oed. Mae'n mynd ar drywydd perthnasol i weithgaredd sydd wedi cymryd ei sylw, a hynny yng nghwmni sach cefn porffor sy'n gallu siarad a mwnci o'r enw Boots (sydd wedi'i enwi ar ôl ei esgidiau coch). Mae pob pennod yn cyflwyno cyfres o weithgareddau neu ddigwyddiadau, ac mae disgwyl i Dora a Boots, gyda chymorth y gynulleidfa, ddatrys posau sy'n seiliedig ar rigymau, yr iaith Sbaeneg, neu gyfri.
O dro i dro, mae Dora yn dod ar draws Swiper, llwynog sy'n lladrata. Er mwyn ei atal, rhaid i Dora ddweud "Swiper no swiping" dair gwaith. Weithiau mae disgwyl i'r gynulleidfa helpu Dora a Boots i ddod o hyd i'r eitemau sydd wedi'u dwyn. Maen nhw weithiau yn gorfod wynebu hen ellyll blin - "Grumpy Old Troll" - sy'n byw o dan bont y mae'n rhaid iddyn nhw ei chroesi. Mae'r ellyll yn rhoi rhigwm iddyn nhw ei ddatrys, eto gyda chymorth y gynulleidfa, cyn eu bod yn cael croesi.
Mae pob pennod yn diweddu gyda Dora yn llwyddo i gyrraedd y nod, ac yn canu can o lawenydd gyda Boots. Mae'r gyfres wedi'i chyfieithu i nifer o ieithoedd, gan gynnwys Arabeg, Cantonaidd, Iseldireg, Gwyddeleg, Hindi, Daneg, Tyrceg. Nid yw wedi'i chyfieithu i'r Gymraeg.
Medford Lakes, New Jersey
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Medford Lakes, gan gynnwys:
Pembroke, New Hampshire
Tref yn, yn nhalaith New Hampshire, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Pembroke, gan gynnwys:
Cenedlaetholdeb sifig
Ffurf gynhwysol ar genedlaetholdeb yw cenedlaetholdeb sifig, cenedlaetholdeb dinesig neu genedlaetholdeb rhyddfrydol sydd yn cyfuno rhyddfrydiaeth gyda'r syniad o genedligrwydd. Mae'n wahanol i ffurfiau eraill ar genedlaetholdeb gan ei bod yn pwysleisio gwerthoedd unigolyddol yn hytrach na chymunedoliaeth, cyfunoliaeth, ac hawliau grŵp.
Yn ôl cenedlaetholdeb sifig, hawliau sifil a gwleidyddol yr unigolyn, ei barch at y gyfraith, a'i ddyletswyddau i'r wladwriaeth ddemocrataidd sydd yn nodi ei fod yn aelod o'r genedl. Nid yw cenedligrwydd yn ddibynnol ar ofynion hil, iaith, neu ddiwylliant, eithr y diwylliant gwleidyddol sifig a bennir gan y wladwriaeth, ac felly nid oes gwahaniaeth rhwng cenedligrwydd a dinasyddiaeth.
Mae ffurfiau eraill ar genedlaetholdeb, megis cenedlaetholdeb ethnig a diwylliannol, yn beirniadu cenedlaetholwyr sifig am ddiystyru pwysigrwydd y pethau sydd yn diffinio grwpiau ethnig a chenhedloedd hanesyddol, megis gwaedoliaeth, iaith, crefydd, neu hunaniaeth ddiwylliannol.
Sandgate, Vermont
Tref yn, yn nhalaith Vermont, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Sandgate, gan gynnwys:
Pleasant Grove, Kansas
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Kansas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Pleasant Grove, gan gynnwys:
Lincoln Park, New Jersey
Bwrdeisdref yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Lincoln Park, gan gynnwys:
Kochville, Michigan
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Kochville, gan gynnwys:
Gwarchae Castell Coety (1404-5)
Roedd Gwarchae Castell Coety yn warchae gan fyddin Cymru, dan arweiniad y Tywysog Owain Glyn Dŵr ar gastell Seisnig Coety ym mhentref Coety, ychydig i'r gogledd-orllewin o ganol tref Pen-y-bont ar Ogwr. Mae'n nodedig gan i'r Cymry gynnal y gwarchae am gyfnod mor hir ac am iddynt ddefnyddio powdwr gwn am y tro cyntaf.
Roedd Arglwyddiaeth Coety'n un o sawl arglwyddiaeth o fewn Morgannwg, ac yn un o'r cyfoethocaf. Yn 1400 deilydd yr Arglwyddiaeth oedd Syr Lawrence Berkerolles (m. 1411), a fu'n trigo yno ers 1384. Etifeddodd y castell (a Castell Newydd, Pen-y-bont ar Ogwr, Llanharri a Newland Castle, Swydd Amwythig) gan ei fam Katherine Turbeville. Aeth ati i gryfhau a dodrefnu ei gastell, gan orffen ychydig cyn y cafwyd gwarchae dan arweiniad Owain Glyn Dŵr, Tywysog Cymru.
Gwarchae Castell Coety (1404-5)
bawd|chwith|Ochr deheuol y castell. Ceir tystiolaeth i'r Cymry, a oedd yn gwarchae ac yn ymosod ar Gastell Coety, ddefnyddio powdwr gwn; mae'n bosib iddynt gael cymorth y Ffrancwyr gyda hyn. Yn sicr, difrodwyd y muriau gogleddol allanol yn fawr, a hynny ychydig wedi i Owain Glyn Dŵr gynghreirio gyda Ffrainc. Dyma'r cylch hiraf gan fyddin Cymreig yn ne Cymru; dim ond cyrchoedd y Cymry ar gestyll Harlech ac Aberystwyth (cyrchoedd llwyddiannus) a chastell Caernarfon (aflwyddiannus) a barodd yn hirach. Credir i'r ddau frenin, y Tywysog Glyn Dŵr a Harri IV, brenin Lloegr a'i fab, y tywysog Harri ddod yma ryw bryd yn ystod y gwarchae.
Dengys cryfder y ddau warchae ar Gastell Coety, a'r ffaith iddynt barhau am gyfnod mor hir, mor bwerus oedd y fyddin Gymreig, a chymaint o straen ydoedd ar goron Lloegr.
Y cefndir
Ar 16 Medi 1400, ymosododd y Tywysog Owain a'i wŷr ar dref a chastell Seisnig Rhuthun, ac ymhen blwyddyn datblygodd yn wrthryfel cenedlaethol, dros annibyniaeth Gymru gyfan. Enillodd frwydr Bryn Glas ar 22 Mehefin 1402, ger Llanandras ar y ffin rhwng Swydd Henffordd a Powys ac ystyrir hon yn fuddugoliaeth bwysig i Owain; cymerwyd arweinydd y fyddin Seisnig, Syr Edmund Mortimer, yn garcharor. Yn nes ymlaen byddai'n priodi Catrin, ferch Owain, ac yn sefyll ysgwydd wrth ysgwydd gyda'r Mab Darogan yn erbyn brenin Lloegr. Yn 1402 hefyd, pasiodd Senedd Lloegr y Deddfau Penyd, cyfres o ddeddfau yn erbyn y Cymry. Dan y deddfau hyn, gwaherddid unrhyw Gymro, heblaw esgobion, rhag dal unrhyw swydd gyhoeddus, rhag dwyn arfau a rhag byw mewn unrhyw fwrdeistref Seisnig.
Jordi Borràs i Abelló
Newyddiadurwr a dyluniwr Catalan yw Jordi Borràs i Abelló.
Thermomedr
bawd|Thermomedr clínigol [[merciwri.]] bawd|Thermomedr deuradd, gyda symbol unedau gradd Fahrenheit (°F) a gradd [[Celsius (°C). Thermomedr arian byw mewn gwydr gan Daniel Gabriel Fahrenheit oedd y thermomedr cywir gyntaf mewn hanes.]] Mae'r thermomedr yn offeryn ar gyfer mesur tymheredd, neu ar gyfer newidiadau tymheredd. Mae'r thermomedrau'n mesur amrywiad rhywfaint o eiddo macrosgopig a'i gysylltu â thymheredd y system a ystyrir. Fe'i dyfeisiwyd gan René Antoine Ferchault de Réaumur yn 1710. Daw'r gair thermomedr o'r Groeg, θερμός, thermos, (gwres) a μἐτρον, metron, "mesur".
Mae yna wahanol fathau o thermomedrau, sy'n seilio eu mesuriadau ar amrywiadau o amrywdebau corfforol amrywiol gyda'r tymheredd.
Gwarchae Castell Coety (1404-5)
Y cefndir
Yn 1403, cododd Henry Percy (Hotspur) mewn gwrthryfel yn erbyn y brenin, a gwnaeth gytundeb ag Owain. Lladdwyd Percie ar 21 Gorffennaf 1403, ond agorwyd y drws i lawer o'r teulu ac uchelwyr eraill o Loegr ymuno dan faner Glyn Dŵr. Yn Hydref, ymosododd y Llydawyr a'r Ffrancwyr ar ddwy gastell, ar y cyd gyda milwr Glyn Dŵr: Castell Cydweli a Chastell Caernarfon; er i'r cyrchoedd fod yn fethiant, roeddent yn ddraenen finiog yn ystlys y Saeson. Ar 10 Mai 1404 cynhaliodd Owain gyfarfod o Senedd Llywodraeth newydd Cymru ym Machynlleth a gytunodd i wneud cais am gymorth milwrol gan Ffrainc, ac erbyn 14 Mai cafwyd cynghrair swyddogol rhwng Cymru a Ffrainc.
Jordi Borràs i Abelló
Gyrfa
Derbyniodd radd uwch mewn dylunio ym Mhrifydgol Massana, Barcelona, lle arbenigodd hefyd mewn ffotograffeg. Gweithiodd ym maes problemau cymdeithasol, er mwyn eu dod a nhw i'r golwg, yn gyhoeddus. Bu'n flaenllaw gyda chyfryngau fel Nació Digital, La Directa ac El Temps gan gyhoeddi nifer o adroddiadau ymchwiliol.
Ar hyn o bryd mae'n gweithio ar ei liwt ei hun i bapurau a gwefannau fel El Crític, El Món yn ogystal â'r cylchgrawn Basgeg Argia, gan gyhoeddi nifer o adroddiadau am ymgyrchoedd y 'dde caled' yng Nghatalwnia.
Gwarchae Castell Coety (1404-5)
Y ddau warchae
Digwyddodd y gwarchae cyntaf yn 1404 ychydig wedi i'r fyddin Gymreig gipio cestyll Aberystwyth a Harlech a llosgwyd Castell Caerdydd yn ulw; teithiodd y gwrthryfelwyr Cymreig oddi yno i Goety. Ar yr un pryd, cafwyd gwarchae ar y Fenni. Ymunodd Cymry Morgannwg fel un gŵr gyda'r Fyddin Gymreig. Roedd yma nifer fawr o Lydaw a Ffrain, criw o rhwng 2,600 a 10,000 o filwyr a oedd wedi glanio ym Mhenfro yn Awst.
Jordi Borràs i Abelló
Bygythiadau ac ymosodiad
Yn dilyn rhai o'r adroddiadau hyn, derbyniodd sawl bygythiad gan grwpiau Ffasgwyr yn 2013 ac ymchwiliodd yr heddlu i'r bygythiadau hyn.
Gwarchae Castell Coety (1404-5)
Y ddau warchae
Roedd arglwyddi'r Mers yn bryderus y gallai'r Gwrthryfel ehangu i'w tiroedd hwy, felly, codwyd y mater yn Senedd Lloegr a chytunwyd i wario symiau enfawr o arian ar fyddin o 2,500 o ddynion o siroedd y Mers a ddaeth ynghyd yn henffordd ar 13 Tachwedd 1404, dan arweiniad y tywysog Henry a'i frawd iau Thomas o Lancaster. Penodwyd Thomas yn arweinydd y fyddin, oherwydd fod ganddo mwy o brofiad na'i frawd. Methiant fu eu hymdrech.
Jordi Borràs i Abelló
Bygythiadau ac ymosodiad
Yng Ngorffennaf 2018 ymosodwyd arno yng nghanol tref Barcelona, liw dydd, gan aelod o'r Heddlu a waeddodd arno “viva Franco” a “viva España”.
Gwarchae Castell Coety (1404-5)
Y ddau warchae
Codwyd y gwarchae am ychydig yn Nhachwedd 1404, ac felly cyfeirir ati fel dwy warchae, nid un, fel rheol. Parhaodd y gwarchae hyd at ddiwedd 1405.
Dywedir i lawer o wŷr Morgannwg droi tua Gwynedd er mwyn ymladd ym myddin Glyn Dŵr.
Archaeoleg
Ceir olion y gwarchae ychydig i'r gogledd o'r castell (RCAHMW 224-5), 25-35 metr o'r wal. yr ail dystiolaeth o warchae yw'r bwlch yn y wal gogleddol a chredir fod y ddau beth yma'n gystylltiedig: y peiriannau tafl a'r wal a ddinistriwyd. Mae'n fwy na thebyg mai peiriannau tafl wedi'u gyrru gan bowdwr gwn oedd y rhain; peiriant a elwir yn bwmbart. Gwyddom i'r fyddin Saesnig ddefnyddio powdwr gwn wrth warchae cestyll Aberystwyth (1407) a Harlech (1409). Gwyddom hefyd i fwmbartiaid gael eu defnyddio'n aml yn y cyfnod hwn mewn gwarchae e.e. yn 1375 Ffrainc pan ddefnyddiwyd sawl bwmbart a fedrai daflu cerrig crwn 100 pwys (45 kg). Er mwyn cadw'r bwmbart yn gadarn, heb symud pan ffrwydrai, codwyd llwyfanau mawr pren, gyda physt pren anferthol (neu weithiau waliau carreg) i mewn i'r ddaear. Codwyd hefyd fur amddiffynnol o'i flaen, gan ei fod o fewn cyrraedd saethau'r gelyn, a'i symud eiliadau'n unig cyn tanio at y waliau. Dylid cofio y gallai saethau (bwâu hirion) daro targed dros 300 metr i ffwrdd.
Mae felly'n debygol i'r Saeson o fewn y castell ildio i'r Fyddin Gymreig, ond mae hefyd yn bosib i ail gyrch y Saeson fod yn llwyddiannus ac i'r gwarchae gael ei godi. Un peth sy'n gwbwl sicr, roedd cynnal y gwarchae am gyfnod mor hir, a'r defnydd o beiriannau bwmbart yn arwydd fod y Fyddin Gymreig yn un hynod o bwerus a soffistigedig.
West Cape May, New Jersey
Bwrdeisdref yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn West Cape May, gan gynnwys:
Ryegate, Vermont
Tref yn, yn nhalaith Vermont, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Ryegate, gan gynnwys:
C.P.D. Tref Pontypridd
Mae Clwb pêl-droed Tref Pontypridd yn glwb pêl-droed o Bontypridd, Rhondda Cynon Taf, ond nid oes gan y clwb gartref yn y dref ar hyn o bryd, a chaiff gemau cartref eu chwarae yng Nghaerdydd ers 2018. Dechreuoedd y clwb yn 1992 ar ôl uno gyda thîm arall yn yr ardal Ynysybwl. Mae'r clwb yn chwarae yn Adran Un Cynghrair Cymru (Y De).
Ar hyn o bryd mae'r clwb yn cael ei reoli gan Lee Kendall.
Tîm Merched
Ar gyfer tymor 2021-22 unwyd C.P.D. Merched Tref Pontypridd gyda C.P.D. Merched Cyncoed i greu un tîm cryfach ar gyfer cystadlu yn yr Uwch Gynghrair a oedd wedi ei hailstrwythuro a newid brandio i fod yn Adran Premier.
La Salle, Michigan
Treflan yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn La Salle, gan gynnwys:
Mountain Lakes, New Jersey
Bwrdeisdref yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Mountain Lakes, gan gynnwys:
Pomona, Washington
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Washington, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Pomona, gan gynnwys:
Monteagle, Tennessee
Tref yn Franklin County, Grundy County a Marion County yn nhalaith Tennessee, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Monteagle, gan gynnwys:
Côr Aelwyd yr Ynys
Côr ieuenctid Cymreig yw Côr Aelwyd yr Ynys, a leolir ym mhentref Bodedern yn Ynys Mon, Cymru. Fe'i sefydlwyd yn 2004 ac mae’n rhan o Urdd Gobaith Cymru. Mae aelodau rhwng 11-25 oed yn rhan o'r Aelwyd.
Cefndir
Ffurfiwyd Côr Aelwyd Yr Ynys yn 2004, er mwyn cystadlu yn Eisteddfod yr Urdd 2004 yn Mona Ynys Môn. Roedd yr Aelwyd yn dathlu deng mlynedd fel côr yn 2014.
Nia Wyn Efans yw arweinydd y côr. Mae hi’n hannu o Talwrn, Ynys Môn ac yn athrawes yn Ysgol Gynradd Bodedern. Gwobrwywyd Nia gyda medel John a Ceridwen Hughes yn Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd yn 2008 yng Nghonwy am ei gwaith gwirfoddol.
Mae’r Aelwyd wedi cystadlu mewn amryw o gystadlaethau yn Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd dros y blynyddoedd ac wedi dod i’r brîg yn sawl un gan gynnwys cyflwyno detholiad o sioe gerdd, cyflwyno chwarter awr o adloniant, Côr SATB a Chôr Meibion.
BBC Radio 1
Un o'u profiadau amlycaf oedd yn ôl yn 2006, pan ddewiswyd iddynt berfformio ar gyfer DJs BBC Radio 1 JK a Joel ym Mhorthdafarch ger Bae Trearddur. Gofynnwyd i tua 20 o'i aelodau recordio eu fersiwn eu hunain o hoff glasur Cymraeg, Sosban Fach, yn ogystal â chynhyrchu jingle ar gyfer y cyflwynydd sioe frecwast, Chris Moyles.
Cyn aelodau
Mae rhai o gyn-aelodau’r aelwyd yn gantorion unigol adnabyddus megis Meilir Jones, Steffan Lloyd Owen ,Llio Evans a’r diweddar Aeron Gwyn Jones. Roedd Aeron yn enedigol o Ynys Mon a ganwyd yng Nghaergeiliog. Cydnabuwyd ef gyntaf yn 18 oed pan enillodd y gystadleuaeth dan 19 yn Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd ynghyd â'r ysgoloriaeth fel yr unawdydd mwyaf addawol. Datblygodd yr addewid hwn ymhellach wrth iddo ennill yr unawd operatig, Lieder a oratorio dan 25 oed yn yr Eisteddfod Genedlaethol. Cyflawnodd binacl ei lwyddiant cystadleuol yn 2005 yn Eisteddfod Genedlaethol Eryri pan ganodd yr unawd bariton agored ac yna aeth ymlaen i ennill y rhuban glas, Gwobr Goffa David Ellis. Yn 2006, cafodd ei anwytho i Orchymyn y bardd (Gorsedd y beirdd). Bu farw o gancr yn 2009.
Laclede, Idaho
Cymuned heb ei hymgorffori (unincorporated community) yn, yn nhalaith Idaho, yw .
Côr Aelwyd yr Ynys
Cyn aelodau
Tra yn aelodau o’r aelwyd, bu i dair aelod ennill gwobr fawr yr Urdd sef Ysgoloriaeth Bryn Terfel i unigolion rhwng 19 a 25 oed. Manon Wyn Williams yn 2007, Catrin Angharad Roberts 2009 a Gwen Elin 2015.
Yn ogystal â hyn mae sawl aelod o'r côr wedi bod yn actio yn broffesiynol ar y teledu. Sion Trystan Roberts (Porc Peis Bach, Mr Broc), Manon Wyn Williams (Cei Bach), Aaron Morris (Pobol y Cwm, Blodau), Arwyn Morris Williams (Talcen Caled,Mandel), Trystan Elis - Morris (cyflwynydd Can i Gymru), Huw Alun Ffowcs (Newyddion (S4C),Porc Peis Bach), a Lois Meleri-Jones (Craith/Hidden, Rownd a Rownd).
Laclede, Idaho
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Laclede, gan gynnwys:
Celsius
dde|bawd|upright|[[Thermomedr yn cyfrifo yn y raddfa Celsius]] Celsius yw graddfa uned fesur ar gyfer tymheredd. Fel uned o'r System Ryngwladol o Unedau (SI) mae'n cael ei ddefnyddio ymhob gwlad ar draws y byd heblaw am Unol Daleithiau America a Liberia. Fe'i enwir ar ôl yr astromegydd o Sweden, Anders Celsius (1701–1744), a datblygodd graddfa tebyg ar gyfer mesur tymheredd. Yr enw swyddogol ar yr uned fesur oedd y ‘canradd’ neu ‘sentigred’ ond newidiwyd hyn yn 1948 mewn teyrnged i'w sefydlydd, Anders Celsius. Mae'r enw canradd yn gyfieithiad benthyg ar ddelw'r Saesneg centigrade o'r Lladin centum a olygir ‘100’ a gradus a olygir ‘gradd’.
Cyn 1954, roedd graddfa Celsius wedi'i seilio ar 0 °C ar gyfer pwynt rhewi dŵr a 100 °C ar gyfer y pwynt berwi dŵr ar 1 pwysedd wrth wraidd. Roedd hyn yn dilyn newid a gyflwynwyd yn 1743 gan Jean-Pierre Christin i wrthdroi graddfa thermometr Celsius (o ddŵr yn berwi ar radd 0 a rhew yn toddi ar 100 gradd). Mae'r raddfa hon yn cael ei addysgu'n eang mewn ysgolion heddiw. bawd|75px|Delwedd o thermomedr wreiddiol [[Anders Celsius. Noder fod y gyfradd tu chwith, lle ceir 100 fel y pwynt rhewi dŵr a'r 0 fel y pwynt berwi.]]
Trwy gytundeb rhyngwladol, ers 1954 "gradd Celsius" mae'r uned graddfa Celsius yn cael eu diffinio gan sero absoliwt a phwynt triphlyg 'Vienna Standard Mean Ocean Water' (VSMOW), dŵr puro arbennig. Mae'r diffiniad hwn hefyd yn ymwneud yn fanwl gywir â graddfa Celsius i raddfa Kelvin, sy'n diffinio'r uned sylfaen SI o dymheredd thermodynamig gyda'r symbol K. Diffinnir sero, y tymheredd isaf posibl, wedi'i ddiffinio fel 0K a -273.15 °C yn union. Diffinnir tymheredd y pwynt driphlyg fel yn union 273.16 K (0.01 °C; 32.02 °F). Mae hyn yn golygu bod gwahaniaeth tymheredd o un gradd Celsius ac un kelvin yn union yr un fath.
Upton, Wyoming
Tref yn, yn nhalaith Wyoming, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Upton, gan gynnwys:
Bloomsbury, New Jersey
Bwrdeisdref yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Searsburg, Vermont
Tref yn, yn nhalaith Vermont, yw .
Helena Jones
Bywgraffiad
Fe'i ganwyd ym Mlaendulais lle roedd ei thad yn gweithio yn y pwll glo yn ystod Y Rhyfel Byd Cyntaf, ond dychwelodd y teulu i ffarm yng Nghwm Camlais pan oedd yn blentyn ifanc. Bu'n cystadlu mewn eisteddfodau ers pan oedd yn bedair oed. Er fod ei thad yn siarad Cymraeg, nid oedd ei mam yn medru'r iaith a felly Saesneg oedd iaith yr aelwyd.
Searsburg, Vermont
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Searsburg, gan gynnwys:
Helena Jones
Bywgraffiad
Symudodd y teulu i Libanus lle mynychodd Helena ysgol y pentref ac yna Ysgol Sirol Aberhonddu cyn mynd i goleg hyfforddi athrawon yn Y Barri. Aeth i weithio mewn ysgol yng Nghwm Elan, ysgol a gefnogwyd gan y Birmingham Corporation, fel athrawes gyda profiad cerddorol i baratoi'r plant ar gyfer ei cyngerdd blynyddol i'w berfformio gan swyddogion y ddinas.
Bloomsbury, New Jersey
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Bloomsbury, gan gynnwys:
Barry Livesey
Roedd Barry Edwards Livesey (1904 – 1959) yn actor llwyfan a ffilm Prydeinig. Byddai'n defnyddio'r enw Barrie Livesey weithiau. Roedd yn fab i Sam Livesey, brawd yr actor Jack Livesey, a chefnder a llysfrawd yr actor Roger Livesey.
Ganwyd yn Y Barri, Bro Morgannwg a bu farw yn Maidstone, caint.
Helena Jones
Bywgraffiad
Yn y cyfnod yma cyfarfu ei gŵr Perceval (Percy) Jones a cawsant ddau ferch, Elaine a Meryl. Yn ddiweddarach symudodd y teulu i fferm ger Pontsenni, ac aeth Helena i ddysgu yn ysgol gynradd Trallong.
Yn y Trallong sefydlodd Helena gyngerdd a arweiniodd at sefydlu Eisteddfod y Trallong yn 1956. Cynhelir yr eisteddfod bob mis Tachwedd a parhaodd Helena fel is-lywydd yr ŵyl.
Roedd yn gyfrifol am hyfforddi nifer fawr o blant i ganu a chystadlu mewn eisteddfodau lleol ac Eisteddfod yr Urdd, gan gynnwys y canwr Rhydian Roberts. Pan oedd yn 90 oed aeth ati i ddysgu Cymraeg yn Sefydliad y Merched yn Aberhonddu cyn gwneud arholiad yn y Gymraeg.
Yn Eisteddfod Genedlaethol Sir Fynwy 2016 cystadlodd yn y llefaru unigol dros 16 oed gyda'r darn A gymri di Gymru?. Roedd hi'n 99 oed ar y pryd, ac ychydig wythnosau cyn ei phen-blwydd yn 100.
Anrhydeddau
Yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Ynys Môn 2017 fe'i urddwyd i Orsedd y Beirdd gyda'r wisg las. Yn Rhestr Anrhydeddau'r Flwyddyn Newydd 2018, derbyniodd Fedal yr Ymerodraeth Brydeinig, y BEM, am ei gwasanaeth i bobl ifanc a'r gymuned.
Williston, De Carolina
Tref yn, yn nhalaith De Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Williston, gan gynnwys:
Estella
bawd|Lizarra, album cover
Point Harbor, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Estella
Band o Danygrisiau, ger Blaenau Ffestiniog, oedd Estella. Ffurfiodd y band ar ddiwedd y 1990au, pan oedd yr aelodau yn fyfyrwyr yng Ngholeg Meirion-Dwyfor. Mae'r prif leisydd Lauren, y gitarydd Kez a'r gitarydd bas Asa yn chwaer a dau frawd. Roedd Hans a Siaron hefyd yn y band, y ddau yn chwarae offerynnau taro ac yn beiriannwyr sain. Rhyddhawyd eu albwm ddwyieithog 'Lizarra', ag arni 13 o draciau, yn 2003 gan label Recordiau Sain. Yr enw Sbaeneg a roir i bentref Lizarra yng Ngwlad y Basg yw Estella. Mae'n debyg nad oeddent yn gwybod hynny pan ffurfiwyd y band, ac mai'r darganfyddiad gynigiodd yr enw i'w albwm.
Point Harbor, Gogledd Carolina
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Point Harbor, gan gynnwys:
Briksdalsbreen
300px|bawd|Y rhewlif yng Ngorffennaf 2006
Briksdalsbreen (Cymraeg: rhewlif Briksdal) yw un o'r rhannau mwyaf hygyrch ac adnabyddus  o rewlif Jostedalsbreen. Mae Briksdalsbreen wedi'i leoli ym mwrdeisdref Stryn yn sir Sogn og Fjordane, Norwy. Mae'r rhewlif ar ochr ogleddol y Jostedalsbreen, yn Briksdalen (dyffryn Briks) sydd wedi'i leoli ym mhen draw dyffryn Oldedalen, tua 25 km i'r de o bentref Olden. Mae wedi'i leoli ym Mharc Cenedlaethol Jostedalsbreen. Mae'r Briksdalsbreen yn diweddu mewn llyn rhewlifol bychan o'r enw Briksdalsbrevatnet, sydd 346 m uwchlaw lefel y mor. Mae maint Briksdalsbreen yn dibynnu nid yn unig ar dymheredd; mae hefyd yn cael ei effeithio gan ddyodiad. Mae mesuriadau ers 1900 yn dangos newidiadau bychain yn y degawdau cyntaf, a symudiad ym mlaen y rhewlif yn 1910 a 1929. Yn y cyfnod rhwng 1934 a 1951, ciliodd y rheiwlif gan tua 800 m, gan ddatgelu'r llyn rhewlifol. Yn y cyfnod rhwng 1967 a 1997 lledaenodd y rhewlif 465 m a gorchuddio'r llyn yn gyfan gwbl, gyda blaen y rhewlif yn cyrraedd arllwysfa'r llyn. Cafodd y rhewlif sylw rhyngwladol yn y 1990au am ei fod yn tyfu ar adeg pan oedd rhewlifoedd Ewropeaidd eraill yn lleihau.
bawd|Briksdalsbreen Norwy: cymharu 2003 a 2008
Ar ôl y flwyddyn 2000, ciliodd y rhewlif eto. Yn 2004 roedd wedi cilio i 230 m y tu ol i arllwysfa'r llyn  ac yn 2007 roedd blaen y rhewlif ar dir sych y tu ol i'r llyn. Yn hyn o beth, roedd ei safle yn cyfateb i'r hyn ydoedd yn y 1960au. Fodd bynnag, mae arbenigwyr yn tybio bod maint y rhewlif ar ei leiaf ers y 13g.
Yn 2008, dim ond 12 m roedd blaen y rhewlif wedi cilio ers iddo gael ei fesur yn 2007. Yr esboniad dros arafiad yn ymdoddiad y rhewlif yw bod y rhewlif bron yn gyfan gwbl ar dir sych. Gwelodd aeaf 2007-2008 gynnydd ym mas y rhewlif, ac roedd disgwyl i hynny symud blaen y rhewlif ymlaen o gwmpas 2010. Cafodd hyn ei gadarnhau yn hydref 2010, pan dangosodd mesuriadau bod y rhewlif wedi symud ymlaen 8 metr yn ystod y flwyddyn flaenorol. Roedd hyn, fodd bynnag, mewn cymhariaeth a mesuriadau 2009, a welodd y gwrthgiliad mwyaf ers i'r mesuriadau cyntaf gael eu cymryd yn 1900.
Fremont, New Hampshire
Tref yn, yn nhalaith New Hampshire, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Fremont, gan gynnwys:
Lake, Idaho
Tref yn, yn nhalaith Idaho, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Lake, gan gynnwys:
Poplar Springs, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Poplar Springs, gan gynnwys:
Port Republic, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Port Republic, gan gynnwys:
Arfon Haines Davies
Darlledwr o Gymro yw Arfon Haines Davies (ganwyd Mehefin 1948). Cychwynnodd ei yrfa fel cyhoeddwr rhaglenni ar gyfer HTV Cymru (ITV Cymru erbyn hyn) yn y 1970au.
Bywyd cynnar ac addysg
Ganwyd Arfon yng Nghaernarfon yn fab i weinidog. Symudodd y teulu i Aberystwyth a mynychodd Ysgol Gymraeg Aberystwyth ac Ysgol Ramadeg Ardwyn. Symudodd eto i Dreffynnon a cwblhaodd ei addysg uwchradd yn Ysgol Glan Clwyd. Hyfforddodd yng Ngholeg y Drindod ac aeth i weithio fel athro ym Mrynffordd, sir y Fflint. Cafodd secondiad o’r ysgol i fynychu’r Central School of Speech and Drama yn Llundain ar yr amod y byddai’n dychwelyd i ddysgu wedyn.
Gyrfa
Cafodd swydd cyhoeddwr gyda HTV yn 1975 tra dal yn y coleg felly ni ddychwelodd i ddysgu. Roedd ei chwaer Catherine wedi gweld hysbyseb am y swydd mewn cylchgrawn Gymraeg ac wedi ei annog i wneud cais. Parhaodd yn y swydd am yr 18 mlynedd nesaf.
Yn ogystal, cyflwynodd amrywiaeth o sioeau teledu yn Saesneg ac yn Gymraeg. Yn yr 1980au cyflwynodd Sêr, Seren Dau, Jam a Telethon ITV ymysg eraill. Daeth Arfon yn un o wynebau mwyaf cyfarwydd ITV. Parhaodd i gyflwyno ar ITV Cymru, gan defnyddio archif helaeth y sianel, mewn rhaglenni fel Remember a Never To Be Forgotten.
Ar S4C, cyflwynodd rhaglenni fel Pacio, Pen-blwydd Hapus a cymerodd ran mewn cyfres o Y Briodas Fawr. Yn 2000, cyflwynodd y gyfres Cledrau Coll yn edrych ar hanes rhai o reilffyrdd Cymru.
Mae hefyd yn westeiwr ac yn arwerthwr sy'n arbennigo mewn gwaith celf.
Anrhydeddau
Fe'i anrhydeddwyd gan Orsedd y Beirdd yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Sir Gâr 2014 am ei gyfraniad i iaith a diwylliant Cymru.
Bywyd personol
Mae'n briod ac Angela ac mae ganddynt ferch, Catrin.
Toffoc
Cwmni Cymreig sy’n creu gwirod yw Toffoc. Diod fodca blas toffi yw Toffoc ac mae’n 27.5% o gryfder.
Cefndir
Mae’r cwmni wedi ei leoli yn Llanbedrgoch, Ynys Môn, ac wedi ei sefydlu ers 2005 gan Dewi Roberts a Padrig Huws.
Gwerthir y diod hwn mewn siopau lleol ac mae’n cael ei allforio ar draws y byd gyda chanran helaeth o’r cynnyrch yn mynd i'r UDA. Gellir ei archebu ar-lein drwy wefan y cwmni.
Beirniadaeth
Ar adeg lansio’r ddiod yn 2004 cafodd ei feirniadu gan y Sefydliad Astudiaethau Alcohol, sy'n ymgyrchu i gynyddu ymwybyddiaeth o effeithiau cymdeithasol ac iechyd alcohol. Roedd y sefydliad yn honni bod Toffoc yn annog pobl ifanc yn eu harddegau i yfed alcohol oherwydd byddai'r siwgr yn cuddio blas y fodca. Yn ôl cyfarwyddwr y sefydliad Andrew McNeill ''Mae blas alcohol yn rhwystr rhag dechrau yfed yn rhy gynnar. Mae diodydd melys yn pontio'r bwlch i bobl ifanc nad ydynt yn hoffi blas alcohol. Mae'r ddiod hon yn union yr hyn nad oes arnom ei angen ar hyn o bryd. Mae gennym argyfwng o oryfed mewn pyliau, a dyma'r criw hwn yn creu diod â blas melys. Bydd un mesur ohono'n eu meddwi.''
Derbyniad
Er gwaethaf y feirniadaeth gan y Sefydliad Astudiaethau Alcohol mae'r ddiod wedi cael derbyniad wresog gan eraill gan gynnwys y BBC Good Food Show a'r cyn Brif Weinidog Tony Blair
Blodau (cyfres deledu)
Rhaglen ddrama deledu oedd Blodau a gynhyrchwyd gan Cwmni Da ar gyfer S4C oedd yn dilyn anturiaethau criw o ffrindiau oedd yn rhedeg siop flodau yn Llandudno.
Cafodd y gyfres chew pennod ei ysgrifennu gan Lleucu Roberts a darlledwyd yn nhymor yr Hydref 2009. Cynhyrchydd y gyfres oedd Pauline Williams.
Sue Roderick
Actores a chantores o Gymraes yw Sue Roderick (ganwyd 1955). Mae'n adnabyddus am chwarae Lucy Cartwright yn y ffilm gwlt Twin Town, Cassie Morris ym Mhobol y Cwm a dwy gymeriad yn Coronation Street.
Percy Mansell Jones
Roedd Percy Mansell Jones (11 Ebrill 1889 – 24 Ionawr 1968) yn Athro Ffrangeg o Gymru.
Ganwyd Percy yng Nghaerfyrddin yn fab i Arnaud Johnson Jones a'i wraig. Dechreuodd ei addysg yn Ysgol Ramadeg y Frenhines Elizabeth yng Nghaerfyrddin cyn mynd ymlaen i ennill gradd anrhydedd o'r radd flaenaf yn Ffrangeg ym 1908 ym Mhrifysgol Aberystwyth. Yn ddiweddarach aeth ymlaen i ennill gradd meistr. Ar ôl ei gyfnod yn Aberystwyth, mynychodd Goleg Balliol, Rhydychen, lle enillodd B.Litt.
Daeth yn ddarlithydd mewn gwahanol brifysgolion, gan arbenigo mewn llenyddiaeth a hanes Ffrengig a barddoniaeth Ffrengig fodern. Fe gafodd swydd fel darlithydd ym Mhrifysgol Aberystwyth, Coleg Prifysgol De Cymru, Prifysgol Caergrawnt a Chaerdydd. Fe'i penodwyd yn Athro Ffrangeg ym Mhrifysgol Bangor ym 1937 ac aeth ymlaen i gynnal swydd yr Athro Llenyddiaeth Ffrengig Fodern cyntaf ym Mhrifysgol Manceinion ym 1951. Ym 1960, cafodd ei anrhydeddu a Gradd Anrhydedd D.Litt o Brifysgol Cymru, a ddyfarnwyd iddo yn fuan wedi iddo ymddeol.
Roedd Percy Jones yn arbenigo mewn barddoniaeth modern Ffrengig a oedd yn darparu sensitifrwydd a dealltwriaeth naturiol i wahanol feirdd Ffrengig. Er enghraifft, bu'n astudio beirdd fel Emile Verhaeren a Baudelaire. Amlygir hyn yn ei lyfr The Oxford Book of French Verse, a gyhoeddwyd ym 1957. Yn ogystal ag angerdd am farddoniaeth Ffrengig, ysgrifennodd amryw o draethodau sy'n tynnu sylw at ei ddiddordeb mewn deall meddyliau Ffrangeg a materion cyfoes. Y traethodau hyn yw: French Introspectives (1937), The Background of Modern French Poetry (1951) a Tradition and Barbarism (1930).
Bu farw ar 24 Ionawr 1968.
Sue Roderick
Bywyd cynnar
Ganwyd Susan Broderick ym Mangor a'i magu ym Mhorthmadog. Roedd yn canu ers yn ferch ifanc a bu'n perfformio gyda Treflyn Jones yn y ddeuawd 'Treflyn a Siwsan'. Perfformiodd ar Disc a Dawn pan oedd yn ddeng mlwydd oed. Yn 14 oed aeth am glyweliad gyda Wilbert Lloyd Roberts yng Nghwmni Theatr Cymru. Roedd yn rhy ifanc i ddechrau gweithio ond cafodd gynnig gwersi canu gyda Betty, gwraig Wilbert. Wedi gorffen yn yr ysgol aeth yn ôl i weithio gyda Cwmni Theatr Cymru.
Gyrfa
Yn 1987 perfformiodd ar y rhaglen Codi Pais (HTV Cymru ar gyfer S4C), rhaglen adloniant yn cynnwys sgetsus a chaneuon. Roedd y rhaglen yn torri tir newydd ar gyfer merched mewn comedi drwy gyfuno doniau Sue, Siw Hughes, Gillian Elisa ac Eirlys Parri.
Roedd yn un o brif actorion y ffilm Hedd Wyn yn chwarae Lizzie Roberts ac ymddangosodd yn Twin Town yn chwarae Lucy Cartwright. Yn y 1990au ymddangosodd yn y ddrama Y Palmant Aur cyn ymuno â chast Pobol y Cwm i chwarae Cassie Morris, oedd yn berchen y Deri Arms gyda'i gŵr Teg. Wedi gadael yr opera sebon yn 2003, ail-ymunodd â Pobol y Cwm ar ddiwedd 2018 gyda stori am wasgaru llwch Mrs Mac.
Bywyd personol
Roedd yn briod gyda Quentin Annis ac mae ganddynt ferch, yr actores, dramodydd a chyfarwyddwraig Mêlisa Annis. Roedd hefyd yn briod a'r cyfarwyddwr Paul Turner.
Llygaid siglog
bawd|Dau lygad siglog bawd|Llygad siglog ar forthwyl Eitemau plastig bychain sy'n cael eu defnyddio i ddynwared llygaid ar waith crefft yw  llygaid siglog. Mae llygaid siglog fel arfer wedi'u gwneud o blastig neu gerdyn gwyn sydd wedi'i orchuddio â chragen glir o blastig caled ag ynddi ddisg blastig, ddu. Mae'r cyfuniad o gylch du ar gylch gwyn mwy yn debyg i sglera a channwyll llygad. Gall y ddisg ddu fewnol symud yn rhydd o fewn i'r gragen glir, ac mae hynny'n gwneud i'r llygad edrych fel petai'n symud pan mae'n cael ei gogwyddo neu ei hysgwyd.
Daw'r cregyn plastig mewn sawl maint, o 3/16 modfedd (4.8mm) i dros 24 modfedd (610mm) mewn diamedr a cheir sawl lliw gan gynnwys: pinc, glas, melyn, coch a gwyrdd. Mae'r llygaid siglog yn cael eu defnyddio mewn amryw o wahanol fathau o brosiectau celf a chrefft ac yn gallu cael eu glynu i lawer o wahanol wrthrychau er mwyn gwneud iddynt edrych yn ddoniol. Mae hynny'n personoli'r gwrthrych, ac yn aml yn creu digrifwch.
Defnyddiwyd y term Saesneg am lygaid siglog, sef 'googly eyes', i gyfeirio at fath o ddoli ar ddechrau'r 20g. Mae ymchwilwyr wedi awgrymu bod y term yn tarddu o'r Almaeneg "Guck Augen" sy'n golygu llygaid yn edrych i un ochr.
Ray Machowski
bawd|Ray Machowski yn [[GTA III]] Mae Ray Machowski yn gymeriad sy'n ymddangos mewn dwy gêm yn y gyfres gemau fideo Grand Theft Auto. Mae'n ymddangos fel prif gymeriad yn Grand Theft Auto III (a osodwyd yn 2001) a chymeriad bach yn Grand Theft Auto: Liberty City Stories (a osodwyd ym 1998). Mae'n swyddog heddlu llygredig sy'n gweithio gydag Asuka a Kenji Kasen, cyd-arweinwyr y Yakuza, gang troseddol a'i gwreiddiau yn Japan.
Yn GTA III, mae Robert Loggia yn lleisio'r cymeriad. Yn Liberty City Stories mai'n cael ei leisio gan Peter Appel.
Yn Vice City Stories mae Ray yn ymddangos fel partner newydd yr heddwas llygredig Leon McAffrey. Mae o'n ymddangos mewn dau o'r ffilmiau i gyflwyno tasgau. Mae'n amlwg nad ydyw wedi ei lygru eto, gan ei fod yn dadlau efo Leon am y ffordd mae'n gweithio ac yn ceisio arestio Toni Cipriani, aelod o'r Maffia sy'n gyd weithio a Leon.
Yn y cyfamser rhwng cyfnod Liberty City Stories a chyfnod GTA III mae pethau wedi newid. Mae Machowski wedi dechrau gweithio i Asuka a Kenji Kasen, cyd-arweinwyr y Yakuza, fel hysbysydd.
Potter, Kansas
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Kansas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Potter, gan gynnwys:
Seaside Park, New Jersey
Bwrdeisdref yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Seaside Park, gan gynnwys:
Ray Machowski
Mae Ray yn orchymyn Claude i fynd i gynorthwyo cyn milwr y bu yn gyd ymladd efo yn Nicaragwa, Phill Cassidy. Mae Phill yn gwerthu arfau trwm i droseddwyr. Mae Cartel y Colombiaid am ddwyn arfau ganddo ac mae Claude yn ei gynorthwyo i warchod ei stoc.
Mae Ray wedi bod yn gwneud gwaith i ŵr busnes cyfoethog a llygredig, Donald Love. Mae gan Donald diddordeb gwyrdroëdig o gael rhyw efo cyrff y meirwon. Mae rhywun wedi cael gafael ar luniau o Donald yn ymarfer corff garu ac mae Ray yn orchymyn Claude i ddwyn y lluniau.
Er gwaetha'r ffaith bod Claude wedi lladd y rai oedd am roi tystiolaeth yn ei erbyn, mae'r adran materion mewnol yn parhau a'u hymchwiliad ac mae'n amlwg eu bod ar fin ei arestio. Mae'r CIA hefyd ar ei ôl. Mae swyddogion llwgr o'r CIA wedi bod yn cynorthwyo Cartel y Colombiaid i werthu cyffuriau ac mae Ray wedi bod yn erlid y Colombiaid gan eu bod yn elynion i'r Yakuza. Gyda'r ddau gorff llywodraethol am ei ddal mae Ray yn penderfynu ffoi o Liberty City. Mae Claude yn gorfod ei gynorthwyo i gyrraedd y maes awyr gan osgoi'r Colombiaid a'r awdurdodau. Mae Claude yn llwyddo yn y dasg ac mae o'n hedfan i ffwrdd.
Stamford, Vermont
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Stamford, gan gynnwys:
Lake, Michigan
Treflan yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Lake, gan gynnwys:
Bert Thomas
bawd|Thomas' cartoon for the Ministry of Information during the Second World War Roedd Herbert Samuel "Bert" Thomas MBE (13 Hydref 1883 – 6 Medi 1966) yn gartwnydd gwleidyddol oedd yn cyfrannu at gylchgrawn Punch a chreu posteri propaganda Prydeinig adnabyddus yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf a'r Ail Ryfel Byd.
Gyrfa
Ymunodd Thomas â Punch ym 1905 a chyfrannodd tan 1935. Yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf roedd yn yr Artists Rifles.
Dechreuodd cartwnau gwleidyddol Thomas gael eu cynnwys mewn arddangosfeydd oriel fel caricatures artistig cyn gynhared â 1913, mewn arddangosfa ar y Strand gan y Society of Humorous Art ac yn 1916, ei gartŵn yn erbyn y Clyde strikers gyda'r Kaiser yn dweud "pass friend" i streiciwr yn ymddangos mewn arddangosfa o gartwnau rhyfel yn y Graves Galleries ar Pall Mall.
Yn 1918 daeth yn adnabyddus yn genedlaethol am ei gartwn "Arf a mo, Kaiser", a dynnwyd mewn deg munud ar gyfer ymgyrch Smokes for Tommy Dispatch Weekly. Cododd y cartŵn bron i chwarter miliwn o bunnoedd tuag at "comforts" (tybaco a sigaréts) ar gyfer milwyr rheng flaen a chafodd y ddelwedd ei ail-dynnu a'i ddefnyddio yn ystod yr Ail Ryfel Byd gyda'r pennawd "Arf a mo, 'itler". Gwnaeth yr Almaenwyr wahardd y cartŵn "Arf a mo, 'itler" ac i sicrhau nad oedd carcharorion Prydeinig yn colli eu parseli, creodd amrywiad gyda'r pennawd "Are we downhearted?"
Derbyniodd yr MBE yn Anrhydeddau Pen-blwydd 1918.
Bywyd personol
Bu farw Thomas yn ei gartref yn 33 Inverness Terrace, Bayswater, Llundain, ar 6 Medi 1966, ar ol dioddef strôc. Fe'i claddwyd ym Mynwent Kensal Green, Llundain.
Y cerflunydd Ivor Thomas (1873-1913) oedd ei frawd.
Roedd ei fab Peter hefyd yn creu cartwnau ar gyfer Punch.
Winhall, Vermont
Tref yn, yn nhalaith Vermont, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Winhall, gan gynnwys:
Belmar, New Jersey
Bwrdeisdref yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Belmar, gan gynnwys:
Annie Powell
Roedd Annie Powell (Medi 1906 – 29 Awst 1986) yn wleidydd Comiwnyddol Cymreig.
Ganwyd yn y Rhondda ac fe'i haddysgwyd yn Ysgol Ramadeg Pentre, a magodd Powell ddiddordeb mewn gwleidyddiaeth tra yng Ngholeg Hyfforddi Morgannwg, y Bari, yn y 1920au. Tra'n dilyn cwrs hyfforddiant athrawon yn ystod cyfnod Streic Gyffredinol 1926, magodd Annie Powell ddiddordeb mewn gwleidyddiaeth am y tro cyntaf a phan ddechreuodd ddysgu yn Nhrebanog, roedd hi'n gweld y maint y tlodi a wynebwyd gan y plant ysgol a'u teuluoedd: "The poverty of the children hit me really hard ". Ymunodd â'r Blaid Lafur, ond roedd y pwyslais a osodwyd ar theori a gweithredu gan Blaid Gomiwnyddol Prydain Fawr (CPGB) wedi creu argraff arni. Ar ôl ystyriaeth hir, rhoddodd ei chefndir crefyddol anghydffurfiol o'r neilltu ac ymunodd â'r CPGB yn 1938.
Yn 1955, ar ôl tri ar ddeg o ymdrechion, etholwyd Powell fel cynghorydd Comiwnyddol ar gyfer Penygraig, gan golli ym 1957. Yn 1961, ail-etholwyd Powell fel cynghorydd yn y Rhondda. Fe wasanaethodd ar y cyngor am yr ugain mlynedd nesaf, ac ym 1979 fe'i penodwyd yn faer. O'r herwydd, dywedir yn aml mai hi oedd yr unig Faer Comiwnyddol ym Mhrydain, er y gall Finlay Hart a oedd wedi cynnal swydd gyfatebol fel provost yn Clydebank a Joe Vaughan yn Bethnal Green hefyd honni iddynt fod y maer cyntaf Comiwnyddol ym Mhrydain.
Dywedodd mewn un cyfweliad ei bod wedi dysgu gwersi gwerthfawr gan Gomiwnyddwyr megis Arthur Horner, Harry Pollitt, Will Paynter, Jack Davies, a Jack Jones o Dde Cymru
Lake Fork, Idaho
Cymuned heb ei hymgorffori (unincorporated community) yn, yn nhalaith Idaho, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Lake Fork, gan gynnwys:
Prestonville, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Prestonville, gan gynnwys:
Princess Anne, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn ninas Virginia Beach, talaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Princess Anne, gan gynnwys:
Newark, Vermont
Tref yn, yn nhalaith Vermont, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Newark, gan gynnwys:
Ashburn, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Moonachie, New Jersey
Bwrdeisdref yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Moonachie, gan gynnwys:
Phylip Hughes
Actor o Gymro yw Phylip Hughes (ganwyd 14 Mawrth 1937). Mae'n adnabyddus am chwarae sawl cymeriad cofiadwy yn cynnwys Stan Bevan yn Pobol y Cwm a Mr Lloyd yn Rownd a Rownd.
Bywyd cynnar
Magwyd yn Nhrelawnwyd, Sir y Fflint.
Woodford, Vermont
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Woodford, gan gynnwys:
Phylip Hughes
Bywyd cynnar
Gwnaeth Phylip ei wasanaeth milwrol am 18 mis yn Gibraltar gan weithio fel clerc. Dechreuodd focsio yno gan ennill gornest pwysau welter. Yn ôl yng Nghymru aeth i weithio fel athro ymarfer corff er roedd ei fryd ar fod yn actor neu ganwr.
Tra'n athro magodd deulu a chafodd pedwar o blant. Yn ystod y cyfnod yma aeth ati i astudio Lefel A cerddoriaeth, cyfle na chafodd yn yr ysgol. Penderfynodd wedyn adael dysgu a mynd i astudio cerddoriaeth ym Mhrifysgol Abertawe, gan weithio swyddi rhan amser fel gwas fferm. Wedi'r brifysgol aeth yn ôl i ddysgu fel pennaeth cerddoriaeth yn Ysgol Uwchradd Dinbych. Yn 39 oedd cafodd gyfle i fynd i Gaerdydd i ymuno â Cwmni Opera Cenedlaethol Cymru a bu yno am flwyddyn.
Gyrfa
Cafodd ei swydd actio cynta, drwy wahoddiad Rhydderch Jones, mewn rhaglen beilot o'r enw Bois y Bledren. Rhai misoedd wedyn cafodd y rhan o'r 'teddy-boy' Bleddyn yn y gomedi sefyllfa Hafod Henri (1986-1989) ac yn dilyn hynny rhan Tom yn y gomedi sefyllfa Teulu'r Mans (1988-1993). Yn y rhaglen ddychanol Plu Chwithig (1986-1987) roedd yn ysgrifennu a pherfformio cymeriad 'Y Dyn Sâl'.
Bu'n chwarae Stan Bevan yn Pobol y Cwm am ddeng mlynedd rhwng 1984 a 1994. Ymddangosodd fel yr athro 'Wali Welsh' yn y gyfres Jabas (1998-1990). Yna yn 1998 ymunodd â chast Rownd a Rownd yn chwarae Mr Lloyd. Mae hefyd wedi perfformio yng nghyfresi drama Con Passionate, Y Gwyll a Parch.
Bu'n gwneud gwaith gwirfoddol gyda ffoaduriaid a threuliodd amser yng ngwersyll 'Jyngl Calais'.
Prospect Hill, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Bar Statws (gêm fideo)
Bar Statws neu Declyn Arddangos Pen Sgrin, (Saesneg head-up display / HUD) yw'r dull y mae gwybodaeth yn cael ei chyflwyno'n weledol i'r chwaraewr gêm fideo fel rhan o ryngwyneb defnyddiwr y gêm.
Prospect Hill, Gogledd Carolina
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Prospect Hill, gan gynnwys:
Bar Statws (gêm fideo)
Er bod y wybodaeth a ddangosir ar HUD yn dibynnu'n fawr ar y gêm, mae llawer o nodweddion yn rhai mae chwaraewyr yn eu hadnabod ar draws nifer o gemau. Mae'r rhan fwyaf ohonynt ar y sgrin sefydlog fel eu bod yn aros yn weladwy yn ystod gydol y gêm. Mae'r nodweddion cyffredin yn cynnwys:
Lakefield, Michigan
Treflan yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Bar Statws (gêm fideo)
A nodweddion cyffelyb.
Lakefield, Michigan
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Lakefield, gan gynnwys:
Bulgogi
Mae  Bulgogi ( / b <span title="/ʊ/: 'u' in 'push'">ʊ l <span title="/ˈ/: primary stress follows">ˈ <span title="/ɡ/: 'g' in 'guy'">ɡ <span title="/oʊ/: 'o' in 'code'">oʊ <span title="/ɡ/: 'g' in 'guy'">ɡ <span title="/iː/: 'ee' in 'fleece'">iː  / buul-GOH-ghee;  o'r gair Coreaidd bulgogi <span class="IPA" title="Representation in the International Phonetic Alphabet (IPA)">[pul.ɡo.ɡi] ), yn llythrennol "cig tân", yn gui (pryd sydd wedi'i grilio neu rhostio mewn steil Coreaidd) sy'n cael ei wneud o dafelli tenau o gig eidion neu borc sydd wedi'u marinadu a'i grilio ar farbiciw neu gradell ar stôf. Gellir hefyd ei dro-ffrio mewn padell. Mae cig eidion syrlwyn, 'rib eye' or brisged yn aml yn cael ei ddefnyddio ar gyfer y pryd.
bawd|dim|300px|Bulgogi, Cig eidion Coreaidd wedi'i grilio
Misty (cymeriad Grand Theft Auto)
Mae Misty yn gymeriad mewn dwy gêm yn y gyfres gemau fideo Grand Theft Auto. Mae'n ymddangos fel cymeriad bach yn Grand Theft Auto III a Grand Theft Auto Advance. Mae hi'n butain sy'n gweithio i Luigi Goterelli yn ei glwb nos, Sex Club Seven, yn Ardal Golau Goch Portland, Liberty City. Mae Kim Gurney yn lleisio hi yn GTA III. Mae hi heb lais yn GTA Advance. Er bod ei henw yn cael ei sillafu fel m i s t y yng nghredydau'r gêm, mae hi'n ynganu ei henw fel Mitsy.
Misty yn GTA Advance
Mae Mike, prif arwr y gêm, yn gyrru Misty a dwy butain arall i gleientiaid pwysig ar orchymyn 8-Ball, mewn ymgais i ddarganfod gwybodaeth am farwolaeth Vinnie, cyfaill Mike. Yn ddiweddarach mae Misty yn symud i Ynys Staunton ac yn dechrau gweithio i gyd-arweinydd y Yakuza Asuka Kasen, gan gyfarfod â Mike unwaith eto pan fo Asuka yn ei ddanfon i ddelio â pimp a fu'n plagio rhai o'i merched.
Misty yn GTA III
Mae Misty wedi dychwelyd i fyw ar Ynys Portland. Mae ganddi fflat yn Hepburn Heights, ac yn gweithio i Luigi Goterelli yn ei glwb, Sex Club Seven yn yr Ardal Golau Goch. Mae hi hefyd wedi dod yn "ferch reolaidd" Joey Leone, peiriannydd ac aelod blaenllaw o'r syndicâd Maffia Teulu Leone. Mae hi'n cwrdd â Claude, prif arwr y gêm, am y tro cyntaf pan fydd o'n cael y dasg o'i chodi hi o Ysbyty Cyffredinol Sweeney i'w dychwelyd i'r clwb. Mae Claude a Misty yn cyfarfod unwaith eto pan fydd yn gyrru hi i garej Joey Leone yn Nhrenton. Mae'r ddau yn cyfarfod am y tro olaf, pan mae Joey Leone yn rhoi tasg iddo o ladd Mike Forelli, aelod amlwg o'r syndicâd Teulu Forelli.
Gwn Chekhov
Egwyddor  ddramatig yw gwn Chekhov sy'n datgan bod rhaid i bob elfen mewn stori fod yn hanfodol, ac y dylid cael gwared ag unrhyw elfennau amherthnasol sydd fel petaent yn gwneud "addewidion gwag". Mae'r datganiad wedi'i gofnodi mewn nifer o lythyrau a ysgrifennwyd gan Anton Chekhov, gyda pheth amrywiaeth:
Warren, Connecticut
Tref yn, yn nhalaith Connecticut, yw .
Providence, Gogledd Carolina
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Providence, gan gynnwys:
William Squire
Roedd William Squire (29 Ebrill 1917 – 3 Mai 1989) yn actor llwyfan, ffilm a theledu o Gymru.
Ganwyd Squire yng Nghastell Nedd, Morgannwg, yn fab i William Squire a'i wraig Martha (née Bridgeman).
Gyrfa
Fel actor llwyfan, perfformiodd Squire yn Stratford-upon-Avon ac yn yr Old Vic, gan gymryd lle ei gyd-wladwr Richard Burton fel Brenin Arthur yn Camelot yn y Majestic Theatre ar Broadway. Un o'i ymddangosiadau ffilm gyntaf oedd yn y ffilm Alexander the Great yn 1956, gyda Burton yn serennu yn y brif rôl.
Roedd ei rolau sgrin amrywiol yn cynnwys Thomas More yn fersiwn ffilm 1969 o ddrama Maxwell Anderson, Anne of the Thousand Days, Syr Daniel Brackley yn addasiad teledu 1972 o The Black Arrow gan Robert Louis Stevenson, llais Gandalf yn fersiwn animeiddiedig 1978 o'r The Lord of the Rings a Shadow yn y gyfres The Armageddon Factor, Doctor Who 1979. Efallai ei fod yn fwy adnabyddus yn ei rol fel Hunter, uwch yr asiant cyfrinachol David Callan, yn y gyfres ysbiwr Callan yn y 1970au cynnar; Cymerodd Squire y rôl drosodd o Derek Bond.
Mewn set o ffilmiau addysgol a gynhyrchwyd gan Encyclopædia Britannica am Macbeth gan  William Shakespeare, chwaraeodd Squire rôl Macbeth. Roedd hyn yn cyd-fynd â'i yrfa hir fel actor Shakespeare, a oedd yn cynnwys rolau yn y gyfres deledu clasurol Age of Kings yn 1960.