cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Torra d'Ancone
Yn 2007 cafodd y tŵr ei gynnwys yn Inventaire général du patrimoine culturel (rhestr henebion o bwys diwylliannol) sy'n cael ei gadw gan weinyddiaeth diwylliant Ffrainc.
Ripplemead, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Ripplemead, gan gynnwys:
Torra di San Benedettu
Roedd Tŵr de San Benedettu (Corseg:Torra di San Benedettu) neu Dŵr de Cala Rossa yn dŵr Genoa wedi ei leoli yn commune Lecci ar arfordir dwyreiniol ynys Corsica. Roedd y tŵr wedi ei leoli ar Punta di Benedettu ar ochr ogleddol Golfe de Porto-Vecchio. Dim ond ychydig olion sydd wedi goroesi.
Adeiladwyd y tŵr yn ail hanner yr 16 ganrif. Roedd yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari.
Pickensville, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Pickensville, gan gynnwys:
Aromaniaid
Grŵp ethnig Romáwns yw'r Aromaniaid sydd yn frodorol i'r Balcanau. Amcangyfrif taw 350,000–3 miliwn ohonynt sydd yn byw mewn cymunedau gwasgaredig ar draws Albania, Bwlgaria, Gwlad Groeg, Gogledd Macedonia, Rwmania, a Serbia. Aromaneg, iaith Romáwns, yw eu hiaith frodorol, ac mae'r mwyafrif ohonynt yn Gristnogion Uniongred Dwyreiniol.
Nid yw hanes gwreiddiau'r Aromaniaid yn sicr, er eu bod yn honni llinach â threfedigaethwyr Rhufeinig. Mae rhai ysgolheigion yn credu eu bod yn disgyn o'r bobloedd frodorol a gawsant eu Lladineiddio dan reolaeth y Rhufeiniaid. Siaredir ffurf ar Ladin ganddynt nes y 9g. Chwaraeant ran bwysig wrth ffurfio Ail Ymerodraeth Bwlgaria yn 1183. Daeth y mwyafrif o'r Balcanau dan reolaeth Ymerodraeth yr Otomaniaid yn 1393. O hynny ymlaen, rheolai'r llwybrau masnach yn ne'r Balcanau gan yr Aromaniaid. Yn ogystal â masnachu, buont yn cadw gwartheg, magu ceffylau, a bugeilio.
Yn hanesyddol, bu'r Aromaniad yn uniaethu â'i bentref, dyffryn, ardal, neu glan. Ni ymddangosodd hunaniaeth genedlaethol ymhlith yr Aromaniaid nes y 19g, a chawsant eu cydnabod yn grŵp ethnig yn 1905. Er iddynt brofi ymwybyddiaeth genedlaethol newydd, cafodd nifer o Aromaniaid eu cymathu gan genhedloedd cyfagos. Ers y 1960au bu adfywiad ieithyddol, diwylliannol, a gwleidyddol ymhlith cymunedau'r Aromaniaid.
Riverview, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Riverview, gan gynnwys:
Rivanna, Virginia
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Rivanna, gan gynnwys:
Lowndesboro, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Lowndesboro, gan gynnwys:
Torra di Bravone
Adeiladwyd y tŵr yn ail hanner yr 16 ganrif. Roedd yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari.
Brighton, Tennessee
Tref yn, yn nhalaith Tennessee, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Brighton, gan gynnwys:
Charlotte, Vermont
Tref yn, yn nhalaith Vermont, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Charlotte, gan gynnwys:
Bernard Hepton
Actor a chyfarwyddwr o Sais oedd Francis Bernard Heptonstall (19 Hydref 1925 – 27 Gorffennaf 2018) a oedd yn fwy adnabyddus dan ei enw llwyfan Bernard Hepton.
Fe'i ganwyd yn Bradford, Gorllewin Swydd Efrog.
Torra d'Albu
Mae Tŵr Albu (Corseg: Torra d'Albu) yn dŵr Genoa adfeiliedig sydd wedi ei leoli yn commune Ogliastro (Haute-Corse) ar orllewin arfordir y Cap Corse ar ynys Corsica.
Hanes
Ym 1992 cafodd y tŵr ei restru fel un o henebion hanesyddol  Ffrainc.
Mae gan y tŵr nifer o enwau eraill: Torra di Ogliastro, Torra dOlcini a Torre del Greco
Torra di Caldanu
Mae Tŵr Caldanu (Corseg:Torra di Caldanu) yn dŵr Genoa adfeiliedig wedi ei leoli yn commune Lumio ar arfordir gorllewinol ynys Corsica.
Adeiladwyd y tŵr yn ail hanner yr 16 ganrif. Roedd yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoarhwng 1530 a 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari.
Robley, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Robley, gan gynnwys:
Pine Hill, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Pine Hill, gan gynnwys:
Turra di a Calanca
Mae Tŵr Calanca  (Corseg:Turra di a Calanca) yn dŵr Genoa adfeiliedig wedi ei leoli yn communeOlmeto ar arfordir gorllewinol ynys Corsica.
Adeiladwyd y tŵr yn ail hanner yr 16 ganrif. Roedd yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari.
Mae'r tŵr bellach wedi ei addasu i fod yn dŷ haf sydd ar osod i ymwelwyr.
Chapin, De Carolina
Tref yn, yn nhalaith De Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Chapin, gan gynnwys:
Roaring Gap, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Roaring Gap, gan gynnwys:
Decherd, Tennessee
Dinas yn, yn nhalaith Tennessee, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Decherd, gan gynnwys:
Campbell, Michigan
Cymuned heb ei hymgorffori (unincorporated community) yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Torra di Caldarellu
Mae Tŵr Caldarellu neu Dŵr Figari (Corseg:Torra di Caldarellu) yn dŵr Genoa adfeiliedig wedi ei leoli yn commune Pianotolli-Caldarello (Corse-du-Sud) ar arfordir de-orllewinol ynys Corsica. Mae'r tŵr yn eistedd ar uchder o 16 metr (52 troedfedd) ar lan ogleddol Baie de Figari.
Adeiladwyd y tŵr rhwng 1586 a 1617. Roedd yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a thua 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari. Ym 1995 fe restrwyd y tŵr fel un o henebion hanesyddol (Monument historique) Ffrainc.
Torra di Calvi
Mae Tŵr Calvi (Corseg:Torra di Calvi) yn dŵr Genoa adfeiliedig wedi ei leoli yn commune Calvi (Haute-Corse) ar ynys Corsica.
Roedd yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a thua 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari Ym 1990 fe restrwyd y tŵr ynghyd â rhagfuriau'r amddiffynfa fel un o henebion hanesyddol (Monument historique) Ffrainc.
bawd|center|300px| Llun o'r tŵr o'r archifau Genoa, 1700.
North Courtland, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn North Courtland, gan gynnwys:
Campbell, Michigan
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Campbell, gan gynnwys:
Rock Creek, Kansas
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Kansas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Rock Creek, gan gynnwys:
Centerville, Idaho
Cymuned heb ei hymgorffori (unincorporated community) yn, yn nhalaith Idaho, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Centerville, gan gynnwys:
Lake Holiday, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Owens Cross Roads, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Owens Cross Roads, gan gynnwys:
Indian Springs Village, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Indian Springs Village, gan gynnwys:
Vredenburgh, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Vredenburgh, gan gynnwys:
Anni Llŷn
Cyflwynwraig ac awdures o Gymraes yw Anni Llŷn (ganwyd 1 Ebrill 1988). Hi oedd Bardd Plant Cymru rhwng 2015 a 2017.
Bywgraffiad
Mae'n hannu o Sarn Mellteyrn ger Pwllheli, ac aeth i Ysgol Gynradd Pont y Gof ac Ysgol Uwchradd Botwnnog. Aeth ymlaen i astudio ym Mhrifysgol Caerdydd lle graddiodd mewn Cymraeg, cyn dilyn cwrs ôl-radd yn arbenigo mewn ysgrifennu creadigol.
Enillodd wobr Prif Lenor yn Eisteddfod yr Urdd, Eryri 2012 gyda gwaith ar y thema Egin. Mae wedi ysgrifennu nofelau antur i blant yn cynnwys Asiant A, a Nanw a Caradog Crafog Llwyd Lloerig sy'n rhan o Gyfres Lolipop o lyfrau.
Treuliodd bum mlynedd yn cyflwyno rhaglenni plant Stwnsh ar S4C. Mae hefyd wedi cyflwyno rhaglenni teledu o Eisteddfod y Ffermwyr Ifanc.
Bywyd personol
Mae'n briod a'r cyflwynydd Tudur Phillips ac mae ganddynt un plentyn.
Berry Hill, Tennessee
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Berry Hill, gan gynnwys:
Sylvania, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Sylvania, gan gynnwys:
Rodkey, Kansas
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Rodkey, gan gynnwys:
West Jefferson, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Rock, Kansas
Cymuned heb ei hymgorffori yn, yn nhalaith Kansas, yw .
West Jefferson, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn West Jefferson, gan gynnwys:
Rock, Kansas
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Rock, gan gynnwys:
Rockford, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Rockford, gan gynnwys:
Snow Lake Shores, Mississippi
Tref yn, yn nhalaith Mississippi, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Snow Lake Shores, gan gynnwys:
Rose Hill, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Rose Hill, gan gynnwys:
Watauga, Tennessee
Dinas yn, yn nhalaith Tennessee, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Watauga, gan gynnwys:
Genoa, Colorado
Tref yn, yn nhalaith Colorado, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Genoa, gan gynnwys:
Lexington, Tennessee
Dinas yn, yn nhalaith Tennessee, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Lexington, gan gynnwys:
Haleburg, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Haleburg, gan gynnwys:
Alex Fergusson
Gwleidydd Albanaidd oedd Syr Alexander Charles Onslow Fergusson (8 Ebrill 1949 – 31 Gorffennaf 2018). Llywydd Senedd yr Alban rhwng 2007 a 2011 oedd ef.
Torra di Cantone Grossu
Mae Tŵr Cantone Grossu (Corseg:Torra di Cantone Grossu) yn dŵr Genoa wedi ei leoli yn commune Ajaccio ar arfordir gorllewinol ynys Corsica. Roedd y tŵr ar arfordir gogleddol Golfe d'Ajaccio rhwng y ddinas a'r Pointe de la Parata. Nid oes unrhyw olion o'r tŵr wedi goroesi.
Roedd yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a thua 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari. Fe'i cynhwyswyd mewn cofrestr o'r tyrau a oedd yn amddiffyn yr arfordir Corsica a luniwyd gan yr awdurdodau Genoa ym 1617.
Grant, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Dundee, Florida
Tref yn, yn nhalaith Florida, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Dundee, gan gynnwys:
Ryes, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Ryes, gan gynnwys:
Union Grove, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Rosburg, Washington
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Washington, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Rosburg, gan gynnwys:
Round Peak, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn Surry County, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Round Peak, gan gynnwys:
Torra di Capu di Fenu
Mae Tŵr Capu di Fenu (Corseg:Torra di Capu di Fenu) yn dŵr Genoa adfeiliedig wedi ei leoli yn commune Ajaccio ar arfordir gorllewinol ynys Corsica. Mae'r tŵr yn sefyll ar uchder o 68 metr (223 troedfedd) uwchben y môr ar bentir Capo di Feno. Dim ond rhan o'r tŵr sydd wedi goroesi.
Hanes
Adeiladwyd y tŵr yn ail hanner yr 16 ganrif. Roedd yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari.
Mae Conservatoire du littoral, asiantiaeth llywodraeth Ffrainc sy'n gyfrifol am ardaloedd naturiol arbenig yn bwriadu prynu pentir Capu di Fenu a'r arfordir ger llaw
Myrtlewood, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Torra di Capiteddu
Mae Tŵr di Capiteddu (Corseg:Torra di Capiteddu) yn dŵr Genoa adfeiliedig wedi ei leoli yn commune Grosseto-Prugna (Corse-du-Sud) ar ynys Corsica. Mae'r tŵr yn gorwedd i'r de o Ajaccio ger traeth Porticcio. Yn wahanol i dyrrau Genoa eraill ar yr arfordir gorllewinol sydd ar lwyfandiroedd neu benrhynau, adeiladwyd Tŵr di Capiteddu ar greigiau ger ceg Gravona a Prunelli. Mae'n gwahanu dau draeth Gwlff Ajaccio y Ricanto a'r Porticcio
Myrtlewood, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Myrtlewood, gan gynnwys:
Torra di Capiteddu
Hanes
Dechreuwyd adeiladu'r tŵr ym 1552. Roedd yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari. Mae'n dwr crwn 11 metr o uchder a 42 metr mewn cylchedd ar y gwaelod. Addaswyd teras to'r tŵr yn ystod yr Ail Ryfel Byd ond cafodd ei hail adfer ym 1998 i gael gwared â'r newidiadau a wnaed yn ystod y rhyfel. Mae'r tŵr bellach yn eiddo i'r gymuned ac fe restrwyd ym 1991 fel heneb o bwys monument historique gan lywodraeth Ffrainc.
Dyn Indalo
Gwreiddiau
Mae gwreiddiau'r indalo yn ardal Levante, Sbaen ac mae'n dyddiol yn ôl i 2500 CC. Yn ôl rhai, enwyd y pictograff er cof am Sant Indaletius, a'i ystyr yw Indal eccius (Negesydd y Duwiau) yn yr iaith Ibereg, yr iaith neu deulu ieithyddol cyn-Lladin a fodolai yn llawer o Iberia gyfoes.
Torra di Capiteddu
Hanes
Un o nodweddion tyrau Genoa Corsica oedd bod y teras ar ben y tŵr yn cael ei amgylchynu gan ryngdyllau amddiffynnol roedd y gwarchodwyr yn gallu defnyddio i daflu pethau megis cerrig neu saim berw ar ben ymosodwyr. Mae'r rhyngdyllau i'w gweld yn amlwg ar dŵr di Capiteddu
Torra di Campumoru
Mae Tŵr Campumoru (Corseg:Torra di Campumoru) yn dŵr Genoa adfeiliedig wedi ei leoli yn commune Belvédère-Campomoro (Corse-du-Sud) ar arfordir gorllewinol ynys Corsica. Mae'r tŵr yn eistedd ar uchder o 78 m (256 troedfedd) ar bentir Punta di Campomoro sy'n ffurfio terfyn deheuol Golfe de Valinco.
Dyn Indalo
Gwreiddiau
Darganfuwyd ogof Los Letreros, ac yn fwy penodol yr indalo, ym 1868 gan ŵr o Almería, Manuel de Góngora y Martínez. Datganwyd yr ogof hon, sy'n rhoi cysgod i indalo, yn heneb hanesyddol-artistig genedlaethol yn 1924.
Torra di Campumoru
Cynlluniwyd y tŵr gan Carlo Spinosa a chafodd ei hadeiladu rhwng 1585 gan 1586 y saer Giorgio Canton. Roedd yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari. Ym 1992 fe restrwyd y tŵr fel un o henebion hanesyddol (Monument historique) Ffrainc.
Ers 1986 mae'r tŵr wedi bod yn berchen i, ac yn cael ei chynnal gan asiantaeth lywodraeth Ffrengig, y Conservatoire du littoral. Mae'r asiantiaeth yn bwriadu prynnu 132 hectar (330 acr) o'r pentir.
Dyn Indalo
Gwreiddiau
bawd|Puerta del Mar, rhanbarth Valencia Am ganrifoedd, cyn cyflwyno'r indalo gan yr ysgolheigion, roedd yn symbol o lwc dda ac yn ystyried totwm yn y gogledd a'r dwyrain o dalaith Almeria, yn enwedig yn Mojácar, lle mae wedi peintio gydag almagre i amddiffyn tai rhag stormydd a'r 'llygad ddrwg'. Fe'i gelwid yn ddol mojambel.
Llef
Emyn-dôn gan Griffith H. Jones (Gutyn Arfon; 1849–1919) yw "Llef" a genir gan amlaf i eiriau "O! Iesu mawr, rho'th anian bur" gan David Charles. Cyhoeddwyd gyntaf yn Tunes, Chants, and Anthems, with Supplement (gol. David Jenkins, 1883).
Dyn Indalo
Gwreiddiau
Yng nghanol y 20g, fe'i cymerwyd fel symbol i fudiad deallusol a darluniadol dan arweiniad Iesu de Perceval, disgyblaeth lled-anarchistaidd, o weledigaeth i ardal Môr Canoldir yr athronydd Eugeni d'Ors. Am ei ran, honnodd Perceval fod yr inadlo yn symbol tragwyddol o adfywiad ac adnewyddu cylchol.
Chwedl
Yn ôl y chwedl, roedd yr Indalo yn ysbryd a allai ddal a chario'r enfys ar ei ben (wele'r bwa dros ei ben). Mae'r indalo wedi ei fabwysiadu fel symbol swyddogol talaith Almería, yn Sbaen. Defnyddir yr Indalo fel symbol swyn lwcus yn Almería. Mae cario'r symbol hefyd yn dod â lles os yw wedi ei roi fel rhodd.
Cred rhai hefyd yr hanes fod y Dyn Indalo yn ddyn a ddihangodd fewn i ogof i ddianc rhag y glaw. Pan ddarfu'r glaw ac enfys yn ymddangos cerddodd y dyn allan o'r ogof gan adael ddelwedd ar ei ôl ar fur y graig.
Defnydd Poblogaidd
Mae corff hawliau diwylliannol brodorion Undol Daleithiau America, 'Cultural Survival' yn defnyddio'r Indalo fel ei logo.
Gwelir y ddelwedd o'r Dyn Indalo wedi ei baentio ar hyd ffyrdd yn ystod y ras seiclo y Tour de France. Bydd hyn fwyaf cyffredin wrth i'r ras agosáu at fynyddoedd y Pyreneau, megis Gwlad y Basg.
Yn y ffilm Conan the Barbarian (1982), gwelir y prif actor, Arnold Schwarzenegger, mewn golygfa gyda llu o indalos fel rhan o ddefod gyfrin. Rhaid cofio i'r ffilm gael ei saethu'n bennaf yn Almeria.
Torra di Capigliolu
Mae Tŵr di Capigliolu (Corseg:Torra di Capigliolu) yn dŵr Genoa adfeiliedig wedi ei leoli yn commune Casaglione (Corse-du-Sud) ar arfordir gorllewinol ynys Corsica. Mae'r tŵr yn eistedd ar uchder o 91 metr (299 troedfedd) ar benrhyn Punta Capigliolo i'r gogledd o'r Golfu di a Liscia.
Hanes
Dechreuwyd adeiladu'r tŵr ym 1582. Roedd yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari. Yn 2007 ychwanegwyd y tŵr i Rhestr Gyffredinol Treftadaeth Ddiwylliannol Ffrainc (Inventaire général du patrimoine culturel) a gynhelir gan y Weinyddiaeth Diwylliant. Mae'r tŵr yn eiddo preifat.
Torra di Capu Neru
Mae Tŵr Capu Neru (Corseg:Torra di Capu Neru) yn dŵr Genoa adfeiliedig wedi ei leoli yn commune Coti-Chiavari (Corse-du-Sud) ar arfordir gorllewinol ynys Corsica. Mae'r tŵr yn eistedd ar uchder o 119 metr (390 troedfedd) ar bentir Capu Neru. Mae'n un o dri thŵr yn y gymuned y ddau arall yw Torra di a Castagna a Torra di Capu di Muru.
Hanes
Cychwynnwyd adeiladu'r tŵr ym 1597. Roedd yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a thua 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari. Ym 1994 fe restrwyd y tŵr fel un o henebion hanesyddol (Monument historique) Ffrainc.
O ffordd y D155, mae ffordd fechan yn mynd i lawr tuag at Cala di Cigliu. Ar derfyn y ffordd fechan mae'r tŵr ar daith gerdded tua 15 munud ar hyd llwybr trwy'r llystyfiant sydd wedi ei gynal yn gymharol dda. Er nad yw wedi ei hadfer, mae wedi goroesi yn eithaf da ac eithrio'r rhyngdyllau ar y teras sy'n dirywio ychydig. Mae'r safle yn cynnig golygfa odidog o Gwlff Valinco
Torra di Capannella
Mae Tŵr de Capannella (Corseg:Torra di Capannella) yn dŵr Genoa adfeiliedig wedi ei leoli yn commune Serra-di-Ferro ar arfordir gorllewinol ynys Corsica.
Hanes
Adeiladwyd y tŵr yn ail hanner yr 16 ganrif. Roedd yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari.
Yn 2002 cafodd y tŵr ei hychwanegu at Inventaire général du patrimoine culturel sy'n cael ei gadw gan Ministère de la culture Ffrainc. Mae'r tŵr yn eiddo i'r wladwriaeth.
Hyfrydol
Emyn-dôn boblogaidd gan Rowland Huw Pritchard (1811–87) yw "Hyfrydol". Cyhoeddwyd gyntaf yn Cyfaill i'r Cantorion (1844). Fe'i genir amlaf i eiriau "O! llefara, addfwyn Iesu" (William Williams Pantycelyn) yn Gymraeg neu "Love Divine, all loves excelling" (Charles Wesley) yn Saesneg.
Walnut Grove, Mississippi
Tref yn, yn nhalaith Mississippi, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Walnut Grove, gan gynnwys:
Farmington, Delaware
Tref yn, yn nhalaith Delaware, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Farmington, gan gynnwys:
Torra di Capriona
Mae Tŵr Capriona neu Dŵr Porto Pollo (Corseg:Torra di Capriona) yn dŵr Genoa adfeiliedig wedi ei leoli yn commune Serra-di-Ferro ger pentref Porto Pollo ar arfordir gorllewinol ynys Corsica. Dim ond rhan o'r sylfaen sydd wedi goroesi.
Safford, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Safford, gan gynnwys:
Madisonville, Tennessee
Dinas yn, yn nhalaith Tennessee, yw .
Torra di Capriona
Adeiladwyd y tŵr yn ail hanner yr 16 ganrif. Roedd yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari. Mae'r tŵr yn sefyll ar fryn sydd â threm dros Porto Pollo. Mae rhan uchaf y tŵr wedi'i ddinistrio'n llwyr a'r unig beth sydd ar ôl yw ychydig o waliau'r sylfaen wedi eu gorchuddio a llystyfiant. Yn wreiddiol roedd y waliau yn frics coch wedi'u plastro â chalch.
Alfred Freddy Krupa
Mae Alfred Freddy Krupa (Krūppa) Barwn 1af de Krupa GCCR (ganwyd 14 Mehefin 1971) yn bensaer cyfoes Croateg, prif ddrafftydd, ffotograffydd celf ac athro celf. bawd|chwith|Krupa, y paentiwr, wrth ei waith. bawd|chwith|Alfred Freddy Krupa wrth ei waith (olew ar gynfas)
Madisonville, Tennessee
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Madisonville, gan gynnwys:
Alfred Freddy Krupa
Fe'i ganwyd yn Karlovac, Iwgoslafia.
Manchester-by-the-Sea, Massachusetts
Tref yn, yn nhalaith Massachusetts, yw .
Alfred Freddy Krupa
Teulu
Mae gan ei deulu gryn amrywiaeth o ran ethnigrwydd, ac maent ers rhai cenedlaethau'n ymwneud â'r celfyddydau gweledol. Roedd ei daid a'i nain o Wlad Pwyl ac yn perthyn i deulu'r Oppenheim. Arddangoswyd gwaith ei daid Alfred Krupa yn Topusko yn 1944, ac roedd yn un o sefydlwyr Mudiad Celf Gwrthffasgaidd Croatia a Chymdeithas Ddyfrlliw Iwgoslafia.
Manchester-by-the-Sea, Massachusetts
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Manchester-by-the-Sea, gan gynnwys:
Alfred Freddy Krupa
Enwogrwydd
Mae'n arlunydd eitha poblogaidd, yn bennaf am ei waith inc, ac am ei ffotograffau. Fe'i rhestrwyd fel un o brif arlunwyr y byd yn y Who's Who in American Art (36ed rhifyn).
Salem Fork, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn Surry County, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Salem Fork, gan gynnwys:
Stuarts Draft, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Stuarts Draft, gan gynnwys:
Torra di Cargali
Mae Tŵr Cargali (Corseg:Torra di Cargali Ffrangeg Tour de Gargalo) yn dŵr Genoa adfeiliedig wedi ei leoli ar Isulottu di Gargalu (Ynys Gargalu).
Hanes
Mae'r tŵr yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari.
Providence, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Torra di Cargali
Hanes
Mae ynys Gargalu yn rhan o Warchodfa Natur Scandola. Mae'r warchodfa wedi'i leoli ar arfordir gorllewinol Corsica rhwng Punta Muchillina a Punta Nera ac mae'n cynnwys Cape Girolata a Cape Porto. Sefydlwyd y warchodfa ym 1975. Mae'r parc a'r warchodfa wedi cael eu cydnabod gan y Cenhedloedd Unedig fel Safle Treftadaeth Naturiol y Byd, ac wedi ei gynnwys ar Restr Treftadaeth y Byd ers 1983. Oherwydd ei leoliad mae'n bron yn amhosibl ymweld â'r tŵr, ond mae i'w gweld ar fordaith o amgylch y warchodfa. Mae mordeithiau rheolaidd i ymwelwyr yn cychwyn o dref Calvi
St. George, Vermont
Tref yn, yn nhalaith Vermont, yw .
Providence, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Providence, gan gynnwys:
Sandy Ridge, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
St. George, Vermont
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn St. George, gan gynnwys:
Sandy Ridge, Gogledd Carolina
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Sandy Ridge, gan gynnwys:
Salemsborg, Kansas
Cymuned heb ei hymgorffori yn, yn nhalaith Kansas, yw .
Havana, Florida
Tref yn, yn nhalaith Florida, yw .
Powhatan, Arkansas
Tref yn, yn nhalaith Arkansas, yw .
Salemsborg, Kansas
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Salemsborg, gan gynnwys:
Powhatan, Arkansas
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Powhatan, gan gynnwys:
Havana, Florida
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Havana, gan gynnwys:
Naches, Washington
Tref yn, yn nhalaith Washington, yw .
Mooresville, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Munford, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Tunica, Mississippi
Tref yn, yn nhalaith Mississippi, yw .
Munford, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Munford, gan gynnwys:
Tunica, Mississippi
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Tunica, gan gynnwys:
Mooresville, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Mooresville, gan gynnwys:
Naches, Washington
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Naches, gan gynnwys:
Shelbyville, Tennessee
Tref yn, yn nhalaith Tennessee, yw .
Westford, Vermont
Tref yn, yn nhalaith Vermont, yw .
Shelbyville, Tennessee
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Shelbyville, gan gynnwys:
Savageville, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Savageville, gan gynnwys:
Waldo, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Waldo, gan gynnwys:
Hackleburg, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Bell Buckle, Tennessee
Tref yn, yn nhalaith Tennessee, yw .
Hackleburg, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Hackleburg, gan gynnwys:
Savage Town, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Sheldon, Vermont
Tref yn, yn nhalaith Vermont, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Sheldon, gan gynnwys:
Savage Town, Virginia
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Savage Town, gan gynnwys:
Petrey, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Underhill, Vermont
Tref yn, yn nhalaith Vermont, yw .
Sawyer, Washington
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Sawyer, gan gynnwys:
Petrey, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Petrey, gan gynnwys:
Underhill, Vermont
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Underhill, gan gynnwys:
Leicester, Massachusetts
Tref yn, yn nhalaith Massachusetts, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Leicester, gan gynnwys:
Cleveland, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Sawyerville, Alabama
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Cleveland, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Cleveland, gan gynnwys:
Sawyerville, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Sawyerville, gan gynnwys:
Saxe, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Slaughter Beach, Delaware
Tref yn, yn nhalaith Delaware, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Slaughter Beach, gan gynnwys:
Schley, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Schley, gan gynnwys:
Torra di Capu di Muru
Mae Tŵr Capu di Muru (Corseg:Torra di Capu di Muru) yn dŵr Genoa adfeiliedig wedi ei leoli yn commune Coti-Chiavari (Corse-du-Sud) ar arfordir gorllewinol ynys Corsica. Mae'r tŵr yn sefyll ar uchder o 100 metr (330 troedfedd) ar bentir Capu di Muru. Mae'n un o dri thŵr yn y gymuned y ddau arall yw Torra di a Castagna a Torra di Capu Neru.
Hanes
Adeiladwyd y tŵr tua 1600. Roedd yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari. Ym 1994 fe restrwyd y tŵr fel un o henebion hanesyddol (Monument historique) Ffrainc.
Cadwraeth
Mae'r Tŵr yn eiddo i ac yn cael ei chynnal gan Collectivité Territoriale de Corse mewn cytundeb gydag asiantaeth lywodraeth Ffrainc, Conservatoire du littoral. Yn 1979 cyhoeddodd yr asiantaeth ei bwriadu i brynu 215 hectar (530 acr) o'r pentir ac erbyn 2017 cyrhaeddodd y nod. . Yn 2005, cliriodd y Conservatoire du Littoral y llwybr sy'n arwain yn uniongyrchol i'r tŵr. Mae modd dringo grisiau allanol i gyraedd y siambr lle byddai'r gwarcheidwaid yn fyw a thrwy ddringo grisiau mewnol mae modd mynd i'r teras ar ben y tŵr. Ar ddiwrnod clir mae modd cael cip ar ynys Sardinia o'r teras.
Bloomfield, Vermont
Tref yn, yn nhalaith Vermont, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Bloomfield, gan gynnwys:
Wilsonville, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Torra di Carghjese
Mae Tŵr Carghjese (Corseg:Torra di Carghjese) yn dŵr Genoa adfeiliedig wedi ei leoli yn commune Cargèse ar ynys  Corsica. Dim ond sylfaen y twr sydd wedi goroesi. Mae'n sefyll ar bwynt uchaf pentir Puntiglione ar uchder o 157 medr (515 troedfedd) uwchben lefel y môr.
Frisco City, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Torra di Carghjese
Hanes
Adeiladwyd Tŵr de Carghjese rhwng 1605 a 1606 o dan gyfarwyddyd Giacomo della Piana. Roedd yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari.
Frisco City, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Frisco City, gan gynnwys:
Torra di Carghjese
Hanes
Mae rhannau o bentir Puntiglione a'r arfordir cyfochrog sy'n cwmpasu ardal o 174 hectar (388 acr) yn eiddo i asiantaeth Gwladwriaeth Ffrainc, y Conservatoire du littoral.
Schulte, Kansas
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Kansas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Schulte, gan gynnwys:
Brighton, Vermont
Tref yn, yn nhalaith Vermont, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Brighton, gan gynnwys:
Ridgeland, De Carolina
Tref yn, yn nhalaith De Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Ridgeland, gan gynnwys:
Parrish, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Parrish, gan gynnwys:
Sedley, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Sedley, gan gynnwys:
Averill, Vermont
Tref yn, yn nhalaith Vermont, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Averill, gan gynnwys:
Guildhall, Vermont
Tref yn, yn nhalaith Vermont, yw .
East Haven, Vermont
Tref yn, yn nhalaith Vermont, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn East Haven, gan gynnwys:
Needham, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Needham, gan gynnwys:
Braille Cymraeg
Ffurf ar Braille sydd yn defnyddio gwyddor unigryw, yn seiliedig ar yr wyddor Gymraeg, yw Braille Cymraeg neu ar lafar Breil. Mae'n defnyddio'r un rheolau cyffredinol o ran arwyddion cyfansawdd ac arwyddion atalnodi â'r rheini a fynegir mewn Braille Prydeinig.
Cafodd ei ddyfeisio gan John Puleston Jones.
Berry, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Berry, gan gynnwys:
Seaview, Washington
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Washington, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Seaview, gan gynnwys:
Dolen lawes
bawd|Llawes ddwbl ("Ffrengig") gyda dolen i'w dal yn ei lle
Mae dolennau llewys wedi eu dylunio i gael eu defnyddio ar grysau sydd a thyllau botwm ar ddwy ochr y llawes, ond sydd heb fotymau. Gall rhain fod yn llewys sengl neu ddwbl sydd wedi eu plygu am yn ôl ("Ffrengig"), a chael eu gwisgo naillai yn "cusanu". gyda'r ddau ymyl yn wynebu allan, neu mewn "steil-casgen", gydag un ymyl yn wynebu am allan a'r llall am i mewn fel bod y naill dros y llall. Yn yr Unol Daleithiau, daeth y "steil-casgen" yn boblogaidd trwy ddylanwad clown a diddanwr yn y 19eg ganrif o'r enw Dan Rice. Llewys sy'n "cusanu" sydd fel arfer yn cael eu ffafrio.
Leola, Arkansas
Tref yn, yn nhalaith Arkansas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Leola, gan gynnwys:
Triana, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Triana, gan gynnwys:
Coffee Springs, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Coffee Springs, gan gynnwys:
Gordon, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Gordon, gan gynnwys:
Walnut Grove, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Seminole, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Seminole, gan gynnwys:
Seven Mile Ford, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Seven Mile Ford, gan gynnwys:
Seminole, Alabama
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Seminole, gan gynnwys:
Blenheim, De Carolina
Tref yn, yn nhalaith De Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Blenheim, gan gynnwys:
Buxton, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Guys, Tennessee
Tref yn, yn nhalaith Tennessee, yw .
Homili
Sylwebaeth sy'n dilyn darlleniad o'r ysgrythur yw homili. Mewn eglwysi Catholig, Anglicanaidd, Lutheraidd, ac Uniongred Dwyreiniol, mae homili fel arfer yn cael ei rhoi yn ystod yr Offeren (Litwrgi Dwyfol neu Qurbana Sanctaidd i Eglwysi Uniongred a Chatholig Dwyreiniol, a'r Oedfa i'r Eglwys Lutheraidd) ar ddiwedd Litwrgi'r Gair. Mae nifer o bobl yn ei ystyried yn gyfystyr a phregeth.
Mae'r gair homili yn tarddu o'r gair Groeg ὁμιλία homilia (o ὁμιλεῖν homilein), sy'n golygu cymundeb neu gynnal trafodaeth gyda rhywun. Yn yr ystyr hon mae homilia yn cael ei ddefnyddio yn 1 Corinthiaid 15:33. Yn Luc 24:14, rydyn ni'n canfod y gair homiloun, ac yn Actau 24:26, homilei, y ddau yn cael eu defnyddio yn yr ystyr "siarad â". Origen oedd y cyntaf i wahaniaethu rhwng logos (sermo) a homilia (tractatus). Ers dyddiau Origen mae homili wedi golygu, ac yn parhau i olygu, sylwebaeth, heb gyflwyniad ffurfiol, raniadau, neu gasgliad, ar rhyw ran o'r Ysgrythur Lan, gyda'r nod o esbonio ei ystyr yn llythrennol, a'i ryddhau yn ysbrydol. Yr ail, fel rheol, yw'r pwysicaf; ond os, fel yn achos Origen, y rhoir mwy o sylw i'r blaenorol, yna gellid galw'r homili yn esboniadol yn hytrach nag anogaethol. Dyma'r ffurf hynaf o bregethu Cristnogol.
Ystyron eraill
Mae'r weinidogaeth Brotestannaidd gyfoes yn aml yn defnyddio'r term 'homili' i ddisgrifio pregeth fer, fel un sydd wedi'i chreu ar gyfer priodas neu angladd.
Mewn defnydd ar lafar, mae homili yn am yn golygu pregeth ar fater ymarferol, darlith neu anogaeth foesol, neu ddywediad neu gyffredineb sy'n ysbrydoli. Cyhoeddodd Emrys ap Iwan sawl homili yn ei gyfrol Homilïau, sy'n cynnwys ysgrifau dychanol ar wleidyddiaeth a chrefydd, e.e. Breuddwyd Pabydd wrth ei Ewyllys.
Shacklefords, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Shady Brook, Kansas
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn Dickinson County, yn nhalaith Kansas, yw .
Shacklefords, Virginia
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Shacklefords, gan gynnwys:
Guys, Tennessee
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Guys, gan gynnwys:
Fframwaith Rhyngweithredadwyedd Delweddau Rhyngwladol (IIIF)
de|bawd|400px|Logo IIIF Mae'r Fframwaith Rhyngweithredadwyedd Delweddau Rhyngwladol (sy'n cael ei adnabod fel 'IIIF', sef talfyriad o'r Saesneg: International Image Interoperability Framework) yn diffinio llawer o rhyngwynebau rhaglennu cymwysiadau (sy'n cael ei adnabod fel API, sef talfyriad o'r Saesneg: application programming interfaces neu 'API') sy'n darparu dull safonol o ddisgrifio a chyflwyno delweddau dros y we, ynghyd â "metadata ar gyfer cyflwyno" (metadata strwythurol, hynny yw) am gyfresi strwythuredig o ddelweddau. Os yw sefydliadau sy'n dal gweithiau celf, llyfrau, papurau newydd, llawysgrifau, mapiau, sgroliau, casgliadau un ddalen, a deunydd archifol yn darparu diweddbwyntiau IIIF ar gyfer eu cynnwys, gall unrhyw syllwr sy'n cydsynio â IIIF dreulio ac arddangos delweddau a'u metadata strwythurol a chyflwyno.
Orrville, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Fframwaith Rhyngweithredadwyedd Delweddau Rhyngwladol (IIIF)
Mae nifer o raglenni digido wedi arwain at gasgliad yn cael eu cyflwyno ar y we gna ddefnyddio syllwyr penodol, ond nid yw'r casgliadau hyn o reidrwydd wedi bod yn rhyngweithredadwy gyda chasgliadau eraill, ac nid yw defnyddwyr na sefydliadau yn gallu cyfnewid syllwr am un arall sydd o bosib yn fwy addas i'w dibenion. Mae'r fframwaith hon yn ceisio meithrin technolegau ar y cyd i'r cleient a'r gweinydd er mwyn galluogi rhyngweithredadwyedd ar draws cadwrfeydd, ac i hybu marchnad mewn gweinyddion a syllwyr sy'n cydsynio a'r fframwaith.
Orrville, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Orrville, gan gynnwys:
Fframwaith Rhyngweithredadwyedd Delweddau Rhyngwladol (IIIF)
API Delweddau
''Mae'r API Delweddau yn dynodi gwasanaeth gwe sy'n cyflwyno delweddau mewn ymateb i gais HTTP neu HTTPS. Mae'r URI yn gallu pennu ardal, maint, cylchdro ac ansawdd y ddelwedd. Gellir defnyddio URI hefyd i wneud cais am wybodaeth dechnegol am y ddelwedd.''
API Cyflwyno
Mae'r API Cyflwyno yn dynodi gwasanaeth gwe sy'n dychwelyd dogfennau strwythuredig JSON-LD sy'n disgrifio strwythur a chynllun yr eitem digidol neu gasgliad o ddelweddau a chynnwys perthnasol.
Old Lyme, Connecticut
Tref yn, yn nhalaith Connecticut, yw .
Fframwaith Rhyngweithredadwyedd Delweddau Rhyngwladol (IIIF)
API Cyflwyno
Cyhoeddir maniffest (dogfen JSON-LD) sy'n disgrifio'r eitem digidol ac yn cynnwys cyfeiriadau at ddiweddbwyntiau API delwedd. Mae syllwr yn defnyddio'r maniffest er mwyn rhoi profiad ystyrlon i'r defnyddiwr trwy, er enghraifft, roi tudalennau mewn trefn, alluogi chwyddo delweddau neu weld anodiadau ar yr eitem.
Old Lyme, Connecticut
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Old Lyme, gan gynnwys:
Fframwaith Rhyngweithredadwyedd Delweddau Rhyngwladol (IIIF)
API Chwilio
Mae'r API Chwilio yn galluogi i gynnwys anodiadol gael ei chwilio o fewn i adnodd IIIF.
Enghraifft o ddefnydd
Mae llawysgrif wedi'i dynnu'n ddarnau a bellach wedi'i gwasgaru ar draws sawl casgliad. Os yw pob casgliad yn rhoi mynediad i'w delweddau digidol gan ddefnyddio'r API Delweddau, yna gellir adeiladu a chyhoeddi maniffest sy'n cyfuno'r tudalennau i roi profiad ystyrlon i ddefnyddwyr mewn unrhyw syllwr IIIF.
Hanes
Cynigiwyd yr API Delweddau ar ddiwedd 2011 trwy gydweithio rhwng Y Llyfrgell Brydeinig, Prifysgol Stanford, Llyfrgelloedd Bodleian (Prifysgol Rhydychen), Bibliothèque nationale de France, Nasjonalbiblioteket (Llyfrgell Genedlaethol Norwy), Llyfrgell Ymchwil Genedlaethol Los Alamos, a Phrifysgol Cornell. Cyhoeddwyd Fersiwn 1.0 yn 2012.
Cyhoeddwyd Fersiwn 1.0 o'r API Cyflwyno yn 2013 a'r API Chwilio yn 2016.Cyhoeddodd Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn Rhagfyr 2017 ei bod wedi ymuno â Chonsortiwm IIIF (IIIF-C). Roedd y Llyfrgell ymhlith y sefydliadau cyntaf i fabwysiadau IIIF, ac fe'i defnyddiwyd ar y prosiect Papurau Newydd Cymru Arlein a lawnsiwyd yn 2013 a hefyd ar gyfer prosiect Cynefin. Mae'r Llyfrgell hefyd wedi datblygu llwyfan torfoli dwyieithog sy'n seiliedig ar IIIF.
Torra di Castelluchju
Mae Tŵr Castelluchju (Corseg:Torra di Castelluchju) yn dŵr Genoa adfeiliedig wedi ei leoli yn commune Ajaccio (Corse-du-Sud) oddi ar arfordir gorllewinol Corsica. Mae'r tŵr yn sefyll ar ben deheuol y Grande Sanguinaire, ynys fwyaf archipelago Îles Sanguinaires.
Hanes
Roedd yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a thua 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari. Mae union flwyddyn adeiladu'r tŵr yn anhysbys ond fe grybwyllir mewn adroddiad a ysgrifennwyd ym 1597 ar gyfer yr awdurdodau Genoa gan y peiriannydd Britio Tramallo a'r cyfreithiwr Gieronimo Bonaparte. Mae'r adroddiad yn rhoi dimensiynau tri strwythur ar yr ynys: capel, tŵr crwn a'r tŵr sgwâr bach sydd wedi goroesi. Cofnodir y twr bach (la torretta piccola), a elwir bellach yn Dŵr de Castelluccio, fel adeilad yn 5.6 m (18 troedfedd) o uchder gyda waliau 0.63 m (2.1 troedfedd) o drwch ar y sylfaen gan leihau i 0.31 m (1.0 troedfedd) ar y top. Roedd y tŵr crwn mawr yn 6 m (20 troedfedd) o uchder a 7.7 m (25.4 troedfedd) mewn diamedr. Roedd yn eistedd ar y pwynt uchaf ar ynys Grande Sanguinaire ond fe'i dymchwelwyd yn y 19eg ganrif pan adeiladwyd y goleudy presennol. Mewn dogfennau Genoese cyfeiriwyd at y twr crwn mawr fel y Sanguinare di Fuori neu'r Sanguinare di Mare tra bod Torra di a Parata yn cael ei alw'n Sanguinare di Terra.
Torra di Castellare
Mae Tŵr de Castellare (Corseg:Torra di Castellare Ffrangeg:Tour de Castellare) yn dŵr Genoa adfeiliedig wedi ei leoli yn commune Pietracorbara ar arfordir dwyreiniol ynys Corsica.
Hanes
Adeiladwyd y tŵr rhwng 1550 a 1575 ar gais Marcu de Gentile, aelod o deulu arglwyddiaeth Gentile, ar safle amddiffynfa hynafol. Roedd yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoarhwng 1530 a 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari. Yn nogfennau Genoese, gelwir y tŵr yn Dŵr Ampuglia sef Tŵr yr Eryr.
Roedd ei safle ar bentir creigiog, 127 metr uwchben y dŵr yn caniatáu iddo ddominyddu'r môr ger Pietracorbara. Fe'i gwarchodwyd gan garrison o torregiani o bentref Pietracorbara. Dim ond rhan o'r sylfaen sgwâr sydd wedi goroesi. . Mae gan y tŵr storfa wedi ei adeiladu wrth ei ymyl. Mae'r waliau yn 2.5 medr o drwch ac roedd yr adeilad yn 13.5 medr o hyd a 6.5 medr o led.
Rhestr o dyrau Genoa yng Nghorsica
Dyma Restr o dyrau Genoa yng Nghorsica.
Torra di a Castagna
Mae Tŵr Castagna (Corseg: Torra di a Castagna Ffrangeg: Tour de la Castagna‎) yn dŵr Genoa adfeiliedig wedi ei leoli yn commune Coti-Chiavari ar arfordir gorllewinol ynys Corsica. Mae'n un o dri thŵr yn y gymuned y ddau arall yw Torra di Capu di Muru a Torra di Capu Neru.
Adeiladwyd y tŵr tua 1600. Roedd yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari.
Torra di Centuri
Mae Tŵr de Centuri (Corseg:Torra di Centuri Ffrangeg Tour de Centuri) yn dŵr Genoa adfeiliedig wedi ei leoli yn commune Centuri, ar arfordir gorllewinol ynys Cap Corse Corsica. Dim ond sylfaen y tŵr sydd wedi goroesi.
Roedd yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a thua 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari.
Orgraff y Gymraeg
Ysgrifennir yr iaith Gymraeg yn yr wyddor Gymraeg, ac mae orgraff y Gymraeg yn seiliedig ar gonfensiynau orgraffyddol a ddatblygwyd yn y 19g. Ar ddechrau'r ganrif honno, bu cryn dryswch ac anghytuno ynghylch ysgrifennu'r iaith, yn bennaf o ganlyniad i gamgymeriadau'r gramadegydd a geiriadurwr William Owen Pughe. Ni chafodd sillafu'r Gymraeg ei safoni nes cyhoeddiad Orgraff yr Iaith Gymraeg yn 1859 gan Gweirydd ap Rhys a Thomas Stephens. Anghytunodd ambell un â'r diwygiadau, er enghraifft D. Silvan Evans yn ei Llythyraeth yr Iaith Gymraeg (1861). Fodd bynnag, adeiladodd sawl ysgolhaig ar seiliau'r orgraff ddiwygiedig, yn eu plith John Rhŷs. Cytunwyd ar feini prawf ychwanegol gan Gymdeithas Dafydd ap Gwilym yn Rhydychen yn 1888, a chyhoeddwyd cylchgronau yn yr orgraff hon, gan gynnwys Y Traethodydd a Cymru. Ehangwyd ar yr argymhellion hyn gan gyd-bwyllgor Cymdeithas yr Iaith Gymraeg, gyda gwaith John Rhŷs, Thomas Powel, J. E. Lloyd, a John Morris-Jones, ond bu ychydig mwy o wrthwynebiad i gasgliadau'r adroddiad a gyhoeddwyd ganddynt. Cadarnhawyd orgraff fodern y Gymraeg gan Bwyllgor Iaith a Llenyddiaeth y Bwrdd Gwybodau Celtaidd yn Orgraff yr Iaith Gymraeg (1928).
= Enwau Llythyrenau a Seiniau = Mae "G" yn nodi'r gogledd tafodiaith ac mae "D" yn nodi'r de tafodiaith
[2] Mae "Y" yn gallu bod cyflawnedig fel /ə, ɜ:/ a felly, mae'n gallu cael sain enw /ɜ/ weithiau.
Manawiaid
Cenedl a grŵp ethnig sydd yn frodorol i Ynys Manaw yw'r Manawiaid. Pobl Geltaidd ydynt sydd yn disgyn o'r Gaeliaid, a bu cryn dylanwad ar eu hanes a'u diwylliant gan y Llychlynwyr a'r Saeson yn ogystal â'u cyd-Geltiaid y Gwyddelod, yr Albanwyr, a'r Cymry. Yn hanesyddol, Manaweg oedd eu hiaith frodorol, a bu'r iaith honno ar fin farw yn yr 20g, ond bellach mae rhywfaint o adfer yr iaith ar yr ynys.
Yn ôl cyfrifiad 2011, mae bron 85,000 o bobl yn byw yn Ynys Manaw, ond dim ond 47.6% a aned ar yr ynys, ac mae nifer o'r rheiny yn disgyn o fewnfudwyr o Loegr. Gellir dweud felly bod y Manawiaid yn lleiafrif yn eu gwlad eu hunain.
South Lead Hill, Arkansas
Tref yn, yn nhalaith Arkansas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn South Lead Hill, gan gynnwys:
Castell Cwm Aron
Ceir olion offer gwarchae ger y castell, sy'n dystiolaeth i sawl gwarchae gan Fyddin Cymru gymryd lle, yn eu hymgais i ailfeddiannu'r castell a'r tiroedd cyfagos. Ymddengys i'r gwarchae olaf fod yn 1215 gan y Tywysog Llywelyn ap Iorwerth fod yn ergyd angheuol i'r castell, a dirywiodd wedi hynny.
bawd|dim|Lleoliad cantref Maelienydd
Atgyfnerthwyd y castell yn 1144 gan fab Ranulph, sef Hugh I de Mortemer, ond prif gartre'r teulu oedd Castell Wigmore, Lloegr - 15 milltir o Gastell Cwm Aron, ond ni chwaraeodd Castell Cwm Aron ran flaenllaw yn ymgyrchoedd yr Anglo-Normaniaid i feddiannu Cymru.
Gwarchaeon 1195 ac 1215
Noda'r Brutiau i'r castell gael ei atgyweirio yn 1144, yn dilyn cryn ymladd ym Maelienydd. Yn 1179 ceir cofnod yn y Pipe Rolls o daliadau eraill i atgyfnerthu'r castell, yn dilyn carcharu Roger Mortimer am ladd Cadwallon ap Madog (bu farw 22 Medi 1179), brenin Maelienydd, a oedd wedi'i gymryd dan ofal brenin Lloegr. Trosglwyddwyd y castell i ofal Ralph le Poer, Siryf Henffordd.
Yn 1195 ceir cofnod o daliadau pellach, a nodir hefyd i Abad Pershore gael ei ddirwyo gan frenin Lloegr am wrthod rhyddhau ei farchogion ar gyfer y fyddin Saesnig yng Nghastell Cwm Aron, sy'n dystiolaeth fod byddin o Anglo-Normaniaid wedi ymgasglu yno. Sefydlwyd y gwarchae gan Feibion Cadwallon. Cipiodd y Tywysog Llywelyn ap Iorwerth y castell, fwy na thebyg yn dilyn gwarchae.