cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anialwch yr Atacama
Ffawna
Adar ,yn ôl pob tebyg yw'r grŵp mwyaf o anifeiliaid  yn yr Atacama. Mae pengwiniaid Humboldt yn byw drwy gydol y flwyddyn ar hyd yr arfordir, yn nythu mewn clogwyni anialwch  sy'n edrych allan dros y môr. Ar wastadeddau halen y  ger y môr Tawel ac yn fewndirol, mae Adar y Fflam yr Andes/ Andes fflamingos yn heidio i fwyta algae. Mae adar eraill (gan gynnwys rhywogaethau o adar y si/ hummingbirds ac adar y to) yn ymweld â'r lomas yn dymhorol i fwydo ar bryfed, neithdar, hadau, a blodau. Gall y lomas helpu i gynnal nifer o rywogaethau dan fygythiad, megis y Seren goed Chile.
Oherwydd sychder eithafol yr anialwch, dim ond ychydig o rywogaethau o famaliaid sydd wedi medru addasu'n arbennig i fyw yn yr Atacama, megis Llygoden Deil-glustiog Darwin. Mewn ardaloedd llai  sych o'r anialwch fe geir LLwynog Llwyd De America  a'r viscacha (perthynas y chinchilla). Mae anifeiliaid mwy, fel guanacos a vicuñas, yn pori mewn ardaloedd lle mae glaswellt yn tyfu, yn bennaf oherwydd am ei fod yn cael ei ddyfrhau'n dymhorol  gan eira sydd wedi toddi. Mae anifeiliaid mwy megis y Vicuñas angen i aros yn agos i gyflenwad cyson o ddŵr, tra gall y guanacos grwydro i mwy i mewn i ardaloedd sychach a goroesi yn hirach heb ddŵr croyw. Mae morloi a llewod môr yn aml yn ymgasglu ar hyd yr arfordir.
Diwylliant Chinchorro
Datblygodd diwylliant y Chinchorro yn ardal  Anialwch yr Atacama o 7,000 i 1,500 CC. Roedd  rhain yn gymuned o bysgotwyr sefydlog yn byw yn bennaf mewn ardaloedd arfordirol. Mae eu presenoldeb heddiw yw canfod yn nhrefi Ilo, yn ne Periw, i Antofagasta yng ngogledd Tsile. Roedd presenoldeb o ddŵr croyw yn rhanbarth yr arfordir yn hwyluso anheddiad dynol yn yr ardaloedd hyn. Roedd y Chinchorro yn enwog am eu mymeiddio ac arferion angladdol.
Yn ddiweddarach, profodd gwerddonau'r Atacama fawr ddim tŵf mewn poblogaeth na datblygiadau trefol. Yn ystod yr 20g mae gwrthdaro dros adnoddau dŵr yn y dinasoedd arfordirol a'r diwydiant mwyngloddio.
Mae tref San Pedro de Atacama, tua 2400 m o uchder, fel llawer o drefi bach yr ardal. Cyn ymerodraeth yr Inca  a chyn dyfodiad y Sbaenwyr, llwyth yr Atacameño oedd yn byw o fewn y sychdir diffaith yma.llwyth. Mae'nt yn nodedeig am adeiladu eu trefi caerog o'r emw  pucarás, mae un o'r rhain wedi ei leoli ychydig gilomedrau o San Pedro de Atacama. Adeiladwyd eglwys y dref gan y Sbaenwyr yn 1577.
Sefydlodd dinasoedd yr arfordir yn wreiddiol yn y 16eg, yr 17eg, a'r 18g yn ystod amser yr Ymerodraeth Sbaeneg pan y daethant i'r amlwg fel porthladdoedd llongau arian a gynhyrchwyd yn Potosí a chanolfannau mwyngloddio eraill. Yn ystod y 19eg ganrif daeth yr anialwch o dan reolaeth Bolifia, Tsile, ac Pheriw. Gyda'r darganfyddiad o adneuon sodiwm nitrad  ac fel canlyniad o ffiniau gwleidyddol aneglur yn yr ardal, daeth gwrthdaro a arweiniodd at y Rhyfel y Môr Tawel. Atododd Tsile y rhan fwyaf o'r anialwch, a datblygodd  y dinasoedd arfordirol i fod yn borthladdoedd rhyngwladol, gan gynnal llawer o Tsile weithwyr Tsile a ymfudodd yno.
Gyda'r twf o guano a solpitar yn y 19eg ganrif tyfodd y boblogaeth yn fawr iawn, yn bennaf o ganlyniad i fewnfudo o ganol Tsile. Yn yr 20g bu dirywiad yn niwydiant y nitrad ac ar yr un pryd daeth boblogaeth yr anialwch a oedd yn rhan helaeth yn ddynion yn fwyfwy o broblem i wladwriaeth Tsile. Daeth gwrthdaro rhwng glowyr a chwmnïau mwyngloddio, a lledaennodd  protestiadau ledled y rhanbarth.
Trefi mwyngloddio nitrad gwag.
Mae gan yr anialwch  ddyddodion cyfoethog o gopr a myna  eraill a chyflenwad maya'r byd o mwyaf  o sodiwm nitrad a arferid gael ei gloddio ar raddfa fawr hyd at y 1940au cynnar. Dechreuodd Anghydfod Ffîn yr Atacama tros yr adnoddau hyn rhwng Tsile a Bolifia yn y 19g, a dilynnodd hyn at Ryfel y Môr Tawel.
Mae'r anialwch yn frith o tua 170 o drefi mwyngloddio  nitrad (neu "solpitar") gwag,  bron pob un ohonynt wedi eu cau i lawr y degawdau ar ôl i nitrad synthetig gael ei ddyfeisio'n yr Almaen ar droad yr 20g (gweler broses Haber). Mae'r cyn- dress hyn yn cynnwys Chacabuco, Humberstone, Santa Laura, Pedro de Valdivia, Puelma, María Elena, a Oficina Anita.
Mae Anialwch yr Atacama yn gyfoethog mewn adnoddau mwynol metelig fel copr, aur, arian, a haearn yn ogystal â mwynau anfetelaidd gan gynnwys dyddodion pwysig o boron, lithiwm, sodiwm nitrad a halwynau photasiwm. Mae Salar de Atacama yn le lle mae bischofite yn cael ei dynnu. Mae'r adnoddau hyn yn cael eu manteisio ar gan wahanol gwmnïau mwyngloddio fel Codelco, Lomas Bayas, Mantos Blancos, a Soquimich.
Chwaraeon
Mae Anialwch Atacama yn boblogaidd gyda selogion chwaraeon pob tirwedd "all-terrain". Mae amryw o bencampwriaethau wedi eu cynnal yma, gan gynnwys Rali yr Is Atacama, Rali Is Tsile, Rali Patagonia-Atacama ac argraffiadau diweddar Rali Dakar. Trefnwyd y rali hon gan yr A. S. O. (Amaury Sports Organisation) ac fe'i gynhaliwyd yn 2009, 2010, 2011, a 2012. Mae twyni'r anialwch yn ddelfrydol ar gyfer rasys rali a leolir ar gyrion dinas  Copiapó. Dechreuodd Rali 15-Diwrnod Dakar 2013 ar y 5ed o Ionawr yn Lima, Periw, a thrwy Tsile, yr Ariannin ac yn ôl i Tsile a gorffen yn Santiago. Mae ymwelwyr hefyd ddefnyddio twyni tywod Anialwch yr Atacama ar gyfer tywod-fyrddio/ Sandboarding (sbaeneg: duna).
Mae ras droed pythons o hyd o'r enw Croesi'r Atacama'n ras lle mae'r cystadleuwyr yn gorfod croesi ar draws  gwahanol dirweddau yr Atacama.
Mae digwyddiad o'r enw Marathon y Llosgfynydd yn cymryd  lle ger llosgfynydd Lascar yn Anialwch y Atacama.
Radio Ceir Solar
Arddangoswyd deunaw o geir egni solar o flaen y palas arlywyddol (y La Moneda) yn Santiago ym mis Tachwedd 2012. Yna aeth y ceir i rasio drwy'r anialwch (1,300 cilomedr) rhwng 15ed a19ed o Dachwedd 2012.
Under The Gaslight
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Lawrence Marston yw Under The Gaslight a gyhoeddwyd yn 1914. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Dosbarthwyd y ffilm gan Biograph Company.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lionel Barrymore a William Russell. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1914. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Cabiria sef ffilm epig am ryfel o’r Eidal gan Giovanni Pastrone.Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Under the Gaslight, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Augustin Daly a gyhoeddwyd yn 1867.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lawrence Marston ar 8 Mehefin 1857 Manhattan ar 6 Ionawr 1944.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lawrence Marston nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhestr o Safleoedd Treftadaeth y Byd yn Affrica
Dyma restr o Safleoedd Treftadaeth y Byd UNESCO yn Affrica.
Caccia Alle Mosche
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Angelo Longoni yw Caccia Alle Mosche a gyhoeddwyd yn 1993. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Angelo Longoni a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Gianni Ferrio.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Vittorio Mezzogiorno, Andrea Occhipinti, Alfredo Pea, Giulia Fossà, Massimo Popolizio a Massimo Venturiello. Mae'r ffilm Caccia Alle Mosche yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Gwalch crancod
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Gwalch crancod (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: gweilch crancod) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Buteogallus aequinoctialis; yr enw Saesneg arno yw Rufous crab hawk. Mae'n perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: Accipitridae) sydd yn urdd y Falconiformes.
Caccia Alle Mosche
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1993. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Jurassic Park a gyfarwyddwyd gan Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.
Gwalch crancod
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn B. aequinoctialis, sef enw'r rhywogaeth.
Caccia Alle Mosche
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Angelo Longoni ar 1 Ionawr 1956 ym Milan.
Gwalch crancod
Teulu
Mae'r gwalch crancod yn perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: Accipitridae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Y Gwneuthurwyr Duw
Ffilm ddogfen yw Y Gwneuthurwyr Duw a gyhoeddwyd yn 1982. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Ed Decker.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1982. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner sef film noir, dystopaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Ridley Scott.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dau-Enaid
Term ar gyfer person o drydedd rywedd sydd yn aelod o un o bobloedd brodorol America neu'r Cenhedloedd Cyntaf yw Dau-Enaid. Gan amlaf mae'n golygu enaid gwrywol ac enaid benywol yn byw yn yr un corff. Mae'r term hefyd yn cael ei ddefnyddio gan rai Americanwyr Brodorol cyfoes sy'n hoyw, lesbiaidd, deurywiol, trawsryweddol, queer a rhyngrywiol i ddisgrifio eu hunain.
Jane Lynch
Digrifwraig, actores a chantores Americanaidd ydy Jane Lynch (ganed 14 Gorffennaf 1960). Ers 2009, mae hi wedi bod yn chwarae rhan Sue Sylvester yng nghyfres gomedi-gerdd Fox Glee. Enillodd Emmy a Gwobr Golden Globe am ei rhan. Mae hi hefyd wedi actio mewn comedïau fel Best in Show, The 40-Year-Old Virgin a Role Models, yn ogystal â chwarae rhan y cyfreithwraig Joyce Wischina yn The L Word, Dr. Linda Freeman, therapydd coeglyd Charlie yn Two and a Half Men a Diana Reid, mam Spencer Reid ar Criminal Minds.
Bara lawr
bawd|200px|Bara lawr a thost Gwymon bwytadwy sy'n cynnwys llawer o fwynau fel ïodin a haearn yw bara lawr. Mae'n fwyd sy'n draddodiadol Gymreig, yn enwedig yn ne Cymru, ond caiff ei fwyta hefyd yn Japan lle caiff ei alw'n nori a Chorea lle y gelwir ef yn kim neu'n gim).
Fe'i ceir ar draethau gorllewinol ynys Prydain ac arfordir dwyreiniol yr Iwerddon. Ac fel y nodwyd eisioes, mae hefyd yn tyfu ar arfordiroedd Japan a Corea. Mae'n wahanol i bob math arall o wymon gan nad yw ei drwch yn ddim ond un gell.
Y math mwyaf cyffredin yw'r gwymon porffor (Porphyra laciniata/Porphyra umbilicalis).
Credir bod amaethu lawr yn weithred hynafol. Y cyfeiriad cynharaf ato yw’r un yn Britannia gan Camden yn nechrau’r 17g. Mae’n cael ei dynnu oddi wrth y cregiau ac yn cael ei olchiad cyntaf mewn dŵr clir. Mae’r lawr yn cael ei olchi sawl gwaith er mwyn cael gwared ar unrhyw dywod, ac yna mae’n cael ei ferwi am oriau hyd nes y mae’n stwnsh gwyrdd, anystwyth. Yn y cyflwr hwn, gellir cadw’r lawr am ryw wythnos. Yn nodweddiadol yn ystod 18g, paciwyd y stwnsh mewn croc (llestr pridd) a gwerthwyd ef fel “lawr potiedig”.
Gellir bwyta lawr yn oer fel salad gyda chig oen neu ddafad. Ffordd seml o baratoi lawr yw trwy ei gynhesu ac ychwanegu menyn a sudd lemwn neu oren. Gellir cynhesu lawr a’i weini gyda bacwn wedi’i ferwi. Fe’i defnyddir ar gyfer gwneud y saig Gymreig - bara lawr.
Mae bara lawr (neu, bara lafwr) yn ddanteithfwyd traddodiadol Cymreig a wneir â lawr. I wneud bara lawr, rhaid berwi gwymon am sawl awr, cyn ei friwio. Mae'r past gelatin sy'n ganlyniad yn gallu cael ei werthu fel ag y mae wedyn, neu wedi'i rolio mewn uwd; yn gyffredinol fe'i gorchuddir ag uwd cyn ei ffrio.
Yn draddodiadol, mae bara lawr yn cael ei fwyta wedi'i ffrio gyda chig moch a chocos fel rhan o frecwast Cymreig. Hefyd, gellir ei ddefnyddio i wneud saws i gyd-fynd â chig oen, cranc, mor-lyffant, a.y.y.b., ac i wneud cawl lawr (neu, cael lafwr). Mae Richard Burton yn enwog am ddisgrifio bara lawr fel “cafiar y Cymro”.
Bloomington Township, Kansas
Treflan yn, yn nhalaith Kansas, yw .
Catherine Merriman
Nofelydd a llenor straeon byrion Prydeinig yw Catherine A. Merriman, sy'n ysgrifennu yn yr iaith Saesneg. Er na'i ganwyd yng Nghymru mae wedi byw yn ne-ddwyrain Cymru ers 1973 a chysidrir hi i fod yn Gymraes.
Brychan llwyd dau smotyn
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw brychan llwyd dau smotyn, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy brychanau llwyd dau smotyn; yr enw Saesneg yw Striped Twin-spot, a'r enw gwyddonol yw Nebula salicata. Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r brychan llwyd dau smotyn yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Catherine Merriman
Mae Merriman wedi cyhoeddi pump nofel a tair casgliad o straeon byrion. Enillodd ei nofel gyntaf, Leaving the Light On, Wobr Goffa Ruth Hadden ym 1992. Enwyd ei chasgliad o straeon byrion, Silly Mothers, ar restr fer Llyfr y Flwyddyn 1992, ac mae wedi ennill gwobr stori fer Rhys Davies ddwywaith, ym 1991 ac 1998. Mae nifer o'i straeon byrion wedi cael au darlledu ar BBC Radio 4.
Clara Montalba
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Cheltenham, y Deyrnas Unedig oedd Clara Montalba (2 Awst 1840 – 13 Awst 1929).
Catherine Merriman
Golygodd antholeg Laughing, Not Laughing: Women Writing on 'My Experience of Sex', o ferched Cymru'n ysgrifennu am ryw, a enillodd y categori cyhoeddiadau yng Ngwobrau Erotig 2004.
Clara Montalba
Enw'i thad oedd Anthony R. Montalba.
Catherine Merriman
Mae ei llenyddiaeth yn aml yn cyfeirio at brofiadau merched; mae Broken Glass yn canolbwyntio ar gancr y fron a State of Desire yn cyfeirio at ail-ddefro rhywioldeb wedi profedigaeth. Dywed Merriman fod dwy o'i nofelau (Leaving The Light On a Fatal Observations), yn trafod pŵer a thrais yn y cartref, ac wed ieu seilio ar unarddeg mlynedd o brofiad fel gwirfoddolwr gydag elusen Women's Aid.>
Mae Merriman yn dysgu ysgrifennu ym Mhrifysgol Morgannwg. Mae'n Gymrawd o'r Academi a chyd-gadeirydd eu pwyllgor aelodau. Bu'n olygydd ffuglen y New Welsh Review am sawl blynedd, ac mae wedi beirniadu mewn nifer o gystadlaethau straeon byrion.
Clara Montalba
Bu farw yn Fenis ar 13 Awst 1929.
Penryn, Cernyw
Tref a phlwyf sifil yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Penryn (Cernyweg: Pennrynn). Ystyr yr enw Cernyweg pennrynn yw 'penrhyn'.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 7,093.
Mae olion Coleg Glasneth (Cernyweg: Kolji Glasneth; Saesneg: Glasney College) i'w gweld yn Penrynn. Sefydlwyd y coleg ym 1265 gan yr Esgob Bronescombe a bu yn ganolfan o rym eglwysig yng Nghernyw ei gyfnod, a’r mwyaf adnabyddus a’r pwysicaf o sefydliadau crefyddol y genedl.
bawd|dim|Cofeb Coleg Glasneth
The Return of Eve
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Arthur Berthelet yw The Return of Eve a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Dosbarthwyd y ffilm gan Essanay Studios.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Edward Arnold, Edna Mayo, Emily Fitzroy ac Eugene O'Brien. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
The Grey Area
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Penryn, Cernyw
Cysylltiadau Rhyngwladol
Mae Pennrynn wedi'i gefeillio â:
The Return of Eve
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Berthelet ar 12 Hydref 1879 ym Milwaukee a bu farw yn Vista ar 24 Mawrth 1982.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Berthelet nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Grey Area
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llusen-yr-arth ddu
Mae'n perthyn yn fotanegol yn agos i'r llys, yr azalea a'r rhododendron, ac fel y rheiny, mae'n medru byw mewn tir asidig, gwael. Mae eu blodau'n ddeuryw.
Tanagr ysgwyddwyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tanagr ysgwyddwyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod ysgwyddwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Tachyphonus luctuosus; yr enw Saesneg arno yw White-shouldered tanager. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Haverholme
Pentref yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Haverholme. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Kesteven.
Tanagr ysgwyddwyn
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. luctuosus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.
Teulu
Mae'r tanagr ysgwyddwyn yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Battling Bunyan
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Paul Hurst yw Battling Bunyan a gyhoeddwyd yn 1924. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paul Hurst ar 15 Hydref 1888 yn Traver a bu farw yn Hollywood ar 22 Rhagfyr 1972. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Stalingrad
Gallai Stalingrad gyfeirio at:
Penwortham
Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Penwortham. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref De Ribble.
White and Unmarried
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Tom Forman yw White and Unmarried a gyhoeddwyd yn 1921. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Dosbarthwyd y ffilm gan Famous Players-Lasky Corporation.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Thomas Meighan. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Traeth Moelfre
bawd|Bythynod y Swnt ger traeth Moelfre
White and Unmarried
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1921. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Kid sef ffilm gomedi a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Harry Perry oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Traeth Moelfre
Mae traeth Moelfre wedi ei leoli ym Moelfre, Ynys Mon.
White and Unmarried
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tom Forman ar 22 Chwefror 1893 ym Mitchell County a bu farw yn Venice ar 7 Tachwedd 1927. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1913 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Traeth Moelfre
Mae yna dwy daith gerdded. Mae'r ddwy yn cychwyn o'r Wylfan ac yn dilyn y llwybr i gyfeiriad Swnt. Mae'r rhan hon o'r llwybr arfordirol yn addas ar gyfer cadeiriau olwyn a phramiau.
White and Unmarried
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tom Forman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Terry Biddlecombe
Joci Seisnig oedd Terry Biddlecombe (2 Chwefror 1941 – 5 Ionawr 2014). Ef oedd Joci Pencampwr ym 1965, 1966 a 1969.
Fe'i ganwyd yng Nghaerloyw. Enillodd Biddlecombe y Cwpan Aur Cheltenham ym 1967, ar "Woodland Venture".
Priododd Henrietta Knight ym 1995.
A Visit to Santa
Ffilm Nadoligaidd yw A Visit to Santa a gyhoeddwyd yn 1963. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1963. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd From Russia with Love sef yr ail ffilm yn y gyfres James Bond. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cudylldroellwr torchog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cudylldroellwr torchog (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cudylldroellwyr torchog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Lurocalis semitorquatus; yr enw Saesneg arno yw Semi-collared nightjar. Mae'n perthyn i deulu'r Troellwyr (Lladin: Caprimulgidae) sydd yn urdd y Caprimulgiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn L. semitorquatus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r cudylldroellwr torchog yn perthyn i deulu'r Troellwyr (Lladin: Caprimulgidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Unben
Person sy'n cymryd awennau'r llywodraeth yn gyfangwbl i'w ddwylo ei hun, yn enwedig trwy ddulliau anghyfansoddiadol megis coup, ac sy'n rheoli gwlad gyda grym absoliwt yw unben. Gelwir ei lywodraeth yn unbennaeth.
Geirddarddiad
Daw'r gair Cymraeg unben o'r elfennau 'un' + 'pen' (pennaeth, rheolwr). Sylwer, fodd bynnag, fod unben (benywaidd: unbennes) yn air Cymraeg Canol digon parchus, sy'n golygu "teyrn" neu "uchelwr"; ceir sawl enghraifft ohono fel cyfarchiad yn y Pedair Cainc. Y gair cyfatebol yn Saesneg a rhai ieithoedd eraill yw dictator (neu ffurf debyg), o'r gair Lladin dictatus. Tardda o gyfnod y Rhufain Hynafol pan roddwyd grym absoliwt i reolwr, dros dro yn unig, mewn argyfwng gwladol.
Veniamin Yefimovich Klyachkin
Meddyg nodedig o Ymerodraeth Rwsia oedd Veniamin Yefimovich Klyachkin (27 Gorffennaf 1858 - 8 Medi 1931). Roedd yn feddyg Rwsiaidd, yn wyddonydd, ffigwr cyhoeddus, swyddog cyhoeddusrwyd, cynghorydd gwladwriaethol, athro, ac yn un o sylfaenwyr Academi Feddygol Gwladwriaeth Omsk. Cafodd ei eni yn Minsk, Ymerodraeth Rwsia ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol y Wladwriaeth a Moscaw. Bu farw yn Omsk.
Gwobrau
Enillodd Veniamin Yefimovich Klyachkin y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Haxey
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Lincoln, Swydd Efrog a'r Humber, Lloegr, ydy Haxey. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Gogledd Swydd Lincoln. Saif tua 22 mi i'r gogledd-orllewin o ddinas Lincoln.
Peterlee
Tref a phlwyf sifil yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Peterlee. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Durham.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 20,164.
The Petty Girl
Ffilm am berson am gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Henry Levin yw The Petty Girl a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Mary McCarthy a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan George Duning.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Elsa Lanchester, Mary Wickes, Robert Cummings, Frank Orth, Melville Cooper, Audrey Long, Tito Vuolo, Joan Caulfield, Philip Van Zandt, John Ridgely, Gino Corrado, Jean Willes, Douglas Wood a Sarah Edwards.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All About Eve sy’n ffilm gomedi Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henry Levin ar 5 Mehefin 1909 yn Trenton, New Jersey a bu farw yn Califfornia ar 11 Mai 2019.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henry Levin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
George Rolleston
Meddyg, ffisiolegydd a söolegydd nodedig o'r Deyrnas Unedig oedd George Rolleston  (30 Gorffennaf 1829 - 16 Mehefin 1881). Meddyg a sŵolegydd Sbaeneg ydoedd. Ef oedd yr Athro Linacre cyntaf i'w benodi mewn Anatomeg a Ffisioleg ym Mhrifysgol Rhydychen. Cafodd ei eni yn De Swydd Efrog, Y Deyrnas Unedig ac addysgwyd ef yng Ngholeg Penfro a Rhydychen. Bu farw yn Rhydychen. bawd|chwith|Rolleston tua 1860.
Gwobrau
Enillodd George Rolleston y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Jöns Jacob Berzelius
Meddyg, awdur ffeithiol, cemegydd a fferyllydd nodedig o Sweden oedd Jöns Jacob Berzelius (20 Awst 1779 - 7 Awst 1848). Fferyllydd Swedaidd ydoedd. Ystyrir Berzelius, ynghyd â Robert Boyle, John Dalton, ac Antoine Lavoisier, yn rai o sylfaenwyr cemeg fodern. Cafodd ei eni yn Väversunda församling, Sweden ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Uppsala. Bu farw yn Stockholm.
Partit dels Socialistes de Catalunya
Plaid gyda'i hegwyddorion yn ddwfn mewn democratiaeth sosialaidd yw Partit dels Socialistes de Catalunya (Partido de los Socialistas de Cataluña, Plaid Sosialaidd Catalwnia acronym swyddogol: PSC-PSOE ). Mae'n ganlyniad i uno tair plaid yn 1978: Partit Socialista de Catalunya-Reagrupament PSC–R, y Partit Socialista de Catalunya–Congrés, PSC–C a'r Federació Catalana del PSOE, FSC, sef y fersiwn Catalonaidd o Blaid Sosialaidd Gweithwyr Sbaen a'i gangen Val d'Aran ("Dyffryn Aran").
Mae llawer o bolisiau'r 'PSC-PSOE' yn cyd-fynd gydag annibyniaeth i Gatalwnia ar ffurf ffederal a chyda polisiau cenedlaetholgar. Yr ardaloedd cryfaf o ran aelodaeth yw ardaloedd dinesig Tarragonès, Montsià, a Val d'Aran. Yn Etholiad Cyffredinol Catalwnia, 2017 cipiodd y blaid 16 sedd: 605,844 o bleidleisiau (12.7%).
O 1979 ymlaen roedd yn un o bleidiau cryfaf Catalwnia yn yr etholiadau sirol, rhanbarthol, Ewropeaidd a Chyffredinol, ond yn llai llwyddiannus yn Etholiadau Senedd Catalwnia.
Yn 1999 roedd ganddi 52 o seddi ond collwyd llawer yn y blyndyddoedd dilynol, a chafwyd cryn anghytundeb ynghylch faint o annibyniaeth y dylent ymgyrchu drosto gyda rhai yn mynnu creu Llywodraeth Ffederal ac eraill yn credu mewn annibyniaeth lwyr. bawd|chwith|Coch: yr ardaloedd ble roedd y 'PSC-PSOE' gryfaf yn 2010; glas = ardaloedd lleiaf eu cefnogaeth.
Swydd Armagh
Un o siroedd traddodiadol Iwerddon sy'n un o chwe sir Gogledd Iwerddon yw Swydd Armagh (Gwyddeleg Contae Ard Mhacha; Saesneg County Armagh). Mae'n rhan o dalaith Wlster. Ei brif ddinas yw Armagh (Ard Mhacha).
An Imperfect Solution: a Tale of The Re-Animator
Ffilm wyddonias a ffilm sombi yw An Imperfect Solution: a Tale of The Re-Animator a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan H. P. Lovecraft.
Swydd Armagh
250px|bawd|dim|Lleoliad Swydd Armagh yng Ngogledd Iwerddon
An Imperfect Solution: a Tale of The Re-Animator
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Aza Rakhmanova
Meddyg nodedig o'r Undeb Sofietaidd oedd Aza Rakhmanova (Aza Rəhmanova; 17 Medi 1932 - 18 Tachwedd 2015). Arbenigwraig AIDS a Hepatitis Rwsiaidd ydoedd. Bu ymysg y cyntaf i drin HIV yn yr Undeb Sofietaidd ym 1987. Fe'i ganed yn Baku, Yr Undeb Sofietaidd ac fe'i haddysgwyd ym Mhrifysgol St Petersburg Meddygol y Wladwriaeth. Bu farw yn St Petersburg.
Gwobrau
Enillodd Aza Rakhmanova y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w gwaith:
Tanagr ysgwyddgoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tanagr ysgwyddgoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod ysgwyddgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Tachyphonus phoenicius; yr enw Saesneg arno yw Red-shouldered tanager. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Teulu
Mae'r tanagr ysgwyddgoch yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Facciamo Fiesta
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Angelo Longoni yw Facciamo Fiesta a gyhoeddwyd yn 1997. Fe'i cynhyrchwyd gan Vittorio Cecchi Gori yn yr Eidal; y cwmni cynhyrchu oedd Cecchi Gori Group. Lleolwyd y stori yn Ciwba. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Angelo Longoni.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Horst Wende, Alessandro Gassmann, Frank Reyes, Blas Roca-Rey, Bruno Armando, Franco Trevisi, Gianmarco Tognazzi, Lorena Forteza, Pasquale Anselmo, Pier Maria Cecchini a Pietro Genuardi. Mae'r ffilm Facciamo Fiesta yn 96 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1997. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Titanic sef ffilm ramant Americanaidd'' gan y cyfarwyddwr James Cameron. Alessio Gelsini Torresi oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Angelo Longoni nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Little Shoes
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Henry B. Walthall, Ullrich Haupt, Sr., Mary McAllister a Mary Charleson. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Immigrant sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Berthelet ar 12 Hydref 1879 ym Milwaukee a bu farw yn Vista ar 24 Mawrth 1982.
Crefydd yng Nghymru
bawd|[[Capel Curig, Eryri]] Gwlad draddodiadol Gristnogol yw Cymru, â thua 70% o'i phoblogaeth yn cydnabod eu hunain fel Cristnogion. Tan 1920 yr Eglwys Anglicanaidd oedd yr eglwys sefydledig yng Nghymru, ond yn y flwyddyn honno datgysylltwyd yr Eglwys yng Nghymru oddi wrth Eglwys Loegr, yn dilyn dros 60 mlynedd o ymgyrchu gan anghydffurfwyr.
Mae Cristnogaeth ar ei huchaf yng Ngogledd ac ardaloedd gwledig Cymru. Mae bron 20% o Gymry yn disgrifio eu hunain yn anghrefyddol, gyda'r lefelau uchaf yn y De. Mae Islam ar dwf yng Nghymru, yn enwedig yng Nghaerdydd a Chasnewydd, ac mae lleiafrifoedd Bwdhaidd, Hindŵaidd, Iddewig, a Sicaidd yn bodoli, gyda'r mwyafrif o ddilynwyr y crefyddau yma yn byw yn y brifddinas Caerdydd.
Y Grefydd Bahá'í
Sefydlwyd y ffydd Bahá'í yng Nghymru ar ddiwedd yr Ail Ryfel Byd. Erbyn heddiw ceir sawl cymuned Bahá'í yn y wlad gyda'r rhan fwyaf i'w cael yn y de.
Ystadegau Cyfrifiad 2001
Mae'r tabl isod yn rhoi data Cyfrifiad 2001 ar gyfer crefydd yng Nghymru. Mae'r rhif yn y golofn "Poblogaeth" yn dynodi holl boblogaeth ardal y rhes honno; mae'r rhifau yn y colofnau eraill yn dynodi'r canran o'r boblogaeth a nododd dewis crefydd y golofn honno.
Young Mother Hubbard
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Arthur Berthelet yw Young Mother Hubbard a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Dosbarthwyd y ffilm gan Essanay Studios.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Frank Dayton, Robert Bolder a Mary McAllister. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Hebog yr Ehedydd
Mae Hebog yr Ehedydd (Falco subbuteo) yn aderyn rheibiol bychan sy'n nythu trwy rannau helaeth o Ewrop ac Asia. Mae'n aderyn mudol, sy'n treulio'r gaeaf yn Affrica a De Asia.
Young Mother Hubbard
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Immigrant sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Hebog yr Ehedydd
Gwelir Hebog yr Ehedydd o gwmpas tir agored fel rheol. Mae'n nythu mewn hen nythod adar eraill, yn enwedig brain. Adar a phryfed megis Gwas y neidr yw ei brif fwyd, a gan ei fod yn medru hedfan yn gyflym gall dal adar megis y Wennol neu hyd yn oed y Wennol Ddu, rhywbeth na all y rhan fwyaf o adar rheibiol ei wneud.
Young Mother Hubbard
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Berthelet ar 12 Hydref 1879 ym Milwaukee a bu farw yn Vista ar 24 Mawrth 1982.
Hebog yr Ehedydd
Gellir adnabod Hebog yr Ehedydd o'r adenydd hir gyda blaen miniog, sydd yn rhoi ffurf debyf i Wennol Ddu fawr iddo pan maen'n hedfan. Mae'n llwyd tywyll ar y cefn ac yn wyn ar y gwddf, gyda lliw coch o gwmpas y coesau.
Young Mother Hubbard
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Berthelet nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hebog yr Ehedydd
Nid yw'n aderyn cyffredin yng Nghymru, ond mae nifer fychan o barau yn nythu yn y rhannau dwyreiniol ac mae'n ymddangos bod eu nifer yn cynyddu.
Big Monster On Campus
Ffilm arswyd yw Big Monster On Campus a gyhoeddwyd yn 2000. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Dave Payne.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ryan Reynolds, Shelley Duvall, Bianca Lawson, Christine Lakin, Judge Reinhold, Matthew Lawrence, Charles Fleischer, Brad Lesley, Richard Moll, Richard Speight Jr., Kenny Blank a Justin Walker.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llusen-yr-arth goch
bawd|Arctostaphylos uva-ursi
Planhigyn blodeuol sy'n tyfu ar ffurf llwyn bychan yw Llusen-yr-arth goch sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Ericaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Arctostaphylos uva-ursi a'r enw Saesneg yw Bearberry. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Llus yr Arth.
Maldamore
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Angelo Longoni yw Maldamore a gyhoeddwyd yn 2014. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Maldamore ac fe'i cynhyrchwyd gan Maria Grazia Cucinotta yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg.
Mae'r ffilm Maldamore (ffilm o 2014) yn 100 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Mauro Bonanni sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Angelo Longoni nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Justin Tipuric
Chwaraewr rygbi'r Undeb Cymreig yw Justin Tipuric (ganed 6 Awst 1989). Fe'i ganwyd yng Nghastell Nedd, ac mae'n chwarae fel blaenasgellwr dros dîm rhanbarthol Y Gweilch a Chymru. Enillodd ei gap cyntaf dros Gymru yn erbyn yr Ariannin yn Awst 2011.
Mel Ferrer
Actor Americanaidd oedd Mel Ferrer (25 Awst 1917 - 2 Mehefin 2008).
Cafodd ei eni yn Elberon, New Jersey.
Dorothy Edwards (nofelydd Cymreig)
Nofelydd Cymreig oedd Dorothy Edwards (18 Awst 1902 – 5 Ionawr 1934), a ysgrifennai yn yr iaith Saesneg.
Roedd Edwards yn dod o Dyffryn Ogwr, addysgwyd yn Ysgol Howell's yn Llandaf a Phrifysgol Caerdydd. Roedd yn hyddysg yn llenyddiaeth llawer iaith fel Rwsieg, yr Almaeneg a'r Eidaleg. Treuliodd beth amser yn Wien, Firenze a Llundain ond roedd ei chartref parhaol yng Nghaerdydd. Bu'n weithredol yn y byd gwleidyddiaeth, dros achosion sosialaidd a chenedlaetholdeb Cymreig. Roedd hefyd yn gantores amatur galluog. Ar 6 Ionawr 1934, lladdodd ei hun gan daflu ei hun o flaen trên ger gorsaf reilffordd Caerffili. Gadawodd nodyn hunanladdiad yn datgan: "I am killing myself because I have never sincerely loved any human being all my life. I have accepted kindness and friendship and even love without gratitude, and given nothing in return".
Stiwdio a Menyg
bawd|Stiwdio a Menyg gan [[Shani Rhys James]]
Darlun olew gan Shani Rhys James ydy Stiwdio a menyg. Cafodd y darlun ei bentio yn 1993 ac mae'n cael ei gadw yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru yn Aberystwyth, Ceredigion. Prynnodd y Llyfrgell y llun yn uniongyrchol oddi wrth yr arlunydd yn 2000. Y dyfrwng yw paent olew ar gynfas ac mae'n mesur 233 x 179 cm.
Yn y llun fe welir yr artist ei hun yn ei stiwdio blêr, gyda menyg am ei dwylo ac hen fenyg ym mhobman ar y llawr. Caiff Shani ei hadnabod am ei lluniau melancolig, gyda hi ei hun ynddynt, yn pensynnu. Mae'r darlun hwn yn nodweddiadol o'i gwaith. Ond yn wahanol i'r arfer, mae'r hunanbortread ynddo'n cyfleu rhyw syndod yn ei hwyneb, fel pe na bai'n disgwyl i'r llun gael ei gymryd! Ac yn wrth-felancolig, bron, mae'r lliwiau'n un ffrwydriad gwyllt. Flwyddyn wedi iddi orffen y paentiad hwn, yn 1994, cafodd Shani Rhys James ei hethol i'r Academi Frenhinol Gymreig.
Yr arlunydd
Ganwyd Shani Rhys James yn 1953 yn Melbourne, Awstralia ac mae hi bellach wedi ymgartrefu yn Llangadfan, Powys. Awstraliad oedd ei mam a Chymro oedd ei thad. Yn chwech oed cafodd thrombocytopenia a chafodd gyfnod o hir feddwl, cyfnod o ddychmygu. Roedd gan ei rhieni nifer o gyfeillion a oedd yn artistiaid ac eraill yn actorion, fel ei mam. yn 9 oed symudodd y teulu i Lundain.
Olivia de Havilland
Actores Seisnig-Americanaidd oedd Olivia Mary de Havilland (1 Gorffennaf 1916 – 25 Gorffennaf 2020). Roedd hi'n chwaer i'r actores Joan Fontaine.
Cafodd ei geni yn Tokyo, Japan, yn ferch i'r athro Walter Augustus de Havilland a'i wraig Lilian Augusta (née Ruse). Daeth ei chwaer, Joan de Beauvoir de Havilland, yn adnabyddus fel yr actores Joan Fontaine. Credir ei bod yn gyn gariad i'r biliwnydd Howard Hughes.
Enillodd Wobr yr Academi am yr Actores Orau ddwywaith. Enillodd gyntaf ym 1946 am ei pherfformiad yn To Each His Own. Roedd ei hail fuddugoliaeth am The Heiress.
Bu farw De Havilland o achosion naturiol yn ei chwsg yn ei chartref ym Mharis, Ffrainc yn 104 oed.
Healing, Swydd Lincoln
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Lincoln, Swydd Efrog a'r Humber, Lloegr, ydy Healing. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Gogledd-ddwyrain Swydd Lincoln.
The Chaplain of San Lorenzo
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Gustav Ucicky yw The Chaplain of San Lorenzo a gyhoeddwyd yn 1953. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Der Kaplan von San Lorenzo ac fe'i cynhyrchwyd gan Willy Zeyn junior yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Kurt E. Walter a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Hans-Otto Borgmann.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ilse Steppat, Charles Régnier, Ernst Fritz Fürbringer, Walter Janssen, Willy Birgel, Werner Fuetterer, Dieter Borsche, Grete Reinwald, Rudolf Reiff, Hans Pössenbacher, Curt Ackermann, Gertrud Kückelmann, Karl Skraup a Margarete Haagen. Mae'r ffilm The Chaplain of San Lorenzo yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1953. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Roman Holiday sy’n ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Georg Bruckbauer oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Walter Fredersdorf sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gustav Ucicky ar 6 Gorffenaf 1898 yn Fienna a bu farw yn Hamburg ar 6 Ionawr 1990.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gustav Ucicky nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Central Point, Oregon
Dinas yn, yn nhalaith Oregon, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Central Point, gan gynnwys:
The Awakening of Gabriella
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Matrix sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Petersfield
Tref a phlwyf sifil yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr ydy Petersfield. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Hampshire.
The Lone Ranger
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Stuart Heisler yw The Lone Ranger a gyhoeddwyd yn 1956. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan George W. Trendle a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan David Buttolph. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Petersfield
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 13,972.
The Lone Ranger
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Robert J. Wilke, Perry Lopez, Bonita Granville, Frank de Kova, Charles Meredith, Jay Silverheels, Michael Ansara, Lane Chandler, Lyle Bettger, Clayton Moore, John Pickard a Beverly Washburn. Mae'r ffilm The Lone Ranger yn 86 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Savoy-Hotel 217
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwyr Gustav Ucicky a Eduard von Borsody yw Savoy-Hotel 217 a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd gan Fritz Podehl yn yr Almaen; y cwmni cynhyrchu oedd Universum Film AG. Lleolwyd y stori yn Moscfa. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Gerhard Menzel a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Walter Gronostay.
The Lone Ranger
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1956. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Searchers sy’n ffilm bropoganda gwrth-frodorion America gan y cowbois gwyn, gan y cyfarwyddwr ffilm John Ford. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Savoy-Hotel 217
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Brigitte Horney, Karl Etlinger, Jakob Tiedtke, Rudolf Schündler, Gusti Huber, Carl Auen, Erich Fiedler, Paul Bildt, Paul Westermeier, Alexander Engel, Erich Dunskus, Herbert Hübner, Hans Leibelt, Käthe Dorsch, Aribert Wäscher, Hans Albers, Carl Iban, Eduard Wenck, Ewald Wenck, Hans Meyer-Hanno, Jac Diehl, Horst Birr, René Deltgen, S.O. Schoening, Werner Pledath a Raimund Warta. Mae'r ffilm Savoy-Hotel 217 yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
The Lone Ranger
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stuart Heisler ar 5 Rhagfyr 1896 yn Los Angeles a bu farw yn yr un ardal ar 5 Chwefror 2019.
Savoy-Hotel 217
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Fritz Arno Wagner oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Eduard von Borsody sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
The Lone Ranger
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Stuart Heisler nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Savoy-Hotel 217
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gustav Ucicky ar 6 Gorffenaf 1898 yn Fienna a bu farw yn Hamburg ar 6 Ionawr 1990.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gustav Ucicky nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Petworth
Tref a phlwyf sifil yng Ngorllewin Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy Petworth. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Chichester.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 3,027.
Ellen Montalba
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Lloegr, y Deyrnas Unedig oedd Ellen Montalba (1842 – 1902).
Enw'i thad oedd Anthony R. Montalba.
Bu farw yn Fenis yn 1902.
Rheilffordd Union Pacific
Hanes
Ffurfiwyd yr 'Union Pacific Rail Road' ar 1 Gorffennaf 1862 gan Deddf y Pacific Railway. Pasiwyd y deddf gan Arlwydd Abraham Lincoln, yn caniatáu adeiladu rheilffyrdd o Afon Missouri i’r Môr Tawel. Dechreuodd y Union Pacific i’r gorllewin o Council Bluffs, Iowa i gyfarfod Rheilffordd Central Pacific, y dechreuodd o Fae San Francisco.
Wall Street Tragedy
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Lawrence Marston yw Wall Street Tragedy a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Grugwydden grugwydd
Planhigyn blodeuol sy'n tyfu ar ffurf llwyn bychan yw Grugwydden grugwydd sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Ericaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Erica arborea a'r enw Saesneg yw Tree heath.
Mae'n perthyn yn fotanegol yn agos i'r llys, yr azalea a'r rhododendron, ac fel y rheiny, mae'n medru byw mewn tir asidig, gwael. Mae eu blodau'n ddeuryw.
Cyfeiriadau
Erica arborea
Wall Street Tragedy
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Nathaniel Carl Goodwin, Clifford Grey a Richard Neill. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Rheilffordd Union Pacific
Hanes
dim|bawd|260px|Trên yn pasio [[Parc reilffordd Rochelle, Illinois ]] bawd|dim|260px bawd|dim|260px|UP [[Union Pacific Big Boy yn Amgueddfa reilffordd Scranton ]]
Wall Street Tragedy
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Intolerance sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lawrence Marston ar 8 Mehefin 1857 Manhattan ar 6 Ionawr 1944.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lawrence Marston nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Brychan llwyd y mynydd
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw brychan llwyd y mynydd, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy brychanau llwyd y mynydd; yr enw Saesneg yw Grey Mountain Carpet, a'r enw gwyddonol yw Entephria caesiata. Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r brychan llwyd y mynydd yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
The Great Rupert
Ffilm Nadoligaidd gan y cyfarwyddwr Irving Pichel yw The Great Rupert a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd gan George Pal yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan László Vadnay a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Leith Stevens.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Don Beddoe, Terry Moore, Sara Haden, Jimmy Durante, Tom Drake, Harold Goodwin, Jimmy Conlin, Lester Dorr, Queenie Smith, Chick Chandler a Frank Marlowe. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Gladstone, Michigan
Dinas yn, yn nhalaith Michigan, yw .
The Great Rupert
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All About Eve sy’n ffilm gomedi Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Lionel Lindon oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gladstone, Michigan
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Gladstone, gan gynnwys:
The Great Rupert
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Irving Pichel ar 24 Mehefin 1891 yn Pittsburgh a bu farw yn Hollywood ar 3 Hydref 1999. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1920 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Harvard.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Irving Pichel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Brychan llwyd y pinwydd
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw brychan llwyd y pinwydd, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy brychanau llwyd y pinwydd; yr enw Saesneg yw Grey Pine Carpet, a'r enw gwyddonol yw Thera obeliscata. Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r brychan llwyd y pinwydd yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Pickering, Gogledd Swydd Efrog
Tref a phlwyf sifil yng Ngogledd Swydd Efrog, Swydd Efrog a'r Humber, Lloegr, ydy Pickering. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Ryedale.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 6,830.
Women of The Prehistoric Planet
Ffilm antur gan y cyfarwyddwr Arthur C. Pierce yw Women of The Prehistoric Planet a gyhoeddwyd yn 1966. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Arthur C. Pierce.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Wendell Corey.
Close Encounters With Vilmos Zsigmond
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Pierre Filmon yw Close Encounters With Vilmos Zsigmond a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc.