cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Beyond The Last Frontier
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Howard Bretherton ar 13 Chwefror 1890 yn Tacoma a bu farw yn San Diego ar 3 Mehefin 2020.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Howard Bretherton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cnocell fronllwyd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cnocell fronllwyd (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cnocellau bronllwyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Melanerpes hypopolius; yr enw Saesneg arno yw Grey-breasted woodpecker. Mae'n perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: Picidae) sydd yn urdd y Piciformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. hypopolius, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Teulu
Mae'r cnocell fronllwyd yn perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: Picidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Leontien van Moorsel
Seiclwraig ffordd proffesiynol Iseldiraidd ydy Leontine Martha Henrica Petronella 'Leontien' van Moorsel (ganwyd 22 Mawrth 1970 Boekel). Adnabyddir hefyd wrth ei henw priod Leontien Zijlaard-van Moorsel.
Leave It to Smith
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1933. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd King Kong ffilm antur enwog gan y cyfarwyddwyr Merian C. Cooper ac Ernest B. Schoedsack. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Leslie Rowson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tom Walls ar 18 Chwefror 1883 yn Kingsthorpe a bu farw yn Ewell ar 13 Rhagfyr 2012.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tom Walls nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Olympia
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Leni Riefenstahl yw Olympia (2 Teile) a gyhoeddwyd yn 1938. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1938. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Bringing Up Baby sef ffilm gomedi Americanaidd gan Howard Hawks.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Leni Riefenstahl ar 22 Awst 1902 yn Berlin a bu farw yn Pöcking ar 6 Gorffennaf 2004. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1926 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Leni Riefenstahl nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Beowulf
250px|de|bawd|Tudalen gyntaf llawysgrif Beowulf Cerdd arwrol Hen Saesneg (iaith yr Eingl-Sacsoniaid) yw Beowulf, sy'n 3182 llinell o ran hyd. Caiff y gerdd ei chyfrif fel y gerdd bwysicaf yn llenyddiaeth Hen Saesneg.
Hanes testunol
Cedwir testun Beowulf mewn llawysgrif sy'n dyddio o tua dechrau'r 11g, ond credir gan mwyafrif o feirniadau i'r gerdd gyrraedd ei ffurf bresennol rhywbryd cyn hynny. Dichon fod hyn yn ddiwedd proses o drosglwyddo ar lafar ond ni ellir gwybod hyn i sicrwydd. Fe'i hystyrir yn un o'r cerddi Hen Saesneg pwysicaf. Cyfansoddwyd y gerdd gan feirdd anhysbys yn Nwyrain Anglia, Lloegr o bosibl, gan gyrraedd ei ffurf bresennol rywbryd rhwng y 7fed a'r 10g OC, ond fe'i lleolir yng nghymdeithas arwrol Llychlyn fel yr oedd hi cyn i'r Eingl-Saeson groesi'r môr. Y gred gyffredinol yw fod rhai o'r cymeriadau sydd yn y gerdd (e.e. y Brenin Hroðgar a'r Scyldings) yn bobl go-iawn, o gig a gwaed a oedd yn trigo yn y gwledydd Sgandinafaidd yn y 6g.
Disgrifiad
Mae'n dechrau trwy ddisgrifio cynhebrwng Scyld Scefing, un o arwyr mawr y Daniaid, cyn fynd ymlaen adrodd hanes yr arwr Beowulf yn ymladd yr anghenfil Grendel gan ei ladd. Mae mam Grendel wedyn yn ymosod arno ac mae Beowulf yn ei lladd hithau. Aiff adre'n arwrol ac yn fuddugoliaethus i Geatland yn Sweden. Ar ôl hanner can mlynedd, mae'n ymladd draig ac yn ei lladd ond caiff ei glwyfo'n angheuol wrth wneud hynny a chaiff ei gladdu gan ei gyfeillion yng ngolwg y môr. Er mai Beowulf yw prif cymeriad y gerdd, mae hi hefyd yn cynnwys nifer o ffigyrau a straeon eraill. Mae llawer o gymeriadau a llwythi sydd yn y gerdd hefyd i'w canfod mewn llenyddiaeth Sgandinafaidd e.e. Healfdene, Hroðgar, Halga, Hroðulf, Eadgils ac Ohthere), y llwythi Scyldings, Scylfings a'r Wulfings a rhai digwyddiadau megis y Frwydr ar Rew Llyn Vänern.
Llyfryddiaeth
Cafwyd nifer o argraffiadau o'r testun gwreiddiol dros y blynyddoedd a sawl cyfieithiad i Saesneg Diweddar a rhai ieithoedd eraill. Ceir cyfieithiad mydryddol Saesneg hwylus yn y gyfres Penguin Classics: Golygiad safonol o'r testun yw:
Ffilm
Cafodd ei gwneud yn ffilm yn 2007, gyda brodorion ynys Prydain (y Brythoniaid) yn siarad Saesneg gydag acen Gymraeg.
Anbe Sivam
Ffilm ddrama a drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Sundar C. yw Anbe Sivam a gyhoeddwyd yn 2003. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd அன்பே சிவம் ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Lleolwyd y stori yn Andhra Pradesh. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kamal Haasan, R. Madhavan, Nassar, Kiran Rathod a Santhana Bharathi.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd. Arthur A. Wilson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan P. Sai Suresh sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Sundar C ar 21 Ionawr 1968 yn Erode. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1992 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sundar C. nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
A Gun & a Ring
Ffilm ddrama Tamileg o Canada yw A Gun & a Ring gan y cyfarwyddwr ffilm Lenin M. Sivam. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Pravin Mani. Lleolwyd y stori mewn un lle, sef Toronto.
Detectives o Ladrones..?
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Miguel Morayta yw Detectives o Ladrones..? a gyhoeddwyd yn 1967. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
A Gun & a Ring
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lenin M. Sivam nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Detectives o Ladrones..?
Y prif actor yn y ffilm hon yw Marco Antonio Campos. Mae'r ffilm Detectives o Ladrones..? yn 85 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Mythos
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Robert Walter yw Mythos a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Detectives o Ladrones..?
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1967. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd You Only Live Twice sef ffilm llawn cyffro gan Lewis Gilbert. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Mythos
Y prif actor yn y ffilm hon yw Joseph Campbell.
Detectives o Ladrones..?
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Miguel Morayta ar 15 Awst 1907 yn Villahermosa a bu farw yn Ninas Mecsico ar 11 Hydref 1984. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1944 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Mythos
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Matrix sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Walter nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Detectives o Ladrones..?
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Miguel Morayta nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Olsenbanden Jr. Sølvgruvens Hemmelighet
Ffilm gomedi am ladrata gan y cyfarwyddwr Arne Lindtner Næss yw Olsenbanden Jr. Sølvgruvens Hemmelighet a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd gan Rune H. Trondsen yn Norwy. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Norwyeg a hynny gan Arne Lindtner Næss a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Bent Fabric.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Ola Høgåsen Mæhlen. Mae'r ffilm Olsenbanden Jr. Sølvgruvens Hemmelighet yn 94 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,050 o ffilmiau Norwyeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arne Lindtner Næss ar 19 Rhagfyr 1944 yn Bergen.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arne Lindtner Næss nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ysgol Gynradd Beaumaris
Ysgol gynradd ym Miwmares, Ynys Môn, yw Ysgol Gynradd Beaumaris. Mae yn nhalgylch Ysgol David Hughes, Porthaethwy.
Mae 51 o ddisgyblion ar y gofrestr ac mae'n ysgol gyfrwng Cymraeg.
The Cohens and The Kellys in Scotland
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr William James Craft yw The Cohens and The Kellys in Scotland a gyhoeddwyd yn 1930. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn yr Alban. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Heinz Eric Roemheld.
Y prif actor yn y ffilm hon yw George Sidney. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1930. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All Quiet on the Western Front ffilm Almaenig, Ffraneg a Saesneg gan Lewis Milestone a Nate Watt. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William James Craft ar 1 Ionawr 1887 yn Toronto a bu farw yn Hollywood ar 12 Awst 2009. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1910 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William James Craft nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Warning Sign
Ffilm llawn cyffro llawn arswyd gan y cyfarwyddwr Hal Barwood yw Warning Sign a gyhoeddwyd yn 1985. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cafodd ei ffilmio yn Utah. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Hal Barwood a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Craig Safan. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Richard Dysart, Kathleen Quinlan, Yaphet Kotto, Sam Waterston, G. W. Bailey, Jeffrey DeMunn, Rick Rossovich, Keith Szarabajka, Kyle T. Heffner, Meshach Taylor, Scott Paulin, Jerry Hardin, Jack Thibeau, Jeannie Epper, Kavi Raz, Tom McFadden a Lori Hallier. Mae'r ffilm Warning Sign yn 99 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1985. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Back to the Future sef ffilm wyddonias Americanaidd am fachgen a’i gar yn cael ei yrru i’r dyfodol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Dean Cundey oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Robert Lawrence sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hal Barwood ar 1 Ionawr 1940 yn Hanover, New Hampshire. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Brown.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hal Barwood nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Painted Ponies
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr B. Reeves Eason yw Painted Ponies a gyhoeddwyd yn 1927. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1927. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Metropolis ffilm ffuglen wyddonol o’r Almaen gan Fritz Lang.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm B Reeves Eason ar 2 Hydref 1886 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Sherman Oaks ar 16 Medi 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd B. Reeves Eason nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Men of The Sky
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr B. Reeves Eason yw Men of The Sky a gyhoeddwyd yn 1942. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1942. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Casablanca sy’n glasur o ffilm Americanaidd am ramant a rhyfel, gan y cyfarwyddwr ffilm Michael Curtiz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm B Reeves Eason ar 2 Hydref 1886 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Sherman Oaks ar 16 Medi 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
The Bank Raiders
Ffilm drosedd yw The Bank Raiders a gyhoeddwyd yn 1958. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Brandon Fleming.
Hurleston
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Hurleston. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dwyrain Swydd Gaer.
The Bank Raiders
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sydney Tafler, Lloyd Lamble, Peter Reynolds a Sandra Dorne.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Argia funcki
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Argia funcki sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Argia.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Henri Dutilleux
Cyfansoddwr Ffrengig oedd Henri Dutilleux (22 Ionawr 1916 – 22 Mai 2013).
Fe'i ganwyd yn Angers, Maine-et-Loire, Ffrainc, yn gorwyr yr arlunydd Constant Dutilleux.
Harley Street
Mae Harley Street yn stryd yn Ninas Westminster yng nghanol Llundain. Mae'n enwog am ei nifer uchel o ddeintyddion, llawfeddygon a doctoriaid preifat sy'n gweithio yno. Mae enw'r stryd yn cael ei gysylltu â gofal meddygol preifat yn y DU. Ers y 19g, mae'r nifer o ddoctoriaid, ysbytai a sefydliadau meddygol yn ac o amgylch Harley Street wedi cynyddu'n sylweddol. Dengys ystadegau fod tua 20 doctor yno ym 1860, 80 erbyn 1900 a bron i 200 ym 1914. Pan sefydlwyd y Gwasanaeth Iechyd Gwladol ym 1948, roedd tua 1,500 yno. Erbyn heddiw, cyflogir dros 3,000 o bobl yn ardal Harley Street, mewn clinigau, sefydliadau meddygol ac ysbytai.
Mae Harley Street yn eiddo o'r teulu Walden a chaiff ei rheoli gan Walden Estate.
Dad-ddeiliwr
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw dad-ddeiliwr, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy dad-ddeilwyr; yr enw Saesneg yw Mottled Umber, a'r enw gwyddonol yw Erannis defoliaria.
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae'r dad-ddeiliwr yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Lindys
Cofnododd George Bolam yn ei gyfrol Wild Life in Wales (1913) am y blynyddoedd mwyaf tebygol, naill ai 1904, 1905 neu 1906, fel hyn: bawd|Lindysen o'r rhywogaeth hwn yn [[yr Almaen]]
Grawnafa
Llysieuyn blodeuol lluosflwydd sy'n tyfu yn Ewrop yw'r pomgranad, neu'r Grawnafa sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Lythraceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Punica granatum a'r enw Saesneg yw Pomegranate. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Afal Gronynnog, Pomgranaden, Pomgranadwydden.
Cyfeiriadau
Punica granatum
Tequixquiac
250px|bawd|Santiago Tequixquiac
Dryw tresglaidd
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. turdinus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Magaadu
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr S.D. Lal yw Magaadu a gyhoeddwyd yn 1990. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan K. V. Mahadevan.
Calendr Iwliaidd
bawd|340px|Delwedd esboniadol: y newid o'r Calendr Iwliaidd i [[Calendr Gregori|Galendr Gregori.]] Addasiad o galendr y Rhufeiniaid yn ystod teyrnasiad Iwl Cesar ydy'r Calendr Iwliaidd a wnaed yn 46 CC ac a ddaeth i rym y flwyddyn ddilynol. Fe'i derbyniwyd gan y rhan fwyaf o wledydd Ewrop a thiriogaethau a wladychwyd yn ddiweddarach gan Ewropeaid e.e. rhannau o gyfandir America, hyd nes iddo gael ei addasu ymhellach a'i alw'n Galendr Gregori yn 1582.
Plethwr pigfyr
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Plethwr pigfyr (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: plethwyr pigfyr) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Thripophaga baeri; yr enw Saesneg arno yw Short-billed canastero. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Dryw tresglaidd
Teulu
Mae'r dryw tresglaidd yn perthyn i deulu'r Drywod (Lladin: Troglodytidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Cedric Brooks
Sacsoffonydd a chyfansoddwr reggae Jamaicaidd oedd Cedric "Im" Brooks (1943 – 3 Mai 2013).
Ganwyd yn Denham Town, slwm ger y brifddinas Kingston, ym 1943. Roedd yn aelod o The Skatalites, grŵp ska enwocaf Jamaica, a chynhyrchodd Brooks nifer o gyfansoddiadau offerynnol reggae i Studio One. Bu farw o drawiad ar y galon mewn ysbyty yn Ninas Efrog Newydd yn 2013.
Rhydwyn
Pentrefan gwledig yng nghymuned Cylch y Garn ar Ynys Môn yw Rhydwyn     (weithiau Rhyd-wyn). Saif yng ngogledd yr ynys ym mhlwyf Llanrhuddlad, tua milltir i'r gorllewin o'r pentref hwnnw a milltir o fae Porth Swtan ar yr arfordir i'r gorllewin. Milltir a hanner i'r de ceir pentref Llanfaethlu. Mae 142.5 milltir (229.4 km) o Gaerdydd a 225.7 milltir (363.3 km) o Lundain.
Tequixquiac
Dinas ym Mecsico yw Tequixquiac, a leolir yn nhalaith Mecsico yng nghanolbarth y wlad. Mae'n gorwedd yn y mynyddoedd tua 84 km i'r gogledd-ddwyrain o Ddinas Mecsico, prifddinas y wlad.
Plethwr pigfyr
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. baeri, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r plethwr pigfyr yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Rhydwyn
Ystyr yr enw yw 'rhyd Gwyn' (enw personol). Gellir cyrraedd y pentref trwy troi oddi ar yr A5025 ger Llanrhuddlad neu Lanfaethlu.
Trigolion
Mae dyddiadur ffermio Sadrach Thomas o Rydwyn (1965) wedi ei roi ar gof a chadw yn Nhywyddiadur gwefan Llên Natur
Yelena Polenova
Arlunydd benywaidd a anwyd yn St Petersburg, Ymerodraeth Rwsia oedd Yelena Polenova (27 Tachwedd 1850 – 19 Tachwedd 1898).
Enw'i thad oedd no label.
Bu farw yn Moscfa ar 19 Tachwedd 1898.
Huntington, Swydd Gaer
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Huntington. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gorllewin Swydd Gaer a Chaer.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,115.
Calendr Iwliaidd
Ceir ynddo 365 diwrnod wedi'u clystyru'n 12 mis, fel y nodir yn y "Tabl Misoedd". Ychwanegir diwrnod naid ym mis Chwefror bob pedair mlynedd. Mae'r flwyddyn Iwliaidd, felly, yn 365.25 diwrnod o ran hyd. Roedd yn fwriad i'r calendr hwn gyfateb fwy neu lai gyda blwyddyn yr haul. Gwyddai seryddwyr Groegaidd ers cyfnod Hipparchus fod y flwyddyn trofannol ychydig funudau'n llai na 365.25 diwrnod, ond nid oedd y calendr yn ateb y broblem yma. O ganlyniad, roedd tridiau'n ychwanegol - bob pedwar canrif. Cafodd hyn ei gywiro yn y diwygiad Gregori yn 1582, sy'n cyflwyno'r dyddiau naid mewn dull gwahanol. O ganlyniad i hyn mae'r Calendr Iwlaidd 13 diwrnod y tu ôl i'r Calendr Gregori h.y. y 1af o Ionawr ar y Calendr Iwliaidd ydy'r 14eg ar y Calendr Gregori.
Magaadu
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1990. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pretty Woman sef un o ffilmiau mwyaf llwyddiannus Disney gan ddod ag incwm o hanner biliwn o ddoleri i’r cwmni. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd S.D. Lal nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mary Fedden
Arlunydd benywaidd o'r Deyrnas Unedig oedd Mary Fedden (14 Awst 1915 – 22 Mehefin 2012).
Bu'n briod i Julian Trevelyan. Bu farw yn Llundain.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Sanborn, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Sanborn, gan gynnwys:
Marianne Vos
Seiclwraig ffordd proffesiynol Iseldiraidd ydy Marianne Vos (ganwyd 13 Mai 1987). Mae wedi cael ei chymharu â Eddy Merckx fel "un o'r reidwyr gorau o'i chenhedlaeth".
Bywgraffiad
Ganed Marianne Vos yn 's-Hertogenbosch, Noord-Brabant a mae'n byw yn Meeuwen. She started her career when she was six years old after she watched her older brother who was already a cyclist. Dechreuodd hyfforddi gan reidio gyda thîm ei brawd, ond nid oedd yn cael cystadlu i gychwyn, a dechreuodd reidio cyclo-cross yn ystod y gaeaf yn ogystal. Dechreuodd rasio cyn gyntad a gallai pan oedd yn 8 oed. Cystadlodd hefyd mewn sglefrio cyflymder a sglefrio cyflymder mewn-lein. Pan oedd yn 14, rhoddodd y gorau ar sglefrio a dechreuodd feicio mynydd yn hytrach.
Clymlythyren
Mewn ysgrifen neu mewn teip, pâr neu fwy o graffemau sy'n cyfuno i greu un glyff yw clymlythren. Gelwir yn "ligature" yn Saesneg. Gellir meddwl amdanno fel ffordd o dalfyrru dwy lythyren wahanol er mwyn arbed lle, symlrwydd neu aetheteg.
Sing, Sinner, Sing
Ffilm ddrama rhamantus gan y cyfarwyddwr Howard Christie yw Sing, Sinner, Sing a gyhoeddwyd yn 1933. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Clymlythyren
Un enghraifft yw'r nod æ a ddefnyddir yn Saesneg, lle clymwyd y llythrennau a ac e. Hynny yw, mae'r un glyff, nôd, gall gynnwys sawl llythyren neu siâp arall yn clymu i greu un sain.
Sing, Sinner, Sing
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Clymlythyren
Enghraifft arall yw'r ampersand (&) a ddefnyddir yn y Saesneg. Daeth y clymlythren yma wrth gyfuno ysgrifennu'r llythrennau Lladin e a t (i sillafu et, y gair Lladin am y gair a, and yn Saesneg).
Sing, Sinner, Sing
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1933. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd King Kong ffilm antur enwog gan y cyfarwyddwyr Merian C. Cooper ac Ernest B. Schoedsack. Ira H. Morgan oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Clymlythyren
Datblygwyd clymlythrennau yn yr Oesoedd Canol wrth i ysgrifwyr geisio arbed lle wrth ysgrifennu gan fod ysgrifennu ar felwm (croen llo neu anifal arall) mor ddrud. Datblygwyd system dwys o dalfyrru llythrennau a sillafiadau. Yn ystod cyfnod cynnar yr argraffwasg datblygwyd teipwynebau ar gyfer cyfuniadau o lythrennau byddai'n ymddangos yn fynych. Gwnaed hyn i arbed amser a hefyd hefyd gynllun clymlythrennau mwy trawiadol er mwyn torri ar undonedd y print.
Sing, Sinner, Sing
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Howard Christie ar 16 Medi 1912.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Howard Christie nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Clymlythyren
Datblygodd nifer o diacritigs ieithoedd Ewrop o'r arferion canol oesol hyn, er na meddylir am bob un bellach fel clymlythyren. Ymysg un o'r clymlythrennau oedd yr arfer Almaeneg o roi e uwchben y llefariaid a, o, u er mwyn arbed lle o orfod ysgriennu ae, oe, ue. Daeth yr e yn nes ymlaen yn umlaut a ddefnyddir bellach yn yr iaith.
Dangoswyd hanes didoriad o roi e uwchben a, o, uû Almaeneg yn y sgript Gothig Almaenig ac felly yn arbennig mewn arddull ohono a elwir yn Kurrent, ac yna, ymgorfforiad mwyaf diweddar (a'r olaf i'w ddysgu i blant ysgol a'i ddefnyddio mewn modd swyddogol, Sütterlin. Mae'r e Kurrent yn ymdebygu i ddwy linell fertigol gan felly ddangos o le ddaeth yr umlaut. Ceir hefyd clymlythrennau yn Sütterlin ar gyfer ..
Yr ß Almaeneg
dde|bawd|280px|"ß" ar ffurf clymlythyren "ſʒ" ar arwydd stryd yn Berlin (Petersburger Straße). Mae'r arwydd ar y dde (Bersarinplatz) yn gorffen gyda'r clymlythyrennau "tʒ".
Mae'r Eszett Almaeneg (a elwir hefyd yn scharfes S, golyga s finiog) ß yn llythyren swyddogol yn y wyddor yn yr Almaen ac Awstria. Yn y Swistir, ni ddefnyddir yr Eszett o gwbl, defnyddir dim ond ss. Dywedir ei fod yn gyfuniad i'r hen ffurf ar ysgrifennu s yn y sgript Gothig gyda ei chyfuno gyda'r lythyren z.
Yrtyrir y Eszett yn glymlythyren gan ei fod yn cyfuno dwy nod sydd yr un peth ss.
Y Lythryen W
Ychwanegiad i'r wyddor Ladin yw 'w' gyda'i wreiddiau yn 7g. Ysgrifwyd ei sain (phoneme) mewn sawl ffordd wahanol. Yn yr Hen Saesneg, defnyddiwyd y lythyren wynn (Ƿ) ond diflannodd yr wynn o dan ddylanwad Normanaidd. Erbyn 14g, daeth y lythyren 'w' newydd i fodolaeth drwy gyfuno dwy v neu dwy u gan ddod yn lythyren swyddogol ynddo'i hun gyda lle yn y wyddor. Dyna pam y'i gelwir yn 'double u' yn Saesneg. Oherwydd mai pur diweddar y mabwysiadwyd y lythyren, o'i chymharu â llythrennau eraill yn y wyddor, dim ond llond llaw o ieithoedd Ewropeaidd (Saesneg, Iseldireg, Almaeneg, Pwyleg, Cymraeg, Malteg, a Walŵn) sy'n defnyddio'r lythyren mewn geiriau brodorol.
Yr ll Gymraeg a Sbaeneg
Dydy deunodau (digraphs) megis ll Cymraeg a Sbaeneg ddim yn clymlythyren gan fod y ddwy lythyren yn cael eu dangos fel glyff arwahân. Er y bydd y ddwy l yn uno gyda'i gilydd wrth ysgriennu neu mewn ffontiau italig, dydy ffurf sylfaenol y llythrennau heb ei newid ac mae'r glyff unigol yn sefyll arwahân.
Cafwyd rhai ymdrechion yn y gorffennol i greu clymlythyren ar gyfer y ll Gymraeg.
Clymlythrennau mewn Sgript Gothig
Nid yw'r rhain yn cael eu harddel mwyach wedi i'r Natsiaid roi tefun ar ddysgu Sutterlin yn yr ysgolion ac i ddefnyddio sgript Fraktur wrth gyhoeddi.
Elberon, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Elberon, gan gynnwys:
Walnut Township, Kansas
Treflan yn, yn nhalaith Kansas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Walnut Township, gan gynnwys:
Cofio W. Leslie Richards
Bywgraffiad i'r nofelydd W. Leslie Richards gan Eleri Davies (Golygydd)  yw Cofio W. Leslie Richards.
Gwasg Gee a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1996. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Cyfrol deyrnged yn bwrw golwg ar fywyd a gwaith y bardd a'r nofelydd W. Leslie Richards (1916-1989). Ffotograffau du-a-gwyn.
Botwm Crys yn cadw lle
Gwenfyl
Santes o decrau y 6g oedd Gwenfyl (neu weithiau Gwenful, Gwenfael neu Gwennog).
Bu yn wyres neu yn gor-wyres i Brychan, a rhoddodd ei enw i Brycheiniog (yn ne-ddwyrain canolbarth Cymru)
Bu Gwenfyl yn trigo yn ardal Llandewi Brefi a bu 'Capel Gwenfyl' yn Llangeitho.. Mae'r adeilad wedi ei dynnu i lawr, er 17g, er y ceir cofnodion o lawer o wasanaethau priodas cyn hynny, ac roedd yno fynwent hefyd. Cysylltir hi â Llanywenfel ym Mrycheiniog, a Llanillteyrn. Ar fferm "Alun" ger Llanarmon-yn-Iâl ceir "Ffynnon Wenfyl"; saif tua hanner milltir o'r eglwys hynafol. bawd|Hen Gapel, Blaenpennal bawd|Hen Capel Lligwy
Credwyd yn Lanwenog fod modd gwella plant gyda chefnau gwan trwy trochi hwy yn nŵr ei ffynnon cyn toriad y wawr. Mae'n bosibl mai'r un person oedd 'Gwynfyl' ond ni dylid cymysgu hi gyda Gwenfaen, santes o'r gogledd.
Yn ôl Llawysgrifau Cwrtmawr 44, ei dydd ei ŵyl yw'r 1 Tachwedd, ac mae'n rhannu'r diwrnod gyda'i chwaer Callwen. Mae llawysgrif diweddarach a sgwennwyd yn 1508, fodd bynnag, yn nodi 6 Gorffennaf.
Gweler Hefyd
Dylid darllen yr erthygl hon ynghyd-destun "Santesau Celtaidd 388-680"
Pardon My Nerve!
Ffilm am y Gorllewin gwyllt heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr B. Reeves Eason yw Pardon My Nerve! a gyhoeddwyd yn 1922. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd B. Reeves Eason nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Argia funebris
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Argia funebris sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Argia.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Richard Holmes
Hanesydd, milwr a chyflwynydd teledu Seisnig oedd Edward Richard Holmes, CBE (29 Mawrth 1946 - 30 Ebrill 2011).
Courtship
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Howard Cummings yw Courtship a gyhoeddwyd yn 1987. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Courtship ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1987. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Last Emperor sef ffilm gan Bernardo Bertolucci. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Howard Cummings ar 16 Chwefror 1954 yn Unol Daleithiau America.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Howard Cummings nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Huxley, Swydd Gaer
Pentref yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Huxley.
Mae ganddo boblogaeth o oddeutu 220.
Dart Archer
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw dart Archer, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy dartiau Archer; yr enw Saesneg yw Archer's Dart, a'r enw gwyddonol yw Agrotis vestigialis.
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae'r dart Archer yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Y Bad Rachub
Nofel graffig ar gyfer plant a'r arddegau gan Hergé (teitl gwreiddiol Ffrangeg: Coke en stock) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Dafydd Jones yw Y Bad Rachub. Dalen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2014. Yn 2017 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Addasiad Cymraeg o un o anturiaethau Tintin ar ffurf stribedi cartwn lliwgar. Gyda'u hen gyfaill yr Emir Ben Kalish mewn dyfroedd dyfnion yn y Dwyrain Canol, mae Tintin, Milyn a'r Capten Hadog yn cael eu sugno i fyd o fasnach anghynnes ac anghyfreithlon, ac yn canfod bod cargo'r bad Rachub ar wyneb y Môr Coch yn costio'n ddrud i ffyddloniaid Mohamed.
Botwm Crys yn cadw lle
The Man Who Would Be Polka King
Ffilm ddogfen yw The Man Who Would Be Polka King a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ioan Bowen Rees
Cyfreithiwr, swyddog llywodraeth leol ac awdur Cymreig oedd Ioan Bowen Rees (13 Ionawr 1929 – 4 Mai 1999).
Ganed ef yn nhref Dolgellau yn fab i athro ysgol, ac astudiodd yn yr ysgol ramadeg ac yna Ysgol Bootham yn Efrog. Enillodd ysgoloriaeth i Goleg y Frenhines, Rhydychen cyn dod yn gyfreithiwr i Gyngor Sir Ddinbych. Daeth yn Ysgrifennydd y Sir i'r hen Gyngor Sir Gwynedd yn 1974, ac yn ddiweddarach yn Brif Weithredwr y cyngor hyd ei ymddeoliad yn 1991.
The Darkling
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Po-Chih Leong yw The Darkling a gyhoeddwyd yn 2000. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Mae'r ffilm The Darkling yn 86 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Stephen Marshall Katz oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Po-Chih Leong nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gustave Flaubert
Nofelydd Ffrengig oedd Gustave Flaubert (12 Rhagfyr 1821 – 8 Mai 1880).
Cnocell Lewis
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cnocell Lewis (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cnocellau Lewis) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Melanerpes lewis; yr enw Saesneg arno yw Lewis’ woodpecker. Mae'n perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: Picidae) sydd yn urdd y Piciformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. lewis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r cnocell Lewis yn perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: Picidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Olsenbanden Junior På Rocer'n
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Arne Lindtner Næss yw Olsenbanden Junior På Rocer'n a gyhoeddwyd yn 2004. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Olsenbanden jr. på rocker'n ac fe'i cynhyrchwyd gan Kim Magnusson a Rune H. Trondsen yn Norwy. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Norwyeg a hynny gan Arne Lindtner Næss. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Llyn Llygad Rheidol
Gorwedd Llyn Llygad Rheidol tua 540 metr i fyny mewn cwm ychydig i'r gogledd o gopa Pumlumon yng ngogledd-orllewin Ceredigion. Fel y mae'r enw yn awgrymu, y llyn hwn yw tarddle traddodiadol afon Rheidol. bawd|chwith|Cwm Llygad Rheidol 250px|bawd|chwith|Cwm Llygad Rheidol a Phumlumon. Gorwedd y llyn yng Nghwm Llygad Rheidol yng nghesail ogleddol Pumlumon, rhwng creigiau Pumlumon Fach a Phumlumon Fawr ac ysgwydd foel Pencerrigtewion. Llifa ffrwd Nant y Llyn o'r llyn i lifo i lawr i gyfeiriad y gogledd-orllewin am filltir cyn ymuno yn afon Hengwm filltir cyn i'r ffrwd honno lifo i gronfa dŵr Nant-y-moch.
Olsenbanden Junior På Rocer'n
Y prif actor yn y ffilm hon yw Aksel Støren Aschjem. Mae'r ffilm Olsenbanden Junior På Rocer'n yn 91 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Llyn Llygad Rheidol
Fel rhan o waith trydan dŵr Nant-y-moch, codwyd argae ar draws pen gogleddol Cwm Llygad Rheidol ac mewn canlyniad mae lefel y llyn yn uwch o gryn dipyn heddiw.
Olsenbanden Junior På Rocer'n
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood''. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,050 o ffilmiau Norwyeg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Jan Toreg sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Llyn Llygad Rheidol
Y ffordd hawsaf i gyrraedd y llyn yw trwy fynd ar hyd trac sy'n dringo o ben y lôn o bentref Ponterwyd ger argae Nant-y-moch.
Olsenbanden Junior På Rocer'n
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arne Lindtner Næss ar 19 Rhagfyr 1944 yn Bergen.
Deilen felfed
bawd|Abutilon theophrasti
Llysieuyn blodeuol lluosflwydd Deilen felfed sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Malvaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Abutilon theophrasti a'r enw Saesneg yw Velvetleaf.
Carwyn Jones
Gwleidydd Llafur yw Carwyn Jones (ganwyd 21 Mawrth 1967) a wasanaethodd fel Prif Weinidog Cymru ac Arweinydd Llafur Cymru rhwng 2009 a 2018. Gwasanaethodd fel Cwnsler Cyffredinol yn Llywodraeth Cynulliad Cymru rhwng 2007 a 2009. Bu'n aelod o'r Cynulliad dros Ben-y-bont ar Ogwr rhwng 1999 a 2021.
Gwasanaethodd Jones fel Gweinidog yn barhaol o 23 Chwefror 2000 hyd ei ymddeoliad fel Prif Weinidog ar 11 Rhagfyr 2018 - cyfanswm o 6,867 diwrnod, gan ei wneud y Gweinidog Llafur a wasanaethodd hiraf yn hanes y Deyrnas Gyfunol.
Bywyd cynnar
Ganwyd Carwyn yn Abertawe ac fe'i magwyd ym Mhen-y-bont ar Ogwr mewn teulu o siaradwyr Cymraeg. Roedd yn ddisgybl yn Ysgol Gyfun Brynteg ym Mhen-y-bont ar Ogwr ac aeth ymlaen i astudio ym Prifysgol Cymru, Aberystwyth, lle ymunodd a'r Blaid Lafur yn ystod streic y glowyr 1984-85.
Gyrfa broffesiynol
Graddiodd o Brifysgol Cymru, Aberystwyth yn 1988 gyda gradd yn y Gyfraith ac aeth ymlaen i Ysgol y Gyfraith Inns of Court yn Llundain i hyfforddi fel bargyfreithiwr. fF'i galwyd i'r bar yn Gray's Inn yn 1989 a treuliodd flwyddyn pellach yng Nghaerdydd ar dymor prawf wedi ei ddilyn gan 10 mlynedd yn ymarfer yn Siambrau Gower, Abertawe ar gyfraith teuluol, troseddol ac anafiadau personol. Gadawodd i fynd yn diwtor ym Mhrifysgol Caerdydd am ddwy flynedd ar y Cwrs Bar Galwedigaethol. "
Cystadlodd Carwyn yn anllwyddiannus am enwebiad Llafur yn sedd Brycheiniog a Sir Faesyfed yn 1997; a dywedodd yn ddiweddarach mewn cyfweliad gyda'r BBC ei fod wedi ystyried ceisio dod yn Aelod Seneddol, ond yn 1999, "cafodd gyfle" i sefyll dros etholaeth Pen-y-bont ar Ogwr yn etholiadau cyntaf Cynulliad Cenedlaethol Cymru; ac mae wedi dal y sedd ers hynny.
Yn Ionawr 2020 fe'i benodwyd yn Athro'r Gyfraith rhan amser ym Mhrifysgol Aberystwyth.
Prifweinidogaeth
Enillodd Carwyn Jones y ras i olynu Rhodri Morgan fel arweinydd y Blaid Lafur yng Nghymru ar 1 Rhagfyr 2009, gyda 51.97% o'r bleidlais, gan drechu Edwina Hart (29.19%) a Huw Lewis (18.84%). Enwebwyd ef gan y Cynulliad i olynu Rhodri Morgan fel Prif Weinidog Cymru ar y 9 o Rhagfyr a chymerodd y llw drenydd, sef ddydd Iau, 10 Rhagfyr mewn seremoni ffurfiol dan arweiniad y barnwr Mr Ustus Nigel Davis yn swyddfa Carwyn Jones ym Mharc Cathays, Caerdydd.
Ad-drefnodd cabinet Llywodraeth y Cynulliad ar ôl dod yn brif weinidog. Penododd Leighton Andrews, rheolwr ei ymgyrch, fel Gweinidog dros Blant, Addysg, a Dysgu Gydol Oes. Ers ymddiswyddiad Gordon Brown yn 2010 Carwyn ydy'r Gweinidog uchaf ei swydd yn y Blaid Lafur drwy wledydd Prydain.
Ei daith dramor gyntaf fel Prif Weinidog oedd i Gynhadledd Newid Hinsawdd y Cenhedloedd Unedig yn Copenhagen ar 14 Rhagfyr 2009. Gadawodd y gynhadledd yn gynnar y diwrnod canlynol oherwydd marwolaeth ei fam, Janice Jones.
Yn Etholiad Cynulliad Cenedlaethol Cymru, 2011 cynyddodd y Blaid Lafur y nifer o aelodau oedd ganddynt i un yn llai na'r hyn oedd ei angen i fod yn y mwyafrif. Penderfynodd Carwyn weithredu fel (ac i ffurfio) Llywodraeth yn hytrach na pharhau efo'r glymblaid.
Mewn araith yng nghynhadledd Llafur Cymru ar 21 Ebrill 2018 cyhoeddodd y byddai'n sefyll lawr fel arweinydd Llafur Cymru a Phrif Weinidog yn yr hydref. Yn dilyn etholiad Mark Drakeford fel Arweinydd Llafur Cymru, cyhoeddodd y byddai'n ymddiswyddo fel Prif Weinidog ar 11 Rhagfyr 2018.
Bywyd personol
Mae Carwyn yn briod â Lisa a mae ganddynt ddau o blant.
Argia garrisoni
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Argia garrisoni sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Argia.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
The Girl From Monday
Ffilm wyddonias a ffuglen wyddonias gomic gan y cyfarwyddwr Hal Hartley yw The Girl From Monday a gyhoeddwyd yn 2005. Fe'i cynhyrchwyd gan Steve Hamilton yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Hal Hartley.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hal Hartley ar 3 Tachwedd 1959 yn Lindenhurst, Efrog Newydd. Derbyniodd ei addysg yn Massachusetts College of Art and Design.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hal Hartley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ysgol Gynradd Brynsiencyn
Ysgol gynradd ym mhentref Brynsiencyn, Ynys Môn, yw Ysgol Gynradd Brynsiencyn. Mae yn nhalgylch Ysgol David Hughes, Porthaethwy.
Mt Aled Williams yw ei phrifathro presennol. Mae 42 o ddisgyblion yn mynd yno ac yn ysgol cyfrwng Cymraeg.
Plethwr Berlepsch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Plethwr Berlepsch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: plethwyr Berlepsch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Thripophaga berlepschi; yr enw Saesneg arno yw Berlepsch’s canastero. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Iddinshall
Plwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, oedd Iddinshall. Fe'i diddymwyd yn 2015. Daeth yr ardal yn rhan o blwyf sifil Clotton Hoofield.
Cymdeithas Bêl-droed Gwlad Belg
Cymdeithas Bêl-droed Frenhinol Gwlad Belg (Iseldireg: Koninklijke Belgische Voetbalbond, KBVB; Ffrangeg: Union royale belge des sociétés de football association, URBSFA; Almaeneg: Königlicher Belgischer Fußballverband, KBFV) oedd corff llywodraethu pêl-droed yng Ngwlad Belg. Aelod sefydlu FIFA ym 1904 ac UEFA ym 1954 ac mae wedi'i leoli ym Mrwsel, nid nepell o Stadiwm y Brenin Baudouin. Ei gadeirydd yw Mehdi Bayat.
Hanes
Darganfu’r Gwlad Belg bêl-droed yn y 1860au, drwy’r gweithwyr o Loegr a oedd yn weithredol ym mhorthladd Antwerp, gan fyfyrwyr o sawl ysgol yn Lloegr (a leolwyd ym Mrwsel a Bruges) a chan beirianwyr a gweithwyr Prydain ffatrïoedd Cockerill ym masn diwydiannol Liège.
Dros y blynyddoedd wedi hynny, enillodd brwdfrydedd dros y gêm bêl-droed dros boblogaeth Gwlad Belg. Mae'r grwpiau cyntaf yn cael eu ffurfio ac yn esgor ar y clybiau Gwlad Belg cyntaf ochr yn ochr â'r clybiau Prydeinig a grëwyd yng Ngwlad Belg.
Ym 1895, o dan arweinyddiaeth Louis De Schrijver (sylfaenydd ac arweinydd FC Menin yn y dyfodol), gosododd pêl-droed Gwlad Belg y seiliau ar gyfer ei sefydliad gyda sefydlu ffederasiwn cenedlaethol ar 1 Medi 1895.
Yn ei wreiddiau, chwaraewyd pêl-droed yng Ngwlad Belg mewn tri pharth: y prif un, y gellir ei alw'n “echel Antwerp - Brwsel”, a dau begwn taleithiol, un yn Fflandrys (Bruges a Ghent) a'r llall yn rhanbarth Liège. Yn dilyn hynny, ymledodd ymarfer pêl-droed yng Ngwlad Belg wrth i'r tri pharth cychwynnol mawr ehangu. Mae pob ardal yn y pen draw yn berchen ar o leiaf un “rhwydwaith pêl-droed”. Mae'n hawdd ennill y Limburg, sydd wedi'i leoli rhwng Antwerp a Liege, at achos y bêl, tra bod Hainaut hefyd yn derbyn dylanwad Gogledd Ffrainc megis (Dunkirk, Roubaix, Lille).
Mewn cyferbyniad, mae dau ranbarth hefyd yn dysgu pêl-droed yn arafach. Dyma daleithiau Lwcsembwrg a Namur. Mae'r esboniad am yr oedi hwn mewn sawl pwynt. Ar y naill law, mae presenoldeb Lloegr yno yn llai pwysig (ychydig o ganolfannau diwydiannol mawr). Ar y llaw arall, mae'r dulliau cludo a'r echelinau cyfathrebu ar ddiwedd 19g yn cael eu lleihau; mae'r rhwydwaith rheilffyrdd yn llai datblygedig oherwydd mynydd-dir yr Ardennes. Yn ogystal, mae'r ddau ranbarth hyn yn cadw cymeriad mwy gwledig a lle mae'r grefydd Gatholig yn bresennol iawn. Ar y dechrau, nid yw'r Eglwys yn gweld pêl-droed yn ffafriol iawn, oherwydd mae hi'n ei ystyried yn ddarbodus ac yn anfoesol (dynion mewn trowsus byr!). Yn dilyn hynny, fodd bynnag, mae llawer o eglwysig (offeiriaid, ficeriaid) yn helpu i sefydlu pêl-droed. Yn ne pellaf y wlad (Arlon, Athus, Virton), fodd bynnag, gwelwyd datblygiad cyflymach yn yr arfer o bêl-droed, oherwydd y diwydiant dur, sy'n gyfystyr â phresenoldeb Lloegr, wedi'i osod yn Gaume, a dylanwad Lorraine.
Rôl Hanesyddol
Sefydlwyd y gymdeithas ym 1895 fel Union Belge des Sociétés de Sports Athlétiques, cymdeithas ar gyfer pêl-droed, beicio ac athletau. Ym 1912, gwahanodd yr adran bêl-droed. Newidiwyd ei enw i Union Belge des Sociétés de Football-Association (UBSFA). O 1913 ymlaen, defnyddiodd y gymdeithas enw Iseldireg Cymdeithas Bêl-droed Gwlad Belg (BVB). Ar ôl cael y dynodiad "brenhinol" ym 1920, mae'r enwau cyfredol yn cael eu defnyddio.
Mae'r Gymdeithas wedi chwarae rhan hanesyddol yn natblygiad pêl-droed ryngwladol gan fod yn gyd-sefydlodd cymdeitha fyd-eang y gêm, FIFA ym 1904 a'r Gymdeithas Ewropeaidd, UEFA ym 1954.
Archif y Gymdeithas
Er 2009, mae'r Archifau Cenedlaethol Gwlad Belg yn cadw holl archifau Cymdeithas Bêl-droed Gwlad Belg. Mae archif y Gymdeithas yn cynnwys ffeiliau clwb a dogfennau cyfreithiol, yn ogystal â miloedd o luniau a channoedd o bosteri. Mae pob rhifyn o'r cylchgrawn Sports Life a gyhoeddwyd gan y KBVB hefyd yn yr archif.
Pencampwriaethau
Trefnodd y KBVB ei bencampwriaeth bêl-droed swyddogol gyntaf yn nhymor 1895/96, trefnwyd y gystadleuaeth gwpan gyntaf yng Ngwlad Belg ym 1911/12.
Strwythur
O dymhorau 2012-13 trwy dymhorau 2014-15, bu'r ffederasiwn mewn partneriaeth â'i gymar o'r Iseldiroedd i weithredu cynghrair genedlaethol ar y cyd, Cynghrair BeNe. Diddymodd y ddwy ffederasiwn y gynghrair ar y cyd ac ailsefydlu eu cynghreiriau menywod lefel uchaf eu hunain.
Plethwr Berlepsch
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. berlepschi, sef enw'r rhywogaeth.
Boyarin Orsha
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Pyotr Chardynin yw Boyarin Orsha a gyhoeddwyd yn 1909. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Боярин Орша ac fe’i cynhyrchwyd yn Rwsia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwseg a hynny gan Pyotr Chardynin. Dosbarthwyd y ffilm gan Khanzhonkov Company.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Aleksandra Goncharova. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1909. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Corner in Wheat sef ffilm gan y Cymro D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,700 o ffilmiau Rwseg wedi gweld golau dydd. Vladimir Siversen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pyotr Chardynin ar 8 Chwefror 1872 yn Ul'yanovsk a bu farw yn Odesa ar 20 Mai 2017. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1908 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Pyotr Chardynin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Plethwr Berlepsch
Teulu
Mae'r plethwr Berlepsch yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Edward Williams Llangefni 1906-1992
Bywgraffiad i Edward Williams Llangefni wedi'i olygu gan O. Arthur Williams yw Cofio'r Adnabyddiaeth: Edward Williams Llangefni 1906-1992. Gwasg Pantycelyn a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2001. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Jane Arden
Actores a chynhyrchydd ffilm Cymreig oedd Jane Arden (29 Hydref 1927 – 20 Rhagfyr 1982) a sgwennodd nifer o ganeuon a cherddi yn ei thro.
Edward Williams Llangefni 1906-1992
Disgrifiad byr
Teyrnged i'r diweddar Edward Williams Llangefni (1906-1992), Cymro cywir a ymhyfrydai yn niwylliant cymdeithas glos cefn gwlad, yn cynnwys detholiad o bortreadau gan deulu, cyfeillion a chydnabod. 86 ffotograff du-a-gwyn.
Botwm Crys yn cadw lle
Jane Arden
Bywyd cynnar
Astudiodd yng Ngholeg Brenhinol y Celfyddydau Dramatig (Royal Academy of Dramatic Art), Llundain, ac yn y 1940au cychwynodd yrfa ym myd y teledu a'r sinema.
Gyrfa
Ymddangosodd yn gyntaf mewn cynhyrchiad teledu o'r ddrama Romeo and Juliet yn niwedd y 1940au, ac yna serennodd mewn dwy ffilm a wnaed yng ngwledydd Prydain: Black Memory (1947) a gynhyrchwyd gan Oswald Mitchell (gyda Sid James) a A Gunman Has Escaped (1948) gan Richard M. Grey. Ceir copiau o'r ffilmiau hyn y Archifdy 'BFI National Archive', er bod rhannau o A Gunman Has Escaped wedi mynd ar goll.
Sos: Haf o Atal
Ffilm i blant gan y cyfarwyddwr Arne Lindtner Næss yw Sos: Haf o Atal a gyhoeddwyd yn 2008. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd SOS Svartskjær ac fe'i cynhyrchwyd yn Norwy; y cwmni cynhyrchu oedd Nordisk Film. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Norwyeg a hynny gan Arne Lindtner Næss a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Trond Bjerknæs.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Christian Rubeck a Bjørn Willberg Andersen. Mae'r ffilm Sos: Haf o Atal yn 84 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,050 o ffilmiau Norwyeg wedi gweld golau dydd. Sjur Aarthun oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arne Lindtner Næss nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Carreg-lefn
Pentref bychan yng ngogledd Ynys Môn yw Carreg-lefn   (weithiau Carreglefn neu (Y) Garreg(-)lefn). Mae'n bentref anghysbell sy'n gorwedd rhwng Llanfechell i'r gogledd-orllewin a glannau Llyn Alaw i'r de.