cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Gay Old Dog
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hobart Henley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gorllewin Rhisga
Cymuned ym mwrdeistref sirol Caerffili ydy Gorllewin Rhisga sy'n rhan o dref Rhisga.
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Pierre Bazy
Meddyg a llawfeddyg nodedig o Ffrainc oedd Pierre Bazy  (28 Mawrth 1853 – 22 Ionawr 1934). Roedd yn arbenigwr ar feddyginiaeth genhedlol. Cafodd ei eni yn Sainte-Croix-Volvestre, Ffrainc ac addysgwyd ef yn Toulouse. Bu farw ym Mharis.
Llanfair Caereinion
Pentref gwledig a chymuned ym Mhowys, Cymru, yw Llanfair Caereinion. Saif ar groesfan bwysig ar lôn yr A458, 18 km (11 milltir) i'r gogledd o'r Drenewydd. Mae'n gorwedd yn Nyffryn Banwy a rhed afon Banwy trwy'r pentref. Mae ganddo boblogaeth o 1,810 (2011).
Pierre Bazy
Gwobrau
Enillodd Pierre Bazy y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Llanfair Caereinion
Yn yr Oesoedd Canol Llanfair Caereinion oedd canolfan bwysicaf cantref Caereinion. Yn ôl y traddodiad, sefydlwyd Caereinion gan Einion Yrth, un o feibion Cunedda, ganol y 5g. Ceir hen fryngaer o'r enw Caereinion tua milltir o'r pentref. Roedd eglwys y pentref dan awdurdod Meifod a safai ym Mathrafal, prif lys brenhinoedd Teyrnas Powys, tua tair milltir a hanner i'r gogledd.
Yn fersiwn John Jones o Gellilyfdy o'r chwedl Hanes Taliesin, mae Gwion Bach, ymgnawdoliad cyntaf Taliesin Ben Beirdd, yn "fab gwreang o Lan Uair yn Kaer Einion ym Powys".
bawd|dim|Y pentref oddeutu 1885
Ym 1837 cafwyd terfysg fawr yn y plwyf pan ymosododd tlodion yr ardal ar Swyddog y Tlodion plwyf Llanfair Caereinion oherwydd cyfyngiadau Deddf Newydd y Tlodion a bu rhaid galw'r milisia lleol i mewn i adfer trefn.
Lleolir terminws gorllewinol Rheilffordd y Trallwng a Llanfair Caereinion yn y pentref, sy'n denu twristiaid o ganlyniad.
Africallagma pallidulum
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Africallagma pallidulum sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Africallagma.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Llanfair Caereinion
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Tywydd
Digwyddodd hwn ar ddydd Llun Awst 21, 1758. Ymddangosodd adroddiad ar y digwyddiad yn y London Chronicle ar Fedi 9-12 1758 ac mae W.T.R. Pryce yn sôn am y digwyddiad yn ei lyfr Samuel Roberts, Clock Maker. Mae'r gwynt mawr yn cael ei grybwyll Yn gywir efallai. ond roedd yn gyfnod o sychder hefyd. Dyma beth ddywedodd un o gyfoeswyr Samuel Roberts ar y pryd, sef William Bulkeley, Brynddu, Llanfechell, Môn 1758:
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Gwaseila
Mae gwasael neu wasael yn fath o ddiod alcoholaidd wedi'i wneud o gwrw neu seidr cynnes gyda sbeisys a arferid ei yfed rhwng y Nadolig a Gŵyl Ystwyll (6ed o Ionawr heddiw, 17fed o Ionawr cyn newid y calendr). Gwaseila ydy'r arferiad o fynd o dŷ i dŷ gan gario'r ffiol yn llawn o'r wasael a hynny tan ganu; ac a gysylltid gyda'r Fari Lwyd. Gall y gair hefyd olygu'r wledd, neu'r dathliad.
A Letter From Bataan
Ffilm bropoganda gan y cyfarwyddwr William H. Pine yw A Letter From Bataan a gyhoeddwyd yn 1942. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Gwaseila
Yn ôl yr hanesydd Robin Gwyndaf, fe all seremoni'r Fari Lwyd fod yn hen amrywiad ar yr hen arfer o waseila pryd yr ymgorfforwyd ynddi elfen o gwlt ceffyl. Arferid gwaseila ar wyliau penodol, megis Calan Gaeaf, Y Nadolig, Nos Ystwyll, Gŵyl Fair y Canhwyllau a Chalan Mai.
A Letter From Bataan
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Susan Hayward, Joe Sawyer, Richard Arlen a Jimmy Lydon. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Gwaseila
Yng Ngwlad yr Haf mae'r traddodiad o 'waseilio'r Berllan' yn parhau hyd heddiw, sef mintai'n canu i goed afalau, er mwyn iddynt ddwyn ffrwyth yn y gwanwyn. Ceir nifer o gemau'n ymwneud ag afalau yn ystod dathliadau Calan Gaeaf e.e. 'twco fale', sy'n cryfhau gwreiddiau Celtaidd y ddefod hon. Yn ystod y seremoni yn y berllan falau, byddai Brenin a Brenhines y pentref yn arwain y fintai i'r berllan, yn trochi darn o fara wedi'i grasu mewn seidr cynnes ac yn ei roi yng nghanghennau un o'r coed er mwyn dennu ysbrydion da. Tolltir gweddill y seidr o amgylch bonyn y goeden er mwyn diarddel yr ysbrydion drwg - a gwneir sŵn clecian uchel (defnyddir gynnau heddiw!) fel symbol ohonynt yn ffoi. Yna, dawnsia'r fintai o amgylch y coed gan eu serenadau. Mae dawnsio fel hyn o amgylch y pren yn cysylltu gyda'r hen arferiad o ddawnsio o amgylch y Fedwen Fai. Mae'r cysylltiad gyda'r afallen yn cael ei gryfhau yng Ngeiriadur Thomas Lloyd, Plas Power pan mae'n diffinio'r wasael fel: 'powlen o ddiod a wnaed o afal, cwrw a siwgwr.'
A Letter From Bataan
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1942. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Casablanca sy’n glasur o ffilm Americanaidd am ramant a rhyfel, gan y cyfarwyddwr ffilm Michael Curtiz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gwaseila
Roedd ffiol y wasail yn arbennig o hardd a chedwir llawer o rai traddodiadol yn Sain Ffagan, wedi'u haddurno â dolenni cylchog a rhubannau.
Geirdarddiad
Tarddiad y gair, mae'n debyg, yw "Wassail" (neu 'iechyd da'!) yn Saesneg, ond mae'r ddefod Geltaidd hon yn llawer hŷn na'r gair. Mae'r gair yn ymddangos gyntaf mewn Cymraeg ysgrifenedig yn 1592 yng ngwaith Siôn Dafydd Rhys.
A Letter From Bataan
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William H Pine ar 15 Chwefror 1896.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William H. Pine nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
David Moyes
Cyn chwaraewr a rheolwr Albannaidd yw David William Moyes (ganwyd 25 Ebrill, 1963). Cyhoeddwyd ym mis Mai 2013 mai Moyes fyddai'n olynu Syr Alex Ferguson fel rheolwr Manchester United yng Ngorffennaf 2013. Mae Moyes wedi rheoli Everton a Preston North End.
Paul Ehrlich
Meddyg, biolegydd, dyfeisiwr a imiwnolegydd nodedig o'r Almaen oedd Paul Ehrlich (14 Mawrth 1854 - 20 Awst 1915). Roedd yn bosib diagnosio llawer o glefydau gwaed o ganlyniad i'w ymchwil. Cafodd ei eni yn Strzelin, Yr Almaen ac addysgwyd ef yn Prifysgolion Breslau, Strasbourg, Freiburg im Breisgau a Leipzig. Bu farw yn Bad Homburg vor der Höhe.
Gwobrau
Enillodd Paul Ehrlich y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Henriëtte Ronner-Knip
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Amsterdam, Gwlad Belg oedd Henriëtte Ronner-Knip (31 Mai 1821 – 2 Mawrth 1909).
Enw'i thad oedd Joseph August Knip a'i mam oedd Pauline Rifer de Courcelles.
Bu farw yn Ixelles ar 2 Mawrth 1909.
Salomos Dom
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Axel Breidahl yw Salomos Dom a gyhoeddwyd yn 1914. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Axel Breidahl.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Axel Breidahl. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1914. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Cabiria sef ffilm epig am ryfel o’r Eidal gan Giovanni Pastrone. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Axel Breidahl ar 30 Ionawr 1876 yn Denmarc.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Axel Breidahl nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Carn Ghriogair (copa gogleddol)
Mae Carn Ghriogair (copa gogleddol) yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Albyn i Monadh Liath yn Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Entrega Inmediata
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Miguel M. Delgado yw Entrega Inmediata a gyhoeddwyd yn 1963. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Jaimec.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Cantinflas, Claudio Brook, Fanny Cano, Francisco Reiguera, Guillermo Rivas, Emma Roldán, Ramón Valdés a Julián de Meriche. Mae'r ffilm Entrega Inmediata yn 110 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1963. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd From Russia with Love sef yr ail ffilm yn y gyfres James Bond...... Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Gabriel Figueroa oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Jorge Bustos sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Coedfrwynen Eirwen
Mae'n tyfu'n araf iawn - a hynny ar bridd da, cyfoethog, mewn bob math o amrywiaeth o ran gwlybaniaeth eu cynefin; mae i'w ganfod yn aml mewn gwlyptiroedd. Mae'r planhigyn yn ddeurywiol ac mae'r dail yn fytholwyrdd.
Entrega Inmediata
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Miguel M Delgado ar 17 Mai 1905 yn Ninas Mecsico a bu farw yn yr un ardal ar 1 Tachwedd 1967.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Miguel M. Delgado nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
His Tiger Wife
Y prif actor yn y ffilm hon yw Adolphe Menjou. Mae'r ffilm His Tiger Wife yn 50 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1928. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Circus ffilm gomedi, fud, Americanaidd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Alyson Shaffer sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hobart Henley ar 23 Tachwedd 1887 yn Louisville a bu farw yn Beverly Hills ar 7 Tachwedd 1990. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hobart Henley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Et Ord Om Aids
Ffilm ddogfen yw Et Ord Om Aids a gyhoeddwyd yn 1986. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1986. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Aliens sef ffilm wyddonias llawn arswyd a chyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Malraux (Y Meddwl Modern)
Cyfrol am y meddylwir Ffrengig André Malraux gan Paul Birt yw Cyfres y Meddwl Modern: Malraux. Gwasg Gee a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1980. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Yoga: a Road to Happiness
Mae'r ffilm Yoga: a Road to Happiness yn 90 munud o hyd.
Malraux (Y Meddwl Modern)
Disgrifiad byr
Rhan o gyfres o lyfrau sy'n dehongli gwaith rhai o feddylwyr arwyddocaol y cyfnod modern.
Yoga: a Road to Happiness
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1975. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd One Flew Over the Cuckoo's Nest sef ffilm gan Milos Forman am ysbyty meddwl. Dirk Brüel oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Hagen Hasselbalch sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Malraux (Y Meddwl Modern)
Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle
Yoga: a Road to Happiness
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hagen Hasselbalch ar 1 Hydref 1915 yn Copenhagen.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hagen Hasselbalch nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Archdale, Gogledd Carolina
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Archdale, gan gynnwys:
The Fuller Brush Man
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr S. Sylvan Simon yw The Fuller Brush Man a gyhoeddwyd yn 1948. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Devery Freeman a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Heinz Eric Roemheld. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Janet Blair a Red Skelton. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm S Sylvan Simon ar 9 Mawrth 1910 yn Chicago a bu farw yn Beverly Hills ar 5 Tachwedd 1987.
Fy Hanes I
Cyfrol gan John Davies yw Fy Hanes I a gyhoeddwyd yn 2014 gan Y Lolfa. Man cyhoeddi: Tal-y-bont, Cymru.
Hunangofiant yr hanesydd John Davies, Bwlch-llan, yw hon. Dyma gyfrol ddadlennol am Gymro a gyfrannodd lawer tuag at ein gwybodaeth a'n diddordeb yn hanes ein gwlad - awdur Hanes Cymru ac un o olygyddion Gwyddoniadur Cymru.
Botwm Crys yn cadw lle
Brwydr Maes Stoke
Lleolwyd maes y gad ychydig i'r de o bentref bychan East Stoke, yn Swydd Nottingham.
Barbed gwarfelyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Barbed gwarfelyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: barbedau gwarfelyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Megalaima pulcherrima; yr enw Saesneg arno yw Golden-naped barbet. Mae'n perthyn i deulu'r Barbedau (Lladin: Capitonidae) sydd yn urdd y Piciformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. pulcherrima, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
Teulu
Mae'r barbed gwarfelyn yn perthyn i deulu'r Barbedau (Lladin: Capitonidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Dan Gwmwl Du
Dyma bedwaredd nofel yr awdur o Fôn. Unwaith yn rhagor, mae'r ditectif pengaled Jeff Evans ynghlwm ag achos cyffrous a pheryglus, a'r thema y tro hwn yw masnachu pobol.
Un o Fangor yw John Alwyn Griffiths yn wreiddiol, a bu'n heddwas hyd ddiwedd 2008. Cyn ymddeol roedd yn bennaeth ar Adran Dwyll Heddlu Gogledd Cymru. Cyhoeddodd ei hunangofiant, Pleserau'r Plismon, yn 2011 a'i nofel gyntaf, Dan yr Wyneb, yn 2012 a Dan Ddylanwad yn 2013.
Botwm Crys yn cadw lle
Coedfrwynen welw
Planhigyn blodeuol lluosflwydd a monocotyledon sy'n edrych yn debyg i wair yw Coedfrwynen welw sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Juncaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Luzula pallidula a'r enw Saesneg yw Fen wood-rush. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Coedfrwynen Welw.
Emergency Hospital
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Lee Sholem yw Emergency Hospital a gyhoeddwyd yn 1956. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Paul Dunlap.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Walter Reed. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1956. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Searchers sy’n ffilm bropoganda gwrth-frodorion America gan y cowbois gwyn, gan y cyfarwyddwr ffilm John Ford. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lee Sholem ar 25 Mai 1913 ym Mharis, Illinois a bu farw yn Los Angeles ar 23 Chwefror 1975.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lee Sholem nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Africallagma pseudelongatum
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Africallagma pseudelongatum sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Africallagma. Ei diriogaeth yw rhannau o Affrica.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Med Prins Wilhelm På Afrikanska Jaktstigar
Ffilm fud (heb sain) a ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Prince Wilhelm Duke of Södermanland yw Med Prins Wilhelm På Afrikanska Jaktstigar a gyhoeddwyd yn 1922. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Lleolwyd y stori yn yr Aifft.
Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1922. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Häxan sef ffilm ddogfen ar wrachyddiaeth gan Benjamin Christensen. Oscar Olsson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Prince Wilhelm, Duke of Södermanland nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gorddwr
Cwmwd yn Nheyrnas Powys oedd Cwmwd Gorddwr. Gorweddai yn ne-ddwyrain y deyrnas (gogledd Powys heddiw) yn union ar y ffin â Lloegr. Pan ymrannwyd teyrnas Powys ddiwedd y 12g, daeth yn rhan o dywysogaeth Powys Wenwynwyn.
Gorweddai'r cwmwd ar y ffin rhwng teyrnas Powys a Swydd Amwythig yn Lloegr i'r dwyrain. Yng Nghymru, ffiniai â chymydau Deuddwr, Ystrad Marchell a'r Llannerch Hudol i'r gorllewin a rhan o gantref Cedewain i'r de. Cawsai ei enwi yn gwmwd Gorddwr am ei fod yn gorwedd i'r dwyrain o afon Hafren (gor yn yr ystyr "dros").
Rhimyn o gwmwd ydoedd, yn rhedeg o'r de i'r gogledd, gyda bryn Cefn Digoll (Long Mountain) yn dominyddu ei dirwedd. Roedd ei trefi bychain canoloesol yn cynnwys Treberfedd, Trewern a Trelystan.
Chwareodd ei ran yn hanes Harri Tudur. Glaniodd Harri yn Sir Benfro ar 7 Awst 1485 gyda byddin fechan o Lancastriaid alltud a Ffrancod, efallai tua 2,000 i gyd. Teithiodd tua'r gogledd-ddwyrain yn hytrach na'n uniongyrchol tua'r dwyrain, a ger Cefn Digoll yng nghwmwd Gorddwr ymunodd nifer sylweddol o Gymry â'i fyddin: llu o dde-orllewin Cymru dan Rhys ap Thomas, gwŷr Gwent a Morgannwg dan yr Herbertiaid a gwŷr o ogledd Cymru dan William Griffith o'r Penrhyn. Erbyn hyn roedd ganddo fyddin o tua 5,000. Aeth yn ei flaen i drechu Rhisiart III o Loegr ar Faes Bosworth.
Batman (ffilm 1989)
Ffilm gan Tim Burton sy'n serennu Michael Keaton a Jack Nicholson yw Batman (1989).
Anthony Carlisle
Meddyg a llawfeddyg nodedig o'r Deyrnas Unedig oedd Anthony Carlisle  (8 Chwefror 1768 - 2 Tachwedd 1840). Cynorthwyodd i ddarganfod electrolysis ac yr oedd yn llawfeddyg i Frenin Siôr IV. Cafodd ei eni yn Stillington, Swydd Durham, Y Deyrnas Unedig ac addysgwyd ef yn Llundain. Bu farw yn Llundain.
Gwobrau
Enillodd Anthony Carlisle y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Marx (Y Meddwl Modern)
Cyfrol am yr athronydd gwleidyddol Almaenig Karl Marx gan Howard Williams yw Cyfres y Meddwl Modern: Marx. Gwasg Gee a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1980. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Rhan o gyfres o lyfrau sy'n dehongli gwaith rhai o feddylwyr arwyddocaol y cyfnod modern.
Botwm Crys yn cadw lle
Esgid
250px|de|bawd|Esgidiau
Dilledyn sydd yn gael ei wisgo er mwyn amddiffyn y droed ydy esgid. Mae'r droed yn cynnwys mwy o esgyrn nag unrhyw darn arall o'r corff. Dim ond yn ddiweddar mae rhan fwyaf o boblogaeth y byd wedi dechrau gwisgo esgidiau, yn bennaf oherwydd nad oeddynt yn gallu eu fforddio. Mae esgidiau wedi newid a datblygu llawer dros y canrifoedd.
Gelwir crefftwr sy'n gwneud a thrwsio esgidiau yn grydd.
Coedfrwynen flewog
Planhigyn blodeuol lluosflwydd a monocotyledon sy'n edrych yn debyg i wair yw Coedfrwynen flewog sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Juncaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Luzula pilosa a'r enw Saesneg yw Hairy wood-rush. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Coedfrwynen Flewog, Brwynen Flewog, Brwynen Flewog Lydanddail, Brwynen Flewog Lleiaf, Gwelltfrwyn Blewog.
Mae'n tyfu'n araf iawn - a hynny ar bridd da, cyfoethog, mewn bob math o amrywiaeth o ran gwlybaniaeth eu cynefin; mae i'w ganfod yn aml mewn gwlyptiroedd. Mae'r planhigyn yn ddeurywiol ac mae'r dail yn fytholwyrdd.
Africallagma rubristigma
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Africallagma rubristigma sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Africallagma.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Cnocell yddfgoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cnocell yddfgoch (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cnocellau gyddfgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Campephilus rubricollis; yr enw Saesneg arno yw Red-necked woodpecker. Mae'n perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: Picidae) sydd yn urdd y Piciformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. rubricollis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r cnocell yddfgoch yn perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: Picidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Louis de Jaucourt
Meddyg, athronydd, awdur nodedig o Ffrainc oedd Louis de Jaucourt (16 Medi 1704 - 3 Chwefror 1779). Roedd yn ysgrifennwr brwd ac fe luniodd dros 18,000 o erthyglau meddygol a gwyddonol. Cafodd ei eni yn Paris, Ffrainc ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Caergrawnt. Bu farw yn Compiègne.
Gwobrau
Enillodd Louis de Jaucourt y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Francisco Méndez Álvaro
Meddyg, gwleidydd, awdur nodedig o Sbaen oedd Francisco Méndez Álvaro (27 Gorffennaf 1806 - 19 Rhagfyr 1883). Llawfeddyg ydoedd, ac ef oedd Maer Madrid ym 1843. Cafodd ei eni yn Pajares de Adaja, Sbaen ac addysgwyd ef yn Madrid. Bu farw yn Madrid.
1 CC
2g CC - 1g CC - 1g
Francisco Méndez Álvaro
Gwobrau
Enillodd Francisco Méndez Álvaro y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
1 CC
50au CC 40au CC 30au CC 20au CC 10au CC - 0au CC - 0au 10au 20au 30au 40au
6 CC 5 CC 4 CC 3 CC 2 CC - 1 CC - 1 2 3 4 5
Hwyaden ddanheddog
Mae'r Hwyaden ddanheddog  (Mergus merganser) yn hwyaden fawr sy'n eithaf cyffredin ar afonydd a llynnoedd ar draws Ewrop, gogledd Asia a Gogledd America.
Mae nifer o is-rywogaethau:
Mae'r Hwyaden ddanheddog yn defnyddio tyllau mewn coed, yn agos i lan llyn neu afon, i nythu. Pysgod yw'r prif fwyd, ac maent yn eu dal trwy nofio ar eu holau o dan y dŵr. Mae ganddynt "ddannedd" ar hyd ymyl y pig sy'n ei gwneud yn haws iddynt ddal gafael ar bysgodyn, ac o hyn y daw'r enw. Gallant hefyd fwyta creaduriaid bychain eraill, ac mae'r cywion yn bwyta pryfed yn bennaf. Mae'r Hwyaden ddanheddog yn aderyn mudol yng Ngogledd America a gogledd Ewrop ac Asia, yn symud tua'r de i aeafu. Yng ngorllewin Ewrop mae'n aros yn ei unfan trwy'r flwyddyn, er eu bod yn aml yn symud i lawr yr afon tua'r aber yn y gaeaf.
Gellir adnabod y ceiliog yn hawdd, gyda'i ben du a'r rhan fwyaf o'r corff yn wyn. Mae'n rhaid bod yn fwy gofalus i wahaniaethu rhwng yr iâr a iâr Hwyaden frongoch, gan fod y ddwy yn llwyd gyda pen browngoch. Ffordd dda i wahaniaethu rhyngddynt yw edrych ar y gwddf. Ar yr Hwyaden ddanheddog mae'r lliw browngoch yn gorffen mewn llinell syth, gyda lliw llwyd y corff oddi tano. Ar iâr Hwyaden Frongoch mae'r lliw browngoch yn ymdoddi'n raddol i'r lliw llwyd. Mae'r Hwyaden ddanheddog hefyd yn aderyn mwy o dipyn.
Free Love
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Hobart Henley yw Free Love a gyhoeddwyd yn 1930. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Edwin H. Knopf.
Hawes
Pentref a phlwyf sifil yng Ngogledd Swydd Efrog, Swydd Efrog a'r Humber, Lloegr, ydy Hawes. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Richmondshire. Mae Afon Ure i'r gogledd o'r pentref yn atyniad i dwristiaid ym Mharc Cenedlaethol Dyffrynnoedd Swydd Efrog.
Free Love
Y prif actor yn y ffilm hon yw Conrad Nagel. Mae'r ffilm Free Love yn 70 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1930. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All Quiet on the Western Front ffilm Almaenig, Ffraneg a Saesneg gan Lewis Milestone a Nate Watt. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Hal Mohr oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Hawes
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,137. Yn ogystal â phentref Hawes ei hun, mae'r plwyf sifil yn cynnwys pentrefan Gayle.
Free Love
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hobart Henley ar 23 Tachwedd 1887 yn Louisville a bu farw yn Beverly Hills ar 7 Tachwedd 1990. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
L'abbesse De Castro
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Armando Crispino yw L'abbesse De Castro a gyhoeddwyd yn 1974. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Armando Crispino a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Carlo Savina.
Free Love
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hobart Henley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
L'abbesse De Castro
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ida Galli, Barbara Bouchet, Antonio Cantafora, Attilio Dottesio, Ciro Ippolito, Goffredo Unger, Mara Venier, Patrizia Valturri, Franca Lumachi, Franca Scagnetti, Giancarlo Maestri, Jole Fierro, Luciana Turina, Marcello Tusco, Pier Paolo Capponi, Serena Spaziani a Stefano Oppedisano. Mae'r ffilm L'abbesse De Castro yn 102 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1974. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather Part II sef rhan dau y gyfres Americanaidd boblogaidd gan Francis Ford Coppola. Gábor Pogány oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Carlo Reali sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Armando Crispino ar 18 Hydref 1924 yn Biella a bu farw yn Rhufain ar 17 Mehefin 2003. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1965 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Creag Liath
Mae Creag Liath yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Albyn i Monadh Liath yn Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd ar y copa.
L'abbesse De Castro
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Armando Crispino nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Creag Liath
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Graham, a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
Death By Design
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Sue Williams yw Death By Design a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Paul Brill. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Creag Liath
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Saint-Pierre-et-Miquelon
Ynysoedd sy'n un o diriogaethau tramor Ffrainc yng ngogledd Môr Iwerydd yw Saint-Pierre-et-Miquelon, Safant 25 km oddi ar arfordir Canada. Ar un adeg, roeddynt yn département d'outre-mer; ers 1985 mae ganddynt y statws o collectivité territoriale.
Death By Design
Mae'r ffilm Death By Design yn 73 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Sam Shinn oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Saint-Pierre-et-Miquelon
Mae tair prif ynys: Saint-Pierre, y leiaf o'r tair ond yr un lle mae 90% o'r boblogaeth yn byw, Miquelon, a Langlade. Ers y 18g, mae penrhyn tywodlyd yn cysylltu'r ddwy olaf.
Cafodd ynys Saint-Pierre ei henw gan y fforiwr Jacques Cartier yn 1536. Yn yr 16g, defnyddid yr ynysoedd gan bysgotwyr o Normandi, Gwlad y Basg a Llydaw. Erbyn cyfrifiad 1999, roedd y boblogaeth yn 6,316, gyda 5,618 o'r rhain ar Saint-Pierre.
bawd|dim|245px|Yr ynysoedd a rhan o Ganada
Death By Design
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sue Williams nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Geal-charn Beag
Mae Geal-charn Beag yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Albyn i Monadh Liath yn Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
José Gómez Ocaña
Meddyg nodedig o Sbaen oedd José Gómez Ocaña (1860 - 16 Gorffennaf 1919). Meddyg Sbaeneg ydoedd ac fe arloesodd yr ymchwil arbrofol ynghylch canolfannau optegol yn y freithell ymenyddol. Cafodd ei eni yn Málaga, Sbaen yn 1860 ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Granada. Bu farw ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Granada. Bu farw yn Madrid.
Gwobrau
Enillodd José Gómez Ocaña y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
The King's Whore
Ffilm ddrama a seiliwyd ar nofel gan y cyfarwyddwr Axel Corti yw The King's Whore a gyhoeddwyd yn 1990. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd La Putain du roi ac fe’i cynhyrchwyd yn yr Eidal, Ffrainc a'r Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn yr Eidal a chafodd ei ffilmio ym Mharis. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Axel Corti a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Gabriel Yared.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Timothy Dalton, William Berger, Valeria Golino, Lea Padovani, Arnoldo Foà, Anna Bonaiuto, Margaret Tyzack, Paul Crauchet, Venantino Venantini, Feodor Chaliapin Jr., Friedrich von Thun, Stéphane Freiss, Robin Renucci, Dominique Marcas, Marne Maitland, Ugo Fangareggi, Elisabeth Kasza, Luigi Bonos, Paolo Paoloni, Salvatore Billa ac Eleanor David.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1990. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pretty Woman sef un o ffilmiau mwyaf llwyddiannus Disney gan ddod ag incwm o hanner biliwn o ddoleri i’r cwmni. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Gernot Roll oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Axel Corti ar 7 Mai 1933 yn Boulogne-Billancourt a bu farw yn Oberndorf bei Salzburg ar 4 Ebrill 1994.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Axel Corti nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hoci iâ
Math o chwarae yw hoci iâ, sy'n boblogaidd yn enwedig mewn gwledydd fel Canada, Rwsia, Sweden a'r Ffindir. Cynghrair Hoci Genedlaethol (NHL) Gogledd America yw'r gynghrair hoci iâ bwysicaf yn y byd, gyda thimau o Ganada ac o'r UDA. Bellach nid oes llawer o hoci iâ yng Nghymru nag yng ngwledydd Prydain, ond chwaraeai Steve Thomas yn yr NHL rhwng 1984 a 2004. Chwaraewr arall o Gymru a wnaeth ei farc yn yr Amerig oedd Cy Thomas. Mae hoci iâ yn perthyn i deulu campau hoci ac yn amrywiaeth boblogaidd i'r gamp. Yn Nghanada a'r Unol Daleithiau cyfeirir at hoci iâ yn syml fel "hockey" gan ystyried mae dyna'r gamp arfer i'r enw.
bawd|dim|Hoci iâ; 2008
The Legend of the Reno Brothers
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Africallagma sapphirinum
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Africallagma sapphirinum sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Africallagma.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Lucia Jirgal
Fe'i ganed yn Fienna a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Awstria.
Bu farw yn Fienna.
Bröllopsdagen
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Kenne Fant yw Bröllopsdagen a gyhoeddwyd yn 1960. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Bröllopsdagen ac fe’i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Lars Berglund a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Lennart Fors.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Max von Sydow, Bibi Andersson ac Allan Edwall. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1960. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Psycho sy’n ffilm llawn arswyd a dirgelwch gan feistr y genre yma, Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Max Wilén oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Carl-Olov Skeppstedt sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Kenne Fant ar 1 Ionawr 1923 yn Strängnäs a bu farw yn Sweden ar 3 Medi 1976.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kenne Fant nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Barbed amryliw Asia
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Barbed amryliw Asia (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: barbedau amryliw Asia) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Megalaima rafflesii; yr enw Saesneg arno yw Many-coloured barbet. Mae'n perthyn i deulu'r Barbedau (Lladin: Capitonidae) sydd yn urdd y Piciformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. rafflesii, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r barbed amryliw Asia yn perthyn i deulu'r Barbedau (Lladin: Capitonidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
His Buddy's Wife
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Tom Terriss yw His Buddy's Wife a gyhoeddwyd yn 1925. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1925. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Gold Rush sef ffilm gomedi Americanaidd am Klondike gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tom Terriss ar 28 Medi 1872 yn Llundain a bu farw yn Ninas Efrog Newydd ar 29 Mehefin 2007. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tom Terriss nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sierra Stranger
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Barton MacLane a Howard Duff. Mae'r ffilm Sierra Stranger yn 74 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1957. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Bridge on the River Kwai sy’n ffilm ryfel llawn propaganda a wnaed yn America-Lloegr, gan y cyfarwyddwr ffilm David Lean. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Sam Leavitt oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lee Sholem ar 25 Mai 1913 ym Mharis, Illinois a bu farw yn Los Angeles ar 23 Chwefror 1975.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lee Sholem nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Betal Din Skat Med Glæde
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Hagen Hasselbalch yw Betal Din Skat Med Glæde a gyhoeddwyd yn 1945. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Hagen Hasselbalch.
Stokesley
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,757.
Betal Din Skat Med Glæde
Y prif actor yn y ffilm hon yw Viggo Brodthagen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1945. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anchors Aweigh ffilm ysgafn, fflyffi ar ffurf miwsigal gyda Fran Sinatra, gan y cyfarwyddwr ffilm George Sidney. Ib Dam oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hagen Hasselbalch ar 1 Hydref 1915 yn Copenhagen. Mae ganddo o leiaf 6 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hagen Hasselbalch nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ito – a Diary of An Urban Priest
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Pirjo Honkasalo yw Ito – a Diary of An Urban Priest a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn y Ffindir.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Plato Township, Illinois
Treflan yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Ito – a Diary of An Urban Priest
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pirjo Honkasalo ar 22 Chwefror 1947 yn Helsinki. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1970 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Plato Township, Illinois
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Plato Township, gan gynnwys:
Ito – a Diary of An Urban Priest
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Pirjo Honkasalo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Studio Ghibli
bawd|Logo'r cwmni 200px|de|bawd|Amgueddfa Ghibli yn Tokyo. Stiwdio animeiddiad Siapaneg ydy Studio Ghibli (スタジオジブリ - Sutajio Jiburi). Mae logo'r cwmni yn cynnwys llun o'r cymeriad Totoro - o'r ffilm My Neighbor Totoro. Sefydlwyd y stiwdio yn 1985 gan Hayao Miyazaki ac Isao Takahata. Mae pencadlys y cwmni yn ninas Koganei, Tokyo. Yn 2002 enillodd Spirited Away Gwobr Academi am Ffilm Animeiddio Gorau; yr unig ffilm allan o'r byd Saesneg i erioed gwneud hyn.
Mary Cecilia Bailly
Lleian ac arlunydd benywaidd a anwyd yn Mackinac County, Unol Daleithiau America oedd Mary Cecilia Bailly (2 Mehefin 1815 – 2 Awst 1898). Ymysg eraill, bu'n aelod o: Sisters of Providence of Saint Mary-of-the-Woods.
Enw'i thad oedd Joseph Bailly.
Bu farw yn Terre Haute ar 2 Awst 1898.
Charles Octavius Swinnerton Morgan
Roedd Charles Octavius Swinnerton Morgan (15 Medi 1803 – 5 Awst 1888), yn Aelod Seneddol Ceidwadol Cymreig a chynrychiolodd Sir Fynwy yn Senedd Prydain Fawr am 33 o flynyddoedd rhwng 1841 a 1874; er hynny nid fel gwleidydd mae'n cael ei gofio'n bennaf ond fel hanesydd, hynafiaethydd a chymwynaswr i'r Amgueddfa Brydeinig.
Bywyd Personol
Ganwyd Morgan yn Nhŷ Tredegar, Casnewydd yn bedwerydd fab i Syr Charles Gould Morgan, 2il Farwnnig a Mary Magdelen (née Stoney) ei wraig. Brodyr iddo oedd Charles Morgan, Barwn Cyntaf Tredegar. roedd yn ewythr i Charles Rodney Morgan, Frederick Courtenay Morgan a Godfrey Charles Morgan
Cafodd ei addysgu yn Ysgol Westminster a choleg Eglwys Crist, Rhydychen lle graddiodd BA ym 1825 ac MA ym 1832.
Roedd yn dibriod.
Gyrfa Wleidyddol
Gwasanaethodd Morgan fel Aelod Seneddol Ceidwadol Sir Fynwy rhwng 1841 a 1874. Roedd bob amser yn Dori pybyr, yn pleidleisio gyda'i blaid yn ddieithriad; roedd yn erbyn diddymu'r Deddfau Yd, yn erbyn y Mesur Rhyddhad Catholig ac yn gwrthwynebu datgysylltu'r Eglwys Gwladol yng Nghymru a'r Iwerddon. Yn etholiad 1874 ildiodd ei sedd i'w nai a'i gyd Dori, Frederick Courtenay Morgan
Hynafiaethydd
chwith|bawd|Cloc galiwn, rhodd Morgan i'r Amgueddfa Brydeinig Roedd Morgan yn Gymrawd Cymdeithas Hynafiaethwyr Llundain, yn Gymrawd y Gymdeithas Frenhinol a llywydd y Sefydliad Archeolegol. Gwasanaethodd fel is lywydd Cymdeithas yr Hynafiaethwyr fwy nag unwaith a gwasanaethodd fel llywydd Cymdeithas Hynafiaethau Cymru1857-1858.
Roedd gan Morgan casgliad mawr o hynafolion yn ei dy The Friars, Casnewydd gan gynnwys pulpud Tuduraidd o'r hwn yr oedd yn aml yn pregethu i gynulleidfa o'i weision, morynion a gweithwyr yr ystâd.
Roedd yn gasglwr brwd o hynafolion mecanyddol megis cloeon, oriorau, offerynnau seryddol, ac awtomata gan gynnwys galiwn mecanyddol goreurog a roddodd i'r Amgueddfa Brydeinig.
Roedd ganddo gasgliad helaeth o fodrwyon esgobion a chasgliad o lwyau. Ar ôl ei farwolaeth cyflwynwyd rhan helaeth o'r casgliad i'r Amgueddfa Brydeinig trwy ei ewyllys. Mae ei gasgliadau o ddogfennau hynafiaethol, a'i gyfieithiadau i'r Saesneg o farddoniaeth Cymraeg yn cael eu cadw yn y Llyfrgell Genedlaethol.
Cyhoeddiadau
Ysgrifennodd yn helaeth i gylchgronau am yr hynafiaethau a chyhoeddodd nifer o daflenni a llyfrynnau ar y pwnc gan gynnwys:
Marwolaeth
Bu farw yn ei gartref the Friars o apoplecsi yn 84 oed. Rhoddwyd ei weddillion i orwedd ym meddrod y teulu yn Eglwys St Basil ym Masaleg yn Sir Fynwy. Codwyd tabledi coffa efydd iddo yn eglwysi St Woollos, Casnewydd ac Eglwys Basaleg.
Saahasam
Ffilm llawn cyffro am ladrata yw Saahasam a gyhoeddwyd yn 2015. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd சாகசம் ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg a hynny gan Thyagarajan a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan S. Thaman.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd. Shaji Kumar oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cornelius Ryan
Newyddiadurwr ac awdur o Wyddel oedd Cornelius Ryan (5 Mehefin 1920 – 23 Tachwedd 1974). Roedd yn ohebydd rhyfel yn ystod yr Ail Ryfel Byd ac yn enwog am ei hanesion milwrol o'r rhyfel hwnnw: The Longest Day (1959), am Ddydd D; The Last Battle (1965), am Frwydr Berlin; ac A Bridge Too Far (1974), am Ymgyrch Market Garden.
Saint-Pol
Gallai Saint-Pol gyfeirio at:
L'etrusco Uccide Ancora
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Armando Crispino yw L'etrusco Uccide Ancora a gyhoeddwyd yn 1972. Fe'i cynhyrchwyd gan Artur Brauner yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Armando Crispino a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Riz Ortolani. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Samantha Eggar, Nadja Tiller, Horst Frank, John Marley, Alex Cord, Carla Mancini, Mario Maranzana, Carla Brait, Carlo De Mejo, Daniela Surina, Enzo Cerusico, Enzo Tarascio, Rodolfo Bigotti, Rosita Toros a Vladan Holec. Mae'r ffilm L'etrusco Uccide Ancora yn 101 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. Erico Menczer oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Alberto Gallitti sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Armando Crispino ar 18 Hydref 1924 yn Biella a bu farw yn Rhufain ar 17 Mehefin 2003. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1965 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Armando Crispino nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cefn Digoll
Bryn 381 m yng ngogledd-ddwyrain Powys yw Cefn Digoll neu Mynydd Digoll (Saesneg: Long Mountain). Saif rhwng afon Hafren a'r ffin â Swydd Amwythig yn Lloegr. Yn yr Oesoedd Canol bu'n rhan o gwmwd Gorddwr, a oedd yn rhan o deyrnas Powys.
bawd|dim|320px|Lleoliad Cefn Digoll, ger y Trallwng
Hanes
Rhedai ffordd Rufeinig ar hyd y bryn hir.
Bu'n fan allweddol iawn yn hanes Harri Tudur. Glaniodd Harri yn Sir Benfro ar 7 Awst 1485 gyda byddin fechan o Lancastriaid alltud a Ffrancod, efallai tua 2,000 i gyd. Teithiodd tua'r gogledd-ddwyrain yn hytrach na'n uniongyrchol tua'r dwyrain, a ger Cefn Digoll ymunodd nifer sylweddol o Gymry â'i fyddin: llu o dde-orllewin Cymru dan Rhys ap Thomas, gwŷr Gwent a Morgannwg dan yr Herbertiaid a gwŷr o ogledd Cymru dan William Griffith o'r Penrhyn. Erbyn hyn roedd ganddo fyddin o tua 5,000. Aeth yn ei flaen i drechu Rhisiart II o Loegr ar Faes Bosworth.
Dala'r Slac yn Dynn
Hunangofiant y chwaraewr rygbi John Davies ganddo ef ei hun a Wyn Gruffydd yw Dala'r Slac yn Dynn a gyhoeddwyd yn 2013 gan Y Lolfa. Man cyhoeddi: Tal-y-bont, Cymru.
Hunangofiant y chwaraewr rygbi chwedlonol John Davies, wedi ei gydysgrifennu gan Wyn Gruffydd, y sylwebydd rygbi. Bu John yn un o gewri rheng flaen Castell-nedd a Llanelli am flynyddoedd lawer; enillodd 34 cap i Gymru, ac mae'n cael ei gydnabod fel un o chwaraewyr caletaf a mwyaf cyson y gêm dros yr ugain mlynedd diwethaf.
Pan drodd y gêm yn broffesiynol cafodd gynigion gan glybiau ar draws Ewrop, a dewisodd Richmond yn y pen draw, gan orfod gwneud penderfyniadau anodd iawn yn sgil hynny. Dychwelodd i Gymru ac at y Scarlets wedyn, a oedd yn dân ar groen ambell un a arferai ei gefnogi yng nghrys du Castell-nedd. Wedi gyrfa ar y lefel uchaf, ac ar ôl pedair blynedd ar bymtheg i ffwrdd, fe ddychwelodd John i Glwb Rygbi Crymych. Dyrchafwyd y clwb i Adran 3 y Gorllewin yn 2008 gyda John yn ôl yn y rheng flaen, ac fei gwnaed yn gapten y clwb yn nhymor 2012/13. Ac yntau'n dathlu 27 mlynedd o chwarae, sicrhaodd ddyrchafiad y clwb i Adran 1 ar gyfer tymor 2013/14.
Thomas Morgan (AS bu farw 1565)
Roedd Syr Thomas Morgan (tua 1509 - 5 Mehefin, 1565) yn Filwr ac yn Aelod Seneddol Cymreig.
Dala'r Slac yn Dynn
Botwm Crys yn cadw lle
Thomas Morgan (AS bu farw 1565)
Roedd yn fab hynaf Syr William Morgan, Pencoed, Sir Fynwy a Florence, merch Syr Giles Brydges o Coberley, Swydd Gaerloyw. Roedd yn frawd i Giles Morgan AS Bwrdeistrefi Sir Fynwy
Ym 1530 ymddangosodd gyda'i dad a'i frawd o flaen Cyngor Cymru a'r Gororau ar gyhuddiad o ddwyn ŷd y degwm oddi wrth Ficer Llanfihangel Rogiet ac am geisio ei daflu allan o'r ficerdy; amddiffyniad y Morganiaid oedd eu bod yn gweithio ar ran Esgob Llandaf, ond bu'r dyfarniad yn eu herbyn.
Roedd yn bensiynwr Bonheddig 1540-1544 ac Ynad Heddwch dros Sir Fynwy o 1543 hyd ei farwolaeth.
Gwasanaethodd yn y rhyfeloedd yn Ffrainc a chafodd ei ddyrchafu'n farchog ar ddiwedd gwarchae Boulogne ym 1544. Cafodd ei ethol yn AS ar gyfer Sir Fynwy wedi iddo ddychwelyd ym 1546 ac fe'i penodwyd yn Uchel Siryf Sir Fynwy ar gyfer 1547-1548 a 1558-1559. Gwasanaethodd fel Prif Stiward Arglwyddiaeth Machen, Casnewydd a Gwynllŵg.
Priododd Cecily, merch Syr George Herbert, Abertawe, bu iddynt 5 fab a merch. Roedd ganddo o leiaf ddwy ferch o'r tu allan i briodas hefyd Jane a Mary sy'n cael eu crybwyll mewn ewyllys a ysgrifennodd cyn mynd i'r rhyfeloedd yn Ffrainc. Bu ei fab William Morgan yn AS Bwrdeistrefi Trefynwy.
Hela'r dryw
bawd|Y 'Wren Boys' yn dathlu Lá an Dreoilín yn Dingle, [[Swydd Kerry]] bawd|Y dryw, wedi'i stwffio, ac a ddefnyddid yn [[Ynys Manaw tan yn ddiweddar.]] Defod ar ffurf gorymdaith (a chasgliad o ganeuon cysylltiedig) a geid yn y gwledydd Celtaidd oedd hela'r dryw (amrywiad: hela'r dryw bach) a oedd yn tarddu o ddefodau cyn-Gristnogol yn ymwneud â dathlu duw'r goleuni, drwy aberthu brenin yr adar, sef y dryw bach, i'r duw hwn. Mae'n dilyn dydd byra'r flwyddyn, sef Alban Arthan ac yn ddathliad fod yr haul yn codi'n gynt, pob cam ceiliog ac o ailenedigaeth yr haul. Mae creu'r aderyn lleiaf yn symbol o'r haul, y duw mwyaf, yn eironig iawn. Mae ailactio marwolaeth ac ailenedigaeth yr haul mewn defod, fel hyn, yn digwydd mewn llawer o ieithoedd Indo-Ewropeaidd; ystyr y gair 'dryw' mewn sawl iaith yw 'brenin'. Daeth y traddodiad i ben yng ngwledydd Prydain, fwy neu lai oherwydd y Gymdeithas yn Erbyn Creulondeb i Anifeiliaid, yn dilyn ymgyrch ganddynt, yn ôl William S. Walsh yn ei lyfr Curiosities of Popular Customs.
Dywed Edward Llwyd (1660-1709): "Arferent yn Swydd Benfro ayb ddwyn driw mewn elor ar Nos Ystwyll; oddi wrth gŵr ifanc at ei gariad, sef dau neu dri ai dygant mewn elor gyda rhubanau; ag a ganant garolion. Ânt hefyd i dai eraill lle ni bo cariadon a bydd cwrw ayb." Diflannodd yr arferiad hwn o Gymru oddeutu 1890.
Weithiau, os nad oedd dryw ar gael defnyddid aderyn y to. Arferai criw'r orymdaith fynd o dŷ i dŷ yn cynnig hela dryw, ac fel tâl am y gwaith, cânt fwyd, diod neu arian. Yn aml iawn, roedd ganddynt flwch pwrpasol ar ffurf cawell er mwyn cadw'r aderyn yn fyw. Am hwyl, cludai rhai o'r dorf bastwn, picell neu arfau eraill. Mae'r ddefod yn eitha tebyg i orymdaith y Fari Lwyd mewn sawl ffordd, gan gynnwys y defnydd o wahoddiad i dŷ, bwyd, diod, lliw, rhubannau a chlychau.