cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pengwin
Etymoleg yr enw
Pengwyniaid Cymraeg? Mae'r rhan fwyaf o eiriaduron yn dyfynnu bod y gair pengwin yn deillio o'r term Cymraeg "pen gwyn", sy'n cyfieithu i "white head" yn Saesneg. Ydi’r gair Saesneg PENGUIN yn tarddu o “ben gwyn” y CARFIL MAWR. Aeth y carfil mawr i ddifodant ddechrau’r 19eg ganrif trwy hela barus a didrugaredd morwyr oherwydd ei anallu i hedfan. Gairfowl oedd ei enw Saesneg ar y pryd. Tybed ai o’r gair hwn mae ein gair carfil yn dod? Ond cwestiwn arall sydd gan Ruairidh (Roddy) Mclean - ai pen gwyn y carfil mawr esgorodd ar y gair ‘pengwin’ gan forwyr Cymreig, cyn cael ei fabwysiadu am y pengwin, aderyn tebyg ei ymarweddiad ym moroedd y de? Ac ai dyma darddiad penguin yn Saesneg?
Mae’r ateb yn gymhleth a diddorol ac mae Ruairidh (Roddy) Mclean yn pwyso a mesur y dystiolaeth yn deg. (Agorwch y ddolen I ddarllen ei ysgrif yn yr Aeleg). Mae ei ddadleuon i'w gweld ym Mwletin Llên Natur rhifyn 53
Mae’r rhaghysbyseb i fersiwn ar-lein newydd yr Oxford English Dictionary yn dweud fel hyn:
Dyma ddywed Geiriadur Prifysgol Cymru am "pengwin" neu "pengwyn": "benthyciad o’r Saesneg penguin; ceisir weithiau darddu'r Saesneg penguin o’r Gymraeg pen gwyn".
True Grit
Nofel gan Charles Portis yw True Grit a gyhoeddwyd gyntaf ym 1968. Genre y nofel yw'r Gorllewin Gwyllt.
An Ignel
Mae An Ignel  (Ffrangeg: Inguiniel) yn gymuned yn department Mor-Bihan (Ffrangeg: Morbihan), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code56089
Doler Dwyrain y Caribî
Arian cyfred wyth allan o naw aelod-wladwriaethau yr OECS (Organisation of Eastern Caribbean States) yw doler Dwyrain y Caribî (Saesneg: East Caribbean dollar) (côd: XCD). Mae'n cylchredeg ers 1965 ac yn cael ei gynrychioli fel rheol gan yr arwydd $ neu, weithiau, gan EC$ er mwyn gwahaniaethu rhyngddo a doleri eraill. Rhennir yr EC$ yn 100 cent. Ers 1976 mae wedi bod ynghlwm wrth doler yr Unol Daleithiau gyda chyfradd cyfnewid o US$1 = EC$2.7.
Y gwledydd sy'n defnyddio'r doler fel eu harian cyfred yw:
Yr unig aelod o'r OECS sy ddim yn ei ddefnyddio yw'r Ynysoedd Morwynol Prydain, sy'n defnyddio doler yr Unol Daleithiau.
Shelby, Gogledd Carolina
Dinas yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Shelby, gan gynnwys:
Åsa-Nisse i Popform
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Börje Larsson yw Åsa-Nisse i Popform a gyhoeddwyd yn 1964. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Charles Redland. Dosbarthwyd y ffilm gan AB Svensk talfilm.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1964. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Dr. Strangelove sef ffilm gomedi ddu sy’n dychanu'r Rhyfel Oer a’r gwrthdaro niwclear rhwng yr Undeb Sofietaidd a'r Unol Daleithiau. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Börje Larsson ar 16 Chwefror 1910 yn Katrineholm.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Börje Larsson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Wander Darkly
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Tara Miele yw Wander Darkly a gyhoeddwyd yn 2020. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sienna Miller, Beth Grant, Diego Luna, Vanessa Bayer, Tory Kittles ac Aimee Carrero. Mae'r ffilm Wander Darkly yn 97 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2020. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Run. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tara Miele nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dringedydd aelgoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Dringedydd aelgoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: dringedyddion aelgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Climacteris erythrops; yr enw Saesneg arno yw Red-browed treecreeper. Mae'n perthyn i deulu'r Dringhedyddion (Lladin: Climacteridae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. erythrops, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Awstralia.
Beinn Fhada - Meall a' Bhealaich
Mae Meall a' Bhealaich yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Duich i Cannich yn  Ucheldir yr Alban;. Y fam-fynydd yw Beinn Fhada.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Chasing Papi
Ffilm comedi rhamantaidd a ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Linda Mendoza yw Chasing Papi a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Califfornia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a Saesneg a hynny gan Steve Antin. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Roselyn Sánchez, Sofía Vergara, Nadine Velazquez, María Conchita Alonso, Lisa Vidal, Paul Rodriguez, Freddy Rodriguez, Christina Vidal, D. L. Hughley, Ian Gomez, Eduardo Verástegui, Bryce Johnson, Diana-Maria Riva, Jaci Velásquez a Linda Mendoza. Mae'r ffilm Chasing Papi yn 80 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Katharine Bartlett
Gwyddonydd Americanaidd oedd Katharine Bartlett (1907 – 2001), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel gwyddonydd.
Chasing Papi
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Linda Mendoza ar 1 Ionawr 1950. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1987 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Linda Mendoza nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Katharine Bartlett
Manylion personol
Ganed Katharine Bartlett yn 1907 yn Denver, Colorado ac wedi gadael yr ysgol dechreuodd ar yrfa academaidd. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Gwobr 'Hall of Fame' Arizona.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Hart, Swydd Durham
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Hart. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Hartlepool.
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 811.
Double Indemnity (ffilm)
Film noir Americanaidd o 1944 yw Double Indemnity a gyfarwyddwyd gan Billy Wilder a chynhyrchwyd gan Buddy DeSylva a Joseph Sistrom. Ysgrifennodd Wilder a Raymond Chandler y sgript yn seiliedig ar y nofel fer Double Indemnity gan James M. Cain.
Mae'r ffilm yn serennu Fred MacMurray fel dyn yswiriant, Barbara Stanwyck fel gwraig sydd am i'w gŵr farw, ac Edward G. Robinson fel aseswr ceisiadau. Mae'r term double indemnity, indemniad ddwbl yn Gymraeg, yn cyfeirio at gymal mewn polisi yswiriant bywyd sy'n dyblu gwerth y taliad os yw'r farwolaeth yn ddamweiniol.
Derbynodd glod gan feirniaid ffilm, a chafodd ei henwebu am saith o Wobrau'r Academi, er ni enillodd yr un. Ystyrir Double Indemnity yn glasur o sinema'r Unol Daleithiau, ac yn batrwm o film noir a osododd safonau i ffilmiau'r genre honno.
Y Blynyddoedd Glas
Nofel i oedolion gan Wiliam O. Roberts yw Y Blynyddoedd Glas. Annwn a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1990. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Mae digon o sgerbydau a dirgelion trwstan a thywyll yn trigo yn y gyfrol hon o storïau gan Wiliam Owen Roberts. Eisoes cyhoeddwyd dwy nofel o'i eiddo, sef Bingo ac Y Pla.
Botwm Crys yn cadw lle
Shattering The Silence
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Linda Otto yw Shattering The Silence a gyhoeddwyd yn 1993. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dina Merrill, Joanna Kerns, George Grizzard, Shelley Hack, Valerie Landsburg, Michael Brandon, Tony Roberts a Richard Gilliland.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1993. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Jurassic Park a gyfarwyddwyd gan Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Linda Otto ar 4 Ebrill 1940 a bu farw yn Los Angeles ar 9 Mehefin 2021.
Zinaida Suslina
Gwyddonydd o'r Undeb Sofietaidd a Rwsia oedd Zinaida Suslina (7 Gorffennaf 1949 – 5 Ebrill 2016), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel niwrolegydd.
Shattering The Silence
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Linda Otto nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Zinaida Suslina
Manylion personol
Ganed Zinaida Suslina ar 7 Gorffennaf 1949 yn Fryazino ac wedi gadael yr ysgol dechreuodd ar yrfa academaidd. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Gweithiwr gwyddoniaeth anrhydeddus Ffederasiwn Rwsia.
Gyrfa
Enillodd sawl gradd academaidd gan gynnwys: Doethur y Gwyddoniaethau a Meddygaeth.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Tracy Beaker's Movie of Me
Ffilm antur a drama-gomedi yw Tracy Beaker's Movie of Me a gyhoeddwyd yn 2004. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Harwood, Swydd Durham
Pentref yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Harwood.
Caerliwelydd
Dinas yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, yw Caerliwelydd (Saesneg Carlisle, Lladin Luguvalium). Saif yng ngogledd-orllewin eithaf Lloegr, 16 km o'r ffin a'r Alban. Roedd gynt yn dref sirol hanesyddol Cumberland, ac yn awr mae'n gartref i bencadlys awdurdod unedol Cumberland.
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan ardal adeiledig Caerliwelydd boblogaeth o 77,728.
Hanes
Mae Caerliwelydd yn sefyll ger pen gorllewinol Mur Hadrian. Sefydlodd y Rhufeiniaid gaer o adeiladwaith pren tua OC 72 neu 73. Codwyd caer newydd yn ei lle tua OC 105. Yn 165 codwyd caer gerrig yn ei lle. Mae rhai haneswyr yn awgrymu mai Caerliwelydd oedd prifddinas Valentia, talaith Rufeinig o fewn Britannia a sefydlwyd yn 369, ond ni ellir profi hynny.
Mae'r enw Rhufeinig Luguvalium yn dynodi "mur neu le Llug" a thybir mai enw duw brodorol yw Llug. Yr enw Cymraeg yw Caerliwelydd, Caer Lliwelydd, a cheir mwy nag un enghraifft o'r enw personol Lliwelydd mewn testunau Hen Gymraeg a Chymraeg Canol (e.e. Llwyddawg fab Lliwelydd yn Englynion y Beddau, Llyfr Du Caerfyrddin).
S. P. Bhayankar
Ffilm am ddirgelwch gan y cyfarwyddwr V. B. Rajendra Prasad yw S. P. Bhayankar a gyhoeddwyd yn 1984. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu a hynny gan Aathreya a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan K. V. Mahadevan.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1984. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Terminator sef ffilm apocolyptaidd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm V B Rajendra Prasad ar 4 Tachwedd 1932 yn Gudivada a bu farw yn Hyderabad ar 10 Mai 1965. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1959 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Marie Collart-Henrotin
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Ninas Brwsel, Gwlad Belg, oedd Marie Collart-Henrotin (6 Rhagfyr 1842 – 1911).
S. P. Bhayankar
Gweler hefyd
Cyhoeddodd V. B. Rajendra Prasad nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Marie Collart-Henrotin
Bu farw yn Ninas Brwsel yn 1911.
Billy and Mandy Save Christmas
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Erieg
Mae Erieg (Ffrangeg: Éréac) yn gymuned (Llydaweg: kumunioù; Ffrangeg: communes) yn Departamant Aodoù-an-Arvor (Ffrangeg: Département Côtes-d'Armor), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code22053
Aderyn haul São Tomé
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Aderyn haul São Tomé (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar haul São Tomé) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Nectarinia thomensis; yr enw Saesneg arno yw Saõ Tomé Giant sunbird. Mae'n perthyn i deulu'r Adar haul (Lladin: Nectarinidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Vidunderhunden Bara
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry Watt ar 18 Hydref 1906 yng Nghaeredin a bu farw yn Amersham ar 26 Medi 1998. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Caeredin.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry Watt nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Aderyn haul São Tomé
Teulu
Mae'r aderyn haul São Tomé yn perthyn i deulu'r Adar haul (Lladin: Nectarinidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Red-Headed Woman
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Jack Conway yw Red-Headed Woman a gyhoeddwyd yn 1932. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Anita Loos a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Richard A. Whiting. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jean Harlow, Charles Boyer, May Robson, Una Merkel, Lewis Stone, Chester Morris, Henry Stephenson, Leila Hyams, Harvey Clark a Wilfrid North. Mae'r ffilm Red-Headed Woman yn 79 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jack Conway ar 17 Gorffenaf 1887 yn Graceville, Minnesota a bu farw yn Pacific Palisades ar 19 Chwefror 1966. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1909 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jack Conway nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Anialwch Peintiedig, Arizona
bawd|250px|dde|Anialwch Peintiedig bawd|250px|dde|Boncyffion petraidd
Lleoliad
Mae Anialwch Peintiedig, Arizona yn ardal Pedair Gornel yn Nhalaith Arizona yn Unol Daleithiau America (yn cyfeiro at fan cyswllt pedair talaith, sef Arizona, Mecsico Newydd, Utah a Cholorado). Mae'n ymestyn o Barc Cenedlaethol y Grand Canyon i'r de-ddwyrain ar lan ogleddol Afon Colorado Fach i Holbrook. Mae'r Anialwch tua 150 milltir (240 km) o hyd a 15 - 50 milltir (25 - 80 cilomedr) o led. Enwyd yr ardal ym 1858 gan Lieutenant Joseph C. Ives, chwilotwr yn gweithio dros y llywodraeth. Mae'r anialwch hefyd yn rhan o Barc Cenedlaethol y Fforest Betraidd ac yn cynnwys y Fforest Ddu, un o bedwar ardal o fforest petraidd o'r Oes Mesosöig, sydd tua 170,000,000 o flynyddoedd oed.
Presenoldeb dyn
Mae mwyafrif y tir yn rhan o 'Diné Bikéyah', tir cenedl y Navaho, a defnyddir tywod yr ardal i greu peintiadau seremonïol.
Mae Canolfan yr Anialwch Peintiedig y tu fewn i Barc Cenedlaethol y Fforest Betraidd yn ymyl Holbrook, ac yn yr un ardal saif "Gwesty'r Painted Desert", sydd erbyn hyn yn amgueddfa a siop lyfrau yn hytrach na gwesty. Adeiladwyd y gwesty ym 1924 gan ddefnyddio maen lleol, yn gynnwys coed petraidd, ar yr hen 'Route 66' enwog. Mae olion y ffordd yn bodoli: o'r dwyrain i'r gorllewin, ar draws Arizona.
Norfork, Arkansas
Dinas yn, yn nhalaith Arkansas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Norfork, gan gynnwys:
Bys
Un o'r pum aelod o'r corff dynol sy'n ymestyn ar flaen y llaw a hefyd, fel bys troed, ar ben traed pobl yw bys.
The Ark
Ffilm arswyd Saesneg o Y Deyrnas Gyfunol yw The Ark gan y cyfarwyddwr ffilm Roger Christian. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori mewn un lle, sef Lleuad.
Erge-ar-Mor
Mae Erge-ar-Mor (Ffrangeg: Erquy) yn gymuned (Llydaweg: kumunioù; Ffrangeg: communes) yn Departamant Aodoù-an-Arvor (Ffrangeg: Département Côtes-d'Armor), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
The Ark
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Roger Christian nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Being The Brontes
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Linda Sands yw Being The Brontes a gyhoeddwyd yn 2016.
Erge-ar-Mor
Poblogaeth
Population - Municipality code22054
Haswell Moor
Pentref yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Haswell Moor.
Being The Brontes
Mae'r ffilm Being The Brontes yn 59 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Linda Sands nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hwyl o Fro'r Glöwr
Nofel i oedolion gan Edgar ap Lewys yw Hwyl o Fro'r Glöwr. Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1986. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Casgliad o atgofion, penillion a darnau dwys a doniol am yr hen Gwm Tawe ar ddechrau'r 20g.
Botwm Crys yn cadw lle
Joseph Beuys
Roedd Joseph Heinrich Beuys (12 Mai 1921 – 23 Ionawr 1986) yn gerflunydd avant-garde a pherfformiwr, ei waith yn nodweddiadol am fod yn anghonfensiynol a phrofoclyd. Roedd yn aelod amlwg o'r mudiad celf arbrofol Fluxus o'r 1960au i'r 1970au.
Bywyd cynnar
Ganwyd yn Krefeld, Yr Almaen. Pam roedd yn ifanc daeth y Natsïwyr i’r grym ac yn 1940, yn 19 oed, ymunodd â llu awyr i ymladd yn yr Ail Ryfel Byd. Dywedodd Beuys pan roedd yn ymladd yn Rwsia cafodd ei awyren ei saethu i lawr a wnaeth bobl nomadiaid Tatar ei ddarganfod yn gorwedd yn anymwybodol yn yr eira. Dywedodd sut cafodd ei achub ganddynt a’i nyrsio gan lapio ei gorff mewn ffelt a saim anifeiliaid. Defnyddiodd Beuys y stori nes ymlaen gan ddweud roedd y profiad yn ysbrydoliaeth i lawr o’i waith celf. Mae cofnodion swyddogol, beth bynnag, yn gwrth-ddweud y stori gan ddweud cafodd Beuys ei arbed gan filwyr Almaeneg. Cafodd ei anafu sawl tro arall yn ystod y rhyfel a chafodd ei gadw mewn gwersyll carcharorion Prydeinig.
O 1947 i 1951 astudiodd gelf yn Düsseldorf ac yn 1961 fe'i benodwyd yn athro cerfluniaeth yn Academi Gelf y dref ond gollodd ei swydd yn 1972 ar ôl iddo gadael faint bynnag o bobl oedd eisiau dod i’w ddosbarthiadau – ac am ddim. Roedd hefyd yn weithgar mewn gwleidyddiaeth.
Gwaith
Yn 1962 cyflwynwyd Beuys i gelf perfformio (Performance art) a daeth yn rhan o'r mudiad celf arbrofol Fluxus, rhwydwaith anffurfiol o artistiaid, beirdd a cherddorion ar draws y byd oedd am herio syniadau celf traddodiadol. Roedd yr aelodau yn cynnwys John Cage, Yoko Ono a John Cale. Ysbrydolwyd Fluxus gan Marcel Duchamp a'r mudiad celfyddydol Dada yn y 1920au, yn arbennig gan eu syniad o anti-art.
Mae'r enw Fluxus yn adlewyrchu'r syniad o'u gweithgareddau heb fod yn llonydd, ond yn llifo mewn newid parhaus. Roedd Fluxus yn aml yn pwysleisio agwedd 'D-I-Y gwneud eich hun' a bod y cymryd rhan mewn proses greadigol yn bwysicaf na'r canlyniad terfynol. Ceisiodd Fluxus dorri'r arferiad o gelf ond yn cael ei ystyried fel rhywbeth sy’n cael ei hongian ar wal mewn oriel ffurfiol er mwyn i’r cyhoedd ei barchu.
Roedd y syniad o weithgareddau celf byw Happenings yn ysbrydoliaeth fawr i Beuys. Gwahoddodd nifer o artistiaid Fluxus i berfformio yn Düsseldorf a pherfformiodd ddau Action ei hun.
Yn 1965 perfformiodd un o'i weithfeydd enwocaf wie man dem toten Hasen die Bilder erklärt (sut mae eglurio lluniau i'r sgwarnog) – gan gerdded o amgylch oriel gelf gyda sgwarnog marw yn ei ddwylo fel parodi am yr arferiad o 'egluro celf i'r cyhoedd'.
Yn I Like America and America Likes Me, 1974 Efrog Newydd perfformiodd yn un arall  o’i Actions enwogaf. Y teitl yn dangos gwrthwynebid cryf Beuys i fateroliaeth a rhyfelgarwch America. Fe’i lapiodd ei hun mewn ffelt wrth gyrraedd maes awyr Efrog Newydd a gyrrwyd mewn cefn ambiwlans heb gyffwrdd tir Americanaidd. Wedyn treuliodd dri diwrnod mewn caetsh gyda choyote gwyllt. Ar ddiwedd y tri diwrnod fe’i ail lapiwyd mewn ffelt a gyrrwyd yn ôl i’r maes awyr. Defnyddiodd y metaffor o’r coyote mewn sawl darn arall o waith, gan geisio cyfleu sut roedd yr anifail yn cael ei barchu gan bobl gynhenid America ond yn cael ei erlid gan bobl ‘wareiddiedig’ wyn.
Yn y 1970au ymddiddorodd ym fwy mewn siamaniaeth a dewiniaeth pobloedd gynhenid gan adrodd stori ei achubiaeth gan nomadiaid Tartar a sut lapion nhw ei gorff mewn ffelt a saim i arbed i fywyd fel metaffor am yr angen i ofalu, maethu a pharchu’r cyd-ddyn a’r natur. Teithiodd ac arddangos yn aml yn Iwerddon a’r Alban gan ymddiddori yn draddodiadau'r hen Geltiaid.
Siryfion Sir Aberteifi yn yr 17eg ganrif
Mae hon yn rhestr o ddeiliaid swydd Siryf Sir Aberteifi  rhwng 1600 a 1699
Siryf yw cynrychiolydd cyfreithiol y Brenin a benodir yn flynyddol ar gyfer pob sir yng Nghymru a Lloegr, ei ddyletswydd yw cadw'r heddwch yn ei sir a sicrhau ufudd-dod i gyfraith y brenin. Yn wreiddiol, roedd yn swydd o statws a grym ond bellach mae'n swydd seremonïol yn bennaf.
Henrik Tömmernes
Mae Joakim Henrik Tömmernes (ganed 28 Awst 1990) yn amddiffynnwr hoci iâ proffesiynnol o Sweden sy'n chwarae i Frölunda HC o Elitserien ar hyn o bryd.
Uthama Raasa
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Raj Kapoor yw Uthama Raasa a gyhoeddwyd yn 1993. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd உத்தமராசா ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg a hynny gan Raj Kapoor a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ilaiyaraaja.
Joseph Beuys
Gwaith
Mae Bueys bellach yn cael ei weld fel un o artistiaid mwyaf dylanwadol Ewrop wedi’r ail ryfel byd. Fel llawer o Almaenwyr eraill y cyfnod roedd yn ceisio dod i delerau a deall troseddau’r Natsïwyr ac erchylltra’r rhyfel. Trwy ei waith ceisiodd Beuys annog trawsnewid cymdeithas i fod yn fwy heddychol a chreadigol trwy herio syniad traddodiadol a materol trwy ei amrywiaeth eang o gerfluniau, perfformiadau, darlithiodd a gweithredodd.
Yn Eisteddfod 1977 cynhaliwyd protest tu allan i’r Babell Gelf ble roedd arddangosfa o waith gan Beuys a sawl artist rhyngwladol arall. Arweiniodd y protest gan Paul Davies ac aelodau eraill y Grŵp Celf Beca a oedd am ddenu sylw i’r ffaith nad oedd artistiaid o Gymru wedi cael eu gwahodd  i arddangos hefyd.
Uthama Raasa
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1993. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Jurassic Park a gyfarwyddwyd gan Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd. Velu Prabhakaran oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Raj Kapoor ar 14 Rhagfyr 1924 yn Peshawar a bu farw yn Delhi Newydd ar 1 Gorffennaf 1954. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1935 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Brian Friel
Fe'i ganwyd yn Knockmoyle, Omagh, Gogledd Iwerddon, yn fab i'r athro Patrick "Paddy" Friel a'i wraig Mary McLoone. Cafodd ei addysg yng Ngholeg Sant Columb ac yng Ngholeg Sant Padrig, Maynooth.
Uthama Raasa
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Raj Kapoor nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ar Goll ac yn Unig
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Peng Sanyuan yw Ar Goll ac yn Unig a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn Tsieina. Lleolwyd y stori yn Chongqing. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieineeg Mandarin a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Zbigniew Preisner. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Andy Lau. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,550 o ffilmiau Tsieineeg Mandarin wedi gweld golau dydd. Mark Lee Ping Bin oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Angie Lam sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Peng Sanyuan ar 1 Ionawr 1950.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Peng Sanyuan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
A' Ghlas-bheinn (copa deheuol)
Mae A' Ghlas-bheinn (copa deheuol) yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Duich i Cannich yn  Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Ruth Schmidt
Gwyddonydd Americanaidd oedd Ruth Schmidt (1916 – 29 Mawrth 2014), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel gwyddonydd a daearegwr.
Manylion personol
Ganed Ruth Schmidt yn 1916 ac wedi gadael yr ysgol leol mynychodd Brifysgol Efrog Newydd a Phrifysgol Columbia. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Gwobr 'Hall of Fame' Merched Alaska.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Crwner (canwr)
Canwr sy'n canu baledi poblogaidd yw crwner (lluosog: crwneriaid neu crwners) neu crwniwr (lluosog: crwnwyr). Mae caneuon y crwner yn ysgafn ac yn sentimental, a mwmian canu neu sïoganu yw ei arddull.
Åsa-Nisse Och Tjocka Släkten
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Börje Larsson yw Åsa-Nisse Och Tjocka Släkten a gyhoeddwyd yn 1963. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Sven-Åke Lindholm. Dosbarthwyd y ffilm gan AB Svensk talfilm.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw John Elfström ac Artur Rolén.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1963. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd From Russia with Love sef yr ail ffilm yn y gyfres James Bond...... Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Börje Larsson ar 16 Chwefror 1910 yn Katrineholm.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Börje Larsson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Susan Weil
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America yw Susan Weil (1930).
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Zinzag-Lokrist
Mae Zinzag-Lokrist (Ffrangeg: Inzinzac-Lochrist) yn gymuned yn department Mor-Bihan (Ffrangeg: Morbihan), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code56090
Gory Gory Hallelujah
Ffilm comedi arswyd a ffilm sombi yw Gory Gory Hallelujah a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Seed Warriors
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Mirjam von Arx yw Seed Warriors a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn y Swistir. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Mirjam von Arx ar 1 Ionawr 1966 yn Weinfelden.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Mirjam von Arx nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hyn o Fyd
Cyfrol o storïau byrion gan Kate Roberts yw Hyn o Fyd, a gyhoeddwyd gan Gwasg Gee yn 1964.
Cafwyd argraffiad newydd gan Gwasg Gee yn 2010. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad
Cyfrol o storïau byrion a gyhoeddwyd gyntaf yn 1964, sy'n cynnwys hoff stori'r awdures ei hun, 'Cathod Mewn Ocsiwn'.
Llanelwedd
Pentref a chymuned yn ne Powys, Cymru, yw Llanelwedd. Saif ger Llanfair-ym-Muallt ar lan ogleddol Afon Gwy ar ffordd yr A481. Mae ganddo boblogaeth o 787 o bobl (Cyfrifiad 2001).
Hyn o Fyd
Disgrifiad
Straeon:
Llanelwedd
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
På Vagt For at Beskytte
Ffilm ddogfen yw På Vagt For at Beskytte a gyhoeddwyd yn 1976. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Llanelwedd
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
På Vagt For at Beskytte
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1976. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rocky gan y cyfarwyddwr ffilm John G. Avildsen.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rheilffordd Bluebell
bawd|260px|locomotif a fan brec yng Ngorsaf Horsted Keynes bawd|260px|Locomotif 'Terrier' bawd|260px|Trên yn agosáu Horsted Keynes Mae'r Rheilffordd Bluebell yn rheilffordd dreftadaeth yn Sussex, De-ddwyrain Lloegr ac oedd yr rheilffordd dreftadaeth stêm lled safonol yn y byd.
Rheilffordd Lewes ac East Grinstead
Pasiwyd deddf ym 1878 i ganiatáu adeiladu'r rheilffordd gan gwmni Rheilffordd Llundain, Brighton ac Arfordir De. Rhowyd dyletswydd ar y rheilffordd gan y deddf i gael 4 trên pob dydd yn y ddau gyfeiriad. Agorwyd y lein ym 1882.
Caewyd y lein, erbyn hyn efo'r llysenw 'Bluebell line' ar 28 Mai 1955, ond sylwodd Madge Bessemer, un o'r trigolion North Chailey, ac wyres i Henry Bessemer, ar ddyletswydd y cwmni i redeg 4 trên pob dydd yn y ddau gyfeiriad, a gorfodwyd Rheilffyrdd Prydeinig i ailagor y lein ar 7 Awst 1956. Ar ôl ymholiad cyhoeddus, diddymwyd y cymal perthnasol o'r deddf gwreiddiol, a chaewyd y lein eto ar 17 Mawrth 1958.
Ailagoriad
Roedd y bwriad gwreiddiol, ym 1959, i ailagor y cangen i gyd, o East Grinstead i Lewes ac yn gweithredu'n fasnachol efo cerbydau diesel. Doedd hi ddim posibl prynu'r lein i gyd, a doedd dim fawr o ddiddordeb yn lleol, felly penderfynwyd ailagor yn rheilffordd dreftadol stêm rhwng Sheffield Park a Horsted Keynes. Prynwyd locomotif 'Terrier' a dau gerbyd oddi wrth Rheilffyrdd Prydeinig am £750, a chyrhaeddon nhw ar 17 Mai 1960. Ar 29 Hydref 1961, caniatawyd y rheilffordd i ddefnyddio Gorsaf reilffordd Horsted Keynes, er defnyddiwyd yr orsaf gan Reilffyrdd Prydeinig adeg hynny. Ym 1964, prynwyd y lein oddi wrth Rheilffyrdd Prydeinig. . Ailagorwyd y lein hyd at East Grinstead ar 23 Mawrth 2013.
Steve Aizlewood
Chwaraewr pêl-droed Cymreig oedd Steve Aizlewood (9 Hydref 1952 – 6 Awst 2013).
Fe'i ganwyd yng Nghasnewydd; brawd y pêl-droediwr Mark Aizlewood oedd ef.
Soar y Mynydd
250px|bawd|Capel Soar y Mynydd 250px|bawd|Capel Soar y Mynydd o'r pellter
Capel yng Ngheredigion yw Soar y Mynydd. Mae'n gorwedd ym mryniau Elenydd ar lan afon Camddwr ger Llyn Brianne, ar ffordd wledig sy'n rhedeg dros y bryniau o bentref Tregaron tua 8 milltir i'r gorllewin. Mae'n sefyll ym mhlwyf eglwysig Llanddewi Brefi.
Sefydlwyd achos Soar y Mynydd gan y Methodistiaid Calfinaidd yn 1747 a chodwyd y capel yn 1828. Bu ganddo ran amlwg yn hanes Anghydffurfiaeth yn y rhan yma o Gymru.
Yr enw
Mae Soar yn enw capel cyffredin yng Nghymru sy'n deillio o'r hanes yn Genesis 19: 20-30 am y lle a wasanaethodd fel noddfa i Lot a'i ferched ac a arbedwyd gan Dduw pan ddinistriwyd dinasoedd Sodom a Gomora.
Lleoliad
Mae capel Soar wedi ei adeiladu ar lechwedd y mynydd, uwchlaw'r afon Camddwr ym mryniau Elenydd, ger pwynt dwyreiniol pellaf Ceredigion. Mae tua wyth milltir i'r de-ddwyrain o Dregaron ar y ffordd i Lyn Brianne. Pentrefannau Nant Llwyd a'r Brithdir yw'r lleoedd agosaf. Er bod y capel yn ymddangos, bellach, fel un sydd wedi ei leoli mewn lle gwyllt ac unig, roedd ei safle yn arfer bod yn groesffordd amlwg ar y ffyrdd cefn gwlad a defnyddid cyn adeiladu'r ffyrdd mawr bresennol i dramwyo de Ceredigion a gogledd Sir Gaerfyrddin. Gan ei fod yn groesfan, bu nifer o fawrion Anghydffurfiaeth yn pregethu yn y cyffiniau gan gynnwys Daniel Rowland a Howell Harris. Trwy wasanaeth yr offeiriaid Methodistaidd daeth nifer o amaethwyr ffermydd gwasgaredig yr ardal yn ffyddlon i'r achos, a phenderfynwyd adeiladu capel mewn lle cyfleus iddynt gasglu at ei gilydd i gyd addoli.
Hanes
Rhoddwyd cychwyn ar adeiladu'r y capel ym 1822, bron yn syth ar ôl i'r Methodistiaid Calfinaidd torri eu cysylltiad ag Eglwys Loegr. Y prif symudwr oedd y Parch. Ebenezer Richard, gweinidog yn Nhregaron a thad y gwleidydd ac ymgyrchydd heddwch Henry Richard. Darparwyd y tir gan John Jones, tirfeddiannwr Nant Llwyd. Roedd teulu John Jones yn un cefnog oedd wedi bod yn gefnogol i Fethodistiaeth ers yn gynnar yn y 18g. Disgynnydd i John Jones oedd y Parchedig Dr Martin Lloyd-Jones, un o weinidogion mwyaf dylanwadol y mudiad Efengylaidd yng ngwledydd Prydain yn yr 20g.
Bu'r capel yn gwasanaethu pobl y ffermydd defaid am sawl milltir o gwmpas. Roedd yr addolwyr a'r pregethwyr yn dod i'r oedfa ar gefn ceffyl, gan hynny bu stablau ar gyfer y ceffylau yng nghlwm a'r capel. Yn ôl cyfrifiad llefydd o addoliad 1851 roedd 50 o addolwyr yn bresennol yn yr oedfa ar ddydd y cyfrif (30 Mawrth) gyda chyfartaledd o 100 yn mynychu'r oedfaon dros y flwyddyn flaenorol. Oherwydd diboblogi cefn gwlad roedd y gynulleidfa wedi cwympo i ddim ond 2 erbyn 1968 ac roedd perygl y byddai'r capel yn cau ond bu ymgyrch i'w cadw ar agor o herwydd ei hynodrwydd yn llwyddiannus.
Bellach cynhelir oedfaon yn y capel rhwng mis Mai a Mis Hydref, gyda theithiau yn cael eu trefnu o gapeli eraill i addoli yno. Mae'r capel hefyd wedi denu sylw artistig; fe'i paentiwyd gan Ogwyn Davies ym 1993, ac mae wedi ymddangos mewn cerddi gan Harri Webb ac Iwan Llwyd
Staol
Mae Staol (Ffrangeg: Étables-sur-Mer) yn gyn gymuned (Llydaweg: kumunioù; Ffrangeg: communes) yn Departamant Aodoù-an-Arvor (Ffrangeg: Département Côtes-d'Armor), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Ar 1 Mawrth 2016 fe'i unwyd a Binig i greu cymuned Binig-Staol
Poblogaeth
Population - Municipality code22055
Musique concrète
bawd|Y phonogène cromatig
Pierre Schaeffer a Studio d'Essai
Ym 1945 cychwynodd y cyfansoddwr Pierre Schaeffer ei ymchwil i radioffoneg pan ymunodd gyda Jacques Copeau a'i ddilynwyr i sefydlu Studio d'Essai de la Radiodiffusion Nationale. Roedd y stiwdio yn wreiddiol yn ganolfan chwyldroadol i'r symudiad i foderneiddio radio Ffrengig. Ym 1944 darlledwyd y gerddoriaeth cyntaf o'r math yma.
Llanbedr Felffre
Pentref a chymuned yn Sir Benfro, Cymru, yw Llanbedr Felffre   (hanesyddol: Llanbedr Efelffre a Llanbedr Efelfre; Saesneg: Lampeter Velfrey). Saif ar ffordd gefn tua hanner ffordd rhwng Arberth a Hendy-gwyn ar Daf, ac ychydig i'r de o Afon Marlais ac i'r de-orllewin o Hendy-gwyn.
Musique concrète
Cymru
Mae'r record hir Salem gan Endaf Emlyn yn un o'r cyntaf i gynnwys cerddoriaeth electronig, sef y genre o gerddoriaeth a esblygwyd o musique concrète.
Josilin
Mae Josilin (Ffrangeg: Josselin) yn gymuned yn department Mor-Bihan (Ffrangeg: Morbihan), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Llanbedr Felffre
Ganed y clerigwr Methodistaidd David Griffiths (1756 - 1834) yn y Felinwlân yma.
Josilin
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code56091
Llanbedr Felffre
dim|250px|bawd|Llanbedr Efelffre
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Datganiad Balfour
dde|bawd|250px|Arthur Balfour a'i Ddatganiad. Llythyr gan Ysgrifennydd Tramor y Deyrnas Unedig Arthur Balfour oedd Datganiad Balfour (â'r dyddiad 2 Tachwedd 1917) a ddanfonwyd i'r Barwn Rothschild, un o arweinwyr y gymuned Iddewig ym Mhrydain, i'w drosglwyddo i Ffederasiwn Seionaidd Prydain Fawr ac Iwerddon. Roedd y llythyr yn rhoi cefnogaeth i gartref i'r Iddewon ym Mhalesteina:
Creag a'Bhaca
Mae Creag a' Bhaca yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Duich i Cannich yn  Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Purple People Eater
Ffilm ffuglen wyddonias gomic ar gyfer plant gan y cyfarwyddwr Linda Shayne yw Purple People Eater a gyhoeddwyd yn 1988. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Linda Shayne a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Dennis Dreith.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ned Beatty, Kareem Abdul-Jabbar, Shelley Winters, Nikki Cox, Lindsay Price, Peggy Lipton, Thora Birch, Molly Cheek, Neil Patrick Harris, Dustin Diamond, Sheb Wooley, Jim Houghton, Kimberly McCullough a Linda Shayne. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Hard sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Peter Deming oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1980 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Rhyddid!
Ffilm ddrama Estoneg o Estonia yw 'Rhyddid! (ffilm o 2013)' gan y cyfarwyddwr ffilm Veiko Õunpuu. Fe'i cynhyrchwyd yn Estonia.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 300 o ffilmiau Estoneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Veiko Õunpuu nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Haswell Plough
Pentref yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Haswell Plough. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Haswell yn awdurdod unedol Swydd Durham.
Khajoor Pe Atke
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harsh Chhaya ar 20 Rhagfyr 1970 ym Mumbai. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1992 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harsh Chhaya nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hunterrr
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Harshavardhan Kulkarni yw Hunterrr a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a hynny gan Harshavardhan Kulkarni. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Michael Bublé
Canwr Canadaidd yw Michael Steven Bublé (/ˈbuːbleɪ/; ganwyd 9 Medi 1975). Crwner yw ef.
Fe'i ganwyd yn Burnaby, British Columbia, yn fab i Lewis Bublé, a'i wraig Amber (née Santagà).
Gwas neidr coes felen
Gwas neidr o deulu'r Gomphidae yw Gwas neidr coes felen (enw gwrywaidd; llu. gweision coes felen; Lladin: Gomphus flavipes; Saesneg: river clubtail) sy'n bryfyn yn Urdd yr Odonata (sef Urdd y Gweision neidr a'r Mursennod).
Irene E. Ryan
Manylion personol
Ganed Irene E. Ryan ar 10 Medi 1909 yn Boston ac wedi gadael yr ysgol dechreuodd ar yrfa academaidd. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Gwobr 'Hall of Fame' Merched Alaska.
Binig-Staol
Mae Binig-Staol yn gymuned (Llydaweg: kumunioù; Ffrangeg: communes) yn Departamant Aodoù-an-Arvor (Ffrangeg: Département Côtes-d'Armor), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Hunterrr
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harshavardhan Kulkarni nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Binig-Staol
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Gwas neidr coes felen
Gellir ei ganfod yn y rhan fwyaf o wledydd Ewrop: o Ffrainc i ddwyrain Siberia. Ei gynefin arferol yw afonydd glân, araf, yn enwedig rhai gyda gwely o fwd, pridd neu dywod mân er mwyn i'r fenyw ddodwy ynddo. Ar adegau prin, mae hefyd i'w weld ar lannau llynnoedd. Eu bwyd arferol yw pryfaid bychan.
Irene E. Ryan
Gyrfa
Am gyfnod bu'n aelod o Senedd Talaith Alaska.
Binig-Staol
Ffurfiwyd y gymuned ar 1 Mawrth 2016, trwy uno cyn cymunedau Binig a Staol.
Gwas neidr coes felen
Morffoleg
Mae'r Gwas neidr coes felen yn ganolig ei faint: 50–55 mm ac mae ganddo adenydd rhwng 70–80 mm. Mae'r ddau lygad ar wahân i'w gilydd. fel yr awgryma'r enw, coesau melyn sydd gan y gwryw a'r fenyw.
Irene E. Ryan
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
The Beautiful Gambler
Ffilm am y Gorllewin gwyllt heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr William Worthington yw The Beautiful Gambler a gyhoeddwyd yn 1919. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Llanddewi Efelffre
Pentref a chymuned yn Sir Benfro, Cymru, yw Llanddewi Efelffre (hefyd Llanddewi Felffre a Llanddewi Efelfre) (Saesneg: Llanddewi Velfrey). Saif ar briffordd yr A40 tua hanner y ffordd rhwng Arberth a Hendy-gwyn ar Daf, ac ychydig i'r gogledd o Afon Marlais.
Ychydig i'r de-orllewin o'r pentref mae bryngaerau Llanddewi Gaer a Caerau Gaer.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
The Beautiful Gambler
Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Broken Blossoms sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig D. W. Griffith.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Worthington ar 8 Ebrill 1872 yn Troy, Efrog Newydd a bu farw yn Beverly Hills ar 12 Mehefin 1957.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Worthington nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Billy Bunny's Animal Songs
Ffilm i blant yw Billy Bunny's Animal Songs a gyhoeddwyd yn 1993. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Jim Lewis.
Cemaes
Pentref gweddol fawr yng nghymuned Llanbadrig, Ynys Môn, ydy Cemaes. Fe'i lleolir ar arfordir gogleddol yr ynys, ger Bae Cemaes lle mae Afon Wygyr yn cyrraedd y môr. Saif ger y briffordd A5025 rhwng Amlwch a Llanrhuddlad. Mae'n bosibl mai dyma bentref mwyaf gogleddol Cymru, er y gellid dadlau mai pentref Llanbadrig yw hwnnw.
Billy Bunny's Animal Songs
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1993. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Jurassic Park a gyfarwyddwyd gan Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cemaes
260px|bawd|dim|Bae Cemaes, 1961
Pentref gwyliau yw Cemaes yn bennaf erbyn heddiw, er bod pysgota wedi bod yn bwysig yn y gorffennol. Ceir dau draeth, harbwr, amrywiaeth o siopau a nifer o westai. Mae'r ardal o gwmpas y pentref yn Ardal o Harddwch Naturiol Eithriadol ac mae Llwybr Arfordirol Ynys Môn yn mynd heibio'r pentref. Ychydig i'r gorllewin mae gorsaf bŵer niwcliar yr Wylfa.
Hanes
Yn yr Oesoedd Canol, Cemaes oedd canolfan cantref Cemais. Adferwyd yr eglwys hynafol, sydd wedi ei chysegru i Sant Padrig, yn 1865. 'Llanbadrig' oedd yr enw arni cyn hynny.
Roedd y diwydiant pysgota yn bwysig i'r pentref yn y gorffennol.
Cloch amser a llanw
Gosodwyd Cloch Amser a Llanw, dyfeisiwyd gan Marcus Vergette ar y traeth ym mis Ebrill 2014.
dim|bawd|260px|Cloch amser a llanw, Bae Cemaes
Chwaraeon
Bu clwb pêl-droed y pentref, C.P.D. Bae Cemaes yn llwyddiannus iawn yn yr 1990au hwyr gan chwarae yn Uwch Gynghrair Cymru. Maent bellach wedi disgyn sawl adran ac yn chwarae yng Nghynghrair Ynys Môn.
Quicksands
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Jack Conway yw Quicksands a gyhoeddwyd yn 1923. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Quicksands ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Oliver Hardy.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jean Hersholt, Lionel Belmore, Noah Beery, Walter Long, Helene Chadwick, Richard Arlen, Richard Dix a J. Farrell MacDonald. Mae'r ffilm Quicksands (ffilm o 1923) yn 70 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1923. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Safety Last! sef ffilm gomedi o Costa Rica ac UDA gan Fred C. Newmeyer a Sam Taylor. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jack Conway ar 17 Gorffenaf 1887 yn Graceville, Minnesota a bu farw yn Pacific Palisades ar 19 Chwefror 1966. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1909 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jack Conway nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kerforn
Mae Kerforn (Ffrangeg: Kerfourn) yn gymuned yn department Mor-Bihan (Ffrangeg: Morbihan), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Crwner
Swyddog llywodraethol sy'n ymchwilio i achosion marwolaethau yw crwner (Lladin: custos placitorum coronae; Eingl-Normaneg: corouner). Mae crwner yn un o hen swyddi'r gyfraith gyffredin, ac mae'n parhau heddiw mewn nifer o wledydd. Gan amlaf bydd crwner yn gyfrifol am ymchwilio i farwolaethau annaturiol o fewn awdurdodaeth benodol.