cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rio Grande
Afon yn Unol Daleithiau America a Mecsico yw'r Rio Grande, a adnabyddir ym Mecsico fel y Río Bravo del Norte neu Río Bravo. Hu yw'r bedwaredd hwyaf ymhlith afonydd yr Unol Daleithiau.
Ceir tarddle'r afon yn Fforest Genedlaethol y Rio Grande yn nhalaith Colorado. Mae'n llifo tua'r de trwy dalaith New Mexico. Wedi croesi i dalaith Texas ger El Paso, mae'n llifo tua'r de-ddwyrain gan ffurfio'r ffîn rhwng yr Unol Daleithiau a Mecsico yr holl ffordd i'w haber yng Ngwlff Mecsico. Ymhlith yr afonydd sy'n llifo i mewn iddi mae'r Río Conchos ac afon Pecos.
bawd|chwith|250px|Y Rio Grande rhwng Matamoros (de) a Brownsville (chwith)
Unig blentyn
Person sydd heb brodyr na chwiorydd yw unig blentyn. Yn gyffredinol ystyrir rhywun yn unig blentyn os nad oedd ganddynt brodyr na chwiorydd yn ystod ei blentyndod. Ni ystyrir plentyn cyntaf-anedig yn unig blentyn os yw'n cael brawd neu chwaer o fewn ychydig o flynyddoedd. Weithiau ystyrir rhywun yn unig blentyn hyd yn oed os ydynt yn cael llysfrawd neu lyschwaer neu hanner brawd neu hanner chwaer, yn dibynnu ar ei oedran pan maent yn cael ei sibling newydd.
Bi Küçük Eylül Meselesi
Ffilm ddrama rhamantus gan y cyfarwyddwr Kerem Deren yw Bi Küçük Eylül Meselesi a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Nhwrci. Lleolwyd y stori yn Istanbul a Bozcaada a chafodd ei ffilmio yn Istanbul. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tyrceg a hynny gan Gökhan Tiryaki a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Toygar Işıklı.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Farah Zeynep Abdullah, Engin Akyürek, Engin Benli, Ege Aydan, Ceren Moray, Hüseyin Pehlivan ac Onur Tuna.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,660 o ffilmiau Tyrceg wedi gweld golau dydd. Gökhan Tiryaki oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Kerem Deren ar 7 Mehefin 1972.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kerem Deren nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhestr o ganeuon gan Alun 'Sbardyn' Huws
Dyma restr o ganeuon gan Alun 'Sbardyn' Huws. Nid yw'r rhestr yn orffenedig, ac mae'r ffeiliau yn dameidiau i aros pryd, sef y 30 eiliad cyntaf o'r traciau a recordiwyd ar label/i Cwmni Recordiau Sain.
Pathini Penn
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr R. C. Sakthi yw Pathini Penn a gyhoeddwyd yn 1993. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan M. S. Viswanathan.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1993. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Jurassic Park a gyfarwyddwyd gan Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm R C Sakthi ar 1 Ionawr 1940 yn Paramakudi taluk a bu farw yn Chennai ar 26 Rhagfyr 2013. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1972 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd R. C. Sakthi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Baner Liberia
bawd|Baner Liberia Mabwysiadwyd baner genedlaethol Liberia ar 26 Gorffennaf 1847, ac mae'n seiliedig ar faner yr Unol Daleithiau gan adlewyrchu sefydliad Liberia fel mamwlad i gaethweision Affricanaidd-Americanaidd rhydd. Mae'r canton glas yn cynrychioli Affrica, a'r seren wen ynddi'n symboleiddio rhyddid yn tywynnu o'r "Cyfandir Tywyll". Mae'r 11 o stribedi coch a gwyn yn cynrychioli llofnodwyr Datganiad Annibyniaeth Liberia. 10:19 yw cymhareb y faner hon. Yn ôl cyfansoddiad y wlad mae glas yn dynodi rhyddid, cyfiawnder a ffyddlondeb, mae gwyn yn symbol o burdeb, glendid a didwylledd, ac mae coch yn cynrychioli dycnwch, dewrder a brwdfrydedd.
Baneri Siroedd
Mae Liberia wedi ei isrannu i 15 sir, pob un gyda'r hawl i'w baner ei hun. Mae pob baner siroedd yn cynnwys y faner genedlaethol yn y canton. Ceir y baneri sirol eu hedfan o swyddfeydd rhanbarthol a gyda'i gilydd gyda'r faner genedlaethol, yn amgylchynu y Palas Arlywyddol.
Gyff Gwawd
Mae dyluniad baneri sirol Liberia yn destun gyff gwawd yn y maes baneriaeth a dylunio. Ceir sawl erthygl neu fideo yn gwneud hwyl ar y diffyg cymuseredd, defnydd anghyffredin o liwiau a delweddau anaddas, neu, annisgwyl, ym maes dylunio baneri. Gellir dadlau hefyd bod nifer o'r baneri yn torri rheolau dylunio a lliw, gan gynnwys Rheol Tintur.
Serch hynny, dadleua eraill bod y dyluniadau yn adrodd hanes y siroedd; eu bod yn syml heb fod yn ddiflas fel baneri gwladfeydd Prydain neu faneri taleithiau yr Unol Daleithiau sy'n cynnwys ysgrifen; a nodir, os nad dim arall, bod y dyluniadau yn unigryw e.e. llain borffor baner sir Bomi.
Henriëtta van Pee
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Amsterdam, yr Iseldiroedd oedd Henriëtta van Pee (5 Rhagfyr 1682 – 3 Hydref 1741).
Enw'i thad oedd Theodor van Pee. Bu'n briod i Herman Wolters.
Bu farw yn Haarlem yn 1741.
Hinsawdd y Riviera
Mae hinsawdd y Canoldir ar y Riviera, ond gyda ychydig o wahaniaethau. Fe fydd y mynyddoedd sy'n union i'r gogledd yn eu chysgodi yn erbyn y gwyntoedd oer. Fe fydd awel y môr yn cadw'r tymheredd yn gyfforddus haf a gaeaf. Mae yna bedwar tymor:
Er bod cyfradd uchel o haul, mae yna gyfradd uchel o law hefyd. Pan fydd hi'n glawio fe fydd hi'n dueddol i lawio'n drwm ac yn ddibaid. Mae yna lawer o stormydd mellt a tharanau a llifogydd. Ar ôl storm fe fydd yr haul yn tywynnu'n gryf unwaith eto.
Mae hi'n dueddol i fod yn oer yn gynnar yn y bore (geuaf neu haf) ac fe fydd y tymheredd yn codi'n raddol trwy gydol y dydd. Mae hi'n arferol i wisgo digon o ddillad yn y bore a thynnu darnau yn awr ac yn y man fel fydd y dydd yn symud ymlaen.
Prin iawn fydd tymheredd yr haf yn codi uwchlaw 34 °C. Os fydd hwn yn digwydd fe fydd e'n achosi terfysg neu storm a bydd y tymheredd yn gostwng eto.
Ar ôl haf heulog a phoeth pan fydd y planhigion ynghwsg, fe fydd yr hydref fel ail wanwyn. Fe ddaw y blodau allan ar ôl y glaw cyntaf.
Hinsawdd y Var
Yn adran y Var mae'r haf yn dymor sych yn ogystal â bod yn heulog a phoeth. Yna fe fydd dros 300 o ddiwrnodau heulog y flwyddyn. Mae hi'n wyntog iawn yn y Var weithiau.
Hinsawdd yr Alpes-Maritimes (a Monaco)
Er bod cyfradd uchel o haul, mae'r glaw yn dueddol i fod yn ddilyw yma. Gan fod yr Alpau yn cyrraedd y môr rhwng Nice a Ventimiglia, mae dau hinsawdd effeithiol yn yr Alpes-Maritimes. Mae hinsawdd y Canoldir ger y môr a hinsawdd fynyddig yn y cefnwlad. Yma fe fydd hi'n bosibl mynd i'r traeth yn y bore a mynd i sgïo yn y prynhawn.
Meall na Teanga - Meall Coire Lochain
Mae Meall na Teanga - Meall Coire Lochain yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Arkaig i Glen Moriston yn Ucheldir yr Alban;. Enw'r fam-fynydd ydy Meall na Teanga.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Sub Murdo a Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Hardwood
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Hubert Davis yw Hardwood a gyhoeddwyd yn 2005. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Hardwood ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn British Columbia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
El Morocho Del Abasto
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Tito Lusiardo, Diana Maggi, Laura Hidalgo, Blanca Lagrotta, Pierina Dealessi, Rolando Chaves, Analía Gadé, Ángel Boffa, Ermete Meliante ac Alfonso Ferrari Amores. Mae'r ffilm El Morocho Del Abasto (La Vida De Carlos Gardel) yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All About Eve sy’n ffilm gomedi Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Roque Funes oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
̄Hx H̄ı̂ Rạk Cngceriỵ
Ffilm am LGBT gan y cyfarwyddwr Pongpat Wachirabunjong yw ̄Hx H̄ı̂ Rạk Cngceriỵ a gyhoeddwyd yn 2007. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Me...Myself ขอให้รักจงเจริญ ac fe’i cynhyrchwyd yng Ngwlad Tai. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Thai a hynny gan Kongdej Jaturanrasamee.
Ostraciaeth
bawd|Ostrakon yn dwyn enw [[Themistocles, mab Neocles]]
̄Hx H̄ı̂ Rạk Cngceriỵ
Y prif actor yn y ffilm hon yw Ananda Everingham.
Ostraciaeth
Ostraciaeth oedd y drefn yn Athen ddemocrataidd yn y 5 CC o gynnal pleidlais i alltudio un neu fwy o arweinwyr y ddinas-wladwriaeth am gyfnod o ddeng mlynedd.
Rwy'n Dileu ac yn Barnu
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Arnošt Grund yw Rwy'n Dileu ac yn Barnu a gyhoeddwyd yn 1919. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Brišem i sudim ac fe'i cynhyrchwyd yn Nheyrnas y Serbiaid a Croatiaid a Slofeniaid. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Croateg a hynny gan Ignjat Borštnik.
Ostraciaeth
Ar ddiwrnod arbennig, byddai pob etholwr yn Athen yn dod i'r Agora ac yn ysgrifennu enw'r person y dymunai ef ei alltudio ar ddarn toredig o grochenewaith (ostrakon). Byddai unrhyw berson oedd yn cael mwy na 6,000 o bleidleisiau yn cael ei alltudio. Ni fyddai'n colli ei feddiannau, ac nid oedd yr ostraciaeth yn cael ei hystyried fel cosb; yn hytrach roedd yn ddull o ddatrys dadleuon gwleidyddol. Byddai pob arweinydd gwleidyddol yn Athen yn ceisio sicrhau fod ei wrthwynebwyr yn cael eu hostraceiddio. Er enghraifft, yn y cyfnod cyn ymosodiad Xerxes I, brenin Ymerodraeth Persia, ar Athen yn 480 CC, bu dadl sut y dylid amddiffyn y ddinas, trwy ganolbwyntio ar y llynges neu ar y fyddin. Llwyddodd Themistocles, oedd o blaid cryfhau'r llyngres, i sicrhau ostraceiddio Aristeides, oedd o blaid cryfhau'r fyddin.
Yn 442 CC, alltudiwyd y gwleidydd Thucydides o Athen am ddeng mlyned wedi i'w ymgais i ddisodli Pericles fethu. Daeth yr arfer i ben tua 415 CC.
Dolenni allanol
Rhestr o bobl a ddioddefodd ostraciaeth
El Morocho Del Abasto
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
̄Hx H̄ı̂ Rạk Cngceriỵ
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 360 o ffilmiau Thai wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pongpat Wachirabunjong ar 2 Medi 1961 yn Kamphaeng Phet.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Pongpat Wachirabunjong nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rwy'n Dileu ac yn Barnu
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Tito Strozzi, Ignjat Borštnik, Tonka Savić-Flieder-Macuka, Tošo Lesić, Ivo Badalić a Milada Trstenjak. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Broken Blossoms sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 400 o ffilmiau Croateg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arnošt Grund ar 30 Ionawr 1866 yn Old Town a bu farw yn Zagreb ar 15 Awst 1946.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arnošt Grund nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Toter Ort
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr István Gaál yw Toter Ort a gyhoeddwyd yn 1972. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Holt vidék ac fe'i cynhyrchwyd yn Hwngari.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mari Törőcsik ac István Ferenczi. Mae'r ffilm Toter Ort yn 90 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola. János Zsombolyai oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm István Gaál ar 25 Awst 1933 yn Salgótarján a bu farw yn Budapest ar 21 Mehefin 1995. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Celfyddydau'r Theatr a Ffilm.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd István Gaál nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ermin melyn
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw ermin melyn, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy erminau melyn; yr enw Saesneg yw Clouded Buff, a'r enw gwyddonol yw Diacrisia sannio. bawd|250 px|chwith|Arctiidae - Diacrisia sannio
Timur
Arweinydd milwrol a choncwerwr Twrco-Mongolaidd oedd Timur neu Temür, weithiau, Timur Lang, Timur Lenk neu , Tamerlane, (Perseg: Timür-i lang, “Timur y Cloff”) 10 Ebrill 1336 - 17 Chwefror 1405.
Brwydr Nanheudwy
Lladdwyd Cadwallon ap Gruffudd ap Cynan ym Mrwydr Nanheudwy, a ymladdwyd yn 1132 ger Llangollen gan Cadwgan ap Goronwy ac Einion ab Owain ei gefndryd. Cwmwd canoloesol oedd Nanheudwy a oedd yn ymestyn o Langollen i Faelor yn y gogledd; ac i lawr i Arwystli yn y de.
Ermin melyn
Wedi deor o'i ŵy mae'r ermin melyn yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Timur
Credir iddo gael ei eni yn Kesh, Transoxiana, yng nghanolbarth Asia. Dechreuodd trwy uno llwythau Twrco-Mongolaidd yr ardal yma, ac aeth ymlaen i goncro rhan helaeth o Ewrasia, gan adeiladu ymerodraeth a'i phrifddinas yn Samarkand.
Brwydr Nanheudwy
Yn 1123, ymosododd Cadwallon ac Owain ar gantref Meirionnydd, a oedd yn perthyn i Deyrnas Powys ar y pryd. Yn 1124 cipiasant gantref Dyffryn Clwyd o ddwylo Powys a'i adfer i Wynedd. Mewn ymgyrch ddiweddarach, lladdwyd Cadwallon gan fyddin o Bowys mewn brwydr yng nghwmwd Nanheudwy, ger Llangollen, yn 1132. Atalwyd cynnydd tiriogaethol Gwynedd am gyfnod ar ôl hynny.
Timur
Rhwng 1370 a 1372, arweiniodd ddwy ymgyrch i’r gogledd o fynyddoedd y T'ien Shan. Yn 1381 cipiodd Herat (yn Affganistan heddiw). Rhwng 1382 a 1405 cyhaeddodd ei fyddinoedd cyn belled a Delhi a Moscow, gan gipio tiriogaethau yn ymestyn o fynyddoedd y T'ian Shan yng nghanolbarth Asia i fynyddoedd Taurus yn Anatolia. Cipiodd ddinas Baghdad yn 1401. Yng ngwanwyn 1402, gorchfygodd yr Ottomaniaid mewn brwydr gerllaw Ankara, gan gymeryd y Swltan Bāyāzīd I yn garcharor.Bu farw o afiechyd yn Otrar, tra’n paratoi am ymgyrch yn erbyn Tsieina.
Ystyrir ef yn arwr cenedlaethol yn Wsbecistan.
Lewis o Gaerleon
Mathemategydd craff a meddyg i nifer o frenhinoedd Lloegr gan gynnwys Harri Tudur oedd Lewis o Gaerleon. Bu hefyd yn feddyg i: Elizabeth Woodville, gweddw Edward IV, brenin Lloegr, Margaret Iarlles Richmond ac i Harri Tudur. Dywed yr hanesydd Chris Skidmore amdano, ei fod yn un o bobl mwyaf deallus yn y Llys Lancastraidd.
Lluniodd lawer o dablau mathemategol a seryddol ynglŷn â diffyg ar yr haul a'r lloer.
Mae roliau'r Trysorlys yn Llundain yn ei grybwyll ddiwethaf yn 1493-9. Derbyniodd rodd o 40 morc y flwyddyn am ei oes o gyllid Wiltshire, ac ar 27 Tachwedd 1486 cafodd rodd ychwanegol o 20 morc am ei oes o'r cyllid gwladol.
Ar 3 Awst, 1488 cafodd ei ddyrchafu'n un o farchogion gan y brenin Harri VII yng nghapel neu Eglwys Mair Forwyn, Sant Siôr y Merthyr a Sant Edward y Cyffeswr yng Nghastell Windsor. Rhoddwyd rhodd blynyddol o £40 iddo hefyd, yn dilyn Brwydr Maes Bosworth.
Y negesydd dirgel
Yn 1482, wedi i Richard III, brenin Lloegr gipio coron Lloegr oddi wrth Edward V a oedd ar y pryd yn ddim ond 12 mlwydd oed, ffodd mam Edward, Elizabeth Woodville am ei bywyd gan hawlio lloches, gyda'i merch Elisabeth o Efrog ac eraill o'i theulu, yn Abaty Westminster. Bu yno am rai misoedd; yn y cyfamser, roedd y brenin newydd yn awyddus iawn i'w hatal rhag cysylltu gyda Harri Tudur yn Llydaw, ac yn awyddus i'w cloi yn Nhŵr Llundain. I'r perwyl hwn, amgylchynodd Richard yr abaty gyda llu o'i filwyr gorau i atal neb rhag mynd i mewn nag allan. Roedd mam Harri Tudur, Margaret Beaufort yn awyddus i gysylltu gydag Elizabeth, a oedd i bob pwrpas yn garcharor yn yr abaty. Meddyg Elizabeth Woodville a'i theulu oedd yr Lancastriad Lewis o Gaerleon, a heriodd farwolaeth sawl tro yn mynd a negeseuon o'r naill at y llall, gan drefnu gyda nhw briodas Harri a merch Elisabeth, sef Elisabeth o Efrog. Mae'n debyg mai dyma pam y gwobrwywyd ef yn ariannol, wedi i Harri ladd Richard ym Mrwydr Bosworth.
Dryw mwstasiog y Gorllewin
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Dryw mwstasiog y Gorllewin (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: drywod mwstasiog y Gorllewin) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Thryothorus mystacalis; yr enw Saesneg arno yw Whiskered wren. Mae'n perthyn i deulu'r Drywod (Lladin: Troglodytidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. mystacalis, sef enw'r rhywogaeth.
Anne, brenhines Prydain Fawr
Etifeddodd Anne (6 Chwefror 1665 - 1 Awst 1714) orsedd Lloegr, yr Alban ac Iwerddon ar 8 Mawrth, 1702. Unwyd Lloegr a'r Alban yn un deyrnas ar 1 Mai 1707 i greu Teyrnas Prydain Fawr.
Siôr I, brenin Prydain Fawr
Georg Ludwig Hanover, Siôr I, brenin Prydain Fawr (28 Mai 1660 - 11 Mehefin 1727) oedd brenin Teyrnas Prydain Fawr, a'r brenin Prydeinig cyntaf o Dŷ Hanover. Roedd Siôr yn Etholwr Hannover cyn cael ei ddyrchafu'n frenin Prydain Fawr fel ar Siôr I ar 1 Awst 1714.
Anne, brenhines Prydain Fawr
Anne oedd merch Iago II/VII, brenin Lloegr a'r Alban a chwaer Mari II, brenhines Lloegr a'r Alban. Ei phriod oedd Siôr, Tywysog Denmarc.
Siôr I, brenin Prydain Fawr
Cafodd ei eni yn Hannover, yr Almaen, yn fab i'r Etholwraig Sophia o Hanover.
Ei wraig oedd y Dywysoges Sophia o Zelle.
Llysenw: "Geordie Whelps"
Jack Dee
Mae James Andrew Innes "Jack" Dee (ganed 29 Medi 1961) yn gomedïwr ar ei sefyll, actor ac ysgrifennwr Seisnig.
Her Body in Bond
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Robert Zigler Leonard yw Her Body in Bond a gyhoeddwyd yn 1918. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Dinas Efrog Newydd.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Mae Murray. Mae'r ffilm Her Body in Bond yn 60 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Shoulder Arms sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Fred LeRoy Granville oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Zigler Leonard ar 7 Hydref 1889 yn Chicago a bu farw yn Beverly Hills.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Zigler Leonard nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tegeirian brych y rhos
Tegeirian yw Tegeirian brych y rhos sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Orchidaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Dactylorhiza maculata a'r enw Saesneg yw Heath spotted-orchid. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Tegeirian Brych, Gwialen y Gŵr Ifanc, Tegeirian Mannog Byseddog, Tegeirian Mannog y Grugdir.
Mae'n blanhigyn blodeuol nodedig ac fel eraill o deulu'r Orchidaceae, mae'r blodau'n hynod liwgar mae'n cynhyrchu arogl da. Enw'r genws yw Orchis, sy'n tarddu o Hen Roeg ὄρχις (órkhis), sy'n golygu caill; mae hyn yn cyfeirio at gloron deuol rhai tegeirianau.
Portage, Indiana
Dinas yn, yn nhalaith Indiana, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Portage, gan gynnwys:
Katherine Ryan
Mae Katherine Ryan (ganed 30 Mehefin 1983) yn gomedïwraig, ysgrifenwraig, cyflwynwraig ac actores Ganadaidd-Wyddelig. Mae'n byw yn Llundain.
Bywyd
Mae Ryan yn ferch i dad Gwyddelig a mam Ganadaidd sydd o dras Gwyddelig. Mae ei thad yn ddrafftsmon sy'n berchen ar gwmni peirianneg. Ganwyd a magwyd Ryan a'i dwy chwaer iau yn Sarnia, Ontario. Treuliodd hafau ei phlentyndod yng Nghorc yn ymweld â'i mam-gu a thad-cu ar ochr ei thad. Astudiodd cynllunio trefol mewn prifysgol yn Toronto. Tra'n astudio, gweithiodd yn Hooters yn ogystal â chymryd rhan mewn nosweithiau meic agored yn ei hamser sbâr.
Daeth Ryan i Lundain am fis gyda'i chariad yn yr haf yn 2007, cyn penderfynu symud yno'n barhaol yn Ionawr 2008. Mae erbyn hyn yn byw yn ardal Crouch End y ddinas gyda'i merch o gyn-gariad, Violet. Mae Ryan wedi dioddef gyda chanser y croen ddwywaith yn y gorffennol.
Gyrfa
Ymddangosodd Ryan ar deledu am y tro cyntaf yn 2012 ar raglen Channel 4 8 Out of 10 Cats. Mae wedi mynd ymlaen i ymddangos ar raglenni panel eraill, gan gynnwys Mock the Week, Never Mind the Buzzcocks, A League of Their Own, QI a Have I Got News for You.
Fel actores, mae wedi ymddangos yn y comedi sefyllfa Channel 4 Campus, y comedi sefyllfa BBC Two Episodes a Don't Sit in the Front Row gyda Jack Dee. Fel comedïwraig ar ei sefyll, mae Ryan wedi ymddangos fel act ar Live at the Appollo ar y BBC.
Yn 2015, cymerodd le Steve Jones fel cyflwynydd y rhaglen Hair ar BBC Two. Hefyd yn 2015, daeth Ryan yn banelydd ar y rhaglenni Bring the Noise ar Sky 1, ar dîm Tinie Tempah, a Safeword ar ITV2.
Mae gan Ryan golofn wythnosol yn y cylchgrawn adloniant NME.
Enillodd y Wobr Ferched Doniol Nivea yn 2008.
New London, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn New London, gan gynnwys:
Underworld
Ffilm 2003 gan Len Wiseman yw Underworld.
Mae'r ffilm yn serennu Michael Sheen a Kate Beckinsale.
Adsız Cengaver
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Cüneyt Arkın, Milton Reid, Nebahat Çehre, Pouri Banai a Homayun. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1970. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Patton sef ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr ffilm Franklin J. Schaffner. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,660 o ffilmiau Tyrceg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Halit Refiğ ar 5 Mawrth 1934 yn İzmir a bu farw yn Istanbul ar 25 Mehefin 1952. Derbyniodd ei addysg yn Robert College.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Halit Refiğ nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tien Shan
Mynyddoedd o gwmpad y ffîn rhwng Casachstan, Cirgistan a thalaith Sinkiang yng Ngweriniaeth Pobl Tsieina yw'r Tien Shan neu Tian Shan (Tsieineeg: 天山; Tiān Shān).
Y copaon uchaf yn y Tien Shan yw Copa Jengish Chokusu ("Copa Buddugoliaeth", Pik Pobedy, Ğeňiš Čokusu 7439 m) a Chan Tengri (7010 m). Rhwng y ddau fynydd yma ceir rhewlif Eňilček, y mwyaf yn y Tien Shan.
Y Tien Shan sy'n gwahanu dalgylchoedd afonydd Tarim ar yr ochr ogledd-ddwyreiniol a'r Ili, y Syr Darja a'r Čüj (Şu) ar yr ochr ogledd-orllewinol. Yn y de-orllewin, mae'r Tien Shan yn parhau fel y Pamir, ac yn y gogledd-ddwyrain fel y Bogda Shan. Y prif fwlch trwy'r mynyddoedd yw Bwlch Torugart (3752 m.).
Kathleen Walne
Arlunydd benywaidd o'r Deyrnas Unedig oedd Kathleen Walne (1915 - 30 Mehefin 2011).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn y Deyrnas Unedig.
Afon Salawin
bawd|240px|Dalgylch afon Salwin
Afon yn Ne Asia yw afon Salawin, hefyd Salwin neu Salween. Mae'r afon, sy'n 2,815 km o hyd, yn tarddu yn Tibet, yna yn llifo trwy dalaith Yunnan, Gweriniaeth Pobl Tsieina, lle gelir yr afon yn Nujiang. Oddi yno, llifa trwy Myanmar, lle gelwir hi yn Thanlwin. Am ran o'i hyd mae'n ffurfio'r ffîn rhwng Myanmar a Gwlad Tai, lle gelwir hi yn Mae Nam Salawin. Mae'r afon yn aberu ym Môr Andaman.
bawd|dim|250px|Afon Salawin ger Mae Sam Laep, Amphoe Sop Moei
Tôn (iaith)
Tôn yw'r defnydd o draw mewn iaith i wahaniaethu ystyr gramadegol neu eiriol, hynny yw, i wahaniaethu rhwng neu i ffurfdroi geiriau. Mae pob iaith yn defnyddio traw i fynegi gwybodaeth bara-ieithyddol fel emosiwn, ac i gyfleu pwyslais a chyferbyniad. Ond nid yw pob iaith yn defnyddio tôn i wahaniaethu geiriau neu eu ffurfdroadau. Fe elwir ffonemau tonyddol o'r math hwn yn donemau.
Ieithoedd tonyddol
Mae ychydig dros 50% o ieithoedd y byd yn donyddol ond nid yw'r rhan fwyaf o'r ieithoedd Indo-Ewropeaidd yn donyddol, sef rhai o'r ieithoedd a siaredir y fwyaf yn y byd.
Alas De Paz
Ffilm melodramatig yw Alas De Paz a gyhoeddwyd yn 1943. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Tôn (iaith)
Ieithoedd tonyddol
Yn Tsieineeg, fe wahaniaethir y rhan fwyaf o donau gan eu siâp (tro). Mae'r rhan fwyaf o sillafau yn cario tôn eu hun ac fe wahaniaethir rhwng nifer o eiriau drwy dôn yn unig. Yn ogystal, nid yw tôn yn dueddol o chwarae rôl gramadegol (ac eithrio ieithoedd Jin Shanxi).
Yn nifer o'r ieithoedd tonyddol Affricanaidd gan gynnwys y rhan fwyaf o'r ieithoedd Bantw, fe wahaniaethir tonau gan eu lefel berthynol; mae geiriau'n hirach, mae yna lai o barau lleiaf tonyddol, ac fe ellir cario tôn gan y gair i gyd yn hytrach na tôn gwahanol ar bob sillaf. Yn aml fe gyflëir gwybodaeth ramadegol, fel y presennol yn erbyn y gorffennol neu "fi" yn erbyn "chi", drwy dôn yn unig.
Alas De Paz
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1943. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Life and Death of Colonel Blimp sef bywgraffiad o ffilm am y milwr ffuglenol General Clive Wynne-Candy, gan y cyfarwyddwyr ffilm Michael Powell ac Emeric Pressburger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Tôn (iaith)
Ieithoedd tonyddol
Mae nifer o ieithoedd yn defnyddio tôn mewn ffordd fwy cyfyngedig. Mae gan Somali er enghraifft ond un tôn i bob gair. Yn Japaneg mae gan lai na hanner y geiriau ostyngiad yn y traw; mae geiriau yn cyferbynnu yn ôl y sillaf y mae'r gostyngiad yn dilyn. Weithiau fe elwir systemau cyfyngedig o'r math hwn yn acen traw er nad oes gan y gair hwn ddiffiniad cydlynol.
Alas De Paz
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tôn (iaith)
Dosbarthiad daearyddol tonyddiaeth
Yn Ewrop mae elfennau tonyddol gan Norwyeg, Swedeg a Lithwaneg, ond fel arfer fe elwir y manion tonyddol hyn yn acen traw. Ieithoedd Indo-Ewropeaidd eraill sydd â thonyddiaeth yw ieithoedd India fel Punjabi a Lahanda.
Mae'r rhan fwyaf o ieithoedd Affrica is-Sahara (heblaw am Swahili, Wolof a Fulani) yn donyddol. Mae Hausa yn donyddol er ei bod yn perthyn i'r ieithoedd Semitaidd nad sy'n donyddol.
Mae yna nifer o ieithoedd tonyddol y Nwyrain Asia, gan gynnwys pob tafodiaith Tsieineeg (er fe ystyrir Shanghainëeg i fod ag acen traw yn unig), Fietnameg, Thai, Lao, a Burmeg a rhai tafodieithoedd Tibeteg. Ond nid yw Japaneg, Mongoleg na Chorëeg yn donyddol.
Mae gan rai o'r ieithoedd cynfrodorol America donyddiaeth, yn enwedig ieithoedd Na-Dené Alaska, ieithoedd Navajo ac yr ieithoedd Oto-Manguean yn Mecsico. Mae rhai o'r ieithoedd Maieg wedi datblygu tonau yn y ganrif ddiwethaf.
Invisible City
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Hubert Davis yw Invisible City a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Mewn Cawell Llew
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Arnošt Grund yw Mewn Cawell Llew a gyhoeddwyd yn 1919. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd U lavljem kavezu ac fe'i cynhyrchwyd gan Hamilkar Bošković yn Nheyrnas y Serbiaid a Croatiaid a Slofeniaid. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Croateg.
Invisible City
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Mewn Cawell Llew
Y prif actor yn y ffilm hon yw Milada Trstenjak. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Broken Blossoms sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 400 o ffilmiau Croateg wedi gweld golau dydd.
Tôn (iaith)
Tôn fel nodwedd gwahaniaethu
Mae'r rhan fwyaf o ieithoedd yn defnyddio traw i gyfleu gwybodaeth bara-ieithyddol ond nid ydynt yn ieithoedd tonyddol oherwydd hyn. Mewn iaith donyddol mae tôn yn ffonemig ac felly mae yna barau lleiaf a wahaniaethir rhyngddynt gan dôn.
Invisible City
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Faces of Death V
Ffilm ddogfen llawn arswyd yw Faces of Death V a gyhoeddwyd yn 1995. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Tôn (iaith)
Tôn fel nodwedd gwahaniaethu
Isod gweler pum tôn syml Mandarin:
Invisible City
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hubert Davis nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Faces of Death V
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1995. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Braveheart sef ffilm gan Mel Gibson am yr Alban a rhyfel annibyniaeth y genedl, dan arweiniad William Wallace, yn erbyn y goresgynwyr Seisnig o Loegr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mewn Cawell Llew
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arnošt Grund ar 30 Ionawr 1866 yn Old Town a bu farw yn Zagreb ar 15 Awst 1946.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arnošt Grund nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ray Harryhausen
Animeiddiwr stop-symud a chynhyrchydd ffilm o Americanwr oedd Raymond Frederick Harryhausen (29 Mehefin 1920 – 7 Mai 2013) oedd yn enwog fel gwneuthurwr a thechnegydd effeithiau arbennig ar ffilmiau antur, ffantasi a gwyddonias gan gynnwys Mighty Joe Young (1949), The Beast From 20,000 Fathoms (1952), Jason and the Argonauts (1963), The Valley of Gwangi (1969), a Clash of the Titans (1981).
Çıldıran Kadın
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Baha Gelenbevi yw Çıldıran Kadın a gyhoeddwyd yn 1948. Fe'i cynhyrchwyd yn Nhwrci. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tyrceg a hynny gan Vedat Örfi Bengü a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Muhittin Sadak.
Ray Harryhausen
Gyrfa ffilm
Treuliodd Ray Harryhausen ei flynyddoedd cynnar yn y diwydiant ffilm yn dechnegydd i Paramount gan weithio ar y ffilmiau stop-symud byrion Puppetoon, ffilmiau hyfforddi difyr ar gyfer Byddin yr Unol Daleithiau yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Ymunodd Harryhausen â'r Corfflu Signalau ym 1942 ac roedd yn aelod o uned ffilm Frank Capra a greodd y gyfres ddogfen Why We Fight. Wedi'r rhyfel, creodd Ray ffilmiau byrion ei hunan o straeon yr Hen Fam Ŵydd ac ychydig o waith hysbysebu.
Çıldıran Kadın
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kadri Ögelman, Hulusi Kentmen, Reşit Gürzap, Hadi Hün, Ertuğrul Bilda, Nezihe Becerikli a Feridun Çölgeçen.
Tracey Ullman
Mae Trace "Tracey" Ullman (ganed 30 Rhagfyr 1959) yn actores deledu, llwyfan a ffilm Seisnig sydd â dinasyddiaeth ddeuol Brydeinig-Americanaidd. Mae'n perfformio fel comedïwraig, cantores a dawnswraig, yn ogystal â gweithio fel cyfarwyddwraig, cynhyrchydd, sgrin-awdur, awdur a gwraig fusnes.
Çıldıran Kadın
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1948. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Treasure of the Sierra Madre sy’n ffilm antur (cowboi i ryw raddau), gan John Huston. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,660 o ffilmiau Tyrceg wedi gweld golau dydd. Kriton Ilyadis oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Tôn (iaith)
Tôn fel nodwedd gwahaniaethu
Ym Mandarin fe wahaniaethir rhwng gwahanol ystyron y gair "ma" drwy dôn yn unig:
Ben Tee
Mae Ben Tee yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Arkaig i Glen Moriston yn Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd ar y copa.
Marcus Licinius Crassus
Gwleidydd a chadfridog Rhufeinig oedd Marcus Licinius Crassus  (tua. 115 CC - 53 CC).
Abel Jones Bardd Crwst
Bywgraffiad Abel Jones (Y Bardd Crwst) (1829–1901) gan Tegwyn Jones a John Owen Huws (Golygydd) yw Abel Jones Bardd Crwst. Gwasg Carreg Gwalch a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1989. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Marcus Licinius Crassus
Ymddengys fod Crassus yn drydydd mab I’r conswl Publius Licinius Crassus Dives. Lladdwyd ei dad ac un o’I frodyr yn Rhagfyr 87 CC wedi i Gaius Marius gipio grym yn Rhufain. Ffodd Crassus I Hispania ac yna i Ogledd Affrica., cyn ymuno â Sulla pan ddychwelodd ef i’r Eidal. Roedd yn gadfridog ar ran o fyddin Sulla pan orchfygwyd gweddillion cefnogwyr Marius a'r Samnitiaid tu allan i Rufain
Roedd teulu Crassus eisoes yn gyfoethog, a daeth ef yn gyfoethocach fyth. Dywedir iddo ffurfio math ar frigad dân yn Rhufain. Pan fyddai tŷ ar dân, byddai Crassus yn dod yno ac yn cynnig ei brynu am bris isel; yna byddai ei wŷr yn diffodd y tân. Trwy ei gyfoeth enillodd rym yn Rhufain, a pan wrthryfelodd y caethweision dan Spartacus yn 73 CC, rhoddwyd y gwaith o ddelio a’r gwrthryfel i Crassus. Bu’n ymgyrch hir, ond yn 71 CC gorchfygodd Crassus fyddin Spartacus. croeshoeliodd Crassus chwe mil o garcharorion ar hyd y Via Appia.
Yn 60 CC daeth Crassus i gytundeb i rannu grym gyda Iŵl Cesar a Gnaeus Pompeius Magnus. Yn 55 CC roedd yn gonswl am yr ail dro, a rhoddwyd Syria iddo fel talaith. Roedd Crassus yn awyddus am lwyddianau milwrol, i gystadlu a Cesar a Pompeius, a chroesodd Afon Euphrates mewn ymgais i goncro Parthia. Gorchfygwyd ei fyddin gan y Parthiaid ym Mrwydr Carrhae (Harran yn Nhwrci heddiw) yn 53 CC, pan laddwyd mab Crassus. Yn fuan wedi’r frwydr aeth Crassus at y Parthiaid i drafod telerau, ond cipiwyd ef a’i ladd. Mae chwedl i’r Parthiaid ei ladd trwy dywallt aur tawdd i lawr ei wddf, i geisio diwallu ei wanc am aur.
Abel Jones Bardd Crwst
Disgrifiad byr
Portread o faledwr amlwg o'r 19g a aned yn nhref Llanrwst.
Ray Harryhausen
Gyrfa ffilm
Huriwyd Harryhausen gan O'Brien i animeiddio'r mwyafrif o'r ffilm Mighty Joe Young, a gynhyrchwyd gan Merian C. Cooper, cyfarwyddwr a chynhyrchydd King Kong. Enillodd Mighty Joe Young Wobr yr Academi am effeithiau arbennig yn seremoni 1950. Cafodd Harryhausen rhagor o lwyddiant ym 1952 gyda The Beast from 20,000 Fathoms sy'n seiliedig ar stori fer, "The Fog Horn", gan ei gyfaill Ray Bradbury. Yn sgil y ffilm hon enillodd Harryhausen enw am ddenu cynulleidfaoedd mawr gyda golygfeydd syfrdanol hyd yn oed os oedd arian yn brin.
Y ffilm liw gyntaf iddo weithio arni oedd The 7th Voyage of Sinbad (1958). Yn y ffilm antur fytholegol hon, creodd amgylchfyd ac effeithiau y dychwelodd atynt yn Jason and the Argonauts a dwy ffilm arall am Sinbad. Treuliodd Harryhausen tri mis yn ffilmio'r olygfa enwog o saith sgerbwd sy'n dod yn fyw yn Jason and the Argonauts.
Aeth Harryhausen i Brydain i fanteisio ar y system o travelling mattes a ddatblygwyd gan y Rank Organization, er mwyn iddo gyfuno ffilm o actorion anferth ac actorion bychain yn yr un olygfeydd ar gyfer The Three Worlds of Gulliver (1959), ac yn fuan penderfynodd i fyw a gweithio ym Mhrydain. Creodd rhagor o greaduriaid cynhanesyddol yn Mysterious Island ac One Million Years B.C. Ym 1969 cynhyrchodd Harryhausen The Valley of Gwangi, ffilm am ddeinosoriaid yn y Gorllewin Gwyllt. Datblygodd O'Brien y stori hon yn y 1940au a llwyddodd Harryhausen i'w dod i'r sgrin er gwaethaf marwolaeth O'Brien ym 1962. Gweithiodd hefyd ar y ffilm ofod First Men in the Moon (1964).
Creodd ragor o ffilmiau Dynamation yn y 1970au, ond roedd effeithiau arbennig optegol a digidol megis yn y ffilmiau Star Wars yn dominyddu'r farchnad. Yr epig Clash of the Titans oedd y llun mawr olaf iddo weithio arni. Roedd yn serennu Laurence Olivier a Maggie Smith a chafodd ei gwneud ar gyllideb fawr, ond methodd y dilyniant arfaethedig Force of the Trojans i ennill cefnogaeth gan stiwdio. Ei ffilm olaf oedd The Story of The Tortoise & the Hare, ffilm fer oedd yn hanner-orffenedig o ddechrau'i yrfa yn y 1950au. Cyflawnodd y ffilm hon gyda dau animeiddiwr ifanc yn 2002, gan ddefnyddio nifer o fodelau gwreiddiol oedd yng nghadw ers hanner canrif.
Derbynodd Ray Harryhausen anrhydedd arbennig gan yr Academy of Motion Picture Arts and Sciences ym 1992 am ei "gyfraniadau technolegol sydd wedi dod â bri i'r diwydiant". Cyflwynwyd y seremoni gan Tom Hanks, a ddatganodd taw Jason and the Argonauts yw'r ffilm orau erioed. Cyflwynwyd y wobr i Harryhausen gan ei gyfaill Ray Bradbury.
Bywyd personol
Priododd Diana Livingstone Bruce, un o ddisgynyddion y fforiwr David Livingstone, ym 1962 a chafodd ferch, Vanessa. Bu'n byw yn Llundain ers 1960 ac ymddangosodd yn aml mewn cynadleddau ffantasi. Yn 2010 rhoddodd ei holl gasgliad, tua 20,000 o eitemau, i'r National Media Museum yn Bradford. Bu farw Ray Harryhausen yn Ysbyty Hammersmith yn Llundain yn 2013. Wedi ei farwolaeth talwyd teyrnged iddo gan nifer o enwau mawr y sinema, gan gynnwys Steven Spielberg, James Cameron, George Lucas, Peter Jackson, John Landis, a Nick Park.
Roedd Harryhausen yn was priodas i Ray Bradbury.
Çıldıran Kadın
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Baha Gelenbevi ar 7 Ionawr 1907 yn Istanbul a bu farw yn yr un ardal ar 24 Ebrill 2008.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Baha Gelenbevi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tôn (iaith)
Tôn fel nodwedd gwahaniaethu
Fe ellir cyfuno'r rhain i mewn i frawddeg:
Mae tonau yn newid dros amser ond yn cadw eu sillafu gwreiddiol.
Tarddiad tôn
Fe elwir tarddiad hanesyddol tonau yn tonogenesis (gair a grëwyd gan yr ieithydd James A. Matisoff). Yn aml mae tôn yn nodwedd awyrol yn hytrach na genetig: Hynny yw, gallai iaith ennill tonau drwy ddwyieithrwydd os yw ieithoedd dylanwadol cyfagos yn donyddol neu os yw siaradwyr iaith donyddol yn newid i'r iaith mewn cwestiwn ac yn dod â'u tonau iddi. Mewn achosion eraill, cwyd tôn yn wirfoddol ac yn gyflym: Mae tôn gan dafodiaith Cherokee a siaredir yn Oklahoma ond nid oes tôn gan y dafodiaith a siaredir yng Ngogledd Carolina, er gwahanodd y ddwy dafodiaith yn 1838.
Yn aml iawn cwyd tôn oherwydd colled cytseiniaid. Mewn iaith ddidonyddol mae cytseiniaid lleisiol yn achosi'r llafariad sy'n dilyn i gael eu hyngangu ar draw is. Fel arfer dim ond manylyn bach ffonetig yw hyn. Ond, os bydd y lleisio'n cael ei golli, byddai'r gwahaniaeth mewn traw yn aros ar ôl i gario'r gwahaniaeth a gariodd y lleisio coll, ac fe ddaw'r traw is yn ystyrlon (ffonemig), hynny yw, ond traw sy'n gwahaniaethu rhwng y ddau neu fwy o eiriau bellach.
Tónový jazyk Tonsprache Lengua tonal Toninė kalba Bahasa berasaskan nada Toontaal Fonologisk tone Tonespråk Język tonalny Língua tonal Tone language Tónový jazyk Тон (лингвистика) Ordton
Baner Hwngari
bawd|250px|Baner Hwngari [[Delwedd:FIAV 110000.svg|23px]] Baner drilliw lorweddol o stribedi coch (sy'n symboleiddio cryfder), gwyn (sy'n cynrychioli ffyddlondeb) a gwyrdd (sy'n symboleiddio gobaith) yw baner Hwngari. Mabwysiadwyd ar 1 Hydref, 1957.
Cyhydnos
bawd|chwith|380px|Diagram yn dangos golau'r Haul ar wyneb y Ddaear yn ystod un o'r ddwy cyhydnos.
Baner Hwngari
Mae'r faner yn debyg i faner Tajicistan o bellter, er bod baner Hwngari yn hŷn o lawer.
Cyhydnos
Mewn seryddiaeth, gall cyhydnos olygu un o ddau beth:
Daw'r gair o'r Saesneg Equinox a ddaw o'r Lladin aequus cydradd a nox (nos) - oherwydd fod nos a dydd yn gydradd ar y diwrnod hwn: 12 awr.
Mewn seryddiaeth, mae cyhydnos yn ennyd mewn amser yn hytrach nag yn ddiwrnod, pan gellir gweld canol yr haul yn syth uwchben y cyhydedd, mae hyn yn digwydd o gwmpas 20 Mawrth (Alban Eilir) a 23 Medi (Alban Elfed) bob blwyddyn. Dyma ddau o'r gwyliau pwysicaf yng nghalendr y Celtiaid a sawl diwylliant arall o gwmpas y byd.
Ceriagrion lieftincki
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Ceriagrion lieftincki sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Ceriagrion.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Nice
Nice (hefyd Nissa) (Niçois: Niça; Eidaleg: Nizza) yw pumed ddinas fwyaf Ffrainc. Mae hi wedi'i lleoli yn ne-ddwyrain Ffrainc wrth y Môr Canoldir ym Mae yr Angylion.
Hinsawdd Nice
Mae Nice ar lan y Môr Canoldir ac mae'r Alpau sy'n union i'r gogledd yn eu chysgodi yn erbyn y tywydd oer. Mae manylion hinsawdd Nice yn yr erthygl "Hinsawdd y Riviera".
This Side of Heaven
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr William K. Howard yw This Side of Heaven a gyhoeddwyd yn 1934. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Zelda Sears a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan William Axt.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Fay Bainter, Helen Hayes, Margaret Hamilton, Anne Shirley, Una Merkel, Lionel Barrymore, Mae Clarke, C. Henry Gordon, Mary Carlisle, Dickie Moore, Edith Fellows, Edward Norris, Onslow Stevens, Edward LeSaint, Tom Brown, Charles Williams, Edward Nugent, Theodore von Eltz a Harold Miller. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Thin Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William K Howard ar 16 Mehefin 1893 yn Saint Marys, Ohio a bu farw yn Los Angeles ar 31 Rhagfyr 1939.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William K. Howard nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhestr o ganeuon gan Alun Jones
Dyma restr o ganeuon gan Alun Jones. Nid yw'r rhestr yn orffenedig, ac mae'r ffeiliau yn dameidiau i aros pryd, sef y 30 eiliad cyntaf o'r traciau a recordiwyd ar label/i Cwmni Recordiau Sain.
Comisiwn Prodi
Y Comisiynwyr oedd:
Canuto Cañete y Los 40 Ladrones
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Leo Fleider yw Canuto Cañete y Los 40 Ladrones a gyhoeddwyd yn 1964. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Tito Ribero. Dosbarthwyd y ffilm gan Argentina Sono Film S.A.C.I.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Carlos Balá, Tono Andreu, Ignacio Quirós, Tito Alonso, Aída Luz, Beatriz Taibo, Enzo Viena, Ernesto Bianco, Gilda Lousek, Jacinto Herrera, Jorge Luz, Luis Tasca, Maria Armanda, María Ibarreta, Maurice Jouvet, Nathán Pinzón, Ricardo Bauleo, Roberto Fugazot, Romualdo Quiroga, Javier Portales, María Rosa Gallo, Nelly Beltrán, Nelly Láinez, Rodolfo Crespi, Nélida Teresa Colomba, Alberto Berco, Fina Basser, Gilberto Peyret, Mario Savino, Mario Casado, Rafael Chumbito, Osvaldo Domecq a Juan Carlos Lima.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1964. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Dr. Strangelove sef ffilm gomedi ddu sy’n dychanu'r Rhyfel Oer a’r gwrthdaro niwclear rhwng yr Undeb Sofietaidd a'r Unol Daleithiau. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Antonio Merayo oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Jorge Garate sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Leo Fleider ar 12 Hydref 1913 yn Buenos Aires a bu farw yn yr un ardal ar 11 Mai 2014.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Leo Fleider nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Demetrio e Polibio
Mae Demetrio e Polibio; Demetriws a Polybiws) yn opera dramma serio mewn dwy act gan Gioachino Rossini i libretto gan Vincenzina Viganò-Mombelli. Trefnwyd yr opera ar gyfer offerynnau tannau yn unig.
Demetrio e Polibio oedd ymgais gyntaf Rossini i gyfansoddi opera ar raddfa lawn, "a chafodd ei gynllunio mewn modd tameidiog" ystod ei ddyddiau fel myfyriwr yn Academi Ffilharmonig Bologna ym 1806. Gan iddo gael ei gomisiynu gan y tenor Domenico Mombelli (ysgrifennodd ei wraig y libreto) fe’i perfformiwyd yn breifat gan Mombelli a’i ddwy ferch, perfformiad na fynychodd Rossini, nid hwn oedd ei opera gyntaf wedi’i llwyfannu’n llawn.
Ni chafodd yr opera ei llwyfannu'n broffesiynol tan 18 Mai 1812, pan berfformiodd am y tro cyntaf yn y Teatro Valle yn Rhufain.
Act 1
Mae'r Polybius da, Brenin Parthia, yn gwarcheidwad ei ferch ei hun, Lisinga, a'i chariad Siveno. Mae pawb yn credu bod Siveno yn fab i Minteus, gweinidog y Brenin Demetrius o Syria, ond ef yw mab Demetrius, sydd wedi ymddieithrio ers amser maith. Mae Demetrius, sy’n credu mai Minteus sy'n gyfrifol am ddiflaniad ei fab, yn cyrraedd llys Parthia gan gogio bod yn Eumeno, negesydd brenhinol, ac yn mynnu bod Siveno yn cael ei ddychwelyd i Syria. Mae Polybius yn gwrthod. Mae Siveno a Lisinga yn dathlu eu priodas. Mae Polybius yn cyfaddef i Siveno ei fod yn poeni am yr hyn sydd wedi digwydd, ond mae Siveno yn tawelu ei feddwl. Yn y cyfamser, mae Eumene (Demetrius) yn cynllwynio i herwgipio Siveno a dod ag ef yn ôl i Syria. Mae'n llwgrwobrwyo'r gweision a'r gwarchodwyr ac yn y nos mae'n llwyddo i fynd i mewn i lys Parthia. Fodd bynnag, pan fydd yn cyrraedd siambr wely'r cwpl ifanc, mae'n dod o hyd i Lisinga ar ei phen ei hun ac yn ei herwgipio hi yn ei lle. Mae Polybius a Siveno yn ceisio'n ofer ei rwystro.
Act 2
Mae Polybius a Siveno yn pledio am ryddhau Lisinga. Wrth ateb, mae Euemeno (Demetrius) yn bygwth ei lladd oni bai bod Siveno yn cael ei ddychwelyd ato. Yn ei dro, mae Polybius yn bygwth lladd Siveno oni bai bod Lisinga yn cael ei rhyddhau. Mae'r sefyllfa'n dechrau datrys pan fydd Eumene (Demetrius), wrth syllu ar hen fedaliwn yn sylweddoli mai Siveno yw ei fab coll. Yn y cyfamser, nid yw Polybius eisiau colli Lisinga, a dim ond Siveno y mae Eumene (Demetrius) ei eisiau. Yn pryderu am eu gwahaniad arfaethedig, mae Lisinga yn ceisio lladd Eumene, ond o'r diwedd mae'n datgelu ei wir hunaniaeth fel y Brenin Demetrius ac yn cyhoeddi mai ei fab yw Siveno. Mae heddwch yn cael ei adfer, ac mae'r cwpl yn byw yn hapus byth ar ôl hynny.
Charles Tunnicliffe
bawd|300px|A Snowy Owl, Anglesey gan Tunnicliffe
Willis H. O'Brien
bawd|thumbtime=3|The Dinosaur and the Missing Link (1915) bawd|thumbtime=2|R.F.D. 10,000 B.C. (1916)Animeiddiwr stop-symud o Americanwr oedd Willis Harold O'Brien (2 Mawrth 1886 – 8 Tachwedd 1962) oedd yn arloeswr ym maes effeithiau arbennig ffilm. Ef oedd y cyntaf i ddefnyddio animeiddiad stop-symud ar y sgrin, yn y ffilmiau The Lost World (1925) a King Kong (1933).
Charles Tunnicliffe
Arlunydd a darlunydd arddull naturolaidd adar a bywyd gwyllt o fri rhyngwladol oedd Charles Frederick Tunnicliffe (1 Rhagfyr 1901 – 7 Chwefror 1979), a dreuliodd y rhan fwyaf o'i oes ym Môn.
Bywyd
Ganwyd Tunnicliffe yn 1901 yn Langley, Sir Gaer, gogledd-orllewin Lloegr a threuliodd ei flynyddoedd cynnar ar fferm yn ardal Macclesfield. Enillodd ysgoloriaeth i astudio yn Coleg Brenhinol y Celfyddydau yn Llundain.
Gwaith
Mae llawer o waith Tunnicliffe yn dangos adar yn eu lleoliadau naturiol a golygfeydd naturiolaidd eraill. Darluniodd waith Henry Williamson, Tarka the Otter. Dangoswyd ei waith hefyd ar gardiau te Brooke Bond yn y 1950au a'r 1960au. Darluniodd nifer o lyfrau Ladybird hefyd.
Ar ôl ei farwolaeth etifeddwyd llawer o'i waith gan Gyngor Sir Ynys Môn, ar yr amod ei fod yn aros yn gasgliad cyfan ac ar gael i bawb. Fe'i cedwir bellach yn Oriel Môn, ar gyrrion Llangefni.