cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Swyddfa Archwilio Cymru
Sefydlwyd Swyddfa Archwilio Cymru (Saesneg: Wales Audit Office) gan Cynulliad Cenedlaethol Cymru ar 1 Ebrill 2005 er mwyn arolygu y modd y mae cyrff cyhoeddus yn gweithio yng Nghymru. Mae hyn yn cynnwys sectorau llywodraeth leol (ac eithrio y rhai hynny sydd wedi eu neilltuo i lywodraeth y DU), Cynulliad Cenedlaethol Cymru a GIG Cymru. Pennaeth y Swyddfa yw Archwilydd Cyffredinol Cymru sy'n cael ei benodi am dymor nid hirach nac wyth mlynedd. Lleolir y pencadlys yn Heol y Gadeirlan, Caerdydd.
Cyngor Sir Ynys Môn
Cyngor Sir Ynys Môn yw'r awdurdod llywodraeth leol sy'n gweinyddu Ynys Môn, sir yng ngogledd Cymru. Lleolir pencadlys y cyngor yn Llangefni.
Swyddfa Archwilio Cymru
Caiff yr Archwilydd Cyffredinol archwilio rhai cyrff yn uniongyrchol, megis Cynulliad Cenedlaethol Cymru. Yn achos llywodraeth leol mae'n apwyntio archwilwyr i wneud hyn, fel y gwnaethpwyd yn 2009 yn achos Cyngor Sir Ynys Môn.
Cyngor Sir Ynys Môn
Gwleidyddiaeth
Yn wahanol i'r rhan fwyaf o gynghorau Cymru, dydy cynghorwyr Ynys Môn ddim wedi ymrannu o safbwynt gwleidyddiaeth plaid. Ers etholiad 1 Mai 2008, dim ond Plaid Cymru a'r Blaid Lafur sydd wedi eu trefnu yn grwpiau pleidiol ar y cyngor. Mae gweddill y cynghorwyr, yn aelodau o bleidiau gwleidyddol eraill ac yn Annibynwyr, yn ymrannu yn grwpiau neu ffacsiynau answyddogol: y mwyaf o'r ffacsiynau hyn ar hyn o bryd (ers 2008) yw'r 'Annibynwyr Gwreiddiol', gyda 22 o gynghorwyr.
Nodweddir gwleidyddiaeth y cyngor gan ymrafael parhaus ers sawl blwyddyn, gyda phersonoliaethau yn aml yn bwysicach na gwleidyddiaeth plaid a pholisïau. Cafwyd cyhuddiadau o gamddefnyddio pwerau er budd personol eu gwneud yn erbyn rhai cynghorwyr.
Yn Ionawr 2009, yn dilyn cyfnod cythryblus i'r cyngor, cyhoeddwyd y bydd ymchwiliad llawn yn cael ei gynnal i sut mae'r Cyngor yn cael ei reoli. Roedd adroddiad, a gomisynwyd gan Swyddfa Archwilio Cymru, yn argymell y dylai'r archwilydd ystyried ymchwiliad llawn oherwydd "pryderon am anawsterau ym mherthynas gwaith rhai swyddogion a chynghorwyr" a'r pryder y byddai hyn yn effeithio ar allu'r cyngor "i gwrdd â gofynion gwerth gorau".
Dechreuwyd adolygiad o'r trefniadau etholaethol yn Ynys Môn gan Gomisiwn Ffiniau Cymru yn 2010. ond diddymwyd yr adolygiad hwn. Ym mis Mawrth 2011, wedi blynyddoedd o ddadlau gwleidyddol yn fewnol, daeth Cyngor Sir Ynys Môn i fod y cyngor cyntaf Prydeinig erioed, i chael ei swyddogaethau gweithredol wedi eu atal. Apwyntiwyd tîm o gomisiynwyr gan Llywodraeth Cymru i redeg swyddogaethau'r cyngor dro dro. Ail-ddechreuwyd yr adolygiad yn dilyn gorchymyn Llywodraeth Cyrmu. Cynhelir etholiadau pob 4 mlynedd fel rheol, ond gohirwyd yr etholiadau a oedd i fod i ddigwydd ar 3 Mai 2012, am flwyddyn gan weinidog Llywodraeth Leol Cymru, Carl Sargeant.
Wardiau
Yn ôl Deddf Ynys Môn (Trefniadau Etholiadol) 2012, etholwyd 30 cynghorydd yn etholiadau 2 Mai 2013 (lleihad o 25% i gyharu â'r 40 cynghorydd a fu gynt, mewn 40 ward) o 11 ward aml-aelod. Y wardiau, gyda'r nifer o gynghorwyr mewn cromfachau, yw:
Etholiadau
Yn yr etholiadau cyntaf a gynhaliwyd ar gyfer 11 ward newydd Ynys Mon yn 2013 etholwyd Cynghorwyr canlynol:
Plaid Cymru 12 Annibynnol 14 Llafur 3 Democrat Rhyddfrydol 1
Ffurfiwyd gweinyddiaeth gan gynnwys cynghorwyr annibynnol, Llafur a'r Democrat Rhyddfrydol
Claire Kremen
Gwyddonydd Americanaidd yw Claire Kremen (ganed 20 Ionawr 1961), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel biolegydd a pryfetegwr.
Manylion personol
Ganed Claire Kremen ar 20 Ionawr 1961 ac wedi gadael yr ysgol leol mynychodd Brifysgol Stanford a Phrifysgol Duke. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Cymrodoriaeth MacArthur.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Llygadwyn Pemba
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Llygadwyn Pemba (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llygaidwynion Pemba) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Zosterops vaughani; yr enw Saesneg arno yw Pemba white-eye. Mae'n perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: Zosteropidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn Z. vaughani, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Teulu
Mae'r llygadwyn Pemba yn perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: Zosteropidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Homo floresiensis
Rhywogaeth o hominin sydd wedi darfod amdani yw Homo floresiensis ("Dyn Flores"; llysenw: "yr hobit" a "Flo"); credir fod y rhywogaeth hon o fewn y genws Homo. Yn 2003 darganfuwyd esgyrn naw unigolyn; credir y byddai'r oedolion yn 3.5 troedfedd (1.1 metr) o daldra ar ynys Flores yn Indonesia. Un benglog cyfan a gafwyd, a adnabyddir fel "LB1". Ers hynny ymchwiliwyd yn fanwl i'r gweddillion hyn i geisio penderfynu a ydynt yn rhywogaeth sydd ar wahân i fodau dynol modern.
Mae gan yr hominin hwn gorff ac ymennydd bychan iawn a chredir y bu iddynt oroesi hyd at 12,000 o flynyddoedd CP. Mae hyn yn eu gwneud y rhywogaeth o fodau dynol 'non-H.' i oroesi hiraf, gan oroesi ymhell ar ôl i'r Neanderthal (H. neanderthalensis) beidio a bodoli, sef rhwng tua 39,000 a 41,000 CP.
Wrth ochr y gweddillion hyn roedd offer carreg a ellir eu dyddio i rhwng 94,000 a 13,000 cyn y presennol. Cred ambell ysgolor y gallai hanes yr H. floresiensis fod yn rhan o gof y genedl, yn gysylltiedig gyda chwedloniaeth am fath o dylwyth teg lleol ar yr ynys a alwyd yn 'ebu gogo'.
Cymharu penglogau
700px
Carn Eige - Frith an Achaidh Mhoir
Mae Carn Eige - Frith an Achaidh Mhoir  neu Creag na h-Eige yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Duich i Cannich yn Ucheldir yr Alban;. Y fam-fynydd yw Carn Eige.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Siryfion Sir Gaerfyrddin yn y 18fed ganrif
Mae hon yn rhestr o ddeiliaid swydd Siryf Sir Gaerfyrddin rhwng 1700 a 1799.
Fremd
Ffilm o'r Almaen yw Fremd gan y cyfarwyddwr ffilm Miriam Faßbender. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Siryfion Sir Gaerfyrddin yn y 18fed ganrif
Siryf yw cynrychiolydd cyfreithiol y Brenin a benodir yn flynyddol ar gyfer pob sir yng Nghymru a Lloegr, ei ddyletswydd yw cadw'r heddwch yn ei sir a sicrhau ufudd-dod i gyfraith y brenin. Yn wreiddiol roedd yn swydd o statws a grym ond bellach mae'n swydd seremonïol yn bennaf.
Fremd
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.
Siryfion Sir Gaerfyrddin yn y 18fed ganrif
1770au
220px|bawd|Aberglasney House - geograph.org.uk - 536730
Fremd
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Miriam Faßbender nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
.to
Côd gwlad parth lefel uchaf swyddogol Tonga yw .to (talfyriad o Tonga).
Gweler hefyd
Toppdomän
Gorffennol Bythol
Ffilm sy'n flodeugerdd o ffilmiau yw Gorffennol Bythol a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn Montenegro. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Serbeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 750 o ffilmiau Serbeg wedi gweld golau dydd.
Bill Nye: Science Guy
Ffilm ddogfen yw Bill Nye: Science Guy a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Gorffennol Bythol
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bill Nye: Science Guy
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Voilà Montmartre
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Roger Capellani yw Voilà Montmartre a gyhoeddwyd yn 1934.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Marguerite Moreno. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Thin Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Roger Capellani ar 31 Ionawr 1905 ym Mharis a bu farw yn Zuydcoote ar 28 Mawrth 2015.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Roger Capellani nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Skrattbomben
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Börje Larsson yw Skrattbomben a gyhoeddwyd yn 1954. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Skrattbomben ac fe’i cynhyrchwyd yn Sweden. Lleolwyd y stori yn Stockholm. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Börje Larsson a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Sune Waldimir.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Gus Dahlström.
Ha' Bach
Nofel i oedolion gan Eigra Lewis Roberts yw Ha' Bach. Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1985. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Skrattbomben
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1954. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rear Window sy’n ffilm llawn dirgelwch, gan y cyfarwyddwr ffilm enwog Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Curt Jonsson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Blondi
bawd|de|Hitler a Blondi yn y Berghof Ci Adolf Hitler oedd Blondi. Cyn i Hitler ladd ei hun, mi rhoddodd o gwenwyn i Blondi i weld ei effaith. Bu farw'r ci.
Ha' Bach
Disgrifiad byr
Nofel am bentref a thrigolion Minafon, a chyfle i ailgyfarfod â nifer o'r cymeriadau ar y stryd ac yn eu cartrefi. Teledwyd y nofel yn benodau wythnosol ar S4C ym 1985.
Botwm Crys yn cadw lle
Jump! Men
Ffilm chwaraeon gan y cyfarwyddwr Lin Yu-Hsien yw 'Jump! Men' a gyhoeddwyd yn 2017.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lin Yu-Hsien ar 1 Ionawr 1974.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lin Yu-Hsien nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Skrattbomben
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Börje Larsson ar 16 Chwefror 1910 yn Katrineholm.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Börje Larsson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Die Drei Wünsche Der Sharifa
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Uschi Madeisky yw Die Drei Wünsche Der Sharifa a gyhoeddwyd yn 2000.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Uschi Madeisky nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
.tt
Côd gwlad parth lefel uchaf swyddogol Trinidad a Thobago yw .tt (talfyriad o Trinidad and Tobago).
Grange Villa
Pentref yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Grange Villa.
Karnoed
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code22031
Adelheid Goosch
Arlunydd benywaidd o'r Almaen yw Adelheid Goosch (29 Mai 1929).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn yr Almaen.
Hickory, Gogledd Carolina
Dinas yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Adelheid Goosch
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Hickory, Gogledd Carolina
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Hickory, gan gynnwys:
Heather Williams
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Swcwbws
bawd|de|Braced pren wedi'i gerfio ar lun swcwbws asgellog tu allan i hen dafarn yn Lloegr, sy'n awgrymu fod [[puteindy i'w gael tu mewn]] Yn chwedloniaeth ganoloesol y Gorllewin, mae swcwbws (o'r Saesneg succubus neu succuba, lluosog succubi; o'r Lladin succuba 'hwren', 'putain', or ferf succubare 'gorwedd o dan') yn diafoles neu ellylles sy'n ymrithio yn ferch ddeniadol i hudo dynion (yn arbennig mynachod) i gael cyfathrach rhywiol yn eu breuddwydion. Mae'r swcwbws yn bwydo ar nerth elfennol y dynion, yn aml hyd nes iddynt lwyr ddiffygu neu hyd at eu marwolaeth. Er bod llawer o'r swcwbi yn greaduriaid dienw, yn ôl traddodiadau Cristnogol canoloesol mae'r dduwies Fesopotamaidd Lilith yn un o'r pennaf ohonynt.
Yn ôl y testun Malleus Maleficarum, neu "Morthwyl yn erbyn y Gwrachod", byddai swcwbi yn casglu semen y dynion roeddent yn cysgu â nhw ac yn ei rhoi i incwbi i'w defnyddio i feichiogi merched. Credid fod y plant a genhedlid felly yn fwy agored i ddylanwad ysbrydion drwg.
Yn ôl un traddodiad, beichiogwyd mam Myrddin gan incwbws a dyna pam roedd yn medru rhagweld y dyfodol. Yn ôl y chwedl a geir yn Historia Brittonum Nennius, mae negesyddion Gwrtheyrn yn holi mam Myrddin Emrys ynglŷn â genedigaeth ei mab. Mae hi'n ateb nad yw'n gwybod sut y cafodd ei beichiogi ac yn tyngu nad yw wedi cysgu â dyn erioed.
Yn ôl rhai traddodiadau byddai'r swcwbws yn trawnsnewid yn incwbws er mwyn beichiogi merch ar ôl cysgu â dyn yn ei freuddwyd.
O'r 16g ymlaen, mewn rhai ardaloedd yn Ewrop, byddai pobl yn cerfio swcwbws tu allan i rai tafarnau i ddangos fod y sefydliad yn cynnwys puteindy y tu mewn.
Clawdd Offa
Mae'n debygol yr adeiladwyd ef yn ystod teyrnasiad Offa, Brenin Mersia yn yr wythfed ganrif. Yr adeg honno roedd y clawdd yn dynodi'r ffin rhwng teyrnas Powys a Mersia a hefyd, efallai, yn amddiffyn Mersia rhag ymosodiadau gan y Cymry. Nid oes sicrwydd mai Offa a gododd y clawdd; mae'n bosib fod rhan ohono yn gynharach.
Mae Clawdd Offa ar restrau Cadw ac English Heritage ac mae llwybr cyhoeddus pellter hir ar hyd y clawdd.
Mae "y tu draw i Glawdd Offa" yn cael ei ddefnyddio fel ffordd arall o ddweud "Lloegr".
Oye Kuch Kar Guzar
Ffilm gomedi yw Oye Kuch Kar Guzar a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Pacistan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Wrdw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 320 o ffilmiau Wrdw wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Aderyn haul Reichenbach
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Aderyn haul Reichenbach (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar haul Reichenbach) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Nectarinia reichenbachii; yr enw Saesneg arno yw Reichenbach’s sunbird. Mae'n perthyn i deulu'r Adar haul (Lladin: Nectarinidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn N. reichenbachii, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r aderyn haul Reichenbach yn perthyn i deulu'r Adar haul (Lladin: Nectarinidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Llaniestyn, Gwynedd
Pentref yn Llŷn yw Llaniestyn, a leolir 8 milltir i'r gorllewin o Bwllheli, Gwynedd. Mae Llaniestyn yn blwyf eglwysig hefyd.
Mae'r pentref yn gorwedd yng ngodre Carn Fadryn mewn dyffryn cysgodol. Rhai blynyddoedd yn ôl sefydlodd y pentrefwyr ardd gymunedol. Mae croeso i unrhyw un droi i mewn, eistedd a gwerthfawrogi harddwch y bywyd gwyllt o gwmpas, gwrando ar gân yr adar ac ymlacio yn y llonyddwch. Mae'n safle ddelfrydol i gerddwyr gymeryd hoe a chael picnic ar eu taith o gwmpas Llŷn.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Eglwys Sant Iestyn
Mae eglwys y plwyf yn hen a diddorol. Mae corff yr eglwys a'i siansel yn dyddio o'r 13g. Ceir ynddi nifer o ffenestri lanset cynnar, rhai ohonynt yn dyddio o'r 12g, oes Owain Gwynedd.
Yn y pen gorllewinol ceir oriel i gerddorion o ddechrau'r 19g. Mae'r bedyddfaen gwyngalchog yn dyddio o'r 16g. Yn ogystal mae nifer o gofebion o'r 18g yn yr eglwys.
Arferid claddu tlodion yr ardal yn yr ochr ddeheuol ar y llaw dde wrth fynd drwy'r giat gyda'r wal derfyn efo Ty'n Llan. Ychydig iawn o olion y beddau sydd i'w gweld heddiw. (pauper's graves)
The Spotted Lily
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Harry Solter yw The Spotted Lily a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan J. Grubb Alexander.
Hylendid
bawd|Mae golchi'ch dwylo'n rheolaidd yn ffordd syml o wella hylendid
The Spotted Lily
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ella Hall, George Beranger, Gretchen Lederer, Jack Nelson a Victor Rodman.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Immigrant sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry Solter ar 19 Tachwedd 1873 yn Baltimore, Maryland a bu farw yn El Paso, Texas ar 25 Mai 1983. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1908 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Peter New
Actor a digrifwr Canadaidd yw Peter New (ganwyd 30 Hydref 1971), sydd erbyn hyn yn ddinesydd yr Unol Daleithiau.
The Spotted Lily
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry Solter nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hylendid
Yn gyffredinol mae unigolion sy'n lân ac yn gwisgo dillad glân yn teimlo'n well yn eu hunain ac yn debyg o fod â chylch ehangach o ffrindiau. Dyma rai enghreifftiau o arfer hylendid:
Pontgarreg
Pentref bychan yn ne Ceredigion yw Pontgarreg. Fe'i lleolir ger Llangrannog tua milltir a hanner o arfordir Bae Ceredigion ar lôn sy'n cysylltu Llangrannog a'r A487. Mae'n rhan o gymuned Llangrannog.
Caewyd Ysgol Gynradd Pontgarreg, ysgol oedd yn gwasanaethu Llangrannog a'r cylch, pan agorwyd ysgol fro newydd, Ysgol T. Llew Jones, ym Mrynhoffnant.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Sgurr a' Bhealaich Dheirg (copa gorllewinol)
Mae Sgurr a' Bhealaich Dheirg (copa gorllewinol) yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Duich i Cannich yn  Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; nid yw'r copa hwn wedi'i gofrestru bellach. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 22 Rhagfyr 2007.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Hypothermia
Hypothermia yw pan mae tymheredd y corff yn gostwng pan mae corff yn colli mwy o wres nag y mae'n ei dderbyn. Mewn bodau dynol, mae'n cael ei ddiffinio fel tymheredd craidd y croff sydd o dan 35.0 C. Mae symptomau yn dibynnu ar y tymheredd. Mewn hypothermia ysgafn ceir cryndod a phenbleth. Mewn hypothermia canolig mae'r crynu'n stopio a'r penbleth yn cynyddu. Mewn hypothermia dwys, gall fod dadwisgo paradocsaidd, ble mae'r person yn tynnu ei ddillad, a risg uwch o'r galon yn peidio a churo.
Mae gan hypothermia ddau brif achos. Mae'n digwydd gan amlaf pan fydd person wedi wynebu oerfel eithafol. Gall hefyd ddigwydd o ganlyniad i unrhyw gyflwr sy'n lleihau gallu'r corff i gynhyrchu gwres neu'n achosi cynnydd yn y gwres sy'n cael ei golli. Yn aml mae hyn yn cynnwys meddwdod ond gall hefyd gynnwys lefel isel o siwgr yn y gwaed, anorexia, a henaint. Mae tymheredd y corff fel arfer yn aros ar lefel gyson o 36.5–37.5 °C (97.7–99.5 °F)  trwy thermoreoleiddiad. Mae ymdrechion i gynyddu tymheredd y corff yn cynnwys crynu, cynnydd mewn gweithgaredd gwirfoddol, neu wisgo dillad mwy cynnes. Gall hypothermia gael ei adnabod naill ai drwy symptomau'r person neu trwy fesur eu tymheredd craidd.
Mae triniaeth ar gyfer hypothermia ysgafn yn cynnwys diodydd cynnes, dillad cynnes, a gweithgaredd corfforol. I'r rhai sy'n dioddef o hypothermia canolig, mae blancedi gwresogi a hylifau mewnwythiennol sydd wedi'u cynhesu yn cael eu hargymell. Mae ailgynhesu fel arfer yn parhau hyd nes y bydd tymheredd y person dros 32 C.
Mae hypothermia yn achosi o leiaf 1,500 o farwolaethau y flwyddyn yn yr Unol Daleithiau. Mae'n fwy cyffredin ymhlith henoed a gwrywod. Un o'r lefelau tymheredd corff isaf ar gofnod ble mae rhywun gyda hypothermia damweiniol wedi goroesi yw 13.0 C pan bu bron i ferch 7 oed yn Sweden foddi. Mewn achosion eithafol, ceir disgrifiadau o bersonau yn goroesi wedi dros chwe awr o CPR. O'r rhai sydd angen ECMO neu ddargyfeirio, mae tua 50% yn goroesi. Mae marwolaethau o ganlyniad i hypothermia wedi bod yn rhan bwysig o nifer o ryfeloedd. Daw'r term o'r Groeg ὑπο, ypo, sy'n golygu "o dan", a θερμία, thermía, sy'n golygu "gwres". Y gwrthwyneb i hypothermia yw hyperthermia, cynnydd yn nhymheredd y corff o ganlyniad i fethiant thermoreoleiddiad.
Sista Natten
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Börje Larsson yw Sista Natten a gyhoeddwyd yn 1956. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Börje Larsson.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Hans Strååt.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1956. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Searchers sy’n ffilm bropoganda gwrth-frodorion America gan y cowbois gwyn, gan y cyfarwyddwr ffilm John Ford. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Börje Larsson ar 16 Chwefror 1910 yn Katrineholm.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Börje Larsson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Working Class
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Veikko Aaltonen yw The Working Class a gyhoeddwyd yn 2004. Fe'i cynhyrchwyd yn y Ffindir.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Veikko Aaltonen ar 1 Rhagfyr 1955 yn Sääksmäki.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Veikko Aaltonen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Too Hot to Handle
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Jack Conway yw Too Hot to Handle a gyhoeddwyd yn 1938. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn De America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan John Lee Mahin a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Franz Waxman.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Clark Gable, Al Shean, Myrna Loy, Virginia Weidler, Walter Pidgeon, Richard Loo, Chrispin Martin, Aileen Pringle, Marjorie Main, Frank Faylen, Cyril Ring, Walter Connolly, Henry Kolker, James Flavin, Leo Carrillo, Selmer Jackson, Lane Chandler, Walter Miller, Alberto Morin, Barbara Bedford, Gregory Gaye, Philo McCullough, Willie Fung, Edward Peil, Betty Ross Clarke, Eddie Dunn, Francis X. Bushman, Jr., John Hamilton, Ray Walker, George Lynn, Hal K. Dawson, Charles Sullivan a John Dilson. Mae'r ffilm Too Hot to Handle yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1938. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Bringing Up Baby sef ffilm gomedi Americanaidd gan Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Harold Rosson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Frank Sullivan sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jack Conway ar 17 Gorffenaf 1887 yn Graceville, Minnesota a bu farw yn Pacific Palisades ar 19 Chwefror 1966. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1909 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jack Conway nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cog frech
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cog frech (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cogau brych) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Clamator glandarius; yr enw Saesneg arno yw Great spotted cuckoo. Mae'n perthyn i deulu'r Cogau (Lladin: Cuculidae) sydd yn urdd y Cuculiformes. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain ac mae i'w ganfod yng Nghymru.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. glandarius, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia, Ewrop ac Affrica.
Teulu
Mae'r cog frech yn perthyn i deulu'r Cogau (Lladin: Cuculidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Haf o Hyd
Nofel i oedolion gan Geraint Lewis yw Haf o Hyd. Gwasg Carreg Gwalch a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2009. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Mae Trystan a'i gyfaill newydd, Daniel, ill dau wedi cwblhau eu harholiadau ysgol ac mae haf crasboeth 1976 yn ymestyn o'u blaen yn llawn posibiliadau cyffrous.
Botwm Crys yn cadw lle
.tv
Côd gwlad parth lefel uchaf swyddogol Twfalw yw .tv (talfyriad o Tuvalu).
Gweler hefyd
Toppdomän
Bill Viola - L'ultimo Genio Del Rinascimento
Ffilm ddogfen yw Bill Viola - L'ultimo Genio Del Rinascimento a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol.
Mae'r ffilm Bill Viola - L'ultimo Genio Del Rinascimento yn 83 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Urddas
Mewn trafodaethau moesol, moesegol, cyfreithiol a gwleidyddol glasurol, mae'r cysyniad o urddas yn mynegi'r syniad bod gan bawb yr hawl i gael ei werthfawrogi a'i barchu, a'i fod yn cael ei drin yn foesegol.
Gellir darparu urddas drwy drin unigolion gyda pharch. Trwy beidio â diraddio unigolyn mewn unrhyw ffordd, gallwn sicrhau fod eu hunan-barch yn aros yn gadarnhaol. Mae parchu urddas rhywun yn golygu gofyn am gydymffurfiad (nid rhoi gorchmynion) a dilyn dymuniadau unigolyn. Gall hyn hefyd ymwneud ag agweddau corfforol: e.e. tynnu'r llenni o gwmpas gwely yn yr ysbyty wrth newid dillad.
Gellifor
Pentref bychan yn Sir Ddinbych yw Gellifor. Fe'i lleolir tua 3 milltir i'r gogledd o dref Rhuthun ar ochr ddwyreiniol Dyffryn Clwyd. Mae'n rhan o blwyf eglwysig Llangynhafal.
Ceir Moel Famau, un o gopaon Bryniau Clwyd, milltir a hanner i'r dwyrain o'r pentref.
Gwasanaethir y pentref gan Ysgol Gellifor.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan a'r Aelod Seneddol yw.
Adelaida Yefimova
Arlunydd benywaidd o'r Undeb Sofietaidd yw Adelaida Yefimova (ganwyd 30 Gorffennaf 1929).
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Peter Von Bagh
Ffilm ddogfen am berson nodedig gan y cyfarwyddwr Tapio Piirainen yw Peter Von Bagh a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn y Ffindir.
Mae'r ffilm Peter Von Bagh yn 68 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tapio Piirainen ar 1 Ionawr 1954.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tapio Piirainen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kaon
Mae Kaon (Ffrangeg: Caulnes) yn gymuned (Llydaweg: kumunioù; Ffrangeg: communes) yn Departamant Aodoù-an-Arvor (Ffrangeg: Département Côtes-d'Armor), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code22032
Tafarn
Ceir traddodiad o arwyddion y tu allan i dafarnau ar draws Ewrop.
.tw
Côd gwlad parth lefel uchaf swyddogol Gweriniaeth Tsieina yw .tw (talfyriad o Taiwan).
Gweler hefyd
Toppdomän
Tell England (ffilm)
Mae Tell England yn ffilm ddrama Saesnig o 1931 a gyfarwyddwyd gan Anthony Asquith a Geoffrey Barkas ac sy'n serennu Fay Compton, Tony Bruce a Carl Harbord. Mae'n seiliedig ar y nofel Tell England gan Ernest Raymond. Mae'r ffilm yn adrodd hanes dau ddyn ifanc yn ymuno â'r fyddin, ac yn cymryd rhan yn yr ymladd yn Gallipoli yn ystod Y Rhyfel Byd Cyntaf. Roedd gan y ddau gyfarwyddwr atgofion personol am y frwydro yn Gallipoli, fel yr oedd gan Compton Mackenzie, brawd Fay Compton. Roedd tad Asquith, H H Asquith, yn Brif Weinidog y DU ar adeg y glanio yn Gallipoli, ffaith a dynnodd sylw’r wasg at y ffilm, tra bod Barkas wedi ymladd ei hun ym Mae Suvla yn ystod ymgyrch Gallipoli.
Llygadwyn Wallace
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Llygadwyn Wallace (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llygaidwynion Wallace) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Zosterops wallacei; yr enw Saesneg arno yw Yellow-spectacled white-eye. Mae'n perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: Zosteropidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Tell England (ffilm)
Yn yr Unol Daleithiau cafodd ei ryddhau o dan y teitl amgen The Battle of Gallipoli.
Llygadwyn Wallace
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn Z. wallacei, sef enw'r rhywogaeth.
Tell England (ffilm)
Cynhyrchu
Yn wreiddiol, bwriadwyd i'r ffilm i fod yn Ffilm fud, ond cafodd ei gohirio. Fe’i cynhyrchiwyd yn Welwyn Studios gan ddefnyddio proses Klangfilm yr Almaen. Saethwyd llawer o'r ffilm ar leoliad ym Malta, a oedd yn sefyll i mewn dros Gallipoli.
That Devil, Bateese
Ffilm ddrama llawn cyffro gan y cyfarwyddwr William Wolbert yw That Devil, Bateese a gyhoeddwyd yn 1918. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Beinn an t-Socaich
Mae Beinn an t-Socaich yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Duich i Cannich yn  Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; nid yw'r copa hwn wedi'i gofrestru, bellach. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 22 Rhagfyr 2007.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
That Devil, Bateese
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lon Chaney a Monroe Salisbury. Mae'r ffilm That Devil, Bateese yn 50 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Shoulder Arms sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Wolbert ar 18 Tachwedd 1883 yn Petersburg a bu farw yn Los Angeles ar 14 Ebrill 2018.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Wolbert nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tell England (ffilm)
Plot
Mae'r ffilm yn adrodd hanes dau gyfaill ysgol, Rupert Ray ac Edgar Doe, sydd yn mwynhau eu hieuenctid, yn arbennig wrth gystadlu mewn pencampwriaethau nofio a phlymio yr ysgol. Wedi cyrraedd 18 mlwydd oed mae'r dau yn cael comisiwn fel swyddogion iau yn y byddin. Tra eu bod yn gorffen eu hyfforddiant mae ymosodiad ar yr Ymerodraeth Otoman yn cael ei drefnu a'i gychwyn gan Y Cadfridog Syr Ian Hamilton. Mae Syr Ian ei hun yn ymddangos yn y ffilm, yn egluro be oedd bwriad yr ymgyrch. Y bwriad oedd i gymryd meddiant o gulfor y Dardanelles gan y Tyrciaid. Roedd y culfor yn caniatáu mynediad o Fôr y Canoldir i Fôr Marmara a'r Môr Du ymhellach i'r gogledd. Byddai meddiannu'r culfor yn caniatáu i luoedd yr Ymerodraeth Prydeinig a Ffrainc rhoi a derbyn cymorth morwrol gyda eu cynghreiriaid yn Ymerodraeth Rwsia. Gan fod y Tyrciaid wedi gosod ffrwydron nofio yn y culfor, byddai'n rhaid ennill penrhyn Gallipoli, oedd yn amddiffyn y culfor gyntaf. Roedd yr ymgyrch i ennill Gallipoli yn drychineb o'r cychwyn cyntaf. Roedd y penrhyn yn lle bryniog, hawdd i'w amddiffyn, a chafodd miloedd o filwyr eu lladd wrth geisio lanio ar draethau islaw'r bryniau. Mae'r ffilm yn torri o hanes y cyfeillion i ddangos y lladdfa didrugaredd ar benrhyn Gallipoli.
Neidio Ashin!
Ffilm chwaraeon gan y cyfarwyddwr Lin Yu-Hsien yw Neidio Ashin! a gyhoeddwyd yn 2011. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieineeg Mandarin.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,550 o ffilmiau Tsieineeg Mandarin wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lin Yu-Hsien ar 1 Ionawr 1974.
Moderniaeth
bawd|[[Hans Hofmann, The Gate, 1959–60, casgliad: Amgueddfa Solomon R. Guggenheim. Roedd Hofman yn adnabyddusfel athro ac fel arlunydd; roedd hefyd yn ddamcaniaethwr modern, y gyntaf yn yr Almaen lle'i maged ac yna yn yr UDA. Cyflwynodd foderniaeth yn y 1930au i genhedlaeth newydd o arlunwyr Americanaidd. ]]
Neidio Ashin!
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lin Yu-Hsien nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tell England (ffilm)
Plot
Wedi gorffen eu hyfforddiant mae'r dau gyfaill yn cael deall bod eu catrawd am gael ei ddanfon i Gallipoli. Ar y chychwyn mae'r ddau yn llawn frwdfrydedd ac yn llawn cynnwrf am cael mynd i wasanaethu eu gwlad ar faes y brwydr. Yn fuan ar ôl cyrraedd Gallipoli mae'r ddau yn sylweddoli eu bod wedi cyrraedd uffern ar y ddaear ac yn wynebu tasg amhosibl o geisio ennill y penrhyn. Mae Edgar yn cael ei anafu'n ddifrifol a phan mae Rupert yn mynd i'w weld o yn yr ysbyty mae'n ddeall nad oes gobaith iddo wella o'i anafiadau. Mae Rupert yn mynd yn ôl i'w ffos ac yn crio am sefyllfa anobeithiol ei gyfaill a gweddill ei gyd filwyr. Yn ei galar mae'n clywed bod yr awdurdodau wedi penderfynu rhoi'r gorau i ymgyrch y Dardanelles ac am encilio o Gallipoli.
Llygadwyn Wallace
Teulu
Mae'r llygadwyn Wallace yn perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: Zosteropidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Moderniaeth
Mudiad ddamcaniaethol ydy moderniaeth, sydd a'i wreiddiau'n ddwfn yn y byd gorllewinol: mewn cyfnod o newidiadau enfawr yn niwylliant a thawsnewidiad cymdeithas ar ddiwedd y 19g a dechrau'r 20g. Mae'n fuduad sy'n cwmpasu'r celfyddydau, cerdd a diwylliant, yn ogystal â llenyddiaeth. Ymhlith y digwyddiadau pwysicaf sy'n gefndir i gychwyn moderniaeth mae diwydiannau enfawr ac ailwampio cymdeithas (Fictorianaidd yng ngwledydd Prydain) yn sylweddol e.e. datblygiadau sydyn dinasoedd drwy Ewrop, fel had unos, yn cael ei ddilyn gan y Rhyfel Byd Cyntaf a'i erchyllterau'n cael eu hadrodd ym mhapurau'r cyfnod. Er fod gwreiddiau moderniaeth yn ddwfn yn Ewrop, yn achos llenyddiaeth, chwaraewyd rhan bwysig hefyd gan nifer o awduron Eingl-Americanaidd.
Tell England (ffilm)
Plot
Wrth i filwyr olaf y cynghreiriaid ymadael mae dau o filwyr y Tyrciaid yn dod i lawr o'r bryniau i syllu ar feddau eu gelynion. Uwchben bedd Rupert dangosir y geiriau:
Moderniaeth
Yn ei hanfod, dull celfyddydol o ymateb i fodernrwydd ydyw Moderniaeth. Yn hynny o beth gwahaniaethir rhwng modernrwydd, sef y cyflwr o fod yn fodern, neu fywyd modern yn ei wahanol agweddau, a Moderniaeth, sef yr ymateb celfyddydol i’r cyflwr hwn. Fel y dywed John Rowlands, ‘Nid yw bod yn gyfoes yr un peth â bod yn fodern... Nid ei fwrw’i hun yn egnïol i ganol llif cynhyrfus bywyd cyfoes a wna’r modernydd: buasai’r gwrthwyneb yn debycach o fod yn wir. Nid bod yn fodernistig yw bod yn fodern.’ Wedi dweud hyn, roedd elfennau o fewn Moderniaeth a oedd yn hynod awyddus i fabwysiadu dulliau technolegol newydd a ddaeth i fod ddechrau’r 20g, ac i bortreadu’r dechnoleg honno yn ogystal â’i hefelychu, boed beiriannau neu foduron neu sinema. Dau fudiad o’r fath a gysylltir yn agos â Moderniaeth yn Ewrop yw Futurismo, dan arweiniad F. T. Marinetti ac eraill, yn yr Eidal, a Vorticism a goleddid gan awduron fel Ezra Pound a Wyndham Lewis. Dyma'r cyfnod pan fo yr Oes Oleuedig a chrefydd yn cael eu gwrthod gan fodernwyr blaenllaw.
Tell England (ffilm)
Plot
Tell England ye who pass this monument We died for her and here we rest content
Tin Men
Drama-gomedi ar ffilm gan y cyfarwyddwr Barry Levinson yw Tin Men a gyhoeddwyd yn 1987. Fe'i cynhyrchwyd gan Mark Johnson yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Touchstone Pictures. Lleolwyd y stori yn Baltimore, Maryland ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Barry Levinson a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Fine Young Cannibals. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Moderniaeth
Pan ddywedodd y bardd Ezra Pound "Gwna fo'n newydd!" yn 1934, cyffyrddodd a chalon moderniaeth, ac wfftio diwylliant y gorffennol oedd un o brif nodweddion y mudiad. Yn yr ysbryd hwn, nodir y canlynol fel nodweddion (neu ddyfeisiadau newydd) moderniaeth: 'llif yr ymwybyddiaeth' (neu'r 'ymson mewnol') o fewn nofelau'r oes, digyweiredd a cherddoriaeth 12-tôn (dodecaffoni), peintiadau rhannol (dotiau ayb) a'r haniaethol (abstract) mewn celf gweledol, a'r rhain i gyd yn dechrau ymddangos yn y 19C.
Tin Men
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Danny DeVito, Richard Dreyfuss, Barbara Hershey, John Mahoney, J. T. Walsh, Bruno Kirby, Seymour Cassel, Michael Tucker, Matt Craven, Deirdre O'Connell, Brad Sullivan, Michael Willis, Alan Blumenfeld a Richard Portnow. Mae'r ffilm Tin Men yn 112 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1987. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Last Emperor sef ffilm gan Bernardo Bertolucci. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Stu Linder sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Harris: Gŵr Duw â Thraed o Glai
Astudiaeth o fywyd a gwaith Howel Harris gan Herbert Hughes yw Harris: Gŵr Duw â Thraed o Glai.
Tin Men
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Barry Levinson ar 6 Ebrill 1942 yn Baltimore, Maryland. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1970 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Baltimore City Community College.
Moderniaeth
Y man cychwyn
Dadleuodd beirniaid megis Edna Longley mai ffôl yw defnyddio diffiniadau monolithig megis Rhamantiaeth a Moderniaeth – sydd yn gymwys ddigon i ddisgrifio llenyddiaethau diwylliannau mwyafrifol megis rhai Ffrainc, Lloegr neu’r Almaen – wrth drafod llenyddiaethau lleiafrifol fel un Iwerddon. Eto i gyd, byddai eraill yn dadlau mai awduron Gwyddelig a arloesodd ac a arweiniodd mewn llenyddiaeth o’r fath. Yn wir, mae modd cynnig, yn hytrach nag ymwrthod â’r term fel un sy’n fwy perthnasol i ddiwylliant mwyafrifol, mai dwysáu’r argyfwng Modernaidd a wna’r profiad lleiafrifol neu Gymraeg hefyd, oherwydd y ceir dimensiwn ychwanegol iddo: daw i ffocws mwy uniongyrchol a thyngedfennol wrth i lenorion Cymraeg wynebu posibilrwydd difodiant eu hiaith a’u diwylliant yn ychwanegol i’r ystyriaethau argyfyngus roedd artistiaid mewn gwledydd eraill yn eu hwynebu.
Tin Men
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Harris: Gŵr Duw â Thraed o Glai
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2006. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Tin Men
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Barry Levinson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Prairie Grove, Arkansas
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Prairie Grove, gan gynnwys:
Kaorel
Mae Kaorel (Ffrangeg: Caurel) yn gymuned (Llydaweg: kumunioù; Ffrangeg: communes) yn Departamant Aodoù-an-Arvor (Ffrangeg: Département Côtes-d'Armor), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Harris: Gŵr Duw â Thraed o Glai
Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle
Grob G 109
Mae'r Grob G109 (hefyd: G109A/G109B) yn awyren ysgafn a ddatblygwyd gan Grob Aircraft AG o Mindelheim Mattsies yn yr Almaen. Cafodd ei hedfan gyntaf ym 1980 a'r G109B yn dilyn ym 1984. Mae e'n gleidr-modur dwy sedd a all lansio ei hun gyda pheilot a myfyriwr yn eistedd ochr yn ochr.
Kaorel
Poblogaeth
Population - Municipality code22033
Grob G 109
Fe'i defnyddir gan y cyhoedd, ond defnyddir hi fel arfer yn y Sgwadronau Gleidio Gwirfoddol (Saesneg: VGS) gan yr Awyrlu Brenhinol i addysgu cadetiaid awyr i hedfan. Defnyddir y 634VGS yn MoD Sain Tathan a'r 636VGS o Faes Awyr Abertawe. Caiff ei alw weithiau'n "Vigilant T1".
Vigilant T1
Cyflwynwyd y Vigilant T1 ym 1991, oedd yn cymryd lle'r Slingsby Venture a chafodd ei defnyddio gan y Sgwadronau Gleidio Gwirfoddol ledled y Deyrnas Unedig i gyflwyno Cadetiaid i hedfan a'u dysgu sut i hedfan awyrennau. Mae'r Vigilant yn cael ei defnyddio gan yr Ysgol Hedfan Canolog yn RAF Syerston yn Swydd Nottingham sy'n dysgu hyffordwyr ac archwilwyr safonau ledled gwledydd Prydain.
Manyleb (Vigilant T1)
bawd|Cockpit
Moderniaeth
Diffinio moderniaeth
Un o nodweddion pennaf moderniaeth yw hunan-ymwybyddiaeth ac eironi parthed llenyddiaeth a thraddodiadau cymdeithasol, a arweiniodd i arbrofion gyda ffurf, a thechnegau newydd a danlinellodd y prosesau a'r deunyddiau a ddefnyddid o fewn celf: i greu paentiadau, cerddi, adeiladau ayb. Gwelwyd gwrthod hen ddysgeidiaeth Realaeth (celfyddydau)  a thrawsnewidia gweithiau'r gorffennol drwy ddefnyddio technegau megis ailadroddiad llên a cherdd), ymgorfforiad (sgwennu), ailsgwennu, adolygiadau a pharodiau.
Llenyddiaeth Gymraeg
bawd|150px|Cerflun o [[James Joyce ar North Earl Street, Dulyn, gan Marjorie FitzGibbon.]] Arloesodd Moderniaeth o ran ffurf, wrth i awduron arbrofi â ffurfiau a mesurau traddodiadol, neu ymwrthod yn llwyr â hwynt. Eto yma, mae angen pwysleisio nad ffenomen lenyddol yn unig yw Moderniaeth: gellir gweld yr un math o arbrofi ac arloesi ar waith yn y celfyddydau gweledol (Picasso yw un o'r enghreifftiau amlycaf) a cherddoriaeth (Schoenberg, er enghraifft). Yn sgil y diffiniadau hyn, dadleuodd rhai fod Moderniaeth yn hwyr yn cyrraedd Cymru, os cyrhaeddodd o gwbl, a bod un o gysyniadau canolog Moderniaeth, sef ymwrthod yn llwyr â thraddodiad, yn wrthnysig i’r meddylfryd Cymraeg ar ddechrau’r 20g. Rhydd Moderniaeth bwyslais ar y presennol, y cyfnewidiol a’r newydd, yn hytrach na’r tragwyddol, y sefydlog a’r traddodiadol. O fewn milieu llenyddol y Gymraeg felly, gellid yn hawdd gredu’r haeriad mai hwyr a gwan oedd dyfodiad Moderniaeth.
Mae lle i ddadlau, fodd bynnag, fod y bardd a'r llenor T. H. Parry-Williams wedi datblygu yn fodernydd o’r iawn ryw, a hynny cyn rhai o’r awduron mwyaf nodedig a gysylltir â’r dull yn Saesneg. Cyhoeddodd T. S. Eliot, er enghraifft, ei gerdd ddylanwadol a charreg filltir fodernaidd 'The Waste Land' yn 1922; ond enillodd Parry-Williams goron yr Eisteddfod Genedlaethol rai blynyddoedd ynghynt gyda’i bryddest arobryn ‘Y Ddinas’ (1915). Awgryma Angharad Price fod y ‘modd y canolbwyntir yn realaidd ar fryntni bywyd y ddinas hyd yn oed wrth ddisgrifio bywydau’r breintiedig, yn gwneud hon yn gerdd nodweddiadol Fodernaidd.’
Gwaith cynnar yw ‘Y Ddinas’ o ystyried cerddi ‘canonaidd’ diweddarach Parry-Williams. Yn sicr nid yr un yw ei Foderniaeth ar y cyfan â moderniaeth Eliot neu Joyce; ni cheir yr un astrusi a chyfeiriadaeth yn y cerddi hynny ag a geir yn The Waste Land neu Ulysses. Yma, fodd bynnag, dychwelir at yr awgrym nad hawdd canfod un diffiniad hollgynhwysol o Foderniaeth. Crynhodd Dafydd Johnston rai o’r elfennau Modernaidd sy’n nodweddu gwaith Parry-Williams ar ei hyd: yr ‘ansicrwydd, yr ymwybod â pherthynolrwydd a chymhlethdod bywyd, yr olwg oddrychol a’r argraff o bersonoliaeth ranedig.’ Wrth ddatblygu’i ddefnydd o’r rhigwm a chyflwyno ieithwedd fwy llafar a llai dyrchafedig neu glasurol i’w waith, roedd Parry-Williams hefyd wrth gwrs yn ‘ymwrthod â ffurfiau ac ieithwedd y traddodiad barddol’ – ac yn y cyd-destun Cymraeg, golygai hyn wrthryfela yn erbyn safonau arddulliol John Morris-Jones. Hyn oll a alluogodd beirniad fel J. E. Caerwyn Williams i alw Parry-Williams yn the first unequivocally “modern” literary artist working in Welsh.
Mae Dafydd Johnston yn dadlau i ni gael dwy don o Foderniaeth yn Gymraeg: ‘y gyntaf yn fath negyddol o Foderniaeth, a’r ail yn hanfodol gadarnhaol.’ Hynny yw, roedd y don gyntaf hon yn ‘gwbl anwleidyddol’, ond yr ail yn dangos rhagor o ymrwymiad i safbwynt gwleidyddol neu gymdeithasol ymroddedig, gyda barddoniaeth Gwenallt fel yr enghraifft orau o hyn. Ond mae hefyd yma yn awgrymu y gellid ystyried cynnyrch diweddarach R. Williams Parry wrth iddo ymateb i ganlyniadau llosgi’r Ysgol Fomio ym Mhenyberth yn 1936 o fewn yr un garfan, yn ogystal â gwaith to newydd o feirdd ar ôl yr Ail Ryfel Byd, yn cynnwys Waldo Williams, Euros Bowen, a Bobi (R. M.) Jones ei hun. Dan ddylanwad Saunders Lewis, bu i’r ail do hwn ailddarganfod pechod a Christnogaeth, ac ymateb yn fwy uniongyrchol ffyrnig hefyd i fodernrwydd o fewn eu Moderniaeth.
Mater arall yw ceisio dosbarthu cynnyrch llenyddol Saunders Lewis ei hun: ‘ar yr olwg gyntaf y mae Saunders Lewis yn gymysgedd rhyfedd o’r Modernaidd a’r traddodiadol,’ awgryma Dafydd Johnston. Ac eto, y mae’r berthynas hon rhwng ei Foderniaeth a’i bwyslais ar draddodiad yn dangos mor anodd yw diffinio Moderniaeth yn y cyd-destun Cymraeg, a chaiff Johnston drafferth hefyd wrth geisio disgrifio testunau fel ‘Sŵn y Gwynt sy’n Chwythu’ (1953), cerdd J. Kitchener Davies. Awgryma, fodd bynnag, mai un nodwedd gyffredin ymhlith yr ail don o Fodernwyr Cymraeg nas cafwyd gan y gyntaf yw’r ‘gred ym mhŵer y dychymyg creadigol’: trwyddo, gall ‘grym trosgynnol celfyddyd’ ail-greu byd drylliedig, ac estyn yn ôl i archwilio traddodiad er mwyn cyflawni hynny. Gellir cymharu hyn â Moderniaeth gwledydd fel Iwerddon yn yr un cyfnod hefyd, yn ogystal â phwyslais rhai fel Eliot ar y ‘Traddodiad’ a’r ‘Talent Unigol’.
Dadleuodd beirniaid megis Alun Llywelyn-Williams na ddaeth Rhamantiaeth i’w llawn dwf yn yr iaith hyd ddechrau’r 20g – sef pan oedd gweddill y byd, i bob golwg, eisoes yn ymrafael â Moderniaeth. Cynigiodd R. M. Jones mai dyna pam na ddaeth Moderniaeth yn gyflawn i’r Gymraeg – roedd ei llenorion yn rhy brysur o hyd yn ceisio cyfuno Moderniaeth a Rhamantiaeth Sioraidd. Ymateb i’r un argyfwng y mae’r ddau fudiad, yn ôl John Rowlands: ‘[o]s mynegi ymdeimlad yr unigolyn o ddieithrwch wyneb yn wyneb â’r Chwyldro Diwydiannol a wnâi’r rhamantwyr cynnar, rhaid cydnabod mai parhau i ymdrin â dieithrwch... y mae’r modernwyr hefyd’.
Awgryma Rowlands, felly, fod y ‘llinell derfyn rhwng y rhamantaidd a’r modern mewn llenyddiaeth Gymraeg yn annelwig iawn. Gwelwn newid graddol yn agwedd beirdd unigol’. Enghreifftia hyn trwy enwi R. Williams Parry a T. Gwynn Jones, ac mae’r olaf yn enghraifft dda o’r modd y syniodd beirniaid gwahanol amdano mewn ffyrdd gwahanol. Er i Alun Llywelyn-Williams, er enghraifft, ddefnyddio Jones yn enghraifft allweddol wrth ddisgrifio Rhamantiaeth Gymraeg, ystyria Jerry Hunter ei ddefnydd o ‘frithluniau dychymyg y canrifoedd’ – hynny yw, drylliau neu ddarnau o wahanol rannau o’r traddodiad llenyddol a hanesyddol Cymraeg – a’i ailddyfeisiad ohonynt, yn weithred nodweddiadol Fodernaidd. Eto i gyd, gellir olrhain y lle canolog a roddir i’r dryll a’r drylliedig mewn Moderniaeth yn ôl i’r modd y mawrygid y drylliedig a’r maluriedig gan artistiaid Rhamantaidd a Gothig.