cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Betty Garde
Roedd Katharine Elizabeth Garde (19 Medi, 1905 – 25 Rhagfyr, 1989) yn actores radio, ffilm a theledu Americanaidd.
Bywyd cynnar
Wedi'i eni yn Philadelphia, roedd Garde yn chwarae rhan mewn cynyrchiadau'r South Philadelphia's Broadway Players pan oedd yn 15 mlwydd oed. Bu'n mynychu Prifysgol Pennsylvania.
Llwyfan
Wedi bod yn actor llwyfan ers dechrau'r 1920au, gwnaeth Garde ei ymddangosiad Broadway cyntaf yn chware rhan Alma Borden yn Easy Come, Easy Go (1925-1926). Bu'n chware rolau cymeriad mewn nifer o gynyrchiadau gan gynnwys The Social Register (1931-1932) a The Primrose Path (1939). Gan ei fod yn ddynes dal yn sefyll 5'10", rhoddwyd iddi rôl y cymeriad awdurdodol Modryb Eller yng nghynhyrchiad Broadway gwreiddiol 1943 o Oklahoma!. Bu hefyd yn portreadu Mrs. Gordon yn Agatha Sue, I Love You (1966).
Radio
Ar ôl ymuno â chwmni radio CBS ym 1933, dechreuodd Garde i weithio yn helaeth trwy gyfrwng y radio, yn perfformio ar fwy na tri dwsin o sioeau gan gynnwys Lorenzo Jones, Mrs. Wiggs of the Cabbage Patch, The Big Story, The Cantor Eddie Show (lle fu'n chware rhan pob cymeriad benywaidd ar y sioe), Front Page Farrell, Maudie's Diary, Perry Mason, Theatre Guild on the Air a The Fat Man. Ym 1934 bu Garde yn gweithio gyda Orson Welles ar gyfres CBS The American School of the Air, ac fe fu hi'n perfformio mewn nifer o gyfresi radio Welles gan gynnwys Les Misérables, The Mercury Theatre on the Air, The Campbell Playhouse a Ceiling Unlimited.
Ffilm
Mae tri chredyd ffilm Hollywood gyntaf Garde yn y "talkies" cynnar The Lady Lies (1929), Damaged Love (1930), a Queen High (1930). Ymhlith ei pherfformiadau fwy nodedig diweddarach mae'r cynyrchiadau film noir Call Northside 777 (1948), lle mae hi'n chwarae rhan tyst dros yr erlyniad sydd yn rhoi tystiolaeth sydd yn arwain at garcharu dyn diniwed; yn Cry of the City (1948) fel Miss Pruett; ac yn Caged (1950), fel carcharor llofruddiog.
Teledu
Mae ei chredydau teledu yn cynnwys ymddangosiadau ar The Honeymooners fel Thelma, morwyn y teulu Kramden; ar The Real McCoys fell y ffermwr, Aggie Larkin; ac ar ddwy bennod o The Twilight Zone, gan gynnwys y bennod The Midnight Sun gyferbyn â Lois Nettleton.
Marwolaeth
Bu farw Betty Garde mewn ysbyty yn Sherman Oaks, California ar ddydd Nadolig, 1989, yn 84 oed. Dychwelwyd ei chorff i'w chartref yn Pennsylvania a'i roi i orffwys ym Mynwent Westminster, Bala Cynwyd.
Gorsaf reilffordd Holmes Chapel
bawd|chwith|250px Mae Gorsaf reilffordd Holmes Chapel yn orsaf rhwng Gorsaf reilffordd Cryw a Gorsaf reilffordd Piccadilly Manceinion, yn gwasanaethu’r pentref Holmes Chapel yn Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr. Mae llyfrau ar gael i fenthyg o’r ystafell aros.
Yr oedd yn ddamwain ddifrifol yno rhwng 2 drên ar 14 Medi 1941. Bu farw 9 o bobl ac anafwyd 45 o bobl eraill.
Kate Williams (hanesydd)
Awdur, hanesydd a chyflwynydd teledu yw Kate Williams. Mae hi'n Athro hanes ym Mhrifysgol Reading.
Bywyd ac addysg gynnar
Magwyd Williams yn Stourbridge. Mae ei thad Gwyn yn gyfreithiwr a'i mam Margaret yn athrawes. Mae ei thad yn Gymro ac mae ei deulu yn ffermwyr yn Nyffryn Conwy. Fe'i haddysgwyd yn Ysgol Uwchradd Edgbaston i Ferched, Birmingham. Mae ganddi BA a DPhil o Goleg Somerville, Rhydychen, lle cychwynodd fel Ysgolhaig Coleg a derbyniodd Ysgoloriaeth Prifysgol Violet Vaughan Morgan. Mae ganddi radd MA o Queen Mary, Prifysgol Llundain a Royal Holloway, Prifysgol Llundain. Dechreuodd ymchwilio i Emma Hamilton pan yn astudio am ei doethuriaeth.
Gyrfa
Mae Williams wedi darlithio astudiaethau gradd MA mewn Ysgrifennu Creadigol yn Royal Holloway, Prifysgol Llundain. Yn haf 2015, cymerodd Williams rôl fel Athro Ymgysylltu â'r Cyhoedd gyda Hanes ym Mhrifysgol Reading.
Cyhoeddi
Mae Williams wedi cael traethodau academaidd wedi eu cyhoeddi mewn amrywiol gyfnodolion a llyfrau:
Mae Williams yn ysgrifennu erthyglau ar hanes ar gyfer papurau newydd Prydeinig, gan gynnwys The Daily Telegraph, ac adolygiadau ar gyfer BBC History, History Today a'r Financial Times.
Y Bibyl Ynghymraec
Testun rhyddiaith Cymraeg Canol yw Y Bibyl Ynghymraec. Cyfieithiad ydyw o ran o'r Promptuarium Bibliae gan y diwinydd Ffrengig Petrus Pictaviensis, enghraifft o Biblia pauperum ("Beiblau'r tlodion"), sy'n cynnwys crynodeb o enwau, achau, a straeon y Beibl Cristnogol, o'r cread hyd at ferthyru'r saint Pedr a Paul. Deillia mwyafrif y testun o lyfrau hanesiol y Beibl ond ceir peth deunydd o'r Apocryffa a gwaith awduron fel Josephus ac Orosius.
Kate Williams (hanesydd)
Cyhoeddi
Yn 2010 roedd yn feirniaid ar gyfer Gwobr Bywgraffiad Cyntaf Tony Lothian y Biographer's Club, Book Drum Tournament 2010, a Gwobr Stori Fer Personél Litro / IGGY International.
Y Bibyl Ynghymraec
Ymddangosir yn aml mewn llawysgrifau gerllaw Ystorya Dared, Brut y Brenhinedd, a Brut y Tywysogyon, sy'n awgrymu bod ysgolheigion yr Oesoedd Canol yn ei gwerthfawrogi fwy fel ffynhonnell hanesyddol yn hytrach na thestun crefyddol. Ychwanegwyd cyswllt at chwedl gychwynnol Ynys Brydain yn y testun Cymraeg drwy olrhain achau Eneas Ysgwydwyn, un o gyndadau Brutus, yn ôl at Jaffeth, mab Noa. Mae rhan olaf Y Bibyl Ynghymraec hefyd yn olrhain achau Ylus at Priam, Brenin Caerdroea, yr hyn a draethodir ei hanes yn Ystorya Dared.
Ceir yr enghraifft gyflawnaf o Y Bibyl Ynghymraec yn llawysgrif Peniarth 20 o hanner cyntaf y 14g. Mewn fersiwn hirach ohono, a gopiwyd yn yr 16g gan Thomas Wiliems, Trefriw, ceir cyfieithiad Cymraeg o Lyfr Genesis ar ddechrau'r gwaith.
Kate Williams (hanesydd)
Teledu a radio
Mae Williams yn ymddangos yn aml ar radio a theledu fel cyflwynydd ac arbenigwr, yn arbenigo mewn hanes cymdeithasol, cyfansoddiadol a brenhinol. Sylwebodd yn helaeth ar Briodas Frenhinol 2011 ac mae'n ymddangos yn aml ar BBC Breakfast, Newsnight, The Review Show, Sky News, BBC News 24, Channel Five, y rhaglenni Today, Broadcasting House, Night Waves, Woman's Hour ac amrywiol sianelau Americanaidd, yn trafod hanes a diwylliant ac adolygu'r newyddion. Roedd yn sylwebu ar Annerchiad y Frenhines i Senedd San Steffan ar BBC One yn 2012 ac Araith y Frenhines i BBC Parliament.
Williams oedd yr hanesydd cymdeithasol ar gyfres BBC Two Restoration Home, a ddarlledwyd o 2011 i 2013.
Cyflwynodd Timewatch: Young Victoria ar gyfer BBC Two, a ddisgrifwyd gan The Guardian fel "hanes teledu ar ei orau" ac The Secret History of Edward VII ar gyfer Channel Five.
Mae'n ymddangos yn aml ar raglenni dogfen, gan drafod hanes, llenyddiaeth a diwylliant, gan gynnwys Faulks on Fiction a thair cyfres o The Great British Bake Off, yn ogystal â rhaglenni dogfen ar bynciau gan gynnwys y Frenhines Victoria, Balmoral, Sherlock Holmes, Jack the Ripper, Nelson's Trafalgar, Elizabeth II a Hidden Killers of the Victorian Home.
Ysgrifennodd a chyflwynodd y rhaglen ddogfen The Grandfather of Self-Help, am Samuel Smiles, ar gyfer BBC Radio 4. Roedd hefyd yn gyflwynydd rhaglen ddogfen Radio 4 ar hanes y wên, a ddarlledwyd ym mis Mehefin 2012.
Williams oedd yr "Hanesydd Preswyl" yn sioe radio Frank Skinner, The Rest Is History.
Roedd Williams yn banelydd rheolaidd ar The Quizeum, a ddarlledwyd ar BBC4 yng ngwanwyn 2015.
Williams oedd enillydd Celebrity Mastermind a ddarlledwyd ar 2 Ionawr 2016.
Roedd yn banelydd ar y rhaglen Insert Name Here a ddarlledwyd ar 4 a 25 Ionawr 2016 ar BBC Two, ac eto mewn pedwar pennod o'r ail gyfres o Insert Name Here gan ddechrau gyda'r rhifyn Nadolig ar 21 Rhagfyr 2016.
Ymddangosodd Williams yn y gyfres fer ar-lein, Inside Versailles, yn seiliedig ar gyfres deledu y BBC, Versailles.
Ymddangosodd hefyd mewn pennod o sioe banel comedi BBC1 A fyddwn i'n Lie i Chi? ym 2016.
Roedd hi'n westai yng 'Nghornel y Geiriadur' ar Countdown am bum sioe yn dechrau ar 6 Hydref 2016.
Ar 13 Rhagfyr 2016 ymddangosodd fel cystadleuydd ar Celebrity Antiques Road Trip, gyda'r arbennigwr Catherine Southon, yn erbyn Suzannah Lipscomb a David Harper.
Roedd Williams a Robin Ince, yn enillwyr Pointless Celebrities a ddarlledwyd ar 13 Ionawr 2018.
Bywyd personol
Mae gan Williams bartner ac mae ganddynt un ferch.
All Er Nuthin'
Cyd-destun
Mae'r gân hon tua diwedd y sioe, lle mae'r cymeriadau eilaidd Will Parker ac Ado Annie Carnes yn penderfynu priodi. Mae Will yn bwyllog oherwydd ei fod yn gwybod mai Ado yw'r ferch na all ddweud na i ddynion sydd yn ei ffansio.
Mae Will yn gofyn am addewid o ffyddlondeb gan Annie, sy'n cytuno i fod yn ffyddlon iddo.
Wedi addo bod yn ffyddlon mae Annie yn sôn am ei gobeithion am blant:
Yn ail ran y gan mae Will yn fflyrtian gydag ychydig o ferched eraill. Mae Annie wedyn yn canu am safonau dwbl Will adynion yn gyffredinol. Mae'n awgrymu bod dyn yn disgwyl i'w wraig fod yn ffyddlon tra ei fod ef yn parhau i fod yn "wyllt a rhydd." Mae Will yn falch pan mae'n ymddangos bod Annie am dderbyn ei safonau dwbl, ond mae Annie yn gadael iddo wybod na fydd hynny'n digwydd:
Mae Annie yn cytuno i briodi, ond dim ond ar delerau lle maer ddau yn ffyddlon i'w gilydd.
Gweler hefyd
Y gân I Cain't Say No, tua dechrau'r sioe, pan mae Annie yn egluro i'w ffrind Laurey am ei anhawster i "ddweud na" i ddynion sy'n dangos diddordeb cariadus tuag ati.
Dolenni allanol
Fideo Youtube o ''All Er Nuthin gyda Gene Nelson a Gloria Grahame yn chware rhannau Will ac Ado Annie.
Gordo eira
bawd|Gordo eira ar fynydd Aiguille de Bionnassay yn yr Alpau. Gordo eira neu bargod eira yw pan mae ymyl eira ar drum neu grib mynydd ac ar hyd ochrau ceunentydd yn ymestyn allan. Mae'n cael ei ffurfio gan wynt yn chwythu dros doriadau llym yn y tirwedd gan achosi i'r eira yn gasglu ar yr ymyl ac adeiladu allan yn llorweddol. Mae hyn i'w weld gan mwyaf ar ochrau mwyaf serth a chysgodol mynyddoedd. Mae gordoeau yn eithriadol o beryglus a dylid osgoi teithio drostynt ac oddi tanynt. Mae'r perygl ohonynt yn torri yn uwch mewn cyfnodau o gynhesu solar. ac maen nhw'n gallu achosi eirlithriadau mwy.
Hafaledd
Hafaledd, oddi mewn i fathemateg, yw'r berthynas rhwng dau faint. Yn gyffredinol, dyma'r berthynas rhwng dau fynegiad sy'n hawlio fod gan y meintiau hyn yr un gwerth, neu fod y mynegiannau'n cynrychioli yr un gwrthrych mathemategol.
Caiff yr hafaledd rhwng
A
a
B
ei nodi gan
, neu mewn iaith bob dydd, "Mae
yn hafal i
" e.e. "Mae dwy afal a dwy afal arall yr un peth (yn hafal) a phedair afal". Gelwir y nodiant mathemategol "
=
" yn "hafalnod".
Jeremy Hardy
Comediwr Seisnig oedd Jeremy James Hardy (17 Gorffennaf 1961 – 1 Chwefror 2019).
Cafodd ei eni yn Aldershot, yn fab i'r gwyddonydd Donald D. Hardy (1925–2016) a'i wraig Sheila Stagg (1924–2012). Cafodd ei addysg yng Ngholeg Farnham ac ym Mhrifysgol Southampton.
Johann Zoffany
Paentiwr ac ysgythrwr o Almaenwr yn yr arddull newydd-glasurol oedd Johann Zoffany (13 Mawrth 1733 – 11 Tachwedd 1810) a oedd yn arbenigo mewn darluniau ymddiddan a phortreadau.
Ganwyd Johannes Josephus Zauffaly yn ninas ymerodrol rydd Frankfurt am Main yn yr Ymerodraeth Lân Rufeinig, yn fab i bensaer a saer dodrefn yn llys Alexander Ferdinand, 3ydd Tywysog Thurn a Taxis. Astudiodd arluniaeth yn Ratisbon, yn brentis i'r arlunydd Martin Speer, cyn iddo dreulio'i ieuenctid yn crwydro Awstria a'r Eidal, gan astudio dan Anton Raphael Mengs yn Rhufain. Symudodd i Loegr tua 1758 a chafodd waith yn addurno wynebau clociau. Megis William Hogarth, paentiodd Zoffany luniau o gynhyrchiadau theatr Llundain, a'r enwocaf ohonynt ydy'r portreadau o'r actor David Garrick ar y llwyfan. Gwerthwyd printiau o'i ysgythriadau theatraidd a daeth ei waith yn boblogaidd gan y cyhoedd. Fe'i noddwyd gan y Brenin Siôr III a'r Frenhines Charlotte, ac ymhlith ei bortreadau brenhinol mae  Queen Charlotte with Her Sons, the Prince of Wales and the Duke of York (1765). Fe'i derbyniwyd yn aelod o'r Academi Frenhinol ar enwebiad y brenin yn 1769.
CPD Bro Goronwy
bawd|Bro Goronwy (glas) vs Llangoed
Mae CPD Bro Goronwy yn clwb pêl-droed o Foelfre, Ynys Môn.
Hanes
Yn wreiddiol, sefydlwyd yr clwb hefo'r enw Benllech & District FC. Roeddent yn aelodau sefydlu Cynghrair Gwynedd a ffurfiwyd ar 23 Mehefin 1983. Y tymor canlynol, penderfynodd y clwb ddychwelyd i Gynghrair Ynys Môn a'i ail-enwi yn CPD Bro Goronwy. Ond gan fod y clwb wedi cadw'r un tîm ac oedd wedi bod yn chwarae yng Nghynghrair Gwynedd y tymor blaenorol cafodd nhw hwyl o flaen gôl gan sgorio 105 o goliau. Enillodd y gynghrair a chyrhaeddodd y rownd derfynol yn y cwpanau Dargie a Megan, ond colli fu'r hanes ar y ddau achlysur, 3-0 i Langoed a cholli i Lannerchymedd.
Yn 1988 chwaraeodd yr clwb ei gêm olaf. Cyrhaeddodd y rownd derfynol Cwpan Gwynedd, gan golli 0-3 yn erbyn C.P.D. Llanberis.
O dan arweinyddiaeth Lee Potter, ailsefydlodd Bro Goronwy fel tîm 'Cynghrair Sul' yn 2003-2004, ac wedyn ail-ymunodd â Chynghrair Môn yn 2006. Cawsant eu coroni yn bencampwyr Cynghrair Môn yn nhymor 2009-2010 ac wedyn yn bencampwyr Cynghrair Gwynedd yn 2010-2011.
Y Sgwad
Mae gan Fro Goronwy bedwar hyfforddwyr: Ben Jones, Arwel Hughes, Alan Gray a Martin Jones.
Gôl-geidwad; Jonny Sweetser-Hawkes a Gareth Owen.
Amddiffynwyr;Aaron Heald, Stephen Hughes, Matty Roberts, Liam Thomas, Paul Williams, Gaz Jones, Rob Tiesteel (capten) a Richard Williams.
Chwaraewyr Canol Cae; Jamie Jones, Ross Mark, Cole Whittle, Connor Williams, Liam Griffiths, Sam Regan, Rui da Silva, Dan Fairhead, Connor Jones a Callum Thomas.
Ymosodwyr; Tom Wood, Andy Williams, Taylor Jones a Jac Thomas.
Y sgoriwr uchaf yw Jac Thomas, ac mae Taylor Jones wedi gwneud y nifer mwyaf o ymddangosiadau (yn gywir ar 30/01/19)
Bioddynwared
bawd|250px|Dyluniad cerbyd hedfa da Vinci yn bioddynwared strwythur adennydd ystlum
Dominic Calvert-Lewin
Mae Dominic Calvert-Lewin (ganwyd 16 Mawrth 1997) yn peldroediwr sy'n chwarae i Everton F.C. Mae'n enedigol o Sheffield, Lloegr.
Bioddynwared
Mae'r biomddynwared (weithiau biomimetig) yn faes gwyddoniaeth sy'n anelu at astudio strwythurau biolegol a'u swyddogaethau, gan geisio dysgu o natur, eu strategaethau a'u datrysiadau, a defnyddio'r wybodaeth hon mewn gwahanol feysydd gwyddoniaeth. Y gair Saesneg yw biomimicry neu biomimetics a daw'r gair hwnnw o gyfuno'r geiriau Groeg βίος ("bios"), sy'n golygu bywyd a μίμησις (mīmēsis), sy'n golygu dynwared. Yn syml, bioddynwared yw dynwared bywyd. Mae'n werth nodi bod Bionics, er gwaethaf tebygrwydd y diffiniad, yn ceisio dynwared trwy beiriannau heb fod o reidrwydd yn astudio natur (perfformiad), tra bod Biomddynwared yn deall a dygsu o'r ffenomenon naturiol.
Dominic Calvert-Lewin
Sheffield United
Ymunodd Calvert-Lewin ag Academi Ieuenctid Sheffield United ar 28 Ebrill 2005. Ymddangosodd Calvert-Lewin yn y tîm cyntaf fel dirprwy ddymunol, mewn ennill 2-1 dros Aston Villa yn y drydedd rownd o Gwpan FA Lloegr ar 4 Ionawr 2014. Yn gynnar ym mis Ebrill 2015, llofnododd fargen tymor hir newydd i'w gadw yn Bramall Lane tan haf 2018.
Bioddynwared
Hanes
bawd|upright=1.4|Yr ymffurfiant amddiffynnol y testudo yn bioddynwarediad cynnar Gellir dadlau fod yr ymffurfiant amddiffynnol y testudo gan y fyddin Rufeinig o greu cragen warchodol o dariannau yn ffurf gynnar ar bioddynwared hefyd wrth iddynt ddynwared ymgais crwban neu ddraenog i amddiffyn ei hun. Yn wir, ystyr testudo yw "crwban".
Ceisiodd Leonardo da Vinci gynllunio cerbydau hedfan neu hofran ar sail bioddynwared (er nad oedd y cysyniad wedi eu greu y pryd hynny). Manylwyd ar ei syniadau yn ei Codecs ar Hediad Adar. Dyluniodd parachute a gleider ysgafn.
Ardal amlddisgyblaeth
Mae astudiaethau biomimetig yn perthyn i ardal amlddisgyblaeth hynod, sy'n cynnwys canghennau amrywiol o wyddoniaeth. Mae meysydd fel Bioleg, Cemeg, Ffiseg, Gwybodeg, Dylunio, Mathemateg ac Electroneg yn cael eu trafod yn gyffredinol. Ym myd Natur, ceir miliynau o rywogaethau ond dim ond llai na dwy filiwn ohonynt wedi'u catalogio hyd yn hyn. Mae hyn yn cynnig yr opsiwm o gronfa ddata enfawr o atebion a ysbrydolir gan systemau biolegol ar gyfer datrys problemau peirianneg a meysydd eraill technolegol. Mewn pensaernïaeth, mae biomddynwared byd natur yn cynnig atebion arloesol sy'n gwella effeithlonrwydd adeiladu o ran economi, gwydnwch a chysur.
Enghreifftiau
bawd|Gwisg nofio [[Michael Phelps sy'n bioddynwarediad]] bawd|upright=1.0|Yr "Ystlum awyren" gan Clément Ader sy'n enghraifft o gynllun bioddynwarediad Gan fod amcanion fel dynwared Natur, y ddealltwriaeth o'i weithrediad ac, o ganlyniad, gwella perfformiad cydrannau cyfredol, byddai rhai modelau biomimetaidd yn:
Velcro
Datblygwyd y "Velcro" yn 1941 gan y peiriannydd o'r Swistir, Georges de Mestral, a oedd yn cerdded mewn goedwigoedd gyda'i gi ac yn sylwi bod rhai hadau wedi'u dal yn ei drwsus a ffwr ei gi. Wrth arsylwi hwn, dechreuodd feddwl am y posibilrwydd o ddefnyddio'r un fecanwaith i atgyweirio gwrthrychau trwy system o fachau bach a ffabrig.
Ewyn
de|bawd|Swigod ewyn sebon Gwrthrych sydd wedi'i ffurfio trwy gaethiwo pocedi o nwy mewn hylif neu solid yw ewyn neu ffôm. Mae sbwng bath a'r pen ar wydryn o gwrw yn enghreifftiau o ewyn. Mae ewyn y môr hefyd yn cael ei alw'n brigwyn. Yn y mwyafrif o ewynnau, mae cyfaint y nwy yn fawr, gyda ffilm denau o hylif neu solid yn gwahanu'r pocedi o nwy. Mae ewyn sebon hefyd yn cael ei alw'n trochion, wabling neu wablin yn ne orllewin Cymru, yn trwyth yn y de ddwyrain, ac yn sicion yn y gogledd orllewin.
Bioddynwared
Shrilk
Mae Shrilk yn ddeunydd bioddiraddadwy a biocompatible o olewder eithafol, cryfder a hyblygrwydd a ddatblygwyd o'r labordy yn ail-greu'r strwythur cemegol a laminar sy'n bresennol yn y rhisgl o arthropodau a chribenogiaid.
Baner Brasil
300px|de|Baner Brasil 300px|de|Y taleithiau yn y cytser
Bioddynwared
Arwynebau ffrithiant isel
Wedi'i ysbrydoli gan y ffordd y mae croen y pysgod yn ymateb i gysylltu â dŵr, helpodd y dechnoleg hon, wella gwisg y nofiwr Michael Phelps yn ei lwyddiannau yn y pwll nofio. Mae'r un dechnoleg hefyd wedi'i chymhwyso ar cyrff llongau, llongau tanfor a hyd yn oed awyrennau.
Sgriniau "adain glöyn byw"
Dylunnir arwynebau sydd â ddefnydd pŵer isel iawn, yn seiliedig ar y ffordd y mae adenydd y glöynnod byw yn adlewyrchu golau.
Baner Brasil
Mabwysiadwyd y dyluniad wreiddiol, gyda 21 seren, ar 19 Tachwedd 1889. Cynyddwyd nifer y sêr i 22 yn 1960, i 23 yn 1968 ac i 27 yn 1992. Y cyfrannau gyfredol ar gyfer siâp y faner yw 7:10.
Bioddynwared
Tyrbin "Morfil"
Wedi'i ysbrydoli gan siâp y morfil cefngrwm, mae llafnau asennog y math hwn o dyrbin gwynt yn cynhyrchu 32% yn llai ffrithiant a 8% o ddadleoliad aer na llafnau fflat confensiynol.
Baner Brasil
O 15 Tachwedd i 19 Tachwedd 1889, defnyddiwyd y faner weriniaethol gyntaf fel y faner genedlaethol - dyma oedd y cyfnod pan symudodd y wlad o fod yn Ymerodraeth i fod yn Weriniaeth.
Bioddynwared
Car Bionig
Wedi'i ddatblygu gan Mercedes-Benz o siâp y 'pysgod saff' (y rhywogaeth Ostraciidae), mae'r car bionic yn cyflawni cyfernod aerodynamig o 0.19 ac yn defnyddio 20% yn llai o danwydd na cherbyd confensiynol o bŵer cyfatebol.
Baner Brasil
Hanes
Mae naner gyfredol Gwerinaieth Brasil wedi ei seilio ar faner gynharach Ymerodraeth Brasil gan addasu'n fras ond cadw'r un lliw a siâp. Roedd y gwyrdd yn y fersiwn Ymerodraethol yn cynrychioli Tŷ Braganza, Pedro I, Ymerawdwr gyntaf Brasil, tra bod y melyn yn cynrychioli Tŷ Habsburg ei wraig, yr Ymerodraethes Maria Leopoldina. Dyluniwyd y faner gan Raimundo Teixeira Mendes. Daeth y cylch glas gyda sêr bum-bwynt gwyn i ddisodli arfbais Ymerodraeth Brasil gyda'r sêr yn cynrychioli taleithiau'r wlad gan ddiweddaru ac ychwanegu fel bod angen. Ysbrydolwyd yr arwyddair Ordem e Progresso gan arwyddair bositifaidd Auguste Comte: "L'amour pour principe et l'ordre pour sylfaen; le progrès pour but" ("Caru fel egwyddor a threfn fel sail; cynnydd fel y nod"). Defnyddiwyd sêr ar y faner ymerodraethol er mwyn dynodi nifer y taleithiau - fel a gwneir ar faner yr UDA a sawl baner arall, bellach.
Bioddynwared
Ymsymudiad anifeiliaid
Mae llawer o wyddonwyr cyfoes yn defnyddio robotiaid i egluro ffenomenau a arsylwyd mewn anifeiliaid nad ydynt yn cael eu deall yn dda. Er bod y gwyddonydd o MIT, Sangbae Kim, yn canolbwyntio ei astudiaethau ar amrywiad dynamig ffrithiant rhwng siwgrau coesau y gecko mewn ffenomen a elwir yn adlyniad cyfeiriadol (mae'r cynefin ffrithiant yn amrywio yn ôl cyfeiriad y grym), mae'r gwyddonydd, Andre Rosendo, o Brifysgol o Gaergrawnt, yn defnyddio cyhyrau artiffisial i astudio sut mae'r bwa atgoffa, sy'n bresennol yn y cyhyrau, yn helpu'r corff i gynnal cydbwysedd yn ystod symuededd (locomotion) dynol.
Baner Brasil
Protocol
Dim ond yn llorweddol y gellir chwifio baner Brasil. 'Diwrnod y Faner' yw 19 Tachwedd. Dyna pryd y llosgir han faneri sydd wedi eu treilio wrth chwifio y tu allan i swyddfeydd neu adeiladau sifil a chenedlaethol. Rhaid eu llosgi mewn canolfan filwrol.
Bioddynwared
Effaith Lotus
Yn seiliedig ar sut mae dail lotws yn ailgylchu dŵr a baw, mae'r diwydiant yn datblygu atebion amrywiol ar gyfer gwneud cais mewn ffabrigau, metelau, gwyntiau gwynt a goleuadau ceir. Gwelir enghraifft o hyn yn nghynllun y Groasis Waterboxx a ddabtlygwyd gan Pieter Hoff o'r Iseldiroedd er mwyn sicrhau bod y mwyaf posib o ddŵr sy'n cronni ar y wyneb y Growboxx yn arllwys yn syth i danc y blwch er mwyn arbed dŵr i fwydo planhigion mewn tiroedd crin.
Baner Brasil
Sêr baner Brasil
bawd|250px|Dosbarthiad Sêr ar faner Brasil Fel sawl gwlad arall, mae Brasil yn defnyddio sêr i gynrychioli taleithiau neu siroedd mewnol y wlad ar ei baner. Yn wahanol i bob gwlad arall mae gan leoliad a maint y sêr ystyr neu symboliaeth wrth eu lleoli ar y faner.
Bioddynwared
Sylwebaeth arbenigol
Mae biomddynwaredwyr yn arsylwi Natur ac yn ceisio esbonio ac atgynhyrchu mewn ffenomenau systemau synthetig tebyg i'r rhai a geir mewn systemau biolegol. Mae'r astudiaeth hon yn caniatáu datblygu neu wella atebion peirianneg newydd, ysgogi syniadau newydd, a bod biomimetigwyr yn dod o hyd i Natur yn fodel perffaith o ysbrydoliaeth a ffug.
Baner Brasil
Sêr baner Brasil
Mae'r cylch canolog yn cynrychioli'r awyr dros Rio de Janeiro (prifddinas y wlad ar y pryd) am 8.30 a.m. bore bore 15 Tachwedd 1889, dyddiad cyhoeddi'r Weriniaeth. Mae'r 27 seren yn cyfateb i'r cytserau Procyon (α Canis Minoris), Canis Major, Canopus (α Carinae), Spica (α Virginis), Hydra, Crux, Sigma Octantis (σ Octantis, Seren y Pole De), Triangulum Australe Scorpius. Mae pob un o'r 26 seren yn cynrychioli talaith y Ffederasiwn ac mae'r 27ain seren yn cynrychioli'r Ardal Ffederal.
Bioddynwared
Sylwebaeth arbenigol
Dywedodd y Gwyddonydd, Stephen Wainwright, fod "bioddynwared yn fwy na bioleg moleciwlaidd ac yn ei ddisodli fel gwyddoniaeth biolegol fwyaf heriol a phwysig y 21g". Meddai'r Athro Mehmet Sarikaya: "Rydyn ni ar drothwy chwyldro materol sy'n cyfateb i Oes yr Haearn a'r Chwyldro Diwydiannol. Rydym yn cychwyn yn gyflym mewn cyfnod newydd o ddeunyddiau. Rwy'n credu y bydd biomimetig yn newid yn sylweddol ein ffordd o fyw mewn canrif. "
Baner Brasil
Sêr - Cynrychiolaeth Taleithiau
Mae nifer y sêr yn gallu amrywio gyda cynnydd (neu leihâd) yn nifer taleithiau Brasil. Caent eu dosbarthu yn ôl gwahanol cytser sydd yn y ffurfafen. Dyma'r sêr sy'n cynrychioli taleithiau Brasil (ac eithrio Sigma Octantis sy'n cynrychioli'r Ardal Ffederal):
Gweler hefyd
Gweler hefyd Baner Cymuned Gwledydd yr Iaith Portiwgaleg y mae Brasil yn aelod ohoni.
Bioddynwared
Bioddynwared a Chymru
Cawfwy trafodaeth ar bioddynwared gan ddarlithydd yn dylunio cynnyrch, Dr Peredur Williams ym Mhrifysgol Bangor ar raglen Aled Hughes ar BBC Radio Cymru ar 21 Ionawr 2019.
Gwirebau tebygolrwydd
Mae gwirebau tebygolrwydd yn rhan hanfodol o ddamcaniaeth tebygolrwydd Andrey Kolmogorov, ac fe'i gelwir yn aml yn wirebau Kolmogorov. Bodlonir y gwirebau hyn, fel arfer, pan ddiffinir tebygolrwydd P rhyw ddigwyddiad E, a ddynodir gan P(E).
Gellir crynhoi'r gwirebau hyn fel a ganlyn: Gadewch i (Ω, F, P) fod yn fesuriad o ofod, gyda P(Ω) = 1. Yna, mae (Ω, F, P) yn ofod tebygolrwydd, gyda gofod y sampl (neu'r 'gofod sampl') Ω, gofod y digwyddiad F a mesuriad y tebygolrwydd yn P.
Dull arall o ffurfioli'r tebygolrwydd yw damcaniaeth Fox, a dyma'r dull a ddewisir gan gefnogwyr y meddylfryd Bayes.
Gwireb 1
Mae'r tebygolrwydd o unrhyw ddigwyddiad yn rhif real nad yw'n negatif:
lle mae F yn ofod y digwyddiad. Yn fwy manwl, mae P(E) bob amser yn feidraidd, sy'n ei wneud yn wahanol iawn i'r ddamcaniaeth o fesuriad mwy cyffredinol.
Gwireb 2
Dyma'r dybiaeth o 'uned fesur': Y tebygolrwydd o leiaf un digwyddiad i ddigwyddiad, yn y gofod sampl yw 1.
Gwireb 3
Dyma'r dybiaeth o ychwanegoldeb-σ-: (sef 'ychwanegoldeb sigma'):
Hindwstaneg y gegin
Dysgodd Rudyard Kipling Hindwstaneg sylfaenol oddi ar weision ei deulu yn ystod ei fagwraeth yn Bombay. Gellir dweud felly taw Hindwstaneg y gegin oedd ei iaith gyntaf.
Wittenberg
Tref yn yr Almaen yw Wittenberg, neu Lutherstadt Wittenberg yn swyddogol. Mae Wittenberg wedi'i lleoli ar Afon Elbe, i'r gogledd o Leipzig ac i'r de-orllewin o Berlin. Yn 2008, roedd gan y dref boblogaeth o 48,501.
Mae Wittenburg yn enwog am ei chysylltiad agos â Martin Luther a'r Diwygiad Protestannaidd, ac am hynny y cafodd y dref ei hanrhydeddu fel Lutherstadt. Mae gan nifer o adeiladau Wittenburg gysylltiad â'r digwyddiadau, gan gynnwys rhan o'r mynachlog Awstinaidd ble roedd Luther yn byw, yn gyntaf fel mynach ac yn ddiweddarach fel perchennog gyda'i wraig Katharina von Bora a'u teulu. Mae'r mynachlog yn cael ei ystyried fel y prif amgueddfa sy'n coffáu bywyd a gwaith Luther.
Heddiw, mae Wittenburg yn ganolfan ddiwydiannol a chyrchfan boblogaidd i dwristiaid.
FC Schalke 04
Mae FC Schalke 04, neu'r enw llawn, Fußball-Club Gelsenkirchen-Schalke 04 yn glwb pêl-droed o ardal Schalke yn ninas Gelsenkirchen, Talaith Nordrhein-Westfalen yn yr Almaen. Talfyrir enw'r tîm yn aml i 'S04' - a ynghennir fel "Es nwl ffier" yn Gymraeg ("S Dim Pedwar").
Hanes
Sefydlwyd y clwb ar 4 Ma 1904 o dan yr enw Westfalia Schalke. Ym 1912 ymunodd â chlwb gymnasteg, Schalk Turnverein 1877. Yn 1915 gadawodd a'u dychwelyd i'r mae chwaraeon yn annibynnol fel SV Westfalia Schalke (ystyr y talfyriad "SV" yw Sport Verein, sef "Cymdeithas Chwaraeon"). Pedair blynedd yn ddiweddarach ailymunodd y ddau glwb i greu Turn- und Sportverein Schalke 1877. Ym 1924 ymwahanodd y ochr bêl-droedd oddi ar gymnasteg gan fabwysiadu'r enw CC Schalke 04 a'r lliwiau cyfredol, glas a gwyn Yn 1928, gyda thŵf y clwb, newidiodd ei enw am y tro olaf i FC Gelsenkirchen-Schalke 04, gan ddynodi blwyddyn sefydlu'r tîm pêl-droed.
Anthem y clwb yw gân o'r enw "Blau Weiss und wie ich liebe dich" ("glas a gwyn, gan fy mod yn dy garu di").
Llysenwau'r clwb yw; Die Königsblaue (y Glas Brenhinol) a Die Knappen (y Glowyr).
Yn yr 1950au daeth arddull chwarae y clwb yn enwog Schalk Kreisel a dyma oedd rhagflaenydd y rondós cyfredol. Ar y pryd, gelwir y maes chwarae yn "Glückauf Kampfbahn". Roedd ''Glück auf' yn gyfarchiad o 'pob lwc' a ddefnyddiwyd gan y glowyr yn y Dyffryn y Ruhr.
Ar hyn o bryd mae gan y clwb tua 66,000 o aelodau a mwy na mae pêl-droed rhannau o pêl-fasged, pêl-law ac athletau.
Cerrig Milltir yn Hanes y Clwb
bawd|Hen gardyn post o dîm Schalke04, 1937 bawd|Cefnogwyr Schalke 04 yn 1941 bawd|dde|Ffans yn dangos eu lliwiau yn yr Veltins-Arena bawd|upright|dde|y pêl-droediwr Raúl, 2010-2012 Unwaith i'r clwb ymsefydlu ar enw a strwythur cafwyd sawl carreg filltir bwysig yn ei hanes ac yn hanes pêl-droed yr Almaen.
Cyswllt Cymreig
Ar 30 Ionawr 2019 arwyddwyd y chwaraewyr i dîm Cymru, Rabbi Matondo i glwb Schalke04 o dîm Manchester City yn Lloegr.
Baner Feneswela
bawd|250px|Baner sifil gyfredol Feneswela, cymesuredd: 2:3 bawd|270px|Chwifio'r faner wladwriaethol gyfredol Codwyd baner Feneswela neu baner Venezuela gyntaf ym 1806 gan y gwrthryfelwr, Francisco de Miranda. Yn ystod ei hoes mae wedi bod trwy sawl newid. Ar 1 Mai 1817 ychwanegwyd saith seren i'r faner, yna o Dachwedd 1817 wyth seren. Tra bod baner Gran Colombia ("Colombia Fawr") (1819-1830) ac yna faner Venezuela (o 1830) yn dangos dim sêr i gychwyn, dangoswyd saith sêr ar y faner o 1859, roedd eu cynrychiolaeth yn amrywio tan y deddf staduol 1954. Ers 12 Mawrth 2006, mae gan y faner Feneswela wyth seren.
Mae baner Ecwador a baner Colombia yn seiliedig ar yr un cynllun trilliw bras.
Joan Roberts
Roedd Joan Roberts (15 Gorffennaf, 1917 - 13 Awst, 2012) yn actores Americanaidd, oedd yn enwog am greu rôl Laurey yng nghynhyrchiad gwreiddiol Broadway o Oklahoma! ym 1943.
Baner Feneswela
Diwrnod y Faner Feneswela yw 3 Awst. Cyn 2006 y dathlwyd y diwrnod ar 12 Mawrth. Mae gan y faner anthem genedlaethol ei hun, sef Himno de la Bandera. Ceir hefyd llw ysgrifenedig y bydd myfyrwyr yn adrodd ar Ddiwrnod y Faner (3 Awst).
Joan Roberts
Blynyddoedd Cynnar
Ganed Roberts yn Manhattan, Efrog Newydd fel Josephine Seagrist Rose. Ymddangosodd ar y llwyfan am y tro cyntaf yn 6 mlwydd oed. Bu'n weithgar mewn cynyrchiadau dramatig fel myfyriwr yn Ysgol Uwchradd Eglwys Gadeiriol St. Patrick (Manhattan) a chafodd brofiad ychwanegol mewn cynyrchiadau stoc yr haf. Yn ferch, astudiodd Josephine gyda'r athro canu Estelle Liebling, a oedd hefyd yn dysgu Beverly Sills. Yn ei arddegau bu'n teithio'r wlad yn sioeau cerdd Shubert, gan gymryd yr enw llwyfan Joan Roberts yn gynnar.
Baner Feneswela
Symboliaeth
Mae wyth sêr bum-bwyntiau gwyn yn y strip las yn cynrychioli'r saith talaith a gariodd annibyniaeth, Barcelona, Cumana, Caracas, Barinas, Merida, Margarita, a Trujillo. Yn 2006 ychwanegwyr wythfed seren yn dyddio'n ôl i archddyfarniad Simón Bolívar o 1817, pan gyflwynwyd yr wythfed seren i anrhydeddu talaith Guyana.
Joan Roberts
Radio
Roedd Roberts yn ymddangos yn rheolaidd yn y Texaco Summer Theater ar sianel radio CBS rhwng 4 Gorffennaf a 5 Rhagfyr, 1943. Roedd yn rhaglen ar gyfer tymor yr haf a oedd bod i gael ei ddarlledu yn lle Sioe Fred Allen ond fe'i hymestynnwyd pan na ddychwelodd Allen i ail gydio yn ei raglen.
Llwyfan
Sunny River ym 1941 oedd y cynhyrchiad cyntaf ar Broadway i Roberts ymddangos ynddi, chwaraeodd Madeleine Caresse. Ym 1942 chwaraeodd yn Hit the Deck gyda the Los Angeles Civic Light Opera.
Cafodd Roberts glyweliad ar gyfer rôl Ado Annie yng nghynhyrchiad gwreiddiol Broadway o Oklahoma! (aeth y rôl i Celeste Holm yn y pen draw), ond penderfynodd libretydd y sioe, Oscar Hammerstein II i'w castio ar gyfer y brif ran fenywaidd, Laurey. Ar adeg ei marwolaeth, roedd hi'n un o bedwar aelod o'r cast oedd wedi goroesi o gynhyrchiad noson agoriadol wreiddiol Oklahoma, 1943 a'r unig un a chwaraeodd brif rôl (Bu farw Celeste Holm sawl wythnos ynghynt), ynghyd â George S. Irving, Marc Platt, a Bambi Linn. Ar ôl Oklahoma!, serennodd Roberts fel Sara Longstreet ar Broadway yn y sioe gerdd High Button Shoes.
Teledu
Ar 19 Rhagfyr, 1966, ymddangosodd Roberts mewn cynhyrchiad o Jack and the Beanstalk ar CBS-TV.
Bywyd personol
Roedd Roberts yn briod â Dr. John J. Donlon, a fu farw ym 1965. Cawsant fab, John J. Donlon, Jr.
Marwolaeth
Bu farw Roberts yn Stamford, Connecticut o fethiant y galon ar 13 Awst, 2012, yn 95 mlwydd oed.
Baner Panama
bawd|250px|dde|Baner Panama, Cymesuredd, 2:3 bawd|Baner Panama Ysbrydolwyd baner Panama gan yr faner Unol Daleithiau America. Mae'r faner yn cynnwys pedwar chwarter gyda seren goch a seren las mewn dau chwarter a'r ddau chwarter arall yn las a'r llall yn goch. Mae'r coch (Rhyddfrydol) a glas (ceidwadol) yn cynrychioli'r ddau blaid wleidyddol sy'n bresennol ar adeg y sylfaeni'r wladwriaeth yma yng Nghanolbarth America. Mae'r gwyn yn cynrychioli'r heddwch y mae'r sefydliadau'n gweithredu ynddi.
Tachwedd y 4ydd yw Diwrnod y Faner - sef diwrnod Annibyniaeth Panama oddi ar Colombia.
Hanes
Mae'r faner gyfredol yn union yr un peth â'r faner wreiddiol ond bod y sêr wedi ffeirio lle gyda'r chwarter lliw llawn gan roi'r seren las uchaf yn y canton sydd yn fwy arferol i'r lygad ac yn dilyn confensiwn Banereg.
Cynigwyd cynllun arall gan Philippe Bunau-Varilla yn 1903 oedd wedi ei seilio ar faner yr Unol Daleithiau a chwaraeodd ran yn mrwydr Panama dros annibyniaeth oddi ar Colombia gan gyfuno'r lliwiau melyn a choch - lliwiau sydd ym maneri Colombia a Sbaen er mwyn cydnabod perthynas Panama gyda'r ddwy wlad honno. Yn y canton dyluniwyd ddau haul yn symbol o ogledd a de America gyda dolen rhyngddynt yn symbol o Gamlas Panama ac uno dwy gefnfor. Gwrthowyd y cynllun yma gan ei fod yn rhy debyg i faner yr UDA.
Defnydd Rhyngwladol
Mae baner Panama yn adnabyddus ar draws y byd fel baner cyfleustra. Caiff ei chwifio gan longau masnach er mwyn hwylstod masnachu.
Ystadegaeth Bayes
Damcaniaeth o fewn maes ystadegaeth yw ystadegaeth Bayes, a seiliwyd ar waith Thomas Bayes a'i ddilynwyr. Yma, mae'r tebygolrwydd i rywbeth ddigwydd yn cael ei fynegi, a gall y canlyniad hwn newid wrth i ragor o wybodaeth ddod i'r fei, yn hytrach na gwerth sefydlog. Mae maint y gred, neu pa mor gadarn yw'r gred, fod rhywbeth am ddigwydd wedi'i seilio ar wybodaeth hanesyddol o'r digwyddiad e.e. canlyniadau arbrofion. Mae hyn yn wahanol iawn i ddehongliadau eraill o debygolrwydd, a seiliwyd ar amlder y digwyddiad.
Mae dulliau ystadegol Bayes yn defnyddio damcaniaeth Bayes i gyfrifo a diweddaru tebygolrwydd, ar ôl derbyn data newydd. Disgrifia'r ddamcaniaeth hon debygolrwydd amodol y digwyddiad, a seiliwyd ar ddata a gwybodaeth neu gredo cynnar neu amodau perthnasol i'r digwyddiad. Er enghraifft, o fewn anwythiad Bayesaidd gellir defnyddio damcaniaeth Bayes i amcangyfrif paramedrau dosbarthiad tebygolrwydd neu fodel ystadegol. Gan fod ystadegaeth Bayes yn trin a thrafod tebygolrwydd fel credo, yna gall y ddamcaniaeth neilltuo dosbarthiad-tebygolrwydd (probability distribution) sy'n meintioli'r credoau i'r paramedrau, neu i set o baramedrau.
Thomas Bayes
Athronydd ac ystadegwr Seisnig o Swydd Hertford oedd y Parch. Thomas Bayes (c. 1701 – 7 Ebrill 1761). Mae'n nodedig am theorem Bayes a enwyd ar ei ôl, ond na chyhoeddwyd tan wedi ei farwolaeth. Ei gyfaill, y dyngarwr a'r Cymro byd enwog Richard Price a sylwodd ar y wybodaeth newydd hon, wrth iddo fynd drwy ei bapurau wedi'r angladd.
Am resymau a oedd yn ymwneud ag ymarferoldeb, ni ddaeth theorem Bayes yn boblogaidd tan y 1950au, yn bennaf gan fod y cyfrifo'n rhy hir a chymhleth. Ers hynny, ymestynwyd damcaniaeth Bayes i wyddoniaeth a meysydd eraill.
Theorem Bayes
Gellir datgan y theorem Bayesaidd, mewn hafaliad, fel:
Anwythiad Bayesaidd
Mae 'anwythiad Bayesaidd' yn ddull o anwythiad lle ddehonglir tebygolrwydd fel lefel o grediniaeth yn hytrach nac amledd neu gyfran. Mae'n cyfeirio at ystadegaeth gasgliadol lle mae ansicrwydd yn cael ei feintioli drwy ddefnyddio tebygolrwydd.
Henry Golding
Mae Henry Ewan Golding (ganed 5 Chwefror 1987) yn actor, model a chyflwynydd rhaglenni teledu Prydeining-Maleieg. Mae'n cael ei adnabod am ei rôl fel Nick Young yn Crazy Rich Asians a Sean Townsend yn A Simple Favor.
Ystadegaeth Bayes
Model ystadegol
Set o dybiaethau ystadegol yw 'modelu ystadegol', sy'n ymwneud â chynhyrchu rhywfaint o ddata sampl, ei drafod a dod i gasgliadau. Gellir ystyried model ystadegol felly yn "grynodeb digonol" h.y. fod y data a gasglwyd yn cynrychioli'r data llawn, y byd real, a'i fod yn ddigonol i'r dasg a roddwyd. Mae'n ffurfioli'r dasg mewn modd symlach na thrin a thrafod y data llawn.
Henry Golding
Bywyd Cynnar
Cafodd Golding ei eni yn Betong, Maleisia a chafodd ei fagu yn Nwyrain Maleisia yn Sarawak. Mae ei fam, Margaret Likan Golding o Faleisia tra bod ei dad, Clive Golding yn Sais.
Ystadegaeth Bayes
Model ystadegol
Ceir tri phwrpas i fodelu ystadegol:
Dull Bayes o gynllunio arbrawf
Mae dull Bayes o gynllunio arbrawf yn gosod sylfaen neu fframwaith gyffredinol o debygolrwydd-damcaniaethol, ac ar y seiliau hyn, gosodwyd sawl theori arall. Y sail yw'r anwythiad Bayesaidd i ddehongli'r arsylwadau a'r data a gasglwyd yn ystod yr arbrawf. Mae hyn yn caniatau cyfrifo gwybodaeth a gaslwyd cyn ac yn ystod yr arbrawf: ôl-debygolrwydd a rhagdebygolrwydd.
Graffeg ystadegol
Mae graffeg ystadegol yn cynnwys dulliau sy'n ymchwilio i ddata, ar gyfer dilysu'r model. Oherwydd eu cryfder a'u cyflymder, mae'r cyfrifiadur yn chwarae rhan allweddol wrth gyfrifo anwythiad Bayesaidd, yn ogystal â thechnegau megis cadwynni Monte Carlo. Mae defnyddio'r llygad i ddilysu a gwiro'r gwaith, yn aml, yn angenrheidiol.
Pencampwriaeth y Chwe Gwlad 2019
Pencampwriaeth y Chwe Gwlad 2019 yw'r 20fed yng nghyfres Pencampwriaeth y Chwe Gwlad, sef prif gystadleuaeth rygbi'r undeb yn Hemisffer y Gogledd. Chwaraeir pymtheg gêm dros gyfnod o bum penwythnos rhwng 1 Chwefror a 16 Mawrth 2019. Caiff ei galw, hefyd, yn "Gystadleuaeth NatWest y Chwe Gwlad" oherwydd cyfraniad y noddwyr: Banc y National Westminster. Enillodd Cymru y bencampwriaeth gyda Camp Lawn, eu cyntaf ers 2012.
Y chwe gwlad yw Iwerddon, Lloegr, Cymru, Ffrainc, Yr Alban a'r Eidal. Os cyfrifir cyn-gystadlaethau (y Cystadlaethau Cartref a Phencampwriaeth y Pum Gwlad) yna dyma'r 125ain cystadleuaeth.
Tabl
(P) = Pencampwyr (CL) = Enillwyr Camp Lawn
Mercosur
bawd|dde|200px|[[Baner Mercosur|Baner ac arwyddlun Mercosur]] bawd|dde|200px|Cynhadledd Mercosur, 2005 bawd|dde|200px|Map aelodau Mercosur cyn i Feneswela cael ei diarddel bawd|dde|Gwledydd sy'n aelodau cysylltiol Mercosur Mae Mercosur (talfyriad Sbaeneg) neu Mercosul (talfyriad Portiwgaleg) yn undeb tollau a masnachu ryngwladol rhwng gwledydd De America. Yr aelodau yn 2019 oedd yr Ariannin, Brasil, Wrwgwái a Paragwâi. Bu Feneswela yn aelod ond diarddelwyd y wlad yn 2016.
Mae'r Undeb yn weithredol ar gytundebau ar symud nwyddau am ddim, pobl ac arian o fewn yr aelod-wledydd. Mae gan sawl gwlad arall ar y cyfandir statws aelodaeth cyswllt: Periw, Bolifia, Chile, Ecwador a Colombia, ac mae gan Mecsico a Seland Newydd statws arsylwr.
Mae Baner Mercosur yn cynnwys cytser y De gan nodi pedwar aelod sefydlu'r Undeb.
Ffugysgrifeniadau
Testunau apocryffaidd a briodolir yn anghywir yw ffugysgrifeniadau (Groeg: pseudepigraphos). Defnyddir yr enw gan amlaf yng nghyd-destun y Beibl, i ddisgrifio'r testunau nas cynhwysir yng nghanon yr Hen Destament gan unrhyw o'r prif enwadau Cristnogol, na chan yr Iddewon yn y Beibl Hebraeg. Maent felly, ynghyd â'r gweithiau isganonaidd, yn ffurfio apocryffa'r Hen Destament. Priodolir y rhain i gyd i awduron a sonir amdanynt yng nghanon yr Hen Destament, ac maent yn dyddio o'r cyfnod rhyngdestamentaidd (2g CC i'r 2g OC), a ni cheir ffynonellau Hebraeg nac Aramaeg gwreiddiol ohonynt. Ysgrifennwyd yn Lladin, Groeg, Syrieg, Georgeg, Armeneg, Copteg, ac Ethiopeg. Cafwyd hyd i ragor o ffugysgrifeniadau, yn Hebraeg ac Aramaeg, yn Sgroliau'r Môr Marw.
Mercosur
Hanes
Sefydlwyd y gymuned ar 26 Mawrth 1991 gan Gytundeb Asunción (prifddinas Paragwâi) gyda'r nod i "Symud nwyddau, gwasanaethau a ffactorau cynhyrchiol yn rhydd rhwng gwledydd wrth sefydlu rheolau allanol cyffredin a mabwysiadu polisi masnachol cyffredin, cydlynu polisïau macro-economaidd a sectoraidd rhwng Gwladwriaethau a chysoni deddfwriaeth i sicrhau cryfhau'r broses integreiddio."
Ffugysgrifeniadau
Rhennir y ffugysgrifeniadau yn ddatguddiadau, testamentau, gweithiau sy'n ymhelaethu ar straeon canonaidd yr Hen Destament, llên ddoethineb, a gweddïau, salmau, a chaniadau. Mae'r mwyafrif o'r gweithiau, ar wahân i'r datguddiadau, yn ddienw, a bod yn fanwl gywir nid ydynt wedi priodoli ar gam i awdur Beiblaidd, er bod eu harddull a'u cynnwys yn ymhonni taw testunau Beiblaidd ydynt. Testunau Iddewig ydy'r mwyafrif ohonynt, ac mae ambell un yn cynnwys rhyngosodiadau o natur Gristnogol.
Mercosur
Hanes
Ar hyn o bryd, mae Mercosur yn caniatáu symud dinasyddion yn rhad ac am ddim. Ieithoedd swyddogol y corff yw Sbaeneg a Portiwgaleg yn ôl Erthygl 46 o'r Protocol Ouro Preto (pt). Mae'r Guarani yn mwynhau'r un statws ers penderfyniad 35/06 Cyngor Mercado Comun (2006).
Mae Mercosur yn cynrychioli 82.3% o gyfanswm GDP De America ac ar y llaw arall, mae wedi'i ffurfio fel y parth economaidd a'r llwyfan diwydiannol mwyaf deinamig a chystadleuol o'r holl hemisffer deheuol. Fe'i hystyrir fel bloc economaidd y 4ydd Byd o ran maint masnachu. Dyma'r trydedd farchna integredig fwyaf yn y byd ar ôl yr Undeb Ewropeaidd ac Unol Daleithiau America. Poblogaeth y Gymuned yw group yw 295 miliwn person gyda GDP cyfunnol o bron $3.5 triliwn yn 2012.
Mae pencadlys y sefydliad wedi ei leoli yn Montevideo, prifddinas Wrwgwái.
Trafferthion
Dydy Mercosur ddim mor integreddig na datblygedig â'r Undeb Ewropeaidd ac mae trafferthion ac oedi wedi bod ar hyd y ffordd. Yn 2012 fe ymunodd Feneswela gyda'r pedwar gwlad sefydlu ond yn 2016 diarddelwyd Feneswela wedi iddynt fethu â cynnal safonau masnach a hawliau dynol mewn i'w cyfraith gwladol. Yn 2012 cytunwyd hefyd i wahardd Paraagwâi dros dro wedi i senedd y wlad uchelgyhuddo yr Arlywydd, Fernando Lugo, wedi cyfres o ddigwyddiadau o wrthdaro sifil droi'r angeuol. Ail-ymaelododd y wlad yn Ebrill 2013 wedi'r etholiadau arlywyddol.
Cloddio data
Cloddio data yw'r broses o ganfod patrymau mewn setiau enfawr o ddata, gan ddefnyddio dysgu peirianyddol, ystadegau a systemau cronfeydd data. Mae'n is-faes rhyngddisgyblaethol o fewn gwyddoniaeth gyfrifiadurol ac ystadegaeth. Y nod cyffredinol yw echdynnu gwybodaeth, drwy ddefnyddio dulliau deallus, o setiau data, gan drawsffurfio'r wybodaeth yn strwythur hawdd ei ddeall, er mwyn ei defnyddio'n ddiweddarach.
Mercosur
Gwybodaeth ychwanegol
bawd|309x309px|[[Plât cofrestru cerbyn cenedl-aelodau Mercosur|Mercosur]] Yn ôl Protocol 20 i siarter y Mercosur, a arwyddwyd yn 1991, bwredir cyhoeddi a chylchredeg arian bath i'r Undeb yn y dyfodol. Enw'r arian bydd y Gaucho. Nid oedd yr arian yn weithredol yn 2019.
Cloddio data
Y cam o ddadansoddi yw 'cloddio data' yn y broses o "ganfod gwybodaeth mewn cronfeydd data", sef KDD (the "knowledge discovery in databases"). Ar wahân i'r cam o ddadansoddi crai (raw analysis), mae cloddio data hefyd yn cynnwys cronfeydd data ac agweddau o reoli data, rhag-brosesu data, modelu a chasgliadol, ôl-brosesu, darlunio'r canlyniadau e.e. drwy graff a diweddaru arlein.
Mercosur
Gwybodaeth ychwanegol
Dechreuir defnyddio plât cofrestru cerbyd i'r aelodau, fel a geir i gerbydau'r Undeb Ewropeaidd, ers Ionawr 2016.
Cloddio data
Y gwahaniaeth rhwng dadansoddi data a chloddio data yw fod dadansoddi data'n crynhoi'r hanes e.e. dadansoddi effeithiolrwydd ymgyrch farchnata; mewn cyferbyniad, mae cloddio data yn canolbwyntio ar ddefnyddio dysgu peirianyddol a modelu ystadegol i ragfynegi'r dyfodol a chanfod patrymau o fewn y data.
Buchedd Cybi
Hanes canoloesol bywyd Cybi yw Buchedd Cybi a gedwir yn llawysgrif Cotton Vespasian a.xiv ac mewn llawysgrif yn Llyfrgell Beinecke ym Mhrifysgol Yale, New Haven, Connecticut. bawd|Darlun o Sant Cybi, ar ffenestr yn Eglwys Sant beuno, Penmorfa, Gwynedd.
Rheoli data
Mae rheoli data (neu rheoli gwybodaeth) yn ymgorffori pob disgyblaeth academaidd parthed data fel adnodd defnyddiol.
Buchedd Cybi
Ceir copi o fersiwn unigryw o'r Fuchedd yn Yale, Llyfrgell Beinecke (Osborn fb 229) ac fe'i ystyrir yn hynod bwysig gan ei fod yn rhoi golau newydd ar ein dealltwriaeth o hagiograffeg Gymreig. Mae'n gasgliado ddeunyddiau hagiograffaidd o'r 17g ac yn cynnwys copïau o destunau canoloesol yn Gymraeg, Lladin, a Saesneg.
Y Ddraig Dderw
bawd|Y Ddraig Dderw
Rheoli data
Cysyniad
Cododd y cysyniad o reoli data yn y 1980au, wrth i dechnoleg a thechnoleg gwybodaeth ddatblygu yn fwyfwy digidol. Yn sgil y gallu i gadw gwybodaeth ar ddisgiau a RAM, daeth rheoli data yn bwysicach na'i ragflaenydd, sef 'rheoli prosesau busnes'. Roedd hi bellach yn bosib archwilio data yn fyw, a newidiodd cyfeiriad y rheoli i ansawdd y data yn ogystal â chyflymder trin a thrafod yr wybodaeth.
Buchedd Cybi
Cymrawd ymchwil gyda phrosiect Vitae Sanctorum Cambriae yw David Callander a bu'n gweithio yn y llyfrgell rhwng a 2017–8; daeth o hyd i'r Fuchedd tra'n ymchwilio i'r ysgolhaig a'r Iesuwr William Farrar (Ebrill 1583 – c. 1637). Ceir yr unig gopi o'r Fuchedd yn Yale, Llyfrgell Beinecke, Osborn fb 229. Bydd David Callander yn cyhoeddi adroddiad ar y darganfyddiad yn y dyfodol agos.
Gweddïau
Mae gweddïau unigryw yn dilyn y Fuchedd newydd yn llawysgrif Yale, sydd bron yr un mor ddiddorol â'r Fuchedd ei hun. Rhoddant gipolwg unigryw ar grefydd ym Môn yn yr Oesoedd Canol. Ychydig iawn o ddeunydd litwrgaidd (sy'n ymwneud â seintiau Cymru) sydd wedi goroesi yng Nghymru.
Llyfrgell Beinecke
Canfuwyd y llawysgrif yn un o lyfrgelloedd Prifysgol Yale, sef The Beinecke Rare Book & Manuscript Library. a leolir yn New Haven, Connecticut. Mae'r llyfrgell yn arbenigo mewn llyfrau prin ac yn gweithredu hefyd fel archifdy. Agorwyd yr adeilad yn 1963.
Super Bowl
de|bawd|Super Bowl XLVII yn [[New Orleans.]] Y Super Bowl yw gem bencampwriaeth flynyddol y National Football League (NFL). Mae'r gêm yn uchafbwynt i dymor sy'n dechrau ddiwedd haf y flwyddyn galendr flaenorol. Fel arfer, mae rhifolion Rhufeinig yn cael eu defnyddio i adnabod pob gêm yn unigol, yn hytrach na blwyddyn ei chynnal. Er enghraifft, chwaraewyd Super Bowl I ar 15 Ionawr 1967, yn dilyn tymor 1966. Yr unig eithriad i'r confensiwn hwn oedd Super Bowl 50, a chwaraewyd ar 7 Chwefror 2016, yn dilyn tymor 2015, ond dychwelwyd i'r rhifolion Rhufeinig LI ar ddiwedd y tymor canlynol.
Cafodd y gêm ei chreu fel rhan o'r cytundeb i uno'r NFL a'r American Football League (AFL). Cytunwyd y byddai enillwyr y ddwy gynghrair yn chwarae yn erbyn ei gilydd yn Gêm Bencampwriaeth Byd tan y byddai'r cyfuno yn dechrau yn swyddogol yn 1970. Ar ôl y cyfuno, cafodd y ddwy gynghrair eu galw'n ddwy "conference", a byddai ddau dim oedd wedi dod i'r brig yn wynebu ei gilydd i benderfynu pwy oedd pencampwyr yr NFL.
Mae diwrnod y Super Bowl yn cael ei alw'n "Super Bowl Sunday" ac yn cael eu ystyried gan lawer yn yr Unol Daleithiau fel gwyliau cenedlaethol answyddogol. Mae'r Super Bowl yn un o'r digwyddiadau chwaraeon sy'n cael ei wylio fwyaf yn y byd.
Y Ddraig Dderw
Cerflun pren o ddraig a leolir ar ochr ffordd yr A5 o Fethesda i Dregarth yng ngogledd Gwynedd yw Y Ddraig Dderw. Cafodd ei gerfio o dderwen hollt gyda llif gadwyn gan Simon O'Rourke o'r Orsedd ger Wrecsam, ar gais y Dr Ben Alofs, perchennog y goedfa. Treuliodd y cerflunydd chwe diwrnod yn creu'r gwaith. Cafodd hyd y corff, o'r pen i'r gynffon, ei gerfio o'r boncyff fel y gorweddai, a chafodd yr adenydd a'r coesau eu torri o'r coed a'u codi i'w mannau priodol. Mae'n mesur rhyw 7.6 m o hyd.
Disgrifiad y papur bro lleol, Llais Ogwan, ohoni oedd: "Pâr o lygaid, corff cyhyrog, adennydd urddasol, a dannedd miniocach na’r awel oer a’n hamgylchynna, a hyn oll yn ein gwylio’n gelfydd o noddfa gardd gyfagos."
Baner Arwba
Hanes
Ar 6 Mawrth 1976, dewisodd Pwyllgor y Faner ddau neu dri cais gellid eu hystyried yn faner newydd. Gofynnwyd i'r arbenigwraig ar faneri o'r UDA, Sarah Bollinger, roi barn a chyngor hefyd. Awgrymwyd dewis baner newydd oedd yn cyfuno nifer o'r cynlluniau a dderbynwyd.