cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Elli Lellep
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Huw Derfel
Cyhoeddodd rywfaint o farddoniaeth yn null poblogaidd y dydd. Ei gyfrol fwyaf llwyddiannus oedd Blodeu'r Gân (1841).
Elli Lellep
Bu farw yn 1997.
Tîm pêl-droed cenedlaethol Norwy
Mae Tîm pêl-droed cenedlaethol Norwy (Norwyeg: Norges herrelandslag i fotball) yn cynrychioli Norwy yn y byd pêl-droed ac maent yn dod o dan reolaeth Ffederasiwn Pêl-droed Norwy (Norwyeg: Norges Fotballforbund) (NFF), corff llywodraethol y gamp yn y wlad. Mae'r NFF yn aelod o gonffederasiwn Pêl-droed Ewrop (UEFA).
Mae Norwy wedi chwarae yn rowndiau terfynol Cwpan y Byd tair gwaith ac ym Mhencampwriaethau Pêl-droed Ewrop unwaith. Maent hefyd wedi cipio'r fedal efydd yng Ngemau Olympaidd yr Haf yn Berlin 1936.
The Danger Game
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Harry A. Pollard yw The Danger Game a gyhoeddwyd yn 1918. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Lhanbryde
Pentref yn awdurdod unedol Moray, yr Alban, yw Lhanbryde (Gaeleg yr Alban: Lann Brìghde).
The Danger Game
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Joseph Schildkraut, Madge Kennedy, Mabel Ballin a Tom Moore. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Lhanbryde
Yn 2001 roedd y boblogaeth yn 1,845 gyda 83.9% o’r rheiny wedi’u geni yn yr Alban a 12.25% wedi’u geni yn Lloegr.
Gwaith
Yn 2001 roedd 831 mewn gwaith. Ymhlith y prif waith yn y gymuned roedd:
Three Wise Girls
Ffilm ddrama rhamantus gan y cyfarwyddwr William Beaudine yw Three Wise Girls a gyhoeddwyd yn 1932. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Dinas Efrog Newydd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Robert Riskin.
The Danger Game
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Shoulder Arms sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Three Wise Girls
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jean Harlow, Andy Devine, Mae Clarke, Marie Prevost, Robert Dudley, Walter Byron, Jameson Thomas, Natalie Moorhead, Walter Miller, Lucy Beaumont, Armand Kaliz a Marcia Harris. Mae'r ffilm Three Wise Girls yn 68 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
The Danger Game
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry A Pollard ar 23 Ionawr 1879 yn Republic County a bu farw yn Pasadena ar 28 Mawrth 2011. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ac mae ganddi 13 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Three Wise Girls
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1932. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Tarzan The Ape Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Ted Tetzlaff oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
The Danger Game
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry A. Pollard nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Three Wise Girls
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Beaudine nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cog fadfallod Hispanola
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cog fadfallod Hispanola (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cogau madfallod Hispanola) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Saurothera longirostris; yr enw Saesneg arno yw Hispaniolan lizard cuckoo. Mae'n perthyn i deulu'r Cogau (Lladin: Cuculidae) sydd yn urdd y Cuculiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. longirostris, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Bryngaer Coed y Caerau
Mae Bryngaer Coed y Caerau  yn fryngaer Geltaidd sy'n perthyn i Oes yr Haearn, ac sydd wedi'i lleoli ger Llanfrynach, Powys, Cymru; cyfeirnod OS: SO069239.
Cog fadfallod Hispanola
Teulu
Mae'r cog fadfallod Hispanola yn perthyn i deulu'r Cogau (Lladin: Cuculidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Bryngaer Coed y Caerau
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: BR151. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Deunaw ac Un-Deg-Naw
Ffilm ddrama a ffilm ramantus yw Deunaw ac Un-Deg-Naw a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Bryngaer Coed y Caerau
Fel arfer, fel mae'r gair yn ei awgrymu, ar fryn y codwyd y caerau hyn, er mwyn i'r amddiffynwyr gael mantais milwrol. Un o'r bryngaerau mwyaf trawiadol yng Nghymru ydy Tre'r Ceiri, a hon yw'r fryngaer Oes Haearn fwyaf yng ngogledd-orllewin Ewrop. Mae ei harwynebedd oddeutu 2.5ha. Y mwyaf o ran maint (arwynebedd), fodd bynnag ydy Bryngaer Llanymynech sydd ag arwynebedd o 57 hectar.
Lloches i gartrefi a gwersyllfeydd milwrol oedd eu pwrpas felly, cyn y goresgyniad Rhufeinig; a chafodd cryn lawer ohonynh nhw eu hatgyfnerthu a'u defnyddio, yng nghyfnod y Rhufeiniaid; er enghraifft Dinorben yng ngogledd Cymru. Oes aur bryngaerau gwledydd Prydain oedd rhwng 200 CC ac OC 43.
Deunaw ac Un-Deg-Naw
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Carneddau Blaen y Cwm Uchaf
Carnedd gron (Saesneg: round cairn) sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carneddau Blaen y Cwm Uchaf, yng nghymuned Cathedin, Powys;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol o garnedd.
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: BR295.
Crash Dive
Ffilm ddrama llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Andrew Stevens yw Crash Dive a gyhoeddwyd yn 1997. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Reiner Schöne, Catherine Bell, Michael Dudikoff a Frederic Forrest. Mae'r ffilm Crash Dive yn 87 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1997. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Titanic sef ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrew Stevens ar 10 Mehefin 1955 ym Memphis, Tennessee. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1963 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrew Stevens nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Benson, Swydd Rydychen
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Rydychen, De-ddwyrain Lloegr, ydy Benson. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Swydd Rydychen.
Embassy
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Gordon Hessler yw Embassy a gyhoeddwyd yn 1972. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Libanus. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jonathan Hodge.
Benson, Swydd Rydychen
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,754.
Images of Wales: Bwrdeistref Sirol Conwy
Disgrifiad byr
Casgliad unigryw o dros 200 o ffotograffau du-a-gwyn, ynghyd â nodiadau dwyieithog perthnasol, yn portreadu amryfal agweddau ar fywyd cymdeithasol a bywyd gwaith trigolion y cymunedau amrywiol sy'n ffurfio Bwrdeistref Sirol Conwy, 1857-1987.
Benson, Swydd Rydychen
Lleolir gorsaf a maes awyr RAF Benson yn y plwyf.
Images of Wales: Bwrdeistref Sirol Conwy
Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle
Embassy
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola.
Gwersyll difa
bawd|300px|Auschwitz-Birkenau
Cannaphila
Genws o weision neidr ydy Cannaphila yn nheulu'r Picellwyr (Lladin: Libellulidae). Mae'r genws yma'n cynnwys sawl rhywogaeth o weision neidr.
Embassy
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gordon Hessler ar 12 Rhagfyr 1925 yn Berlin a bu farw yn Llundain ar 9 Awst 1966. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Reading.
Gwersyll difa
Gwersyll difa yw'r term a ddefnyddir am wersyll oedd wedi ei fwriadu i ladd cynifer ag oedd modd o garcharorion. Mae'n whanol i wersyll crynhoi arferol, er y gellir ei ystyried fel math arbennig o wersyll crynhoi. Adeiladwyd nifer o wersylloedd difa gan lywodraeth Natsïaidd yr Almaen yn nghyfnod yr Ail Ryfel Byd. Iddewon oedd y mwyafrif o'r rhai a laddwyd yn y gwersylloedd hyn, ond lladdwyd niferoedd sylweddol o nifer o grwpiau eraill hefyd, yn cynnwys y Roma, carcharorion rhyfel o'r Undeb Sofietaidd, pobl hoyw, pobl anabl, Tystion Jehovah ac eraill.
Nid oes cytundeb hollol pa wersylloedd y gellir eu hystyried yn wersylloedd difa a pha rai a ystyrir yn wersylloedd crynhoi.
Camacinia
Genws o weision neidr ydy Camacinia yn nheulu'r Picellwyr (Lladin: Libellulidae). Mae'r genws yma'n cynnwys sawl rhywogaeth o weision neidr.
Terrible Jungle
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwyr Hugo Benamozig a David Caviglioli yw Terrible Jungle a gyhoeddwyd yn 2020. Fe'i cynhyrchwyd gan Wassim Béji a Léonard Glowinski yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan David Caviglioli a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ulysse Klotz. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Tîm pêl-droed cenedlaethol Y Ffindir
Mae Tîm pêl-droed cenedlaethol Y Ffindir (Ffineg: Suomen jalkapallomaajoukkue, Swedeg: Finland fotbollslandslag) yn cynrychioli Y Ffindir yn y byd pêl-droed ac maent yn dod o dan reolaeth Cymdeithas Bêl-droed Y Ffindir (Ffineg: Suomen Palloliitto, Swedeg: Finlands Bollförbund) (SPL), corff llywodraethol y gamp yn y wlad. Mae'r SPL yn aelod o gonffederasiwn Pêl-droed Ewrop (UEFA).
Terrible Jungle
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alice Belaïdi, Catherine Deneuve, Jonathan Cohen a Vincent Dedienne. Mae'r ffilm Terrible Jungle yn 91 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2020. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Run. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. Yann Maritaud oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hugo Benamozig nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Telling You
Ffilm gomedi yw Telling You a gyhoeddwyd yn 1998. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Matthew Lillard, Jennifer Love Hewitt, Peter Facinelli, Gina Philips, Gary K. Wolf, Dash Mihok, Richard Libertini, Andy Berman a Jennifer Jostyn. Mae'r ffilm Telling You yn 94 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1998. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Saving Private Ryan sef ffilm ryfel gan Steven Spielberg a enillod 5 Oscar. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pilota
Gêm bêl sy'n cael ei chwarae yn bennaf yng Ngwlad y Basg yw Pilota neu Pilota Basgaidd (Basgeg: euskal pilota, Sbaeneg: pelota vasca. Gall gêm fod rhwng dau chwaraewr neu rhwng dau dîm. Maent yn taro'r bêl bob yn ail yn erbyn wal arbennig, a elwir yn "frontón". Ceir sawl math ar pilota, gyda maint y wal, y bêl a'r offeryn a ddefnyddir i daro'r bêl yn erbyn y wal yn amrywio. Mae pilota wedi lledaenu i wledydd eraill, megis Mecsico, yr Ariannin, Wrwgwái, Ciwba, Tsile a'r Unol Daleithiau.
Ceir cofnodion am y gêm mewn testunau Ffrangeg o'r 13g. Cynhaliwyd Pencampwriaeth y byd ers 1952:
Rhys Goch Eryri
Bardd o gyfnod Owain Glyn Dŵr a Rhyfeloedd y Rhosynnau oedd Rhys Goch Eryri (fl. 1385 - 1448). Roedd yn gywyddwr medrus a phriodolir nifer o gerddi brud iddo yn ogystal.
Bywgraffiad
Roedd yn frodor o ardal Beddgelert yn yr hen Sir Gaernarfon (Gwynedd). Ei athro barddol oedd Gruffudd Llwyd ap Dafydd ab Einion Lygliw. Roedd yn gyfaill i'r bardd Llywelyn ap Moel y Pantri a chanodd farwnad iddo. Ceir cyfres o gerddi ymryson rhwng Rhys, Llywelyn a Siôn Cent ynghlych swyddogaeth y beirdd a natur yr Awen. Ymhlith y beirdd eraill yr oedd yn adnabod yr oedd Dafydd Nanmor, a drigai yn yr un ardal; mae'n bosibl fod Rhys Goch yn athro barddol iddo. Yn ôl traddodiad treuliodd Rhys Goch ei oes gyfan yn ardal Eryri. Roedd ganddo blasdy bychan yn Hafod Garegog ger Beddgelert a chafodd ei gladdu yn y pentref, yn eglwys Priordy Beddgelert, yn ôl y traddodiad.
Cerddi
Ceir sawl testun cerdd brud a briodolir i Rys ond mae'r awduraeth yn ansicr ac yn cael ei gwrthod gan ysgolheigion diweddar. Cywyddau traddodiadol yw'r mwyafrif o'i gerddi. Ei brif noddwr oedd Gwilym ap Gruffudd o'r Penrhyn (ardal Llandygái, ger Bangor).
Cywyddau mawl
Canodd i Robert ap Meredudd, un o hynafwyr Syr John Wynn o Wydir, pan fu'r uchelwr hwnnw allan gyda Glyn Dŵr. Ceir cywydd yn olrhain achau Wiliam Fychan Siambrlen Hen a chywydd i Syr Gruffudd Fychan. Canodd foliant i lys Gwilym ap Gruffudd. Yn y cerddi hyn amlygir cefnogaeth y bardd i achos Owain Glyn Dŵr.
Cywyddau marwnad
Canodd farwnadau i Feredudd ap Cynfrig o Fôn, Gwilym ap Gruffudd. Canodd farwnad i'w gyfaill a chyd-fardd Llywelyn ap Moel y Pantri.
Cerddi eraill
Priodolir y gerdd ymddiddan rhwng bardd a Charnedd Llywelyn i Rys Goch, ond bernir heddiw mai Ieuan ap Gruffudd Leiaf oedd yr awdur. Diddorol hefyd a phwysig er mwyn deall syniadaeth y beirdd am eu crefft yn y cyfnod hwnnw yw'r cywyddau ymryson rhwng Rhys Goch a Siôn Cent.
Ceir cywyddau ganddo i ddiolch am gyllell hir, a dau gywydd dychanol i'r farf. Ei gerdd fwyaf anghyffredin efallai yw cywydd i'r llwynog yn erchi iddo ladd paun y bardd Dafydd Nanmor, cymydog iddo.
Canodd gywydd i Feuno Sant yn ogystal.
Llyfryddiaeth
Y golygiad diweddaraf a mwyaf safonol yw,
Gweler hefyd,
Frankenstein Meets the Space Monster
Ffilm arswyd a ffuglen wyddonol gan y cyfarwyddwr Robert Gaffney yw Frankenstein Meets the Space Monster a gyhoeddwyd yn 1965. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Puerto Rico a chafodd ei ffilmio yn Florida. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan R. H. W. Dillard. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bruce Glover, James Karen, Lou Cutell, Marilyn Hanold a Robert Reilly. Mae'r ffilm Frankenstein Meets The Space Monster yn 78 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Sound of Music sef ffilm fiwsical rhamantus a leolir yn Awstria yn ystod yr Ail Ryfel Byd, gan Robert Wise. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Gaffney ar 1 Ionawr 1931.
Bryngaer Corn y Fan
Mae Bryngaer Corn y Fan yn fryngaer Geltaidd sy'n perthyn i Oes yr Haearn, ac sydd wedi'i lleoli ger Merthyr Cynog, Powys, Cymru; cyfeirnod OS: SN985354.
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: BR051. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Fel arfer, fel mae'r gair yn ei awgrymu, ar fryn y codwyd y caerau hyn, er mwyn i'r amddiffynwyr gael mantais milwrol. Un o'r bryngaerau mwyaf trawiadol yng Nghymru ydy Tre'r Ceiri, a hon yw'r fryngaer Oes Haearn fwyaf yng ngogledd-orllewin Ewrop. Mae ei harwynebedd oddeutu 2.5ha. Y mwyaf o ran maint (arwynebedd), fodd bynnag ydy Bryngaer Llanymynech sydd ag arwynebedd o 57 hectar.
Lloches i gartrefi a gwersyllfeydd milwrol oedd eu pwrpas felly, cyn y goresgyniad Rhufeinig; a chafodd cryn lawer ohonynh nhw eu hatgyfnerthu a'u defnyddio, yng nghyfnod y Rhufeiniaid; er enghraifft Dinorben yng ngogledd Cymru. Oes aur bryngaerau gwledydd Prydain oedd rhwng 200 CC ac OC 43.
Hursley
Pentref a phlwyf sifil yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Hursley. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dinas Caerwynt.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 889.
Cadair Berwyn
Mae Cadair Berwyn (neu Cader Berwyn) yn fynydd ym Mynyddoedd y Berwyn yng ngogledd-ddwyrain Cymru, ar y ffin rhwng Powys a Sir Ddinbych;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 486metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Lleoliad
Saif Cadair Berwyn ar brif grib y Berwyn, gyda Moel Sych i'r de a Cadair Bronwen i'r gogledd. Ychydig i'r gogledd o'r copa mae Craig Berwyn, ac i'd de o'r copa mae Craig y Llyn. Mae Llyn Lluncaws wrth ei droed.
Llwybrau
Y ffordd hawddaf i ddringo Cadair Berwyn yw trwy ddringo Moel Sych gyntaf, un ai o Milltir Gerrig ar y ffordd o'r Bala i Langynog neu ar hyd llwybr sy'n dechrau ger Pistyll Rhaeadr ac yn mynd heibio Llyn Lluncaws.
Dosbarthiad ac uchder
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Hewitt a Nuttall. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 830m (2723tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ddiwethaf ar 15 Tachwedd 2010.
Listen to Me Marlon
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Stevan Riley yw Listen to Me Marlon a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a'r Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Stevan Riley a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Stevan Riley. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Marlon Brando. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stevan Riley ar 1 Tachwedd 1975.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Stevan Riley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
IQGAP1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn IQGAP1 yw IQGAP1 a elwir hefyd yn Ras GTPase-activating-like protein IQGAP1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 15, band 15q26.1.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn IQGAP1.
Natur Anniben Drwg
Ffilm o Yr Eidal yw Natur Anniben Drwg gan y cyfarwyddwr ffilm Karin Andersen. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal.
Cosmos
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Andrzej Żuławski yw Cosmos a gyhoeddwyd yn 2015. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Cosmos ac fe'i cynhyrchwyd gan Paulo Branco yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Andrzej Żuławski a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Andrzej Korzyński. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Sabine Azéma. Mae'r ffilm Cosmos (ffilm o 2015) yn 103 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Natur Anniben Drwg
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.
Cosmos
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Cosmos, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Witold Marian Gombrowicz a gyhoeddwyd yn 1965.
Natur Anniben Drwg
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Karin Andersen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cosmos
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrzej Żuławski ar 22 Tachwedd 1940 yn Lviv a bu farw yn Warsaw ar 4 Hydref 2002. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1971 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul> Derbyniodd ei addysg yn Cyfandran Gelf Paris.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrzej Żuławski nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Marvellous World of Roald Dahl
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Andrew Thompson yw The Marvellous World of Roald Dahl a gyhoeddwyd yn 2016.
Mae'r ffilm The Marvellous World of Roald Dahl yn 59 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrew Thompson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Celebophlebia
Genws o weision neidr ydy Celebophlebia yn nheulu'r Picellwyr (Lladin: Libellulidae). Mae'r genws yma'n cynnwys sawl rhywogaeth o weision neidr.
Ysbyty Iesu
Ffilm ddrama yw Ysbyty Iesu a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hurstbourne Priors
Pentref a phlwyf sifil yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Hurstbourne Priors. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Basingstoke a Deane.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 364.
Celebothemis
Genws o weision neidr ydy Celebothemis yn nheulu'r Picellwyr (Lladin: Libellulidae). Mae'r genws yma'n cynnwys sawl rhywogaeth o weision neidr.
Mosstodloch
Pentref yn awdurdod unedol Moray, yr Alban, yw Mosstodloch (Gaeleg yr Alban: Mos Tudlach).
Yn 2001 roedd y boblogaeth yn 1,017 gyda 87.12% o’r rheiny wedi’u geni yn yr Alban a 10.32% wedi’u geni yn Lloegr.
Gwaith
Yn 2001 roedd 487 mewn gwaith. Ymhlith y prif waith yn y gymuned roedd:
Mynwent o garneddau crynion Ffynnon Las
Carnedd gron (Saesneg: round cairn) sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Mynwent o garneddau crynion Ffynnon Las, yng nghymuned Cathedin, Powys;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol o garnedd.
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: BR296.
Biblioteca Nacional del Uruguay
Llyfrgell genedlaethol Wrwgwái yn Ne America yw'r Biblioteca Nacional del Uruguay (Sbaeneg am "Llyfrgell Genedlaethol Wrwgwái"). Fe'i lleolir ym Montevideo, prifddinas y wlad. Agorwyd y llyfrgell yn 1815 ac mae wedi bod yn yr adeilad presennol ers 1955. Yn 2006, roedd ganddi dros 900,000 llyfr ar ei silffoedd a hefyd 20,000 o gylchgronau, deunydd clywedol, mapiau, cerddoriaeth, darluniau o bob math, a llawysgrifau.
Birgit Megerle
Arlunydd benywaidd o'r Almaen yw Birgit Megerle (1975).
NASA
Cafodd NASA (sef: National Aeronautics and Space Administration) ei sefydlu ym 1958 er mwyn creu corff i reoli rhaglen gofod yr Unol Daleithiau. Lleolwyd ei bencadlys yn Houston, Texas, er y ffaith bod y rhan fwyaf o'i rocedi yn cael eu lawnsio o Cape Canaveral yn Florida a lleoliadau eraill yn UDA.
Birgit Megerle
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn yr Almaen.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Bwlch y Gorddinen
Mae Bwlch y Gorddinan, a adnabyddir yn ogystal fel Y Crimea (Saesneg: The Crimea Pass), yn fwlch mynyddig yng ngogledd Cymru, ar lôn yr A470 rhwng Blaenau Ffestiniog i'r de a Dolwyddelan i'r gogledd. Mae pen y bwlch yn gorwedd yn sir Conwy ond mae'n disgyn i sir Gwynedd ar yr ochr arall, i'r de. Gorwedd y bwlch ar sawdl rhwng Moel Penamnen a Moel Farlwyd i'r dwyrain a Moel Ddyrnogydd i'r gorllewin.
NASA
Gofodwyr yn y gofod
Cafodd y gofodwyr Americanaidd cyntaf eu lansio gan rocedi Mercury, Atlas, Titan a Saturn yn y 1960au; daeth yr adran hon o'r 'Space Race' i ben ym 1969, pan lwyddodd Neil Armstrong a Buzz Aldrin i lanio ar y Lleuad yn y modiwl lloerol, Yr Eryr. Gwelwyd hyn fel llwyddiant propaganda mawr gan yr Unol Daleithiau yn ystod y Rhyfel Oer.
Bwlch y Gorddinen
Yn ei fan uchaf mae'r bwlch yn gorwedd 385m (1,262 troedfedd) uwch lefel y môr, ac mae'r ffordd drosto yn cael ei chau gan eira yn y gaeaf weithiau. Ar un adeg bu tafarn ar ben y bwlch. Mae'r tir yn agored ar ochr Dyffryn Lledr, ond mae'r ffordd yn disgyn yn serth i'r de i lawr i'r Blaenau trwy domenni llechi gwastraff trawiadol Chwarel Llechwedd. Mae'r daith i'r de dros y Bwlch yn adlewyrchu oes aur y diwydiant llechi ym Mlaenau Ffestiniog, gyda degau o chwareli, yn cynnwys Gloddfa Ganol, Tal y Waenydd a'r Llechwedd yn creithio'r Moelwynion.
Blewbury
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Rydychen, De-ddwyrain Lloegr, ydy Blewbury. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Vale of White Horse.
NASA
Gofodwyr yn y gofod
Ym 1973, lansiodd NASA orsaf ofod gyntaf America, sef Skylab. Ymwelodd criw o dri â'r orsaf rhwng 1973 a 1974, gan dreulio eu hamser yn defnyddio telesgop i dynnu lluniau o'r ddaear, a gwneud arbrofion.
Blewbury
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,754. Cyn newidiadau ffiniau ym 1974 roedd y plwyf yn Berkshire.
Bwlch y Gorddinen
Er bod Bwlch y Gorddinan yn enw hen, gelwir y bwlch (Y) Crimea neu Pas Crimea ar lafar. Mae'r enw hwnnw yn dyddio o gyfnod Rhyfel Crimea, a ymladdwyd tua'r amser yr agorwyd y ffordd fodern dros y bwlch, yn 1854. Yn ôl traddodiad, codwyd nifer o'r waliau cerrig ger y bwlch gan garcharorion rhyfel o Rwsia a gawsant eu dal ym mrwydrau Inkerman a Balaclava.
NASA
Gofodwyr yn y gofod
Ym 1981, cafodd y wennol ofod gyntaf, Columbia, ei lansio. Adeiladwyd 4 o wenoliaid i gychwyn, ond ar ôl colled Challenger mewn damwain ym 1986, penderfynwyd adeiladu un arall, Endeavour. Cafodd Columbia ei ddinistrio yn 2003.
Chwiliedyddion gofod
Mae NASA wedi bod yn gyfrifol hefyd am anfon chwiliedyddion gofod i fforio sawl planed yng Nghysawd yr Haul, gan gynnwys Viking 1 a 2 (1976-9; Mawrth); Pioneer 10 a Pioneer 11 (1972-; Iau a Sadwrn); Galileo (1989-2003; Iau); ac eraill.
NRP2
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn NRP2.
Bron Haul
Llyfr sy'n ymwneud â hanes Cymru yw Bron Haul - Y Tyddyn ar y Mynydd gan Catherine Owen, Lloyd Jones ac Eurwyn Wiliam. Gwasg Carreg Gwalch a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 27 Gorffennaf 2011. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Ar ddydd Nadolig 1900, i groesawu'r ganrif newydd i dyddyn Bron Haul ar fryniau Hiraethog, ganed merch fach o'r enw Catherine i'r teulu Griffith. Mae ei hanes hi yn deyrnged i ddarn bach o ucheldir corsiog - cartref syml, di-nod yng nghanol nunlle.
Botwm Crys yn cadw lle
Melysor Ynys Bonin
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Melysor Ynys Bonin (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: melysorion Ynys Bonin) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Apalopteron familiare; yr enw Saesneg arno yw Bonin Island honeyeater. Mae'n perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. familiare, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r melysor Ynys Bonin yn perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Lossiemouth
Tref yn awdurdod unedol Moray, yr Alban, yw Lossiemouth (Gaeleg yr Alban: Inbhir Losaidh; Sgoteg: Lossie).
Y ddinas agosaf ydy Inverness sy'n 62.2 km i ffwrdd.
Tap: Max's Game
Ffilm ddrama am chwaraeon yw Tap: Max's Game a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn y Weriniaeth Tsiec. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Brenin goleulas
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Brenin goleulas (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: brenhinoedd goleulas) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Hypothymis coelestis; yr enw Saesneg arno yw Celestial blue monarch. Mae'n perthyn i deulu'r Brenhinoedd (Lladin: Monarchidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn H. coelestis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r brenin goleulas yn perthyn i deulu'r Brenhinoedd (Lladin: Monarchidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Anne Devlin
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Pat Murphy yw Anne Devlin a gyhoeddwyd yn 1984. Fe'i cynhyrchwyd yn Iwerddon. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Bríd Brennan.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1984. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Terminator sef ffilm apocolyptaidd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pat Murphy ar 1 Ionawr 1951 yn Dulyn. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1982 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Celithemis
Genws o weision neidr ydy Celithemis yn nheulu'r Picellwyr (Lladin: Libellulidae). Mae'r genws yma'n cynnwys sawl rhywogaeth o weision neidr.
The Cohens and Kellys
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Harry A. Pollard yw The Cohens and Kellys a gyhoeddwyd yn 1926. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Efrog Newydd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Alfred A. Cohn.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mack Swain, Charles Murray, Jason Robards, Kate Price a George Sidney. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1926. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The General sef ffilm gomedi fud gan Buster Keaton a Clyde Bruckman. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry A Pollard ar 23 Ionawr 1879 yn Republic County a bu farw yn Pasadena ar 28 Mawrth 2011. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ac mae ganddo o leiaf 50 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry A. Pollard nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gan Ddweud Fy Mod I’n Dy Garu
Ffilm ddrama yw Gan Ddweud Fy Mod I’n Dy Garu a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Synagog
300px|bawd|Hen synagog [[Caerdydd]] Addoldy a ddefnyddir gan gynulleidfa Iddewig yw synagog. Yn aml mae'n gwasanaethu fel canolfan gymuedol i'r gymuned Iddewig leol hefyd. Y prif ddarn o ddodrefn yn yr adeilad yw math o gwpwrdd pren sy'n cynrychioli Arch y Cyfamod, lle cedwir sgroliau sanctaidd y Torah, llyfr sanctaidd Iddewiaeth. Er mwyn cynnal gwasanaeth yn y synagog mae'n rhaid cael deg Iddew gwrywaidd mewn oed yno, sef minyan. Caiff y gair ei ddefnyddio yn ffigurol am addoldai eraill hefyd weithiau. Mae'n well gan rai Iddewon ddefnyddio'r gair Teml yn lle synagog.
Derfel
Gall Derfel gyfeirio at:
Synagog
Credir fod y synagog yn tarddu o gyfnod alltudiaeth yr Iddewon ym Mabilon yn lle Teml Caersalem. Yng nghyfnod yr Henfyd yr oedd yn fan cyfarfod cyhoeddus i Iddewon lle darllenid y Torah a thrafod ei gynnwys.
Halogenoalcan
dde|bawd|150px|Mae bromoethan yn enghraifft o Halogenoalcan. Grŵp o gyfansoddion cemegol sydd wedi deillio o alcannau ac yn cynnwys un neu mwy o'r halogenau (fel Grŵp gweithredol) yw halogenoalcan (a elwir hefyd yn haloalcanau neu alcyl halidau). Defnyddir halogenau yn fasnachol dan nifer o enwau cemegol a masnachol. Defnyddir halogenoalcanau fel deunydd gwrthdan, diffoddwyr tan, oeryddion, toddyddion ac ar gyfer deunydd fferyllol. Cyn i'r defnydd mawr mewn masnach, mae nifer o'r hydrocarbonau yma wedi profi i fod yn llygryddion peryglus. Mae gwacâd yr Haen osôn gyda clorofflwrocarbonnau yn enghraifft o hyn.
Portgordon
Pentref yn awdurdod unedol Moray, yr Alban, yw Portgordon (Gaeleg yr Alban: Port Ghòrdain).
Halogenoalcan
Dulliau enwi
Gall haloalcanau gael eu henwi trwy ychwanegu rhagddodiad y halogen at enw llawn y alcan, er enghraifft: fflworomethan, cloroethan, bromopropan ac yn y blaen. Cewch chi hefyd enwi'r halogenau trwy defnyddio'r halogen fel olddodiad, ac yn rhoi enw'r grŵp alcyl cyn iddo, er enghraifft: methyl fflworid, ethyl clorid, propyl bromid ayb. Mae gyda rai halogenoalcanau enwau cyffredin sy'n cael eu defnyddio yn fwy na'r enwau systemig, e.e. clorofform yw'r enw cyffredin am dricloromethan.
Portgordon
Yn 2001 roedd y boblogaeth yn 771 gyda 85.73% o’r rheiny wedi’u geni yn yr Alban a 11.15% wedi’u geni yn Lloegr.
Gwaith
Yn 2001 roedd 296 mewn gwaith. Ymhlith y prif waith yn y gymuned roedd:
Hurstbourne Tarrant
Pentref a phlwyf sifil yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Hurstbourne Tarrant. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Test Valley.
Aldehyd
bawd|100px|dde|Aldehyd. -R yw'r grŵp sy'n gysylltiedig ar grŵp aldehyd. Mae aldehyd yn gyfansoddyn cemegol sy'n cynnwys grŵp carbonyl terfynol. Mae'r grŵp gweithredol yma, sy'n cynnwys atom o garbon wedi bondio ag atom o hydrogen ac sydd hefyd wedi bondio'n ddwbl â'r ocsigen (fformiwla gemegol O=CH-) yn cael ei alw'n "grŵp aldehyd".
Mae'r gair aldehyd yn deillio o alcohol dehydrogenated (alcohol a ddadhydrogenwyd).
Brooksville, Mississippi
Tref yn Noxubee County, yn nhalaith Mississippi, Unol Daleithiau America, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Brooksville, gan gynnwys:
K - The Unknown
Ffilm fud (heb sain) sy'n llawn dirgelwch gan y cyfarwyddwr Harry A. Pollard yw K - The Unknown a gyhoeddwyd yn 1924. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Virginia Valli, Margarita Fischer a Percy Marmont.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1924. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Nibelungen sef ffilm ffantasi Almaenig mewn dwy ran, gan Fritz Lang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry A. Pollard nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Carnedd gron Disgwylfa
Carnedd gron sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron Disgwylfa, yng nghymuned Crucywel, Powys;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog sy'n fath cwbwl wahanol o garnedd.
Cefndir
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: BR314.
Cornelia Harte
Roedd Cornelia Harte (6 Mehefin 1914 – 14 Mehefin 1998) yn fotanegydd nodedig a aned yn yr Almaen. Y sefydliad trydyddol lle y derbyniodd ei haddysg oedd: Prifysgol Cologne. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Pontifícia Universidade Católica de Goiás, Brasil.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Bu farw yn 1998.
Old Mother Riley Detective
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Lance Comfort yw Old Mother Riley Detective a gyhoeddwyd yn 1943. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Kennedy Russell. Dosbarthwyd y ffilm gan British National Films Company.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Peggy Cummins, Alfredo Campoli, Arthur Lucan, H. F. Maltby, Hal Gordon, Johnnie Schofield a Kitty McShane. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1943. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Life and Death of Colonel Blimp sef bywgraffiad o ffilm am y milwr ffuglenol General Clive Wynne-Candy, gan y cyfarwyddwyr ffilm Michael Powell ac Emeric Pressburger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. James Wilson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lance Comfort ar 11 Awst 1908 yn Harrow a bu farw yn Worthing ar 6 Mawrth 1973.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lance Comfort nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ceton
150px|bawd|Grŵp ceton Cyfansoddyn cemegol yw ceton sy'n cynnwys grŵp carbonyl (C=O) wedi ei fondio i ddau atom carbon arall, e.e. R3CCO-CR3 lle gall R fod yn amryw o atomau neu grŵp o atomau.
Chalcostephia
Genws o weision neidr ydy Chalcostephia yn nheulu'r Picellwyr (Lladin: Libellulidae). Mae'r genws yma'n cynnwys sawl rhywogaeth o weision neidr.
Arwr Mawr, Kim Seon-Dal
Ffilm ddrama yw Arwr Mawr, Kim Seon-Dal a gyhoeddwyd yn 1968. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Lleolwyd y stori yn Joseon. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1968. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 2001: A Space Odyssey sef ffilm wyddonias gan Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ester
Mae ester yn gyfansoddyn cemegol sy'n ffurfio wrth adweithio ocsoasid (asid sy'n cynnwys atom o Ocsigen) efo cyfansoddyn carbonyl megis alcohol neu ffenol. Ffurfir esterau gan amlaf drwy adweithio Asid carbocsylig efo alcohol (mewn ecwilibriwm).
Botley, Swydd Rydychen
Cyn newidiadau ffiniau ym 1974 roedd y pentref yn Berkshire. Ac eithrio ychydig o swyddfeydd a siopau, mae'n faestref breswyl i Rydychen.
Bryngaer Craig-y-Rhiwarth
Mae Bryngaer Craig-y-Rhiwarth  yn fryngaer Geltaidd sy'n perthyn i Oes yr Haearn, ac sydd wedi'i lleoli ar lethrau Craig y Rhiwarth yng nghymuned Tawe Uchaf, Powys, Cymru; cyfeirnod OS: SN845157.
Cefndir
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: BR246. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Bobbed Hair
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwyr Gordon Hollingshead a Alan Crosland yw Bobbed Hair a gyhoeddwyd yn 1925. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Jack Wagner.
Bryngaer Craig-y-Rhiwarth
Cefndir
Lloches i gartrefi a gwersyllfeydd milwrol oedd eu pwrpas felly, cyn y goresgyniad Rhufeinig; a chafodd cryn lawer ohonynh nhw eu hatgyfnerthu a'u defnyddio, yng nghyfnod y Rhufeiniaid; er enghraifft Dinorben yng ngogledd Cymru. Oes aur bryngaerau gwledydd Prydain oedd rhwng 200 CC ac OC 43.
Bobbed Hair
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dolores Costello, Marie Prevost, Louise Fazenda, Francis McDonald, Walter Long, Emily Fitzroy, Kenneth Harlan, Kate Toncray a Tom Ricketts. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1925. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Gold Rush sef ffilm gomedi Americanaidd am Klondike gan Charlie Chaplin. Byron Haskin oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gordon Hollingshead ar 8 Ionawr 1892 yn Garfield, New Jersey a bu farw yn Newport Beach ar 18 Gorffennaf 1961.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gordon Hollingshead nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Black Water: Abyss
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Andrew Traucki yw Black Water: Abyss a gyhoeddwyd yn 2020. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America ac Awstralia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Luke Mitchell, Jessica McNamee, Anthony Sharpe ac Amali Golden.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2020. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Run. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrew Traucki nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Woman in The Cupboard
Ffilm gomedi heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Rudolf Biebrach yw The Woman in The Cupboard a gyhoeddwyd yn 1927. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Die Frau im Schrank ac fe’i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Willy Fritsch, Ruth Weyher, Harry Hardt, Arnold Korff, Rudolf Biebrach, Olga Limburg, Fee Malten a Gyula Szöreghy. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1927. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Metropolis ffilm ffuglen wyddonol o’r Almaen gan Fritz Lang. Werner Brandes oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rudolf Biebrach ar 24 Tachwedd 1866 yn Leipzig a bu farw yn Berlin ar 9 Mawrth 1998. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1890 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rudolf Biebrach nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Portknockie
Pentref yn awdurdod unedol Moray, yr Alban, yw Portknockie (Gaeleg yr Alban: Port Chnocaidh).
Cog fadfallod fawr
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cog fadfallod fawr (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cogau madfallod mawrion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Saurothera merlini; yr enw Saesneg arno yw Great lizard cuckoo. Mae'n perthyn i deulu'r Cogau (Lladin: Cuculidae) sydd yn urdd y Cuculiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. merlini, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Portknockie
Gwaith
Yn 2001 roedd 482 mewn gwaith. Ymhlith y prif waith yn y gymuned roedd:
Cog fadfallod fawr
Teulu
Mae'r cog fadfallod fawr yn perthyn i deulu'r Cogau (Lladin: Cuculidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Hyde, Hampshire
Pentref a phlwyf sifil yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Hyde. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Fforest Newydd.
Shimon Peres
Gwleidydd Israelaidd a anwyd yng Ngwlad Pwyl oedd Shimon Peres (2 Awst 1923 – 28 Medi 2016). Roedd yn Arlywydd Israel rhwng 15 Gorffennaf 2007 a 24 Gorffennaf 2014.
Yn ogystal, roedd yn Brif Weinidog Israel o 1984 hyd 1986 a 1995 hyd 1996.
L'amour Braque
Ffilm ddrama llawn melodrama gan y cyfarwyddwr Andrzej Żuławski yw L'amour Braque a gyhoeddwyd yn 1985. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Lleolwyd y stori ym Mharis ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Andrzej Żuławski a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Stanislas Syrewicz.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sophie Marceau, Tchéky Karyo, Pauline Lafont, Francis Huster, Bernard Freyd, Marie-Christine Adam, Alain Flick, Christiane Jean, Ged Marlon, Jean-Marc Bory, Jean-Pierre Jorris, Michel Albertini, Pascal Elso, Roland Dubillard, Saïd Amadis, Wladimir Yordanoff, Yann Collette, Harry Cleven a Sébastien Floche. Mae'r ffilm L'amour Braque yn 101 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1985. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Back to the Future sef ffilm wyddonias Americanaidd am fachgen a’i gar yn cael ei yrru i’r dyfodol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. Jean-François Robin oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrzej Żuławski nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Chalybeothemis
Genws o weision neidr ydy Chalybeothemis yn nheulu'r Picellwyr (Lladin: Libellulidae). Mae'r genws yma'n cynnwys sawl rhywogaeth o weision neidr.
The Drum
Ffilm antur gan y cyfarwyddwr Zoltan Korda yw The Drum a gyhoeddwyd yn 1938. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Alfred Edward Woodley Mason a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan John D. H. Greenwood. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Valerie Hobson, Roger Livesey, Raymond Massey, Sabu Dastagir, Leo Genn, Francis L. Sullivan, Martin Walker, David Tree a Ronald Adam. Mae'r ffilm The Drum yn 104 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1938. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Bringing Up Baby sef ffilm gomedi Americanaidd gan Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Georges Périnal oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Henry Cornelius sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Zoltan Korda ar 3 Mehefin 1895 yn Túrkeve a bu farw yn Hollywood ar 4 Mawrth 1994. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 14 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Zoltan Korda nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tîm pêl-droed cenedlaethol Ynysoedd Faroe
Mae 'Tîm pêl-droed cenedlaethol Ynysoedd Faroe' yn cynrychioli Ynysoedd Faroe yn y byd pêl-droed ac maent yn dod o dan reolaeth Cymdeithas Bêl-droed Ynysoedd Faroe (Ffaröeg: Fótbóltssamband Føroya) (FSF), corff llywodraethol y gamp yn y wlad. Mae'r FSF yn aelod o Gonffederasiwn Pêl-droed Ewrop (UEFA) ers 1992.
Nid yw Ynysoedd Faroe erioed wedi cyrraedd rowndiau terfynol Cwpan y Byd na Phencampwriaethau Pêl-droed Ewrop.
Bryngaer Pen Dinas (llyfr)
Disgrifiad byr
Llyfryn darluniadol dwyieithog yn cyflwyno hanes bryngaer Pen Dinas, Aberystwyth, trwy gyfrwng ffotograffau, mapiau a chynlluniau, ynghyd â nodiadau perthnasol o gasgliadau Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru. Ceir 29 llun du-a-gwyn a 2 fap.
Botwm Crys yn cadw lle
Winthrop, Massachusetts
Dinas yn, yn nhalaith Massachusetts, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Winthrop, gan gynnwys:
Maevia Noemí Correa
Roedd Maevia Noemí Correa (ganwyd: 14 Chwefror 1914) yn fotanegydd nodedig a aned yn Yr Ariannin. Y sefydliad trydyddol lle y derbyniodd ei haddysg oedd: Universidad Nacional de La Plata.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Bu farw yn 2005.
Llandderfel
Pentref gwledig a chymuned yng Ngwynedd, Cymru, yw Llandderfel. Saif yn nwyrain y sir tua 3 milltir i'r dwyrain o'r Bala. Mae plwyf Llandderfel yn un o bump plwyf Penllyn. Mae'n gorwedd yn rhan uchaf Dyffryn Edeirnion yn agos i'r Sarnau a Chefnddwysarn, wrth odre'r Berwyn.