cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gwladwr rhydlyd
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae'r gwladwr rhydlyd yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Corsofliar resog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Corsofliar resog (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: corsoflieir rhesog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Turnix suscitator; yr enw Saesneg arno yw Bustard quail. Mae'n perthyn i deulu'r Corsoflieir (Lladin: Turnicidae) sydd yn urdd y Gruiformes.
Roydon, De Norfolk
Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy Roydon. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Norfolk.
Corsofliar resog
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. suscitator, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r corsofliar resog yn perthyn i deulu'r Corsoflieir (Lladin: Turnicidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Roydon, De Norfolk
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil poblogaeth o 2,450.
Selysioneura ranatra
Mursen yn nheulu'r Isostictidae yw'r Selysioneura ranatra sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Selysioneura.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Tåg Till Himlen
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Torgny Anderberg yw Tåg Till Himlen a gyhoeddwyd yn 1990. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Lleolwyd y stori yn De America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Torgny Anderberg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Gunnar Edander.
Y prif actor yn y ffilm hon yw James Coburn. Mae'r ffilm Tåg Till Himlen yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1990. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pretty Woman sef un o ffilmiau mwyaf llwyddiannus Disney gan ddod ag incwm o hanner biliwn o ddoleri i’r cwmni. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Tony Forsberg oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Torgny Anderberg ar 25 Chwefror 1919 yn Sir Skåne a bu farw yn Stockholm ar 2 Tachwedd 1960. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1944 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Torgny Anderberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Codi'r Cwpan
Llyfryn sy'n arweiniad i Bencampwriaeth Rygbi Cwpan y Byd 2007 yw Codi'r Cwpan.
Cyhoeddiadau'r Gair a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2007. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Ceir ynddo amserlenni'r gêmau, hanes rygbi'r undeb, adran am y gystadleuaeth, a phortreadau o chwaraewyr megis Michael Jones, Adrian Davies ac Andrew Trimble.
Botwm Crys yn cadw lle
Hanes Simbabwe
250px|bawd|Rhan o furiau [[Simbabwe Fawr]]
Mae hanes Simbabwe yn rhan annatod o hanes Affrica Ddeheuol a hanes y pobloedd Bantw.
Yn yr Oesoedd Canol roedd Simbabwe yn ganolfan i ymerodraeth frodorol yn ne Affrica a'i phrifddinas yn Simbabwe Fawr. Pobl Mashona oedd y trigolion. Cawsant eu gorchfygu gan eu cymdogion y Matabele.
Ym 1911 rhannwyd Rhodesia yn Ogledd Rhodesia (Sambia heddiw) a De Rhodesia (Simbabwe heddiw), a ddaeth yn wladfa Brydeinig hunanlywodraethol ym 1922. Ond ymsefydlwyr gwyn a redai'r wlad a doedd gan y bobl frodorol ddim llais yn ei llywodraeth.
Bwrsari
Gwobr o gymorth ariannol yw bwrsari a roddir i fyfyrwyr addysg uwch ar sail eu hanghenion.
Hanes Simbabwe
Yn 1953 cafodd dwy ran Rhodesia eu hailuno eto i ffurfio Ffederaliaeth Rhodesia a Nyasaland. Ni pharhaodd yr uned newydd ond am ddeng mlynedd, ac ar ôl ei ymrannu yn 1963, hawliodd gwynion De Rhodesia annibyniaeth i'r wlad.
Ailenwyd De Rhodesia yn Rhodesia yn 1964. Datganodd Ian Smith, prif weinidog gwyn y wlad, annibyniaeth unochrog (UDI) oddi ar Brydain yn 1965 a datganwyd gweriniaeth yno yn 1970.
Annibyniaeth ar Brydain
Cafwyd rhyfel herwfilwrol gan ZANU a grwpiau eraill yn erbyn y llywodraeth. Erbyn 1978 roedd llywodraeth Ian Smith wedi gorfod cydnabod na allai rheolaeth y lleiafrif gwyn barhau, ac arwyddwyd cytundeb gyda Abel Muzorewa, Ndabaningi Sithole ac eraill i rannu grym a chynnal etholiadau. Dychwelodd Robert Mugabe, arweinydd ZANU (PF) i Simbabwe o alltudiaeth ym Mosambic yn Rhagfyr 1979. Daeth yn Brif Weinidog Simbabwe yn 1980 ac yn Arlywydd cyntaf y wlad yn 1987.
Mae cryn nifer o lywodraethau wedi beirniadu llywodraeth Mugabe yn hallt am lygredd, cam-drin gwrthwynebwyr gwleidyddol a chymryd tir oddi wrth ffermwyr gwynion. Yn y blynyddoedd diwethaf mae economi Simbabwe wedi dirywio yn fawr, gyda lefel uchel o chwyddiant a diweithdra.
Ar 21 Tachwedd 2017, wedi cryn bwysau gan ei blaid a'i bobl, ymddeolodd Robert Mugabe.
Lower Frederick Township, Pennsylvania
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Lower Frederick Township, gan gynnwys:
Fairford Leys
Pentref neu "pentref trefol" yn Swydd Buckingham, De-ddwyrain Lloegr, ydy Fairford Leys.
El Zorro Escarlata En Diligencia Fantasma
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Luis Aguilar a Pascual García Peña. Mae'r ffilm El Zorro Escarlata En Diligencia Fantasma yn 74 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1959. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Ben-Hur sy’n ffilm epig hanesyddol o’r Unol Daleithiau gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rafael Baledón ar 25 Tachwedd 1919 yn San Francisco de Campeche a bu farw yn Ninas Mecsico ar 19 Mawrth 1968. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1938 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rafael Baledón nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Tenth Straw
Ffilm fud (heb sain) yw The Tenth Straw a gyhoeddwyd yn 1926. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1926. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The General sef ffilm gomedi fud gan Buster Keaton a Clyde Bruckman.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Nadolol
Mae nadolol (corgard) yn beta-atalydd annetholus a ddefnyddir i drin pwysedd gwaed uchel a phoen yn y frest. Y fformiwla cemegol ar gyfer y cyffur hwn yw C₁₇H₂₇NO₄. Mae nadolol yn gynhwysyn actif yn Corgard.
Defnydd meddygol
Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:
Pambıq Yığımı Staxanovçuları
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Ivan Tartakovski yw Pambıq Yığımı Staxanovçuları a gyhoeddwyd yn 1937. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Aserbaijaneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1937. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Life of Emile Zola sef ffilm Americanaidd hanesyddol gan y cyfarwyddwr William Dieterle. Mirzə Mustafayev oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ivan Tartakovski yn Ganja.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ivan Tartakovski nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Runcton Holme
Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy Runcton Holme.
Beinn a' Bhuiridh
Mae Beinn a'Bhuiridh yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Etive i Glen Lochy yn  Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd ar y copa.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Corbett a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
Selysioneura rangifera
Mursen yn nheulu'r Isostictidae yw'r Selysioneura rangifera sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Selysioneura.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Gwladwr y twyni
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw gwladwr y twyni, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy gwladwyr y twyni; yr enw Saesneg yw Sandhill Rustic, a'r enw gwyddonol yw Luperina nickerlii. Mae i'w ganfod yng Ngorllewin a de Ewrop.
Gwledydd Prydain
Yng ngwledydd Prydain, mae'r gwyfyn hwn i'w ganfod rhwng Gorffennaf a Medi, mewn un genhedlaeth. Ceir 3 isrywogaeth.
Bwyd
Mae'r siani flewog yn bwyta bonion a gwreiddiau Elytrigia juncea, rhwng Medi a'r Gorffennaf canlynol.
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae'r gwladwr y twyni yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Siop Becws Krane
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Wenche Foss, Aud Schønemann, Toralv Maurstad, Jon Lennart Mjøen, Harald Heide Steen, Marit Halset, Randi Kolstad, Sigrun Otto, Eva Steen, Erik Hell, Rønnaug Alten, Brita Bigum, Carl Struve, Kolbjørn Buøen, Lydia Opøien, Siri Rom a Turid Haaland. Mae'r ffilm Siop Becws Krane yn 103 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1951. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Streetcar Named Desire sy’n ffilm am berthynas pobl a’i gilydd ac, yn serennu Marlon Brando, gan y cyfarwyddwr ffilm Elia Kazan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,050 o ffilmiau Norwyeg wedi gweld golau dydd. Arthur J. Ornitz oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Jan Erik Düring sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Astrid Henning-Jensen ar 10 Rhagfyr 1914 yn Frederiksberg a bu farw yn Copenhagen ar 9 Awst 1959. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1941 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Astrid Henning-Jensen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Midnight Phantom
Ffilm am ddirgelwch gan y cyfarwyddwr Bernard B. Ray yw Midnight Phantom a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan John T. Neville.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bernard B Ray ar 18 Tachwedd 1895 ym Moscfa a bu farw yn Los Angeles ar 7 Ebrill 1981.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bernard B. Ray nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llyn Great Salt
Llyn yn nhalaith Utah yn yr Unol Daleithiau yw Llyn Great Salt (Saesneg: Great Salt Lake). Saif i'r gorllewin o Salt Lake City ar uchder o 1,280 medr uwch lefel y môr.
Mae'r llyn tua 120 km o hyd a 48 km o led, gydag arwynebedd o tua 5,100 km2, er bod y mesuriadau hyn yn amrywio yn ôl lefel y dŵr. Ceir 27% o halen yn ei ddyfroedd, lefel uwch nag yn nŵr y môr. Y rheswm am hyn yw nad oes unrhyw afon yn llifo allan o'r llyn. Dim ond y Môr Marw sy'n fwy hallt.
Pont Britannia
Pont sydd yn croesi Afon Menai gan gysylltu Ynys Môn â’r tir mawr Cymru yw Pont Britannia. Mae'n gludo’r rheilffordd a’r A55 dros y dŵr. Ei hnw cywir yw Pont Llanfair. Daw’r enw o bentref cyfagos Llanfairpwll, ond credir i'r bont gael ei cham-enwi yn "Bont Britannia" o gam-gyfieithiad o enw'r graig y saif colofn canol y bont arni - Carreg y Frydain. Mae gwraidd y gair "Frydain" yn dod o'r gair "brwd", ac yn enw disgrifiadol sy'n cyfeirio at natur wyllt y Fenai.
Adeiladu’r bont
Adeiladwyd y bont yn wreiddiol ar gyfer y rheilffordd yn unig, rhan o Rheilffordd Caer a Chaergybi. Rhoddwyd y gwaith i’r peiriannydd Robert Stephenson ac, fel Pont Y Borth o’i blaen, adeiladwyd pont tebyg (ond llai) gan yr un periannydd ar draws Afon Conwy yr un pryd.
Fel Pont Y Borth, roedd rhaid i’r bont fod yn ddigon uchel i ganiatau mynediad i longau hwylio oddi tani. Strwythr y bont wreiddiol oedd tiwbiau o haearn, gyda dau brif ran o 460 troedfedd (140m) o hyd, ac yn pwyso 1800 tunell. Gyda chysylltidau llai o 230 troeddfedd (70m) y naill ochr, roedd hyd y tiwb gyfan yn 1511 troedfedd (461m). Wedi cychwn ar y gwaith adeiladu ym 1846, agorwyd y bont ar 5 Mawrth, 1850. Roedd bellach yn bosibl cyrraedd Caergybi ar y reilffordd mewn naw awr o gymharu a rhyw ddeugain awr ar y goets.
Adnabyddwyd y bont wreiddiol yn gymaint fel "Y Tiwb" â’r enw swyddogol.
Tân
Ar 23 Mai 1970 crwydrodd rhai hogiau lleol, yn chwilio am ystlumod, i mewn i’r bont, a chan danio torch i weld eu ffordd, yn ddiarwybod iddynt, cychwyanasant dân yn y bont. Er mai metel oedd strwythr y tiwb, roedd wedi ei atgyfnerthu gan goed, a’r coed hwnnw wedi ei drwytho mewn pitsh. Llosgodd hwn yn ulw dros nos, a dwysedd y gwres yn ddigon i fwclo’r haearn nes bod y bont, i bob pwrpas, wedi ei difa’n llwyr.
Oherwydd y difrod i’r rheilffordd, roedd rhaid ailagor y rheilffordd i Gaernarfon am gyfnod a sicrhau bod nwyddau oedd wedi eu danfon ar y trên ar gyfer y porthladd yn cael eu cludo i Gaergybi ar y ffordd. Aethpwyd ati i ail-adeiladu’r bont gan osod bwâu newydd o ddur i gynnal y strwthr. Ail-agorwyd y bont i’r rheilffordd, ond llinell sengl yn unig, ym 1972.
Cymerodd fwy o amser eto i adeiladu’r dec ychwanegol i gludo’r ffordd, uwch ben y rheilffordd. Agorwyd hwn yn 1980. Caniatawyd i'r cyhoedd gerdded ar draws y bont cyn ei hagor i drafnidiaeth.
Llewod tew
bawd|dde|Un o'r llewod tew Roedd dyluniad y bont wreiddiol yn cynnwys llewod sylweddol o galchfaen, a ddyluniwyd gan John Thomas y naill ochr i’r rheilffordd ar ochr Sir Fôn a Sir Gaernarfon. Anfarwolwyd y rhain yn y pennill gan Y Bardd Cocos:
<poem style="margin-left: 5em"> Pedwar llew tew Heb ddim blew Dau 'rochr yma A dau 'rochr drew
Občan Havel
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Pavel Koutecký a Miroslav Janek yw Občan Havel a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn y Weriniaeth Tsiec. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieceg a hynny gan Pavel Koutecký. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Pont Britannia
Y bont heddiw
Maer bont yn cludo’r A55, bellach y brif ffordd ar draws Gogledd Cymru. Gan mai ffordd ddeuol yw hi y gweddill o’r ffordd, ond ar y bont yn ffordd sengl, ar adegau mae pwysau traffig y naill ochr neu’r llall yn achosi rhesi o gerbydau yn disgwyl croesi. Mae gwleidyddion lleol yn galw am ehangu’r bont, un ai gan osod trydedd lôn lawr y canol, neu adeliadau cerbydlonydd newydd tu allan i’r lonydd presennol.
Občan Havel
Y prif actorion yn y ffilm hon yw George W. Bush, Bill Clinton, Jacques Chirac, Miloš Zeman, Václav Havel, Dagmar Havlová, Václav Klaus, Mick Jagger, Madeleine Albright, Keith Richards, Charlie Watts, Jiří Kolář, Pavel Landovský, Jan Tříska, Ladislav Smoljak, Leoš Suchařípa, Peter Dvorský, Táňa Fischerová, Milan Hlavsa, Eva Holubová, Olga Havlová, Jaroslav Hutka, Karel Zich, Josef Janíček, Pavel Koutecký, Zdenka Tichotová, Barbora Hrzánová, Bohdan Holomíček, Dušan Vančura, Ivo Mathé, Jiří Kabeš, Joe Karafiát, Ladislav Špaček, Viktor Stoilov ac Eliška Fučíková.
Pont Britannia
Y bont heddiw
Mae Llwybr Arfordirol Ynys Mon yn pasio dan y bont ar hyd y traeth ar lan Afon Menai yn ymyl Pwll Ceris.
Camlas
300px|bawd|de|Lociau Miraflores ar Gamlas Panama Dyfrffordd wedi ei gwneud gan ddyn rhwng llynnoedd, afonydd neu foroedd yw camlas. Pwrpas camlas yw cludo nwyddau neu bobl mewn cwch neu long. Mae camlesi hefyd yn cael eu creu er mwyn dod â dŵr i ddyfrhau tiroedd sychion. Mae rhai pobl yn byw mewn cychod ar gamlesi.
Farnham Common
Pentref yn Swydd Buckingham, De-ddwyrain Lloegr, ydy Farnham Common. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Farnham Royal yn awdurdod unedol Swydd Buckingham.
Camlas
Yng Ngorllewin Ewrop roedd camlesi yn bwysig iawn cyn dyfodiad y rheilffyrdd adeg y Chwyldro Diwydiannol ond pan ddaeth y rheilffyrdd collasant eu pwysigrwydd, a defnyddiwyd llawer ohonynt fel llwybr i'r rheilffordd ar ôl ailgyfeirio'r dŵr.
Hwyl
bawd|Hwyl-long Darn o ddefnydd hydwyth megis cynfas yw hwyl sydd yn defnyddio ynni'r gwynt i yrru badau sydd yn hwylio ar wyneb y dŵr, gan gynnwys hwyl-longau, cychod hwyliau, ac hwylfyrddau, a hefyd ar wynebau solet megis cychod ar rew neu dywod.
Občan Havel
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,350 o ffilmiau Tsieceg wedi gweld golau dydd. Stanislav Slušný oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Camlas
Gyda tyfiant twristiaeth defnyddir cychod ar gamlesi fel lle i ymwelwyr gysgu ac aros ynddynt tra yn teithio ar hyd y gamlas. Ond mewn rhai gwledydd, e.e. yn Tsieina a De-ddwyrain Asia, mae nifer o bobl yn dal i fyw a gweithio ar eu cychod ar y camlesi.
Camlesi Cymru
Y gamlas gyntaf i'w hadeiladu yng Nghymru oedd Camlas Morgannwg. Dechreuwyd ei hadeiladu yn 1790 ac fe'i hagorwyd yn 1794. Roedd hon, fel nifer o'r camlesi, yn allweddol i gludo haearn a glo i borthladdoedd Casnewydd, Caerdydd ac Abertawe. Cyn hyn yr unig ffordd i'w cludo oedd gyda merlod a cheffylau. Roedd y cymoedd serth yn ei gwneud yn anodd i gloddio'r camlesi yng Nghymru.
Občan Havel
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Pavel Koutecký nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Grandin, Gogledd Dakota
Dinas yn, yn nhalaith Gogledd Dakota, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Grandin, gan gynnwys:
Llythur ir Cymru cariadus
Anerchiad i'w gydwladwyr gan y llenor Piwritanaidd Morgan Llwyd (Morgan Llwyd o Wynedd, 1619 - 1659) yw Llythur ir Cymru cariadus (Cymraeg Diweddar: "Llythyr i'r Cymry cariadus"). Fe'i cyhoeddwyd yn 1653 yn ôl pob tebyg (ceir peth ansicrwydd am y dyddiad), naill ai yn Llundain neu yn Nulyn, yn yr un flwyddyn a'i lyfr mwyaf adnabyddus, Llyfr y Tri Aderyn.
Neges yn annog y Cymry i ddeffro yn ysbrydol yw'r llythyr. Er ei fod yn llyfr byr fe'i ystyrir yn un o gampweithiau Morgan Llwyd ac yn enghraifft ddisglair o ryddiaith Gymraeg naturiol a rhywiog. Dyma enghraifft enwog, sy'n crynhoi cyfriniaeth Morgan Llwyd:
Pont Britannia
Y bont heddiw
Yn Ionawr 2016, yn dilyn marwolaeth Lemmy y cerddor roc trwm a fagwyd ar Ynys Môn, fe lansiwyd deiseb yn galw ar Lywodraeth Cymru newid enw'r Bont i "Pont Lemmy".
Arddangosfeydd a chreiriau
Mae nifer o luniau, cynlluniau a chreiriau o hanes y bont yn cael eu harddangos yn lleol, yn cynnwys –
Llythur ir Cymru cariadus
"Oferedd iw printio llawer o lyfrau, Blinder iw cynnwys llawer o feddyliau, Peryglus iw dwedyd llawer o eiriau, Anghyssurus iw croesafu llawer o ysbrydoedd, a ffolineb iw ceisio atteb holl resymmau dynion, Ond (o Ddyn) cais di adnabod dy galon dy hun, a mynd i mewn ir porth cyfyng."
"Llawer sydd yn ymwthio, ychydig yn mynd i'r bywyd, llawer yn breuddwydio, ag ychydig yn deffro, llawer yn saethu ag ychydig yn cyrhaeddyd y nôd, Pawb yn sôn am Dduw ag yn edrych ar waith ei ddwylaw, Ond heb weled nesed yw fo ei hunan attynt yn rhoi anadl i bawb a bywyd ysbrydol i ni."
Dyma'r llyfr cyntaf gan Morgan Llwyd i gael ei gyhoeddi (os derbynnir y dyddiad). Mae'n llyfr hynod o brin ac mae'n annhebygol fod llawer o gopïau wedi cylchredeg yng Nghymru.
Cyfeiriadau
Daw'r dyfyniadau o olygiad Thomas E. Ellis yn y gyfrol:
Selysioneura rhaphia
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Muriel Drinkwater
Merch ddeuddeg oed a lofruddiwyd yng Nghoedwig Penllergaer, Abertawe ar 27 Mehefin, 1946 oedd Muriel Drinkwater.
Cefndir
Ganwyd Muriel yn ferch i Percival a Margaret Drinkwater ac arferent fyw ar fferm "Tyle Du". Hi oedd yr ifancaf o bedwar o blant.
Aeth ar goll ar ei ffordd adref o Ysgol Ramadeg Tregwyr ar 27 Mehefin, 1946. Teithiodd adref ar y bws gan gyrraedd ardal Penllergaer am 4.20y.p. cyn dechrau ar y daith ugain munud i fyny'r rhiw serth trwy'r goedwig i fferm Tyle Du. Ar bont y rheilffordd, pasiodd bachgen 13 oed, Brinley Hoyles, a oedd ar ei ffordd adref ar ôl prynu 2 lb o fenyn wrth fam Muriel. Roedd y ddau ohonynt yn adnabod ei gilydd am iddynt fynychu'r un ysgol gynradd, cyn iddynt gael eu gwahanu gan arholiad yr 11-plus.
Ychydig o amser ar ôl hyn, cipiwyd Muriel ac aethpwyd a hi i mewn i'r goedwig lle trawyd hi, mwy na thebyg gan garn y gwn. Gadawyd pum briw dwfn ar ei thalcen. . Pan na ddychwelodd Muriel adref, aeth ei mam i'r pentref i ddweud wrth y Cwnstabl lleol, tra bod ei thad wedi mynd i'r goedwig i chwilio amdani. Canfuwyd ei chorff trannoeth am 10.35y.b. Roedd yn gwisgo ei chot ysgol las a'i menyg coch. Roedd wedi cael ei threisio a'i saethu ddwywaith gyda phistol US Colt 45.
Prednison
Mae prednison yn gyffur corticosteroid synthetig sy’n gyffur gwrthimiwnaidd effeithiol iawn. Y fformiwla cemegol ar gyfer y cyffur hwn yw C₂₁H₂₆O₅. Mae prednison yn gynhwysyn actif yn Deltasone a Rayos.
Muriel Drinkwater
Cefndir
Galwyd Scotland Yard i gynorthwyo gyda'r ymchwiliad, a ganolbwyntiodd lawer ar gefndir y gwn. Danfonwyd y pistol at yr FBI yn yr Unol Daleithiau er mwyn cael gwybod mwy amdano. Dywedwyd fod y gwn wedi ei gynhyrchu yn Arfdy Springfield ym 1942 a'u bod wedi cael eu trosglwyddo i'r lluoedd Americanaidd a oedd yn ymladd yn Ewrop yn yr Ail Ryfel Byd. Fodd bynnag, gyda chynifer o arfau ar gael yn ystod y cyfnod hwn, nid oedd unrhyw gofnod o ba filwyr dderbyniodd y gwn.
Prednison
Defnydd meddygol
Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:
Muriel Drinkwater
Cefndir
Arweiniwyd y tîm i geisio dal y llofrudd gan y Prif Dditectif Inspector William "Bulldog" Chapman, a dywedir i'r achos fod yn ddraenen yn ei ystlys tan ei farwolaeth naw mlynedd yn ddiweddarach. Cynhaliwyd ymchwiliad nas gwelwyd mo'i fath yn yr ardal, gyda'r heddlu'n cyfweld â thros 20,000 o ddynion yn Abertawe, Aberdar a Sir Gaerfyrddin.
Prednison
Enwau
Caiff cyffuriau eu hadnabod gan amryw o enwau gwahanol yn aml. Enw cemegol y cyffur hen yw Prednison, ond rhoddir enwau masnachol a brand iddo hefyd, gan gynnwys;
Der Würger Vom Tower
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Hans Mehringer yw Der Würger Vom Tower a gyhoeddwyd yn 1966. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Lleolwyd y stori yn Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Erwin C. Dietrich a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Bruno Spoerri.
Muriel Drinkwater
Cefndir
Claddwyd Muriel ym mynwent Eglwys Dewi Sant ym Mhenllergaer ar 2 Gorffennaf, 1946. Mynychodd 3,000 o bobl ei hangladd. Bu farw ei rhieni heb wybod pwy oedd yn gyfrifol am farwolaeth eu merch.
Der Würger Vom Tower
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Charles Régnier, Ady Berber, Ellen Schwiers, Hans Reiser, Birgit Bergen, Christa Linder, Kai Fischer, Rainer Bertram, Walter Roderer, Alfred Schlageter, Edi Huber, Inigo Gallo a Lis Kertelge. Mae'r ffilm Der Würger Vom Tower yn 83 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Farnham Royal
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Buckingham, De-ddwyrain Lloegr, ydy Farnham Royal.
Der Würger Vom Tower
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1966. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Good, the Bad and the Ugly sef ffilm gomedi gowboi gan Sergio Leone. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Andreas Demmer oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 43 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hans Mehringer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Muriel Drinkwater
Datblygiadau diweddar
Ym 1999, ail-agorwyd yr achos gan astudio'r dystiolaeth unwaith eto. Credwyd y byddai datblygiadau fforensig o gymorth i ddatrys yr achos. Dywedodd y Prif Dditectif Inspector Paul Bethell o Heddlu De Cymru ei fod yn credu fod y llofrudd rhwng 18 a 25 pan ddigwyddodd y drosedd a olygai ei fod yn bosib fod y llofrudd dal yn fyw. Fel rhan o'r ymchwiliad newydd, defnyddiwyd DNA a oedd wedi ei ddarganfod ar got Drinkwater ond ni ddarganfuwyd neb a oedd yn cyfateb ar y cronfa ddata DNA cenedlaethol. Fodd bynnag, gellir defnyddio'r wybodaeth er mwyn adnabod unrhyw ddisgynyddion a gafodd.
Mae'r heddlu hefyd wedi edrych ar y posibilrwydd mai'r un person a laddodd Sheila Martin yn Swydd Gaint deng niwrnod yn ddiweddarach.
Maamme/Vårt land
Maamme (Ffinneg) neu Vårt land (Swedeg) ("Ein gwlad") yw anthem genedlaethol y Ffindir.
Fredrik Pacius ysgrifennodd yr alaw a Johan Ludvig Runeberg y geiriau (yn Swedeg). Cafodd y gân ei pherfformiad cyntaf ar 13 Mai 1848. Cyfieithiodd Paavo Cajanderi y geiriau i'r Ffinneg hwyrach yn y ganrif, yn 1889.
Maamme
(Cyfieithiad gan Paavo Cajander)
Vårt land
(y cân wreiddiol gan Johan Ludvig Runeberg)
Ein Gwlad
(cyfieithiad answyddogol)
Biruta Baumane
Arlunydd benywaidd o Latfia yw Biruta Baumane (1922).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Latfia.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Runhall
Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy Runhall.
Rio Rattler
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Bernard B. Ray yw Rio Rattler a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Bennett Cohen. Dosbarthwyd y ffilm gan Harry S. Webb.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Mutiny on the Bounty sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Lori ddu
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Lori ddu (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: lorïaid duon) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Chalcopsitta atra; yr enw Saesneg arno yw Black lory. Mae'n perthyn i deulu'r Lorïaid (Lladin: Loridae) sydd yn urdd y Psittaciformes.
Rio Rattler
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bernard B Ray ar 18 Tachwedd 1895 ym Moscfa a bu farw yn Los Angeles ar 7 Ebrill 1981.
Lori ddu
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. atra, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
Genws
Mae'r lori ddu yn perthyn i'r genws Vini, yn nheulu'r Lorïaid (Lladin: Loridae). Dyma aelodau eraill y genws:
Pawned
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Irvin Willat yw Pawned a gyhoeddwyd yn 1922. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Irvin Willat ar 18 Tachwedd 1890 yn Stamford, Connecticut a bu farw yn Santa Monica ar 15 Hydref 1975. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1917 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Irvin Willat nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Camlas Llangollen
bawd|chwith|Ffotograff rhwng 1890 a 1900 bawd|250px|Rhwng Rhaeadr Bwlch yr Oernant a Llangollen 250px|bawd|Camlas Llangollen yn [[Trefor, Wrecsam|Nhrefor.]] bawd|chwith|Cwch ar Gamlas Llangollen. Ffotograff gan [[Geoff Charles (1956).]]
Pwrpas y gamlas roedd cludo glo, briciau, calchfaen a haearn o ardal ddiwydiannol Rhiwabon i'r glannau a dinasoedd Lloegr. Hefyd, mae’r gamlas yn cario dŵr rhwng Raeadr Bwlch yr Oernant a Chamlas y Shropshire Union ac yn cario 50 miliwn liter i Swydd Gaer yn ddyddiol.
Mae'r draphont gamlas, sef Traphont Pontcysyllte, sy'n croesi dyffryn Dyfrdwy ger Cefn Mawr, yn enwog iawn a cheir traphont camlas arall dros Afon Ceiriog ger Y Waun, lle ceir twneli camlas hefyd. Mae'r gamlas yn cael ei dŵr o Raeadr Bwlch yr Oernant, rhaeadr artiffisial ar Afon Ddyfrdwy. Yn 2009, daeth 11 milltir o’r gamlas, rhwng Pont Gledrid a Rhaeadr Bwlch yr Oernant, yn Safle Treftadaeth y Byd
Cyfeiriadau
chwith|bawd|400px|Y bont cario dŵr, Pontcysyllte
Mutiny in The Big House
Ffilm ddrama sydd wedi'i leoli mewn carchar gan y cyfarwyddwr William Nigh yw Mutiny in The Big House a gyhoeddwyd yn 1939. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Martin Mooney. Dosbarthwyd y ffilm gan Monogram Pictures.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Barton MacLane, Charles Bickford, I. Stanford Jolley, Nigel De Brulier a Wheeler Vivian Oakman. Mae'r ffilm Mutiny in The Big House yn 83 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1939. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gone with the Wind sef ffilm Americanaidd am drais, dial a rhamant gan Victor Fleming, George Cukor a Sam Wood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Nigh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Coginio 'Da Mair
Casgliad o dros gant o riseitiau gan Mair Jones yw Coginio 'da Mair. Mair Jones a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1997. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Casgliad o dros gant o riseitiau, gan Mair Jones, a gyflwynwyd gyntaf ar raglen Selwyn Jones ar Radio Ceredigion, Mawrth 1993-Mai 1995. Wyth darlun du-a-gwyn.
I Accuse My Parents
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Sam Newfield yw I Accuse My Parents a gyhoeddwyd yn 1944. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Arthur Caesar a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Lee Zahler.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mary Beth Hughes, John Miljan, George Meeker a Vivienne Osborne. Mae'r ffilm I Accuse My Parents yn 68 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1944. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Double Indemnity ffilm noir ac addasiad o lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr ffilm Billy Wilder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Sam Newfield ar 6 Rhagfyr 1899 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Los Angeles ar 22 Ionawr 2012. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 29 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sam Newfield nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Die Teufelskirche
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Hans Mierendorff yw Die Teufelskirche a gyhoeddwyd yn 1919. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Adolf Paul.
Mae'r ffilm Die Teufelskirche yn 66 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Broken Blossoms sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hans Mierendorff ar 30 Mehefin 1882 yn Rostock a bu farw yn Eutin ar 13 Ionawr 1948. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1916 ac mae ganddo o leiaf 57 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hans Mierendorff nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mu isamaa, mu õnn ja rõõm
__DIMTAFLENCYNNWYS__ 200px|bawd|de|Baner EstoniaMu isamaa, mu õnn ja rõõm (Fy ngwlad, fy malchder a'm llawenydd) yw anthem genedlaethol Estonia. Mae gan y gân yr un tôn â Maamme/Vårt land, anthem y Ffindir.
Nodyn
Mae hi'n bwysig cofio bod yr 'acenion' yn newid yr ynganiad - mae "õnn ja rõõm" yn golygu "balchder a llawenydd" ond mae "onn ja room" yn golygu "bwthyn bach ag ymlusgo".
Partners of The Plains
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Lesley Selander yw Partners of The Plains a gyhoeddwyd yn 1938. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Die Rakete
Ffilm ddrama Lao o Awstralia yw Die Rakete gan y cyfarwyddwr ffilm Kim Mordaunt. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Caitlin Yeo. Lleolwyd y stori mewn un lle, sef Laos.
Partners of The Plains
Y prif actor yn y ffilm hon yw William Boyd. Mae'r ffilm Partners of The Plains yn 70 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Die Rakete
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.Hyd at 2022 roedd o leiaf tair ffilm Lao wedi gweld golau dydd.
Partners of The Plains
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1938. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Bringing Up Baby sef ffilm gomedi Americanaidd gan Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Russell Harlan oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Corsofliar coed
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Corsofliar coed (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: corsoflieir coed) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Turnix sylvatica; yr enw Saesneg arno yw Little button-quail. Mae'n perthyn i deulu'r Corsoflieir (Lladin: Turnicidae) sydd yn urdd y Gruiformes.
Partners of The Plains
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lesley Selander ar 26 Mai 1900 yn Los Angeles a bu farw yn Los Alamitos ar 10 Hydref 1961.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lesley Selander nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Camlas Morgannwg
250px|bawd|Rhan o'r gamlas heddiw, ger yr M4
Fawley, Swydd Buckingham
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Buckingham, De-ddwyrain Lloegr, ydy Fawley.
Die Rakete
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kim Mordaunt nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Camlas Morgannwg
Camlas Morgannwg oedd y gamlas gyntaf i'w hadeiladu yng Nghymru. Roedd iddi 50 lloc ac roedd yn cysylltu Merthyr Tudful a Chaerdydd.
Dechreuwyd ei hadeiladu ym 1790. Roedd meistri haearn Merthyr yn ariannu'r gamlas am ei bod hi'n hanfodol iddynt gael ffordd i gludo haearn i'r môr. Yr adeiladwr oedd Thomas Dadford, disgybl i'r peiriannydd James Brindley.
Fra Afstemningen Om Anden Zone i Sønderjylland.
Ffilm ddogfen heb sain (na llais) yw Fra Afstemningen Om Anden Zone i Sønderjylland. a gyhoeddwyd yn 1920. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Camlas Morgannwg
Cwblhawyd y gwaith rhwng Merthyr Tudful a Phontypridd ym 1792, a rhwng Pontypridd a Chaerdydd ym 1794. Gorffennwyd y gamlas yn gyfangwbl wrth agor lloc môr ym 1798. Costiodd y cyfan £103,600.
Prynodd Ardalydd Bute gyfranddaliadau'r gamlas ym 1883.
Brenin St Matthias
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Brenin St Matthias (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: brenhinoedd St Matthias) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Monarcha menckei; yr enw Saesneg arno yw St Matthias monarch. Mae'n perthyn i deulu'r Brenhinoedd (Lladin: Monarchidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Camlas Morgannwg
Collodd y gamlas ei bri ar ôl agor Rheilffordd Dyffryn Taf. Erbyn heddiw does dim ond rhai olion (pontydd a llociau) yn aros.
Brenin St Matthias
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. menckei, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r brenin St Matthias yn perthyn i deulu'r Brenhinoedd (Lladin: Monarchidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Didanosin
Mae didanosin (ddI, DDI), sy’n cael ei farchnata dan yr enw masnachol Videx, yn feddyginiaeth a ddefnyddir i drin HIV/AIDS. Y fformiwla cemegol ar gyfer y cyffur hwn yw C₁₀H₁₂N₄O₃. Mae didanosin yn gynhwysyn actif yn Videx EC a Videx.
Defnydd meddygol
Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:
Enwau
Caiff cyffuriau eu hadnabod gan amryw o enwau gwahanol yn aml. Enw cemegol y cyffur hen yw Didanosin, ond rhoddir enwau masnachol a brand iddo hefyd, gan gynnwys;
Fra Afstemningen Om Anden Zone i Sønderjylland.
Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1920. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Cabinet of Dr. Caligari sef ffilm arswyd Almaeneg gan Robert Wiene.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
James Stewart (actor)
Actor Americanaidd oedd James Stewart (20 Mai 1908 – 2 Gorffennaf 1997). Roedd yn adnabyddus i'w ffrindiau a'i ffans fel Jimmy Stewart. Cafodd yrfa hir yn gwneud ffilmiau a daeth yn un o actorion mwyaf adnabyddus Hollywood. Gwyddai sut i bortreadu cymeriadau y gallai pobl gyffredin uniaethu â hwy yn hawdd, yn arbennig yn ei gomedïau. Daeth ei wyneb a'i lais cyfareddol yn un o eiconau ei gyfnod.
The Cambro-Britons
Drama hanesyddol gan James Boaden (1762–1839) yw The Cambro-Britons (cyhoeddwyd yn 1798), sy'n ymwneud â rhyfeloedd Llywelyn Ein Llyw Olaf, Tywysog Cymru, i amddiffyn Cymru rhag ymosodiadau'r Brenin Edward I o Loegr yn ail hanner y 13g. Sais oedd yr awdur ond mae'r ddrama yn nodedig am ei phortread o'r Tywysog Llywelyn fel arweinydd gwladgarol yn ceisio amddiffyn annibyniaeth Cymru yn hytrach na gwrthryfelwr penboeth, ac o'r Cymry fel pobl dewr, ffyddlon ac anrhydeddus, a hynny yn gwbl groes i'r bortread arferol ohonynt yn llenyddiaeth Lloegr cyn hynny. Roedd "Cambro-Briton" yn enw gweddol gyffredin am y Cymry gan hynafiaethwyr y cyfnod.
James Stewart (actor)
Cafodd ei eni yn Indiana, Pennsylvania ym 1908. Priododd Gloria Hatrick McLean ar 9 Awst 1949. Daeth i amlygrwydd fel actor comedi ac actor mewn ffimiau Western ddiwedd y 1930au a'r 1940au. Serenodd gyda rhai o actorion mwyaf y dydd, yn cynnwys Katharine Hepburn (The Philadelphia Story) a Marlene Dietrich (Destry Rides Again).
The Cambro-Britons
Mae'n ddrama mewn tair act. Cafodd ei pherfformio am y tro cyntaf yn y Theatre Royal, Haymarket, Llundain ar 21 Gorffennaf, 1798.
James Stewart (actor)
Cymerodd ei yrfa dro newydd pan gafodd ei ddewis gan y cyfarwyddwr Alfred Hitchcock i serennu mewn cyfres o ffilmiau arloesol fel Rope (1948), Vertigo (1958, gyda Kim Novak) a Rear Window (1954). Ystyrir yr olaf yn un o'i ffilmiau gorau. Ar ôl cyfnod y ffilmiau Hitchcock dychwelodd i fyd y Western a gwnaeth gyfres o ffilmiau nodedig gan gynnwys How the West Was Won (1962).
The Cambro-Britons
Mae'n bosibl fod y gerdd ramantaidd The Bard gan Thomas Gray, sy'n ymwneud â chwedl 'Cyflafan y beirdd', yn ddylanwad ar Boaden.
Anywhere Somewhere Nowhere
Ffilm ddrama yw Anywhere Somewhere Nowhere a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Taiwan. Lleolwyd y stori yn Taiwan a chafodd ei ffilmio yn Taiwan a Taipei.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan.
Coginio Cartref Ena
Hughes a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1999. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Ninja Hunter
Ffilm ar y grefft o ymladd yw Ninja Hunter a gyhoeddwyd yn 1987. Fe'i cynhyrchwyd yn Hong Cong.
Coginio Cartref Ena
Disgrifiad byr
Casgliad o 74 o ryseitiau sy'n defnyddio cynhwysion o Gymru bron yn ddieithriad. 16 ffotograff lliw.
Ninja Hunter
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1987. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Last Emperor sef ffilm gan Bernardo Bertolucci.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Coginio Cartref Ena
Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle
Valerius Flaccus
Gallai Valerius Flaccus gyfeirio at:
Selysioneura thalia
Mursen yn nheulu'r Isostictidae yw'r Selysioneura thalia sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Selysioneura.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Veliko Tarnovo
Tref yng ngogledd Bwlgaria a chyn-brifddinas y wlad yw Veliko Tarnovo. Fe'i lleolir ar Afon Yantra. Ei boblogaeth yw 293,172 (rhanbarth Veliko Tarnovo, Cyfrifiad 2001).
Hajime Moriyasu
Pêl-droediwr o Japan yw  (ganed 23 Awst 1968).
Brigham Young
Un o arweinwyr amlycaf Mormoniaeth yn yr Unol Daleithiau oedd Brigham Young (1 Mehefin 1801 - 29 Awst 1877). Ef oedd arweinydd symudiad y Mormoniaid tua'r gorllewin, a sefydlydd Salt Lake City yn Utah.
Roamin' Wild
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Bernard B. Ray yw Roamin' Wild a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Brigham Young
Roedd Young yn adnabyddus am ei gred mewn amlwreigiaeth; bu ganddo 55 o wragedd i gyd a chafodd 56 o blant.
Roamin' Wild
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bernard B Ray ar 18 Tachwedd 1895 ym Moscfa a bu farw yn Los Angeles ar 7 Ebrill 1981. Mae ganddi o leiaf 13 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bernard B. Ray nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Camptonville
Tref fechan 2,825 troedfedd i fyny yng ngogledd-ddwyrain Yuba County, Califfornia, yw Camptonville. Gorwedda ger Highway 49 rhwng Downieville a Nevada City, ar lan Afon Yuba.
Gwladwr yr Alban
Fe'i canfyddir yn y rhan fwyaf o Ewrop ac i'r gorllewin tuag at Siberia, mynyddoedd Altai, Irkutsk, Kamchatka a Chorea.
Camptonville
Daeth yn un o ganolfannau "Gold Rush" Califfornia lle arhosai teithwyr yn disgyn o Fwlch Donner. Tyfodd i fod yn dref fywiog gyda hanner cant o dafarnau (saloons) a nifer o buteindai. Ond ar ôl y Gold Rush dirywiodd yn gyflym. Erbyn heddiw dim ond cymuned fechan sy'n byw yno ac mae adfeilion yr hen adeiladau yn gorwedd yng nghanol pinwydd ponderosa.
Gwladwr yr Alban
Mae'r adenydd yn mesur rhwng 34–39 mm. Gwelir yr oedolyn yn hedfan rhwng Gorffennaf ac Awst.
Camptonville
Mae gan Camptonville le pwysig yn hanes Y Wladfa Gymreig ym Mhatagonia. Yn 1856, ffurfiwyd cymdeithas yn Camptonville i geisio sefydlu gwladfa Gymreig. Yma, i bob golwg, y soniwyd gyntaf am Patagonia fel lleoliad posibl i'r Wladfa honno. Gyrrwyd llythyrau i bapurau Cymraeg i ofyn am gefnogaeth, a threfnodd Michael D. Jones trwy drefnu cyfarfod cyhoeddus yn Y Bala, lle ffurfiwyd cymdeithas arall.
Gwladwr yr Alban
Cyffredinol
Wedi deor o'i ŵy mae'r gwladwr yr Alban yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Den Danske Brigade
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Astrid Henning-Jensen a Bjarne Henning-Jensen yw Den Danske Brigade a gyhoeddwyd yn 1946. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Bjarne Henning-Jensen.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Ebbe Rode.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1946. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Yearling ffilm am fachgen yn ei lasoed yn mabwysiadu ewig, gan Clarence Brown.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Astrid Henning-Jensen ar 10 Rhagfyr 1914 yn Frederiksberg a bu farw yn Copenhagen ar 9 Awst 1959. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1941 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Astrid Henning-Jensen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Qazmada Rejim
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Ivan Tartakovski yw Qazmada Rejim a gyhoeddwyd yn 1940. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Aserbaijaneg.
Gaius Valerius Flaccus
Bardd Rhufeinig o gyfnod Vespasian a Titus oedd Gaius Valerius Flaccus (bu farw tua 90 OC). Ychydig a wyddys amdano ond credir ei fod o bosibl yn frodor o Padova yng ngogledd-ddwyrain yr Eidal (talaith Veneto heddiw). Ef yw awdur fersiwn Lladin o'r Argonautica, gwaith epig y llenor Groeg Apollonius Rhodius.
Qazmada Rejim
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ivan Tartakovski yn Ganja.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ivan Tartakovski nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
La Maldición De La Llorona
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Rafael Baledón yw La Maldición De La Llorona a gyhoeddwyd yn 1961. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Rafael Baledón.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Abel Salazar, Carlos López Moctezuma, Enrique Lucero a Rita Macedo.
The Michigan Kid
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Irvin Willat yw The Michigan Kid a gyhoeddwyd yn 1928. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1928. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Circus ffilm gomedi, fud, Americanaidd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Irvin Willat ar 18 Tachwedd 1890 yn Stamford, Connecticut a bu farw yn Santa Monica ar 15 Hydref 1975. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1917 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
La Maldición De La Llorona
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rafael Baledón ar 25 Tachwedd 1919 yn San Francisco de Campeche a bu farw yn Ninas Mecsico ar 19 Mawrth 1968. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1938 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
The Michigan Kid
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Irvin Willat nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Selysioneura umbratilis
Mursen yn nheulu'r Isostictidae yw'r Selysioneura umbratilis sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Selysioneura.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Maoaeth
Ideoleg sy'n seiliedig ar ddysgeidiaeth Mao Zedong, arweinydd Chwyldro Tsieina, yw Maoaeth. Gellid ei hystyried yn ffurf ar Farcsiaeth-Leniniaeth lle rhoddir y pwyslais ar undod y werin amaethyddol a'r gweithwyr diwydiannol dan awdurdod plaid gomiwnyddol. Mae'n perthyn yn agos i Staliniaeth.
Cysylltir Maoaeth â chyfnod arweinyddiaeth unbenaethol Mao Zedong yn Tsieina ac yn enwedig â chyfnod y Chwyldro Diwylliannol yn y wlad honno, ond mabwysiadwyd Maoaeth gan sawl mudiad chwyldroadol arall yn ogystal, yn enwedig yn y "Trydydd Byd". Roedd Enver Hoxha yn Albania yn arddel math o gomiwnyddiaeth sy'n perthyn yn agos i Faoaeth. Yn Indo-Tsieina yng nghyfnod Rhyfel Fietnam cafwyd mudiadau yn arddel ffurfiau ar Faoaeth yn Laos (y Pathet Lao) a Khampuchea (sef y Khmer Rouge). Yn Ne America cafwyd grwpiau fel y Sendero Luminoso ym Mheriw yn ymladd rhyfel herwfilwrol yn erbyn y llywodraeth, â'u gallu yn seileidig ar gefnogaeth gan llafurwyr gwledig a ffermwyr tlodion yng nghefn gwlad Periw. Yn India heddiw ceir sawl plaid a mudiad sy'n arddel Maoaeth, er enghraifft yng Ngorllewin Bengal.
Ritonafir
Defnydd meddygol
Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:
Enwau
Caiff cyffuriau eu hadnabod gan amryw o enwau gwahanol yn aml. Enw cemegol y cyffur hen yw Ritonafir, ond rhoddir enwau masnachol a brand iddo hefyd, gan gynnwys;