cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Môr
Lwc ag anlwc
Ceir nifer fawr o ofergoelion yn ymwneud â'r môr – dyma ddyrnaid bychan ohonynt:
Crefydd y Celtiaid
Roedd y môr yn bwysig iawn yng nghrefydd yr hen Geltiaid ac os edrychwn ar achau duwiau ac arwyr y Mabinogi gwelwn fod Llŷr, duw'r môr yn dad i Bendigeidfran, Branwen a Manawydan. I'r hen Gymry, duw crefft oedd Manawydan yn bennaf ond yn chwedlau Iwerddon roedd ef (Manannán mac Lir), fel ei dad, yn dduw'r môr fyddai'n marchogi'r tonnau ar ei geffyl gwyn. Ef amgylchynodd Iwerddon â môr i'w hamddiffyn ac a roddodd ei enw i Ynys Manaw.
Moeswersi
Ceir aml i foeswers yn codi o eigion y môr. Cymerwch yr hen stori gyfarwydd am pam fod y môr yn hallt. Y creadur dwl hwnnw ddwynodd y felin halen hud oedd yn gyfrifol. Roedd yn cofio'n iawn y swyn i gael y felin i gynhyrchu ond anghofiodd y swyn i wneud iddi stopio. Pan suddodd ei long dan bwysau'r holl halen doedd dim modd adfer na rhoi stop ar y felin byth wedyn. Y foeswers, yn naturiol, yw i beidio a bod mor farus yn y lle cyntaf a bod canlyniadau pellgyrhaeddol iawn i esgeulustod syml weithiau. A beth am stori Sinbad y morwr pan neidiodd hen ddyn y môr ar ei gefn. Ddeuai hwn byth oddi arno wedyn ac roedd yn amhosib ei dynnu na'i ysgwyd i ffwrdd chwaith. Yn y diwedd rhoddodd Sinbad win iddo nes i'r hen ddyn feddwi a llacio ei afael fel y gallodd Sinbad ddianc. Ceir hen ddywediad: “Os wyt ti am dynnu stanc neu bolyn ffens waeth iti heb a'i gurro ar ei ben hefo gordd – sigla di o yn ôl ac ymlaen ac fe ddaw o'r ddaear yn ddi-lol”. Os na fydded gryf bydded gyfrwys, mewn geiriau eraill. Ceir stori o ardal Clynnog, a cheir fersiynau tebyg o'r un hanes yn Nefyn a Môn, am bysgotwyr penwaig dros ddwy ganrif yn ôl yn cael helfeydd toreithiog iawn am rai blynyddoedd. Roeddent yn dal a dal a dal, lawer mwy na ellid eu gwerthu na'u halltu na'u sychu at y gaeaf. Ond dal i bysgota wnai'r dynion gan wasgaru'r pysgod hyd y caeau fel gwrtaith hydynoed. Wel, yng ngwyneb yr holl wastraff ac am fod drewdod y pysgod pydredig ar y caeau yn chwythu dros dir rhyw hen wrach oedd yn byw gerllaw, dyma honno yn melltithio'r pysgotwyr gan ddweud na ddaliai neb yr un pysgodyn arall oddiar y rhan hwnnw o'r arfordir am ddau can mlynedd. Gwir y gair, oherwydd o hynny ymlaen fe beidiodd yr heigiau penwaig ddod ar gyfyl Clynnog a bu raid i'r pysgotwyr a'u teuluoedd symud oddiyno. Dyma, yn ôl rhai, sy'n cyfrif am y murddynod ar y traeth ger Ty'n y Coed. Efallai bod elfen o wirionedd hanesyddol yn y stori hon oherwydd mae'n wir bod penwaig yn newid eu llwybrau ymfudo o bryd i'w gilydd ond hefyd roedd diwedd y 18g yn gyfnod o newid yn y diwydiant pysgota. Bryd hynny fe danseilwyd bywoliaeth y pysgotwyr bach bron ymhobman wrth i gychod mwy ddechrau gweithio allan o borthladdoedd cyfagos gan gipio'r farchnad oddiarnynt. Beth bynnag am hynny y wrach yn cosbi'r pysgotwyr am eu gwastraff gaiff y bai, a'r stori wedi goroesi am fod ynddi foeswers a rhybudd am ganlyniadau bod yn wastraffus.
Llên gwerin llongau
Ceir llawer o ddefodau a choelion yn gysylltiedig â llongau: Ceir stori o Gernyw am forwr glywodd gloch yn canu a'r sŵn yn codi o fedd hen gapten foddwyd yn y môr. Boddwyd y morwr hwnnw ar ei fordaith nesa.
Afspraak in Rio
Ffilm ddogfen yw Afspraak in Rio a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Belg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Angelica Kauffman
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Chur, y Swistir oedd Angelica Kauffman (30 Hydref 1741 – 5 Tachwedd 1807). Ymysg eraill, bu'n aelod o: Academi Frenhinol y Celfyddydau.
Enw'i thad oedd Joseph Johann Kauffmann.Bu'n briod i Antonio Zucchi.
Bu farw yn Rhufain ar 5 Tachwedd 1807.
Ludolf von Krehl
Meddyg a ffisiolegydd nodedig o'r Almaen oedd Ludolf von Krehl  (26 Rhagfyr 1861 - 26 Mai 1937). Gwnaeth gyfraniadau ym maes patholeg gardiaidd. Cafodd ei eni yn Leipzig, Yr Almaen ac addysgwyd ef yn Heidelberg a Leipzig. Bu farw yn Heidelberg.
Gwobrau
Enillodd Ludolf von Krehl y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
The 10 Commandments of Chloe
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Princeton Holt yw The 10 Commandments of Chloe a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Jason Burkey. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Princeton Holt nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Agriocnemis clauseni
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Agriocnemis clauseni sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Agriocnemis.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Leonardon Ikkunat
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Pirjo Honkasalo yw Leonardon Ikkunat a gyhoeddwyd yn 1986. Fe'i cynhyrchwyd yn y Ffindir.
Mae'r ffilm Leonardon Ikkunat yn 82 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1986. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Aliens sef ffilm wyddonias llawn arswyd a chyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pirjo Honkasalo ar 22 Chwefror 1947 yn Helsinki. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1970 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Glesyn-y-coed pigfain
Planhigyn blodeuol dyfrol yw Glesyn-y-coed pigfain sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Lamiaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Ajuga pyramidalis a'r enw Saesneg yw Pyramidal bugle. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Glesyn Gwelw.
Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn tyfu mewn cynefinoedd oer a thymherus (neu gynnes) yn hemisffer y Gogledd a'r De fel y'i gilydd.
Journey to Shiloh
Ffilm ddrama am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr William Hale yw Journey to Shiloh a gyhoeddwyd yn 1968. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Henry Wilson Allen a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan David Gates.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Harrison Ford, James Caan, Don Stroud, John Doucette, Michael Sarrazin, Jan-Michael Vincent, Rex Ingram, Bing Russell, Brenda Scott, James Gammon, Robert Pine, Albert Popwell, Noah Beery Jr., Myron Healey, Tisha Sterling a Wesley Lau. Mae'r ffilm Journey to Shiloh yn 101 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1968. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 2001: A Space Odyssey sef ffilm wyddonias gan Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Rebel Rebel
Casgliad o 21 stori fer gan Jon Gower yw Rebel Rebel a gyhoeddwyd yn 2016 gan Y Lolfa. Man cyhoeddi: Tal-y-bont, Cymru.
Journey to Shiloh
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Hale ar 11 Gorffenaf 1931 yn Rome, Georgia a bu farw yn Woodland Hills ar 15 Mawrth 1931. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1955 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Rebel Rebel
Mae Jon Gower yn awdur nofelau, straeon byrion a llyfrau ffeithiol yn Gymraeg a Saesneg. Enillodd ei nofel Y Storïwr wobr Llyfr y Flwyddyn yn 2012 ac roedd Jon yn un o Gymrodyr Rhyngwladol cyntaf Gŵyl y Gelli. Mae e'n byw yng Nghaerdydd gyda llond tŷ o fenywod: ei wraig Sarah a'i ferched Elena ac Onwy.
Journey to Shiloh
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Hale nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rebel Rebel
Botwm Crys yn cadw lle
Gemau Olympaidd y Gaeaf 2006
bawd|de|230px|Logo Torino 2006
Cynhaliwyd Gemau Olympaidd y Gaeaf 2006, a adnabyddwyd yn swyddogol fel Gemau Olympaidd y Gaeaf XX,  yn Torino, yr Eidal, o 10 Chwefror 2006 tan 26 Chwefror 2006. Cynhaliwyd y gemau yn yr Eidal am y tro cyntaf ym 1956 yn Cortina d'Ampezzo. Cynhaliwyd hefyd yn yr Eidal, Gemau Olympaidd yr Haf ym 1960 yn Rhufain. Dewiswyd Turin i gynnal Gemau 2006 ym 1999.
Ymddangosodd logo swyddogol y gemau gyda'r ffurf "Torino" o'r enw, sef y ffurf Eidaleg; adnabyddir fel Turin yn yr iaith leol, Piemonteg. Mascot Olympaidd Torino 2006 oedd Neve ("eira" yn Eidaleg), sef pelen eira benywaidd, a Gliz, ciwb iâ gwrywaidd. Arwyddair swyddogol y gemau oedd "Yma mae nwyd yn byw".
The Leopard's Bride
Ffilm fud (heb sain) yw The Leopard's Bride a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn India.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Intolerance sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
600
6g - 7g - 8g
550au 560au 570au 580au 590au - 600au - 610au 620au 630au 640au 650au
595 596 597 598 599 - 600 - 601 602 603 604 605
A Volta De José Do Telhado
Y prif actor yn y ffilm hon yw Virgilio Teixeira. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1949. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd White Heat sy’n ffilm drosedd ac antur gan cyfarwyddwr ffilm oedd yr actores Raoul Walsh. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Armando de Miranda ar 16 Tachwedd 1904 yn Portimão a bu farw yn Brasil ar 11 Awst 1929.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Armando de Miranda nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hurra For Os - !
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Hagen Hasselbalch yw Hurra For Os - ! a gyhoeddwyd yn 1963. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Hagen Hasselbalch.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1963. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd From Russia with Love sef yr ail ffilm yn y gyfres James Bond..... Dirk Brüel oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Hagen Hasselbalch sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hagen Hasselbalch nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Carn a' Chuilinn copa 727m
Mae Carn a'Chuilinn copa 727m yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Albyn i Monadh Liath yn Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Norte
Nofel gan Jon Gower yw Norte a gyhoeddwyd yn 2015 gan Wasg Gomer. Man cyhoeddi: Llandysul, Cymru.
Nofel wedi'i gosod yn Ne America gan gyn-enillydd gwobr Llyfr y Flwyddyn. Ynddi, mae dau gymeriad gwahanol iawn i'w gilydd yn cyfarfod, ond ŵyr neb beth fydd effaith y cyfarfyddiad ar eu ffawd ill dau. Llanc ifanc yn ceisio cyrraedd yr Unol Daleithiau er mwyn dianc rhag tlodi affwysol ei famwlad yn America Ganol yw un, a bachgen cyffredin o dre fechan yn Arisona yw'r llall.
Mae Jon Gower yn awdur nofelau, straeon byrion a llyfrau ffeithiol yn Gymraeg a Saesneg. Enillodd ei nofel Y Storïwr wobr Llyfr y Flwyddyn yn 2012 ac roedd Jon yn un o Gymrodyr Rhyngwladol cyntaf Gŵyl y Gelli. Mae e'n byw yng Nghaerdydd gyda llond tŷ o fenywod: ei wraig Sarah a'i ferched Elena ac Onwy.
Botwm Crys yn cadw lle
Borgia (cyfres deledu)
Cyfres deledu yw Borgia a adnabyddir hefyd fel Borgia: Faith and Fear. Fe'i gwnaed ar y cyd rhwng Ffrainc, yr Almaen, y Weriniaeth Tsiec a'r Eidal gan Tom Fontana. Drama am deulu hanesyddol y Borgias ydyw, a sut y daeth y teulu'n un o deuluoedd mwyaf pwerus y byd yn ystod y Dadeni Dysg.
Rhyddhawyd y ffilm am y tro cyntaf yn yr Eidal ar Sky Italia ar 10 Gorffennaf 2011 ac yna yng Ngogledd America ar Netflix ar 2 Hydref 2011. Yn Ffrainc fe'i rhyddhawyd ar Canal+ ar 18 Marwrth 2013, ac ar Netflix ar 1 Mai 2013. Darlledwyd y drydedd gyfres (a'r olaf) yn Ffrainc ar Canal+ ar 15 Medi 2014 a Netflix ar 1 Tachwedd 2014.
Deborah Lipstadt
Hanesydd o Americanes yw Deborah Esther Lipstadt (ganwyd 18 Mawrth 1947). Mae'n athro Iddewiaeth Fodern ac Astudiaethau ar yr Holocost ym Mhrifysgol Emory. Hi yw awdur y llyfr Denying the Holocaust.
Borgia (cyfres deledu)
Cynhyrchu
Cynhyrchwyd y gyfres gan Atlantique Productions, un o isgwmniau Lagardère Entertainment ar gyfer y sianel am-dâl Ffrengig: Canal+ mewn cydweithrediad gyda EOS Entertainment, ac fe'i ffilmiwyd yn yr Eidal a'r Weriniaeth Tsiec. Trefnwyd y dosbarthu byd-eang gan Beta Film GmbH. Ffimiwyd y drydedd gyfres rhwng 27 Mai 2013 a 27 Ionawr 2014.
Deborah Lipstadt
Daeth David Irving ag achos o enllib yn ei herbyn, ar ôl iddi ei gyhuddo o wadu'r Holocaust. Dyfarnodd y llys yn Llundain yn erbyn Irving.
Florissant, Missouri
Dinas yn, yn nhalaith Missouri, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Florissant, gan gynnwys:
So This Is Marriage?
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Hobart Henley yw So This Is Marriage? a gyhoeddwyd yn 1924. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Eleanor Boardman a Conrad Nagel. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Thomas Clifford Allbutt
Meddyg nodedig o'r Deyrnas Unedig oedd Thomas Clifford Allbutt (20 Gorffennaf 1836 - 22 Chwefror 1925). Mae'n fwyaf adnabyddus am ei rôl fel comisiynydd ar gyfer gallgofrwydd yng Nghymru a Lloegr rhwng 1889-1892. Cafodd ei eni yn Dewsbury, Y Deyrnas Unedig ac addysgwyd ef yn Llundain a Paris. Bu farw yng Nghaergrawnt.
So This Is Marriage?
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hobart Henley ar 23 Tachwedd 1887 yn Louisville a bu farw yn Beverly Hills ar 7 Tachwedd 1990. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hobart Henley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hilde Stock-Sylvester
Arlunydd benywaidd o'r Almaen oedd Hilde Stock-Sylvester (29 Medi 1914 - 11 Chwefror 2006).
Fe'i ganed yn Hannover a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn ddinesydd o'r Almaen.
Bu farw yn Bonn.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Feast of The Seven Fishes
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Tinnell ar 27 Ebrill 1961 yn Fairmont, Gorllewin Virginia.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Tinnell nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
La La Love
Cân gan gantores Cypraidd Ivi Adamou ydy La La Love. Dewisiwyd y gân i gynrychioli Cyprus yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision 2012.
Rhagddewis Eurovision Cyprus
Dewisodd CyBC, darlledwr o Gyprus, Ivi Adamou yn fewnol. Dewisiwyd tair cân i'w canu yn sioe rhagddewis Cyprus, pob un ohonynt wedi cael eu hysgrifennu yn bennaf gan gyfansoddwyr tramor. Yn y sioe, a gynhaliwyd ar 25 Ionawr 2012, pleidleisiodd y cyhoedd a'r rheithgor dros "La La Love", y gân fuddugol.
Mae fideo o'r gân yn seliedig ar y stori Snow White ar gael.
Eurovision
Perfformiodd Adamou "La La Love" yn rownd gyn-derfynol gyntaf y Gystadleuaeth Cân Eurovision 2012 ar 22 Mai ac enillodd hi le yn y rownd derfynol.
Calan
Ystyr Calan (gair benthyg i'r Gymraeg o'r gair Lladin calendae, term eglwysig-Rufeinig yn wreiddiol) yw'r "dydd cyntaf" e.e. Calan Mai ydy'r diwrnod cyntaf o Fai, Calan Gaeaf ydy'r diwrnod cyntaf o'r gaeaf. Gall gyfeirio at un o sawl diwrnod yn y flwyddyn:
Dyddiau chwarter a dyddiau cyntaf y mis:
JFK
Gall JFK gyfeirio at:
Agriocnemis corbeti
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Agriocnemis corbeti sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Agriocnemis.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Créteil
Cymuned ac un o faesdrefi Paris, yn département Val-de-Marne a région Île-de-France yw Créteil. Saif i'r de o ganol Paris, ar afon Marne. Roedd y boblogaeth yn 1999 yn 82,154.
Pobl enwog o Boulogne-Billancourt
bawd|180px|chwith|Église Saint-Christophe, Créteil
Deadweight
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Axel Koenzen yw Deadweight a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn y Ffindir a'r Almaen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Axel Koenzen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Et Stille Liv
Ffilm ddogfen yw Et Stille Liv a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan.
Carn Dubh
Mae Carn Dubh yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Albyn i Monadh Liath yn Ucheldir yr Alban;.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Glesyn y coed
Planhigyn blodeuol dyfrol yw Glesyn y coed sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Lamiaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Ajuga reptans a'r enw Saesneg yw Bugle. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Glesyn y Coed, Bual, Corn Glas, Glesyn y Mynydd, Golchenid, Golchenid Cyffredin, Llys Mair.
Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn tyfu mewn cynefinoedd oer a thymherus (neu gynnes) yn hemisffer y Gogledd a'r De fel y'i gilydd.
Ystrad Marchell
Cwmwd canoloesol yn nwyrain Teyrnas Powys (gogledd-ddwyrain Powys heddiw) oedd Ystrad Marchell. Gyda'r Llannerch Hudol a chwmwd Deuddwr ffurfiai'r 'Teirswydd'. Pan ymranodd teyrnas Powys yn y 12g, daeth yn rhan o dywysogaeth Powys Wenwynwyn.
Gorwedd y cwmwd ar lan orllewinol afon Hafren, sy'n ei wahanu oddi ar gwmwd Gorddwr dros yr afon. I'r gogledd ffiniai'r cwmwd â chwmwd Deuddwr a rhan o gantref Mechain, ac i'r de ffiniai â Llannerch Hudol a rhan o gantref Caereinion.
Enwir y cwmwd ar ôl un o'i gymoedd, Ystrad Marchell. Yno y lleolir Abaty Ystrad Marchell (Strata Marcella), abaty Sistersiaidd a sefydlwyd gan y bardd-dywysog Owain Cyfeiliog o Bowys yn 1170-1172. Bu Owain a'i fab Gwenwynwyn yn hael iawn wrth yr abaty.
Gorweddai'r cwmwd i'r gogledd o'r Trallwng, a tueddai i fod ym meddiant pwy bynnag a reolai'r dref honno ar y pryd, boed y Cymry neu'r Normaniaid. John Charleton, un o farwniaid grymusaf y Mers, a'i rheolai ar ddechrau'r 14g.
Den Nærsynede Guvernante
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Axel Graatkjær yw Den Nærsynede Guvernante a gyhoeddwyd yn 1909. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Petrine Sonne. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1909. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Corner in Wheat sef ffilm gan y Cymro D. W. Griffith. Axel Graatkjær oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Rhyfel Cartref Nepal
bawd|Tri gwrthryfelwr maoist yn ardal Rolpa Dechreuwyd Rhyfel Cartref Nepal, gwrthdaro rhwng gwrthryfelwyr Maoaidd a llywodraeth Nepal, gan Blaid Gomiwnyddol Nepal (y Maoiaid) ar 13 Chwefror, 1996. Mae'r gwrthryfelwyr comiwnyddol, sy'n galw'r gwrthdaro yn "Rhyfel Gwerin Nepal" ac yn bwriadau sefydlu "Gweriniaeth Pobl Nepal", yn rheoli nifer o ardaloedd y wlad, yn arbennig yn y de a'r gorllewin.
Den Nærsynede Guvernante
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Axel Graatkjær ar 19 Ionawr 1885 yn Velling a bu farw yn Aarhus ar 11 Awst 2018.
Rhyfel Cartref Nepal
Yn 2001, dechreuodd brenin Nepal defnyddio'r lluoedd arfog yn hytrach na'r heddlu i ymladd yn erbyn y fyddin Maoaidd. Mae mwy na 11,500 o bobl wedi cael eu ladd yn y gwrthdaro, ac amgangyfrifir fod 100,000 i 150,000 o bobl wedi'u dadleoli yn y wlad. Mae'r gwrthdaro wedi llesteirio'r rhan fwyaf o'r gwaith datblygu gwledig yn y wlad, ac wedi arwain i drawsffurfiad dwfn a chymhleth mewn cymdeithas Nepal. Ar 21 Tachwedd, 2006 arwyddwyd cadoediad gan y gwrthryfelwyr a'r llywodraeth ddemocrataidd newydd.
Den Nærsynede Guvernante
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Axel Graatkjær nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Prairie Township, Illinois
Treflan yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Brookville, Ohio
Dinas yn, yn nhalaith Ohio, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Brookville, gan gynnwys:
Murder By Night
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Paul Lynch yw Murder By Night a gyhoeddwyd yn 1989. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1989. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Batman (ffilm o 1989) sef ffilm drosedd llawn cyffro gan Tim Burton. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
599
5g - 6g - 7g
Murder By Night
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paul Lynch ar 11 Mehefin 1946 yn Lerpwl. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1968 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
599
540au 550au 560au 570au 580au - 590au - 600au 610au 620au 630au 640au
Murder By Night
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Paul Lynch nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
599
594 595 596 597 598 - 599 - 600 601 602 603 604
Foxy'r Llew
Hunangofiant Jonathan Davies ganddo ef ei hun ac Alun Gibbard yw Foxy'r Llew a gyhoeddwyd yn 2014 gan Y Lolfa. Man cyhoeddi: Tal-y-bont, Cymru.
Teitl yn y gyfres o gyfrolau byr a chyflym Stori Sydyn. Cyfrol yn dilyn hanes bywyd a gyrfa y chwaraewr rygbi poblogaidd Jonathan Davies, canolwr Cymru a'r Llewod. Mae ganddo bron i 40 cap. Cafodd ei ddewis i chwarae i dîm y Llewod ar eu taith i Awstralia yn 2013.
Botwm Crys yn cadw lle
Capas Negras
Ffilm ar gerddoriaeth a ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Armando de Miranda yw Capas Negras a gyhoeddwyd yn 1947. Fe'i cynhyrchwyd yn Portiwgal. Lleolwyd y stori yn Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jaime Mendes.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Amália Rodrigues, Artur Agostinho ac Alberto Ribeiro. Mae'r ffilm Capas Negras yn 103 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1947. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Out of the Past sy’n ffilm am dditectif breifat yn newid ei waith, gan Jacques Tourneur. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Cymru'r Gyfraith: Sylwadau ar Hunaniaeth Gyfreithiol
Cyfrol sydd'n trafod byd y gyfraith yng Nghymru gan R. Gwynedd Parry yw Cymru'r Gyfraith - Sylwadau ar Hunaniaeth Gyfreithiol. Gwasg Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2012. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Capas Negras
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Armando de Miranda ar 16 Tachwedd 1904 yn Portimão a bu farw yn Brasil ar 11 Awst 1929.
Cymru'r Gyfraith: Sylwadau ar Hunaniaeth Gyfreithiol
Disgrifiad byr
Cyfrol sydd yn trafod rhai o'r pynciau mwyaf heriol a dadleuol ym myd y gyfraith yng Nghymru 2012.
Capas Negras
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Armando de Miranda nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Morgrugydd yr ucheldir
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Morgrugydd yr ucheldir (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: morgrugyddion yr ucheldir) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Thamnophilus aroyae; yr enw Saesneg arno yw Upland antshrike. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Morgrug (Lladin: Formicariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Cymru'r Gyfraith: Sylwadau ar Hunaniaeth Gyfreithiol
Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle
Morgrugydd yr ucheldir
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. aroyae, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r morgrugydd yr ucheldir yn perthyn i deulu'r Adar Morgrug (Lladin: Formicariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Helen Clark
Gwleidydd o Seland Newydd yw Helen Clark (ganed 26 Chwefror 1950). Hi oedd prif weinidog y wlad o 1999 hyd 2008 a bu'n weinyddwr Rhaglen Ddatblygu'r Cenhedloedd Unedig rhwng 2009 a 2017. Helen oedd y pumed prif weinidog hiraf yn Seland Newydd, a'r ail fenyw i ddal y swydd. chwith|bawd|Helen ar ei hymweliad â [[Llywodraeth Cymru; 2012]]
Cafodd Clark ei magu ar fferm y tu allan i Hamilton, Seland Newydd. Aeth i Brifysgol Auckland ym 1968 i astudio gwleidyddiaeth, a daeth yn weithgar ym Mhlaid Lafur Seland Newydd. Ar ôl graddio bu’n darlithio mewn astudiaethau gwleidyddol yn y brifysgol. Ymunodd Clark â gwleidyddiaeth leol ym 1974 yn Auckland ond ni chafodd ei hethol i unrhyw swydd. Yn dilyn un ymgais aflwyddiannus, fe’i hetholwyd i’r Senedd ym 1981 fel yr aelod dros Mount Albert, etholaeth a gynrychiolodd tan 2009.
The Cambrian (Cymru)
bawd|270px|Wyneb ddalen y rhifyn cyntaf
Agriocnemis dabreui
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Agriocnemis dabreui sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Agriocnemis.
The Cambrian (Cymru)
Y papur newydd cyntaf i'w gyhoeddi yng Nghymru oedd The Cambrian (hefyd: Y Cambrian). Cafodd ei gyhoeddi yn Abertawe yn 1804. Tua 580,000 oedd poblogaeth Cymru y pryd hynny a bychan, felly, oedd ei gylchrediad. Saesneg oedd iaith y papur. Yn fuan wedyn - yn 1807 - cyhoeddwyd y North Walez gazette ym Mangor, sef wythnosolyn cyntaf Gogledd Cymru.
Agriocnemis dabreui
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Carn Easgann Bana (copa dwyreiniol)
Mae Carn Easgann Bana (copa dwyreiniol) yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Albyn i Monadh Liath yn Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
Erwin Bälz
Meddyg ac anthropolegydd nodedig o'r Almaen oedd Erwin Bälz  (13 Ionawr 1849 - 31 Awst 1913). Ef oedd meddyg personol y Teulu Ymerodrol Japaneaidd. Cafodd ei eni yn Bietigheim-Bissingen, Yr Almaen ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Tübingen. Bu farw yn Stuttgart.
Gwobrau
Enillodd Erwin Bälz y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Mélanie Hahnemann
Meddyg ac arlunydd benywaidd a anwyd yn Ffrainc oedd Mélanie Hahnemann (2 Chwefror 1800 – 1 Mai 1878).
Bu farw ym Mharis ar 1 Mai 1878.
Pehr Henrik Ling
Meddyg, addysgwr, awdur nodedig o Sweden oedd Pehr Henrik Ling (15 Tachwedd 1776 - 3 Mai 1839). Arloesodd yn y maes addysgu gorfforol yn Sweden. Cafodd ei eni yn Södra Ljunga, Sweden ac addysgwyd ef yn Lund a Uppsala. Bu farw yn Stockholm.
Gwobrau
Enillodd Pehr Henrik Ling y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Care For The Carer
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Suj Ahmed yw Care For The Carer a gyhoeddwyd yn 2016.
Mae'r ffilm Care For The Carer yn 20 munud o hyd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Suj Ahmed nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Barbed penfrown
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Barbed penfrown (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: barbedau penfrown) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Megalaima zeylanica; yr enw Saesneg arno yw Oriental green barbet. Mae'n perthyn i deulu'r Barbedau (Lladin: Capitonidae) sydd yn urdd y Piciformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. zeylanica, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r barbed penfrown yn perthyn i deulu'r Barbedau (Lladin: Capitonidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
El Bolero De Raquel
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Miguel M. Delgado yw El Bolero De Raquel a gyhoeddwyd yn 1957. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Jaimec a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Raúl Lavista.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Cantinflas, Flor Silvestre a Manola Saavedra.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1957. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Bridge on the River Kwai sy’n ffilm ryfel llawn propaganda a wnaed yn America-Lloegr, gan y cyfarwyddwr ffilm David Lean. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Miguel M Delgado ar 17 Mai 1905 yn Ninas Mecsico a bu farw yn yr un ardal ar 1 Tachwedd 1967.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Miguel M. Delgado nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Nicol Stephen
Gwleidydd Albanaidd ac arweinydd y Democratiaid Rhyddfrydol yn yr Alban o 2005 hyd 2008 yw Nicol Ross Stephen (ganwyd 23 Mawrth 1960). Roedd yn Aelod Senedd yr Alban dros Dde Aberdeen rhwng 1999 a 2011.
The Woman On The Index
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Hobart Henley yw The Woman On The Index a gyhoeddwyd yn 1919. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Broken Blossoms sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig D. W. Griffith.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hobart Henley ar 23 Tachwedd 1887 yn Louisville a bu farw yn Beverly Hills ar 7 Tachwedd 1990. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hobart Henley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Superman and The Mole Men
Ffilm wyddonias sydd am hynt a helynt gorarwr gan y cyfarwyddwr Lee Sholem yw Superman and The Mole Men a gyhoeddwyd yn 1951. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Robert Maxwell. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw George Reeves, Jeff Corey, Billy Curtis, Frank Reicher, Phyllis Coates, J. Farrell MacDonald, Jerry Maren, Stanley Andrews, Walter Reed, Byron Foulger a Ray Walker. Mae'r ffilm Superman and The Mole Men yn 58 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1951. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Streetcar Named Desire sy’n ffilm am berthynas pobl a’i gilydd ac, yn serennu Marlon Brando, gan y cyfarwyddwr ffilm Elia Kazan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Albrecht Joseph sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lee Sholem ar 25 Mai 1913 ym Mharis, Illinois a bu farw yn Los Angeles ar 23 Chwefror 1975.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lee Sholem nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Crime Against Joe
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Julie London, Addison Richards, Patricia Blair, Joyce Jameson, John Bromfield, Henry Calvin, Rhodes Reason a Boyd Morgan. Mae'r ffilm Crime Against Joe yn 70 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1956. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Searchers sy’n ffilm bropoganda gwrth-frodorion America gan y cowbois gwyn, gan y cyfarwyddwr ffilm John Ford. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lee Sholem ar 25 Mai 1913 ym Mharis, Illinois a bu farw yn Los Angeles ar 23 Chwefror 1975.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lee Sholem nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cnocell gefnwerdd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cnocell gefnwerdd (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cnocellau cefnwyrdd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Campethera caillautii; yr enw Saesneg arno yw Green-backed woodpecker. Mae'n perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: Picidae) sydd yn urdd y Piciformes.
Teulu
Mae'r cnocell gefnwerdd yn perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: Picidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Storby i Støbeske
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Hagen Hasselbalch yw Storby i Støbeske a gyhoeddwyd yn 1963. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Hagen Hasselbalch.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1963. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd From Russia with Love sef yr ail ffilm yn y gyfres James Bond..... Hagen Hasselbalch oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Hagen Hasselbalch sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hagen Hasselbalch ar 1 Hydref 1915 yn Copenhagen.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hagen Hasselbalch nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Agriocnemis dissimilis
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Agriocnemis dissimilis sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Agriocnemis.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Cedewain
200px|bawd|Map braslun o gantrefi Powys Cantref yn ne Teyrnas Powys (gogledd Powys heddiw) oedd Cedewain (ffurf amgen: Cydewain). Pan ymranodd teyrnas Powys yn ddwy ran ar ddiwedd y 12g daeth yn rhan o dywysogaeth byrhoedlog Powys Wenwynwyn.
Gorwedd y cantref rhwng Ceri i'r de (Rhwng Gwy a Hafren), Arwystli (cwmwd Is Coed) i'r de-ddwyrain, a chantref Caereinion a rhannau o gymydau Llannerch Hudol a Gorddwr i'r gogledd. Yn y dwyrain roedd rhan o'r cantref yn ffinio â Swydd Amwythig dros y ffin yn Lloegr.
Bu'r cantref yn bwysig i dywysogion Gwynedd yn eu hymdrechion i ymestyn eu hawdurdod dros y rhan honno o Gymru. Roedd Castell Dolforwyn yn enwedig yn her sylweddol i rym arglwyddi'r Mers, yn sefyll gyferbyn i'r Drenewydd.
Yn 1279, rhoddodd Edward I o Loegr y cwmwd, gyda chwmwd Ceri, i Roger Mortimer, ac arosodd yn nwylo'r Mortimeriaid ar ôl hynny fel un o arglwyddiaethau'r Mers hyd y Deddfau Uno.
Cedwir enw'r hen gantref yn enw pentref Betws Cedewain, i'r gogledd o'r Drenewydd.
Bete Mendes
Actores a gwleidydd o Frasil yw Elizabeth Mendes de Oliveira (ganwyd 11 Mai 1949 yn Santos).
Grønland i Sol
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Hagen Hasselbalch yw Grønland i Sol a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Hagen Hasselbalch.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hagen Hasselbalch ar 1 Hydref 1915 yn Copenhagen.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hagen Hasselbalch nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Night World
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Hobart Henley yw Night World a gyhoeddwyd yn 1932. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Richard Schayer.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Boris Karloff, Gene Morgan, Hedda Hopper, Dorothy Revier, Mae Clarke, George Raft, Lew Ayres, Bert Roach, Russell Hopton, Clarence Muse, Dorothy Peterson, Eddie Phillips, Huntley Gordon, Jack La Rue, Louise Beavers, Robert Emmett O'Connor, Byron Foulger, Florence Lake, Harry Woods a Robert Livingston. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1932. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Tarzan The Ape Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Merritt B. Gerstad oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hobart Henley ar 23 Tachwedd 1887 yn Louisville a bu farw yn Beverly Hills ar 7 Tachwedd 1990. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hobart Henley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gorsaf reilffordd Rogart
Mae gorsaf reilffordd Rogar yn gwasanaethu Rogart yn yr Ucheldiroedd, yr Alban.
598
5g - 6g - 7g
540au 550au 560au 570au 580au - 590au - 600au 610au 620au 630au 640au
593 594 595 596 597 - 598 - 599 600 601 602 603
Hwyaden goch yr eithin
Fel rheol mae'r hwyaden yma yn aderyn mudol, yn gaeafu yn ne Asia. Mae'n nythu mewn tyllau yn y ddaear neu dyllau mewn coed, yn aml ymhell o'r dŵr. Dodwyir 6-16 o wyau. Nid yw'n ymgasglu'n heidiau mawr fel rheol, er y gellir gweld cryn nifer lle mae digonedd o fwyd.
Mae Hwyaden goch yr eithin yn aderyn hawdd ei adnabod. Mae'n weddol fawr, 58–70 cm o hyd a 110–135 cm ar draws yr adenydd, gyda'r corff i gyd yn liw oren a'r pen ychydig yn fwy gwelw. Gwyn yw'r adenydd, gyd a plu hedfan du. Gellir gwahaniaethu rhwng y ddau ryw trwy edrych an y dorch ddu o gwmpas gwaelod gwddf y ceiliog yn y tymor nythu, ac mae gan yr iâr yn aml ddarn gwyn ar yr wyneb.
Nid yw Hwyaden goch yr eithin yn nythu yng Nghymru ac mae'n aderyn gweddol brin, er bod ambell un yn cael ei gweld bob blwyddyn. Mae'n ansicr faint o'r rhain sy'n adar gwyllt wedi crwydro o dde Ewrop a faint sydd wedi dianc o gasgliadau adar.
bawd|dim|Tadorna ferruginea
Barnets Sundhed - Slægtens Fremtid
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Axel Lerche a Ingolf Boisen yw Barnets Sundhed - Slægtens Fremtid a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Axel Lerche oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Axel Lerche ar 21 Tachwedd 1903 yn Kalundborg.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Axel Lerche nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Qurbani Jatt Di
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Priti Sapru yw Qurbani Jatt Di a gyhoeddwyd yn 1990. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ਕੁਰਬਾਨੀ ਜੱਟ ਦੀ ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Punjabi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Sukhwinder Singh.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Gurdas Maan. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1990. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pretty Woman sef un o ffilmiau mwyaf llwyddiannus Disney gan ddod ag incwm o hanner biliwn o ddoleri i’r cwmni. Hyd at 2022 roedd o leiaf 540 o ffilmiau Punjabi wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Priti Sapru ar 24 Rhagfyr 1957 yn Chennai.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Priti Sapru nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Nossrat Peseschkian
Meddyg ac awdur nodedig o'r Almaen oedd Nossrat Peseschkian  (18 Mehefin 1933 - 27 Ebrill 2010). Roedd yn arbenigwr mewn niwroleg, seiciatreg, seicotherapi a meddygaeth seicogorfforol. Cafodd ei eni yn Kashan, Yr Almaen ac addysgwyd ef yn Freiburg, Frankfurt am Main a Mainz. Bu farw yn Wiesbaden.
Gwobrau
Enillodd Nossrat Peseschkian y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
First ScotRail
First ScotRail yw cwmni trenau cenedlaethol yr Alban. Mae'n gweithredu trenau yn yr Alban a gogledd Lloegr.
Marddanhadlen ddu
Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn tyfu mewn cynefinoedd oer a thymherus (neu gynnes) yn hemisffer y Gogledd a'r De fel y'i gilydd.
Cymuned a Chenedl
Cyfrol o fyfyrdod gwleidyddol y dydd gan Ioan Bowen Rees yw Cymuned a Chenedl: Ysgrifau ar Ymreolaeth.
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1993. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Ysgrifau gan gyn-Brif Weithredwr Gwynedd yn pledio hawliau cymuned, rhanbarth a chenedl a'r angen i gryfhau gallu Ewrop a'r sefydliadau cydwladol i warchod hawliau dynol a'r amgylchedd. Ffotograffau a mapiau du-a-gwyn.
Cynllunio
Gweler hefyd
Planning
Isolda Dychauk
Actores o'r Almaen ydy Isolda Dychauk (ganwyd 4 Chwefror 1993) sydd a'i theulu'n tarddu o Rwsia lle'i ganed.
Agriocnemis dobsoni
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Agriocnemis dobsoni sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Agriocnemis.
Isolda Dychauk
Ganwyd Isolda Dychauk yn 1993 yn Surgut (Gorllewin Siberia) cyn i'r teulu symud i Berlin yn 2002. Mamiaith Isolda yw Rwsieg ac mae'n siarad Almaeneg yn rhugl a hynny heb unrhyw acen Rwsieg. Yn 2003 cychwynodd mewn coleg actio yn Berlin. Gwnaeth ffilm fechan yn 2004, sef Gimme your shoes, gydag Anika Wangard yn cyfarwyddo, ac a ddangoswyd am y tro cyntaf yn Hydref 2009 yng Ngwyl Ffilmiau Fienna.
Yn y gyfres deledu Borgia mae'n chwarae rhan Lucrezia Borgia, merch Rodrigo Borgia (a ddaeth yn ddiweddarach yn Pab Alecsander VI) a chwaraeir gan John Doman. Saethwyd y gyfres gyntaf yn Hydref 2010 hyd at Mai 2011 yn Stiwdios Barrandov, Prag, y Weriniaeth Tsiec. Darlledwyd y drydedd gyfres yn Hydref 2014.
Agriocnemis dobsoni
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Émile Durkheim
Cymdeithasegydd Ffrengig oedd Émile Durkheim (15 Ebrill 1858 – 15 Tachwedd 1917). Ystyrir ei waith yn allweddol o ran gosod sylfeini cymdeithaseg ac anthropoleg. Bu'n olygydd y cylchgrawn cymdeithasegol cyntaf, L'Année Sociologique, a bu'n darlithio ac ysgrifennu ar bynciau megis addysg, trosedd, crefydd, hunanladdiad a nifer o agweddau eraill ar gymdeithaseg.
Ganed ef yn nhalaith Lorraine yn nwyrain Ffrainc i deulu Iddewig; bu ei dad, ei daid a'i hen daid yn dal swydd rabbi. Ystyriai ef ei hun mai ffenomenen gymdeithasol oedd crefydd.
Steel and Lace
Ffilm llawn cyffro llawn arswyd yw Steel and Lace a gyhoeddwyd yn 1991. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cafodd ei ffilmio yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Joseph Dougherty a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan John Massari.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Stacy Haiduk, Bruce Davison, David Naughton, Nick Tate, Michael Cerveris, John J. York a Clare Wren.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
597
5g - 6g - 7g
540au 550au 560au 570au 580au - 590au - 600au 610au 620au 630au 640au
592 593 594 595 596 - 597 - 598 599 600 601 602
Tove Jansson
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Édouard Bureau
Meddyg a botanegydd nodedig o Ffrainc oedd Édouard Bureau  (20 Mai 1830 - 14 Rhagfyr 1918). Roedd yn fotanegydd adnabyddus ac yn gweithio yn y Muséum national d'histoire naturelle. Cafodd ei eni yn Naoned, Ffrainc ac addysgwyd ef yn Nantes a Paris. Bu farw ym Mharis.
Gwobrau
Enillodd Édouard Bureau y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Cnoc an Tiumpain
Mae Cnoc an Tiumpain yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Albyn i Monadh Liath yn Ucheldir yr Alban;.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Trumpet Island
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Tom Terriss yw Trumpet Island a gyhoeddwyd yn 1920. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1920. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Cabinet of Dr. Caligari sef ffilm arswyd Almaeneg gan Robert Wiene. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tom Terriss ar 28 Medi 1872 yn Llundain a bu farw yn Ninas Efrog Newydd ar 29 Mehefin 2007. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tom Terriss nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Jigme Khesar Namgyel Wangchuck
Brenin Bhwtan ers 2006 yw Jigme Khesar Namgyel Wangchuck (ganwyd 21 Chwefror 1980).
Mab Jigme Singye Wangchuck, brenin Bhwtan rhwng 1972 a 2006, a'i wraig, Brenhines (Ashi) Tshering Yangdon, yw ef.
Priododd Jetsun Pema ar 13 Hydref 2011, yn seremoni Bwdhaidd ac ar 17 Hydref 2011 yn seremoni Hindŵ.
Penélope Cruz
Actores o Madrid yw Penélope Cruz Sánchez (ganwyd 28 Ebrill 1974).
Providence Township, Iowa
Treflan yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Providence Township, gan gynnwys:
Castres
Gallai Castres gyfeirio at un o nifer o drefi yn Ffrainc: hefyd:
Allan o'r Cysgodion
Hunangofiant Julian Lewis Jones ganddo ef ei hun ac Alun Gibbard yw Allan o'r Cysgodion a gyhoeddwyd yn 2014 gan Y Lolfa. Man cyhoeddi: Tal-y-bont, Cymru.
Agriocnemis exilis
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Agriocnemis exilis sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Agriocnemis.
Allan o'r Cysgodion
Cofiant Julian Lewis Jones, yr actor a'r cyflwynydd teledu. Mae wedi gwneud enw iddo'i hun fel actor yn Hollywood mewn ffilmiau fel Invictus gyda'r cyfarwyddwr Clint Eastwood, a Zero Dark Thirty, ffilm Kathryn Bigelow. Mae’n gymeriad adnabyddus yn Stella, cyfres gomedi Ruth Jones ar Sky 1 a chyfresi Cymraeg a Phrydeinig fel Caerdydd a Where the Heart Is. Mae’n gyflwynydd y rhaglen ’Sgota ar S4C.
Actor a chyflwynydd o Ynys Môn yn wreiddiol.
Agriocnemis exilis
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Allan o'r Cysgodion
Y gyfrol
Yn y gyfrol mae Julian Lewis Jones yn siarad am y rhwystredigaethau mae wedi eu canfod ar hyd ei fywyd a’i yrfa actio. Mae ei yrfa wedi blodeuo eleni ac mae wedi cael y cyfle i weithio gyda mawrion y byd ffilm yn America. Mae’n gyflwynydd ei raglen ei hun ar S4C ac yn wyneb cyfarwydd i ffans y comedi Stella – prosiect mawr cyntaf Ruth Jones ar ôl Gavin & Stacey.
Pier Penarth
Mae Pier Penarth yn bier oes Fictoria yn nhref Penarth, Bro Morgannwg, Cymru.
Nambour
Tref yn nhalaith Queensland, Awstralia, yw Nambour. Fe'i lleolir 101 km i'r gogledd o ddinas Brisbane, prifddinas y dalaith. Mae'n gorwedd yn ne-ddwyrain Queensland ar yr Arfordir Sunshine, wrth droed Cadwyn Blackall. Mae gan Nambour boblogaeth o 13,800 (cyfrifiad 2006). Mae'n ganolfan weinyddol Cyngor Rhanbarthol Sunshine Coast.
Pier Penarth
bawd|chwith|265px|Pier Penarth
Allan o'r Cysgodion
Y gyfrol
Mae’n siarad yn onest am y salwch fel plentyn (asthma) oedd yn golygu iddo golli llawer o’r ysgol a wynebu unigedd ac anallu i ymuno mewn gemau gyda’i gyfoedion fel bachgen ifanc.
Botwm Crys yn cadw lle
Gemau Olympaidd yr Haf 2012
Digwyddiad aml-chwaraeon rhyngwladol pwysig oedd Gemau Olympaidd yr Haf 2012, a adnabyddir yn swyddogol fel Gemau'r XXX Olympiad ac a gynhaliwyd yn Llundain, Lloegr o 27 Gorffennaf hyd 12 Awst 2012. Roedd oddeutu 10,000 o athletwyr o 204 o Bwyllgorau Cenedlaethol Olympaidd yn cymryd rhan. O ran nifer y medalau, Unol Daleithiau America a orfu, gyda Tsieina'n ail a Phrydain yn drydydd.
Cytunwyd ar y lleoliad ar 6 Gorffennaf, 2005 ar eisteddiad y 117fed sesiwn o'r corff rheoli a oedd yn cyfarfod yn Singapôr, pan drechwyd ymgais Moscow, Madrid a Paris. Arweinyddion yr ymgais am y gemau ar ran Llundain oedd Sebastian Coe a Ken Livingstone. Llundain oedd y ddinas gyntaf i gynnal y Gemau Olympaidd modern deirgwaith, wedi iddynt gynnal Gemau Olympaidd yr Haf 1908 ac 1948.