cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Seiriol
Sant o Gymro oedd Seiriol neu Seiriol Wyn (fl. tua 550). Yn ôl yr achau traddodiadol roedd yn fab i Owain Danwyn ab Einion Yrth ap Cunedda Wledig (sefydlydd traddodiadol teyrnas Gwynedd). Os gwir hynny buasai'n gefnder i'r brenin Maelgwn Gwynedd (fl. hanner cyntaf y 6g). bawd|250px|chwith|Ffynnon Seiriol, Penmon bawd|chwith|250px|Ffynnon Seiriol, Penmon
Frauensee
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.Hyd at 2022 roedd o leiaf 12540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Zoltan Paul nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Seiriol
Hanes a thraddodiad
Fel yn achos nifer o'r seintiau cynnar, dywedir ei fod yn ddisgybl i Sant Illtud ac wedi astudio yn ysgol enwog y sant hwnnw yn Llanilltud Fawr. Ar ôl cyfnod yn y de daeth i ogledd Cymru a sefydlu clas (mynachlog gynnar) ym Mhenmon ar safle Priordy Penmon, ar ben de-ddwyreiniol Ynys Môn. Ceir 'Capel Seiriol' a 'Ffynnon Seiriol' yno o hyd. Roedd ganddo gell a mynachlog ar Ynys Seiriol hefyd, gyferbyn â Phenmon lle rhed Afon Menai i Fae Conwy.
Mae traddodiad yn ei gysylltu â Phenmaenmawr hefyd. Dywedir bof ganddo gapel ar y Penmaen-mawr, y mynydd mawr rhwng Penmaenmawr a Llanfairfechan. 'Clipyn Seiriol' oedd enw'r llecyn. Coffheir Seiriol ym Mhenmaenmawr yn enw un o eglwysi'r dref heddiw (sefydliad diweddar yw'r eglwys ei hun).
Super Fly
Ffilm ddrama sy'n ymwneud ag ymelwad croenddu gan y cyfarwyddwr Gordon Parks Jr. yw Super Fly a gyhoeddwyd yn 1972. Fe'i cynhyrchwyd gan Sig Shore yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Dinas Efrog Newydd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Curtis Mayfield. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Seiriol
Hanes a thraddodiad
Mae hen chwedl yn cysylltu enw Maelgwn Gwynedd â Seiriol a'i gyfoeswr Cybi (nawddsant Caergybi ar Fôn). Rhoddodd Maelgwn dir i'r ddau i sefydlu eu mynachlogydd. Ystyrid eglwysi Penmon a Chaergybi ymhlith y pwysicaf yn y gogledd am ganrifoedd.
The 4th Tenor
Ffilm ar gerddoriaeth a chomedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Harry Basil yw The 4th Tenor a gyhoeddwyd yn 2002. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Rodney Dangerfield.
Super Fly
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ron O'Neal, Charles McGregor, Sheila Frazier a Julius Harris. Mae'r ffilm Super Fly yn 93 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Seiriol
Hanes a thraddodiad
Yn ôl traddodiad llên gwerin a ysbrydolodd gerdd gan Syr John Morris-Jones, arferai 'Seiriol Wyn' a 'Chybi Felyn' gyfarfod bob wythnos yng Nghlorach yng nghanolbarth yr ynys. Lewis Morris yw'r cyntaf i sôn am hynny, yn y 18g. Gan fod Seiriol yn cerdded â'r haul ar ei gefn yno ac yn ôl arosodd ei wyneb yn wyn, ond y gwrthwyneb yn achos Cybi gan droi ei wyneb yn felyn!
The 4th Tenor
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry Basil nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Seiriol
Hanes a thraddodiad
Cedwir ei ŵyl ar 1 Chwefror.
La Femme Publique
Ffilm ddrama sy'n cynnwys elfennau erotig gan y cyfarwyddwr Andrzej Żuławski yw La Femme Publique a gyhoeddwyd yn 1984. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc; y cwmni cynhyrchu oedd Gaumont Film Company. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Andrzej Żuławski.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lambert Wilson, Patrick Bauchau, Gisèle Pascal, Valérie Kaprisky, Marianne Basler, Francis Huster, Lucas Belvaux, Roger Dumas, Étienne Roda-Gil, Jean-Paul Farré, Marc Berman, Michel Albertini, Olivier Achard, René Bériard, Yveline Ailhaud ac Andrzej J. Jaroszewicz. Mae'r ffilm La Femme Publique yn 113 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1984. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Terminator sef ffilm apocolyptaidd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. Sacha Vierny oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrzej Żuławski ar 22 Tachwedd 1940 yn Lviv a bu farw yn Warsaw ar 4 Hydref 2002. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1971 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul> Derbyniodd ei addysg yn Cyfandran Gelf Paris.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrzej Żuławski nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Super Fly
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. James Signorelli oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Bob Brady sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Farendj
Ffilm ddrama yw Farendj a gyhoeddwyd yn 1990. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Farendj ac fe’i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Super Fly
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gordon Parks, Jr ar 7 Rhagfyr 1934 ym Minneapolis a bu farw yn Nairobi ar 14 Hydref 2008. Derbyniodd ei addysg yn White Plains Senior High School.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gordon Parks, Jr. nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Farendj
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1990. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pretty Woman sef un o ffilmiau mwyaf llwyddiannus Disney gan ddod ag incwm o hanner biliwn o ddoleri i’r cwmni. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Almondbank
Pentref yn Perth a Kinross, yr Alban, yw Almondbank (Gaeleg yr Alban: Bruthach Amain).
Yn 2001 roedd y boblogaeth yn 610 gyda 90% o’r rheiny wedi’u geni yn yr Alban a 7.87% wedi’u geni yn Lloegr.
Gwaith
Yn 2001 roedd 277 mewn gwaith. Ymhlith y prif waith yn y gymuned roedd:
Deielia
Genws o weision neidr ydy Deielia yn nheulu'r Picellwyr (Lladin: Libellulidae). Mae'r genws yma'n cynnwys sawl rhywogaeth o weision neidr.
Capeli Llanelli
Llyfr sy'n ymwneud â chapeli Llanelli yw Capeli Llanelli gan Huw Edwards. Cyngor Sir Gaerfyrddin a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 10 Rhagfyr 2009. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Cyfrol sy'n adrodd stori capeli Llanelli yw hon. Dyma grynhoi'r hanesion am y prif gymeriadau, y gwerthoedd a hybwyd a'r brwydrau a ymladdwyd ganddynt, heb sôn am y bensaernïaeth a adawsant ar eu hôl.
Watertown, Massachusetts
Dinas yn, yn nhalaith Massachusetts, yw .
Capeli Llanelli
Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle
Watertown, Massachusetts
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Watertown, gan gynnwys:
Cuby
Pentref a phlwyf sifil yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Cuby (Cernyweg: Kybi).
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 178.
Yn ôl traddodiad sefydlwyd yr eglwys gan Sant Cybi, nawddsant Caergybi, sef ei enw cyfredol. Yn y canol oesoedd roedd yr afon Fal yn ddigon tyfn i gymryd cychod eitha mawr ond ychydig yn ôl llenwodd yr afon gan fynd yn rhy fas i gychod a defnyddiwyd Truro fel porthladd.
Tîm pêl-droed cenedlaethol Belarws
Mae Tîm pêl-droed cenedlaethol Belarws (Belarwseg: Нацыянальная зборная Беларусi па футболе) yn cynrychioli Belarws yn y byd pêl-droed ac maent yn dod o dan reolaeth Ffederasiwn Pêl-droed Belarws (Belarwseg: Беларуская Федэрацыя Футбола) (BFF), corff llywodraethol y gamp yn y wlad. Mae'r BFF yn aelodau o gonffederasiwn Pêl-droed Ewrop (UEFA).
Hyd nes 1991 roedd chwaraewr o Belarws yn cynrychioli yr Undeb Sofietaidd ond wedi i'r wlad sicrhau annibyniaeth, daeth Belarws yn aelod o FIFA ym 1991 ac UEFA ym 1992.
Nid yw Belarws erioed wedi cyrraedd rowndiau terfynol Cwpan y Byd na Phencampwriaethau Pêl-droed Ewrop.
Bryngaer Heniarth, Pentre
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: MG124. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Fel arfer, fel mae'r gair yn ei awgrymu, ar fryn y codwyd y caerau hyn, er mwyn i'r amddiffynwyr gael mantais milwrol. Un o'r bryngaerau mwyaf trawiadol yng Nghymru ydy Tre'r Ceiri, a hon yw'r fryngaer Oes Haearn fwyaf yng ngogledd-orllewin Ewrop. Mae ei harwynebedd oddeutu 2.5ha. Y mwyaf o ran maint (arwynebedd), fodd bynnag ydy Bryngaer Llanymynech sydd ag arwynebedd o 57 hectar.
Lloches i gartrefi a gwersyllfeydd milwrol oedd eu pwrpas felly, cyn y goresgyniad Rhufeinig; a chafodd cryn lawer ohonynh nhw eu hatgyfnerthu a'u defnyddio, yng nghyfnod y Rhufeiniaid; er enghraifft Dinorben yng ngogledd Cymru. Oes aur bryngaerau gwledydd Prydain oedd rhwng 200 CC ac OC 43.
Pachuta, Mississippi
Tref yn, yn nhalaith Mississippi, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Pachuta, gan gynnwys:
Little Anal Lovers
Ffilm pornograffi gonzo gan y cyfarwyddwr Pat Myne yw Little Anal Lovers a gyhoeddwyd yn 2021. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2021. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Spider-Man: No Way Home sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Jon Watts. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pat Myne ar 12 Medi 1966 yn Los Angeles.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Pat Myne nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Isington
Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Isington.
Megan Rye
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America yw Megan Rye (1975).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
KSR1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn KSR1 yw KSR1 a elwir hefyd yn Kinase suppressor of ras 1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 17, band 17q11.2.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn KSR1.
Gwead y Croen
Ffilm ddrama a ffilm ramantus yw Gwead y Croen a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Carnedd gron Pen Cerrig-calch
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: BR303.
Ail garnedd
Ceir ail garnedd gron gerllaw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: BR304. Gweler.
Itchen Abbas
Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Itchen Abbas. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Itchen Valley yn ardal an-fetropolitan Dinas Caerwynt.
Carnedd gron Fan Gyhirych
Carnedd gron (Saesneg: round cairn) sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron Fan Gyhirych, a saif ar fynydd Fan Gyhirych yng nghymuned Cwm Crai, Powys;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol o garnedd.
Devils of Darkness
Ffilm arswyd am fyd y fampir gan y cyfarwyddwr Lance Comfort yw Devils of Darkness a gyhoeddwyd yn 1965. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Cafodd ei ffilmio yn Pinewood Studios. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Bernie Fenton. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Peter Illing, Gerard Heinz, Marianne Stone, Eddie Byrne a William Sylvester. Mae'r ffilm Devils of Darkness yn 82 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Carnedd gron Fan Gyhirych
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: BR330.
Devils of Darkness
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Sound of Music sef ffilm fiwsical rhamantus a leolir yn Awstria yn ystod yr Ail Ryfel Byd, gan Robert Wise. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Frank Drake oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan John Trumper sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lance Comfort ar 11 Awst 1908 yn Harrow a bu farw yn Worthing ar 6 Mawrth 1973.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lance Comfort nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Treblinka
Treblinka yw'r enw a roddir ar ddau wersyll crynhoi a ddefnyddid gan lywodraeth Natsïaidd yr Almaen yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Safai'r gwersylloedd gerllaw pentref Treblinka yng Ngwlad Pwyl. Roedd Treblinka I yn wersyll gwaith, a Treblinka II yn wersyll difa. Lladdwyd tua 900,000 o bobl yma, sy'n ei roi yn ail ar ôl Auschwitz o ran y nifer o bobl a laddwyd.
Adeiladwyd Treblibka 1 yn haf 1941, gyda Phwyliaid ac Iddewon fel carcharorion. Dechreuwyd adeiladu Treblinka II ym mis Mai 1942, ac ym mis Awst gwnaed Franz Stangl yn gyfrifol am y gwersyll. Daeth y lladd yn Treblinka II i ben yn Awst 1943, a chwalwyd y gwersyll, gan ail-ffurfio'r tir i geisio cuddio ei fodolaeth. Chwalwyd Treblinka I yn 1944 wrth i'r Fyddin Goch agosau.
Gaeaf niwclear
Sefyllfa ddamcaniaethol o ddinistr amgylcheddol a fyddai'n digwydd o ganlyniad i ryfel niwclear yw gaeaf niwclear. Tybir byddai ffrwydradau'r bomiau niwclear yn effeithio ar hinsawdd y Ddaear, yn enwedig oeri a thywyllu byd-eang wrth i fwg ac huddygl godi i'r atmosffer a rhwystro golau'r haul.
Yn y 1970au, cyhoeddwyd sawl astudiaeth yn tybio y byddai nitrogen ocsid a gynhyrchir gan ffrwydradau niwclear yn teneuo'r haen osôn yn y stratosffer, sydd yn cysgodi bywyd ar y Ddaear rhag ymbelydredd uwchfioled yr haul. Yn ôl astudiaethau eraill, byddai'r llwch a godir i'r atmosffer gan ffrwydradau niwclear yn rhwystro golau'r haul rhag wyneb y Ddaear, ac yn oeri'r awyr. Bathwyd y term "gaeaf niwclear" mewn astudiaeth ym 1983 gan y gwyddonwyr R. P. Turco, O. B. Toon, T. P. Ackerman, J. B. Pollack, a Carl Sagan (TTAPS), sydd yn ymwneud â'r mwg ac huddygl a fyddai'n codi o ganlyniad i betroliwm a phlastigion yn llosgi mewn dinasoedd a ddinistriwyd gan fomiau niwclear.
Cog fadfallod Puerto Rico
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cog fadfallod Puerto Rico (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cogau madfallod Puerto Rico) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Saurothera vieilloti; yr enw Saesneg arno yw Puerto Rican lizard cuckoo. Mae'n perthyn i deulu'r Cogau (Lladin: Cuculidae) sydd yn urdd y Cuculiformes.
Oes y Seintiau yng Nghymru
Mae Oes y Seintiau yng Nghymru yn ymestyn o tua 390, pan geir y dystiolaeth olaf o bresenoldeb y fyddin Rufeinig, hyd tua 700. Nodweddir y cyfnod gan dwf Cristnogaeth Geltaidd.
Parhaodd dylanwad y Rhufeiniaid hyd yn oed ar ôl i'r milwyr adael. Mae carreg fedd o ddiwedd y 5g yn eglwys Penmachno sy'n taflu goleuni diddorol ar hyn. Mae'n coffáu gŵr o'r enw Cantiorix, a ddisgrifir yn yr arysgrif Ladin fel Cantiorix hic iacit/Venedotis cives fuit/consobrinos Magli magistrati, neu yn Gymraeg "Yma y gorwedd Cantiorix. Roedd yn ddinesydd o Wynedd ac yn gefnder i Maglos yr ynad". Mae'r cyfeiriadau at "ddinesydd" ac ynad (magistratus) yn awgrymu parhad y drefn Rufeinig, yng Ngwynedd o leiaf, am gyfnod ar ôl i'r llengoedd adael.
Cog fadfallod Puerto Rico
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. vieilloti, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Oes y Seintiau yng Nghymru
Mae cloddio archaeolegol wedi datgelu rhywfaint am y cyfnod yn dilyn ymadawiad y Rhufeiniaid. Y safle sydd wedi rhoi y rhan fwyaf o wybodaeth yw bryngaer Dinas Powys ym Morgannwg, lle roedd y trigolion yn amlwg yn perthyn i haen uchaf cymdeithas. Ymhlith y darganfyddiadau roedd darnau crochenwaith o ardal Môr y Canoldir, gwydr o ffynhonnell Diwtonaidd a gwaith metel Celtaidd. Credir mai llys pennaeth neu frenin oedd Dinas Powys yn y cyfnod hwn. Ceir hefyd dystiolaeth meini ag arysgrifen arnynt. Yng ngogledd Cymru roedd y rhain yn Lladin, ond yn y de-orllewin a Brycheiniog mae'r arysgrifau yn Ogam neu'n ddwyieithog. Ymddengys fod Gwyddelod wedi ymsefydlu yma yn y cyfnod wedi i'r Rhufeiniaid adael os nad ynghynt, ac roedd teulu brenhinol Teyrnas Dyfed o dras Wyddelig.
Daeth Cristnogaeth Gymraeg i'r amlwg gyntaf yn ne-ddwyrain Cymru, gyda thystiolaeth o Gristionogion mewn sefydliadau megis Caerwent a Caerleon yn y cyfnod Rhufeinig. Un o'r rhai oedd yn ysgogi'r datblygiad oedd Elen, gweddw Macsen Wledig a daeth â syniadau Martin o Tours yn ôl i Gymru. Bu eu mab, Gastyn yn athro i nifer o blant Brychan Brycheiniog. Ym Mrycheiniog trosglwyddwyd perchnogaeth tir trwy llinell benywaidd ac mae mwyafrif o 24 o Ferched Brychain wedi rhoi ei enwau i llannau ac mae eu dylanwad wedi ledu y ffydd yn rhannol trwy priodi pennaethau llwythau eraill ar draws dde a dwyrain Cymru. Roedd Sant Dyfrig yn un o'r arweinwyr gwrywaidd cyntaf. Cawn wybodaeth am y seintiau yn eu bucheddau, ond yn anffodus mae'r rhan fwyaf o'r rhai sydd wedi goroesi wedi eu hysgrifennu ar ôl y goncwest Normanaidd ac yn hybu buddiannu mynachdai neu eglwysi cadeiriol. Ymhlith y seintiau gwrywaidd enwocaf mae Dewi Sant, Seiriol, Teilo, Illtud, Cadog a Deiniol. Roedd cysylltiadau agos rhwng Cymru a Cernyw, Iwerddon a Llydaw.
Ceir rhywfaint o wybodaeth am hanner cyntaf y 6g yng ngwaith Gildas, y De Excidio Britanniae, sy’n bregeth mewn tair rhan yn condemnio pechodau’r Brythoniaid yn ei oes ef ac yn awgrymu mai oherwydd y pechodau hyn yr oedd y Sacsoniaid wedi goresgyn rhan helaeth o’r ynys. Mae’n condemnio pum teyrn yn arbennig, yn cynnwys Maelgwn Gwynedd, brenin Gwynedd, y mwyaf grymus o'r pump.
Cog fadfallod Puerto Rico
Teulu
Mae'r cog fadfallod Puerto Rico yn perthyn i deulu'r Cogau (Lladin: Cuculidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Division of Existence
Ffilm wyddonias yw Division of Existence a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn y Philipinau.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mary Lois Jotter
Roedd Mary Lois Jotter (1914 – 30 Ebrill 2003) yn fotanegydd nodedig a aned yn Unol Daleithiau America.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Tapestries of Hope
Ffilm ddogfen am LGBT yw Tapestries of Hope a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Simbabwe. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Mae'r ffilm Tapestries of Hope yn 78 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Baiona
Dinas yn ne-orllewin Ffrainc, yn y rhan Ffrengig o Wlad y Basg yw Baiona (neu Baewn; Basgeg: Baiona, Ffrangeg: Bayonne, Gasgwyneg: Bayounès). Saif yn département Pyrénées-Atlantiques a région Nouvelle-Aquitaine. Roedd y boblogaeth yn 40,078 yn 1999.
Saif heb fod ymhell o'r ffîn rhwng Ffrainc a Sbaen, a ger cymer Afon Adour ac Afon Nive. Baiona yw porthladd pwysicaf y taleithiau Basgaidd Ffrengig. Yr hen enw oedd Lapurdum, a rhoddodd ei enw i dalaith Lapurdi.
Tîm pêl-droed cenedlaethol Moldofa
Mae Tîm pêl-droed cenedlaethol Moldofa (Romaneg: Echipa națională de fotbal a Moldovei) yn cynrychioli Moldofa yn y byd pêl-droed ac maent yn dod o dan reolaeth Ffederasiwn Pêl-droed Moldofa (Romaneg: Federația Moldovenească de Fotbal) (FMF), corff llywodraethol y gamp yn y wlad. Mae'r FMF yn aelodau o gonffederasiwn Pêl-droed Ewrop (UEFA).
Hyd nes 1991 roedd chwaraewr o Moldofa yn cynrychioli yr Undeb Sofietaidd ond wedi i'r wlad sicrhau annibyniaeth, daeth Moldofa yn aelod o UEFA ym 1993 a FIFA ym 1994.
Back By Midnight
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Harry Basil yw Back By Midnight a gyhoeddwyd yn 2005. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kirstie Alley, Gilbert Gottfried, Randy Quaid, Phil LaMarr, Rodney Dangerfield a Harland Williams.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 30 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Alyth
Yn 2001 roedd y boblogaeth yn 2,301 gyda 86.88% o’r rheiny wedi’u geni yn yr Alban a 9.39% wedi’u geni yn Lloegr.
Gwaith
Yn 2001 roedd 1,002 mewn gwaith. Ymhlith y prif waith yn y gymuned roedd:
Diplacina
Genws o weision neidr ydy Diplacina yn nheulu'r Picellwyr (Lladin: Libellulidae). Mae'r genws yma'n cynnwys sawl rhywogaeth o weision neidr.
Castell Dolbadarn Castle
Llyfr sy'n ymwneud â lle Castell Dolbadarn yn hanes Cymru yw Castell Dolbadarn Castle gan Paul Joyner. Llyfrgell Genedlaethol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Ionawr 1990. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Itchen Stoke and Ovington
Plwyf sifil yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Itchen Stoke and Ovington. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dinas Caerwynt.
Castell Dolbadarn Castle
Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle
Thomasine & Bushrod
Ffilm ymelwad croenddu am drosedd gan y cyfarwyddwr Gordon Parks Jr. yw Thomasine & Bushrod a gyhoeddwyd yn 1974. Fe'i cynhyrchwyd gan Harvey Bernhard yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Tocio’r Rawnwinen
Ffilm ddrama yw Tocio’r Rawnwinen a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Thomasine & Bushrod
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1974. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather Part II sef rhan dau y gyfres Americanaidd boblogaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Itchen Valley
Plwyf sifil yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Itchen Valley. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dinas Caerwynt.
Tocio’r Rawnwinen
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Itchen Valley
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd ganddo boblogaeth o 1,459.
Thomasine & Bushrod
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gordon Parks, Jr ar 7 Rhagfyr 1934 ym Minneapolis a bu farw yn Nairobi ar 14 Hydref 2008. Derbyniodd ei addysg yn White Plains Senior High School.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gordon Parks, Jr. nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bwlbwl euraid Asia
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Bwlbwl euraid Asia (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: bwlbwliaid euraid Asia) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Hypsipetes affinis; yr enw Saesneg arno yw Golden bulbul. Mae'n perthyn i deulu'r Bwlbwliaid (Lladin: Pycnonotidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn H. affinis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r bwlbwl euraid Asia yn perthyn i deulu'r Bwlbwliaid (Lladin: Pycnonotidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Carnedd gron Ffynnon Las
Carnedd gron (Saesneg: round cairn) sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron Ffynnon Las , yng nghymuned Cwmdu, Powys, Powys;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol o garnedd.
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: BR294.
Sïedn prudd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Sïedn prudd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod prudd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Aphantochroa cirrochloris; yr enw Saesneg arno yw Sombre hummingbird. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae) sydd yn urdd y Apodiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. cirrochloris, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Westerbork Movie
Ffilm ddogfen heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Rudolf Breslauer yw Westerbork Movie a gyhoeddwyd yn 1944. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Iseldiroedd. Cafodd ei ffilmio yn Durchgangslager Westerbork. bawd|chwith|110px|Fideo o’r ffilm Mae'r ffilm Westerbork Movie yn 70 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Sïedn prudd
Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.
Westerbork Movie
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1944. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Double Indemnity ffilm noir ac addasiad o lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr ffilm Billy Wilder. Rudolf Breslauer oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Sïedn prudd
Teulu
Mae'r sïedn prudd yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Westerbork Movie
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rudolf Breslauer ar 4 Gorffenaf 1903 yn Leipzig a bu farw yn Auschwitz ar 24 Ionawr 1972.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rudolf Breslauer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Auchterarder
Tref yn awdurdod unedol Perth a Kinross, yr Alban, yw Auchterarder (Gaeleg yr Alban: Uachdar Àrdair).
Yn 2001 roedd y boblogaeth yn 3,945 gyda 81.37% o’r rheiny wedi’u geni yn yr Alban a 12.95% wedi’u geni yn Lloegr.
Gwaith
Yn 2001 roedd 1,760 mewn gwaith. Ymhlith y prif waith yn y dref roedd:
Billy The Kid Vs. Dracula
Ffilm am y Gorllewin gwyllt llawn arswyd gan y cyfarwyddwr William Beaudine yw Billy The Kid Vs. Dracula a gyhoeddwyd yn 1966. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Raoul Kraushaar. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw John Carradine, Marjorie Bennett, Chuck Courtney a Richard Reeves.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1966. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Good, the Bad and the Ugly sef ffilm gomedi gowboi gan Sergio Leone. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Lothrop Worth oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Roy V. Livingston sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Beaudine nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Fist Fighter
Ffilm llawn cyffro yw Fist Fighter a gyhoeddwyd yn 1989. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen, Unol Daleithiau America a Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Matthias Hues, Brenda Bakke, Mike Connors, Simón Andreu, Edward Albert, Tony Roberts, Tony Spitzer Isbert, Jorge Rivero, Eduardo Noriega, Emiliano Redondo a José Chávez Trowe.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1989. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Batman (ffilm o 1989) sef ffilm drosedd llawn cyffro gan Tim Burton. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bankfoot
Pentref yn awdurdod unedol Perth a Kinross, yr Alban, yw Bankfoot (Gaeleg yr Alban: Uachdar Ghamhair).
Gwaith
Yn 2001 roedd 612 mewn gwaith. Ymhlith y prif waith yn y gymuned roedd:
Não Se Preocupe, Nada Vai Dar Certo
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Hugo Carvana yw Não Se Preocupe, Nada Vai Dar Certo a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Edu Lobo.
Mae'r ffilm Não Se Preocupe, Nada Vai Dar Certo yn 99 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hugo Carvana ar 4 Mehefin 1937 yn Rio de Janeiro a bu farw yn yr un ardal ar 29 Hydref 2021. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1955 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hugo Carvana nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Blue and The Gray
Y prif actor yn y ffilm hon yw John Hammond.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1982. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner sef film noir, dystopaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Ridley Scott.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrew V McLaglen ar 28 Gorffenaf 1920 yn Llundain a bu farw yn Friday Harbor, Washington ar 25 Awst 1960.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrew V. McLaglen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Diplacodes
Genws o weision neidr ydy Diplacodes yn nheulu'r Picellwyr (Lladin: Libellulidae). Mae'r genws yma'n cynnwys sawl rhywogaeth o weision neidr.
Ceir cryn amrywiaeth yn eu lliw, gyda rhai yn ddu (y Diplacodes lefebvrii Affricanaidd) ac eraill yn las golau (y Diplacodes trivialis o India), neu'r coch llachar yr Diplacodes haematodes o Awstralia ac Asia.
Mathiston, Mississippi
Tref yn, yn nhalaith Mississippi, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Mathiston, gan gynnwys:
Carnedd gron Pen y Groes Isaf
Carnedd gron sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron Pen y Groes Isaf, yng nghymuned Dwyriw, Powys;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog sy'n fath cwbwl wahanol o garnedd.
ASAP2
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn ASAP2 yw ASAP2 a elwir hefyd yn ArfGAP with SH3 domain, ankyrin repeat and PH domain 2 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 2, band 2p25.1|2p24.
Carnedd gron Pen y Groes Isaf
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: MG289.
ASAP2
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn ASAP2.
An American Dream
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Robert Gist yw An American Dream a gyhoeddwyd yn 1966. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Mann Rubin a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Johnny Mandel. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Susan Denberg, George Takei, Janet Leigh, Eleanor Parker, Lloyd Nolan, Stuart Whitman, J. D. Cannon, Barry Sullivan, Harold Gould, Murray Hamilton, Les Crane, Warren Stevens, Paul Mantee, Joe De Santis a Stacy Harris. Mae'r ffilm An American Dream yn 104 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1966. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Good, the Bad and the Ugly sef ffilm gomedi gowboi gan Sergio Leone. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Sam Leavitt oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Gist ar 1 Hydref 1917 ym Miami a bu farw ym Magalia ar 8 Ebrill 2010. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1947 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Gist nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pencampwr Mabbagi
Ffilm gomedi yw Pencampwr Mabbagi a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Menwaedd o Arllechwedd
Ystyr 'cadfarchog' yw 'marchog brwydr'. Ar wahân i'r triawd hwn ac ambell gyfeiriad arall yng ngwaith y beirdd does dim gwybodaeth bellach amdano. Mae'n bosibl ei fod yn bennaeth cynnar ar Arllechwedd, un o gantrefi teyrnas Gwynedd yn yr Oesoedd Canol. Mae'n bosibl hefyd ei fod yn gysylltiedig â'r cymeriad Menw mab Teirgwaedd yn chwedl Culhwch ac Olwen.
Mewn lle o'r enw Rhiw Gyferthwch yn Arfon (ger Beddgelert efallai), esgorodd yr hwch arallfydol Henwen ar genau blaidd a chyw eryr. Rhoddwyd y flaidd ifanc i Fenwaedd o Arllechwedd a'r cyw eryr i un Brynach Wyddel.
Att Skiljas
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Karin Ekberg yw Att Skiljas a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Karin Ekberg.
Keyhaven
Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Keyhaven. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Milford on Sea yn ardal an-fetropolitan Fforest Newydd.
Att Skiljas
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Karin Ekberg oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Bernhard Winkler sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Karin Ekberg ar 20 Ionawr 1979.
Nélida Sara Troncoso
Roedd Nélida Sara Troncoso (ganwyd:  1914) yn fotanegydd nodedig a aned yn Yr Ariannin.
Att Skiljas
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Karin Ekberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Nélida Sara Troncoso
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Ymosodiadau 11 Medi 2001
Cyfres o bedwar cyrch terfysgol ar yr Unol Daleithiau oedd ymosodiadau 11 Medi 2001 (9:11). Fore Mawrth, 11 Medi 2001, meddiannodd 19 o aelodau al-Qaeda, grŵp terfysgol Islamaidd, bedair awyren fasnachol – trawodd dwy ohonynt i mewn i Dŵr y Gogledd a Thŵr y De yng Nghanolfan Fasnach y Byd yn Efrog Newydd, un arall i mewn i'r Pentagon yn Swydd Arlington, Virginia a syrthiodd y llall ar gae yn Swydd Somerset ym Mhennsylvania. Bu farw tua 3,000 o bobl yn yr ymosodiadau, gan gynnwys yr herwgipwyr. Cafodd 25,000 eu hanafu, ac achoswyd problemau iechyd hirdymor, yn ogystal â’r gost ariannol, gydag o leiaf $10 biliwn o ddifrod yn cael ei achosi i eiddo ac adeiladau. Yr ymosodiad terfysgol hwn oedd yr ymosodiad mwyaf angheuol yn hanes dynoliaeth a’r digwyddiad mwyaf angheuol yn hanes y gwasanaethau brys, gyda 343 o ddynion tân a 72 o blismyn yn cael eu lladd.
Herwgipiwyd pedair awyren teithwyr gan 19 o derfysgwyr al-Qaeda wedi iddynt adael meysydd awyr yng ngogledd-ddwyrain UDA ar eu taith draw i Galiffornia. Trawodd dwy o’r awyrennau, American Airlines Flight 11 ac United Airlines Flight 175, i mewn i dyrau Gogledd a De Canolfan Fasnach y Byd, oedd wedi ei lleoli yn rhan isaf Manhattan, Efrog Newydd. Cwympodd y ddau ddŵr, ill dau yn cynnwys 110 o loriau yr un, mewn 1 awr a 42 munud. Hedfanodd trydedd awyren, American Airlines Flight 77, i mewn i adeilad y Pentagon (pencadlys Adran Amddiffyn UDA) yn Swydd Arlington, Virginia. Roedd pedwaredd awyren, United Airlines Flight 93, yn hedfan tuag at Washington D.C, ond disgynnodd mewn cae yn Stoneycreek Township, Pennsylvania wedi i'r teithwyr geisio adennill rheolaeth ar yr awyren oddi ar yr herwgipwyr.
Ymateb yr Unol Daleithiau oedd dechrau "Rhyfel ar Derfysgaeth" gan oresgyn Affganistan i geisio diorseddu'r Taleban a oedd wedi rhoi lloches i derfysgwyr al-Qaeda, y mudiad y credwyd ei fod yn gyfrifol am yr ymosodiad. Roedd bwriad hefyd i estraddodi arweinydd al-Qaeda, sef Osama bin Laden. Mabwysiadodd llawer o wledydd ddeddfwriaeth wrth-derfysg a defnyddio gwasanaethau cudd er mwyn atal ymosodiadau terfysgol pellach. Er bod bin Laden wedi gwadu ar y cychwyn bod ganddo unrhyw gysylltiad â’r ymosodiadau, cyfaddefodd yn 2004 ei gyfrifoldeb a’i rôl yn yr ymosodiadau. Dywedodd al-Qaeda a bin Laden mai presenoldeb milwyr UDA yn Sawdi Arabia, cefnogaeth UDA i Israel a sancsiynau yn erbyn Irac oedd y rhesymau pam lansiwyd yr ymosodiadau. Llwyddodd bin Laden i osgoi cael ei gipio am bron i ddegawd nes iddo gael ei ddarganfod ym Mhacistan yn 2011, a lladdwyd ef mewn cyrch milwrol gan UDA. Cafodd yr ymosodiadau effaith ddifrifol ar economi dinas Efrog Newydd ac ar farchnadoedd y byd. Bu ardal Wall Street ar gau tan 17 Medi a chaewyd gofod awyr UDA a Chanada tan 13 Medi oherwydd yr ofn y byddai ymosodiadau pellach yn digwydd. Erbyn Mai 2002, roedd y gwaith o glirio safle Canolfan Fasnach y Byd, a adnabuwyd erbyn hynny fel ‘Ground zero’, wedi cael ei gwblhau, a chafodd y gwaith o atgyweirio'r Pentagon ei gwblhau o fewn y flwyddyn. Dechreuwyd ailadeiladu Canolfan Fasnach y Byd newydd yn Nhachwedd 2006 ac agorwyd yr adeilad ym mis Tachwedd 2014. Mae nifer o gofebion wedi eu hadeiladu yn Efrog Newydd, yn Virginia ac ym Mhennsylvania, i goffáu’r rhai a gollwyd yn yr ymosodiad.
Al-Qaeda
Mae modd olrhain gwreiddiau al-Qaeda i ymosodiad yr Undeb Sofietaidd ar Affganistan yn 1979. Teithiodd Osama bin Laden i Affganistan er mwyn helpu i drefnu’r mujahideen Arabaidd i wrthsefyll y Sofietiaid. O dan arweinyddiaeth Ayman al-Zawahiri, trowyd bin Laden yn fwy radicalaidd ac yn 1996, gorchmynnodd bin Laden ei fatwā cyntaf, gan alw ar filwyr America i adael Saudi Arabia.
Yn ei ail fatwā, a gyhoeddodd yn 1998, dywedodd bin Laden ei fod yn gwrthwynebu polisi tramor UDA tuag at Israel a phresenoldeb milwyr Americanaidd yn Saudi Arabia ar ôl Rhyfel y Gwlff. Defnyddiai bin Laden destunau Mwslimaidd i ysgogi Mwslemiaid i ymosod ar Americaniaid, sef cynnal jihad neu ryfel sanctaidd, nes bod eu cwynion yn cael eu hateb.
Osama bin Laden
bawd|[[Osama bin Laden yn 1997]] Bin Laden oedd prif gynllunydd yr ymosodiadau, er iddo wadu yn y lle cyntaf, ond yna cyfaddefodd yn ddiweddarach bod ganddo law yn yr ymosodiadau terfysgol. Dywedodd mewn cyfweliad â gorsaf ddarlledu Al Jazeera yn 2001 nad oedd cysylltiad rhyngddo â gweithredoedd terfysgol 9/11 ond dangosodd tystiolaeth fideo ddiweddarach fod ganddo wybodaeth am yr ymosodiadau. Ond yn fuan cyn etholiadau arlywyddol UDA yn 2004 cyfaddefodd, mewn datganiad wedi ei dapio, bod al-Qaeda wedi chwarae rôl yn yr ymosodiadau a’i fod ef yn bersonol wedi chwarae rôl uniongyrchol wrth roi cyfarwyddyd i'w ddilynwyr i ymosod ar Ganolfan Fasnach y Byd a’r Pentagon.
Er na wnaeth UDA erioed gyhuddo bin Laden o fod yn gyfrifol am ymosodiadau 9/11 roedd ar restr ‘Most Wanted’ yr FBI yn sgil y bomio terfysgol a ddigwyddodd yn Llysgenhadaeth UDA yn Dar es Salaam, Tansania ac yn Nairobi, Kenya. Bu’r awdurdodau yn chwilio am tua 10 mlynedd, nes i Arlywydd America, Barack Obama, gyhoeddi bod bin Laden wedi cael ei ladd gan luoedd arbennig America yn ei guddfan yn Abbottabad, Pacistan, ar 1 Mai 2011.
Khalid Sheikh Mohammed
Adroddwyd bod Khalid Sheikh Mohammed wedi cyfaddef yn Ebrill 2002 beth oedd ei ran yn yr ymosodiadau, ynghyd â Ramzi bin al-Shibh. Dywedwyd yn Adroddiad Comisiwn 9/11, a gyhoeddwyd yn 2004, bod atgasedd Mohammed tuag at UDA yn deillio o’i ‘wrthwynebiad treisgar i bolisi tramor UDA oedd yn ffafrio Israel’. Roedd Mohammed hefyd wedi bod yn gynghorwr ac wedi cyllido ymosodiad Bomio Canolfan Fasnach y Byd yn 1993 ac roedd yn ewythr i Ramzi Yousef, prif fomiwr yr ymosodiad hwnnw.
The Magic School Bus (teledu)
Cyfres deledu animeiddiedig sy'n seiliedig ar y llyfrau gan Joanna Cole yw The Magic School Bus ("Y Bws Ysgol Hudol") (1994 - 1997).
Ymosodiadau 11 Medi 2001
Cymhellion
Roedd cyhoeddiad bin Laden am ‘ryfel sanctaidd’ yn erbyn UDA a’r fatwā, a lofnodwyd gan bin Laden ac eraill yn 1998 yn galw am ladd Americaniaid, yn cael ei weld gan ymchwilwyr fel tystiolaeth o’r rhesymau pam lansiwyd yr ymosodiadau terfysgol. Yn ei ‘Lythyr i America’, yn Nhachwedd 2002, mae bin Laden yn amlinellu’n glir beth oedd rhesymau al-Qaeda am yr ymosodiadau:
Cynllunio
Pensaer yr ymosodiadau oedd Khalid Sheikh Mohammed, a gyflwynodd y trefniadau a’r cynlluniau ymosod i Osama bin Laden yn 1996 yn y lle cyntaf. Yn 1998, rhoddodd bin Laden sêl bendith i Mohammed fwrw ymlaen â threfnu’r ymosodiadau. Cynhaliwyd cyfres o gyfarfodydd yn gynnar yn 1999 rhwng Mohammed, bin Laden a dirprwy bin Laden, sef Mohammed Atef. Atef oedd yn darparu cymorth gweithredol, fel helpu i ddewis targedau’r ymosodiadau a helpu gyda threfniadau teithio'r herwgipwyr.bawd|Diagram yn dangos yr ymosodiad ar Ganolfan Fasnach y Byd Darparodd bin Laden arweinyddiaeth a chefnogaeth ariannol a chwaraeodd ran wrth ddewis yr unigolion a fyddai’n cyfrannu at yr ymosodiadau. Tua diwedd 1999, daeth grŵp o ddynion o gell Hamburg yn yr Almaen i Affganistan. Roedd y grŵp yn cynnwys Mohammed Atta, Marwan al-Shehhi, Ziad Jarrah a Ramzi bin al-Shibh. Dewisodd bin Laden y dynion hyn oherwydd eu bod yn addysgedig, yn medru siarad Saesneg ac wedi cael profiad o fyw yn y Gorllewin. Byddai recriwtiaid newydd yn cael eu hasesu’n rheolaidd am sgiliau arbennig a sylweddolwyd yn fuan bod Hani Hanjour yn dal trwydded peilot masnachol yn barod. Dywedodd Mohammed yn ddiweddarach ei fod wedi helpu’r herwgipwyr i ymdoddi i gymdeithas y Gorllewin drwy ddysgu iddynt sut i archebu bwyd mewn bwytai a gwisgo dillad Gorllewinol. Roedd al-Qaeda wedi defnyddio rhwydwaith byd-eang wrth drefnu’r ymosodiadau – o Faleisia yn Asia, i UDA, i Hamburg yn yr Almaen i gysylltiadau yn Dubai yn y Dwyrain Canol.
Cyrhaeddodd Hanjour San Diego ar 8 Rhagfyr 2000, gan ymuno â Nawaf al-Hazmi. Gadawodd y ddau yn fuan am Arizona, lle bu Hanjour ar gwrs gloywi fel peilot. Cyrhaeddodd Marwan al-Shehhi ddiwedd mis Mai 2000, tra cyrhaeddodd Atta a Jarrah ym Mehefin 2000. Gwrthodwyd cais bin al-Shibh am fisa i ddod i UDA sawl gwaith ac felly arhosodd yn Hamburg, yn cydlynu rhwng Atta a Mohammed. Cafodd aelodau cell Hamburg hyfforddiant peilotiaid yn Ne Fflorida gyda chwmni Huffman Aviation. Yng ngwanwyn 2001 dechreuodd yr ail reng o herwgipwyr gyrraedd UDA Llwyddodd rhai o’r herwgipwyr i gael pasport gan swyddogion llygredig o Saudi oedd â chysylltiadau teuluol gyda nhw neu dderbyn pasport ffug er mwyn cael mynediad i America.
Damcaniaeth rhai yw bod y dyddiad 9/11 wedi cael ei ddewis oherwydd ei debygrwydd i rif argyfwng UDA, sef 9-1-1. Er hynny, dywed Lawrence Wright bod yr herwgipwyr wedi dewis y dyddiad oherwydd pwysigrwydd hanesyddol 11 Medi 1683. Dyma’r dyddiad pan wnaeth Brenin Gwlad Pwyl gychwyn brwydr a wnaeth wrthdroi byddinoedd Mwslimaidd yr Ymerodraeth Otomanaidd rhag cipio Fienna, Awstria. Yng ngolwg bin Laden, dyma’r dyddiad pan wnaeth y Gorllewin ennill y llaw uchaf dros dros Islam, a thrwy gynnal yr ymosodiadau ar y dyddiad hwn, roedd yn gobeithio y medrai Islam wneud cam pwysig yn y rhyfel i ennill dylanwad a phŵer byd-eang.
Roedd yr NSA, y CIA a’r FBI yn ymwybodol ers diwedd 1999 bod trefniadau terfysgol yn cael eu cynllunio gan unigolion a oedd â chysylltiadau â mudiadau terfysgol.
Yr ymosodiadau
bawd|Y Pentagon wedi i'r awyren ffrwydro ar ôl gwrthdaro â'r adeilad. Am 8.45 y bore trawodd American Airlines Flight 11 a'r pum herwgipiwr ar yr awyren i mewn i ochr ogleddol Tŵr Gogledd Canolfan Fasnach y Byd (1WTC). Am 9.30 y bore trawodd pum herwgipiwr arall ar awyren United Airlines Flight 175 i mewn i ochr ddeheuol Tŵr y De (2WTC).
Crec gyddfddu
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Crec gyddfddu (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: creciau gyddfddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Saxicola bifasciata; yr enw Saesneg arno yw Buff-streaked chat. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Ymosodiadau 11 Medi 2001
Yr ymosodiadau
Cwympodd tri adeilad yng Nghanolfan Fasnach y Byd. Dymchwelodd Tŵr y De am 9.59 y bore wedi iddo losgi am 56 munud gan dân a achoswyd gan awyren United Airlines Flight 175 a’r ffrwydrad oherwydd tanwydd yr awyren. Dymchwelodd Tŵr y Gogledd am 10.28 y bore wedi iddo fod ar dân am 102 munud. bawd|Mwg Canolfan Fasnach y Byd Am 9.42 y bore cyhoeddodd FAA (Federal Aviation Administration) na fyddai awyrennau mewnol, sifilaidd yn hedfan oddi mewn i ofod awyr UDA, a gorchmynnwyd awyrennau a oedd yn hedfan yn barod i lanio yn syth. Trowyd neu ail-gyfeiriwyd pob awyren dramor sifiliaidd i feysydd awyr yng Nghanada neu Fecsico, a gwaharddwyd hwy rhag glanio ar dir UDA am dri diwrnod. Mewn cyfweliad yn Ebrill 2002, dywedodd Khalid Sheikh Mohammed a Ramzi bin-al Shibh mai targed Awyren 93 oedd y Capitol ac nid y Tŷ Gwyn. Roedd y terfysgwyr ar un adeg wedi ystyried targedu adeiladau lle cedwid arfau niwclear.
Crec gyddfddu
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. bifasciata, sef enw'r rhywogaeth.
Edonis
Genws o weision neidr ydy Edonis yn nheulu'r Picellwyr (Lladin: Libellulidae). Mae'r genws yma'n cynnwys sawl rhywogaeth o weision neidr.
Ymosodiadau 11 Medi 2001
Yr ymosodiadau
Lladdwyd 2,996 o bobl (gan gynnwys 19 o’r herwgipwyr) ac anafwyd mwy na 6,000. Roedd cyfanswm y marwolaethau yn cynnwys 265 ar y pedair awyren (ni oroesodd yr un o'r teithwyr ar yr awyrennau), 2,606 yn adeilad Canolfan Fasnach y Byd a’r ardal gyfagos, a 125 yn y Pentagon. Roedd y rhai a fu farw yn sifiliaid, ynghyd â 343 o ymladdwyr tân, 72 o blismyn, 55 personél milwrol a’r 19 herwgipiwr. Collodd mwy na 90 o wledydd ddinasyddion yn yr ymosodiadau. Collodd 67 o Brydeinwyr eu bywydau yn yr ymosodiadau. Lladdwyd 500 yn rhagor o bobl yn ymosodiadau 9/11 na’r nifer a laddwyd yn ymosodiad Pearl Harbor adeg yr Ail Ryfel Byd ar 7 Rhagfyr 1941. Ymosodiadau 9/11 oedd yr ymosodiadau terfysgol mwyaf angheuol yn hanes y byd.