cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ardor
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain
Ffilm gan Jean-Pierre Jeunet sy'n serennu Audrey Tautou a Mathieu Kassovitz ydy Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain (Tynghedfen Anhygoel Amélie Poulain) (hefyd Amélie) (2001).
Plot
Mae Amélie yn chwilio am gariad, ac efallai am ystyr bywyd yn gyffredinol. Fe'i gwelir yn tyfu mewn teulu sy'n un gwreiddiol os nad ychydig yn anhrefnus. Mae hi’n awr yn weinyddes yng nghanol Paris yng nghaffi Les Deux Moulins, ac yn ymddwyn yn chwilfrydig gyda’i chymdogion a’i chwsmeriaid, yn ogystal ag â chasglwr delweddau-Photomaton dirgel, ac ag un o wrthrychau mwy dirgel ei luniau. Bob yn dipyn, mae Amélie yn sylweddoli bod ei ffordd at hapusrwydd (a chyda hiwmor mwy cynnil eto) yn gofyn iddi gymryd yr awenau ac estyn at eraill.
GMEB1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn GMEB1 yw GMEB1 a elwir hefyd yn Glucocorticoid modulatory element binding protein 1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 1, band 1p35.3.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn GMEB1.
Carnedd gron Foel y Geifr
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: ME245.
Kirknewton
Pentref yn awdurdod unedol Gorllewin Lothian, yr Alban, yw Kirknewton (Gaeleg yr Alban: Eaglais a' Bhaile Ùir).
Yes, God, Yes
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Karen Maine yw Yes, God, Yes a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Donna Lynne Champlin, Timothy Simons, Alisha Boe, Natalia Dyer a Francesca Reale. Mae'r ffilm Yes, God, Yes yn 78 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Yes, God, Yes, sef ffilm gan y cyfarwyddwr fer Karen Maine a gyhoeddwyd yn 2017.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Karen Maine nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Môr Ionia
Saif y môr rhwng rhan de-ddwyreiniol yr Eidal ac arfordir gorllewinol Gwlad Groeg, gydag Albania yn ffinio arno yn y gogledd-ddwyrain.
Mae'n cynnwys yr Ynysoedd Ionaidd.
Ghosts On The Loose
Ffilm comedi arswyd gan y cyfarwyddwr William Beaudine yw Ghosts On The Loose a gyhoeddwyd yn 1943. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Dosbarthwyd y ffilm gan Monogram Pictures.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bela Lugosi, Ava Gardner, Leo Gorcey, Jack Mulhall, Huntz Hall a Wheeler Vivian Oakman. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1943. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Life and Death of Colonel Blimp sef bywgraffiad o ffilm am y milwr ffuglenol General Clive Wynne-Candy, gan y cyfarwyddwyr ffilm Michael Powell ac Emeric Pressburger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Mack Stengler oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Beaudine ar 15 Ionawr 1892 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Canoga Park ar 3 Medi 1947.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Beaudine nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Der Olympische Sommer
Ffilm ddrama a seiliwyd ar lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr Gordian Maugg yw Der Olympische Sommer a gyhoeddwyd yn 1993. Fe'i cynhyrchwyd gan Gordian Maugg yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Gordian Maugg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Verena Plangger.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1993. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Jurassic Park a gyfarwyddwyd gan Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Andreas Giesecke oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gordian Maugg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kira Arkadjevna Sobolevskaja
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Lestinogomphus
Genws o weision neidr ydy Lestinogomphus yn nheulu'r Gweision neidr tindrom (Lladin: Gomphidae). Mae'n cynnwys sawl rhywogaeth o weision neidr.
Rachel Dieraert
Arlunydd benywaidd o'r Iseldiroedd yw Rachel Dieraert (1974).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd ym Mrenhiniaeth yr Iseldiroedd.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Finkley
Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Finkley. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Smannell yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Test Valley.
Bryn-y-Castell
250px|bawd|Bryn y Castell 250px|bawd|Muriau Bryn y Castell Mae Bryn-y-Castell yn fryngaer Geltaidd sy'n perthyn i Oes yr Haearn, ac sydd wedi'i lleoli ger Ffestiniog, Gwynedd, Cymru; cyfeirnod OS: SH728429.
Cefndir
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: ME104. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Gentle Annie
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Andrew Marton yw Gentle Annie a gyhoeddwyd yn 1944. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Lawrence Hazard a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan David Snell.
Bryn-y-Castell
Cefndir
Lloches i gartrefi a gwersyllfeydd milwrol oedd eu pwrpas felly, cyn y goresgyniad Rhufeinig; a chafodd cryn lawer ohonynh nhw eu hatgyfnerthu a'u defnyddio, yng nghyfnod y Rhufeiniaid; er enghraifft Dinorben yng ngogledd Cymru. Oes aur bryngaerau gwledydd Prydain oedd rhwng 200 CC ac OC 43.
Gentle Annie
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Donna Reed, Harry Morgan, Marjorie Main, Barton MacLane, James Craig a Paul Langton. Mae'r ffilm Gentle Annie yn 80 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1944. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Double Indemnity ffilm noir ac addasiad o lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr ffilm Billy Wilder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrew Marton ar 26 Ionawr 1904 yn Budapest a bu farw yn Santa Monica ar 1 Ionawr 2003.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Finkley Down
Pentrefan yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Finkley Down.
Gentle Annie
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrew Marton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bwrdeistref Havant
Mae gan yr ardal arwynebedd o 55.4 km², gyda 125,813 o boblogaeth yn ôl amcangyfrif cyfrifiad 2018. Mae'n ffinio ar Ddinas Portsmouth i'r de-orllewin, Dinas Caerwynt i'r gogledd-orllewin, Ardal Dwyrain Hampshire i'r gogledd, Gorllewin Sussex i'r dwyrain, a'r Solent i'r de.
bawd|dim|Bwrdeistref Havant yn Hampshire
Ffurfiwyd yr ardal dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, ar 1 Ebrill 1974.
Disgyniad Ming
Ffilm ddrama Hochchinesisch o Gweriniaeth Pobl Tsieina yw Disgyniad Ming. Fe'i cynhyrchwyd yn Tsieina.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Carnedd gron Carnedd Dafydd
Carnedd gron sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron Carnedd Dafydd, ar gopa Carnedd Dafydd yng nghymuned Llanllechid, Gwynedd;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol i garnedd.
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CN367.
Lindenia
Genws o weision neidr ydy Lindenia yn nheulu'r Gweision neidr tindrom (Lladin: Gomphidae). Mae'n cynnwys sawl rhywogaeth o weision neidr.
Dawnsiwr eurbig
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. aurantiirostris, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r dawnsiwr eurbig yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Dreaming Out Loud
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Harold Young yw Dreaming Out Loud a gyhoeddwyd yn 1940. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Arkansas. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Robert Hardy Andrews a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Lucien Moraweck.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Clara Blandick, Frances Langford, Phil Harris, Bobs Watson, Frank Craven, Irving Bacon a Chester Lauck. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1940. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Abe Lincoln in Illinois sef ffilm Americanaidd am fywyd a gwaith Abraham Lincoln, gan John Cromwell. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Philip Tannura oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Otto Ludwig sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harold Young ar 13 Tachwedd 1897 yn Portland a bu farw yn Beverly Hills ar 4 Gorffennaf 2016.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harold Young nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Linlithgow
Tref yn awdurdod unedol Gorllewin Lothian, yr Alban, yw Linlithgow (Gaeleg yr Alban: Gleann Iucha; Sgoteg: Lithcae).
Y ddinas agosaf ydy Stirling sy'n 27 km i ffwrdd.
Yn 2001 roedd y boblogaeth yn 13,370 gyda 83.79% o’r rheiny wedi’u geni yn yr Alban a 11.43% wedi’u geni yn Lloegr.
Gwaith
Yn 2001 roedd 6,886 mewn gwaith. Ymhlith y prif waith yn y dref roedd:
A Woman's Vengeance
Ffilm ddrama sy'n llawn dirgelwch gan y cyfarwyddwr Zoltan Korda yw A Woman's Vengeance a gyhoeddwyd yn 1948. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Lloegr. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Aldous Huxley a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Miklós Rózsa.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Charles Boyer. Mae'r ffilm A Woman's Vengeance yn 96 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1948. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Treasure of the Sierra Madre sy’n ffilm antur (cowboi i ryw raddau), gan John Huston. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Russell Metty oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Zoltan Korda ar 3 Mehefin 1895 yn Túrkeve a bu farw yn Hollywood ar 4 Mawrth 1994. Mae ganddo o leiaf 3 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Zoltan Korda nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Meirionnydd (cantref)
Cantref yn ne teyrnas Gwynedd oedd Meirionnydd. Roedd yn gorwedd rhwng Afon Mawddach yn y gogledd ac Afon Dyfi yn y de ar lan Bae Ceredigion. O'r de i'r gogledd ymestynnai o Aberdyfi i fryniau'r Rhobell Fawr (i'r gogledd o dref Dolgellau heddiw. Ffiniai â chantrefi Ardudwy a Phenllyn i'r gogledd, cwmwd Mawddwy a chantref Cyfeiliog yn nheyrnas Powys i'r dwyrain a Genau'r Glyn, Ceredigion dros aber Afon Dyfi i'r de.
Fe'i rhennid yn ddau gwmwd: Tal-y-bont yn y gogledd ac Ystumanner yn y de. Cantref mynyddig ydoedd, gyda dyffrynnoedd hir yn rhedeg ar o'r de-orllewin i'r gogledd-ddwyrain a chymoedd anghysbell.
300px|bawd|dim|Dynodai [[Afon Mawddach y ffin rhwng cantref Meirionnydd ac Ardudwy]]
Hanes
Yn ôl traddodiad enwyd y cantref ar ôl Meirion ap Tybion, ŵyr Cunedda. Cofnodir yr enw Cantref Orddwy fel enw ar yr ardal hefyd (o enw'r llwyth Celtaidd yr Ordoficiaid efallai). Roedd yn deyrnas annibynnol i bob pwrpas hyd at y nawfed ganrif pan roedd ym meddiant pennaeth o'r enw Cynan ap Brochwel yn 870. Daeth yn rhan o Wynedd ym 1063 ar farwolaeth Gruffudd ap Llywelyn, brenin Cymru. Bu ym meddiant teyrnas Powys wedyn tan 1123. O 1147 ymlaen roedd yn cael ei thrin fel math o atodiad i dir Gwynedd gan Cynan ab Owain Gwynedd a'i ddisgynyddion. Ar ddechrau'r 13g roedd yn cael ei reoli gan Gruffudd ap Llywelyn Fawr ar ran ei dad. Codwyd Castell y Bere gan Llywelyn Fawr yn Ystumanner, wrth droed Cader Idris, ym 1221, a daeth y cantref yn rhan o bura Wynedd eto. Wnaeth arglwydd Meirionnydd, Llywelyn ap Maredudd, fwynhau cyfnod byr o led-annibyniaeth yn ystod teyrnasiad Dafydd ap Llywelyn yng Ngwynedd, ond daeth ef o dan reolaeth Llywelyn Ein Llyw Olaf ym 1256. Yn 1284, o ganlyniad i Statud Rhuddlan, cafodd y cantref ei uno â Phenllyn, Ardudwy ac Edeirnion i ffurfio'r sir newydd Sir Feirionnydd.
Roedd Meirionnydd yn nodedig yn ystod yr oesoedd canol diweddar fel lleoliad di-gyfraith - digwyddodd y gwrthryfel olaf yn hanes Cymru yno yn 1498, pan gafodd Castell Harlech ei gipio am y tro olaf gan lu o Gymry.
Newburyport, Massachusetts
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Newburyport, gan gynnwys:
POLD3
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn POLD3 yw POLD3 a elwir hefyd yn DNA polymerase delta 3, accessory subunit (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 11, band 11q13.4.
Apalis penfrown
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Apalis penfrown (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: apalisiaid penfrown) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Apalis alticola; yr enw Saesneg arno yw Brown-headed apalis. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. alticola, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Teulu
Mae'r apalis penfrown yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Florence, Arizona
Tref yn, yn nhalaith Arizona, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Florence, gan gynnwys:
Llanyblodwel
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Amwythig, Gorllewin Canolbarth Lloegr, yw Llanyblodwel. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Amwythig.
Fe'i lleolir tua milltir yn unig o'r ffin rhwng Swydd Amwythig a Powys, 6 milltir i'r de-ddwyrain o Groesoswallt. Mae ei leoliad a'i enw Cymraeg yn dangos y bu ar un adeg yn rhan o Bowys. Arosodd yn rhan o Gymru tan gyfnod y "Deddfau Uno" pan roddwyd Arglwyddiaeth Croesoswallt i Swydd Amwythig.
Llifa Afon Tanad o gyfeiriad Llangedwyn ym Mhowys i mewn i Loegr a heibio Llanyblodwel, lle mae'n troi tua'r de ac yn dychwelyd y Gymru i ymuno ag Afon Efyrnwy.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan blwyf sifil Llanyblodwel boblogaeth o 767. Yn ogystal â phentref Llanyblodwel ei hun, mae'r plwyf yn cynnwys pentref Porth-y-waen.
Bethan Rhys Roberts
Newyddiadurwraig a chyflwynydd yw Bethan Rhys Roberts.
Bywyd cynnar
Cafodd ei geni ym Mangor.
Fe astudiodd Ffrangeg ac Eidaleg yn y brifysgol ac fe aeth ymlaen i astudio newyddiaduraeth print ac Ewropeaidd yng Nghaerdydd a Paris.
Gyrfa
Fe ymunodd a'r BBC yn 1992, gan ohebu yn bennaf ar storïau tramor o'r dwyrain canol, Iwgoslafia a Swdan. Yn 1997 fe ddaeth hi'n ohebydd gwleidyddol i BBC Cymru a rhwng 2000 a 2006 roedd hi'n cyflwyno rhaglenni newyddion a gwleidyddol ar y BBC World Service a World TV.
Fe symudodd hi a'i theulu yn ôl i Gaerdydd yn 2006 pan ddechreuodd gyflwyno Good Morning Wales ar Radio Wales.
Roedd hi'n cyd-gyflwyno'r rhaglen wleidyddol wythnosol CF99 gyda Vaughan Roderick. Ers 2013 hi yw prif gyflwynydd rhaglen Newyddion ac Y Sgwrs - y rhaglen a ddisodlodd CF99.
Artist
Ffilm arswyd yw Artist a gyhoeddwyd yn 2000. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
This Woman
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Phil Rosen yw This Woman a gyhoeddwyd yn 1924. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Louis D. Lighton.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1924. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Nibelungen sef ffilm ffantasi Almaenig mewn dwy ran, gan Fritz Lang. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Phil Rosen ar 8 Mai 1888 ym Malbork a bu farw yn Hollywood ar 7 Mai 1958.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Phil Rosen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cemeg
Mae cemeg yn gorgyffwrdd â ffiseg, gan drin ynni a sut mae o'n adweithio gyda mater. Mae hefyd yn gorgyffwrdd cryn dipyn gyda bioleg, yn arbennig trwy'r disgyblaethau cysylltiedig o fiocemeg a bioleg foleciwlaidd.
Mae'n bosib gweld trefn yr elfennau yn y Tabl Cyfnodol sy'n dangos y nifer o brotonau sydd gan bob un a beth yw pwysau atomau'r elfen honno gan ddefnyddio Rhif Avogadro. Mae'n bosib gweld erthyglau sydd yn ymdrin â chemeg trwy edrych yn y categori cemeg.
Yng Nghymru, mae'n orfodol i fyfyrwyr ysgol astudio cemeg hyd at lefel TGAU (16 oed).
Bryngaer Nantlle
Mae Bryngaer Nantlle yn fryngaer Geltaidd sy'n perthyn i Oes yr Haearn, ac sydd wedi'i lleoli ger Llanllyfni, Gwynedd, Cymru; cyfeirnod OS: SH525535.
Monticello, Utah
Dinas yn, yn nhalaith Utah, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Monticello, gan gynnwys:
Bryngaer Nantlle
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CN178. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Lloches i gartrefi a gwersyllfeydd milwrol oedd eu pwrpas felly, cyn y goresgyniad Rhufeinig; a chafodd cryn lawer ohonynh nhw eu hatgyfnerthu a'u defnyddio, yng nghyfnod y Rhufeiniaid; er enghraifft Dinorben yng ngogledd Cymru. Oes aur bryngaerau gwledydd Prydain oedd rhwng 200 CC ac OC 43.
Gelatin
bawd|Dalennau gelatin Sylwedd a ddaw o brotin anifeiliaid yw gelatin, jelatîn neu gludai. Defnyddir yn y gegin ac mewn diwydiant i ffurfio geliau. Ceir gelatin drwy wresogi colagen, a ddaw o groen, meinwe gyswllt mewn cig, ac esgyrn yn enwedig o anifeiliaid ifainc. Fe'i echdynnir gan ddefnyddio dŵr poeth ac asidau neu alcalïau. Mae'n dryloyw a bron yn ddi-liw, ac fe'i werthir ar ffurf sych fel powdwr neu ddalennau tenau. Bwyd protein pur sy'n hawdd ei dreulio yw gelatin, ac o ran ei faeth mae'n brotin anghyflawn, yn brin o rai asidau amino.
Mae gronynnau gelatin yn hydroffilig a chanddynt strwythur hir, edafaidd, ac mae'r priodweddau arbennig hyn yn ei alluogi i drawsnewid cyfaint mawr o hylif yn sylwedd lled-solet neu gel. Os ychwanegir hylif i gelatin, bydd y gelatin yn chwyddo wrth amsugno'r dŵr. Os gwresogir y cymysgedd, mae'r gronynnau chwyddedig yn toddi wrth i'r hylif ymdoddi a cheir cymysgedd a elwir yn "sol" (system goloidaidd hylifol). Mae'r sol yn cynnwys digon o egni i'r gronynnau symud yn rhydd. Wrth oeri, mae'r gronynnau'n colli egni ac yn ffurfio rhwyll sy'n dal yr hylif yn gemegol drwy fondiau ar eu harwyneb ac yn ffisegol drwy'r rhwydwaith tri dimensiwn. Hon yw'r ffurf ludiog a solet a elwir yn gel. Mae'n bosib gwrthwneud y cyflwr gel yn sol ar dymheredd uchel, a gellir newid y sol yn ôl yn gel drwy ei oeri. Mae'r amser a gymerir i'r gelatin geulo, ac ansawdd y cynnyrch gorffenedig, yn dibynnu ar grynodiad y protein a chynhwysion eraill megis siwgr, ac ar y tymheredd.
Coginiaeth
Yn y gegin, cymysgir gelatin gydag hylifau a chyflasynnau i geulo asbig a therinau ar gyfer prydau sawrus, neu i wneud pwdinau a melysfwydydd megis jeli, panna cotta, melysion jeli, a theisen gaws. Mae masnachwyr yn ei ddefnyddio fel emylsydd ac i sefydlogi hufen iâ, malws melys, a chymysgeddau o olew a brasterau gyda dŵr. Os caiff cymysgedd o gelatin a dŵr ei chwipio tra'n ludiog ond cyn iddo geulo, bydd y gelatin yn ddigon ystwyth i ddal swigoed aer gan greu ewyn neu sbwng, er enghraifft mousse. Gellir oeri'r cymysgedd hwn i greu hufen iâ, a chreir ansawdd lefn wrth i'r gelatin atal ffurfiad crisialau mawr o rew.
Ni ddylir cymysgu gelatin gyda phinafal ffres, gan fod y ffrwyth hon yn cynnwys ensym sy'n atal y gelatin rhag ceulo; gellir defnyddio pinafal tun. Gan nad yw gelatin yn addas ar gyfer llysieuwyr, gellir defnyddio agar-agar neu wymon bwyta (mos Iwerddon) yn lle. Sylwer bod nifer o jelïau ffrwyth yn defnyddio'r sylwedd naturiol pectin ac nid gelatin i geulo.
Fferylliaeth
bawd|150px|Pils a wneir o gelatin. Defnyddir gelatin yn y diwydiant fferyllol i gynhyrchu pils a thabledi meddyginiaethol, colur, elïoedd, losin peswch, a chynnyrch plasma.
Macrogomphus
Genws o weision neidr ydy Macrogomphus yn nheulu'r Gweision neidr tindrom (Lladin: Gomphidae). Mae'n cynnwys sawl rhywogaeth o weision neidr gan gynnwys:
Danny DeVito
Actor, cyfarwyddwr a chynhyrchydd Americanaidd ydy Daniel Michael "Danny" DeVito, Jr. (ganed 17 Tachwedd 1944). Daeth i amlygrwydd am y tro cyntaf am ei bortread o Louie De Palma ar Taxi (1978–1983). Ynghyd a'i wraig Rhea Perlman, sefydlodd Jersey Films, cwmni cynhyrchu sy'n enwog am gynhyrchu ffilmiau fel Pulp Fiction, Garden State, a Freedom Writers, a Jersey Television, sydd fwyaf enwog am gynhyrchu cyfres deledu Comedy Central Reno 911!. Ar hyn o bryd, mae'n serennu fel Frank Reynolds yn It's Always Sunny in Philadelphia.
Firgo
Pentrefan yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Firgo. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Basingstoke a Deane.
Pen y Dinas
Ceir sawl bryngaer o'r enw Pen y Dinas:
Rhodri Llywelyn
Bu'n ohebydd chwaraeon i Newyddion ar S4C ac erbyn hyn mae'n un o brif gyflwynwyr y rhaglen.
Mae'n cyflwyno rhifyn dydd Sadwrn o'r Post Cyntaf ar Radio Cymru gyda Gwenllian Grigg.
Livingston, yr Alban
Tref yng Ngorllewin Lothian, yr Alban, yw Livingston (Gaeleg: Baile Dhunlèibhe; Sgoteg: Leivinstoun).
Yn 2001 roedd y boblogaeth yn 50,826 gyda 86.99% o’r rheiny wedi’u geni yn yr Alban a 8.21% wedi’u geni yn Lloegr.
Carnedd gron Carnedd Llywelyn
Carnedd gron sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron Carnedd Llywelyn, ar gopa Carnedd Llywelyn yng nghymuned Llanllechid, Gwynedd;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol i garnedd.
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CN371.
4 Chwefror
4 Chwefror yw'r pymthegfed dydd ar hugain (35ain) o’r flwyddyn yng Nghalendr Gregori. Erys 330 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn (331 mewn blwyddyn naid).
Genedigaethau
bawd|130px|dde|[[Constance Markievicz]] bawd|130px|dde|[[Rosa Parks]] bawd|130px|dde|[[Conrad Bain]]
Marwolaethau
bawd|130px|dde|Cerflun o [[Septimius Severus]] bawd|130px|dde|[[Satyendra Nath Bose]]
Birds Do It
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Andrew Marton yw Birds Do It a gyhoeddwyd yn 1966. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Florida ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Doris Dowling, Arthur O'Connell, Tab Hunter, Soupy Sales, Edward Andrews a Beverly Adams.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1966. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Good, the Bad and the Ugly sef ffilm gomedi gowboi gan Sergio Leone. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrew Marton ar 26 Ionawr 1904 yn Budapest a bu farw yn Santa Monica ar 1 Ionawr 2003.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrew Marton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Penn of Pennsylvania
Ffilm ddrama am berson nodedig gan y cyfarwyddwr Lance Comfort yw Penn of Pennsylvania a gyhoeddwyd yn 1941. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Llundain a Pennsylvania. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Anatole de Grunwald a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan William Alwyn. Dosbarthwyd y ffilm gan British National Films Company.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Deborah Kerr, John Stuart, David Farrar, Percy Marmont, Max Adrian a Clifford Evans. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1941. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Ball of Fire sef ffilm gomedi Americanaidd sy’n parodio’r chwedl Eira Wen a’r Saith Corach, gan y cyfarwyddwr Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Sidney Cole sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lance Comfort ar 11 Awst 1908 yn Harrow a bu farw yn Worthing ar 6 Mawrth 1973.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lance Comfort nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Porth-y-waen
Pentref yn sir seremonïol Swydd Amwythig, Gorllewin Canolbarth Lloegr, yw Porth-y-waen. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Llanyblodwel yn awdurdod unedol Swydd Amwythig.
Fe'i lleolir ar yr A495 tua dwy filltir yn unig o'r ffin rhwng Swydd Amwythig a Powys, 5 milltir i'r de-ddwyrain o Groesoswallt. Mae ei leoliad a'i enw Cymraeg yn dangos y bu ar un adeg yn rhan o Bowys. Arosodd yn rhan o Gymru tan gyfnod y "Deddfau Uno" pan roddwyd Arglwyddiaeth Croesoswallt i Swydd Amwythig.
Rheilffordd Calon Cymru
bawd|250px|Pont dros [[Afon Tywi ger Llanymddyfri]] Cysyllta Rheilffordd (neu Linell) Calon Cymru dref Llanelli yn ne-orllewin Cymru i Craven Arms yn Lloegr. Adnabyddir y linell am ei golygfeydd hynod.
Rhed gwasanaethau uniongyrchol ar hyd y rheilffordd hon o Abertawe i'r Amwythig ac i'r gwrthwyneb. Mae trenau'n rhedeg arni bob dydd, trenau sy'n aros mewn sawl tref a phentref ar y daith. Weithiau mae'n rhaid gofyn i'r tocynnwr i'r trên aros mewn rhai o'r llefydd lleiaf.
Tiina Mielonen
Arlunydd benywaidd o'r Ffindir yw Tiina Mielonen (1974).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn y Ffindir.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Longridge, yr Alban
Pentref yn awdurdod unedol Gorllewin Lothian, yr Alban, ydy Longridge.
Fisher's Pond
Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Fisher's Pond. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Colden Common yn ardal an-fetropolitan Dinas Caerwynt.
Mechain
200px|bawd|Lleoliad Mechain ar fap braslun o brif israniadau Powys
Longridge, yr Alban
Yn 2001 roedd y boblogaeth yn 650 gyda 92.77% o’r rheiny wedi’u geni yn yr Alban a 4.31% wedi’u geni yn Lloegr.
Mechain
Cantref yn nheyrnas Powys oedd Mechain. Roedd yn un o gantrefi mwyaf deniadol y deyrnas honno ac ymhlith ei ffrwythlonaf. Gorweddai bron iawn yng nghanol yr hen Bowys. Ffiniai â chantref Caereinion i'r de, dau gwmwd Mochnant i'r gogledd, ac rhan o gantref Deuparth, cwmwd Deuddwr ac Ystrad Marchell i'r dwyrain.
Quitéria Jesus Gonçalves Pinto da Silva
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Longridge, yr Alban
Gwaith
Yn 2001 roedd 290 mewn gwaith. Ymhlith y prif waith yn y gymuned roedd:
Mechain
Rhennid y cantref yn ddau gwmwd a elwid yn Fechain Uwch Coed a Mechain Is Coed am fod coedwig anferth yng nghanol Mechain. Safai llys y cantref ar lan Afon Cain fymryn i'r dwyrain o Lanfyllin ar safle a elwir Tomen Gastell heddiw, o fewn ychydig o filltiroedd o ganolfan eglwysig Llanfechain a'i heglwys gysegredig i Sant Garmon. Y brif ganolfan eglwysig fodd bynnag oedd Meifod, a sefydlwyd gan Tysilio Sant, fab Brochwel Ysgithrog, brenin Powys ar ddiwedd y 6g. Yno ceid clas gydag awdurdod dros sawl egwlys lai, gan gynnwys Llanfair Caereinion. Yno ym Meifod y cleddid tywysogion Powys tan y 12g a dyfodiad yr abatai Sistersaidd.
Moho
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Moho (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: mohoaid) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Hypergerus atriceps; yr enw Saesneg arno yw Oriole warbler. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Mechain
Ar ôl i deyrnas Powys ymrannu daeth Mechain yn rhan o dreftadaeth Owain ap Madog fel un o gantrefi Powys Fadog. Yn y 14g bu ymrafael rhwng yr arglwydd Normanaidd John Charlton a Gruffydd de la Pole, un o ddisgynyddion Owain Cyfeiliog, am feddiant Mechain.
Moho
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn H. atriceps, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Mechain
Cysylltir y brydyddes ganoloesol Gwerful Mechain â'r cantref, fel mae ei henw barddol yn awgrymu.
Moho
Teulu
Mae'r moho yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Rhestr codau Ffederasiwn Gemau'r Gymanwlad
Mae nifer o'r byrfoddau hyn yn wahanol i'r byrfoddau a ddefnyddir gan y safon ISO 3166-1 alpha-3. Ceir byrfoddau hefyd gan nifer o gyrff chwaraeon, megis Pwyllgor Olympaidd Cenedlaethol (POC) a FIFA, sy'n debyg.
Malgassogomphus
Genws o weision neidr ydy Malgassogomphus yn nheulu'r Gweision neidr tindrom (Lladin: Gomphidae). Mae'n cynnwys sawl rhywogaeth o weision neidr.
Black Elk
Roedd Black Elk (Hehaka Sapa) (c. Rhagfyr 1863 – 17 Awst neu 19 Awst 1950) yn Wichasha Wakan (Medicine Man neu Dyn Sanctaidd) enwog o Oglaliad Lakota (Sioux). Roedd yn gefnder i Crazy Horse.
Ei hanes
Bu'n dyst i sawl digwyddiad pwysig yn hanes rhyfeloedd yr Unol Daleithiau yn erbyn brodorion Americanaidd Canolbarth Gorllewin America. Cymerodd Black Elk ran, yn llanc tua deuddeg oed, ym Mrwydr Little Big Horn, 1876, a chafodd ei anafu yng nghyflafan Wounded Knee yn 1890.
Yn 1887, teithiodd Black Elk i Brydain gyda Sioe Gorllewin Gwyllt Buffalo Bill, profiad annymunol a ddisgrifir ganddo yn y llyfr Black Elk Speaks.
Priododd Black Elk ei wraig gyntaf, Katie War Bonnett, yn 1892. Trôdd ei wraig at Gatholigiaeth, a bedyddwyd eu tri phlentyn yn Gatholigion. Ar ôl marwolaeth Katie yn 1903, cafodd Black Elk ei fedyddio hefyd, gan gymryd yr enw Nicholas Black Elk a gwasanaethu fel categydd. Ond parhaodd i wasanaethu fel arweinydd ysbrydol i'w bobl yn y dull brodorol, am na welai unrhyw wrthdaro rhwng dysgeidiaeth y grefydd Wakan Tanka frodorol, ac athrawiaeth Cristnogaeth. Yn 1905 priododd am yr eil dro, ag Anna Brings White, gwraig weddw gyda dwy ferch. Cawsant dri o blant ychwanegol, a bu farw Anna yn 1941.
Tua diwedd ei oes datgelodd Black Elk hanes ei fywyd, ynghyd â manylion rhai defodau Sioux sanctaidd, i John Neihardt a Joseph Epes Brown i'w cyhoeddi; y canlyniad oedd y gyfrol Black Elk Speaks, a ystyrir yn glasur Americanaidd.
NFAT5
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn NFAT5 yw NFAT5 a elwir hefyd yn Nuclear factor of-activated T-cells 5 a Nuclear factor of activated T-cells 5 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 16, band 16q22.1.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn NFAT5.
Blodeuo
Ffilm ddrama a ffilm ramantus yw Blodeuo a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hans Warns – Mein 20. Jahrhundert
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Gordian Maugg yw 'Hans Warns – Mein 20. Jahrhundert' a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Gordian Maugg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Matrix sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Andreas Giesecke oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Monika Schindler sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gordian Maugg ar 23 Mai 1966 yn Heidelberg. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 33 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gordian Maugg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Carnedd gron mynydd Carnedd Fach
Carnedd gron (Saesneg: round cairn) sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron mynydd Carnedd Fach, yng nghymuned Llanllechid, Gwynedd;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol i garnedd.
Rhinog Fach
Mae Rhinog Fach yn fynydd yn y Rhinogydd yng Ngwynedd. Saif fymryn i'r de o Rhinog Fawr ac i'r gogledd o Y Llethr. Fel y rhan fwyaf o'r Rhinogydd, ceir creigiau wedi eu gorchuddio gan rug, sy'n gwneud ei ddringo yn waith caled. Wrth droed Rhinog Fach mae Llyn Hywel. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 565metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Carnedd gron mynydd Carnedd Fach
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CN366.
Rhinog Fach
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Is-Farilyn, Hewitt, Nuttall a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 712 metr (2336 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 28 Hydref 2001.
Dringo
I ddringo'r mynydd rhaid anelu am Fwlch Drws Ardudwy, rhwng Rhinog Fach a Rhinog Fawr. Y ffordd hawddaf o'i gyrraedd yw trwy Gwm Nantcol, yn cychwyn o Lanbedr. Gellir parcio ger ffermdy Maesygarnedd, hen gartref John Jones, Maesygarnedd. Gellir hefyd ddilyn llwybr heibio Llyn Hywel ac i ben y bwlch rhwng Rhinog Fach ac Y Llethr. Mae modd hefyd ei ddringo o'r dwyrain, gan gychwyn ychydig i'r de o bentref Trawsfynydd ac anelu am Fwlch Drws Ardudwy o'r cyfeiriad yma, ond mae'n daith llawer hirach.
Tour de France
Ynghyd â'r Giro d'Italia (Taith yr Eidal) a Vuelta a España (Taith Sbaen), y Tour de France ydy un o dair brif ras cam, a'r hwyaf yng nghalendr yr Union Cycliste Internationale (UCI). Tra bod y ddwy ras arall yn weddol gyfarwydd yn Ewrop, maent yn gymharol ddi-sôn y tu allan i'r cyfandir, adnabyddir Pencampwriaethau Byd yr UCI i ddilynwyr seiclo. Mewn cyferbyniad, mae'r Tour de France wedi bod yn enw mawr ar yr aelwyd ar draws y byd, hyd yn oed i'r rhai sydd ddim fel arfer â diddordeb mewn seiclo.
Fel yn y rhan fwyaf o rasys seiclo, mae cystadleuwyr yn y Tour de France yn cymryd rhan fel aelod o dîm. Mae rhwng 20 a 22 o dimau a 9 reidiwr ym mhob un. Yn draddodiadol, ar wahoddiad yn unig y caiff y timau gystadlu, a gwahoddir timau proffesiynol gorau'r byd. Adnabyddir pob tîm gan enw ei gefnogwr ariannol, ac mae gan y beicwyr git nodedig. Mae'r beiciwr o fewn tîm yn helpu'r beiciwr penodedig gorau ac mae gan bob tîm 'gar tîm', sy'n dilyn y ras (fersiwn symudol o griwiau pit mewn rasio ceir).
Hanes
Sefydlwyd y Tour fel digwyddiad cyhoeddusrwydd ar gyfer papur newydd L'Auto (rhagflaenydd papur newydd L'Équipe heddiw) gan ei olygydd, Henri Desgrange, i fynd gam ymhellach na ras Paris-Brest et retour (a noddwyd gan L'Auto hefyd). Daeth y syniad o ras daith o amgylch Ffrainc gan brif ohebydd newyddion seiclo Desgrange, y dyn 26 oed, Géo Lefèvre. Cafodd Desgrange ginio â Lefèvre mewn bwyty (heddiw 'TGI Friday') ym Montmartre, Paris, ar 20 Tachwedd 1902. Datganodd L'Auto y ras ar 19 Ionawr 1903. Y cynllun oedd i drefnu taith pum wythnos o 31 Mai hyd 5 Gorffennaf; ond profodd hyn i fod yn rhy beichus. Gan na chafwyd ond 15 o ymgeiswyr, cwtogodd Desgrange ar hyd y ras felly i 19 diwrnod, gan newid y dyddiadau fel y byddai'r ras yn rhedeg o 1 hyd 19 Gorffennaf a chynnig dogn dyddiol. Denodd y cynllun newydd 60 o ymgeiswyr, gan gynnwys amaturiaid, rhai yn ddi-swydd, ac eraill ond yn fentrus. Y cymeriadau hyn a ddaliodd ddychymyg y cyhoedd. Roedd natur galed y ras (gyda hyd cymhedrol pob 6 cam yn 400 km, disgwylwyd y reidwyr i seiclo drwy ddechrau'r nos weithiau, a phrofodd i fod yn boblogaidd. Roedd llwyddiant y ras gymaint fel y cynyddodd cylchrediad y papur, oedd tua 25,000 cyn Tour 1903, i 65,000 ar ôl y ras . Erbyn 1908, roedd y ras wedi hybu'r papur at gylchrediad o dros chwarter miliwn, ac yn ystod Tour 1923, roedd yn gwerthu 500,000 copi y diwrnod. Honodd Desgrange mai 854,000 oedd record uchaf y cylchrediad, lefel a gyrhaeddwyd yn ystod Tour 1933 Erbyn heddiw, trefnir y ras gan y Société du Tour de France, rhan atodol o Amaury Sport Organisation (ASO), sydd yn ei dro yn ran o gwmni cyfryngau L'Équipe.''
Crysau dosbarthol
Prif amcan y reidwyr yw i ennill dosbarthiad cyffredinol y ras, ond mae tri cystadleuaeth ychwanegol o fewn y ras: y gystadleuaeth bwytiau, mynyddoedd a'r wobr ar gyfer y reidiwr ifanc gorau. Mae arweinydd pob cystadleuaeth yn gwisgo crys gwahanol. Pan fydd un reidiwr yn arwain mwy nag un cystadleuaeth mae'n derbyn pob crys ar ddiwedd y cymal, ond dim ond un crys gaiff ei wisgo y diwrnod canlynol. Mae'n gwisgo crys y gystadleuaeth pwysicaf (yn y drefn yma - melyn, gwyrdd, dot polca, gwyn). Mae'r crysau eraill a ddeilir gan y reidiwr yn cael eu gwisgo gan y reidiwr sy'n ail yn y gystadlauaeth eilradd hwnnw (neu'r trydydd, pedwerydd reidiwr ayb. fel bo'r angen). Mae lliwiau crysau'r Tour wedi cael eu mabwysiadu gan rasys eraill ac â ystyr cyffredinol o fewn y byd seiclo. Er enghraifft, mae gan y Tour of Britain grysau melyn, gwyrdd, a dot polca gyda'r un ystyr a rhai'r Tour. Mae'r Giro d'Italia yn un o'r ychydig sydd yn wahanol, gan y trefnir gan y La Gazzetta dello Sport, a gaiff ei argraffu ar bapur pinc.
Dosbarthiad pwyntiau yn y gystadleuaeth
Gwobrwyir y maillot vert (crys gwyrdd) ar gyfer pwytiau sbrint. Ac ar ddiwedd pob cam, bydd pob beiciwr sy'n gorffen yn gyntaf, yn ail, ayyb yn ennill pwyntiau. Gwobrwyir pwyntiau uwch ar gyfer camau gwastad, gan fod sbrintiau'n fwy debygol, a llai ar gyfer camau'r mynyddoedd lle mae dringwyr yn debygol o ennill.
Camau gwastad: Rhoddir 35, 30, 26, 24, 22, 20, 19, 18, 17, 16, 15, 14, 13, 12, 11, 10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2 ac 1 o bwyntiau i'r 25 reidiwr cyntaf i orffen.
Camau mynyddoedd canolig: Rhoddir25, 22, 20, 18, 16, 15, 14, 13, 12, 11, 10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2 ac 1 o bwyntiau i'r 20 reidiwr cyntaf i orffen.
Camau mynyddoedd uchel: Rhoddir 20, 17, 15, 13, 12, 10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2 ac 1 o bwyntiau i'r 15 reidiwr cyntaf i orffen.
Time-trial: Rhoddir 15, 12, 10, 8, 6, 5, 4, 3, 2 ac 1 o bwyntiau i'r 10 reidiwr cyflymaf yn y cam.
Sprintiau canolraddol: Rhoddir 6, 4, a 2 o bwyntiau i'r 3 reidiwr cyntaf i orffen.
Os yw nifer o feicwyr yn gyfartal o ran nifer o bwyntiau yn y safle cyntaf, mae'r nifer o fuddugoliaethau cam yn penderfynu enillyd y Grys Gwyrdd, ac yna nifer o fuddugoliaethau yn y sbrintiau canolraddol os yw'r beicwyr yn dal yn gyfartal, wedyn safle'r reidiwr yn y dosbarth cyffredinol.
Brenin y Mynyddoedd
bawd|dde|[[Michael Rasmussen yn gwisgo'r crys dot polca yn 2005.]] Mae "Brenin y Mynyddoedd" yn gwisgo crys gwyn gyda smotiau coch (maillot à pois rouges), a gyfeirir ati fel y "crys dot polka" a ysbrydolwyd gan grys a welodd y cyn-drefnwr, Félix Lévitan, tra yn nhrac Vélodrome d'Hiver, Paris yn ei ieuenctid. Penderfynnir y gystadleuaeth gan bwyntiau a wobrwyir i'r reidwyr cyntaf i gyrraedd copa elltydd a mynyddoedd penodedig, gyda'r nifer mwyaf o bwyntiau ar gael ar y dringiadau caletaf.
Dringiadau yn y "Hors Catégorie" (HC): 20, 18, 16, 14, 12, 10, 8, 7, 6 and 5 points for the first 10 riders to the summit.
Dringiadau Categori 1: Rhoddir 15, 13, 11, 9, 8, 7, 6 ac 5 o bwyntiau ar gyfer y 8 reidiwr cyntaf i'r copa.
Dringiadau Categori 2: Rhoddir 10, 9, 8, 7, 6, ac 5 o bwyntiau ar gyfer y 6 reidiwr cyntaf i'r copa.
Dringiadau Categori 3: Rhoddir 4, 3, 2 ac 1 o bwyntiau ar gyfer y 4 reidiwr cyntaf i'r copa.
NODYN: Ar gyfer dringiad olaf cam, bydd y pwyntiau'n cael eu dwblu (ar gyfer dringiadau HC, Cat 1 a Cat 2 yn unig).
Os bydd cwlwm rhwng nifer o bwyntiau'r safle gyntaf, bydd y nifer o fuddugoliaethau ar ddringiadau HC yn penderfynu enillydd y Grys Dot Polca, ac yna nifer buddugoliaethau dringiadau Categori 1 os oes dal cwlwm ac yna Categori 2, ayb. ...
Er i'r gystadleuaeth gael ei chyflwyno yn 1933, ni chyflwynwyd y grys tan 1975.
Reidiwr ifanc gorau
bawd|dde|[[Andy Schleck yn gwisgo'r crys gwyn yn 2009]]
Ers cyflwyniad y crys ym 1975, mae wedi cael ei gwisgo gan 29 o wahanol reidwyr. Enillodd chwech ohonynt y dosbarthiad cyffredinol ar rhyw adeg (Fignon, LeMond, Pantani, Ullrich, Contador ac A. Schleck). Dim ond pedwar gwaith mae'r reidiwr ifanc gorau hefyd wedi ennill y dosbarthiad cyffredinol yr un flwyddyn, sef Fignon ym 1983, Ullrich ym 1997, Contador yn 2007 ac A. Schleck yn 2010.
Mae dau reidiwr wedi ennill y gystadleuaeth tair gwaith:
Treial amser unigol
220px|bawd|Lance Armstrong yn reidio prologue Tour 2004.
Treial amser tîm
chwith|bawd|[[Team CSC yn TTT 2004.]]
Cerddoriaeth
Yn 1983, rhyddhaodd y grŵp Almaeneg, Kraftwerk, sengl o'r enw Tour de France, a ddisgrifiwyd fel "melding of man and machine" minimalaidd. Yn ddiweddarach rhyddhawyd y sengl ar record Kraftwerk yn ymroddedig i'r ras, sef albwm Tour de France Soundtracks, 2003.
Marwolaethau
Heblaw marwolaethau reidwyr, mae pump damwain marwol arall wedi digwydd.
Ystadegau
Reidwyr eraill a enillod y Tour 5 gwaith:
Reidwyr eraill a enillod y Tour 3 gwaith:
Yr enilydd ieuengaf oedd Henri Cornet, yn 19 oed yn 1904. Y nesaf oedd Romain Maes yn 21 oed yn 1935.
Yr enillydd hynaf oedd Firmin Lambot, yn 36 oed yn 1922. Y hynaf nesaf oedd Henri Pelissier (1923), Gino Bartali (1948) a Cadel Evans (2011), roedd y ddau yn 34 oed.
Mae Gino Bartali yn dal y record am yr amser hiraf rhwng buddugoliaethau yn y Tour, gan ennill ei fuddugoliaeth cyntaf ac olaf yn y Tour 10 mlynedd arwahan (yn 1938 a 1948).
Reidwyr o Ffrainc sydd wedi ennill y nifer fwyaf o'r Tour (36), gyda Gwlad Belg yn dilyn (18), Sbaen (11), yr Unol Dalieithau (10), yr Eidal (9), Luxembourg (5), ac yna'r Swistir a'r Iseldiroedd (2 yr un) ac Iwerddon, Denmarc, Almaen a'r Awstralia (1 yr un).
Mae un reidiwr wedi ennill y gystadleuaeth bwyntiau, nifer record, 6 o weithiau:
Mae un reidiwr wedi ennill cystadleuaeth "Brenin y Mynyddoedd", nifer record, 7 o weithiau:
Mae un reidiwr wedi ennill cystadleuaeth "Brenin y Mynyddoedd" 6 gwaith:
Mae un reidiwr wedi ennill cystadleuaeth "Brenin y Mynyddoedd", y gystadleuaeth bwyntiau a'r Tour ei hun i gyd yn yr un flwyddyn:
Deilydd record y nifer fwyaf o weithiau i reidio'r Tour ydy Joop Zoetemelk, gyda 16 ymddangosiad a heb rhoi i fyny unwaith. Mae tri reidiwr, (Lucien Van Impe, Guy Nulens a Viatcheslav Ekimov) wedi gwneud 15 ymddangosiad; gorffennodd Van Impe a Ekimov y Tour yn ystod pob un o'r 15 ymddangosiad, gorffennodd Nulens 13 gwaith a rhoddodd i fynnu ddwywaith.
Treflach
Pentref yn sir seremonïol Swydd Amwythig, Gorllewin Canolbarth Lloegr, yw Treflach. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Oswestry Rural yn awdurdod unedol Swydd Amwythig. Saif tua 3 milltir o'r ffin rhwng Swydd Amwythig a Powys, a thua 4 milltir i'r de-ddwyrain o Groesoswallt.
Mae'n bosibl fod yr enw yn llygriad o "Treflech". Mae ei leoliad a'i enw Cymraeg yn dangos y bu ar un adeg yn rhan o Bowys. Arosodd yn rhan o Gymru tan gyfnod y "Deddfau Uno" pan roddwyd Arglwyddiaeth Croesoswallt i Swydd Amwythig.
Gweler hefyd
Rhestr enwau Cymraeg ar drefi a llefydd eraill yn Lloegr
Kansas City Trucking Co.
Ffilm bornograffig am LGBT gan y cyfarwyddwr Tim Kincaid yw Kansas City Trucking Co. a gyhoeddwyd yn 1976. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Tim Kincaid.
Gates to Paradise
Ffilm ddrama am LGBT gan y cyfarwyddwr Andrzej Wajda yw Gates to Paradise a gyhoeddwyd yn 1968. Fe'i cynhyrchwyd gan Sam Waynberg yng Ngwlad Pwyl, y Deyrnas Gyfunol a Gweriniaeth Ffederal Sosialaidd Iwgoslafia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Jerzy Andrzejewski a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ward Swingle.
Kansas City Trucking Co.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Jack Wrangler.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1976. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rocky gan y cyfarwyddwr ffilm John G. Avildsen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gates to Paradise
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1968. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 2001: A Space Odyssey sef ffilm wyddonias gan Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Mieczysław Jahoda oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, The Gates of Paradise, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Jerzy Andrzejewski a gyhoeddwyd yn 1960.
Kansas City Trucking Co.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tim Kincaid ar 2 Gorffenaf 1944 yn Santa Barbara.
Cheats
Ffilm am arddegwyr yw Cheats a gyhoeddwyd yn 2002. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Cheats ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Kansas City Trucking Co.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tim Kincaid nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol: