cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gorsedd Beirdd Ynys Môn
Hanes Gorsedd y Beirdd
Cynhaliwyd yr eisteddfod gynharaf yn 1176, pan gynhaliodd yr Arglwydd Rhys gyfarfod cystadleuol o feirdd, cerddorion a pherfformwyr yn ei gastell yn Aberteifi. Ond nid tan y 18fed a'r 19eg ganrif y bu'r eisteddfod mewn ffurf y gellir ei hadnabod fel rhagflaenydd i'r Eisteddfod Genedlaethol fodern. Sefydlwyd Gorsedd Beirdd Ynys Prydain yn 1792 gan Edward Williams 1747-1826) a chynhaliwyd seremoni gyntaf yr Orsedd honno ar Fryn Briallu (Primrose Hill), Llundain ar 21 Mehefin 1792. Cynhaliwyd yr Orsedd gyntaf yng Nghymru yn 1795 ac ymddangosiad cyntaf yr Orsedd mewn eisteddfod oedd yng Ngwesty’r Llwyn Iorwg (Ivy Bush), Caerfyrddin yn 1819. Dechreuodd cysylltiad yr Orsedd â’r Eisteddfod Genedlaethol yn Ninbych yn 1860.
==Blynyddoedd cynnarTyfodd a datblygodd yr Orsedd fel ei bod bellach yn rhan o ddiwylliant Cernyweg, Llydaweg, y Wladfa ym Mhatagonia ac mae iddi gysylltiadau a’r Mod (Am Mòd Nàiseanta Rìoghail) yn Yr Alban a’r Oireachtas (Orieachtas na Gaeilge) yn Iwerddon. Gwelir fersiwn ohoni mewn sawl eisteddfod drwy Gymru. Er mai dyfais ddi-sail oedd yr Orsedd yn wreiddiol, a phrofwyd hynny gan yr Athro G.J. Williams, y mae yn rhan annatod o seremonïau Eisteddfod Gadeiriol Môn. Ymddangosai fersiwn o’r Orsedd yn eisteddfodau cynnar Môn ond sefydlwyd Cymdeithas Gorsedd Beirdd Môn yn 1920, yn Eisteddfod Gadeiriol Môn Llannerch-y-medd. Derwyddon-gwisg wen. Beirdd a Llenorion-gwisg las. Ofyddion-gwisg werdd.==
Pêl-droed pump-bob-ochr
bawd|240x240px|Gêm o bêl-droed pump-bob-ochr ar gael artiffisial yn [[Singapôr]] Mae pêl-droed pump-bob-ochr yn fath o bêl-droed gyda phum chwaraewr gan bob tim (pedwar chwaraewr allan ar y cae ac un gôl-geidwad). Mae gwahaniaethau yn y gêm yn cynnwys cae llai o faint, goliau llai, a llai o amser chwarae. Mae gemau yn cael eu chwarae dan-do neu yn yr awyr agored, ar astroturf, 'tywarch plastig' neu 'lawnt artiffisial' o fewn i furiau neu "gawell" i atal y bêl rhag gadael y maes chwarae a chadw'r gêm yn llifo.
Mae pêl-droed pum-bob-ochr yn debyg i gêm Futsal a ddatblygodd yn Wrwgwái ond sydd nawr â strwythur byd-eang ac o dan ymbarél UEFA a FIFA. Ceir strwythur Cymreig i Futsal o dan reaolaeth Cymdeithas Bêl-droed Cymru.
Rheolau
Mae'r cwrt cosbi yn wahanol iawn i bêl-droed: mae'n siap hanner cylch, dim ond y gôl-geidwad sy'n cael cyffwrdd y bêl o fewn iddo, ac nid oes ganddo neu ganddi hawl i adael y cwrt. Rhaid i'r gôl-geidwad ddefnyddio'r dwylo i roi'r bêl i chwaraewr arall. Dim ond wrth arbed y bêl rhag mynd i'r gôl y caiff gicio'r bêl. Nid oes rheol camsefyll. Mae chwaraewyr yn cael penio'r bêl. Nid oes protocol ar gyfer llawio bwriadol a damweiniol - rhaid i'r dyfarnwr wneud penderfyniad ar sail y pellter y cafodd y bêl ei tharo. Gall cerdyn melyn olygu bod rhaid i'r troseddwr dreulio cyfnod yn y cell cosb. Mae cardiau coch yn gweithio yn yr un ffordd a gêm 11-bob-ochr. Mae taclo trwy siarsio neu sleidio yn cael eu cosbi gyda cherdyn melyn.
Nid yw esgidiau gyda styds metel neu lafnau wedi'u caniatau am eu bod yn difrodi arwyneb y maes chwarae. Gwaherddir hefyd esgidiau â stydiau metal neu esgyll rhag eu gwisgo gan y byddai hynny'n niweidio'r arwyneb. Annogir y chwaraewyr fel rheol i wisgo padiau ffer ond mae hynny yn ôl barn y dyfarnwr.
Courtland, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pêl-droed pump-bob-ochr
Rheolau
Mae pêl-droed pump-bob-ochr fel arfer yn cael ei chwarae yn anffurfiol, ac felly mae'r rheolau yn hyblyg ac weithiau'n cael eu penderfynu yn syth cyn dechrau chwarae; mae hynny'n wahanol i futsal, sydd a rheolau swyddogol wedi'u cyhoeddi gan FIFA.
Mae Cymdeithas Bêl-droed Lloegr wedi llunio rhestr lawn o reolau ar gyfer y gêm pump-bob-ochr sy'n ymhelaethu ar y rheolau uchod ac yn gosod isafswm ac uchafswm maint y cae chwarae ynghyd â manylion technegol ar gyfer ciciau rhydd ac agweddau eraill o'r gêm. Mae amrywiadau o bêl-droed pump-bob-ochr yn cynnwys Futsal, pêl-droed dan-do, pêl-droed y traeth, pêl-droed chwech neu saith-bob-ochr, a phêl-droed SUB.
Courtland, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Courtland, gan gynnwys:
Bwthyn Fy Nain
Cân werin draddodiadol yw Bwthyn Fy Nain. Mae'r band 9Bach o Fethesda ac Alan Stivell wedi recordio fersiwn o'r gân.
Geiriau
<poem style="margin-left: 5em"> Mae Nain mewn bwthyn bach Yn ymyl llwyn o goed Yn byw yn feddwydd iach Am bedwar ugain oed.
Mae perllan ganddi hi A thyddyn bychan twt A iei di-ri, a fuwch, a gath, a ci A'r mochyn yn yr cwt.
Jacpot (rhaglen deledu)
Cyfres gwis boblogaidd ar S4C o 1993 nes tua 1999 oedd Jacpot. Cyflwynydd y gyfres oedd Kevin Davies. Cynhyrchydd y gyfres oedd Peter Elias Jones.
Fformat
Roedd cyfle i ennill hyd at £10,000 wrth ymddangos ar raglen Jacpot.
Seiliwyd syniad y gyfres ar gyfres Jackpot gan Bob Steward Productions o'r UDA. Roedd cystadleuwyr yn gallu ateb a weithiau gofyn cwestiynau yn ôl y fformat a ddaeth yn boblogaidd iawn.
Dewiswyd un o'r 16 cystadleuydd ar hap i sefyll ar podiwm fel 'banciwr'. Byddai'r pymtheg arall yn eistedd ar set haenog gyferbyn, pob un wedi rhifo 1-15. Roedd gan fwrdd y tu ôl i'r chwaraewyr bymtheg o oleuadau a oedd i gyd yn cael eu goleuo ar ddechrau gêm a byddai pob golau yn mynd allan pan ofynnwyd ei gwestiwn.
Byddai'r bancwr yn dechrau gyda swm o rhwng £200 a £400. Yna galwodd rif. Byddai'r person yn agor eu bag, "Dim Jacpot" (bydd y rheswm dros hyn yn dod yn glir yn ddiweddarach), yna gofynnwch y cwestiwn y tu mewn. Byddai'r gwesteiwr Kevin yn ailadrodd y cwestiwn, yna byddai'r bancwr yn ei ateb. Ychwanegodd ateb cywir £50 i'r banc, tra bod ateb anghywir wedi arwain at y ddau chwaraewr sy'n cyfnewid lleoedd (daeth y gofynydd i'r bancwr newydd, roedd y banciwr blaenorol allan o'r gêm.)
Roedd rhai cwestiynau yn cael eu cynnig yn wobrau, gan gynnwys gwyliau byr, set cyllyll, er mai gwisgoedd brand oedd y gwobrau mwyaf poblogaidd o'r fath (y 'siaced bomber' yn y gyfres ddiwethaf oedd y rhai y gofynnwyd amdanynt fwyaf).
Byddai'r cyffro'n codi wrth ddarganfyddir y cwestiwn allweddol: mae'r rhif yn cael ei alw ac mae'r sawl sydd â'r rhif hwnnw'n darganfod cerdyn gyda logo'r sioe ochr yn ochr â'u cwestiwn, gan arwain at y person hwnnw'n gweiddi "Jacpot!", Fel arfer gydag un fraich yn yr awyr. Byddai'r cwestiwn yn cael ei gynnig dim ond os cymerwyd pump neu fwy o'r 14 cwestiwn arall. Llai na phump, neu roedd y bancwr eisiau "parhau", ac roedd y cwestiwn allweddol (heb ei ofyn) yn eistedd i lawr. Rhwng y cwestiwn allweddol a ganfuwyd a'r bancydd ar y pryd am ei ateb, roedd y cwestiynau sy'n weddill yn werth £100 yr un.
Tunku Abdul Rahman
Tunku Abdul Rahman Putra Al-Haj ibni Almarhum Sultan Abdul Hamid Halim Shah, (8 Chwefror 1903 – 6 Rhagfyr 1990) Prif weinidog cyntaf Malaia (1957-63) a Maleisia (1963-70). Roedd yn un o benseiri'r Maleisia cyfoes.
Jacpot (rhaglen deledu)
Fformat
Ar ddiwedd yr wythnos, cyhoeddwyd enillion y gwobrau (gwobrau arian a gwobrau), gyda'r chwaraewr yn ennill y mwyaf o arian yn sefyll ar y podiwm, ac roedd eu cyfanswm arian yn ymddangos yn y gofod lle'r oedd y banc yn ymddangos yn ystod y gemau.
Tunku Abdul Rahman
Cafodd Tunku Abdul Rahman ei eni yn Alor Star, yn fab i gyn Swltan o Kedah. Cafodd ei addysg mewn ysgolion yn Malaia a Gwlad Thai cyn mynychu Prifysgol Caergrawnt, lle graddiodd ym 1925. Astudiodd y gyfraith yn y Deml Fewnol yn Llundain ond methodd yr arholiadau bar. Ar ôl dychwelyd i Malaia ym 1931 bu'n gweithio fel swyddog ardal yn y gwasanaeth sifil. Ar ôl yr Ail Ryfel Byd, dychwelodd i Lundain gan gymhwyso fel bargyfreithiwr ym 1949.
Dechreuodd gyrfa wleidyddol Tunku Abdul Rahman ym 1945, pan ddaeth yn un o sylfaenwyr Sefydliad Unedig Cenedlaethol Maleisia (UMNO); ym 1951 etholwyd ef yn llywydd y sefydliad. Yn y rôl hon sefydlodd glymblaid gyda'r Gymdeithas Tsieineaid Malaia (1952) a Chyngres Indiaid Malaia (1955), a ddaeth wedyn yn Blaid y Gynghrair.
Fel arweinydd Blaid y Gynghrair, bu'n rhan o'r trafodaethau ar gyfer annibyniaeth Malaia o'r Deyrnas Unedig ym 1957 a daeth yn brif weinidog cyntaf Malaia. Er mwyn gwrthsefyll hawliadau SU-KARNO o Indonesia, sefydlodd Gymdeithas Dde-ddwyrain Asia ym 1961, a ddaeth yn ddiweddarach yn Gymdeithas Gwledydd De-ddwyrain Asiaidd (ASEAN). Ym 1963 chwaraeodd ran bwysig yn y gwaith o greu ffederasiwn Maleisia (yn cynnwys Malaia, Singapore, Gogledd Borneo a Sarawak), gan ddod yn brif weinidog y wladwriaeth newydd. Er bod Singapore wedi tynnu'n allan o'r ffederasiwn ym 1965 ac er gwaethaf aflonyddwch mewnol parthed ei bolisi ynghylch y lleiafrifoedd Indiaidd a Tsieineaidd, fe barhaodd mewn grym hyd 1970, pan ymddeolodd. Ym 1988 daeth allan o ymddeoliad er mwyn gwrthwynebu polisïau gormesol y llywodraeth tuag at ei wrthwynebwyr.
Jacpot (rhaglen deledu)
Cyflwynydd
Cyflwynydd y gyfres oedd Kevin Davies oedd wedi cyflwyno rhaglenni cerddoriaeth ac adloniant ysgafn eraill ar S4C gan gynnwys cyfres i blant bach, Ffalabalam. Cyn hynny bu'n brif ganwr gyda'r grŵp roc trwm o'r Preseli, Y Diawled.
Tunku Abdul Rahman
Roedd Tunku Abdul Rahman hefyd yn llenor a chafodd nifer o'i weithiau eu cyhoeddi gan gynnwys y ddrama Mahsuri (a chafodd ei droi'n ffilm ym 1948), a Looking Back (1977), sydd yn rhannol hunangofiant a rhannol hanes Maleisia.
Gan gael ei adnabod yn gyffredinol ar lawr gwlad fel "Tunku" neu "Y Tunku" (teitl brenhinol Malai), mae Tunku Abdul Rahman yn cael ei ystyried, hyd yn oed gan ei feirniaid, fel "tad y genedl" Malai, pensaer annibyniaeth Mlaeia a chreawdwr Maleisia. O'r herwydd hyn, cyfeirir ato'n aml fel Bapa Kemerdekaan (Tad Annibyniaeth) neu Bapa Malaysia (Tad Maleisia)
Kevin Davies
Brodor o Sir Benfro yw Kevin Davies (ganwyd 26 Medi 1963) sy'n adnabyddus fel cyflwynydd radio a theledu Cymraeg.
Bywyd cynnar ac addysg
Addysgwyd Davies yn Ysgol y Preseli, Crymych a graddiodd mewn gradd BSc mewn Cyfrifeg o Brifysgol Caerdydd yn 1985. Roedd yn brif leisydd i'r grŵp roc trwm, Y Diawled.
Gyrfa cyflwyno
Mae wedi cyflwyno ar sawl raglen deledu ar S4C. Yn yr 1980au bu'n gyflwynydd ar y rhaglen i blant bach, Ffalabalam. Yn y 1990au cynnar cyflwynodd y rhaglen gerddoriaeth i bobl ifanc Syth. Cyflwynodd y cwis boblogaidd Jacpot rhwng 1993 a 1999. Yn 1995 cyflwynodd y gyfres Penwythnos Mawr. Bu hefyd yn gyflwynydd radio ar BBC Radio Cymru rhwng 1998 a 2008. Rhwng 2006 a 2008 bu'n gynhyrchydd teledu ar gyfer rhaglenni Planed Plant a Cyw.
Rhwng 2018-13 roedd yn Brif Weithredwr Fenter Iaith Rhondda Cynon Taf. Wedi hynny bu'n gynhyrchydd ar wasanaeth newyddion a chylchgrawn arlein, BBC Cymru Fyw.
Clive Roberts
Actor o Gymro oedd Clive Roberts (1944 – 24 Rhagfyr 2020).
Gyrfa
Ymysg ei rannau eraill oedd Cliff James ar gyfres Pobol y Cwm rhwng 1974-1979 a Bili, 'conshi' yng nghynhyrchiad BBC Un Dau Tri (1972). Roedd hefyd yn rhan o gwmni Theatr yr Ymylon ac am gyfnod yn y 1980au bu'n ddarlithydd drama ym Mhrifysgol Bangor.
Achos llofruddiaeth
Syfrdanwyd Cymru yn 1989 wedi iddo lofruddio ei gariad, yr actores Elinor Wyn Roberts (3 Mehefin 1954 – 5 Mawrth 1989), yn ei chartre' yn Y Felinheli. Yn 1990, cafwyd Roberts yn euog o'i llofruddio. Yn ôl y BBC, "er bod eu perthynas yn stormus iawn, syfrdanwyd byd y theatr Gymraeg." Treuliodd 12 mlynedd yn y carchar.
Yn ei flynyddoedd hwyrach roedd yn byw yn Stryd Yr Afon, Trefor. Bu farw yn Ysbyty Gwynedd wedi gwaeledd byr yn 2020.
Miri Mawr
Cyfres deledu Cymraeg i blant yn yr 1970au oedd Miri Mawr. Fe'i cynhyrchwyd a'i darlledwyd ar sianel HTV Cymru yn yr adeg cyn sefydlu S4C. Byddai'n cael ei darlledu ynghanol amserlen rhaglenni Saesneg HTV - unig sianel fasnachol y cyfnod. Ail-ddarlledwyd rhai cyfresi ar S4C yn yr 1980au cynnar a'r 1990au.
Arddull
Roedd y rhaglen hefyd yn cynnwys fersiwn Cymraeg o'r cartŵn Calimero.
Thema'r gyfres oedd dôn y Blue Bottle gan The Frank Barcley Group.
Cymeriadau
Daeth nifer o'r cymeriadau'n boblogaidd iawn ac yn adnabyddus ymysg plant. Byddant wedyn yn cefnogi ymgyrchoedd poblogaidd torfol gan fudiadau fel Urdd Gobaith Cymru.
Cynhyrchydd y gyfres oedd Peter Elias Jones yn wreiddiol o Langefni, Ynys Môn a gynhyrchodd sawl cyfres boblogaidd arall i blant gan gynnwys Ffalabalam, Ibiza, Ibiza a Jacpot. Sgriptiwyd y rhaglen gan Clive Roberts a John Pierce Jones.
Marchnata
Cymaint oedd poblogrwydd y gyfres fel y cynhyrchwyd gludyddion gyda wynebau'r cymeriadau.
Yn 1974 rhyddhawyd record sengl 7" Miri Mawr, "Byta Allan" gan Recordiau Sain . Cyhoeddwyd y llyfr Miri mawr i blant Cymru yn 1972 ac Ail lyfr, Miri Mawr yn 1974.
Red Level, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Red Level, gan gynnwys:
Richard Charles Mayne
Roedd yr ôl-lyngesydd Richard Charles Mayne CB FRGS (7 Gorffennaf 1835 - 29 Mai 1892) yn swyddog yn y Llynges Frenhinol ac yn fforiwr, a wasanaethodd fel Aelod Seneddol Ceidwadol Penfro a Hwlffordd.
Cefndir
Ganwyd Richard Mayne yn Llundain, roedd yn ail fab i Syr Richard Mayne KCB (cyd-gomisiynydd cyntaf yr Heddlu Metropolitan) a Georgina Marianne Catherine, merch hynaf Thomas Carvick o Wyke. Roedd ei deulu yn un amlwg ymysg disgynyddion plannwyr Protestannaidd Ulster gyda thiroedd yn Mount Sedborough yn Swydd Fear Manach a Freame Mount, Swydd An Cabhán.
Addysgwyd Mayne am gyfnod yng Ngholeg Eton, ond ymadawodd a'r ysgol yn 12 mlwydd oed i ymuno a'r llynges.
Fforiad Columbia Brydeinig
bawd|chwith|Ynys Mayne Ym 1856 penodwyd y Lefftenant Mayne yn aelod o'r Arolwg Morwrol o Ynys Vancouver a Columbia Brydeinig. Hwyliodd Mayne gyda'r Capten George Henry Richards ar ei daith yn HMS Plumper i arolygu arfordir Columbia Brydeinig (1857-1859). Aeth i wasanaethu gyda'r Peirianwyr Brenhinol dan y Cyrnol Richard Moody gyda'r gorchwyl o fapio rhannau o wladfa Canada oedd ar y pryd yn anhysbys. Wedi pedwar blynedd ar yr HMS Plumper, symundodd cyfran o'r criw, gan gynnwys Mayne, i'r H.M.S. Hecate, a dyrchafwyd Mayne yn is gapten y llong. Bu'r llong a'i griw yn gyfrifol am gydweithio gyda llynges yr UDA i bennu a mapio'r ffin derfynol rhwng Canada a'r Unol Daleithiau. Ym 1860 cafodd Mayne ei ddyrchafu'n gomander am ei wasanaeth gyda'r comisiwn ffiniau.
Mae ei gyfnodolyn o'r gweithgareddau hyn yn ffynhonnell glasurol o hanes Columbia Brydeinig. Mae Ynys Mayne, un o Ynysoedd y Gwlff yng Nghulfor Georgia, wedi'i enwi ar ei ôl. Mae Culfor Hecate wedi ei enwi ar ôl ei long.
Trust
Gall Trust cyfeirio at:
Richard Charles Mayne
Fforiad Columbia Brydeinig
Ym 1862 penodwyd ef yn gomander ar yr H.M.S. Eclipse, ac aeth i Awstralia a Seland Newydd, gan gymryd rhan ym mhob brwydr gysylltiedig â Rhyfel y Maori 1863. Ar 21 Tachwedd 1863 cafodd ei anafu'n ddifrifol ger Rangiriri, ar yr afon Wikato. Am ei wasanaeth yn Seland Newydd fe'i dyrchafwyd yn gapten, derbyniodd Fedal Seland Newydd a'i urddo yn Gymrawd y Baddon. Fe'i danfonwyd yn ôl i Brydain i wella o'i glwyfau.
Fforiad Culfor Magellan
Ym 1866 penodwyd Mayne yn gapten ar yr HMS Nassau a'i orchymyn i wneud arolwg o Gulfor Magellan;  llwybr môr yn ne Chile yn gwahanu tir mawr De America i'r gogledd a Tierra del Fuego i'r de. Y culfor oedd y llwybr pwysicaf rhwng cefnforoedd yr Iwerydd a'r Môr Tawel ar y pryd. Roedd yr archwiliadau a'r mapiau a gwnaed cynt yn cael eu hystyried yn addas ar gyfer llongau hwylio. Ond gyda llongau ager mawr bellach yn tramwyo'r culfor roedd angen mapiau mwy o faint ac yn cynnwys mwy o fanylder. Fel prawf o'r angen am y mapiau mwy manwl wrth i'r Nasau agosáu at y culfor i gychwyn ar y gwaith daeth o hyd i'r llong ager St Jago wedi ei ddryllio yn erbyn craig ger Bai Trugaredd. Llwyddodd y Nassau i achub pob un o'r criw o 200 oedd ar y St Jago a'i danfon yn ddiogel i Monte Video.
Yn ogystal â'r gwaith o archwilio a mapio bu'r Nassau hefyd yn gyfrifol am gasglu gwybodaeth wyddonol. Y naturiaethwr ar y daith oedd Robert Oliver Cunningham. Gofynnodd Charles Darwin i Arglwyddi'r Llynges i ofyn i'r Capten Mayne gasglu nifer o lwythi llongau o esgyrn ffosil o rywogaethau o bedwarcarnolion diflanedig. Roedd yr Admiral Sulivan eisoes wedi darganfod casgliad rhyfeddol o gyfoethog o esgyrn ffosil heb fod yn bell o'r culfor. Ymddengys bod y rhain yn perthyn i gyfnod mwy hynafol, na rhai casglodd Darwin ar HMS Beagle a chan naturiaethwyr eraill, ac felly o ddiddordeb mawr i wyddoniaeth. Casglwyd llawer o ffosiliau a adneuwyd i'r Amgueddfa Brydeinig.
Am ei gymorth wrth gasglu'r ffosiliau, gwnaed Mayne yn Gymrawd y Gymdeithas Ddaearyddol Frenhinol (FRGS).
Priodas
Ym 1870 priododd Mayne Sabine Dent, merch Syr Thomas Dent (1796-1872). Bu iddynt dau fab a dwy ferch. Ar ôl ei briodas, fe aeth Capten Mayne i'r môr am gyfnod byr yn unig, ym 1875. Pan orchmynnodd yr H.M.S. Invincible. Fe'i penodwyd yn Ôl Llyngesydd ym 1879.
Gyrfa wleidyddol
Safodd Mayne yn aflwyddiannus yn Etholiad Cyffredinol 1885 fel ymgeisydd Ceidwadol yn etholaeth Penfro a Hwlffordd. Bu'n aflwyddiannus gan gael ei guro gan yr ymgeisydd Rhyddfrydol Henry Allen. Ym 1886 torrodd Allen gyda Llywodraeth Gladstone ar achos ymreolaeth i'r Iwerddon a dywedodd nad oedd am amddiffyn ei sedd yn yr etholiad nesaf. Pan ddaeth yr etholiad ym 1886 safodd Mayne ym Mhenfro a Hwlffordd fel Unoliaethwr Rhyddfrydol, gyda sêl bendith y cyn aelod. Ei wrthwynebydd oedd y bardd Eingl-gymreig Syr Lewis Morris. Etholwyd Mayne. Er iddo sefyll fel Unoliaethwr Rhyddfrydol, roedd yn aelod Ceidwadol, i bob pwrpas yn rhoi cefnogaeth driw i'r Prif Weinidog Ceidwadol yr Arglwydd Salisbury.
Marwolaeth
Wedi gwasanaeth angladd gydag anrhydeddau morwrol yn Eglwys St Peter, Cranley Gardens, Kensington, rhoddwyd ei weddillion i orffwys ym mynwent Golder's Green.
Arthur Adamov
Cefndir
Ganwyd Adamov i deulu cyfoethog o Armenia yn Kislovodsk. Pan oedd yn bedair oed, symudodd gyda'i deulu i'r Almaen. Ar ôl cwblhau ei addysg ym Mharis, ymgartrefodd yno ym 1924 a daeth yn rhan o grwpiau swrealaeth, gan olygu eu cylchgrawn Discontinuite ac ysgrifennu barddoniaeth. Ym 1938 cafodd chwalfa nerfol. Mae'r niwrosisau a oedd wedi eu plagio ers plentyndod ac a oedd i lunio'r ysbrydoliaeth fisâr ar gyfer llawer o'i ddramâu yn cael eu trin yn ei waith cyfaddefol L 'Aveu (1946).
Gwaith
Dechreuodd Adamov ysgrifennu ar gyfer y theatr ym 1947. Ceisiodd fynegi unigrwydd a diymadferthedd dyn ac oferedd unrhyw ymgais i chwilio am ystyr bywyd. Yn La Parodie, a berfformiwyd gyntaf yn y 1950au cynnar, mae'r cymeriadau canolog yn peledu ei gilydd gyda chwestiynau am amser, o flaen cefndir o gloc heb ddwylo. Mae L'Invasion (1950), La grande et la petite maneuver (1950), Tous contre sous (1953), a Le Professeur Taranne (1953) yn dehongli mewn delweddau hunllefus creulondeb a phwysau confensiynau cymdeithasol ac yn dangos dylanwad trwm Theatr Greulondeb Antonin Artaud.
Yng nghanol y 1950au trodd Adamov i arddull ddrama fwy gwleidyddol, gan ddechrau gyda'i ddrama fwyaf adnabyddus, Le Ping-Pong (1955). Mae delwedd ganolog y ddrama, peiriant pêl-pin mewn arcêd, yn symbol o'r system gyfalafol lle mae dynion yn barod i chware gêm siawns yn ddiddiwedd yn yr obaith o ennill, er bod ennill yn gwbl ddiwerth. Ar ôl Paolo Paoli (1957) daeth dramâu Adamov yn gynyddol radical: mae Le Printemps 71 (1961) am Gomiwn Paris; La Politique des restes (1963) a Off Limits (1969) yn llawn o bropaganda Marcsaidd.
Marwolaeth
Cyflawnodd Adamov hunanladdiad ym 1970. Rhoddwyd ei weddillion i orwedd ym mynwent Cimetière Parisien d'Ivry, Paris.
Teulu
Roedd ei wraig, Jacqueline Autrusseau, yn newyddiadurwr a seicdreiddydd Ffrengig, a anwyd 5 Chwefror, 1922 a bu farw Ionawr 14, 2004 yn Villejuif yn y Val-de-Marne. Hi oedd ysgrifennydd golygyddol y cylchgrawn "Institut français de psychanalyse".
Matteson, Michigan
Treflan yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Matteson, gan gynnwys:
The Handmaid's Tale
Mae The Handmaid's Tale yn nofel dystopaidd gan yr awdures o Ganada Margaret Atwood  a gyhoeddwyd yn wreiddiol ym 1985. Lleolir y nofel yn y dyfodol agos yn Lloegr Newydd, mewn gwladwriaeth grefyddol totalitaraidd, ddim yn annhebyg i ddwyflwyodraeth Gristnogol, sydd wedi disodli llywodraeth yr Unol Daleithiau. Mae'r nofel yn canolbwyntio ar daith y lawforwyn Offred. Mae ei henw'n deillio o'r ffurf feddiannol o "Fred"; lle mae morynion yn cael eu gwahardd rhag defnyddio eu henwau genedigol, ac yn hytrach yn cael enwau sydd yn adleisio'r dyn, neu feistr, y maent yn eu gwasanaethu.
Mae The Handmaid's Tale wedi ei strwythuro i ddwy ran - y nos, a digwyddiadau amrywiol eraill. Gall y nofel hon gael ei dehongli fel naratif dwbl, sef hanes Offred a hanes y morynion. Mae'r adrannau yn ystod y nos yn seiliedig yn unig ar Offred, ac mae'r adrannau eraill (siopa, ystafell aros, yn y cartref, ac ati.) yn straeon sy'n disgrifio bywyd pob dydd pob morwyn, er o safbwynt Offred. Mewn llawer o'r adrannau hyn, mae Offred yn neidio rhwng y presennol a'r gorffennol wrth iddi ailadrodd y digwyddiadau sy'n arwain at golli hawliau menywod ac at fanylion presennol y bywyd y mae hi bellach yn byw.
Enillodd The Handmaid's Tale  y wobr gyntaf yn Governor General's Award ym 1985 a Gwobr Arthur C. Clarke ym 1987; fe'i enwebwyd ar gyfer Gwobr Nebula ym 1986, y Booker Prize ym 1986, ac ym 1987, Gwobr Prometheus. Mae'r llyfr wedi ei addasu i ffilm 1990, 2000 opera yn 2000, cyfres deledu, a chyfryngau eraill.
Crynodeb o'r plot
Mae The Handmaid's Tale wedi ei osod yng Ngweriniaeth Gilead, sydd yn unbennaeth ddwyflwyodraeth filwrol a ffurfiwyd o fewn ffiniau o'r hyn a oedd gynt yn yr Unol Daleithiau o America.
Mae'r hanes yn cael ei dweud yn y person cyntaf gan fenyw o'r enw Offred. Mae'r cymeriad yn un o ddosbarth o ferched sydd â system atgenhedlu iach, mewn cyfnod o ddirywiad mewn cyfraddau geni o ganlyniad i gynyddiad mewn anffrwythlondeb. Mae'r merched yma'n cael eu neilltuo'n erbyn eu hewyllys i gynhyrchu plant ar gyfer y dosbarth llywodraethol ac yn cael eu hadnabod fel "llawforynion", yn seiliedig ar hanes Rachel a'i llawforwyn Bilha yn y Beibl. Mae Offred disgrifio ei bywyd yn ystod ei thrydedd aseiniad fel llawforwyn, yn yr achos hwn i Fred Waterford (y cyfeirir ato fel "The Commander"). Yn gymysg â'i naratifau o brofiadau ei bywyd presennol mae ôl-fflachiau trafodaethau am ei bywyd cyn ac yn ystod dechrau'r chwyldro, pan mae hi'n sylweddoli ei bod wedi colli pob annibyniaeth i ei gŵr, yn eu ymgais aflwyddiannus i ddianc i Ganada, ac yn olaf ei thrwytho i fywyd fel llawforwyn gan fenywod a elwir yn "Aunts" a hyfforddwyd gan y llywodraeth.
Mae Offred yn disgrifio strwythur cymdeithas Gilead, gan gynnwys y gwahanol ddosbarthiadau o ferched ac yn eu bywydau o fewn y ddwydlwyodraeth newydd. Caiff merched eu gwahanu'n gorfforol, gan lliw ddillad—glas, coch, gwyrdd, streipiau a gwyn—i ddynodi dosbarth cymdeithasol a'u sefyllfa neilltuol, o'r safle uchaf i'r isaf. Caiff gwragedd y rheolwyr "The Commanders" eu gwisgo mewn glas, llawforynion mewn coch, Marthas (cogyddion a morwynion) yn wyrdd. Dillad streipiedig ar gyfer yr holl fenywod eraill (a elwir yn "Econowives") sydd yn ei hanfod i wneud popeth o fewn bywyd y cartref. Mae merched ifanc, di-briod yn cael eu gwisgo mewn gwyn.
Mae'r Commander yn swyddog uchel yng Ngilead. Er bod ei gysylltiad â Offred i fod yn gyfyngedig i'r "seremoni", sef defod o gyfathrach rywiol gyda'r bwriad o feichiogi ym mhresenoldeb ei wraig, mae'n dechrau perthynas anghyfreithlon gyda Offred. Cyfarfodydd dirgel yn digwydd yn ei swyddfa adref, lle yw gwraig y Commander yn cael mynd i fewn. Mae'r ystafell yn cael ei lenwi â llyfrau ac yn cael ei ystyried yn lle preifat i ddyn y tŷ. Yn ystod y cyfarfodydd hyn, mae'n ceisio ennill ei ymddiriedaeth drwy siarad a chwarae gemau bwrdd megis Scrabble gyda hi. Mae hefyd yn gadael iddi, ac yn ei gwylio'n darllen, sydd yn drosedd arall, am nad oes gan ferched yr hawl i ddarllen nac ysgrifennu. Mae'r Commander yn cynnig cynhyrchion gwaharddedig megis hen gylchgronau ffasiwn (o'r 1970au), a cholur. Yn olaf, mae'n rhoi dillad isaf iddi ac yn mynd â hi i'r puteindy o'r enw Jesebel sydd yn cael ei redeg gan y llywodraeth. Mae puteindy'n cynnig amrywiaeth i fywyd rhywiol dynion fel, yn ôl y Commander, sy'n angenrheidiol. Yn Jesebel, daw Offred i gyfarfod ei ffrind, Moira, sydd wedi dianc o ganolfan hyfforddi'r llawforynion, ac fe ddaw i ddysgu sut y daeth i fod yno. Yno mae Moira'n esbonio sut y gall ferched herfeiddiol na allai addasu i'r gymdeithas newydd gael cynnig gwaith yn y Jesebel yn hytrach na chael eu gorfodi i weithio yn y Trefedigaethau (Colonies), i lanhau gwastraff ymbelydrol. Mae gan fenywod y puteindai caniatâd i yfed alcohol a chymeryd cyffuriau, sydd yn ryddid yn ôl nodiadau Offred. Er fod yr hawl ganddynt i ddewis eu cwsmeriaid, maent yn cael eu hannog yn erbyn gwrthod cynigion gan ddynion.
Mae gwraig y Commander, Serena Joy, yn elyniaethus. Mae Offred yn ei chofio fel personoliaeth o fewn y cyfryngau Cristnogol a cefnogai cartrefgarwch ac îs-rôl menywod ym mhell cyn Gilead gael ei sefydlu. Serena yn amlwg wedi diflasu ac yn anhapus—ac yn casáu rhannu ei gŵr â llawforwyn. Yn eironig, fodd bynnag, mae gan Serena hefyd ei rhyngweithiad cyfrinachol ag Offred, wrth drefnu am iddi gysgu gyda Nick, gyrrwr personol y Commander, mewn ymdrech i gael Offred yn feichiog. Yn gyfnewid am hyn, mae Serena Joy yn rhoi newyddion am ei merch a llun diweddar. Nid yw Offred wedi gweld ei phlentyn ers iddi hi a'i theulu gael eu dal wrth geisio dianc oddi wrth Gilead.
Ar ôl y cyfarfod cychwynnol Offred â Nick, maent yn dechrau cyfarfod yn fwy aml, a daw hi i ddarganfod ei bod yn mwynhau rhyw gydag ef, er gwaethaf ei syniadau a'i atgofion am ei gŵr. Mae hi'n rhannu gwybodaeth am ei gorffennol a allai fod yn beryglus gydag ef. Trwy ei phartner siopa, dynes o'r enw Ofglen, mae Offred yn dysgu wrthiant Mayday, sef rhwydwaith tanddaearol yn gweithio i ddymchwel Gweriniaeth Gilead. Yn fuan ar ôl diflaniad Ofglen (datgelir yn ddiweddarach fel hunanladdiad), daw gwraig y Commander i ddarganfod tystiolaeth am berthynas rhwng Offred a'r Commander, a daw Offred i gysidro hunanladdiad.
Ar ddiwedd y llyfr mae Offred yn dweud wrth Nick ei bod hi yn meddwl ei bod hi'n feichiog. Yn fuan wedyn, caiff ei tywys i ffwrdd gan yr heddlu cudd, yr Eyes of God, a'u gelwir yn anffurfiol fel yr "Eyes". Cyn iddi gael ei roi mewn fan mawr du, mae Nick yn dweud wrthi fod y dynion hyn yn rhan o wrthwynebiad Mayday ac iddi ymddiried ynddo. Nid yw Offred yn gwybod os yw Nick yn aelod o Mayday neu yntau'n un o'r Eyes yn honni bod yn aelod o'r gwrthwynebiad, ac mae'n ansicr os fyddai gadael yn arwain at ddianc neu gael ei chipio. Mae'n mynd i mewn i'r fan gyda dyfodol ansicr.
Mae'r nofel yn cloi gyda diweddglo metaffuglennol sydd yn esbonio fod digwyddiadau'r nofel yn digwydd yn fuan ar ôl dechrau'r hyn a elwir yn "Gyfnod Gilead". Mae'r diweddglo'n "drawsgrifiad rhannol o drafodion y Ddeuddegfed Symposiwm ar Astudiaethau Gileadaidd" a ysgrifennwyd yn 2195 a gynhaliwyd gan yr Athro Maryann Crescent Moon. Yn ôl "prif siaradwr" y symposiwm, yr Athro James Darcy Pieixoto, mae ef a'i gydweithiwr, yr Athro Knotly Wade wedi darganfod hanes Offred wedi ei recordio ar dapiau casét. Maent yn trawsgrifio'r tapiau, ac yn eu galw ar y cyd "the handmaid's tale". Trwy dôn a gweithredoedd y gweithwyr proffesiynol yn yr adran olaf y llyfr, mae byd academia yn cael ei amlygu a'i feirniadu, mae Pieixoto yn trafod ei dîm yn chwilio am y cymeriadau a enwir yn yr Hanes (Tale), a sut mae'n amhosibl profi dilysrwydd y tapiau.
Fodd bynnag, mae bodolaeth o dapiau yn awgrymu bod Offred wedi dianc a goroesi am o leiaf ychydig o amser, ac felly fel yr oedd yr Eyes a fu i'w chasglu, mewn gwirionedd, yn rhan o Mayday. Mae'r diweddglo hefyd yn awgrymu yn dilyn cwymp Gweriniaeth Dwyflwyodraeth Gilead, daw'r gymdeithas i fod yn fwy cyfartal, er nid yr Unol Daleithiau a oedd wedi bodoli'n flaenorol, yn ailymddangos, gyda hawliau llawn i ferched yn dychwelyd a rhyddid crefydd.
Offred
Offered yw'r prif gymeriad ac adroddwr. Cafodd ei labelu'n "ferch hoedennaidd pan sefydlwyd Gilead am ei bod wedi priodi dyn a oedd wedi ysgaru. Bu i bob ysgariad gael ei ddileu gan y llywodraeth newydd, a olygai fod ei gŵr bellach yn cael ei ystyried yn dal yn briod i'w wraig gyntaf, yn gwneud Offred yn odinebwraig. Wrth geisio dianc o Gilead, fe'i gwahanwyd oddi wrth ei gŵr a'i mherch. Mae hi yn rhan o'r genhedlaeth gyntaf o ferched Gilead, y rhai sydd yn cofio'r amseroedd cyn-Gilead. Wrth brofi'n ffrwythlon, mae hi'n cael ei hystyried yn nwydd bwysig ac yn ei gosod fel llawforwyn yng nghartref y Commander Fred Waterford a'i wraig Serena Joy, i ddwyn plant ar eu cyfer (credir fod Serena Joy yn anffrwythlon).
Enw caethweisiol yw Offred sy'n disgrifio ei swyddogaeth: hi yw " o Fred" (h. y., mae hi'n perthyn i Fred, ei rheolwr, ac yn cael ei ystyried yn gordderch). Yn y nofel, Dywed Offred nad yw yn gordderch, ond offeryn; "groth â dwy goes". Nid yw enwau'r llawforwynion yn dweud dim am boy yw'r merched yn wirioneddol; eu hunig hunaniaeth yw fel eiddo'r Commander. Mae "Offred" hefyd yn chwarae ar y gair (Saesneg) "offered", fel yn "a gynigir fel aberth", yn ogystal â chwarae ar y geiriau "off-red", gan gyfeirio at lliw gwisg y llawforynion ac at eu rhwystredigaethau gyda'i sefyllfa neilltuol.
Mae'r merched mewn hyfforddiant i fod yn llawforynion yn sibrwd eu henwau ar draws eu gwelyau yn y nos. Yr enwau yw "Alma. Janine. Dolores. Moira. June," ac yn ddiweddarach maent i gyd yn cael eu cyfrif am ac eithrio June. Yn ogystal, mae un o'r Modrybedd ("Aunts") yn dweud wrth y llawforynion-mewn-hyfforddiant i roi'r gorau i "mooning and June-ing". O hyn a chyfeiriadau eraill, mae rhai darllenwyr wedi casglu mai ei henw genedigol yw "June". Mae Miner yn awgrymu bod "June" yn ffugenw. Gan mai "Mayday" yw enw gwrthwynebiad, gallai June fod yn dyfeisiad gan y prif gymeriad. Cynhelir cynhadledd Nunavit a gwmpesir yn y diweddglo ym mis Mehefin. Pan fu i Hulu TV ddatgan mai new go iawn Offred oedd June, ysgrifennodd Atwood nad ei bwriad gwreiddiol oedd i awgrymu mai new go iawn Offred oedd June "ond mae'n cyd-fynd, felly, mae darllenwyr yn cael eu croesawu i hynny os ydynt yn dymuno".
Y Commander
Mae'r Commander yn dweud ei fod yn rhyw fath o wyddonydd a oedd yn flaenorol yn cymryd rhan mewn rhywbeth tebyg i ymchwil i'r farchnad, cyn-Gilead. Yn ddiweddarach, mae'n tybiwyd, ond nid yw'n cael ei gadarnhau, y gallai fod wedi bod yn un o benseiri'r Weriniaeth a'i ddeddfau. Yn ôl pob tebyg, ei enw cyntaf yw "Fred", ond gall hyn hefyd fod yn ffugenw.
Mae'n cymryd than mewn gweithrgareddau deallusol gwaharddedig ag Offred, megis chwarae Scrabble, ac yn ei chyflwyno i glwb cyfrinachol sy'n gwasanaethu fel puteindy ar gyfer swyddogion uchel eu swydd. Mae Offred yn dysgu fod y Commander wedi cael perthynas tebyg gyda'i lawforwyn flaenorol, ac iddi ladd ei hun pan oedd fu i Serena Joy ddid i wybod am hyn. Yn yr diweddglo mae'r ysgolheigion yn dyfalu bod un o ddau ffigwr, y ddau yn allweddol wrth sefydlu Gilead, efallai wedi bod yn Fred, yn seiliedig ar ei enw cyntaf. Awgrymir yn gryf mai dyn o'r enw Frederick R. Waterford oedd y Commander a gafodd ei ladd mewn ddarddeliad yn fuan ar ôl i Offred gael ei chymeryd i ffwrdd, wed ei gyhuddo o lochesu asiant y gelyn.
Serena Joy
Mae Serena Joy yn gyn - efengylwraig teledu ac yn wraig i'r Commander yn y ddwyflwyodraeth ffwndamentalaidd. Cymerwyd ei phŵer a'i hadnabyddiaeth gyhoedus gan y wladwriaeth, ac mae'n ceisio cuddio'i hanes fel ffigwr teledu. Mae Offred yn nodi adnabod gwraig ei meistr gan ddwyn i gof ei gweld ar y teledu pan oedd hi'n ferch fach yn gynnar ar foraeau Sadwrn wrth aros am y cartwnau i ddechrau. Credir ei bod yn anffrwythlon (er bod yr awgrym yn cael ei wneud mai'r Commander sydd yn anffrwythlondd, mae deddfau Gileadean yn priodoli anffrwythlondeb i fenywod yn unig), mae hi'n cael ei gorfodi i dderbyn defnyddio llawforwyn. Mae hi'n dal dig ar y ffaith fod raid iddi gymeryd rhan yn y ddefod ffrwythlondeb misol. Mae hi'n taro bargen gyda Offred i drefnu iddi gael rhyw gyda Nick er mwyn dod yn feichiog. Yn ôl yr Athro Pieixoto yn y diweddglo, mai ffugenwau yw "Serena Joy" neu "Pam"; fe awgrymir mai enw go iawn y cymeriad i fod yw Thelma.
Ofglen
Cymydog i Offred yw Ofglen ac yn gymrawd Lawforwyn. Mae hi'n gweithio mewn partneriaeth gyda Offred i wneud y siopa dyddiol. Nid yw llawforynion byth yn cael eu gadael ar ben ei hunain ac mae disgwyl iddynt arolygu ymddygiad eu gilydd. Mae Ofglen yn aelod o wrthsafiad Mayday. Yn wahanol i Offred, mae hi'n feiddgar. Mae hi'n lladd ysbïwr Mayday fyddai fel arall yn cael ei arteithio a'i ladd er mwyn arbed ef y boen o farwolaeth dreisgar. Mae Offred yn cael arddeall pan fydd i Ofglen ddiflannu, mae hyn oherwydd ei bod wedi cyflawni hunanladdiad cyn y gall y llywodraeth fynd â hi i'r ddalfa oherwydd ei aelodaeth i'r gwrthwynebiad, o bosibl, i osgoi rhoi i ffwrdd unrhyw wybodaeth.
Cynghrair y Cenhedloedd UEFA
Cystadleuaeth bêl-droed rhyngwladol yw Cynghrair y Cenhedloedd UEFA. Mae'r gystadleuaeth yn cael ei chynnal bob dwy flynedd ar gyfer timau dynion y cymdeithasau pêl-droed sy'n aelodau o UEFA, sef y corff llywodraethol Ewropeaidd.
The Handmaid's Tale
Ofglen
Mae llawforwyn newydd, hefyd a elwir yn Ofglen, yn cymryd lle Ofglen, ac yn cael ei neilltuo fel partner siopa Offred. Mae hi'n bygwth Offred yn erbyn unrhyw syniad o wrthiant, ac yn torri protocol drwy ddweud wrthi beth ddigwyddodd i'r Ofglen flaenorol.
Cynghrair y Cenhedloedd UEFA
Cychwynnodd y twrnament cyntaf ym mis Medi 2018, yn dilyn Cwpan y Byd FIFA 2018. Bydd enillwyr y pedwar grwp o Gynghrair A yn mynd i'r rowndiau terfynol sydd i'w cynnal ym Mehefin 2019. Bydd pedair cenedl, un o bob Cynghrair, hefyd yn mynd ymlaen i Rowndiau Terfynol Euro 2020.
The Handmaid's Tale
Nick
Nick yw gyrrwr y Comander, sy'n byw uwchben y garej. Mewn trefniant gan Serena Joy, mae'n dechrau perthynas rywiol ag Offred i gynyddu ei siawns o feichiogi. os byddai Offred yn methu dod yn feichiog â'r Commander, byddai'n cael ei datgan yn anffrwythlon ac fe gai ei chludo i ddiffeithwch ecolegol y Trefedigaethau. Daw Offred i ddechrau datblygu teimladau tuag at Nick. Mae Nick yn gymeriad amwys, a dyw Offred ddim yw'n gwybod os ye'n deyrngarol tuag at y plaid neu'n ran o ymwrthedd, er ei fod yn nodi ei hun fel y cyntaf. Mae'r diweddglo'n awgrymu ei fod mewn gwirionedd yn rhan o'r gwrthwynebiad, a gynorthwyir Offred i ddianc o dŷ'r Commander.
Cynghrair y Cenhedloedd UEFA
Mae'r gystadleuaeth yn cymryd lle y gemau rhyngwladol cyfeillgar a oedd yn cael eu chwarae yng Nghalendr Gemau Rhyngwladol FIFA.
The Handmaid's Tale
Moira
Mae Moira wedi bod yn ffrind agos i Offred ers coleg. Fel lesbiad, mae hi wedi gwrthsefyll homoffobia cymdeithas Gilead. Caiff Moira ei chymeryd i fod yn Lawforwyn yn fuan ar ôl Offred. Mae hi'n dianc wrth ddwyn dillad a phás Modryb, ond daw Offred o hyd iddi'n ddiweddarach yn gweithio fel putain ym mhuteindy'r blaid. Cafodd ei dal a dewisodd y puteindy yn hytrach na chael ei hanfon at y Trefedigaethau.
Cynghrair y Cenhedloedd UEFA
Y Tlws
Cafodd tlws Cynghrair y Cenhedloedd UEFA ei ddadorchuddio pan cyhoeddwyd am  y tro cyntaf pa dimau fyddai yn y cynghreiriau yn Lausanne, Y Swistir. Mae'r tlws yn cynrychioli'r 55 cymdeithas genedlaethol sy'n aelodau o UEDA ac wedi'i wneud o arian. Mae'n pwyso 7.5 cilogram ac yn 71 cm o uchder..
The Handmaid's Tale
Luke
Luke oedd gŵr Offred cyn ffurfiad Gilead. Roedd o wedi ysgaru ei wraig gyntaf â'i phriodi hi. O dan llywodraeth Gilead, caiff pobi ysgariad eu dileu'n ôl weithredol, gan arwain at Offred yn cael ei ystyried yn odinebwraig a'u mherch yn anghyfreithlon. Cafodd Offred ei gorfodi i fod yn Lawforwyn ac mae ei mherch yn cael ei rhoi i deulu deyrngarol. Ers eu ymgais i ddianc i Ganada, nid yw Offred wedi clywed gan Luke. Yn ddiweddarach yn y gyfres deledu, fe ddatgelir fod Luc yn dal yn fyw.
Yr Athro Pieixoto
Pieixoto yw'r "cyd-darganfyddwr [gyda'r Athro Knotly Wade] o dapiau Offred". Yn ei gyflwyniad yn y gynhadledd academaidd, mae'n sôn am "y 'Problemau Gwirio wrth Gyfeirio at The Handmaid's Tale'. Felly, Pieixoto yw'r person sy'n ailadrodd hanes Offred, ac felly'n gwneud y naratif yn hyd yn oed fwy annibynadwy nag yr oedd yn wreiddiol.
Gosodiad
Mae'r nofel wedi'i osod mewn dyfodol amhenodol, damcanwyd i fod o gwmpas y flwyddyn 2005, gyda dwyflwyodraeth ffwndamentalaidd yn rheoli tiriogaeth a arferai fod yn yr Unol Daleithiau, ond sydd rwan yn Weriniaeth Gilead. Mae unigolion yn cael eu gwahanu yn ôl categori ac yn gwisgo yn ôl eu swyddogaethau cymdeithasol. Mae codau gwisgo cymhleth yn chwarae rôl allweddol wrth osod rheolaeth gymdeithasol o fewn y gymdeithas newydd ac yn fodd i wahaniaethu rhwng pobl yn ôl rhyw, galwedigaeth, a cast.
Mae hyn yn digwydd yn yr hyn a oedd unwaith yn y Sgwâr Harvard yng nghymdogaeth Cambridge, Massachusetts;  Astudiodd Atwood yn Radcliffe College, a leolir yn yr ardal hon.
Gwleidyddiaeth
Yng Ngilead, mae cyrff merched ffrwythlon yn wleidyddol ac maent yn cael eu rheoli. Mae poblogaeth Gogledd America yn gostwng wrth i fwy o ddynion a menywod fod yn anffrwythlon (er yng Ngilead, yn ôl y gyfraith, dim ond menywod a all achosi anffrwythlondeb). Mae triniaeth Gilead o ferched yn seiliedig ar dehongliadau cul ffwndamentalaidd o'r Beibl, sy'n golygu bod menywod yn eiddo ac yn israddol i'w gŵyr, tadau, neu bennaeth yr aelwyd. Nid ydynt yn cael i wneud unrhyw beth a fyddai'n rhoi unrhyw bŵer iddynt neu unryw annibyniaeth iddynt o'r system hon. Nid les ganddynt hawl i bleidleisio, dal swydd, darllen, na meddu ar arian, neu fod yn berchen ar unrhyw beth, ymhlith nifer o gyfyngiadau eraill.
Mae dyfyniad penodol o'r Handmaid's Tale yn crynhoi hyn: "Nid yw Gweriniaeth Gilead, meddai Modryb Lydia, yn gwybod am ffiniau. Mae Gilead o fewn i chi" (HT 5.2). Mae hyn yn disgrifio sut nad oes unrhyw ffordd o osgoi ffiniau cymdeithasol menywod yn y wladwriaeth newydd. Mae Llawforynion, sydd ddim yn cael priodi, yn cael aseiniadau dwy flynedd gyda 'chommander', ac yn colli eu henw eu hunain: maent yn cael eu galw "O'u [enw eu commander cyntaf]", megis prif gymeriad y nofel, sy'n adnabyddus yn unig fel Offred. Pan fydd llawforwyn yn cael ei symud, bydd ei henw'n newid hefyd. Caiff eu hunaniaethau gwreiddiol o'r amser cyn y chwyldro eu hatal, er eu bod wedi cael eu hail-addysgu fel llawforynion, maent yn rhannu eu henwau gwreiddiol ymysg eu gilydd yn llechwraidd.
Yn y llyfr hwn, mae'r llywodraeth yn ymddangos i fod yn gryf er "does neb yn Gilead yn ymddangos i fod yn gredwr wir yn y chwyldro" (Beauchamp). Nid yw'r Commanders, yn cael eu portreadu trwy Capten Fred, yn cytuno â'u athrawiaethau eu hunain. Mae'r Commander yn cymryd Offred ar un adeg i buteindy er mwyn cael rhyw gyda hi mewn lleoliad anffurfiol ar wahân i'r Seremoni. Mae'r gwragedd, sydd yn cael eu portreadu trwy Serena Joy, cyn efengylwraig teledu, yn anufuddhau i'r rheolau a nodir gan eu gwŷr. Mae Serena yn ysmygu siagrennau o'r farchnad ddu ac yn mynegi'r syniad gwaharddiedig y gall dynion fod yn anffrwythlon, a chynlluniau i gael Offred ddod y feichiog gan ei gyrrwr.
Crefydd
Datgannwyd gan Bruce Miller, cynhyrchydd gweithredol cyfres deledu'r The Handmaid's Tale gyda golwg ar lyfr Atwood, yn ogystal â'i gyfres o, fod Gilead yn "gymdeithas sy'n seiliedig ar fath o gamddarlleniad wrthnysig o gyfreithiau a chodau'r Hen Destament". Mae'r awdur yn esbonio bod Gilead yn ceisio ymgorffori "delfrydiaeth iwtopaidd" yn bresennol yng nghyfundrefnau'r 20g, megis Cambodia a Romania, yn ogystal ag yn gynharach ym Mhiwritaniaeth Lloegr Newydd. Bu i Atwood a Miller datgan and oedd y bobl a redai Gilead "yn wirioneddol Gristnogol". Nid oes gan y grŵp sy'n rhedeg Gilead, yn ôl Atwood, "..ddiddordeb gwirioneddol mewn crefydd; ond yn hytrach mewn grym." Yn wir, yn ei gweddïau i Dduw, mae Offred, wrth adlewyrchu ar Gilead, yn gweddïo "dydw i ddim yn credu am ennyd bod yr hyn sy'n mynd ymlaen allan yna yw'r hyn yr Ydych yn ei olygu.... Mae'n debyg y dylwn i ddweud fy mod yn maddau i bwy bynnag wnaeth hyn, a beth bynnag maent yn ei wneud yn awr. Byddaf yn ceisio, ond nid yw'n hawdd." Mae Margaret Atwood, ar ysgrifennu hyn, yn dweud fod gan "Offred ei hun ei fersiwn breifat o Weddi'r Arglwydd ac yn gwrthod i gredu bod y drefn hon wedi ei gorfodi gan Dduw cyfiawn a thrugarog."
Mae'r eglwysi Cristnogol hynny nad ydynt yn cynnal camau gweithredu o Feibion Jacob yn cael eu dymchwel yn systematig, ac nid yw'r bobl sy'n dilyn Gilead byth yn cael eu gweld yn mynychu eglwys. Fe elwir enwadau Cristnogol, gan gynnwys y Crynwyr, Bedyddwyr a'r Pabyddion, yn benodol yn elynion i Feibion Jacob. Caiff lleianod sy'n gwrthod trosi gael eu hystyried yn "Unwomen" ac fe gaent eu halltudio i'r Trefedigaethau, oherwydd eu hamharodrwydd i briodi a gwrthod (neu anallu) i ddwyn plant. Caiff offeiriaid sy'n amharod i droi eu crogi oddi wrth y Wal. Mae Atwood yn rhoi'r Crynwyr yn erbyn y gyfundrefn drwy eu cael i helpu'r gorthrymedig, - rhywbeth mae hi'n teimlo y byddent yn ei wneud mewn gwirionedd: "Mae'r Crynwyr wedi mynd yn dan-ddaearol, ac yn gweithredu ffordd cudd i ddianc i Ganada, fel—yr wyf yn amau y byddent yn ei wneud."
Caiff Iddewon eu henwi fel eithriad ac yn cael eu dosbarthu'n Feibion Jacob. Mae Offred yn sylwi fod Iddewon a wrthodai i droi yn cael caniatâd i ymfudo i Israel, ac mae'r rhan fwyaf yn dewis gadael. Fodd bynnag, yn y Diweddglo, mae'r Athro Pieixoto yn dangos bod llawer o'r ymfudwyr Iddewig yn cael ei taflu i'r môr oddi ar y llongau penodol a benodwyd i'w cludo i Israel, o ganlyniad i breifateiddio "rhaglen y dychweliad" a rhaglen ymdrech cyfalafwyr i wneud yr elw mwyaf. Sonnir Offred am lawer o Iddewon a ddewisodd i aros ac yn gyfrinachol, parhäodd i ymarfer Iddewiaeth gael eu dal a'u dienyddio.
Cast a dosbarth
Gelwir Americanwyr Affricanaidd, sef y brif grŵp ethnig nad ydynt yn wyn yn y gymdeithas hon, yn Blant Ham. Mae darllediad o deledu'r wladwriaeth yn sôn eu bod wedi cael eu symud yn llu i " Famwledydd Cenedlaethol" yn y Midwest, sy'n awgrymu'r mamwledydd cyfnod yr apartheid a sefydlwyd yn Ne Affrica.
Mae'r ddau ryw yn cael eu rhannu'n llym. Mae cymdeithas Gilead yn gwerthfawrogi atgynhyrchu gan ferched gwyn yn fwy na neb arall. Caiff merched eu categoreiddio "yn hierarchaidd yn ôl dosbarth o statws a gallu i atgenhedlu" yn ogystal â "chodau lliw trawsenwol yn ôl eu swyddogaeth a'u llafur" (Kauffman 232). Mae'r Commander yn mynegi'r farn gyffredinol fod merched yn cael eu hystyried yn feddyliol ac yn emosiynol yn israddol i ddynion.
Caiff merched eu gwahanu yn ôl ddillad, a dynion hefyd. Gyda'r eithriad prin, mae dynion yn gwisgo dillad milwrol neu parafilwrol. Caiff pob dosbarth o ddynion a menywod eu diffinio gan y lliwiau maent yn eu gwisgo (fel yn nofel dystopaidd Aldous Huxley, Brave New World), gan dynnu ar symbolaeth a seicoleg lliw. Mae pob unigolion is-statws yn cael eu rheoleiddio gan y côd gwisg.Caiff pob "di-berson" eu halltudio i'r "Trefedigaethau". Mae pob merch anffrwythlon, neu di-briod yn cael eu hystyried i fod yn ddi-personau. Mae dynion a merched yn cael eu hanfon yno'n gwisgo gwisgoedd llwyd.
Menywod cyfiawn
Mae rhanniad llafur ymhlith merched yn cynhyrchu rhywfaint o ddrwgdeimlad. Mae Marthas, Gwragedd a Econowives yn gweld Llawforynion yn amlgymharus ac yn cael eu dysgu i'w gwawdio. Mae Offred yn galaru fod merched o'r grwpiau amrywiol hyn wedi colli eu gallu i empatheiddio â'u gilydd. Maent yn cael eu rhannu yn eu gormes.
Dynion
Caiff dynion eu dosbarthu i bedwar prif gategori:
Caiff dynion sy'n cymryd rhan mewn gwrywgydiaeth, neu sy'n gysylltiedig â gweithredoedd cyffelyb gael eu datgan yn "rhyw-fradwyr"; maent naill ai yn cael eu crogi neu eu hanfon i'r Trefedigaethau i farw'n araf.
Yn y gymdeithas hon, mae namau geni wedi dod yn fwyfwy cyffredin.
Mae dau brif gategori o blant dynol:
Y Seremoni
Mae'r "Seremoni" yn weithred rywiol di-briodasol er mwyn atgynhyrchu. Mae'r ddefod yn ofynnol ar y Lawforwyn i orwedd ar ei chefn rhwng coesau'r Wraig yn ystod y weithred rhywiol fel pe baent yn un person. Mae raid i'r Wraig wahodd y Lawforwyn i rannu ei rym yn y ffordd hon; mae llawer o Wragedd yn ystyried hyn yn fychaniaeth ac yn sarhaus. Mae Offred yn disgrifio'r seremoni:Yng nghymdeithas ffug ffwndamentalaidd y nofel, mae anffrwythlon yn air "waharddedig". Yn y gymdeithas hon, nid oes y fath beth fel dyn anffrwythlon mwyach. Yn y diwylliant hwn, mae merched yn naill ai'n yn ffrwythlon neu anffrwythlon, yr olaf o'r rhain yn cael eu datgan i fod yn "unwomen" ac yn cael eu hanfon at y trefedigaethau gyda gweddill yr "unwomen" i wneud gwaith bywyd-fygythiol hyd nes eu marwolaeth, sydd, ar gyfartaledd, mewn tair blynedd.
Mae Atwood yn pwysleisio sut mae newidiadau yn y cyd-destun yn effeithio ar ymddygiad ac agweddau, drwy ailadrodd yr ymadrodd "Cyd-destyn yw popeth" trwy gydol y nofel, yn sefydlu y argymhelliad fel motiff. Mae chwarae gêm o Scrabble gyda'i Chommander yn dangos yr allwedd i arwyddocâd y newidiadau yn "cyd-destun"; ar un tro "y gêm i hen ddynion a merched", a daeth gwahardd ar chwarae'r gêm i merched, ac felly yn "ddymunol". Trwy byw mewn cymdeithas foesol anhyblyg, daw Offred i weld y byd mewn ffordd wahanol yn gynharach. Mynegai Offred syndod ar sut "Mae wedi cymeryd ychydig o amser i newid ein meddyliau am bethau".Bu gwisgo dillad sy'n datgelu tipyn o groen a cholur bod yn rhan o'i bywyd blaenorol, ond pan mae hi'n gweld twristiaid Siapaneaidd yn gwisgo yn y ffordd honno, mae hi bellach yn teimlo fod y merched yn gwisgo'n amhriodol.
Louisville, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
The Handmaid's Tale
Y Seremoni
Mae Offred yn gallu darllen ond ddim yn medru cyfieithu'r ymadrodd "nolite te bastardes carborundorum" sydd wedi ei gerfio i wal y cwpwrdd yn ei hystafell wely bach; mae hyn yn Ladin-ffug (wireb) a gyfieithai i "Peidiwch â gadael i'r bastards eich cael chi i lawr". Mae arwyddocâd yr ymadrodd hwn yn cael ei ddwysau gan y sialensiau mae'r llyfr wedi ei wynebu, gan greu "Mise en abyme" fel y prif gymeriad ac yn ddarllenydd i ddehongli testunau chwyldroadol.
Louisville, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Louisville, gan gynnwys:
The Handmaid's Tale
Dosbarthiad genre
Mewn cyfweliadau a thraethodau mae Atwood wedi trafod dosbarthiad generig The Handmaid's Tale fel "ffuglen wyddonol" neu "ffuglen ddamcaniaethol".
Medd enillwr gwobr ffuglen wyddonol Hugo, David Langford mewn colofn: "The Handmaid's Tale enillodd y wobr Wobr Arthur C. Clarke gyntaf ym 1987. Mae hi wedi bod yn ceisio byw hyn i lawr byth ers hynny." Mae'n dweud:Wrth wahaniaethu rhwng y labelau'r genre ffuglen wyddonol a ffuglen ddamcaniaethol, cydnabyddir Atwood y gall pobl eraill ddefnyddio'r termau am yn ail. Ond mae hi'n nodi ei ddiddordeb yn y math hwn o waith mewn archwilio themâu mewn ffyrdd na all "ffuglen realistig" ei wneud.