cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Star Trek: Nemesis
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Jeffrey L. Kimball oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Dallas Puett sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stuart Baird ar 30 Tachwedd 1947 yn Lloegr. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1968 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Stuart Baird nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Jacopo Amigoni
250px|bawd|Jacopo Amigoni: [[Gwener (duwies)|Gwener ac Adonis]] Arlunydd o'r Eidal oedd Jacopo Amigoni (1675 – Medi 1752). Roedd yn un o feistri yr arddull rococo. Mae'n adnabyddus am ei bortreadau realistig a'i baentiadau a darluniau o wrthrychau o chwedlau Groeg a Rhufain.
I Love... Marco Ferreri
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Pierfrancesco Campanella yw I Love... Marco Ferreri a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal.
Mae'r ffilm I Love... Marco Ferreri yn 81 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pierfrancesco Campanella ar 16 Rhagfyr 1960 yn Rhufain.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Pierfrancesco Campanella nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rheilffordd Chicago, Rock Island a Pacific
Ysgogwyd y gân Rock Island Line gan y rheilffordd.
Hanes
Crëwyd Cwmni Rheilffordd Rock Island a La Salle ar 27 Chwefror 1847 i adeiladu rheilffordd rhwng y ddwy dref a chysylltu â'r gamlas i Chicago. Sylweddolyd y buasai'n well cyrraedd Chicago'n uniongyrchol yn hytrach na'r gamlas, a newidiwyd enw'r rheilffordd i Reilffordd Chicago a Rock Island. Aeth y trên cyntaf rhwng Chicago a Joliet ar 10 Hydref 1852, a'r un cyntaf i Rock Island ar 22 Chwefror 1854. Cyrheaddwyd Davenport (Iowa) ar 23ain Ebrill 1856. Ar ôl problemau ariannol, daeth y cwmni yn Rheilfford Chicago, Rock Island a Pacific yng Ngorffennaf 1866. Daeth y rheilffordd ei henw 'Chicago, Rock Island a Pacific ym mis Mai 1866. Roedd ganddi rhwydwaith mawr ond yn anffodus doedd ei leiniau ddim mor uniongyrchol â rheilffyrdd eraill.
Roedd y rheilffordd yn enwog am ei 'Rocedau', trenau wedi'u adeiladu gan Gwmni Electromotif. Ond ar ôl yr Ail Ryfel Byd collwyd traffig i'r ffyrdd Interstate. Caewyd y rheilffordd ym 1980, a gwerthwyd rhai o'i leiniau i gwmnïau eraill.
Utrecht (dinas)
Prifddinas talaith Utrecht yn yr Iseldiroedd a'r bedwaredd o ddinasoedd yr Iseldiroedd o ran poblogaeth yw Utrecht. Mae'n un o'r dinasoedd sy'n ffurfio cytref y Randstad. Roedd y boblogaeth yn 288,401 yn 2007.
Prifysgol Utrecht yw'r mwyaf yn yr Iseldiroedd, ac yma mae pencadlys Rheilffyrdd yr Iseldiroedd. Utrecht hefyd yw lleoliad archesgob Catholig yr Iseldiroedd. Mae'n un o ddinasoedd hynaf y wlad; fe'i sefydlwyd gan y Rhufeiniaid tua 50 OC pan adeiladwyd castellum ar lan Afon Rhein yn ystod teyrnasiad yr ymerawdwr Claudius.
Pobl o Utrecht
bawd|dim|220px|Tŵr Eglwys Gadeiriol Utrecht o'r Stadhuisbrug
Sgurr Innse
Mae Sgurr Innse yn gopa mynydd a geir rhwng Fort William a Loch Leven ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Corbett a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Wombwell
Tref yn Ne Swydd Efrog, Swydd Efrog a'r Humber, Lloegr, ydy Wombwell. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Barnsley.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Wombwell boblogaeth o 23,355.
Here's to Life!
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Arne Olsen yw Here's to Life! a gyhoeddwyd yn 2000. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Lleolwyd y stori yn British Columbia.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Eric McCormack.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arne Olsen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Horsforth
Tref a phlwyf sifil yng Ngorllewin Swydd Efrog, Swydd Efrog a'r Humber, Lloegr, ydy Horsforth. Fe'i lleolir ym mwrdeistref fetropolitan Dinas Leeds.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 18,895.
Mae Caerdydd 282.6 km i ffwrdd o Horsforth ac mae Llundain yn 278.3 km. Y ddinas agosaf ydy Leeds sy'n 7.2 km i ffwrdd.
Loch Tay
Llyn yn Ucheldiroedd yr Alban yw Loch Tay (Gaeleg yr Alban: Loch Tatha). Mae'n 14 milltir (23 km) o hyd a milltir i filltir a hanner o led, ac yn 150 m o ddyfnder yn y man dyfnaf.
Mae afon Dochart ac afon Lochay yn llifo i mewn i'r llyn, ac afon Tay yn llifo allan. Gerllaw glan ogleddol y llyn mae copa Ben Lawers (1214 m), a cheir crannog ar y llyn ei hun. Y pentrefi mwyaf ar ei lan yw Killin a Kenmore.
Akron Township, Illinois
Treflan yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Akron Township, gan gynnwys:
I Giganti Di Roma
Ffilm antur gan y cyfarwyddwr Antonio Margheriti yw I Giganti Di Roma a gyhoeddwyd yn 1964. Fe'i cynhyrchwyd gan Mino Loy a Luciano Martino yn yr Eidal a Ffrainc. Lleolwyd y stori yn Rhufain hynafol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Ernesto Gastaldi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Carlo Rustichelli.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ettore Manni, Goffredo Unger, Richard Harrison, Piero Lulli, Renato Baldini, Alberto Dell’Acqua, Claudio Scarchilli, Philippe Hersent, Renato Montalbano, Alessandro Sperlì, Gianni Solaro a Wandisa Guida. Mae'r ffilm I Giganti Di Roma yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1964. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Dr. Strangelove sef ffilm gomedi ddu sy’n dychanu'r Rhyfel Oer a’r gwrthdaro niwclear rhwng yr Undeb Sofietaidd a'r Unol Daleithiau. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Antonio Margheriti ar 19 Medi 1930 yn Rhufain a bu farw ym Monterosi ar 4 Chwefror 2010.
Cwtiad aur
bawd| Pluvialis apricaria
Mae'r Cwtiad aur (Pluvialis apricaria) yn aelod o deulu'r rhydyddion.
Yn y tymor nythu mae'n aderyn hawdd ei adnabod, gyda smotiau aur a du ar y pen a'r cefn a'r fron a'r bol yn ddu. Yn y gaeaf mae'r fron a'r bol yn troi'n wyn ac mae'n haws ei gymysgu gyda'r Cwtiad llwyd, ond mae'n parhau i ddangos rhywfaint o aur ar y cefn.
bawd|chwith|Cwtiad aur yn ei blu gaeaf Mae'n nythu ar rostir agored yng ngogledd Ewrop a gorllewin Asia, gan adeiladu'r nyth ar lawr. Mae'n aderyn mudol, yn symud tua'r de yn y gaeaf cyn belled a de Ewrop a gogledd Affrica.
Yn wahanol i lawer o rydyddion, nid ydynt yn gwthio'r pig i'r mwd i chwilio am fwyd, yn hytrach maent yn cerdded o gwmpas i chwilio am unrhyw pryfed neu anifeiliaid bach sydd i'w gweld ar yr wyneb. Yn y gaeaf gellir eu gweld yn bwydo mewn caeau yn ogystal ag o gwmpas glannau'r môr.
The Ghost Goes Gear
Ffilm ar gerddoriaeth yw The Ghost Goes Gear a gyhoeddwyd yn 1966. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Lloegr. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Callisto (mytholeg)
Nymff ym mytholeg y Groegiaid a denwyd gan Zeus (Iau y Rhufeiniaid) yn rhith y dduwies Artemis (Diana) yw Callisto. Dyma'r unig enghraifft amlwg o lesbiaeth ym mytholeg Roeg.
The Ghost Goes Gear
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1966. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Good, the Bad and the Ugly sef ffilm gomedi gowboi gan Sergio Leone. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Callisto (mytholeg)
Enwodd Galileo y lloeren Callisto, sy'n cylchdroi o gwmpas y blaned Iau, ar ei hôl.
Castle Bytham
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Castle Bytham. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Kesteven.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 768.
Zoé Lucie Betty de Rothschild
Enw'i thad oedd Gustave Samuel de Rothschild a'i mam oedd Cécile Anspach.Bu'n briod i Léon Lambert ac roedd Henri Lambert yn blentyn iddynt.
Bu farw ym Mharis ar 16 Awst 1916.
Nant Hardraw
Mae Nant Hardraw (Saesneg: Hardraw Beck) yn nant sydd yn tarddu ar Great Shunner Fell yn Swydd Efrog ac yn llifo i’r de, yn syrthio dros Hardraw Force  a thrwy pentref Hardraw cyn ymuno ag Afon Ure ger Appersett.
bawd|chwith|250px|Hardraw Force bawd|250px|Nant Hardraw
Cyflafan Jenin
250px|bawd|Bwldoser arfog Israelaidd a ddefnyddiwyd i ddymchwel tai yn Jenin. 250px|bawd|Llun awyr o ganol y gwersyll ar ôl yr ymosodiad. Digwyddodd Cyflafan Jenin (enw'r Palesteiniaid, Amnest Rhyngwladol, UNRWA a'r Cenhedloedd Unedig am y digwyddiad) neu Brwydr Jenin (enw'r Israeliaid ac eraill arno) o'r 3ydd i'r 11eg o Ebrill, 2002 yng ngwersyll ffoaduriaid Jenin, a reolir gan Awdurdod Cenedlaethol Palesteina ac sy'n cael ei redeg gan UNRWA, yn Y Lan Orllewinol, Palesteina. Ymosododd unedau Llu Amddiffyn Israel (IDF) ar Jenin fel rhan o'r hyn a elwir gan Israel yr "Ymgyrch Tarian Amddiffynnol" (Operation Defensive Shield), yn ystod yr Intifada Al-Aqsa (neu'r Ail Intifada).
Yn ystod yr ymladd yn y gwersyll, sibrydid fod cyflafan yn digwydd yno. Roedd Jenin wedi cael ei hamgylchynu gan yr Israeliaid, ond adroddwyd fod sifiliaid Palesteinaidd yn cael eu claddu'n fyw dan eu cartrefi wrth iddynt gael eu dinistrio gan fwldosers arfog yr IDF, bod hofrenyddion Israelaidd yn "saethu heb wahaniaethu at ardal sifilaidd", a bod yr Israeliaid yn gwrthod i ambiwlansus a gweithwyr parafeddygol fynd i mewn am 10 diwrnod gan adael i'r anafiedig waedu i farwolaeth. Ar ôl i'r Israeliaid dynnu allan, cafwyd fod rhannau sylweddol o wersyll Jenin wedi'u dinistrio. Roedd rhwng 52 a 56 o Balesteiniaid wedi eu lladd, gyda hyd at 26 ohonynt yn sifiliaid (mae'r ffigyrau yn ddadleuol, gyda Israel yn dweud mai dim ond 5 o sifiliaid a laddwyd). Anafwyd rhai cannoedd o Balesteiniaid, tua eu hanner yn sifiliaid. Lladdwyd 23 o filwyr yr IDF gan wrthsafwyr Palesteinaidd, a oedd yn cynnwys aelodau o Fatah, Hamas a'r Jihad Islamig.
Gwneud a gwadu
Mae llywodraeth Israel yn gwadu fod cyflafan wedi digwydd yn Jenin. Ond cyfaddefodd Ariel Sharon, Prif Weinidog Israel, mai pwrpas yr 'Ymgyrch Taran Amddiffynnol' oedd dysgu gwers galed i'r Palesteiniaid. Ar ddechrau'r ymgyrch, dywedodd: "The Palestinians must be hit, and it must be very painful. We must cause them losses, victims, so that they feel a heavy price." Dyma ddisgrifiad llygad-dyst gan un o yrwyr y bwldosers arfog Israelaidd: "Many people were inside houses we started to demolish. They would come out of the houses we where working on. I didn't see, with my own eyes, people dying under the blade of the D-9. and I didn't see house falling down on live people. But if there were any, I wouldn't care at all. ... I am sure people died inside these houses."
Dolenni allanol
Bataille de Jénine
El teniente Amado
Drama hanesyddol Sbaeneg a Saesneg o Weriniaeth Dominica yw El teniente Amado. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngweriniaeth Dominica.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Baner Jamaica
bawd|250px|Baner Jamaica [[Delwedd:FIAV 111100.svg|23px]] Sawtyr aur sy'n rhannu baner Jamaica yn bedair rhan: trionglau'r brig a'r gwaelod yn wyrdd, a thrionglau'r hoist a'r fly yn ddu. Lliwiau pan-Affricanaidd yw lliwiau'r faner; hefyd yn unigol, mae aur yn cynrychioli'r haul, gwyrdd y tir, a du yn symboleiddio caledi.
Esboniad lleol y faner yw "er bod caledi gwyrdd yw'r tir ac mae'r haul yn tywynnu".
bawd|200px|Y faner arfaethedig gyntaf Mabwysiadwyd y faner ar 6 Awst 1962 yn dilyn cystadleuaeth gyhoeddus genedlaethol am faner yn sgîl annibyniaeth yr ynys ar y Deyrnas Unedig. Roedd gan y dyluniad gwreiddiol stribedi llorweddol, ond ystyriwyd hyn yn rhy debyg i faner Tanganyika felly defnyddiwyd sawtyr.
Hoyland
Tref yn Ne Swydd Efrog, Swydd Efrog a'r Humber, Lloegr, yw Hoyland. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Barnsley.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Hoyland boblogaeth o 17,710.
Cordeyrn hirgrib
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cordeyrn hirgrib (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cordeyrniaid hirgrib) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Lophotriccus eulophotes; yr enw Saesneg arno yw Long-crested pygmy-tyrant. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn L. eulophotes, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r cordeyrn hirgrib yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
The Leopardess
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Henry Kolker yw The Leopardess a gyhoeddwyd yn 1923. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Alice Brady. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1923. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Safety Last! sef ffilm gomedi o Costa Rica ac UDA gan Fred C. Newmeyer a Sam Taylor. Gilbert Warrenton oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Thomas J. Geraghty sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henry Kolker ar 13 Tachwedd 1870 yn Quincy, Illinois a bu farw yn Los Angeles ar 1 Ionawr 1960. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henry Kolker nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
A Silent Agreement
Ffilm annibynol am LGBT yw A Silent Agreement a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Lleolwyd y stori yn Sydney. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cyfeiriadau
o Awstralia]]
Castle Carlton
Pentref yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Castle Carlton. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Reston yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Lindsey.
Northern Soul
Roedd yn boblogaidd iawn ymhlith pobl ifanc, dosbarth gweithiol yng Ngogledd a Chanolbarth Lloegr a Gogledd Cymru yn y 1970au.
Datblygiad
Defnyddiwyd yr enw Northern Soul ar ddechrau'r 1970au i ddisgrifio'r dewis o recordiau a'r steil o ddawnsio mewn clybiau fel The Torch yn Stoke-on-Trent, y Twisted Wheel ym Manceinion, Blackpool Mecca ac yn bennaf The Wigan Casino.
Daeth recordiau sengl 7 modfedd prin o dechrau'r 1960au gan labeli bach nad oedd wedi bod yn llwyddiannau masnachol yn gasgliadwy iawn. Cystadlodd DJ's y clybiau i ddod o hyd i recordiau nad oedd neb arall wedi llwyddo cael gafael arnynt.
Dawnsio
Datblygodd steil o ddawnsio acrobataidd iawn wedi'i ysbrydoli gan grwpiau a chantorion fel Little Anthony & the Imperials a Jackie Wilson. Roedd y dawnswyr yn dawnsio'n unigol heb bartner neu hyd yn oed cymryd fawr o sylw o ddawnswyr o'u hamgylch. Yn wahanol i'r arfer ar gyfer pobl ifanc, y dawnsio oedd peth pwysicach y noson yn hytrach na chyfarfod cariadon. Hefyd yn groes i'r arfer, dynion oedd y dawnswyr mwyaf brwdfrydig a'r mwyafrif presennol.
Roedd sbinio yn rhan bwysig o'r steil dawns gyda'r dawnswyr gorau'n gwneud ciciau uchel, fflipiau a dropio i'r llawr yn acrobataidd iawn. Roedd y cyffur amffetamin (speed) yn gymorth i lawer o'r dawnswyr gael egni ychwanegol drwy'r nos a'r bore canlynol (roedd nosweithiau'r Wigan Casino, er enghraifft, yn mynd ymlaen tan 8am y bore canlynol).
Dillad
Roedd steil penodol o wisgo gyda dillad llydan yn gysylltiedig â'r gerddoriaeth. Y mwyaf nodweddiadol o'r steil oedd trowsus llydan 'Oxford Bags' - hyd at 30 modfedd o led. Hefyd roedd festiau, crysiau 'Ben Sherman', cotiau a sgertiau hir ac esgidiau lledr 'brogue' yn cael eu gwisgo. Roedd yr esgidiau 'brogues' gyda gwadnau lledr yn arbennig o addas ar gyfer llithro'r traed ar y llawr dawns bren. Weithiau roedd powdr talc yn cael ei daflu dros y llawr i'w wneud yn fwy llithrig.
Gan fod y nosweithiau dawnsio yn parhau dros nôs tan y diwrnod wedyn roedd y dawnswyr yn aml yn mynd a bag ar gyfer newid dillad gyda nhw. Addurnwyd y bagiau gyda bathodynnau crwn gydag enwau'r wahanol glybiau a symbol y dwrn du.
Mam na Gualainn
Mae Mam na Gualainn yn gopa mynydd a geir rhwng Fort William a Loch Leven ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;. cairn 6m E of trig point
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Corbett a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Asiantaeth yr Amgylchedd Cymru
160px|bawd|dde|Logo'r Asiantaeth.
Corff cyhoeddus a noddir gan y Cynulliad yw Asiantaeth yr Amgylchedd Cymru (Saesneg: Environment Agency Wales), sy'n gorff gweithredol heb fod yn rhan o'r llywodraeth. Mae'n rhan o Asiantaeth yr Amgylchedd ac yn gwasanaethu ardal sy'n cyfateb yn fras i Gymru, ond ar sail dalgylchoedd afonydd yn hytrach na ardaloedd llywodraethol. I'r dwyrain, caiff ffin Asiantaeth yr Amgylchedd Cymru ei ddiffinio gan dalgylchoedd llednentydd Afon Ddyfrdwy, Afon Rheidol, Afon Dyfi, Afon Tywi ac Afon Gwy.
Cyfarwyddwr rhanbarthol Asiantaeth yr Amgylchedd Cymru yw Chris Mills. Lleolir eu pencadlys yng Nghaerdydd ac mae swyddfeydd ardal a rhanbarthol i'w cael yn Llaneirwg, Mynwy, Llandarcy, Hwlffordd, Llanbedr Pont Steffan, Bangor, Rhuddlan, Bala a Bwcle
Honiton
Mae Caerdydd 76 km i ffwrdd o Honiton ac mae Llundain yn 229.7 km. Y ddinas agosaf ydy Exeter sy'n 25.2 km i ffwrdd.
Steve Paulding
Seiclwr rasio Cymreig a rheolwr tim trac Prydain yw Steven C Paulding. Bu'n byw yn yr Alban am nifer o flynyddoedd. Cynrychiolodd Gymru yng Ngemau'r Gymanwlad 1986 ac 1990. Mae'n byw yn Manceinon ac mae'n briod i'r seiclwraig Julie Anne Forrester ers mis Hydref 2001.
Ragnarock
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Arne Philip Fraas yw Ragnarock a gyhoeddwyd yn 1973. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Ragnarock ac fe’i cynhyrchwyd yn Norwy. Cafodd ei ffilmio yn Holmenkollen.
Mae'r ffilm Ragnarock (ffilm o 1973) yn 102 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Exorcist sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin. Dag Klippenberg oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Edith Toreg a Arne Philip Fraas sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arne Philip Fraas ar 8 Hydref 1929.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arne Philip Fraas nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Brad y Llyfrau Gleision
Adroddiad ar gyflwr addysg yng Nghymru a gomisiynwyd gan senedd San Steffan oedd Brad y Llyfrau Gleision. Cyflwynwyd yr Adroddiad terfynol yn 1847 a'i argraffu yn dair cyfrol yn Nhachwedd y flwyddyn honno. Cyfeiria lliw y llyfrau at y clawr glas a roddwyd arnynt (lliw traddodiadol papurau swyddogol llywodraeth Prydain). Mae'r enw ei hun yn fwysair ar Frad y Cyllyll Hirion, pan laddwyd nifer o bendefigion y Brythoniaid trwy ddichell y Saeson, yn ôl traddodiad, wedi i Hengist wahodd Gwrtheyrn i'w wledd. Y bardd a gwladgarwr R. J. Derfel a fathodd yr enw.
Horwich
Tref a phlwyf sifil ym Manceinion Fwyaf, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Horwich. Fe'i lleolir ym mwrdeistref fetropolitan Bolton.
Brad y Llyfrau Gleision
Y cefndir
Cymraeg oedd iaith Cymry cyfnod y Llyfrau Gleision ac roedd Cymry uniaith yn y mwyafrif.
Yr adroddiad
Comisiynwyd yr Adroddiad yn dilyn cais William Williams, Aelod Seneddol Coventry ond Cymro o Lanpumsaint, Sir Gaerfyrddin yn wreiddiol. Roedd yn ddyn hynod o wrth-Gymraeg ac yn Sais-addolwr. Yn ôl Williams, roedd angen trefn addysg newydd fel y byddai'r Cymry "instead of appearing as a distinct people, in no respect differ from the English". Troi'n Sais o ran iaith a meddylfryd oedd yr ateb i gyflwr y Cymry. Roedd y Cymry dan anfantais oherwydd "the existence of an ancient language".
Horwich
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 20,067.
Mae Caerdydd 239.2 km i ffwrdd o Horwich ac mae Llundain yn 284.8 km. Y ddinas agosaf ydy Preston sy'n 20.5 km i ffwrdd.
I Lunghi Capelli Della Morte
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Antonio Margheriti yw I Lunghi Capelli Della Morte a gyhoeddwyd yn 1964. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn yr Ymerodraeth Lân Rufeinig. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Ernesto Gastaldi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Carlo Rustichelli.
Danses Cosmopolites À Transformations
Ffilm fud (heb sain) yw Danses Cosmopolites À Transformations a gyhoeddwyd yn 1902. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Brad y Llyfrau Gleision
Yr adroddiad
Yn dilyn dros ddegawd o anghydfod - terfysgoedd ym Merthyr yn 1831, y Siartwyr yn Y Drenewydd a Chasnewydd yn 1839 a Merched Beca trwy gydol y ddegawd cyn 1846, roedd pryder cyffredin ymysg y Sefydliad ar y pryd am sefyllfa gymdeithasol a moesol y Cymry. Teimlai nifer mai'r Gymraeg a diffyg addysg (Saesneg) oedd gwraidd nifer o'r trafferthion. Meddai'r Times o Lundain am y Gymraeg:
I Lunghi Capelli Della Morte
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Nello Pazzafini, Barbara Steele, Halina Zalewska, Umberto Raho, George Ardisson a Laura Nucci. Mae'r ffilm I Lunghi Capelli Della Morte yn 100 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Danses Cosmopolites À Transformations
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1902. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Le Voyage dans la Lune (Taith I’r Lleuad), sef ffilm Ffrenig gan Georges Méliès.
Brad y Llyfrau Gleision
Yr adroddiad
Bu'r adroddiad gan Ralph Robert Wheeler Lingen, Jelinger Cookson Symons a Henry Robert Vaughan Johnson, tri Eglwyswr o Sais na siaradai Gymraeg, yn ysgytwad i Gymry'r cyfnod gan iddo daflu amheuaeth ar eu moesoldeb ac am natur gyfrin a gwrthryfelgar yr iaith Gymraeg. Yr ymateb yma o 'frad' gan y Sefydliad Seisnig oedd y rheswm i'r term 'Brad y Llyfrau Gleision' gael ei fathu. Yn ei ragymadrodd dywedir:
"The Welsh language is a vast drawback to Wales and a manifold barrier to the moral progress and commercial prosperity of the people."
I Lunghi Capelli Della Morte
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1964. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Dr. Strangelove sef ffilm gomedi ddu sy’n dychanu'r Rhyfel Oer a’r gwrthdaro niwclear rhwng yr Undeb Sofietaidd a'r Unol Daleithiau. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. Riccardo Pallottini oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Mario Serandrei sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Brad y Llyfrau Gleision
Yr adroddiad
Wrth gydnabod bod elfennau o hiliaeth i'r ymdriniaeth o'r Cymry yn y Llyfrau Gleision, yn ei lyfr Pam na fu Cymru mae Simon Brooks yn dadlau mai prosiect rhyddfrydol oedd yr adroddiad, gyda'r bwriad o wella sefyllfa fydol y Cymry fel unigolion drwy roi mynediad iddynt i'r byd modern a gynrychiolid (fel y tybid o leiaf) gan yr iaith Saesneg.
Ymatebion i'r adroddiad
Mae'r Adroddiad yn adnodd hynod ddiddorol a gwerthfawr i haneswyr cymdeithasol a lleol. Ond ei brif effaith a'i enwogrwydd oedd iddo greu adwaith seicolegol o waseidd-dra ymhlith y Cymry wrth iddynt geisio gwrth-brofi’r sen ar eu moesoldeb a'u hiaith a achoswyd gan yr Adroddiad.
I Lunghi Capelli Della Morte
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Antonio Margheriti ar 19 Medi 1930 yn Rhufain a bu farw ym Monterosi ar 4 Chwefror 2010.
Brad y Llyfrau Gleision
Ymatebion i'r adroddiad
Yn ei ddarlith radio adnabyddus Tynged yr Iaith, meddai Saunders Lewis:
Affairs of The Heart
Ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Robert O. Peters yw Affairs of The Heart a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Nigeria. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Brad y Llyfrau Gleision
Ymatebion i'r adroddiad
"Prin fod neb awdwr o Gymro eto wedi cydnabod yr hyn sy'n wir, mai'r Llyfrau Gleision hyn yw'r ddogfen hanesyddol bwysicaf a feddwn yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg a bod ynddi stôr o wybodaeth nas defnyddiwyd eto."
Affairs of The Heart
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Brad y Llyfrau Gleision
Ymatebion i'r adroddiad
Cyfansoddodd y bardd John Ceiriog Hughes ei ddilyniant o gerddi 'Alun Mabon' (1862) fel ymateb ymwybodol i'r darlun o'r Cymry a geir yn yr Adroddiad.
Affairs of The Heart
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert O Peters ar 6 Mehefin 1973. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1998 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Brad y Llyfrau Gleision
Ymatebion i'r adroddiad
Cyhoeddwyd casgliad o ymatebion i'r adroddiad yn 1991 yn y llyfr Brad y Llyfrau Gleision wedi'i olygu gan Prys Morgan.
Dinas y Gromlech
Clogwyn sylweddol yn Nant Peris, Eryri yw Dinas y Gromlech (hefyd Dinas Cromlech) sydd wedi chwarae rhan bwysig yn natblygiad dringo yng Nghymru a Phrydain. Cyfeirnod OS: SH629569.
Lleolir y graig ar lethrau gogleddol cwm Nant Peris tua hanner ffordd i fyny rhwng pentref Nant Peris a Phen-y-Pass ar ben Bwlch Llanberis. Tu ôl i'r graig ceir Esgair Felen, braich dde-orllewinol mynydd Glyder Fawr. Enwir y graig ar ôl Y Gromlech, carreg naturiol wrth ei throed. Cysylltir y Gromlech â chwedl werin am Ganthrig Bwt, gwrach neu gawres ofnadwy oedd yn byw dan y gromlech ac yn bwyta plant. Mae'r gair 'dinas' yn golygu "caer" yma.
Mae'r graig yn wynebu'r de ac felly'n denu'r haul. Mae'n tua 1,400 troedfedd uwch lefel y môr ac mae ei uchder yn amrywio o tua 150 hyd at 350 troedfedd. Mae'r dringo yn syrth ond mae'r garreg yn dda a diogel. Ceir sawl llwybr dringo adnabyddus arno, yn cynnwys:
Mae Dinas y Gromlech yn gorwedd tua 200 metr o'r ffordd sy'n dringo'r cwm a gellir ei gyrraedd o fan parcio sydd yno, ger Pont y Gromlech.
Cig
de|300px|bawd|Cig de|300px|bawd|Cig chwaden wedi'i gognio mewn dull Ffrengig Cnawd neu feinwe anifeiliaid a ddefnyddir fel bwyd yw cig.
Brad y Llyfrau Gleision
Llyfryddiaeth
de|140px
Dolen allanol
Mae'r Adroddiad wedi ei ddigido ar wefan Llyfrgell Genedlaethol Cymru.
Shankar Lloeren
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Irfan Kamal yw Shankar Lloeren a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Sajid-Wajid.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Irfan Kamal nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
I Lunghi Capelli Della Morte
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Antonio Margheriti nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bodnant
Gallai Bodnant gyfeirio at:
Hesgen Buxbaum
Monocotyledon a phlanhigyn blodeuol yw Hesgen Buxbaum sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Cyperaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Carex buxbaumii a'r enw Saesneg yw Club sedge. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Hesgen Buxbaum.
Mae'r planhigyn hwn yn tarddu o Asia a throfannau De America. O ran ffurf, mae'n eithaf tebyg i wair, glaswellt neu frwyn, ond y prif nodwedd sy'n eu gwahaniaethu yw bonyn y planhigyn. Mae gan y bonion hyn - o'u croes-dorri - siap triongl ac mae'r dail yn sbeiralu mewn tair rheng - dwy sydd gan wair.
Affairs of The Heart
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert O. Peters nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Carroll, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Hendrik Frensch Verwoerd
Gwleidydd o Dde Affrica a fu'n Brif Weinidog y wlad o 1958 hyd 1966 oedd Hendrik Frensch Verwoerd (8 Medi 1901 – 6 Medi 1966).
Ganed ef yn Amsterdam, ond ymfudodd i Dde Affrica gyda'i rieni pan oedd yn ddwy oed. Astudiodd yn Mhrifysgolion Hamburg, Leipzig a Berlin. O 1937 hyd 1943 bu'n olygydd y newyddiadur Die Transvaler. Yn ystod yr Ail Ryfel Byd cefnogai yr Almaen.
Steelville, Missouri
Dinas yn, yn nhalaith Missouri, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Steelville, gan gynnwys:
Rhestr o griwserod (Macromiidae)
Rhywogaethau o weision neidr o fewn y teulu Macromiidae:
Radoje Domanović
Roedd Radoje Domanović (16 Chwefror 1873 – 17 Awst 1908) yn ysgrifennwr, gohebydd ac athro Serbiaidd, yn enwog yn bennaf am ei straeon byr ddychanol.
Cawkwell
Pentref yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Cawkwell. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Lindsey.
Radoje Domanović
Bywgraffiad
Ganwyd Radoje Domanović ym mhentref Ovsište yng nghanolbarth Serbia, yn fab i athro lleol a mentrwr Miloš Domanović, a Persida Cukić, disgynydd o Pavle Cukić, un o gadlywyddion milwrol Y Gwrthryfel Gyntaf a’r Ail yn Serbia. Gwariodd ei blentyndod ym mhentref Gornje Jarušice ger Kragujevac, lle’r aeth i ysgol gynradd. Fe raddiodd ysgol ganol yn Kragujevac, a’r gyfadran athroniaeth yn Prifysgol Belgrade, lle astudiodd yr iaith Serbiaidd a Hanes.
Ers pan ymunodd Plaid Radical y Bobl gwrthwynebol, fe wrthdarodd efo’r cyfundrefn llinach Obrenović, a chafodd ei drosglwyddo i Vranje erbyn diwedd 1895, ac yna yn 1896 ei drosglwyddo eto i Leskovac. Dechreuodd ei yrfa ysgrifennu yn ystod ei ddyddiau fel athro, cyhoeddwyd ei stori fer gyntaf yn 1895. Ar ôl ei ymddangosiad cyhoeddus gyntaf yn erbyn y llywodraeth yn 1898, fe gafodd ef a’i wraig eu diswyddo o wasanaeth cyhoeddus, ac fe symudodd Domanović hefo’i deulu i Belgrade.
Yn Belgrade fe gychwynodd weithio gyda ysgrifenwyr eraill ar “Zvezda” (Seren), cyhoeddiad wythnosol, a’r papur newydd gwrthwynebol “Odjek” (Atsain). Yn ystod yr adeg yma fe ddechreuodd ysgrifennu a chyhoeddi ei straeon dychanol gyntaf, fel “Cythraul” ac “Abolition of Passions”. Tyfodd ei enwogrwydd hefo cyhoeddiad ei straeon enwocaf, “Arweinydd” (1901) a “Stradija” (1902), lle bu yn ymosod ar ac yn datgelu rhagrith a diffygion y drefn.
Wedi’r trosfeddiant a orffenodd teyrnasiad Aleksandar Obrenović yn 1903, ar anterth poblogrwydd, derbynniodd Domanović swydd fel ysgrifennydd yn y Gweinidogiaeth Addysg, ac fe adawodd y llywodraeth newydd iddo ddychwelyd i’r Almaen am flwyddyn o arbenigedd, a dreuliodd yn Munich. Yn ôl yn Serbia, roedd Radoje yn siomedig hefo’r diffyg o unrhyw newid real cymdeithasol. Cychwynodd ei gyfnodolyn gwleidyddol wythnosol ei hun, “Stradija”, lle wnaeth barhau i feirniadu gwendidau’r democratiaeth newydd, ond nid oedd yr un cryfder na ysbrydoliaeth yn ei waith ag o’r blaen.
Bu farw Radoje Domanović hanner awr wedi hanner nos ar Awst 17ed, 1908, yn 35 oed, ar ôl brwydr hir hefo niwmonia cronig a twbercwlosis. Claddwyd ef ym Mynwent Newydd Belgrade. Collwyd gweddill ei waith anghyhoeddedig yn ystod yr Ail Ryfel Byd.
Gwaith Llenyddol
Mae rhai o weithoedd enwocaf Radoje Domanović yn cynnwys:
Dolenni allanol
Gweithiau Cyflawn Radoje Domanović (Cymraeg) (Serbeg)
Gwlân
de|bawd|300px|Gwlân
Ffibr a wneir o flew cyrliog defaid, geifr, ac aelodau eraill o deulu'r Caprinae yw gwlân.
Hanes
Hyd at yr 20g, y diwydiant gwlân oedd un o ddiwydiannau pwysicaf Cymru. Yn yr Oesoedd Canol, roedd y diwydiant yn hynod o bwysig yn Sir Benfro, lle roedd y trigolion yn nyddu edafedd ac yn gweu brethynnau yn eu cartrefi, iddynt hwy eu hunain, gan werthu unrhyw gynnyrch oedd ganddynt dros ben mewn ffair. Weithiau arferid allforio'r cynnyrch i Fryste. Yno, roedd y diwydianwyr yn ei ail-allforio i Wasgwyn, Llydaw, Portiwgal a Gwlad yr Iâ, a gwnaed elw mawr. Defnyddid y brethyn ar gyfer (a oedd o ansawdd eithaf gwael) ar gyfer gwaith pob dydd yn hytrach nag i edrych yn dda.
Yn y 16g symudodd canolbwynt y diwydiant o Sir Benfro i Sir Feirionnydd, Sir Ddinbych a Sir Drefaldwyn.
Houghton Regis
Tref a phlwyf sifil yn Swydd Bedford, Dwyrain Lloegr ydy Houghton Regis. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Canol Swydd Bedford.
Mae Caerdydd 189.1 km i ffwrdd o Houghton Regis ac mae Llundain yn 52.4 km. Y ddinas agosaf ydy St Albans sy'n 22 km i ffwrdd.
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 19,662.
Glasfryn
Llifa Afon Merddwr i lawr o'r bryniau ger y pentref i lifo i lawr y dyffryn i ymuno ag Afon Conwy ger Pentrefoelas. Gerllaw ceir Llyn y Cwrt gyda ffrwd fechan yn llifo ohono i Afon Merddwr.
250px|bawd|dim|Glasfryn
Brithribin gwyrdd
Glöyn byw bychan sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw brithribin gwyrdd, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy brithribiniau gwyrdd; yr enw Saesneg yw Green Hairstreak, a'r enw gwyddonol yw Callophrys rubi. Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r brithribin gwyrdd yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Brithribin llechlwyd
Glöyn byw sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw brithribin llechlwyd, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy brithribiniau llechlwyd; yr enw Saesneg yw Slate Flash, a'r enw gwyddonol yw Rapala schistacea. Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r brithribin llechlwyd yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Farlig Frihet
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Arne Ragneborn yw Farlig Frihet a gyhoeddwyd yn 1954. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Lleolwyd y stori yn Stockholm. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Arne Ragneborn a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Charlie Norman.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Arne Ragneborn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1954. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rear Window sy’n ffilm llawn dirgelwch, gan y cyfarwyddwr ffilm enwog Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Sven Thermænius oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Carl-Olov Skeppstedt sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arne Ragneborn nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cornbig coch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cornbig coch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cornbigau cochion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Buceros hydrocorax; yr enw Saesneg arno yw Rufous hornbill. Mae'n perthyn i deulu'r Cornbigau (Lladin: Bucerotidae) sydd yn urdd y Coraciiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn B. hydrocorax, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
I Sopravvissuti Della Città Morta
Ffilm antur sy'n ffilm helfa drysor gan y cyfarwyddwr Antonio Margheriti yw I Sopravvissuti Della Città Morta a gyhoeddwyd yn 1984. Fe'i cynhyrchwyd gan Ignazio Dolce yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Giovanni Simonelli. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Luciano Pigozzi, David Warbeck, Ricardo Palacios a John Steiner. Mae'r ffilm I Sopravvissuti Della Città Morta yn 98 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1984. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Terminator sef ffilm apocolyptaidd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. Sandro Mancori oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Alberto Moriani sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Antonio Margheriti ar 19 Medi 1930 yn Rhufain a bu farw ym Monterosi ar 4 Chwefror 2010.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Antonio Margheriti nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gush Shalom
Mudiad heddwch a hawliau dynol yn Israel yw Gush Shalom (Hebraeg, yn golygu "Y Cynghrair Heddwch"). Fe'i sefydlwyd gan Uri Avnery ac eraill yn 1993 fel mudiad heddwch radicalaidd heb berthyn i unrhyw blaid wleidyddol na chymryd rhan mewn gwleidyddiaeth seneddol. Mae'n credu mewn "torri'r 'consensws cenedlaethol' a seilir ar gamwybodaeth" y llywodraeth a'r sefydliad.
Mae'n ymgyrchu i ddylanwadu ar y farn gyhoeddus yn Israel er mwyn sefydlu heddwch parhaol rhwng yr Israeliaid a'r Palesteiniaid wedi'i sefydlu ar yr egwyddorion o:
Does dim aelodaeth fel y cyfryw. Yn ôl y mudiad ei hun mae yna "gnewyllyn neu gylch mewnol" o tua 100 o ymgyrchwyr gyda tua 600 eraill sy'n cymryd rhan mewn gweithgareddau. Yn ogystal mae yna gylch ehangach o bobl sy'n gweithredu'n achlysurol neu sy'n cefnogi'r mudiad.
Mae ymgyrchoedd Gush Shalom yn cynnwys un i ryddhau carcharorion gwleidyddol Palesteinaidd yn Israel (tua 10,000 ohonynt) ac atal adeiladu rhagor o wladfeydd Israelaidd yn y Lan Orllewinol a lleoedd eraill.
Mae'r mudiad wedi cael ei feirniadu'n hallt yn y wasg Israelaidd a gan wleidyddion y Sefydliad, ac mae ei aelodau wedi cael eu bygwth.
Mae'n galw ar i lywodraeth Israel gydnabod y llywodraeth Hamas yn Llain Gaza ac wedi cynnal nifer o brotestiadau yn erbyn yr ymosodiad presennol ar Gaza.
Mark Ormrod
Roedd Mark Ormrod (1 Tachwedd 1957 – 2 Awst 2020) yn hanesydd Cymreig.
Cwtiad llwyd
Mae'r Cwtiad llwyd (Pluvialis squatarola) yn aelod o deulu'r rhydyddion.
Unseen University
Ysgol ddewiniaeth a leolir yn Ankh-Morpork yng nghyfres ffuglen wyddonol Disgfyd Terry Pratchett yw'r Unseen University (Cymraeg: Prifysgol Anweledig). Mae enw'r brifysgol yn chwarae ar enw yr Invisible College (rhagflaenydd y Gymdeithas Brenhinol yn Llundain).
Figuren und Schauplätze der Scheibenwelt-Romane
Cwtiad llwyd
Yn y tymor nythu mae'n aderyn tarawiadol dros ben, gyda smotiau du a gwyn ar y cefn a rhan uchaf yr adenydd a'r wyneb, y fron a'r bol yn ddu. Yn y gaeaf mae'r fron a'r bol yn troi'n wyn ac mae'n haws ei gymysgu gyda'r Cwtiad aur, ond mae pig y Cwtiad aur yn llai ac hyd yn oed yn y gaeaf mae rhywfaint o liw aur ar y cefn, sy'n absennol yn y Cwtiad llwyd. Os oes amheuaeth y peth gorau i'w wneud yw disgwyl i'r aderyn hedfan. Mae gan y Cwtiad llwyd ddarn du amlwg ar ei gesail tra mae'r Cwtiad aur yn wyn yma.
Mark Ormrod
Cafodd ei eni yng Nghastell-nedd, yn fab i David a Margaret Ormrod. Cafodd ei addysg yn yr Ysgol Ramadeg Castell-nedd, yng Ngholeg y Brenin, Llundain, ac yng Ngholeg Caerwrangon, Rhydychen.
Cwtiad llwyd
bawd|dim|Cwtiad llwyd yn ei blu gaeaf bawd|dim|Pluvialis squatarola
Making Off
Ffilm sblatro gwaed yw Making Off a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs.
Mark Ormrod
Bu farw Ormrod y coluddyn yn Efrog, lle roedd yn ddarlithydd prifysgol.
Cwtiad llwyd
Mae'n nythu ar rostir agored ar ynysoedd yn yr Arctig o ogledd Canada i ogledd-ddwyrain Rwsia. Adeiledir y nyth ar lawr. Mae'n aderyn mudol, yn symud tua'r de yn y gaeaf cyn belled a de Ewrop a gogledd Affrica, De America cyn belled i'r de a'r Ariannin ac Awstralia.
Making Off
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen.
Cwtiad llwyd
Yn wahanol i lawer o rydyddion, nid ydynt yn gwthio'r pig i'r mwd i chwilio am fwyd, yn hytrach maent yn cerdded o gwmpas i chwilio am unrhyw pryfed neu anifeiliaid bach sydd i'w gweld ar yr wyneb. Maent yn bwydo ar fwd ger glan y môr fel rheol.
Making Off
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cwtiad llwyd
Nid yw'r Cwtiad llwyd yn nythu yng Nghymru, ond mae cryn nifer yn treulio'r gaeaf yma.
Didymops floridensis
Gwas neidr o deulu'r Macromiidae (neu'r 'Criwserod') yw'r Didymops floridensis. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Caythorpe, Swydd Lincoln
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Caythorpe. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Kesteven.
El Tinte De La Fama
Ffilm ddrama am LGBT yw El Tinte De La Fama a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Feneswela. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Glas Bheinn
Mae Glas Bheinn yn gopa mynydd a geir rhwng Fort William a Loch Leven ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd ar y copa a chraig enfawr tua 5 m oddi wrthi.
Mam na Gualainn - Beinn na Caillich
Mae Mam na Gualainn - Beinn na Caillich yn gopa mynydd a geir rhwng Fort William a Loch Leven ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;. collapsed cairn
Glas Bheinn
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Corbett a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Mam na Gualainn - Beinn na Caillich
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Corbett a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Glas Bheinn
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Llostfain gyddflwyd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Llostfain gyddflwyd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llostfeinion gyddflwyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Synallaxis kollari; yr enw Saesneg arno yw Hoary-throated spinetail. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. kollari, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r llostfain gyddflwyd yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Eglwys y Santes Fair, Llyn Mwyngil
Eglwys Ganoloesol ydy Eglwys y Santes Fair (neu Eglwys Fair) a leolir ar lan ddeheuol Llyn Mwyngil (neu 'Talyllyn'), yng Nghymuned Llanfihangel-y-Pennant (cyfeirnod OS: SH7106209407). Mae un o'i ffenestri, y fedyddfaen, y gangell a chanol yr eglwys o ganrif 12, gyda'r rhan fwyaf o weddill adeiledd yr eglwys (yr ochr ddwyreiniol) wedi'u codi ychydig wedyn. Mae'r eglwys wedi'i chynllunio'n debyg iawn i eglwys gyfagos arall, sef Eglwys Sant Mihangel a leolir yng nghanol pentref bychan Llanfihangel-y-Pennant. Oherwydd ei nodweddion hynafol, fe'i chofrestrwyd gan Cadw ar 17 Mehefin 1966 (rhif cofrestriad 4762) yn Gradd II*. Mae'n boib fod rhai o'r waliau wedi'u codi yng nghanrif 6 neu 7.
Mae'r fynwent yn gromliniog (neu'n ofal) sy'n awgrymu fod yma eglwys llawer hŷn na chanrif 12, ac o bosib yn tarddu'n ôl i'r Eglwys Geltaidd a chyn hynny. Adnewyddwyd yr eglwys ungellog hon gryn dipyn yn 1876, pan ddymchwelwyd y galeri, ond ar y cyfan cadwyd y rhan fwyaf o'r nodweddion canolesol. Gwnaed y gloch yn 1583.
Ychydig yn nes at ochr y llyn, yr ochr arall i'r gwesty, saif y Rheithordy, a godwyd yn y 1800au. Dywedir i'r prif ddrws a'r gat neu'r porth gael eu gosod ar y rhan uchaf o'r bryncyn (nid ochr y llyn) er mwyn i'r eglwyswyr fod yn sych pan fo'r llyn yn gorlifo.
Hesgen linynnog
Monocotyledon a phlanhigyn blodeuol yw Hesgen linynnog sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Cyperaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Carex chordorrhiza a'r enw Saesneg yw String sedge. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Hesgen Linynnog.
Eglwys y Santes Fair, Llyn Mwyngil
Gofebion
Yn wal y dwyrain ceir ffenestr liw sy'n darlunio dameg y Samariad Trugarog; cofier fod y dref agosaf gryn bellter o'r llecyn anghysbell hwn. Ceir nifer o gofebau ar y waliau gan gynnwys rhai i: William Wynn Kirkby, m.1864 yn Ne Cymru Newydd, Sarah Kirkby o Maes-y-neuadd, m.1877, Mary Jones, Ty'n-cornel, clochydd m.1924, croes efydd ar lechen i gofio am John Jones, Maes-y-pandy, m.1918 a fu farw ar linell y Siegfriedstellung yn yr Almaen yn y Rhyfel Byd Cyntaf a llechen i gofio am Owen Owen, Ty'n-cornel. m.1851 ar long y 'Bathurst' ac Ann Owen, m.1828; ceir hefyd lechen i gofio am Humphrey Owen, Dolfaenog, m.1852.
Hesgen linynnog
Mae'r planhigyn hwn yn tarddu o Asia a throfannau De America. O ran ffurf, mae'n eithaf tebyg i wair, glaswellt neu frwyn, ond y prif nodwedd sy'n eu gwahaniaethu yw bonyn y planhigyn. Mae gan y bonion hyn - o'u croes-dorri - siap triongl ac mae'r dail yn sbeiralu mewn tair rheng - dwy sydd gan wair.
Los Tigres Del Norte at Folsom Prison
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Tom Donahue yw Los Tigres Del Norte at Folsom Prison a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tom Donahue ar 18 Mai 1968 yn Rhinebeck.