cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Drachten
Dyma'r ail ddinas fwyaf yn Fryslân.
Pobl o Drachten
bawd|dim|240px|Amgueddfa Drachten
Behöriga Äga Ej Tillträde
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Britt Olofsson yw Behöriga Äga Ej Tillträde a gyhoeddwyd yn 1988. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Gunilla Jensen a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Gunnar Edander.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Anita Ekström.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Hard sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Jan-Hugo Norman oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Britt Olofsson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hands Across The Table
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Mitchell Leisen yw Hands Across The Table a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Norman Krasna a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Sam Coslow.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Herman Bing, Carole Lombard, Fred MacMurray, Ralph Bellamy, Marie Prevost, Bess Flowers, William Demarest, Albert Conti, Astrid Allwyn, Ruth Donnelly, Edward Peil, Edward Gargan, Marcelle Corday, Sam Ash a Harold Miller. Mae'r ffilm Hands Across The Table yn 80 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Mutiny on the Bounty sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw..... Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Ted Tetzlaff oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan William Shea sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Mitchell Leisen ar 6 Hydref 1898 ym Menominee, Michigan a bu farw yn Woodland Hills ar 29 Ebrill 2019. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1920 ac mae ganddo o leiaf 15 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Mitchell Leisen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Renwick, Cumbria
Pentref yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Renwick. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Kirkoswald yn awdurdod unedol Westmorland a Furness.
Taxi
Gallai taxi gyfeirio at un o sawl peth:
Silvia Torres-Peimbert
Gwyddonydd Mecsicanaidd yw Silvia Torres-Peimbert (ganed 1940), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel astroffisegydd, seryddwr, academydd a ffisegydd.
Manylion personol
Ganed Silvia Torres-Peimbert yn 1940 yn Dinas Mexico ac wedi gadael yr ysgol leol mynychodd Universidad Nacional Autónoma de México, a Phrifysgol Califfornia, Berkeley. Priododd Silvia Torres-Peimbert gyda Manuel Peimbert. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Gwobr L'Oréal-UNESCO i Ferched mewn Gwyddoniaeth a Gwobr Hans Bethe.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Richard Green-Price
Roedd Syr Richard Green Price, barwnig 1af (18 Hydref 1803 − 11 Awst 1887) yn wleidydd Rhyddfrydol Cymreig ac yn Aelod Seneddol dros Bwrdeistref a Sir Faesyfed.
Bywyd Personol
Ganwyd Price yn Canon Bridge, Swydd Henffordd, yn ail fab i George Green, a Margaret, merch Richard Price, Norton Manor, Trefyclo.
Gordon Campbell
34ain Prif weinidog British Columbia ac Arweinydd Plaid Ryddfrydol British Columbia oedd Gordon Muir Campbell, MLA, (ganwyd 12 Ionawr, 1948).
Richard Green-Price
Bywyd Personol
Ym 1808 symudodd y teulu Green i fyw i Drefyclo.
Bu'n briod ddwywaith. Ym 1837 priododd Frances Melbrough Dansey merch D R Dansey, Henffordd; bu iddynt fab a merch a fu byw; bu hi farw ym 1842. Ym 1844 priododd Laura, merch Dr R H King, Mortlake, Surrey, bu iddynt bedwar mab a chwe merch. Priododd Edith, un o'i ferched, a Syr Powlwett Milbank AS Sir Faesyfed 1895-1900.
Gyrfa
Wedi ymadael a'r ysgol cafodd Richard Green ei brentisio fel cyfreithiwr yng Nghaerwrangon. Wedi gyflawni ei erthyglau a chymhwyso fel cyfreithiwr symudodd Green yn ôl i Drefyclo i sefydlu cwmni cyfreithiol Green and Peters. Yn ogystal â gweithio fel cyfreithiwr cefn gwlad, gwelodd Green cyfleon busnes i wella Drefyclo er budd corfforaethau ac unigolion, gan gynnwys ef ei hun.
Ym 1850 daeth yn drysorydd Sir Faesyfed. Ym 1853 daeth yn aelod o Fwrdd Iechyd Cyhoeddus Maesyfed a sefydlwyd i sicrhau dŵr glan a charthffosiaeth i'r sir, bu'n weithgar i sicrhau buddsoddiadau byddai'n cysylltu Sir Faesyfed a'r rhwydwaith rheilffordd ac i fuddsoddi mewn siopau a busnesau eraill yn Nhrefyclo a'r sir gan gynnwys troi Llandrindod i Llandrindod Wells, cyrchfan i ymwelwyr Fictoraidd oedd am dderbyn les iachusol y dŵr lleol.
Trwy ei etifeddiaeth a'i fuddsoddiadau daeth yn berchennog ar ystâd oedd yn cynhyrchu elw iddo o tua £8 mil y flwyddyn erbyn 1863 (ffortiwn ar y pryd, gwerth tua £7 miliwn o gymharu statws ffortiwn ym 1863 a'r statws cyffelyb yn 2014)
The Movie From The Future
Ffilm wyddonias gan y cyfarwyddwr Worm Miller yw The Movie From The Future a gyhoeddwyd yn 2000. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Worm Miller nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Jodie Foster
Actores, cyfarwyddwr ffilm a chynhyrchydd ffilm o'r Unol Daleithiau sydd wedi enilli Gwobrau yr Academi, BAFTA a'r Golden Globe yw Alicia Christian "Jodie" Foster (ganed 19 Tachwedd 1962).
Dechreuodd Foster actio yn dair blwydd oed, ond daeth i sylw'r cyhoedd yn gyntaf yn 1976 yn chwarae rhan putain dan oed yn Taxi Driver gan Martin Scorsese, ac fe'i henwebwyd am Oscar fel Actores Gynorthwyol Orau. Enillodd Oscar yr Actores Orau yn 1988 am ei ran yn The Accused. Yn 1991, serenodd yn The Silence of the Lambs fel Clarice Starling, asiant dan hyfforddiant gyda'r FBI, yn tracio llofrudd gyfres, a chafodd Oscar arall am hynny. Mae ei ffilmiau yn cynnwys sawl genre, yn cynnwys ffilmiau iasoer, trosedd, rhamant, comedi, ffilmiau plant a ffilmiau ffuglen wyddonol.
Voortrekker
Defnyddir y term Voortrekker am y bobl o darddiad Iseldiraidd yn Ne Affrica a adawodd Drefedigaeth y Penrhyn rhwng 1830 a 1850, wedi i'r drefedigaeth ddod yn rhan o'r Ymerodraeth Brydeinig. Symudasant tua'r gogledd, i'r ardaloedd o amgylch afon Oren, yn yr hyn a alwyd y Grote Trek ("y daith fawr").
Niltafa gwelw
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Niltafa gwelw (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: niltafaod gwelwon) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Niltava unicolor; yr enw Saesneg arno yw Pale niltava. Mae'n perthyn i deulu'r Gwybedogion (Lladin: Muscicapidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Voortrekker
Cyrhaeddodd rhai o'r Voortrekkers i Natal, lle gwnaethant gytundeb â Dingane, brenin y Zulu. Yn nes ymlaen, newidiodd Dingane ei feddwl, a lladdodd arweinydd y Voortrekkers, Piet Retief, a thua hanner ei ddilynwyr. Daeth Andries Pretorius yn arweinydd, a gorchfygodd Dingane ym Mrwydr Blood River yn 1838. Sefydlwyd Gweriniaeth Natalia yn 1839, ond meddiannwyd hi gan Brydain yn 1843.
Niltafa gwelw
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn N. unicolor, sef enw'r rhywogaeth.
Voortrekker
Sefydlwyd nifer o weriniaethau Boer yn nhiriogaeth y Zulu, a ffurfiwyd Gweriniaeth Rydd Oren a'r Weriniaeth Dde Affricanaidd. Parhaodd y rhain hyd nes i Brydain ei meddiannu yn ystod Ail Ryfel y Boer yn 1900.
Niltafa gwelw
Teulu
Mae'r niltafa gwelw yn perthyn i deulu'r Gwybedogion (Lladin: Muscicapidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Voortrekker
Ceir cofeb i'r Voortrekkers yn ninas Pretoria, dinas a enwyd ar ôl Andries Pretorius.
Pen-y-garn, Ceredigion
Pentrefan yng nghymuned Tirymynach,  Ceredigion, yw Pen-y-garn. Saif tua 4 milltir i'r gogledd-ddwyrain o Aberystwyth.
Erbyn hyn, ynghyd â'r pentrefan Rhydypennau, mae'n cael ei ystyried fel rhan o bentref cyfagos Bow Street. Mae’r tri lle yn ymestyn ar hyd y briffordd o Aberystwyth i Fachynlleth (A487). Yn ogystal â'r tai ar y briffordd o Ysgol Rhydypennau i lawr i'r Lôn Groes, mae Pen-y-Garn yn cynnwys hefyd yr ystadau tai Cae'r Odyn, Maes y Garn, Bryn Mellion a Maes Ceiro.
'Capel y Garn' yw enw capel y Methodistiaid Calfinaidd ym Mhen-y-Garn. Evan Richardson, athro John Elias a Hugh Owen, oedd y sentar cyntaf i bregethu yn Bow Street tua'r flwyddyn 1780. Codwyd y capel cyntaf yn 1793, a chodwyd capel newydd ar y safle yn 1833 am fod y gynulleidfa wedi cynyddu gymaint.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Drifting Souls
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Louis King yw Drifting Souls a gyhoeddwyd yn 1932. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Louis King ar 28 Mehefin 1898 yn Christiansburg, Virginia a bu farw yn Los Angeles ar 29 Mawrth 1998.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Louis King nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tacsi
Cerbyd ar log sydd ar gael i gludo teithwyr, yn unigolyn neu grwp bychan, yw tacsi. Yn wahanol i ffurfiau eraill o gludiant cyhoeddus, dydi tacsi ddim yn gyfyngedig i un llwybr a gall y teithiwr ofyn i'r gyrrwr stopio unrhyw le.
Gyda sefydlu Cynulliad Cenedlaethol Cymru mae deddfu trwyddedu tacis (ond nid ei weithredu, sydd yn nwylo'r awdurdodau lleol) yn fater datganoliedig, fel y mae yn yr Alban a Gogledd Iwerddon hefyd.
Mae mathau eraill o dacsis yn cynnwys y cab mini, limousine a tacsis rhannu (mewn rhai gwledydd, yn enwedig yn y Trydydd Byd) sy'n rhedeg ar lwybrau penodedig, e.e. rhwng trefi.
Conjugal Duty
Drama-gomedi ar ffilm gan y cyfarwyddwr Benoît Barbier yw Conjugal Duty a gyhoeddwyd yn 1995. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Pascal Quignard.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mathieu Carrière, Pierre Richard, Caroline Silhol, Sami Frey, François Marthouret, André Marcon, Marc Adjadj, Michel Robin, Yves Pignot a Michel Winogradoff.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Benoît Barbier ar 1 Ionawr 1948.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Benoît Barbier nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Haunted Boat
Ffilm arswyd yw Haunted Boat a gyhoeddwyd yn 2005. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Träum’ nicht, Annette
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwyr Helmut Weiss a Eberhard Klagemann yw Träum’ nicht, Annette a gyhoeddwyd yn 1949. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Theo Mackeben.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw O. W. Fischer, Jenny Jugo, Hans Stiebner, Karl Schönböck, Paul Bildt, Else Reval, Antonie Jaeckel a Waltraud Kogel. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Helmut Weiss ar 25 Ionawr 1907 yn Göttingen a bu farw yn Berlin ar 24 Mai 1948.
Cairo Drive
Ffilm ddogfen Saesneg ac Arabeg o'r Aifft yw Cairo Drive. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Aifft.
Andrea Gram
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Norderhov, Norwy oedd Andrea Gram (20 Mawrth 1853 – 10 Mai 1927).
Cairo Drive
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Andrea Gram
Bu'n briod i Emil Kleen ac roedd Else Kleen yn blentyn iddynt.
Bu farw yn Stockholm ar 10 Mai 1927.
Rickerby
Pentref yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Rickerby. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Stanwix Rural yn awdurdod unedol Cumberland.
La passion éternelle pour l'encre
Ffilm ddogfen Saesneg o Unol Daleithiau America yw La passion éternelle pour l'encre gan y cyfarwyddwr ffilm Britta. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Tombouctou
Mae Tombouctou (neu Timbuktu) yn ddinas hynafol yn nwyrain canolbarth Mali sy'n brifddinas y rhanbarth o'r un enw.
Mae'n gorwedd ar lannau Afon Niger.
Yn ystod yr Oesoedd Canol roedd Tombouctou yn ganolfan bwysig ar y llwybrau masnach traws-Saharaidd. Roedd yn enwog yn y byd Islamaidd a thu hwnt am ei phrifysgol a'i llyfrgelloedd niferus a denai ysgolheigion o bob cwr o'r byd Islamaidd a'r tu hwnt. Mae pensaernïaeth hynod yr hen ddinas â'i hadeiladau pridd caled a phren yn nodweddiadol o'r rhanbarth. Mae'r hen ddinas ar restr UNESCO o Safleoedd Treftadaeth y Byd.
250px|bawd|dim|Mosg Djingareiber yn Tombouctou
El Año Del Diluvio
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Jaime Chávarri yw El Año Del Diluvio a gyhoeddwyd yn 2004. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen, Yr Eidal a Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Eduardo Mendoza Garriga.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Fanny Ardant, Darío Grandinetti, Eloy Azorín, Francis Lorenzo, Carme Elías, Ginés García Millán, Francesc Orella i Pinell, Rosa Novell a Pepa López. Mae'r ffilm El Año Del Diluvio yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Jaume Peracaula i Roura oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Angel Hernandez Zoido sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jaime Chávarri ar 20 Mawrth 1943 ym Madrid. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1967 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jaime Chávarri nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhod y Flwyddyn
bawd|dde|400px|Rhod y flwyddyn gyda'r dyddiadau bras Mae Wica yn dilyn Rhod y Flwyddyn ac yn dathlu ei "Wyth Gŵyl". Mae pedwar Gŵyl yn ddyddiau chwarter croes, sef y Gwyliau Mawr, sydd wedi'u seilio ar wyliau tân y Celtaidd. Gelwir y pedwar arall yn Wyliau Bach, sy'n cyd-ddigwydd â'r heuldroeon (Saesneg: solstices) a'r cyhydnosau (Saesneg: equinoxes).
Roedd y gwyliau hyn yn rhan bwysig o galendr y Celtiaid, ac yn awr yn wyliau pwysig yn Wica. Cawsant eu mabwysiadu'n ffurfiol gan Wica ym 1958 gan Gwfen Bricket Wood. Mae enwau'r gwyliau hynny'n dod o wyliau paganiaidd yr Almaen ac amldduwiol Geltaidd. Er hynny, nid yw'r gwyliau'n tebygu i'w cymheiriaid hanesyddol.
Yn draddodiadol, mae'r flwyddyn yn dechrau ac yn gorffen ar Nos Galan Gaeaf, a cheir wyth gŵyl mewn llawer o draddodiadau paganaidd.
Y Bedair Gŵyl Fawr
(neu Wyliau Tân)
Y Bedair Gŵyl Chwarter
(neu Wyliau Bach)
Gweler hefyd
Sabat (wicca)
LRP1
bawd|260px|Patrwm mynegiad y [[genyn yma]]
Protein sydd yn cael eu codio yn y corff dynol gan y genyn LRP1 yw LRP1 a elwir hefyd yn Prolow-density lipoprotein receptor-related protein 1 a LDL receptor related protein 1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 12, band 12q13.3.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mae'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn LRP1.
Cyfeiriadau
LRP1 - Cronfa NCBI
Rockcliffe, Cumbria
Pentref a phlwyf sifil yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Rockcliffe. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Cumberland.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 779.
Blaengarw
Pentref yng nghymuned Cwm Garw, bwrdeistref sirol Pen-y-bont ar Ogwr, Cymru, yw Blaengarw. Fe'i lleolir ym mhen uchaf Cwm Garw, ar ôl Pont-y-cymer, tua 10 milltir i'r gogledd o dref Pen-y-bont ar Ogwr. Dyma'r pentref uchaf yn y cwm.
Robert Lambert Gapper
Cerflunydd Cymreig, darlithydd Celf a dylunydd logo Urdd Gobaith Cymru oedd Robert Lambert Gapper neu R L Gapper (ganwyd 15 Ebrill 1897 Llanaelhaearn, Gwynedd - 1984).
Blaengarw
Saif Mynydd Llangeinwyr i'r dwyrain o'r pentref.
Robert Lambert Gapper
Caiff ei ystyried yn un o brif cerflunwyr Cymru yn yr 20g a chafodd ei anrhydeddu am ei waith dros gelf Cymreig gan yr Eisteddfod Genedlaethol yn gynnar yn ei yrfa pan wahoddwyd ef i fod yn aelod o Gyngor yr Eisteddfod yn 1930, a'r Llys yn ddiweddarach. Roedd hefyd yn aelod o Gyngor Urdd Gobaith Cymru.
Afon Llynfi (Powys)
Afon ym Mhowys sy'n llifo i mewn i Afon Gwy yw Afon Llynfi.
Blaengarw
250px|bawd|dim|Blaengarw gyda blaenau Cwm Garw
Robert Lambert Gapper
Gwenithfaen a llechen oedd ei hoff gyfrwng ac ar adegau defnyddiai efydd a phren. Lluniodd lawer o gofebau, cerrig beddau, penddelwau a dodrefn eglwysig a hynny gyda defnyddiau lleol. Lluniodd hefyd lawer o offer neu ddodrefn eisteddfodol gan gynnwys medalau, tystysgrifau a theyrndlysau. Gweithiai'n ddieithriad i gomisiwn. Yn 1934 cafodd ei wneud yn Brif-ddarlithydd Celf ym Mhrifysgol Aberystwyth a bu yno hyd at 1962.
Calculated Risk
Ffilm gyffrous am drosedd yw Calculated Risk a gyhoeddwyd yn 1963. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Edwin Richfield a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan George Martin.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1963. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd From Russia with Love sef yr ail ffilm yn y gyfres James Bond. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Feiol
250px|bawd|feiol modern Mae’r feiol yn rhan o deulu o offerynnau llinynnol a genir â bwa ac mae enghreifftiau cynnar yn deillio yn ôl i’r 15g yn Sbaen. Er bod feiolau bas yn debyg mewn rhai agweddau i’r sielo, mae’r feiolau yn wahanol mewn sawl ffordd i offerynnau yn nheulu’r feiolin. Mae gan y feiol gefn gwastad yn hytrach na chrwm, ysgwyddau gwargrwm, tyllau c yn lle rhai f, a chwech neu saith tant yn hytrach na phedwar. Mae’r tiwnio yn wahanol hefyd (pedwerydd rhwng tannau a thrydydd yn y canol, yn hytrach na phumedau) a defnydd o gribellau at leoli nodau.
Datblygwyd teulu’r feiolin i gymryd lle’r feiolau yn y 18g - sef y feiolin, fiola, sielo a’r bas dwbl. Yn ddiddorol, goroesodd y crwth yng Nghymru fel offeryn gwerin ac mewn llysoedd yng nghyfnod y feiolau, a chan mai cerddoriaeth y Dadeni a’r Baróc sy’n perthyn i’r feiolau, nid oedd hyn at ddant pawb yn llysoedd y Cymry.
Meallach Mhor
Mae Meallach Mhor yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Tromie i Glen Tilt yn  Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd ar y copa.
Yr Ymerodraeth Rufeinig
bawd|300px|Ymestyniad yr Ymerodraeth: [[133 CC (coch), 44 CC (oren), 14 OC (melyn), a 117 OC (gwyrdd)]]
Meallach Mhor
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Corbett a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Yr Ymerodraeth Rufeinig
Yr Ymerodraeth Rufeinig yw'r term a ddefnyddir am y cyfnod yn hanes y wladwriaeth Rufeinig a ddilynodd y Weriniaeth Rufeinig ac a barhaodd hyd y 5g OC yn y gorllewin, ac fel yr Ymerodraeth Fysantaidd hyd 1453 yn y dwyrain. Yn wahanol i'r Weriniaeth, lle'r oedd yr awdurdod yn nwylo Senedd Rhufain, llywodraethid yr ymerodraeth gan gyfres o ymerawdwyr, gyda'r Senedd yn gymharol ddi-rym. Awgrymwyd nifer o ddyddiadau gan haneswyr ar gyfer diwedd y weriniaeth a dechrau'r ymerodraeth; er enghraifft dyddiad apwyntio Iŵl Cesar fel dictator am oes yn 44 CC, buddugoliaeth etifedd Cesar, Octavianus ym Mrwydr Actium yn 31 CC, a'r dyddiad y rhoddodd y Senedd y teitl "Augustus" i Octavianus (16 Ionawr 27 CC).
Meallach Mhor
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Yr Ymerodraeth Rufeinig
Roedd Rhufain eisoes wedi meddiannu tiriogaethau helaeth yng nghyfnod y Weriniaeth; daeth yn feistr ar ran o Sbaen yn dilyn ei buddugoliaeth yn y rhyfel cyntaf yn erbyn Carthago, a dilynwyd hyn gan diriogaethau eraill. Cyrhaeddodd yr ymerodraeth ei maint mwyaf yn ystod teyrnasiad Trajan tua 177. Yr adeg honno roedd yr ymerodraeth yn ymestyn dros tua 5,900,000 km² (2,300,000 milltir sgwâr) o dir.
O weriniaeth i ymerodraeth
140px|bawd|chwith|[[Iŵl Cesar: cerflun Rhufeinig.]] Roedd i Rufain Hynafol hanes hir cyn cyfnod yr ymerodraeth. Concrwyd llawer o'r tiriogaethau aeth yn rhan o'r Ymerodraeth yn ystod y Weriniaeth Rufeinig, er enghraifft concrwyd Sbaen yn ystod y rhyfeloedd rhwng Rhufain a Carthago, a choncrwyd Gâl gan Iŵl Cesar. bawd|Fideo byr am ffyrdd Rhufeinig
Yn 60 CC daeth Cesar i gytundeb a Gnaeus Pompeius Magnus a Marcus Licinius Crassus i rannu grym, a phriododd Pompeius ferch Cesar, Julia. Galwyd y cynghrair yma yn y triumvirate. Yn 54 CC, lladdwyd Crassus gan y Parthiaid, ac yn raddol dirywiodd y berthynas rhwng Pompeius a Cesar. Yn 49 CC, croesodd Cesar a'i fyddin Afon Rubicon, y ffin rhwng ei dalaith ei hun a'r Eidal, gan ddechrau rhyfel cartref yn Rhufain. Enciliodd Pompeius i Brundisium cyn croesi i Wlad Roeg, a'r rhan fwyaf o Senedd Rhufain gydag ef. Croesodd Ceasr a'i fyddin ar ei ôl. Gorchfygwyd Pompeius gan Cesar ym Mrwydr Pharsalus yn 48 CC, a ffodd Pompeius i'r Aifft. Pan gyrhaeddodd yno, llofruddiwyd ef ar orchymyn y brenin Ptolemi XIII Theos Philopator. Gadawodd hyn Cesar yn feistr ar Rufain.
Roedd y garfan oedd o blaid Senedd gref yn anfodlon bod gan Iŵl Cesar gymaint o bŵer. Ym mis Mawrth 44 CC llofruddiwyd ef gan gynllwynwyr yn cynnwys ei ffrind Marcus Junius Brutus a Gaius Cassius Longinus. Dilynwyd hyn gan ryfel cartref rhwng y gweriniaethwyr, dan arweiniad Cassius a Brutus, a chefnogwyr Cesar dan arweiniad Marcus Antonius ac Octavianus. Plaid Cesar fu'n fuddugol, ond yna datblygodd rhyfel rhwng Marcus Antonius ac Octavianus. Wedi buddugoliaeth dros Antonius ym Mrwydr Actium, daeth Octavianus yn rheolwr Rhufain. Newidiodd ei enw i Augustus, ac ystyrir ef fel yr Ymerawdwr (Lladin: Imperator) cyntaf (27 CC).
Yr ymerawdwyr cynnar
bawd|200px|chwith|Yr ymerawdwr cyntaf: Augustus tua 30 CC. Dangosodd Augustus allu gwleidyddol anghyffredin i gadarnhau ei safle wrth gadw llawer o nodweddion y cyfnod gweriniaethol, megis y Senedd. I bob golwg, y Senedd oedd yn rheoli Rhufain, ond mewn gwirionedd gan Augustus yr oedd y grym. Cymerodd rai blynyddoedd i ddatblygu fframwaith ar gyfer rheoli'r ymerodraeth. Ni dderbyniodd swydd dictator fel Iŵl Cesar pan gynigiwyd hi iddo gan bobl Rhufain; y teitl a ddefnyddiai oedd Princeps, yn yr ystyr "dinesydd cyntaf" yn hytrach na "tywysog". Rhoddodd y Senedd hawliau tribwn y bobl a sensor iddo am oes, a bu'n gonswl hyd 23 CC. Yn rhannol, deilliai ei rym o'r ffaith mai ef oedd a rheolaeth dros y fyddin, ond deilliai hefyd o'i auctoritas (awdurdod) ef ei hun.
Bu llawer o ymladd yn Germania yn ystod ei deyrnasiad ef. Enillwyd nifer o fuddugoliaethau dros yr Almaenwyr, ond yn y flwyddyn 9 OC gorchfygwyd y cadfridog Publius Quinctilius Varus ym Mrwydr Fforest Teutoburg gan luoedd Arminius, a dinistriwyd tair lleng Rufeinig. Roedd colledion y Rhufeiniaid yn fwy nag yn unrhyw frwydr yn erbyn gelyn allanol ers Brwydr Cannae yn erbyn Hannibal. Dilynwyd y frwydr gan saith mlynedd o ymladd, cyn i'r ffin gael ei sefydlogi ar hyd Afon Rhein.
Er gwaethaf yr ymladd ar ffiniau'r ymerodraeth, dechreuodd teyrnasiad Augustus gyfnod o heddwch oddi mewn i'r ymerodraeth ei hun, y Pax Romana ("Heddwch Rhufeinig"). Heblaw am flwyddyn o ryfel cartref yn 69, parhaodd hwn am dros ddwy ganrif. Roedd hefyd yn gyfnod nodedig i lenyddiaeth, gyda llenorion fel Fyrsil ac Ofydd yn ysgrifennu. Bu Augustus farw ar 19 Awst, 14 OC, a dilynwyd ef gan Tiberius, mab ei wraig Livia o briodas flaenorol.
bawd|de|200px|Tiberius Caesar Augustus, ail ymerawdwr Rhufain
Roger Ground
Pentrefan yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Roger Ground. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Hawkshead yn awdurdod unedol Westmorland a Furness.
Yr Ymerodraeth Rufeinig
Yr ymerawdwyr cynnar
Bu blynyddoedd cyntaf teyrnasiad Tiberius yn llwyddiannus; sefydlogwyd y ffin yn Germania a dangosodd ei hun yn weinyddwr galluog. Fodd bynnag, gwaethygodd y berthynas rhyngddo ef ac aelodau'r Senedd. Yn y flwyddyn 27 OC, aeth yr ymerawdwr i fyw i ynys Capri, ar yr arfordir gerllaw Napoli. Daeth pennaeth Gard y Praetoriwm, Lucius Aelius Seianus, yn ddylanwadol iawn. Ceisiodd Seianus droi Tiberius yn erbyn ei deulu, iddo ef ei hun gael ei enwi fel ei etifedd, ond dienyddiwyd ef yn 31. Gwnaeth brad ei gyfaill Seianus i'r ymerawdwr, oedd eisoes yn ddrwgdybus o'r Senedd, yn fwy drwgdybus byth, a dienyddiwyd nifer o Seneddwyr a gwŷr amlwg eraill yn ei flynyddoedd olaf.
Bu farw yn Misenum yn 77 oed yn 37, a dilynwyd ef gan Caligula, mab ei frawd Germanicus.
Them That Follow
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwyr Britt Poulton a Dan Madison Savage yw Them That Follow a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Yr Ymerodraeth Rufeinig
Yr ymerawdwyr cynnar
Mwynhaodd Caligula boblogrwydd eithriadol ar ddechrau ei deyrnasiad am ei fod yn ifanc a brwdfrydig, ond yn nes ymlaen dechreuodd ymddwyn yn orthrymol ac afresymol ac fe'i cyhuddid o fod yn wallgof gan ei gyfoeswyr. Cafodd ei lofruddio yn 41, a dilynwyd ef gan Claudius.
Pirates of The Great Salt Lake
Ffilm am forladron yw Pirates of The Great Salt Lake a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Utah. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Yr Ymerodraeth Rufeinig
Yr ymerawdwyr cynnar
Ymestynnodd Claudius ffiniau'r ymerodraeth yn sylweddol, gan ychwanegu Thrace, Mauretania, Noricum, Pamphylia, Lycia ac Iudaea yn ogystal â choncro Prydain. Yn 43, gyrrodd Claudius Aulus Plautius gyda phedair lleng i Brydain i'w hychwanegu at yr ymerodraeth. Bu farw Claudius yn 54, a dilynwyd ef gan Nero.
John So
Mae John Chun Sai So (Tsieineeg Traddodiadol: 蘇震西, Pinyin: Sū Zhèn Xī) (ganwyd 2 Hydref 1946) yn Faer yn ninas Melbourne, Awstralia ers Mehefin 2001. Cafodd So ei eni yn Hong Cong.
Yr Ymerodraeth Rufeinig
Yr ymerawdwyr cynnar
Fel Caligula, roedd Nro yn eithriadol o boblogaidd ar ddechrau ei deyrnasiad, ond yn ddiweddarach collodd ei boblogrwydd, yn rhannol oherwydd ei ymddygiad anghonfensiynol. Dienyddiwyd llawer o seneddwyr ac eraill a ystyriai yn fygythiad iddo. Bu gwrthryfel yn ei erbyn, a lladdodd ei hun yn 68 pan welodd nad oedd cefnogaeth iddo. Apwyntiodd y Senedd Galba, i gymryd ei le; yr ymerawdwr cyntaf nad oedd o deulu Augustus.
Pirates of The Great Salt Lake
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
John So
Enillodd So y teitl "Maer y Byd" yn 2006.
Yr Ymerodraeth Rufeinig
Yr ymerawdwyr cynnar
Roedd Galba yn 71 oed ac yr oedd ei ddau fab wedi marw o'i flaen. Roedd felly yn bwysig ei fod yn dewis ei olynydd yn fuan. Roedd Marcus Salvius Otho wedi gobeithio cael ei ddewis ond yn y diwedd penderfynodd Galba enwi Calpurnius Piso yn olynydd. Oherwydd hyn cynllwyniodd Otho yn erbyn Galba, a pherswadiodd y milwyr yng ngarsiwn Rhufain i'w gyhoeddi ef yn ymerawdwr. Lladdwyd Galba gan rai o'r milwyr, a dilynwyd ef ar yr orsedd gan Otho. Dilynwyd hyn gan gyfres o ryfeloedd a elwir yn Flwyddyn y Pedwar Ymerawdwr yn 69. Roedd y llengoedd yn Germania eisoes wedi cyhoeddi Vitellius yn ymerawdwr gan a chychwynnodd fyddin gref o'r llengoedd hyn am ddinas Rufain ei hun. Bu brwydr rhyngddynt hwy a'r llengoedd oedd yn ffyddlon i Otho yn Bedriacum, gyda byddin Vitellius yn fuddugol. Lladdodd Otho ei hun, a daeth Vittelis yn ymerawdwr.
Pirates of The Great Salt Lake
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
8 Thottakkal
Ffilm gyffro llawn acsiwn yw 8 Thottakkal a gyhoeddwyd yn 2017. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd 8 தோட்டாக்கள் ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Lleolwyd y stori yn Chennai. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg.
Them That Follow
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Thomas Mann, Walton Goggins, Kaitlyn Dever, Jim Gaffigan, Alice Englert, Olivia Colman a Lewis Pullman. Mae'r ffilm Them That Follow yn 98 munud o hyd.
Pirates of The Great Salt Lake
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
John Howard
Gwleidydd Awstralaidd a cyn Brif Weinidog Tŷ Cynrychiolwyr Awstralia yw John Winston Howard (ganwyd 26 Gorffennaf 1939, Sydney). Roedd e'n Brif Weinidog o 11 Mawrth, 1996 tan Rhagfyr, 2007.
Them That Follow
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Brett Jutkiewicz oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Britt Poulton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Yr Ymerodraeth Rufeinig
Yr ymerawdwyr cynnar
bawd|200px|Adeiladwyd y Colisewm gan Vespasian, a'i agor yn nheyrnasiad ei fab, Titus
Yn Judea, roedd byddin Rufeinig gref dan y cadfridog Vespasian yn ymladd yn erbyn gwrthryfel yr Iddewon. Trafododd Vespasian y mater gyda rhaglaw Syria, Gaius Licinius Mucianus, a chyhoeddodd llengoedd Judea a Syria Vespasian fel ymerawdwr. Cefnogwyd Vespasian hefyd gan y llengoedd ar Afon Donaw dan Marcus Antonius Primus, a'r llengoedd hyn oedd y cyntaf i gyrraedd yr Eidal. Yn ail frwydr Bedriacum gorchfygodd byddin Primus lengoedd Vitellius, cyn mynd ymlaen i Rufain a lladd Vitellius ei hun.
8 Thottakkal
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Nassar a M. S. Bhaskar. Mae'r ffilm 8 Thottakkal yn 145 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Lúcia Mendonça Previato
Gwyddonydd o Frasil yw Lúcia Mendonça Previato (ganed 1949), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel gwyddonydd a biolegydd.
Manylion personol
Ganed Lúcia Mendonça Previato yn 1949 ac wedi gadael yr ysgol dechreuodd ar yrfa academaidd. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Gwobr L'Oréal-UNESCO i Ferched mewn Gwyddoniaeth a Gwobr TWAS.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
8 Thottakkal
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Merthyr Mawr
Pentref a chymuned ym mwrdeistref sirol Pen-y-bont ar Ogwr, Cymru, yw Merthyr Mawr. Fe'i lleolir rhai milltiroedd i'r de o dref Pen-y-bont ar Ogwr, ar lan ogleddol Afon Ogwr.
Yr Ymerodraeth Rufeinig
Yr ymerawdwyr cynnar
Yn wahanol i'r tri ymerawdwr o'i flaen, llwyddodd Vespasian i'w sefydlu ei hun yn gadarn ar yr orsedd a chychwyn y llinach Fflafaidd. Teyrnasodd am ddeng mlynedd, a dilynwyd ef gan ei fab hynaf Titus. Vespasian oedd yn gyfrifol am adeiladu'r Colisewm yn Rhufain.
Loin des yeux
Ffilm yw Loin des yeux gan y cyfarwyddwr ffilm Britta Rindelaub.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Britta Rindelaub nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rholydd torlas
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Rholydd torlas (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: rholyddion torlas) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Coracias cyanogaster; yr enw Saesneg arno yw Blue-bellied roller. Mae'n perthyn i deulu'r Rholyddion (Lladin: Coraciidae) sydd yn urdd y Coraciiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. cyanogaster, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Segenet Kelemu
Gwyddonydd o Ethiopia yw Segenet Kelemu (ganed 1 Ionawr 1956), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel gwyddonydd.
Merthyr Mawr
Ystyr y gair merthyr yn yr enw yw 'eglwys (ar feddrod sant)'. Ceir croesau eglwysig wedi'u cofrestru gan Cadw yn yr eglwys, sef Croes Merthyr Mawr a Croes Tythegston.
Yr Ymerodraeth Rufeinig
Yr ymerawdwyr cynnar
Enillodd Titus boblogrwydd mawr, ond dim ond dwy flynedd y bu ar yr orsedd. Pan fu farw Titus, ar 13 Medi 81, daeth ei frawd iau, Domitian yn ymerawdwr. Yn ystod ei deyrnasiad bu brwydro ym Mhrydain, Germania ac yn arbennig yn erbyn Decebalus, brenin Dacia o gwmpas Afon Donaw. Ni fu'n llwyddiannus, ac yn y diwedd bu'n rhaid iddo dalu swm mawr o arian i'r Daciaid i sicrhau heddwch. Bu hefyd yn brwydro yn erbyn y Sarmatiaid. Llofruddiwyd ef ar 18 Medi 96, yn dilyn cynllwyn gan ei wraig Domicia a phennaeth Gard y Praetoriwm. Penododd y senedd Nerva fel ei olynydd.
Merthyr Mawr
Gerllaw'r pentref ceir Tywyn Merthyr Mawr, lle saethwyd rhai golygfeydd i'r ffilm enwog Lawrence of Arabia. Dyma'r ail dywyn mwyaf yn Ewrop, o ran uchder.
Yr Ymerodraeth Rufeinig
Oes Aur yr Ymerodraeth
bawd|chwith|200px|Cerflun o Trajan yn [[Xanten (Yr Almaen)]] O 98 hyd 180 OC, cafodd yr ymerodraeth Oes Aur yn ystod teyrnasiad y "Pum Ymerawdwr Da", sef Nerva, Trajan, Hadrian, Antoninus Pius a Marcus Aurelius. Roedd y pedwar cyntaf o'r rhain yn ddi-blant, ac felly dewisasant y gŵr yr oeddynt yn ei ystyried fel y mwyaf addas fel olynydd. Sicrhaodd hyn fod yr Ymerodraeth yn cael ei harwain gan gyfres o wŷr galluog ac ymroddgar. Yn anffodus yr oedd gan yr olaf ohonynt, Marcus Aurelius, fab, sef Commodus. Dilynodd ef ei dad fel ymerawdwr a bu'n llawer llai llwyddiannus.
Roedd Trajan yn filwr galluog, ac ar ôl dod yn ymerawdwr parhaodd i ymladd ar Afon Rhein ac Afon Donaw. Ni ddaeth i Rufain am y tro cyntaf fel ymerawdwr hyd y flwyddyn 99. Bu'n ymladd llawer yn erbyn y Daciaid, oedd yn byw yn yr ardal sy'n awr yn Rwmania. Bu dau ryfel yn erbyn Decebalus, brenin Dacia, a gorchfygwyd ef gan Trajan, gan greu talaith Rufeinig newydd Dacia. Adeiladwyd Colofn Trajan yn Rhufain i goffáu ei fuddugoliaeth. Tua'r un pryd crëwyd talaith Arabia Petraea.
Merthyr Mawr
250px|bawd|dim|Eglwys Sant Teilo, Merthyr Mawr
Segenet Kelemu
Manylion personol
Ganed Segenet Kelemu ar 1 Ionawr 1956 yn Finote Selam ac wedi gadael yr ysgol leol mynychodd Brifysgol Addis Ababa, Montana State University - Bozeman a Phrifysgol Talaith Kansas. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Gwobr L'Oréal-UNESCO i Ferched mewn Gwyddoniaeth, Gwobr Cyfeillgarwch, Gwobr TWAS a Chymrawd TWAS.
Yr Ymerodraeth Rufeinig
Oes Aur yr Ymerodraeth
Yn 113 dechreuodd rhyfel yn erbyn y Parthiaid. Cipiodd Ctesiphon, prifddinas Parthia, yn 115, ac ymgorfforwyd Armenia, Asyria a Mesopotamia yn yr ymerodraeth. Bu farw Trajan ar ei ffordd yn ôl o'r brwydro yma, yn Selinus, gerllaw'r Môr Du, ar yr 8 Awst 117. Yn ystod teyrnasiad Trajan y cyrhaeddodd yr ymerodraeth Rufeinig ei maint eithaf. Dewisodd Trajan Hadrian fel ei olynydd.
Newidiodd Hadrian bolisi Trajan o ymestyn ffiniau'r ymerodraeth a chanolbwyntiodd ar amddiffyn ffiniau'r ymerodraeth fel yr oedd. Gollyngodd ei afael ar rai o'r tiriogaethau a goncrwyd gan Trajan yn Dacia. Fel rhan o'r un polisi adeiladodd y mur a adwaenir fel Mur Hadrian ym Mhrydain. Ef hefyd a adeiladodd y Pantheon yn Rhufain.
Segenet Kelemu
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Merthyr Mawr
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Yr Ymerodraeth Rufeinig
Oes Aur yr Ymerodraeth
bawd|de|250px|Yr ymerodraeth Rufeinig ar ei heithaf yn [[117, ar ddiwedd teyrnasiad Trajan]]
Rholydd torlas
Teulu
Mae'r rholydd torlas yn perthyn i deulu'r Rholyddion (Lladin: Coraciidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Making Heretics
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Benoît Bourreau yw Making Heretics a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd gan Charles de Meaux.. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Benoît Bourreau a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Thurston Moore.
Mae'r ffilm Making Heretics yn 70 munud o hyd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Benoît Bourreau nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Yr Ymerodraeth Rufeinig
Oes Aur yr Ymerodraeth
Fel ymerawdwr, treuliodd Hadrian lawer o'i amser yn teithio o amgylch yr ymerodraeth, a bu'n gyfrifol am lawer o adeiladu mewn gwahanol rannau ohoni. Nid oedd ganddo blant, a dewisodd Antoninus Pius fel ei olynydd. Dywedir fod Antoninus Pius yn ymerawdwr poblogaidd iawn oherwydd ei allu a'i hynawsedd. Amddiffynnodd y Cristionogion yn yr ymerodraeth ac yr oedd yn nodedig o drugarog wrth ddelio a chynllwynion yn ei erbyn. Roedd yn gyfrifol am lawer o adeiladu, yn enwedig yn ninas Rhufain.
Segenet Kelemu
Cyfeiriadau
]]
Sylvia: Tracing Blood
Ffilm ddogfen llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Saxon Logan yw Sylvia: Tracing Blood a gyhoeddwyd yn 2016.
Yr Ymerodraeth Rufeinig
Oes Aur yr Ymerodraeth
Bu raid i'w olynydd, Marcus Aurelius ryfela'n barhaus yn erbyn gwahanol bobloedd ar ffiniau'r ymerodraeth. Ymosododd yr Almaenwyr droeon ar Gâl, ac adenillodd y Parthiaid eu nerth ac ymosod ar yr ymerodraeth. Oherwydd y problemau hyn dewisodd Lucius Verus fel cyd-ymerawdwr, hyd farwolaeth Verus yn 169. Credir mai yn ystod ei deyrnasiad ef y bu'r cysylltiad cyntaf rhwng yr ymerodraeth Rufeinig a Tsieina yn y flwyddyn 166.
Sylvia: Tracing Blood
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Saxon Logan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Yr Ymerodraeth Rufeinig
Oes Aur yr Ymerodraeth
Bu farw Marcus Aurelius ar 17 Mawrth 180 yn ninas Vindobona (Fienna heddiw) wrth ymgyrchu yn erbyn y Marcomanni. Daethpwyd a'i gorff yn ôl i Rufain i'w gladdu. Yn wahanol i'r pedwar ymerawdwr o'i flaen yr oedd ganddo fab i'w olynu. Gwnaeth ei fab Commodus yn gyd-ymerawdwr yn 177, a dilynodd ei dad yn 180. Yn anffodus ni fu Commodus yn ymerawdwr da, ac mae rhai haneswyr yn ystyried mai marwolaeth Marcus Aurelius yn 180 oedd diwedd y Pax Romana.
Argyfwng ac adferiad
bawd|chwith|Septimius Severus, amgueddfa'r [[Louvre]] Rhoddodd Commodus rym i ffrindiau llwgr, a chynorthwyodd hwy i ddwyn arian oddi ar y wladwriaeth. Roedd yn arbennig o hoff o ymladdfeydd gladiator a byddai'n ymladd yn yr arena ei hun yn erbyn gwrthwynebwyr oedd wedi cael cyffuriau i'w hatal rhag ymladd yn iawn neu oedd heb eu harfogi'n llawn. Gwnaeth hyn ef yn amhoblogaidd iawn gyda haenau uwch cymdeithas. Dywedir iddo orchymyn lladd y cyfan o boblogaeth un dref oherwydd ei fod yn credu fod un person wedi edrych yn gas arno, a chyhoeddodd ei hun yn dduw gyda'r enw Hercules Romanus.
Llofruddiwyd Commodus yn 192, a dilynwyd ef gan Pertinax. Byr fu ei deyrnasiad ef; y flwyddyn ddilynol, 193, llofruddiwyd yntau. Cyhoeddwyd y cadfridog Septimius Severus yn ymerawdwr gan ei lengoedd. Llwyddodd llengoedd Severus i feddiannu Rhufain heb wrthwynebiad. Yr un pryd yr oedd y llengoedd yn Syria wedi cyhoeddi Pescennius Niger yn ymerawdwr, a'r llengoedd ym Mhrydain wedi cyhoeddi Clodius Albinus fel ymerawdwr. Gwnaeth Severus gynghrair a Clodius Albinus i orchfygu Pescennius Niger, yna yn 197 cafodd wared ar Albinus hefyd a theyrnasu ar ei ben ei hun.
Roedd Severus yn filwr galluog, ac ymladdodd ryfel llwyddiannus yn erbyn y Parthiaid, gan ddychwelyd rhan ogleddol Mesopotamia i'r ymerodraeth. Nid oes ei berthynas a'r Senedd yn dda, a chafodd wared â dwsinau o seneddwyr gan eu cyhuddo o fod yn llwgr. Penodwyd seneddwyr eraill oedd yn gefnogol iddo ef. Roedd yn fwy poblogaidd ymysg y bobl gyffredin, oedd yn falch o gael sefydlogrwydd ar ôl helyntion teyrnasiad Commodus.
Ym mlynyddoedd olaf Septimius Severus bu raid iddo ymladd yn erbyn y barbariaid oedd yn bygwth ffiniau'r ymerodraeth. Roedd problemau arbennig ym Mhrydain, ac atgyweiriodd Severus Fur Hadrian. Bu farw yn Efrog ar 4 Chwefror 211. Olynwyd ef gan ei feibion Geta a Caracalla, ond llofruddiwyd Geta gan ei frawd yn fuan wedyn.
Aeth Caracalla i Germania, lle bu'n brwydro'n llwyddiannus yn erbyn rhai o'r llwythi Almaenaidd. Yn ddiweddarach bu'n ymladd yn y dwyrain, gan ryfela yn erbyn y Parthiaid gyda chryn lwyddiant. Er gwaethaf ei lwyddiant milwrol yr oedd y rhan fwyaf o'r boblogaeth yn casáu Caracalla oherwydd ei greulondeb, a chododd cynllwyn ei erbyn, gyda phennaeth y Praetoriaid, Macrinus, yn ei arwain. Llofruddiwyd Caracalla pan oedd ar ei ffordd i ddinas Carrhae yn Mesopotamia. Daeth Macrinus yn ymerawdwr yn ei le am gyfnod byr, ac yna dilynwyd ef gan Heliogabalus.
Roedd Heliogabalus yn ddilynwr y duwiau Ffenicaidd El-Gabal a Baal, a daeth a seremonïau i'w hanrhydeddu i Rufain. Ceisiodd sefydlu El-Gabal fel prif dduw y pantheon Rhufeinig dan yr enw Sol invictus ("Yr haul anorchfygol"). Roedd syniadau yr ymerawdwr yn annerbyniol gan y mwyafrif o drigolion yr ymerodraeth a bu nifer o gynllwynion yn ei erbyn. Lladdwyd Heliogabalus a'i fam Julia Soaemias ar 11 Mawrth 222, a thaflwyd eu cyrff i Afon Tiber. Daeth ei nai Alexander Severus yn ymerawdwr.
Argyfwng y drydedd ganrif a diwygiadau Diocletian
Yn dilyn marwolaeth yr ymerawdwr Alexander Severus yn 235 bu o leiaf 19 o ymerawdwyr (heb gynnwys cyd-ymerawdwyr) yn y 50 mlynedd hyd 284. Y cyfnod yma oedd Argyfwng y Drydedd Ganrif, gyda chyfres o ymerawdwyr milwrol, yn dechrau gyda Maximinus Thrax, oedd yn dibynnu ar gefnogaeth y llengoedd i'w cadw ar yr orsedd. Ni lwyddodd yr un o'r ymerawdwyr hyn i deyrnasu fwy nag 8 mlynedd, a llawer ohonynt ddim mwy nag ychydig fisoedd. Un o'r mwyaf llwyddiannus oedd Valerian I, a ddaeth yn ymerawdwr yn 253. Enwodd Valerian ei fab Galienus fel cyd-ymerawdwr. Ar ddechrau ei deyrnasiad yr oedd problemau yn Ewrop, yna bu trafferthion mwy yn y Dwyrain. Cipiodd y Persiaid Antiochia a meddiannu Armenia. Tra'r oedd Galienus yn delio ag Ewrop, teithiodd Valerian tua'r dwyrain. Tua 257 llwyddodd Valerian i gael Antiochia a thalaith Syria yn ôl, ond y flwyddyn wedyn ymosododd y Gothiaid ar Asia Leiaf. Tua diwedd 259 yr oedd yr ymerawdwr yn Edessa, ond effeithiwyd ar ei fyddin gan glefyd. Rhywsut, efallai trwy frad pennaeth Gard y Praetoriwm, Macrinus, cymerwyd Valerian yn garcharor gan y Persiaid. Credir iddo gael ei drin yn greulon ac yna ei ddienyddio. Wedi marwolaeth Valerian, meddiannwyd Syria a Cappadocia gan y Persiaid.
Daeth Aurelian yn ymerawdwr yn 270, gyda'r ymerodraeth yn wynebu bygythiadau yn y dwyrain a'r gorllewin. Bu'n ymladd yn erbyn yr Almaenwyr a'r Gothiaid, ac wedi ymosodiadau'r Almaenwyr ar yr Eidal penderfynodd Aurelian adeiladu mur o amgylch Rhufain, "Mur Aurelian", Dechreuodd y gwaith yn 271 a gorffennwyd ef yn nheyrnasiad Probus. Cyhoeddodd nifer o bersonau eu hunain yn ymerawdwyr, ond llwyddodd Aurelian i'w gorchfygu heb ormod o drafferth. Yn 272 gorchfygodd y Gothiaid ar ffin Afon Donaw, gan ladd eu brenin, Cannabaudes. Yna troes tua'r dwyrain, lle'r oedd Zenobia, brenhines Palmyra wedi adeiladu ymerodraeth oedd yn ymestyn o'r Aifft hyd Asia Leiaf. Gorchfygodd Aurelian Zenobia mewn dwy frwydr cyn gwarchae ar Palmyra. Ceisiodd Zenobia ddianc i Persia ond cymerwyd hi'n garcharor gan y Rhufeiniaid. Yn awr troes Aurelian tua'r gorllewin, lle'r oedd Ymerodraeth y Galiaid wedi dod yn rhydd o reolaeth Rhufain. Ffoes Tetricus, ymerawdwr y Galiaid, at Aurelian i ofyn am nodded rhag yr ymladd parhaus yn ei diriogaethau. Wedi delio a gelynion allanol, rhoes Aurelian ei sylw i'r economi a gwnaeth ymdrech fawr i ddileu llygredd yn yr ymerodraeth. Roedd yn cynllunio ymgyrch i adennill Mesopotamia i'r ymerodraeth pan lofruddiwyd ef gan ei ysgrifennydd personol, Eros, efallai am ei fod yn ofni am ei safle yn wyneb ymgyrch Aurelian yn erbyn llygredd.
Daeth Diocletian yn ymerawdwr yn 284, a gwnaeth newidiadau mawr yn nhrefn rheoli'r ymerodraeth. Ceisiodd adfywio'r economi a rhannodd yr ymerodraeth yn 96 talaith oedd wedi eu rhannu'n 12 rhanbarth diocesis. Ceisiodd hefyd adfywio hen grefydd Rhufain, a bu llawer o erlid ar y Cristionogion yn ystod ei deyrnasiad.
Y newid pwysicaf a wnaed gan Diocletian oedd dechrau'r Tetrarchiaeth, oedd yn rhannu'r ymerodraeth yn bedwar. Yn rheoli'r rhannau hyn yr oedd dau "Augustus", sef Diocletian ei hun a Maximinus, a dau "Cesar", Galerius a Constantius Chlorus. Roedd Diocletian, fel Augustus y dwyrain, yn gyfrifol am Thracia, Asia a'r Aifft; Galerius yn gyfrifol am y Balcanau heblaw Thracia, Maximinus fel Augustus y gorllewin yn rheoli Italia, Hispania ac Affrica, a'r Cesar Constantius Chlorus yn gyfrifol am Gâl a Phrydain. Roedd pob Augustus i fod i ymddeol ar ôl 20 mlynedd, gyda'r ddau Gesar yn dod yn Augustus yn eu lle. Ar 1 Mai 305 ymddeolodd Dioclecian a Maximianus yn ôl y cynllun; y tro cyntaf i ymerawdwr Rhufeinig ymddeol yn wirfoddol.
Cristioneiddio'r ymerodraeth
bawd|200px|chwith|Cystennin Fawr Ar farwolaeth Constantius, yn Efrog ar 25 Gorffennaf 306, cyhoeddodd ei lengoedd ei fab Cystennin yn "Augustus".
Yn ystod y deunaw mlynedd nesaf bu Cystennin yn brwydro, yn gyntaf i ddiogelu ei safle fel cyd-ymerawdwr ac yn nes ymlaen i uno’r ymerodraeth. Ym Mrwydr Pont Milvius (312) enillodd fuddugoliaeth derfynol yn y gorllewin, ac ym Mrwydr Adrianople (323) gorchfygodd ymerawdwr y dwyrain, Licinius, a dod yn unig ymerawdwr (Totius orbis imperator).
Dywedir i Cystennin gael gweledigaeth cyn brwydr Pont Milvius. Gwelodd groes o flaen yr haul, yn darogan ei fuddugoliaeth. Wedi’r frwydr cymerodd arwydd Cristnogol, y ‘’Crismon’’, fel baner. Credir i’w fam, Helena, oedd o deulu Cristionogol, gael dylanwad mawr arno. Yn 325 bu Cystennin yn gyfrifol am alw Cyngor Nicea a wnaeth y grefydd Gristionogol yn gyfreithlon yn yr ymerodraeth am y tro cyntaf. Er hynny ni chafodd ei fedyddio yn Gristion ei hun nes oedd ar ei wely angau. Ail-sefydlodd Cystennin ddinas Byzantium fel Caergystennin (Constantini-polis), Istanbul heddiw.
Ceisiodd yr ymerawdwr Julian, a gyhoeddwyd yn "Augustus" gan ei filwyr yn 360, wrthwynebu y symudiad tuag at Gristionogaeth. Ail-agorodd demlau duwiau traddodiadol Rhufain. Ceisiodd wanhau'r Cristionogion mewn gwahanol ffyrdd. Yn 362 pasiwyd deddf oedd yn gwahardd Cristionogion rhag dysgu gramadeg a rhethreg, ac alltudiwyd rhai esgobion megis Athanasius.
Niltafa gloyw
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Niltafa gloyw (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: niltafaod gloywon) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Niltava vivida; yr enw Saesneg arno yw Vivid niltava. Mae'n perthyn i deulu'r Gwybedogion (Lladin: Muscicapidae) sydd yn urdd y Passeriformes.