cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Llygaid Slefren
Ffilm ddrama Japaneg o Japan yw Llygaid Slefren gan y cyfarwyddwr ffilm Takashi Murakami. Fe'i cynhyrchwyd yn Japan. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Livetune.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 5600 o ffilmiau Japaneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Takashi Murakami nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Leon Brittan
Gwleidydd o Sais oedd Leon Brittan, Barwn Brittan o Spennithorne QC, PC, DL (25 Medi 1939 – 21 Ionawr 2015).
Cast a Dark Shadow
Ffilm am gyfeillgarwch am drosedd gan y cyfarwyddwr Lewis Gilbert yw Cast a Dark Shadow a gyhoeddwyd yn 1955. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Brighton. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Antony Hopkins. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1955. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rebel Without a Cause sy’n ffilm glasoed gan y cyfarwyddwr ffilm oedd Nicholas Ray. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Jack Asher oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lewis Gilbert ar 6 Mawrth 1920 yn Llundain a bu farw ym Monaco ar 21 Hydref 1995. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1925 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Seiclo yng Ngemau Paralympaidd yr Haf 2012
Cynhaliwyd cystadalethau Seiclo yng Ngemau Paralympaidd yr Haf 2012 gyda 50 o gystadlaethau mewn dau brif disgyblaeth, sef trac a ffordd. Cynhaliwyd y seiclo trac rhwng 30 Awst a 2 Medi yn London Velopark, a'r seiclo ffordd rhwng 5 Medi a 8 Medi yn Brands Hatch.
Dosbarthiadau
bawd|dde|alt=two women riding a tandem bicycle. The one in front, who is sighted, is acting as the pilot, while the second rider powers the bike.|A tandem bicycle, with Stephanie Morton acting as [[Felicity Johnson|Felicity Johnson's pilot.]] Cyclists are given a classification depending on the type and extent of their disability. The classification system allows cyclists to compete against others with a similar level of function. The class number indicates the severity of impairment with "1" being most impaired.
Cycling classes are:
Cystadlaethau
Cystadlwyd ar gyfer medalau mewn un neu fwy o'r dosbarthiadau yn y disgyblaethau canlynol.
Ffordd
• B • H1 • H2 • H3 • H4 • C1-3 • C4-5 • B • H1 • H2 • H3 • H4 • C1 • C2 • C3 • C4 • C5
• B • H1-3 • H4 • C1-3 • C4-5 • B • H1-2 • H3 • H4 • C1-3 • C4 • C5
• T1-2 • T1-2 • T1-4
Trac
• B • C1-3 • C4-5 • B • C1 • C2 • C3 • C4 • C5 • B
• C1-3 • C4-5 • B • B • C1-3 • C4 • C5 • C1-5
Callaly
Pentref a phlwyf sifil yn Northumberland, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Callaly.
Unedau ychwanegol at yr Unedau SI
Dyma restr o unedau nad ydynt yn rhan o'r System Rhyngwladol o Unedau  (SI) ond mae'n nhw'n cael eu derbyn ar y cyd â'r system honno.
The Film Parade
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr J. Stuart Blackton yw The Film Parade a gyhoeddwyd yn 1933. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Charlie Chaplin, Sarah Bernhardt, Marlene Dietrich, Thomas Alva Edison, Woodrow Wilson, William Howard Taft, Oliver Hardy, Emil Jannings, Gary Cooper, Norma Shearer, Mary Pickford, Harold Lloyd, Larry Semon, Al Jolson, Ben Turpin, Mae Marsh, Dolores Costello, Rudolph Valentino, Gloria Swanson, Theda Bara, Clara Bow, Mabel Normand, Bebe Daniels, Blanche Sweet, Mae Murray, Corinne Griffith, Anita Stewart, Victor McLaglen, Tom Mix, Barbara La Marr, Milton Sills, Marie Prevost, Viola Dana, Esther Ralston, Louise Fazenda, Irene Rich, William V. Mong, Henry Brazeale Walthall, Ramón Novarro, J. Stuart Blackton, Wallace MacDonald, Broncho Billy Anderson, Harry Carey, Francis X. Bushman, John Bunny, Mack Swain, Alan Hale, Edith Storey, Flora Finch, Priscilla Dean, Bud Jamison, Charles Ray, Harry T. Morey, Marguerite Clayton, Bull Montana, William P.S. Earle ac Earle Williams. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1933. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd King Kong ffilm antur enwog gan y cyfarwyddwyr Merian C. Cooper ac Ernest B. Schoedsack.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm J Stuart Blackton ar 5 Ionawr 1875 yn Sheffield a bu farw yn Hollywood ar 18 Medi 2021. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 34 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd J. Stuart Blackton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hot & Saucy Pizza Girls
Ffilm gomedi sy'n ffilm bornograffig gan y cyfarwyddwr Bob Chinn yw Hot & Saucy Pizza Girls a gyhoeddwyd yn 1978. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw John Holmes, Candida Royalle, Desireé Cousteau, Paul Thomas, Richard Pacheco, Bob Chinn a John Seeman. Mae'r ffilm Hot & Saucy Pizza Girls yn 69 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o cymhareb yr Academi.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1978. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Deer Hunter sef ffilm ryfel sy'n adrodd stori tri chyfaill Americanaidd a'u gwasanaeth milwrol gorfodol yn Rhyfel Fietnam. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bob Chinn ar 10 Mai 1943 yn Hawaii.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bob Chinn nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Segontium
Caer Rufeinig ger Caernarfon, Gwynedd, yng ngogledd-orllewin Cymru, yw Segontium (neu Segontiwm);.
Roedd Segontium yn gaer Rufeinig gynorthwyol a gysylltid â Deva (Caer), pencadlys milwrol y rhanbarth, gan ffordd Rufeinig ar draws gogledd Cymru. Saif ar lan ddwyreiniol Afon Seiont, yn amddiffyn y rhyd gerllaw.
Cafodd y gaer gyntaf ei godi gan Agricola yn y flwyddyn 78. Caer bridd a phren dros dro ydoedd ar y dechrau ond codwyd muriau cerrig o'i chwmpas yn ddiweddarach. Roedd y gaer yn cael ei defnyddio neu ei adael yn ôl yr amgylchiadau. Gwelwyd cyfnod o adeiladu sylweddol yn ystod yr 2g. Ail-adeiladwyd rhannau o'r gaer yn ystod teyrnasiad Septimius Severus ar ddechrau'r 3g pan ychwanegwyd pencadlys llafurfawr a chyflenwad dŵr newydd trwy bibell danddaearol. Cafodd y gaer ei adael heb ei defnyddio yn hanner cyntaf y 4g ond fe'i meddianwyd o'r newydd rhwng 360 a chyfnod Magnus Maximus (gweler isod). 300px|bawd|chwith|Stafell y trysorau (neu'r sacellum) lle cadwyd y gist arian. 300px|bawd|Segontium 300px|bawd
Mae cerrig rhannau isaf y muriau i'w gweld yno o hyd ynghyd â sylfeini adeiladau eraill fel y pencadlys ac olion Mithraeum, teml gysegredig i'r duw Mithras, ychydig i'r gogledd-ddwyrain o'r gaer. O amgylch y gaer, cafwyd hyd i weddillion vicus, sefydliad answyddogol i farsiandïwyr a gwragedd (answyddogol) y milwyr.
Mae'r gweddillion Rhufeinig a elwir Hen Waliau, rhwng y gaer a'r dref bresennol, yn dyddio o'r 3g pan adnewyddwyd y gaer gan Severus. Rhan o'r mur yn unig sydd i'w gweld heddiw. Ymddengys mai ystorfa o ryw fath ar gyfer y gaer oedd Hen Waliau, er bod rhai wedi dadlau ei fod yn gaer ar wahân.
Cysylltir Segontium â'r ymerodr Rhufeinig Magnus Maximus (Macsen Wledig) yn y chwedl Gymraeg ganoloesol Breuddwyd Macsen Wledig a ffynonellau eraill. Mae rhai ysgolheigion wedi cysylltu'r gaer â llwyth y Segontiaci; cyfeirir at y rhain gan Iŵl Cesar wrth roi hanes ei ail ymgyrch ym Mhrydain yn 55 CC yn ei Commentarii de Bello Gallico. Wedi iddo ennill buddugoliaeth yn erbyn Cassivellaunus yn nyffryn Afon Tafwys, ildiodd nifer o lwythau iddo, gan gynnwys y Segontiaci. Fodd bynnag, mae'r ffaith eu bod wedi dod i gysylltiad a byddin Cesar mor fuan ar ôl iddo lanio yn awgrymu mai llwyth o dde-ddwyrain Lloegr oeddynt.
Ceir amgueddfa ar y safle, sydd yng ngofal Cadw.
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM: CN006 a'r is-gaer yn CN094.
352
3g - 4g - 5g
300au 310au 320au 330au 340au - 350au - 360au 370au 380au 390au 400au
347 348 349 350 351 - 352 - 353 354 355 356 357
Charlotte Lanthaler
Arlunydd benywaidd o Awstria oedd Charlotte Lanthaler (1928 - 2006).
Fe'i ganed yn Innsbruck a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Awstria.
Bu farw ym Mharis.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Sheffield, Cernyw
Pentref yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Sheffield. Fe'i lleoilir ym mhlwyf sifil Paul. Fe'i sefydlwyd ar gyfer y chwarel leol ac yna ar gyfer ffermwyr y cylch.
Dorchester, Dorset
Tref farchnad a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, yw Dorchester. Gorwedd ar lan Afon Frome. Cysylltir Dorchester â nofelau Thomas Hardy, lle mae'n sail i'r dref ffuglennol Casterbridge (e.e. yn y nofel The Mayor of Casterbridge).
Yn Oes yr Haearn, wrth yr enw Durnovaria, roedd yn un o brif ddinasoedd y Durotriges, llwyth Celtaidd oedd a'u tiriogaethau yn yr hyn sy'n awr yn Dorset, de Wiltshire a de Gwlad yr Haf. Daeth yn ddinas Rufeinig a cheir sawl safle o'r cyfnod yno heddiw.
Llygaid y Daith
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Rodrigo Otero Heraud yw Llygaid y Daith a gyhoeddwyd yn 2018. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Los ojos del camino ac fe’i cynhyrchwyd yn Periw. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Quechua a hynny gan Rodrigo Otero Heraud.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf dwy ffilm Quechua wedi gweld golau dydd. Rodrigo Otero Heraud oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rodrigo Otero Heraud nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Eicon i Gymru Fodern
Llyfr am Ardd Fotaneg Genedlaethol Cymru gan Neil Caldwell a John Stoner yw Eicon i Gymru Fodern: Gwireddu Budd yr Ardd Fotaneg Genedlaethol. Y Sefydliad Materion Cymreig a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2001. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Astudiaeth o'r manteision diwylliannol ac economaidd y gallai'r Ardd eu cyflwyno i Gymru.
Botwm Crys yn cadw lle
Shop, Cernyw
Pentref yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Shop. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil St Merryn.
Salyut 1
bawd|[[Soyuz yn docio gyda Salyut 1]] Salyut 1 (Салют-1; Saesneg: Salute 1) oedd yr orsaf ofod gyntaf i gael ei lansio erioed. Lansiwyd ar 19 Ebrill 1971 o Rwsia, ac ymwelodd criw o ofodwyr Rwsaidd â'r orsaf ar 7 Mehefin 1971 wedi iddynt deithio ato ar long ofod Soyuz 10. Oherwydd problemau docio, methodd y tri a chael mynediad i'r llong, fodd bynnag. Treuliodd tri gofodwr 23 diwrnod yn y gofod - record ar y pryd - ond buont farw yn ystod y daith yn ôl i'r ddaear achos diffyg aer yn eu coden pan fethodd falf gwasgedd-aer. Syrthiodd yr orsaf o'i horbit yn Hydref 1971.
Cafodd ei lansio heb berson gan ddefnyddio periant 'Proton-K'. Wedi chwe mis o gylchdroi o amgylch y Ddaear, difrodwyd y roced yn llwyr.
Coeliccia acco
Mursen yn nheulu'r Platycnemididae yw'r Coeliccia acco sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Coeliccia.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Afro@Digital
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Balufu Bakupa-Kanyinda yw Afro@Digital a gyhoeddwyd yn 2002. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Afro@Digital ac fe'i cynhyrchwyd yng Ngweriniaeth Ddemocrataidd y Congo. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg, Saesneg, Dioula ac Iorwba.
Boda’r Môr Tawel
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Boda’r Môr Tawel (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: bodaod y Môr Tawel) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Circus approximans; yr enw Saesneg arno yw Pacific marsh harrier. Mae'n perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: Accipitridae) sydd yn urdd y Falconiformes.
Afro@Digital
Mae'r ffilm Afro@Digital (ffilm o 2002) yn 53 munud o hyd.
Beyond Gay: The Politics of Pride
Ffilm ddogfen am LGBT gan y cyfarwyddwr Bob Christie yw Beyond Gay: The Politics of Pride a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Afro@Digital
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Beyond Gay: The Politics of Pride
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Todas Para Uno
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Harold Trompetero yw Todas Para Uno a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Colombia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Boda’r Môr Tawel
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. approximans, sef enw'r rhywogaeth.
Afro@Digital
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Balufu Bakupa-Kanyinda ar 30 Hydref 1957 yn Kinshasa.
Cambo
Pentref yn Northumberland, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Cambo. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Wallington Demesne.
Boda’r Môr Tawel
Teulu
Mae'r boda’r Môr Tawel yn perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: Accipitridae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Beyond Gay: The Politics of Pride
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bob Christie ar 1 Ionawr 1901 yn Vancouver.
Thomas Phillips
Sylfaenydd Coleg Llanymddyfri oedd Thomas Phillips (1760 – 30 Mehefin 1851).
Beyond Gay: The Politics of Pride
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bob Christie nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Thomas Phillips
Fe'i ganed yn Llundain, ond tarddodd y teulu o Landeglau, Sir Faesyfed a chafodd ei addysg yng Nghymru. Priododd Althea Edwards, merch y ficer Cusop, Swydd Henffordd. Cafodd gadair athro yng Ngholeg Dewi Sant, Llanbedr-pont-Steffan.
Bu farw yn 1851 a chladdwyd ef yn St Pancras, Llundain.
Under Ditt Parasoll
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Ragnar Frisk yw Under Ditt Parasoll a gyhoeddwyd yn 1968. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Lennart Palme a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Charles Redland.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Sven-Erik Magnusson.
Grand Tours
Yn y byd seiclo mae'r term Grand Tour yn cyfeirio at un o dair prif ras aml-gymalog y byd seiclo proffesiynol sef y Tour de France, y Giro d'Italia a'r Vuelta a España.
Todas Para Uno
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harold Trompetero ar 12 Ebrill 1971 yn Bogotá. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1999 ac mae ganddo o leiaf 2 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Esgobol Xavierian.
Under Ditt Parasoll
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1968. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 2001: A Space Odyssey sef ffilm wyddonias gan Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ragnar Frisk ar 15 Rhagfyr 1902 yn Sweden a bu farw yn Oscars församling ar 7 Rhagfyr 1979.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ragnar Frisk nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Grand Tours
Mae'r tair ras yn debyg gan eu bod yn cael eu cynnal dros dair wythnos gyda chymalau dyddiol. Mae ganddynt statws arbennig yn yr UCI gan fod mwy o bwyntiau ar gael i'w hennill ar Gylchdaith Byd yr UCI yn y Grand Tours nac mewn unrhyw ras arall a dyma'r unig rasys aml-gymalog sydd yn cael parhau yn hirach na 14 diwrnod.
Todas Para Uno
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harold Trompetero nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Grand Tours
Y Tour de France ydy'r hynaf o'r tair ras a'r un fwyaf mawreddog gyda'r Giro d'Italia yn ail bwysicaf. Y Tour, y Giro a Phencampwriaethau Seiclo Ffordd y Byd ydy Coron Driphlyg y byd beicio.
AOL Mail
Mae AOL Mail yn cynnwys calendr sydd yn galluogi y rhannu o dasg rhestr. Gallwch ychwanegu ategyn (e.e. mynediad i e-bost Yahoo!, Facebook, Flickr, Photobucket a porthwyr RSS).
Mae'r gwebost wedi cael ei gynllunio gyda y fframwaith Dojo.
Nodweddion:
Dryw morgrug Rio de Janeiro
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Dryw morgrug Rio de Janeiro (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: drywod -morgrug Rio de Janeiro) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Myrmotherula fluminensis; yr enw Saesneg arno yw Rio de Janeiro antwren. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Morgrug (Lladin: Formicariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. fluminensis, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r dryw morgrug Rio de Janeiro yn perthyn i deulu'r Adar Morgrug (Lladin: Formicariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Togkatastrofen i Forlev
Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Intolerance sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rownd a Rownd
bawd|Set ffilm ar gyfer Rownd a Rownd ym Mhorthaethwy
Opera sebon ar S4C yw Rownd a Rownd, sy'n cael ei gyfeirio tuag at bobl ifanc.
Hanes
Darlledwyd y bennod gyntaf ym mis Medi 1995 a chafodd ei chynhyrchu gan Ffilmiau'r Nant, ond nawr fe'i gynhyrchir gan gwmni Rondo. Mae'r gyfres yn cael ei ffilmio ym Mhorthaethwy, Ynys Môn.
Cafodd ei ddarlledu'n wreiddiol fel dwy bennod chwarter awr pob wythnos drwy'r flwyddyn. Darlledwyd 1,000fed bennod y gyfres ar nos Fawrth 14 Ionawr 2014. Yn 2016 dathlodd y gyfres ei 21ain benblwydd.
Seren hiraf y gyfres oedd Dewi 'Pws' Morris a chwaraeodd rhan Islwyn Morgan, perchennog y siop bapur ers dechrau'r gyfres ym 1995; gadawodd y gyfres yn 2007.
Cefndir
Roedd Rownd a Rownd yn wreiddiol yn seiliedig ar bobl ifanc a oedd yn gwneud rownd bapur; mae'r teitl y cyfres yn cyfeirio hefyd at gylchdro olwynion beic. Ers hynny mae wedi tyfu i gynnwys eu bywyd dydd i ddydd mewn ysgol a theulu.
Perros
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Harold Trompetero yw Perros a gyhoeddwyd yn 2017. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Perros ac fe'i cynhyrchwyd yn Colombia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harold Trompetero ar 12 Ebrill 1971 yn Bogotá. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1999 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Esgobol Xavierian.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harold Trompetero nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cambois
Pentref yn Northumberland, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Cambois. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil East Bedlington.
Ilchester
Pentref hanesyddol a phlwyf sifil yn ne Gwlad yr Haf, De-orllewin Lloegr, yw Ilchester. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Gwlad yr Haf. Mae'n gorwedd ar lan Afon Yeo ger yr A303, tua 14 milltir i'r de-ddwyrain o Bridgwater.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,153.
The Judgement House
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr J. Stuart Blackton yw The Judgement House a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan J. Stuart Blackton.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Conway Tearle, Wilfred Lucas, Violet Heming a Florence Deshon. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Immigrant sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Tom Malloy oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm J Stuart Blackton ar 5 Ionawr 1875 yn Sheffield a bu farw yn Hollywood ar 18 Medi 2021.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd J. Stuart Blackton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
351
300au 310au 320au 330au 340au - 350au - 360au 370au 380au 390au 400au
346 347 348 349 350 - 351 - 352 353 354 355 356
Smala Sussie
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Ulf Malmros yw Smala Sussie a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Lleolwyd y stori yn Bruket. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Ulf Malmros. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Michael Nyqvist, Tuva Novotny, Kjell Bergqvist, Lotta Tejle a Jonas Rimeika. Mae'r ffilm Smala Sussie yn 97 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Pêl-law
Gêm a chwaraeir rhwng dau chwaraewr yw Pêl-law, sy'n un o gampau Gemau Olympaidd. Mae'n eitha tebyg i bêl-droed 5-bob-ochor, gyda dwy gôl, ond fod y bêl yn cael ei daro gyda'r llaw, yn hytrach na'i gicio.
Arferid chwarae gêm o'r un enw yn yr Oesoedd Canol yng Nghymru, ac mae'n dal i gael ei chwarae - yn ddi-dor ers sawl canrif - mewn ardaloedd fel Nelson, Caerffili. Dau chwaraewr sy'n chwarae'r Pêl-law Cymreig, fodd bynnag, a wal yn hytrach na goliau.
bawd|280px|dim|Ymosodwr yn barod i daflu'r bêl tua'r gôl
Disgrifiad o bêl-law modern
Ceir dau gyfnod o 30 munud yr un a'r tîm sy'n sgorio fwyaf o goliau sy'n curo. Mae'r cwrt yn mesur 40 wrth 20 mettr (131 x 66 tr), gyda gôl ym mhob pen. Ceir parth 6-metr o gwmpas pob gôl - a dim ond y gôl geidwad gaiff fynd i'r parth hwn. Sgorir gôl drwy daflu'r bêl i mewn i'r gôl o du allan y parth, neu wrth "neidio" i mewn i'r parth. Y tu fewn y chwaraeir y gêm fel arfer.
Mae'r gêm yn cael ei chwarae'n sydyn iawn ac mae nifer y goliau fel arfer rhwng 20 - 35. Caniateir cyffwrdd wrth i'r amddiffynwyr geisio atal yr ymosodwyr rhag sgorio.
bawd|dim|280px|Fideo o bêl-law
The Secret of The Loch
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Milton Rosmer yw The Secret of The Loch a gyhoeddwyd yn 1934. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Charles Bennett.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Seymour Hicks. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Thin Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. James Wilson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan David Lean sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Milton Rosmer ar 4 Tachwedd 1881 yn Southport a bu farw yn Chesham ar 11 Gorffennaf 2006.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Milton Rosmer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
350
3g - 4g - 5g
300au 310au 320au 330au 340au - 350au - 360au 370au 380au 390au 400au
345 346 347 348 349 - 350 - 351 352 353 354 355
Munud
bawd|180px|Munud digidol
Mae munud (enw gwrywaidd neu fenywaidd) yn uned o amser sy'n hafal i 60 eiliad neu 1/60ed rhan o awr. Dydy munud ddim yn uned ryngwladol safonol (yr SI) yn swyddogol, ond caiff ei derbyn ar y cyd â'r rhestr hon.
Y symbol ryngwladol am funud ydy min, o'r Saesneg minute.
Mae'n debyg mai'r Babilioniaid ddechreuodd rhannu awr yn chwe-deg rhan, a'r awr (ac eiliad) yn chwe-deg rhan hefyd gan eu bod yn defnyddio system gyfrif wedi'i seilio ar y rhif 60.
Gall munud, ar lafar, olygu "ychydig bach o amser" heb ffiniau pendant o 60 eiliad e.e. yn y linell enwog gan Waldo Williams "Un funud fach cyn elo'r haul o'r wybren..." mae'r bardd yn golygu ysbaid o amser yn hytrach na'r diffiniad mathemategol.
Be My Teacher
Ffilm ddrama yw Be My Teacher a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
L'amante Adolescente
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Helga Liné, Ornella Muti, Antonio Mayáns, Eduardo Fajardo, Manuel Alexandre, Sergio Fantoni, Mariano Vidal Molina, Luis Varela, Emilio Gutiérrez Caba, Pastor Serrador a Queta Claver. Mae'r ffilm L'amante Adolescente yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1974. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather Part II sef rhan dau y gyfres Americanaidd boblogaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Juan Mariné Bruguera oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Alfonso Santacana sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pedro Masó ar 26 Ionawr 1927 ym Madrid a bu farw yn yr un ardal ar 6 Ionawr 1933. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1954 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Pedro Masó nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Shortacross
Pentrefan yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Shortacross (Cernyweg: Krowsverr). Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Morval.
Coeliccia albicauda
Mursen yn nheulu'r Platycnemididae yw'r Coeliccia albicauda sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Coeliccia.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Capheaton
Pentref a phlwyf sifil yn Northumberland, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Capheaton.
Wcráin
Mae gan Wcráin arwynebedd o 603628 km², sy'n golygu mai hi yw'r wlad fwyaf yn Ewrop (o'r gwledydd hynny sy'n gyfan gwbl o fewn Ewrop).
Gwladychwyd neu meddiannwyd ei thiroedd gan fodau dynol tua 44,000 o flynyddoedd yn ôl, ac mae'n ddigon posib mai yma y dofwyd y ceffyl am y tro cyntaf, a'r fan lle y cychwynnwyd siarad Ieithoedd Indo-Ewropeaidd.
Mae ehangder ei thiroedd a'i ffermydd ffrwythlon dros y blynyddoedd yn golygu ei bod ymhlith y gwledydd gorau am gynhyrchu grawn ac yn 2011, Wcráin oedd y trydydd gorau drwy'r byd. Yn ôl Cyfundrefn Masnach y Byd, mae Wcráin, felly'n un o'r 10 gwlad mwyaf dymunol i'w meddiannu. Ar ben hyn, mae ganddi un o'r diwydiannau creu awyrennau gorau.
Ceir poblogaeth o oddeutu 44.6 miliwn o bobl gyda 77.8% ohonyn nhw o darddiad Wcreinaidd, 17% yn Rwsiaid, Belarwsiaid, Tatariaid neu'n Rwmaniaid. Wcreineg yw'r iaith swyddogol a'i gwyddor yw'r wyddor Gyrilig Wcraneg. Siaredir y Rwsieg hefyd gan lawer. Y grefydd fwyaf yn y wlad yw'r Eglwys Uniongred Ddwyreiniol sydd wedi dylanwadu'n helaeth ar bensaernïaeth y wlad yn ogystal a'i llenyddiaeth a'i cherddoriaeth.
Roedd hi'n rhan o'r Undeb Sofietaidd.
Geirdarddiad
Ceir sawl esboniad am eirdarddiad (neu etymoleg) yr enw Wcráin. Yn ôl un o'r esboniadau cyntaf a hynaf, mae'n golygu "ffiniau", tra bod rhai astudiaethau ieithyddol mwy diweddar yn honni ystyr gwahanol, sef "mamwlad, rhanbarth, neu wlad".
Yn y Saesneg, arferai The Ukraine fod y ffurf mwyaf cyffredin, a hynny trwy gydol yr 20g, ond ers Datganiad Annibyniaeth Wcráin ym 1991, mae "yr Wcráin" wedi dod yn llai cyffredin yn y byd Saesneg ei iaith, ac mae llawer o ganllawiau'n rhybuddio yn erbyn ei ddefnyddio mewn ysgrifennu proffesiynol. Yn ôl llysgennad yr Unol Daleithiau William Taylor, mae "The Ukraine" bellach yn awgrymu diystyru sofraniaeth y wlad. Safbwynt swyddogol Wcrain yw bod y defnydd o "'yr Wcráin' yn anghywir yn ramadegol ac yn wleidyddol."
Daearyddiaeth
Gweler hefyd: Rhestr dinasoedd Wcráin. bawd|Golygfa o [[Mynyddoedd Carpathia Wcrain|Barc Cenedlaethol Carpathia a Hoverla, sef mynydd 2,061 metr - mynydd uchaf Wcráin]] Mae Wcráin yn wlad fawr yn Nwyrain Ewrop, sy'n gorwedd yn bennaf yng Ngwastadedd Dwyrain Ewrop. Hi yw'r wlad Ewropeaidd ail-fwyaf, ar ôl Rwsia. Mae'n cynnwys ardal o 603,628 metr sg ac mae ganddi arfordir o 2,782 km. Mae'n gorwedd rhwng lledredau 44 ° a 53 ° Gog, a hydoedd 22 ° a 41 ° Dwyr.
Mae adnoddau naturiol sylweddol yn Wcrain yn cynnwys mwyn haearn, glo, manganîs, nwy naturiol, olew, halen, sylffwr, graffit, titaniwm, magnesiwm, caolin, nicel, mercwri, pren a digonedd o dir âr. Er gwaethaf hyn, mae'r wlad yn wynebu nifer o faterion amgylcheddol mawr fel cyflenwadau annigonol o ddŵr yfed, datgoedwigo, llygredd aer a dŵr, ynghyd â ymbelydredd damwain 1986 Atomfa Niwclear Chernobyl.
Hinsawdd
bawd|Dosbarthiad hinsawdd Köppen yn Wcrain Mae gan Wcrain hinsawdd dymherus ar y cyfan, ac eithrio arfordir deheuol y Crimea sydd â hinsawdd isdrofannol. Mae'r hinsawdd yn cael ei dylanwadu gan aer gweddol gynnes a llaith sy'n dod o Gefnfor yr Iwerydd. Gall y tymeredd blynyddol cyfartalog amrywio o 5.5 – yn y gogledd, i 11 – yn y de. Dosberthir y dyodiad yn anghymesur: mae ar ei uchaf yn y gorllewin a'r gogledd ac ar ei isaf yn y dwyrain a'r de-ddwyrain. Mae Gorllewin Wcráin, yn enwedig ym Mynyddoedd Carpathia, yn derbyn tua 1,200 mm o law yn flynyddol, tra bod Crimea ac ardaloedd arfordirol y Môr Du yn derbyn tua 400 mm. Mewn cymhariaeth, ceir cyfartaledd o 4,473 mm o law ar y Grib Goch, yr Wyddfa, yn flynyddol.
Bioamrywiaeth
Mae Wcráin yn cynnwys chwe ecoregions daearol: coedwigoedd cymysg Canol Ewrop, cyfadeilad coedwigoedd Isdrofannol y Crimea, paith coedwig Dwyrain Ewrop, coedwigoedd cymysg Pannonaidd, coedwigoedd conwydd mynyddig Carpathia, a'r paith Pontig. Mae Wcráin yn gartref i gasgliad amrywiol o anifeiliaid, ffyngau, micro-organebau a phlanhigion.
Hanes cynnar
Caiff anheddiadau dynol modern yn Wcráin a'i gyffiniaueu dyddio'n ôl i 32,000 CC, gyda thystiolaeth o'r diwylliant Grafetaidd ym Mynyddoedd y Crimea. Erbyn 4,500 CC, roedd diwylliant Oes Newydd y Cerrig (neu'r Neolithig) Cucuteni-Trypillia yn ffynnu mewn ardaloedd eang o Wcráin gan gynnwys Trypillia a'r cyfan o Dnieper-Dniester. Yn ystod yr Oes Haearn roedd Cimeriaid, Sgythiaid a Sarmatiaid yn byw ar y tir hwn. Rhwng 700 CC a 200 CC roedd yn rhan o'r Deyrnas Sgythian, neu Sgythia.
Gan ddechrau yn y 6g CC, sefydlwyd cytrefi o Groeg yr Henfyd, Rhufain hynafol, a'r Ymerodraeth Fysantaidd, megis Tyras, Olbia, a Chersonesus, ar lan ogledd-ddwyreiniol y Môr Du. Ffynnodd y cytrefi hyn ymhell i'r 6g OC. Arhosodd y Gothiaid yn yr ardal, ond daethant o dan ddylanwad yr Hyniaid o'r 370au OC ymlaen. Yn y 7g, y diriogaeth sydd bellach yn nwyrain Wcrain oedd canolbwynt Bwlgaria Fawr. Ar ddiwedd y ganrif, ymfudodd mwyafrif llwythau'r Bwlgar i gyfeiriadau gwahanol, a chymerodd y Khazariaid drosodd lawer o'r tir.
Yn y bumed a'r 6g, roedd yr Antes wedi'u lleoli yn nhiriogaeth yr hyn sydd bellach yn Wcráin. Roedd yr Antes yn hynafiaid i'r Wcreiniaid: Croatiaid Gwyn, Severiaid, Polans, Drevlyans, Dulebes, Ulichianiaid, a Tiverianiaid. Sefydlodd ymfudiadau o Wcráin ledled y Balcanau lawer o genhedloedd De Slafaidd. Arweiniodd ymfudiadau gogleddol, a gyrhaeddodd bron i Llyn Ilmen, at ymddangosiad y Slafiaid Ilmen, Krivichs, a Radimichiaid, llinach y Rwsiaid. Ar ôl cyrch Avar yn 602 a chwymp Undeb Antes, goroesodd y mwyafrif o'r bobloedd hyn fel llwythau ar wahân tan ddechrau'r ail mileniwm.
Oes Aur Kyiv
chwith|bawd| Arweiniodd bedydd yr Uwch Dywysog Vladimir yn 988 at fabwysiadu Cristnogaeth yn [[Rws Kiefaidd|Kievan Rus'.]] Sefydlwyd ‘Kievan Rus’ yn nhiriogaeth y Polans Dwyreiniol, a oedd yn byw ymhlith afonydd Ros, Rosava, a Dnieper. Daeth yr hanesydd Rwsiaidd Boris Rybakov arbenigwr mewn ieithyddiaeth a chroniclau Rwsia i'r casgliad bod undeb Polans o lwythi'r rhanbarth canol Dnieper yn galw ei hun wrth enw un o'i lwythi, "Ros", a ymunodd â'r undeb ac a oedd yn hysbys o leiaf ers y 6g ymhell y tu hwnt i'r byd Slafaidd. Mae tarddiad tywysogaeth Kyiv yn ddadl fawr ac mae o leiaf dair fersiwn yn bodoli, yn dibynnu ar y dehongliadau o'r croniclau. Yn gyffredinol credir bod Kievan Rus' yn cynnwys rhan ganolog, orllewinol a gogleddol Wcráin fodern, Belarus, llain ddwyreiniol bellaf Gwlad Pwyl a rhan orllewinol Rwsia heddiw. Yn ôl y Prif Gronicle roedd elit y Rus yn cynnwys Varangiaid o Sgandinafiaid i ddechrau.
Ail Ryfel Byd
bawd| Datblygiad tiriogaethol [[Gweriniaeth Sofietaidd Wcráin|SSR Wcráin, 1922–1954]] Yn dilyn Goresgyniad Gwlad Pwyl ym Medi 1939, rhannodd milwyr yr Almaen a Rwsia diriogaeth Gwlad Pwyl. Felly, daeth Dwyrain Galicia a Volhynia gyda'u poblogaeth Wcrain yn rhan o Wcráin. Am y tro cyntaf mewn hanes, unwyd y genedl.
Ymosododd byddinoedd yr Almaen ar yr Undeb Sofietaidd (gw. Cyrch Barbarossa) ar 22 Mehefin 1941, gan gychwyn bron i bedair blynedd o ryfela. I ddechrau, datblygodd yr Echel yn erbyn ymdrechion enbyd ond aflwyddiannus y Fyddin Goch. Ym mrwydr amgylchynu Kiev, cafodd y ddinas ei chanmol fel " Dinas-Arwr ", oherwydd ei gwrthwynebiad ffyrnig. Lladdwyd neu cymerwyd mwy na 600,000 o filwyr Sofietaidd yno, gyda llawer yn dioddef camdriniaeth ddifrifol.
Er bod mwyafrif yr Iwcraniaid wedi ymladd yn y Fyddin Goch, yng Ngorllewin Wcrain cododd mudiad Byddin Gwrthryfel Wcrain annibynnol (UPA, 1942). Fe'i sefydlwyd fel llu arfog tanddaear (Mudiad Cenedlaetholwyr Wcreineg, OUN) ac fe ddatblygodd yng Ngwlad Pwyl rhwng y ddau ryfel fel sefydliad cenedlaetholgar. Yn ystod y cyfnod rhwng y ddau ryfel, roedd polisïau llywodraeth Gwlad Pwyl tuag at y lleiafrif Wcreineg yn gynnes iawn i ddechrau, ond erbyn diwedd y 1930au daethant yn fwyfwy llym oherwydd aflonyddwch sifil. Cefnogodd y ddau sefydliad, OUN ac UPA y nod o wladwriaeth Wcreineg annibynnol.
Gan ddechrau yng nghanol 1943 ac yn para tan ddiwedd y rhyfel, cynhaliodd UPA cyrchoedd dileu Pwyliaid ethnig yn rhanbarthau Volhynia a Dwyrain Galicia, gan ladd tua 100,000 o sifiliaid Pwylaidd. Roedd y cyflafanau trefnus yn ymgais gan OUN i greu gwladwriaeth Wcreineg homogenaidd heb leiafrif Pwylaidd yn byw o fewn ei ffiniau, ac i atal y wladwriaeth Bwylaidd ar ôl y rhyfel rhag honni ei sofraniaeth dros ardaloedd a oedd wedi bod yn rhan o Wlad Pwyl cyn y rhyfel. Ar ôl y rhyfel, parhaodd yr UPA i ymladd yr Undeb Sofietaidd tan y 1950au. Ar yr un pryd, ymladdodd Byddin Annibyniaeth Wcrain, mudiad cenedlaetholgar arall, ochr yn ochr â'r Natsïaid. bawd|Dioddefodd [[Kiev yn aruthrol yn ystod yr Ail Ryfel Byd, ac fe'i meddiannwyd gan yr Almaenwyr rhwng 19 Medi 1941 hyd at 6 Tachwedd 1943.]]
Amcangyfrifir bod cyfanswm yr Iwcraniaid ethnig a ymladdodd yn rhengoedd y Fyddin Sofietaidd rhwng 4.5 miliwn a 7 miliwn. Amcangyfrifir bod y niferoedd a ymladdodd fel milwyr gerila, pleidiol i'r Sofietiaid yn Wcrain yn 47,800 ar y dechrau, i tua 500,000 yn ei anterth ym 1944, gyda thua 50% yn Wcraniaid ethnig. Yn gyffredinol, mae ffigurau Byddin Gwrthryfel Wcrain yn annibynadwy, gyda ffigurau'n amrywio o 15,000 i gymaint â 100,000 o ymladdwyr.
Ar ôl yr Ail Ryfel Byd
Difrodwyd y weriniaeth yn drwm gan y rhyfel, ac roedd angen ymdrechion sylweddol i'w hadfer. Dinistriwyd dros 700 o ddinasoedd a threfi a 28,000 o bentrefi. Gwaethygwyd y sefyllfa gan newyn ym 1946-47, a achoswyd gan ddinistr y rhyfel. Mae'r nifer a fu farw yn y newyn hwn yn amrywio, gyda hyd yn oed yr amcangyfrif isaf yn y degau o filoedd. Ym 1945, daeth SSR Wcráin yn un o aelodau-sefydlu cyntaf y Cenhedloedd Unedig, rhan o gytundeb arbennig yng Nghynhadledd Yalta.
Erbyn 1950, roedd y weriniaeth wedi rhagori ar lefelau cynhyrchu diwydiannol cyn y rhyfel. Yn ystod cynllun pum mlynedd 1946-1950, buddsoddwyd bron i 20% o'r gyllideb Sofietaidd yn Wcrain, cynnydd o 5% o gynlluniau cyn y rhyfel. O ganlyniad, cododd gweithlu Wcrain 33.2% rhwng 1940 a 1955 tra tyfodd allbwn diwydiannol 2.2 gwaith yn yr un cyfnod.
Ar 26 Ebrill 1986, ffrwydrodd adweithydd yn Atomfa Niwclear Chernobyl, gan arwain at drychineb Chernobyl, damwain yr adweithydd niwclear gwaethaf mewn hanes. Hwn oedd yr unig ddamwain i dderbyn y sgôr uchaf bosibl o 7 gan y Raddfa Digwyddiad Niwclear Rhyngwladol, tan drychineb niwclear Fukushima Daiichi ym mis Mawrth 2011. Ar adeg y ddamwain, roedd 7 miliwn o bobl yn byw yn yr ardal, gan gynnwys 2.2 miliwn yn Wcráin.
Annibyniaeth
chwith|bawd| Llofnododd Arlywydd Wcráin [[Leonid Kravchuk ac Arlywydd Ffederasiwn Rwsia Boris Yeltsin Cydsyniadau Belavezha, gan ddiddymu'r Undeb Sofietaidd, ar 8 Rhagfyr 1991]] Ar 21 Ionawr 1990, trefnwyd cadwyn ddynol fel rhan o'r ymgyrch dros annibyniaeth Wcráin rhwng Kiev a Lviv, er cof am uniad 1919 (Deddf Uno) Gweriniaeth Pobl Wcráin a Gweriniaeth Genedlaethol Gorllewin Wcráin. Daeth dinasyddion allan i'r strydoedd a'r priffyrdd, gan ffurfio cadwyni o bobl yn dal dwylo i gefnogi annibyniaeth eu gwlad.
Ym mis Awst 1991, ceisiodd carfan ymhlith arweinwyr Comiwnyddol yr Undeb Sofietaidd coup i gael gwared ar Mikhail Gorbachev ac adfer pŵer y blaid Gomiwnyddol. Ond wedi iddi fethu, ar 24 Awst 1991, mabwysiadodd senedd Wcrain y Ddeddf Annibyniaeth.
Gwleidyddiaeth
Mae Wcráin yn weriniaeth o dan system lled-arlywyddol lled-seneddol gymysg gyda changhennau deddfwriaethol, gweithrediaeth (ecseciwtif) a barnwrol ar wahân. Enw'r senedd yw'r Verkhovna Rada.
Cyfansoddiad Wcráin
chwith|bawd| Yn yr oes fodern, mae Wcráin wedi dod yn wlad fwy democrataidd.   Mae'r llun hwn yn dangos etholwyr yn pleidleisio mewn etholiad seneddol yn 2007. Sylwer ar y blychau pleidleisio tryloyw. Gyda chyhoeddi annibyniaeth ar 24 Awst 1991, a mabwysiadu cyfansoddiad ar 28 Mehefin 1996, daeth Wcráin yn weriniaeth lled-arlywyddol. Fodd bynnag, yn 2004, cyflwynodd y dirprwyon newidiadau i'r Cyfansoddiad, a oedd yn troi'r cydbwysedd pŵer o blaid system seneddol. Rhwng 2004 a 2010, cafodd cyfreithlondeb gwelliannau Cyfansoddiadol 2004 sancsiwn swyddogol, gyda Llys Cyfansoddiadol Wcráin, a'r mwyafrif o'r prif bleidiau gwleidyddol. Er gwaethaf hyn, ar 30 Medi 2010 dyfarnodd y Llys Cyfansoddiadol fod y gwelliannau yn ddi-rym, gan orfodi dychwelyd i delerau Cyfansoddiad 1996 gan wneud system wleidyddol Wcráin yn fwy arlywyddol ei chymeriad.
Daeth y dyfarniad ar welliannau Cyfansoddiadol 2004 yn bwnc o bwys yn y byd gwleidyddol. Roedd llawer o'r pryder yn seiliedig ar y ffaith nad oedd Cyfansoddiad 1996 na Chyfansoddiad 2004 yn darparu'r gallu i "ddadwneud y Cyfansoddiad", fel y byddai gan benderfyniad y Llys Cyfansoddiadol, er y gellir dadlau bod gan gyfansoddiad 2004 restr o weithdrefnau posibl ar gyfer diwygiadau cyfansoddiadol (erthyglau 154–159). Beth bynnag, gellid addasu'r Cyfansoddiad presennol trwy bleidlais yn y Senedd.
Lluoedd arfog
chwith|bawd| Mae Henadii Lachkov, rheolwr mintai Wcrain yn yr Heddlu Aml-Genedlaethol - Irac, yn cusanu baner ei wlad Ar ôl diddymu'r Undeb Sofietaidd, etifeddodd Wcráin lu milwrol 780,000 o ddynion gydag arsenal o arfau niwclear - y trydydd-fwyaf yn y byd. Ym Mai 1992, llofnododd Wcráin Brotocol Lisbon lle cytunodd y wlad i ildio’r holl arfau niwclear i Rwsia i’w gwaredu ac ymuno â’r Cytundeb Ymlediad Niwclear Niwclear fel gwladwriaeth arfau nad yw’n niwclear. Cadarnhaodd Wcráin y cytundeb ym 1994, ac erbyn 1996 daeth y wlad yn gwbwl rydd o arfau niwclear.
Cymerodd Wcráin gamau cyson tuag at leihau arfau confensiynol hefyd. Llofnododd y Cytundeb Lluoedd Arfog Confensiynol Ewrop, a oedd yn galw am leihau tanciau, magnelau a cherbydau arfog a gostyngwyd lluoedd y fyddin i 300,000. Mae'r wlad yn bwriadu trosi'r fyddin gyfredol sy'n seiliedig ar gonsgript yn llu filwrol gwirfoddol proffesiynol.
Is-adrannau gweinyddol
Mae'r system o israniadau Wcráin yn adlewyrchu statws y wlad fel gwladwriaeth unedol (fel y nodwyd yng nghyfansoddiad y wlad) gyda chyfundrefnau cyfreithiol a gweinyddol unedig ar gyfer pob uned.
Gan gynnwys Sevastopol a Gweriniaeth Ymreolaethol y Crimea a atodwyd gan Ffederasiwn Rwsia yn 2014, mae Wcráin yn cynnwys 27 rhanbarth: pedwar oblast ar hugain (taleithiau), un weriniaeth ymreolaethol (Gweriniaeth Ymreolaethol y Crimea), a dwy ddinas o statws arbennig - Kiev, y brifddinas, a Sevastopol. Mae'r 24 oblast a Crimea wedi'u hisrannu'n 136 raions (ardaloedd) a bwrdeistrefi dinesig o arwyddocâd rhanbarthol, neu unedau gweinyddol ail lefel.
Gwahaniaethau rhanbarthol
Wcreineg yw'r brif iaith yng Ngorllewin Wcráin ac yng Nghanol Wcráin, tra mai Rwseg yw'r brif iaith yn ninasoedd Dwyrain Wcráin a De Wcráin. Yn ysgolion SSR Wcrain, roedd dysgu Rwsieg yn orfodol; ar hyn o bryd yn Wcráin fodern, mae ysgolion sydd â Wcreineg fel iaith addysgu yn cynnig dosbarthiadau mewn Rwseg ac yn yr ieithoedd lleiafrifol eraill.
Yn ystod etholiadau mae pleidleiswyr oblasts (taleithiau) Gorllewin a Chanolbarth Wcráin yn pleidleisio'n bennaf dros bleidiau ac ymgeiswyr arlywyddol gyda llwyfan diwygio pro-Orllewinol a gwladwriaethol, tra bod pleidleiswyr yn oblasts De a Dwyrain yn pleidleisio dros bleidiau ac ymgeiswyr arlywyddol gyda llwyfan pro-Rwsiaidd a thros gadw'r status quo. Fodd bynnag, mae'r gwahaniaeth daearyddol hwn yn lleihau'n flynyddol.
Trefoli
Fel trosolwg, mae gan Wcráin 457 o ddinasoedd, mae 176 ohonynt wedi'u labelu'n "oblast", 279 dinas "raion, a dwy ddinas statws cyfreithiol arbennig. Yna ceir 886 o drefi a 28,552 o bentrefi.
Demograffeg
Ers degawd a mwy mae argyfwng demograffaidd yn y wlad gyda mwy yn marw na'r genedigaethau. Genedigaethau 9.55 /1,000 poblogaeth, Marwolaethau 15.93 /1,000 poblogaeth. Mae lefel iechyd isel yn y wlad yn cyfrannu at hyn ac yn 2007 roedd y boblogaeth yn gostwng ar y pedwerydd gyflymdra yn y byd.
Telir 12,250 hryvnia (tua £120) am y plentyn cyntaf, 25,000 hryvnia (tua £250) am yr ail a 50,000 hryvnia (tua £500) am y trydydd a phedwerydd. Dim ond mewn chwarter o'r ardaloedd mae cynnydd poblogaeth - i gyd yng ngorllewin y wlad. Rhwng 1991 a 2004, symudodd tua 3.3 miliwn i mewn i Wcráin (o'r Undeb Sofietaidd) ac aeth 2.5 miliwn allan - y rhan fwyaf i'r Undeb Sofietaidd. Yn 2006, roedd tua 1.2 million Canadiaid o dras Wcreiniaid yn arbennig yng ngorllewin Canada.
Economi
bawd| [[Kiev, canolfan ariannol y wlad]] Mae gan Wcráin economi incwm canolig-is, sef y 55fed economi fwyaf yn y byd yn ôl cynnyrch mewnwladol crynswth / CMC enwol, a'r 40fed-fwyaf gan PPP. Mae'n un o allforwyr grawn mwyaf y byd, ac weithiau fe'i gelwir yn "Fasged Bara Ewrop". Fodd bynnag, y wlad yw' un o'r gwledydd tlotaf yn Ewrop ac mae hefyd ymhlith y rhai mwyaf llygredig yn y cyfandir.
Cynhyrcha Wcráin bron pob math o gerbydau cludo a llongau gofod. Allforir awyrennau Antonov a thryciau KrAZ i lawer o wledydd. Mae'r mwyafrif o allforion Wcrain yn cael eu marchnata i'r Undeb Ewropeaidd a'r Gymanwlad y Gwladwriaethau Annibynnol (CIS). Ers annibyniaeth, mae Wcráin wedi cynnal ei asiantaeth ofod ei hun, Asiantaeth Ofod y Wladwriaeth Wcráin (SSAU). Daeth yn gyfranogwr gweithredol mewn archwilio gofod a synhwyro o bell. Rhwng 1991 a 2007, mae Wcráin wedi lansio chwe lloeren a wnaed ganddynt a 101 o gerbydau lansio.
Mae Wcráin yn cynhyrchu ac yn prosesu ei nwy naturiol a'i betroliwm ei hun. Fodd bynnag, mae'r wlad yn mewnforio'r rhan fwyaf o'i chyflenwadau ynni, ac mae 80% o gyflenwadau nwy naturiol yn cael eu mewnforio'nn bennaf o Rwsia.
Cynhyrchu pŵer
bawd|Gorsaf niwclear Zaporizhzhia, yr atomfa niwclear fwyaf yn Ewrop Mae Wcráin wedi bod yn wlad allforio ynni net, er enghraifft yn 2011, allforiwyd 3.3% o'r trydan a gynhyrchwyd, ond hefyd yn un o ddefnyddwyr ynni mwyaf Ewrop. Yn 2011 roedd 47.6% o gyfanswm y trydan a gynhyrchwyd yn dod o ynni niwclear Mae'r gwaith pŵer niwclear mwyaf yn Ewrop, Gwaith Pŵer Niwclear Zaporizhzhia, wedi'i leoli yn Wcrain. Hyd at y 2010au, roedd holl danwydd niwclear (Wraniwm ayb) Wcráin yn dod o Rwsia. Yn 2008 enillodd Westinghouse Electric Company gontract pum mlynedd yn gwerthu tanwydd niwclear i dri adweithydd Wcráinaidd, gan ddechrau yn 2011.
Gorsafoedd pŵer thermol glo a nwy a trydan dŵr yw'r ail a'r trydydd math mwyaf o gynhyrchu pŵer yn y wlad.
Twristiaeth
Yn 2007 Wcráin oedd yr 8fed safle yn Ewrop yn ôl nifer y twristiaid a ymwelodd, yn ôl safleoedd Sefydliad Twristiaeth y Byd. Ceir nifer o atyniadau i dwristiaid: mynyddoedd sy'n addas ar gyfer sgïo, heicio a physgota: arfordir y Môr Du fel cyrchfan boblogaidd yn yr haf; gwarchodfeydd natur gwahanol ecosystemau; eglwysi, adfeilion cestyll a thirnodau pensaernïol a pharciau eraill. Kiev, Lviv, Odessa a Kamyanets-Podilskyi yw prif ganolfannau twristiaeth Wcráin. Arferai twristiaeth fod yn brif gynheiliad economi'r Crimea ond bu cwymp mawr yn nifer yr ymwelwyr wedi 2014.
Saith Rhyfeddod Wcráin a Saith Rhyfeddod Naturiol Wcráin yw'r mannau mwyaf poblogaidd yn Wcráin.
Diwylliant
bawd|chwith|Casgliad o wyau Pasg Wcreineg traddodiadol - pysanky. Mae'r motiffau dylunio ar pysanky yn dyddio'n ôl i ddiwylliannau Slafaidd cynnar. bawd|Rushnyk, brodwaith Wcrain Mae Cristnogaeth Uniongred, y brif grefydd yn y wlad, yn dylanwadu'n drwm ar arferion Wcráin. Mae rolau rhyw hefyd yn tueddu i fod yn fwy traddodiadol, ac mae neiniau a theidiau'n chwarae mwy o ran wrth fagu plant, nag yn y Gorllewin. Mae diwylliant Wcráin hefyd wedi cael ei ddylanwadu gan ei gymdogion dwyreiniol a gorllewinol, a adlewyrchir yn ei phensaernïaeth, ei cherddoriaeth a'i chelf.
Cafodd yr oes Gomiwnyddol ddylanwad eithaf cryf ar gelf a llenyddiaeth Wcráin. Ym 1932, gwnaeth Stalin bolisi gwladwriaethol "realaeth sosialaidd" o fewn yr Undeb Sofietaidd. Roedd hyn yn mygu creadigrwydd a gwahniaeth barn yn fawr. Yn ystod yr 1980au cyflwynwyd glasnost (didwylledd) a daeth artistiaid ac ysgrifenwyr Sofietaidd yn rhydd unwaith eto i fynegi eu barn eu hunain.
Gisi
Ffilm o Y Weriniaeth Tsiec yw Gisi (ffilm o 2013). Fe'i cynhyrchwyd yn y Weriniaeth Tsiec.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.
Ffatri Juju
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Balufu Bakupa-Kanyinda yw Ffatri Juju a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngweriniaeth Ddemocrataidd y Congo. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Dieudonné Kabongo. Mae'r ffilm Ffatri Juju yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.