cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rosemarie Frankland
Cystadleuydd mewn pasiantau harddwch o Gymru a enillodd y teitl Miss World yn 1961 oedd  Rosemarie Frankland  (1 Chwefror 1943 – 2 Rhagfyr 2000). Ganwyd Frankland yn Rhosllannerchrugog, ger Wrecsam, yn 1943, ond symudodd ei theulu i Swydd Gaerhirfryn yn Lloegr pan oedd yn blentyn. Cymerodd ran mewn sawl pasiant harddwch gan ennill y teitl Miss Wales. Yn 1961, yn Llundain, hi oedd y ferch gyntaf o wledydd Prydain (fel Miss United Kingdom) i ennill y gystadleuaeth Miss World. Daeth yn ail yn y gystadleuaeth Miss Universe yn 1961 hefyd. Yr unig Gymraes arall i ennill y ddau deitl oedd Helen Morgan a fu hefyd yn Miss Wales a Miss United Kingdom, ond ymddeolodd hi fel Miss World bedwar diwrnod ar ôl cael ei choroni.
Aeth i fyw yn Los Angeles, UDA. Bu farw yn 57 oed yn Rhagfyr 2000 yn Marina del Rey, ger Los Angeles. Mae amgylchiadau ei marwolaeth yn aneglur, ond dioddefai o iselder meddwl trwy gydol ei hoes. Ar ôl yr angladd, hedfanwyd ei lluwch yn ôl i Gymru a chawsant eu claddu ym Mynwent Rhosllannerchrugog yn Chwefror 2001.
The Fall
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Peter Whitehead yw The Fall a gyhoeddwyd yn 1969. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Peter Whitehead a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Peter Whitehead.
Mae'r ffilm The Fall yn 116 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1969. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Midnight Cowboy sef ffilm am ddau gyfaill gan y cyfarwyddwr ffilm John Schlesinger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Peter Whitehead oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Peter Whitehead sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Peter Whitehead ar 8 Ionawr 1937 yn Lerpwl a bu farw yn Llundain ar 4 Chwefror 1975.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Peter Whitehead nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Journal of the Welsh Bibliographical Society
Sefydlwyd Y Gymdeithas Lyfryddol Gymreig yn 1907 i hyrwyddo astudiaeth o lyfryddiaeth, cyhoeddi, argraffu ac ysgrifennu yn y Gymraeg. Ei phrif weithgareddau oedd cyfarfod a darlith flynyddol a chyhoeddi’r cylchgrawn Journal of the Welsh Bibliographical Society a monograffau. Mae Cylchgrawn y Gymdeithas Lyfryddol Gymreig yn cynnwys erthyglau ysgolheigaidd ar ysgrifenwyr Cymreig ac ymchwil lyfryddol a nodiadau’r gymdeithas yn y Gymraeg a’r Saesneg. Cafodd ei gyhoeddi’n flynyddol o 1910 hyd 1984.
Iden, Dwyrain Sussex
Pentref a phlwyf sifil yn Nwyrain Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy Iden. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Rother.
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 477.
GNVQ
Cymhwyster addysg bellach sydd ar gael mewn dau lefel yw'r Cymhwyster Galwedigaethol Cenedlaethol Cyffredinol (Saesneg: General National Vocational Qualification neu GNVQ). Mae hi'n gwrs alwedigaethol a geir ym Mhrydain. Bwriad y llywodraeth oedd dod â'r GNVQ i ben yn 2007. Mae'n bosib defnyddio'r GNVQ i gyrraedd gofynion mynediad yr AVCE.
Craig Elvis
Craig wrth droed Pumlumon Fawr ar ochr ffordd yr A44, ger Eisteddfa Gurig, Ceredigion, yw Craig Elvis sydd â graffito arni yn darllen "ELVIS".
Rhyd (gwahaniaethu)
Man croesi afon drwy fynd trwy'r dŵr yw rhyd. Mae'n elfen gyffredin mewn enwau lleoedd. Gallai gyfeirio at:
Craig Elvis
Un noson Mehefin ym 1962, John Hefin a David Meredith a baentiodd y gair "ELIS" yn goch ar gefndir gwyrdd i gefnogi Islwyn Ffowc Elis, ymgeisydd Plaid Cymru yn is-etholiad Sir Drefaldwyn. Ychydig o ddyddiau'n hwyrach cafodd y gair ei addasu i fod yn "ELVIS". Tybir taw un o selogion y canwr Americanaidd Elvis Presley a wnaeth, ac yn ôl y sôn roedd Islwyn Ffowc yn ddigon bodlon i gael ei enw ar yr un llwyfan â Brenin y Canu Roc. Erbyn heddiw mae'r graig yn cael ei hystyried yn deyrnged genedlaethol Cymru i Elvis Presley.
Hjertedoktoren
Ffilm fud (heb sain) yw Hjertedoktoren a gyhoeddwyd yn 1913. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Palle Rosenkrantz.
Y Gwyddonydd
Cylchgrawn Cymraeg oedd Y Gwyddonydd yn cynnwys erthyglau, adolygiadau ac eitemau newyddion ar bynciau gwyddonol. Cafodd ei gyhoeddi rhwng 1963 a 1996 gan Wasg Prifysgol Cymru.
Crug Penlan-noeth
Crug crwn 22 metr mewn diametr a 0.6 metr o uchder a godwyd gan bobl Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crug Penlan-noeth, yng nghymuned Llanarth, Ceredigion;.
Dysgwr dan Glo
Cyfrol o gerddi gan Fryen Ab Ogwen yw Dysgwr dan Glo. Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol yn y gyfres Cyfres y Beirdd Answyddogol a hynny yn 1986. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Y Gwyddonydd
Ymddangosodd y cyfnodolyn chwarterol Y Gwyddonydd am y tro cyntaf ar Ddydd Gŵyl Dewi 1963, gyda chyhoeddiadau cyson hyd at 1996. Yr Athro Glyn O Phillips oedd y golygydd o'r rhifyn cyntaf yn 1963 hyd at y rhifyn olaf, yn 1993. "Fe'i sefydlwyd er mwyn dangos fod ymdrin â pynciau gwyddonol a thechnolegol o bob math drwy gyfrwng y Gymraeg yn gwbwl bosibl" yn ôl Dr Hefin Jones. Nifwl troellog trobwll yng nghytser Canes Venatica oedd y llun ar glawr y rhifyn cyntaf.
Mae'r cylchgrawn wedi ei ddigido fel rhan o brosiect Cylchgronau Cymru Ar-lein gan Lyfrgell Genedlaethol Cymru.
Y rhifyn cyntaf
Ffrwyth llafur Prifysgol Bangor oedd ar y cylchgrawn yn wreiddiol. Yn gefn i'r Golygydd Glyn O. Phillips, roedd Bwrdd Golygol: Llewelyn Chambers, Howard Davies a'r Dr Iolo Wyn Williams. Costiodd 3/6 (tri swllt a chwech) y rhifyn. Yn ei gyflwyniad dywed Is-Ganghellor Prifysgol Bangor y Dr Thomas Parry, "Dr Llywelyn Chambers a awgrymodd gyntaf y dylai fod cylchgrawn Cymraeg i drafod pynciau gwyddonol. Cafodd ef gefnogaeth ei goleg ym Mangor a phasiwyd ei awgrym i Fwrdd Gwasg y Brifysgol. Yng Ngorffennaf 1962 fe gyfarfu wyth o wyddonwyr o Gymry, dau o bob un o golegau'r Brifysgol, i drafod y posibilrwydd i gychwyn cylchgrawn gwyddonol Cymraeg."
Ffwlfat gyddf-felyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Ffwlfat gyddf-felyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: ffwlfatiaid gyddf-felyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Alcippe cinerea; yr enw Saesneg arno yw Yellow-throated fulvetta. Mae'n perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: Timaliidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. cinerea, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r ffwlfat gyddf-felyn yn perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: Timaliidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Hjertedoktoren
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gudrun Houlberg, Emanuel Gregers, Viggo Lindstrøm, Valdemar Møller, Hakon Ahnfelt-Rønne, Richard Jensen, Elna Panduro, Hildur Møller, Dagny Tychsen a Magna Redøhl.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1913. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Raja Harishchandra sef ffilm fud o India gan Dadasaheb Phalke.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Crug Penlan-noeth
Cofrestrwyd y crug hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: CD221. Ceir bron i 400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb.
Codwyd crugiau crynion yn gyntaf tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd Oes yr Efydd (tua 600 C.C.) gyda'r mwyafrif ohonyn nhw'n cael eu codi rhwng 2400 - 1500 C.C.
Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu:
Stormont
Gallai Stormont gyfeirio at:
Strwythurau yng Ngogledd Iwerddon
Ystâd Stormont (Stormont Estate) yn nwyrain Belffast. bawd|dde|[[Adeilad y Senedd (Gogledd Iwerddon)|Adeilad Senedd Gogledd Iwerddon, a leolir yn Stormont.]]
King, The Detective
Y prif actorion yn y ffilm hon yw King Baggot ac Isabel Rea.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1911. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Uffern Dante (L'Inferno’), sef ffilm o’r Eidal gan Giuseppe de Liguoro a Francesco Bertolini.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Elizabeth Twining
Roedd Elizabeth Twining (1805 – 1889) yn fotanegydd nodedig a aned yn y Deyrnas Unedig. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Prifysgol Nairobi.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Pat Barker
Nofelydd Seisnig yw Pat Barker CBE, FRSL (ganwyd 8 Mai 1943). Mae wedi ennill llawer o wobrau am ei ffuglen, a disgrifir ei gwaith fel "uniongyrchol", "miniog" a "dweud plaen". Yn 2012, disgrifiodd The Observer ei chyfrol Regeneration Trilogy fel un o'r "10 nofel gorau".
King For a Night
Ffilm drosedd am chwaraeon gan y cyfarwyddwr Kurt Neumann yw King For a Night a gyhoeddwyd yn 1933. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Walter Brennan, Jane Darwell, Helen Twelvetrees, George E. Stone, Edgar Kennedy, Chester Morris, John Miljan, Warren Hymer, Maxie Rosenbloom, Walter Miller, Clarence Wilson, Frank Albertson, George Meeker, Grant Mitchell a Wade Boteler. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Ordoficiaid
dde|bawd|250px|Llwythau Cymru tua 48 O.C.. Nid oes sicrwydd am yr union ffiniau.
King For a Night
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1933. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd King Kong ffilm antur enwog gan y cyfarwyddwyr Merian C. Cooper ac Ernest B. Schoedsack. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Charles J. Stumar oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Ordoficiaid
Roedd yr Ordoficiaid (Lladin: Ordovices) yn un o'r llwythau Celtaidd oedd yn byw yng Nghymru yng nghyfnod y Rhufeiniaid a chyn hynny. Yng nghanolbarth a gogledd-orllewin Cymru yr oedd tiriogaeth y llwyth yma, ac roeddynt yn rhannu ffîn a'r Silwriaid yn y de-ddwyrain a'r Deceangli yn y gogledd-ddwyrain.
Bwlbwl tingoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Bwlbwl tingoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: bwlbwliaid tingoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Pycnonotus cafer; yr enw Saesneg arno yw Red-vented bulbul. Mae'n perthyn i deulu'r Bwlbwliaid (Lladin: Pycnonotidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Ordoficiaid
Hanes
250px|bawd|Safle bryngaer [[Dinorwig (bryngaer)|Dinorwig, Gwynedd]] Credir fod enw'r llwyth yn dod o'r gair Brythoneg sy'n cyfateb i gordd' yn Gymraeg (cymharer yr Hen Wyddeleg Ord "morthwyl"). Roedd y rhan fwyaf o diriogaeth y llwyth yn dir mynyddig, ac mae'n debyg fod eu heconomi yn dibynnu fwy ar gadw gwartheg a defaid na thyfu cynydau. Yr oeddynt yn un o'r llwythi a ymladdodd ffyrnicaf yn erbyn y Rhufeiniad. Am gyfnod cawsant eu harwain gan Caradog (Caratacus), oedd wedi dod i diriogaeth y Silwriaid i arwain y gwrthwynebiad i Rufain wedi i'w lwyth ei hun gael ei orchfygu gan y Rhufeiniaid. Yna symudodd i diriogaeth yr Ordoficiaid, ac mae'n ymddangos iddo gael ei dderbyn fel eu harweinydd mewn rhyfel. Arweiniodd hwy ym Mrwydr Caer Caradog, ond gorchfygwyd hwy gan fyddin Rhufain dan lywodraethwr Prydain Publius Ostorius Scapula.
King For a Night
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Kurt Neumann ar 5 Ebrill 1898 yn Nürnberg a bu farw yn Los Angeles ar 21 Ionawr 1959.
Bwlbwl tingoch
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. cafer, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
Teulu
Mae'r bwlbwl tingoch yn perthyn i deulu'r Bwlbwliaid (Lladin: Pycnonotidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Ordoficiaid
Hanes
Fodd bynnag erbyn dechrau'r 70au yr oedd yr Ordoficiaid yn ymladd yn erbyn Rhufain eto, a llwyddasant i ddinistrio corff o farchogion yn llwyr. Ymosodwyd arnynt gan Gnaeus Julius Agricola yn 77/78 O.C. a'u gorchfygu. Yn ôl yr hanesydd Tacitus, mab-yng-nghyfraith Agricola, lladdodd bron bob copa gwalltog o'r llwyth. Nid yw hynny'n debygol o ystyried natur tiriogaeth y llwyth a'i nifer, ac mae'r cofnod archaeolegol yn awgrymu fod garsiynau wedi eu cadw yn y caerau Rhufeinig yn nhiriogaeth yr Ordoficiaid am gyfnod hwy nag mewn mannau eraill yng Nghymru. Mae hyn yn awgrymu fod yr Ordoficiaid nid yn unig yn parhau mewn bodolaeth ond yn parhau i gael eu hystyried fel perygl posib.
Maen Corbalengus
Rhwng Penbryn a Tre-saith yng Ngheredigion, mae carreg o'r 6g gyda'r arysgrif CORBALENGI IACIT ORDOVS, neu "[Yma y] gorwedd Corbalengus yr Ordoficiad". Mae'n debyg felly fod Corbalengus wedi ymfudo yma o'r gogledd.
Cof
Cadwyd enw'r llwyth yn yr enw Dinorwig ("Bryngaer yr Ordoficiaid") yng ngogledd Cymru. Mae'r cyfnod Ordoficaidd mewn daeareg hefyd yn cymryd ei enw o'r llwyth yma, gan i greigiau o'r cyfnod hwn gael eu disgrifio am y tro cyntaf yn eu hen diriogaeth hwy.
Channel Television
Cwmni teledu yn Ynysoedd y Sianel yw Channel Television, rhan o rwydwaith ITV, a ddechreuodd ddarlledu ar 1 Medi 1962. Perchennog y sianel yw ITV plc, ac mae'n cynhyrchu 4 awr o raglenni newyddion lleol bob wythnos ac yn darlledu o'r prif stiwdios yn St. Helier, Jersey a stiwdio newyddion yn Ynys y Garn.
Fish Tank
Ffilm ddrama am y cyfnod glasoed gan y cyfarwyddwr Andrea Arnold yw Fish Tank a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd gan Kees Kasander a Nick Laws yn y Deyrnas Gyfunol; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: BBC Film, UK Film Council. Lleolwyd y stori yn Llundain a Essex a chafodd ei ffilmio yn Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Andrea Arnold a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Steel Pulse. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw a thrwy lawrlwytho digidol.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Michael Fassbender, Harry Treadaway, Kierston Wareing, Anthony Geary, Katie Jarvis, Jason Maza a Joanna Horton. Mae'r ffilm Fish Tank yn 123 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Robbie Ryan oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Nicolas Chaudeurge sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrea Arnold ar 5 Ebrill 1961 yn Dartford. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1982 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul> Derbyniodd ei addysg yn AFI Conservatory.
Adeiladau Seneddol
Gallai Adeilad y Senedd gyfeirio at:
Ymgyrch Colofn o Niwl
bawd|Adeiladau wedi'u difrodi yn Gaza. bawd|Colofnau o fwg uwch ben Gaza, wedi i'r dref gael ei ddifrodi gan daflegrau Israel. Ymgyrch gan Luoedd Amddiffyn Israel yn Llain Gaza yw Ymgyrch Colofn o Niwl (neu Ymgyrch Colofn o Gwmwl; ; Hebraeg: עַמּוּד עָנָן, Amúd Anán; llythr. "Colofn o Gwmwl") a lansiwyd ar 14 Tachwedd 2012 pan lofruddiwyd Ahmed Jabari, pennaeth milwrol Hamas yn Gaza, gan fyddin Israel. Diben yr ymgyrch, yn ôl Llywodraeth Israel, oedd atal ymosodiadau rocedi gan Hamas rhag cael eu saethu o'r Llain Gaza a chreu anhrefn gweinyddol i fudiadau milwriaethol y Palesteiniaid.
Yn ôl Llywodraeth Israel, cychwynodd eu hymgyrch am dri rheswm:
Taniodd byddin Israel, yr IDF, dros 1,550 o daflegrau a rocedi o'r awyr, allan o danciau ac o longau'r llynges tuag at y Llain Gaza. Ffrwydrwyd cyfarpar tanio rocedi Hamas, gan daro canolfannau cadw arfau a chanolfannau milwrol; ffrwydrodd y rocedi Israelaidd hyn, hefyd, adeiladau sifilaidd gan gynnwys adeiladau'r Llywodraeth, tai cyffredin a blociau o fflatiau.
Lladdwyd rhwng 158 a 177 o Balisteiniaid gyda dros eu hanner yn sifiliaid. Amcangyfrifant hefyd fod 1,200 - 1,300 o Balisteiniaid wedi'u niweidio.
Ar 22 Tachwedd, drwy gymorth yr Aifft cafwyd cadoediad, gydag amodau e.e. codi'r gwaharddiadau i'r Palesteiniaid fewnforio nwyddau i'r Llain Gaza.
Cefndir
Disgrifir y Llain Gaza gan rai fel "carchar rhyfel mwyaf y byd" am fod Israel yn cadw'r bobl dan warchae economaidd a milwrol gyda "ffens ddiogelwch" anferth yn gwahanu'r diriogaeth ac Israel, llynges Israel yn rhwystro mynediad o'r môr, a dim cysylltiad trwy'r awyr (dinistriwyd Maes Awyr Yasser Arafat ganddynt). I'r de, ar y ffina â'r Aifft, dim ond un croesfa sydd ar gael, ger Rafah, ac mae mynd i mewn ac allan yn anodd yno hefyd.
Mae gwarchae Israel o'r llain yn golygu mai ychydig iawn o fynd a dod sy'n digwydd o'r ardal. Mae Israel yn caniatau rhywfaint o gymorth meddygol ond yn ôl y Groes Goch mae effaith y warchae'n niweidiol iawn i economi Palesteina ac yn creu argyfwng oherwydd diffyg nwyddau meddygol hanfodol megis ffilm Pelydr-X. Cred y Groes Goch hefyd fod y gwarchae hwn gan Israel yn anghyfreithiol ac yn groes i Gyfraith Ryngwladol, Ddynol (Saesneg: international humanitarian law)
Yn Rhagfyr 2008, cafwyd ymosodiad gan Lu Awyr Israel a lladdwyd dros 300 o Balesteiniaid o fewn deuddydd. Ar y 3ydd o Ionawr 2009 symudodd tanciau a milwyr Israel i mewn i'r Llain a gwelwyd llawer o fomio o awyrennau a hofrenyddion Israel yn rhagflaenu'r milwyr. Cafwyd protestiadau yn erbyn Israel led-led Cymru gan gynnwys Caerdydd, Abertawe a Chaernarfon.
Ym Mai 2010 ymosododd milwyr Israel ar lynges ddyngarol yn cludo nawdd i Lain Gaza.
Forest Heights, Maryland
Tref yn, yn nhalaith Maryland, yw .
Trogon pengoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Trogon pengoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: trogoniaid pengoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Harpactes erythrocephalus; yr enw Saesneg arno yw Red-headed trogon. Mae'n perthyn i deulu'r Trogoniaid (Lladin: Trogonidae) sydd yn urdd y Trogoniformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn H. erythrocephalus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
Teulu
Mae'r trogon pengoch yn perthyn i deulu'r Trogoniaid (Lladin: Trogonidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Iford, Dwyrain Sussex
Pentref a phlwyf sifil yn Nwyrain Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy Iford. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Lewes. Saif tua 2 milltir i'r de o dref Lewes, ar lan orllewinol Afon Ouse.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 209.
Stefan Banach
Ganwyd Banach yn ninas Krakow yn 1892. Astudiodd yn Lvov lle daeth yn ddarlithydd mewn mathemateg yn 1919 ac yn athro erbyn 1927. Sefydlodd ysgol bwysig o fathemategwyr Pwylaidd. Ei lyfr pwysicaf efallai yw Théorie des opérations linéaires (1932). Bu farw yn Lvov yn 1945.
Naboerne
Ffilm fud (heb sain) yw Naboerne a gyhoeddwyd yn 1912. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Naboerne ac fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
El Hamma
Tref fechan yn ne Tiwnisia yw El Hamma. Gorwedd tua 30 km o ddinas Gabès. Ceir gwerddon sylweddol yno.
Naboerne
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kate Fabian, Aage Brandt, Frederik Christensen, Jørgen Lund, Emma Christiansen, Bertha Lindgreen, Johannes Kilian, Tonny Lehmann, Kirstine Kilian a Robert Madsen.
El Hamma
Ganed Rached Ghannouchi (Arabeg: راشد الغنوشي), arweinydd alltud Hizb al-Nahda, yno ar 22 Mehefin 1941.
Naboerne
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1912. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Saved from the Titanic sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan Étienne Arnaud.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pangolin
Mamal o'r urdd Pholidota yw'r pangolin (lluosog: pangoliniaid, pangolinod) sy'n byw yn Affrica ac Asia. Mae ganddo gennau ceratin yn gorchuddio ei groen.
Ynys Oktyabrskoy Revolyutsii
Ynys yn perthyn i Rwsia oddi ar arfordir gogleddol Siberia yw Ynys Oktyabrskoy Revolyutsii (Rwseg: Остров Октябрьской Революции, Ostrov Oktyabrskoy Revolyutsii, "Ynys Gwrthfyfel yr Hydref"). Hi yw'r 65ed ynys mwyaf yn y byd a'r fwyaf o ynysoedd ynysfor Severnaya Zemlya. Mae tua 157 km o hyd a 146 km o led, gydag arwynebedd o 14,170 km². Nid oes poblogaeth barhaol arni. Yn weinyddol, mae'r ynys yn rhanbarth Crai Krasnoyarsk. bawd|chwith|250px|Lleoliad Ynys Oktyabrskoy Revolyutsii
Mae'r ynys yn fynyddig, gyda'r copa uchaf, Mynydd Karpinsky, yn cyrraedd 965 medr. Gorchuddir canol yr ynys gan rew, gyda rhewlifoedd yn cyrraedd y môr. Yn ddiweddar, bu ymgyrch i geisio newid yr enw i Svyataya Alexandra ("Santes Alexandra"). bawd|chwith|250px|Ynysoedd Severnaya Zemlya
Deconstructing Interruption
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Stelios Moraitidis yw Deconstructing Interruption a gyhoeddwyd yn 2016.
Mae'r ffilm Deconstructing Interruption yn 60 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Golygwyd y ffilm gan Stelios Moraitidis sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Mae ganddo o leiaf 10 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Stelios Moraitidis nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Aber (llyfr)
Cyfrol o gerddi gan John G. Rowlands yw Aber. Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol yn y gyfres Cyfres y Beirdd Answyddogol a hynny yn 1986. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Paradise, Utah
Dinas yn, yn nhalaith Utah, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Paradise, gan gynnwys:
RAP1GAP
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn RAP1GAP yw RAP1GAP a elwir hefyd yn RAP1 GTPase activating protein (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 1, band 1p36.12.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn RAP1GAP.
Llewelyn Wyn Griffith
Roedd Llewelyn Wyn Griffith (30 Awst 1890 – 27 Medi 1977) yn was sifil, yn awdur, bardd a darlledwr a ysgrifennodd llawer am Gymru a'r diwylliant Cymreig trwy gyfrwng y Saesneg.
Bywyd cynnar
Ganwyd Wyn Griffith ar 30 Awst 1890 ym mhentref Glanwydden, Sir Ddinbych (ond yn Sir Conwy heddiw), mab hynaf John Griffiths a Dorothy ei wraig.
Cafodd ei addysgu yn Ysgol Uwchradd Blaenau Ffestiniog lle roedd ei dad yn athro cyn symud i Ysgol Ramadeg, Dolgellau ar benodiad ei dad yn brifathro.
Gwaith
Ym 1909 aeth i weithio i Gyllid y Wald fel Serfiwr Trethi a Thollau yn Lerpwl, lle bu'n gwasanaethu hyd 1914. Ymunodd a'r Ffiwsilwyr Brenhinol Cymreig ar gychwyn y Rhyfel Mawr ym Medi 1914, gan ei ddyrchafu yn Is-gapten yn Ionawr 1915 ac yn Gapten yn Rhagfyr 1915. Gwasanaethodd ar faes y gad yn Ffrainc a Gwlad Belg. Fe ysgrifennodd am ei brofiadau yn y rhyfel mewn nifer o gerddi rhyfel ac yn ei lyfr enwocaf Up to Mametz (1931).
Journal of Welsh ecclesiastical history
Cylchgrawn Saesneg blynyddol yn cynnwys erthyglau academaidd ac adolygiadau ar lyfrau yn ymwneud â Christionogaeth yng Nghymru oedd Cylchgrawn Hanes Eglwysig Cymru. Cyhoeddwyd o 1984 hyd 1992, pan ddaeth yn Gylchgrawn Hanes Crefyddol Cymru.
Llewelyn Wyn Griffith
Gwaith
Wedi ei ollwng o'r fyddin ym 1919 aeth yn ôl i Gyllid y Wlad i weithio fel Arolygydd Trethi yn Lerpwl, Caer ac wedyn yn Llundain. Ym 1942 fe'i penodwyd yn Swyddog Cysylltiadau Cyhoeddus Bwrdd Cyllid y Wlad a dechreuodd ddarlledu rhaglenni radio am Dreth Incwm. O 1945-1952 bu'n Ysgrifennydd Cynorthwyol a Chyfarwyddwr Hyfforddiant Cyllid y Wlad.
Journal of Welsh ecclesiastical history
Golygwyd a chyhoeddwyd y Journal of Welsh ecclesiastical history gan y Parchedigion John R Guy a Roger L Brown dan yr enw Tair Eglwys Press, Tongwynlais, Caerdydd.
Llewelyn Wyn Griffith
Bywyd Cyhoeddus
Roedd Wyn Griffith yn aelod amlwg o Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion gan wasanaethu fel Olygydd Cyhoeddiadau'r Gymdeithas o 1935 hyd ei farwolaeth. Bu'n gadeirydd y National Books League; roedd yn Gadeirydd Pwyllgor Cymreig Cyngor Celfyddydau Prydain Fawr o 1949 i 1956 a hefyd yn is-gadeirydd y Cyngor.
Christian Death
Grŵp gothic rock yw Christian Death. Sefydlwyd y band yn Los Angeles yn 1979. Mae Christian Death wedi cyhoeddi cerddoriaeth ar label recordio Frontiers Records.
Llewelyn Wyn Griffith
Bywyd Cyhoeddus
Roedd yn ddarlledwr toreithiog a nodedig yn y Gymraeg a'r Saesneg, bu hefyd, am flynyddoedd lawer, yn aelod o dîm Cymru ar y rhaglen radio The Round Britain Quiz.
Mwsg
bawd|Coden fwsg o'r carw mwsg. Sylwedd a geir yn chwarennau'r carw mwsg gwrywol yw mwsg a ddefnyddir wrth gynhyrchu peraroglau. Daw o'r goden fwsg, chwarren flaengroenol sydd o dan groen yr abdomen y carw mwsg gwrywol. Mae mwsg ffres yn lled-hylif ac mae'n troi yn bowdr wrth sychu.
Sardar Saab
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Amit Prasher yw Sardar Saab a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Punjabi.
Llewelyn Wyn Griffith
Gwaith Llenyddol
Yn ogystal ag Up to Mametz ysgrifennodd ail waith hunangofiannol Spring of Youth (1935), sy'n disgrifio ei blentyndod a'r traddodiadau Cymreig a fu'n gymorth iddo ddygymod fel gwas cyhoeddus alltud yn Lloegr. Cyhoeddodd dwy nofel, The Wooden Spoon (1937) a The Way Lies West (1945), a llyfr o farddoniaeth The Barren Tree (1945); llyfr i blant The Adventures of Pryderi (1962). Ym 1950 cyhoeddodd The Welsh llyfr oedd a'r bwriad o ddehongli diwylliant Cymreig i'r darllenydd Saesneg. Cyfieithodd dau o lyfrau Kate Roberts i'r Saesneg Te yn y Grug Tea in the Heather (1968) a Y Byw sy'n Cysgu The Living Sleep (1976).
Sardar Saab
Y prif actor yn y ffilm hon yw Jackie Shroff. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Myfyrdod
Ymarferiad meddyliol sy'n defnyddio technegau astudrwydd, adfyfyrio, ac haniaethu yw myfyrdod a wneir er budd ymwybyddiaeth ysbrydol neu lonyddwch corfforol.
Llewelyn Wyn Griffith
Anrhydeddau
Am ei wasanaeth milwrol yn ystod y Rhyfel Mawr dyfarnwyd iddo'r OBE milwrol a'r Croix de Guerre. Derbyniodd Doethuriaeth D.Lit er anrhydedd gan Brifysgol Cymru. Ym 1960 fe'i dyrchafwyd yn CBE a derbyniodd Medal Er Clod Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion ym 1970.
Sardar Saab
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 540 o ffilmiau Punjabi wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Amit Prasher ar 21 Mawrth 1980 yn Nakodar. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2002 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Amit Prasher nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Journal of Welsh ecclesiastical history
Mae'r cylchgrawn wedi ei ddigido fel rhan o brosiect Cylchgronau Cymru Ar-lein gan Lyfrgell Genedlaethol Cymru.
Jarvis Brook
Ardal faestrefol Crowborough yn Nwyrain Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy Jarvis Brook. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Wealden.
Crug Cou
Crug crwn 31 metr mewn diamedr ac 1.2 metr o uchder ac a godwyd gan bobl Oes Newydd y Cerrig neu Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crug Cou, yng nghymuned Llandysilio, Ceredigion;.
Cofrestrwyd y crug hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: CD063. Ceir bron i 400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb.
Codwyd crugiau crynion yn gyntaf tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd Oes yr Efydd (tua 600 C.C.) gyda'r mwyafrif ohonyn nhw'n cael eu codi rhwng 2400 - 1500 C.C.
Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu:
Christian Death
Dolen allanol
Gwefan swyddogol
Isfield
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 675.
Monique van Genderen
Arlunydd benywaidd o Brenhiniaeth yr Iseldiroedd yw Monique van Genderen (1965).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd ym Mrenhiniaeth yr Iseldiroedd.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Skopelos
Un o ynysoedd Gwlad Groeg yw Skopelos (Groeg: Σκόπελος). Mae'n un o ynysoedd y Sporades, i'r dwyrain o Skiathos, gyda phoblogaeth o 4,696 yn 2001
Y dref fwyaf yw tref Skopelos. Mae'r pentrefi yn cynnwys Glossa a Neo Klima (Elios). Y mynydd uchaf yw Mynydd Delphi (681 m).
Ym mytholeg Greog, sefydlwyd Skopelos gan Staphylos neu Staphylus ("grawnwin" mewn Groeg), un o feibion Dionysos ac Ariadne. Yng Ngroeg yr Henfyd, roedd yr ynys yn adnabyddus am ei gwin. Erbyn heddiw, mae'r economi yn dibynnu ar dwristiaeth.
Marged uch Ifan
Cymeriad a ddaeth yn enwog yn nhraddodiad gwerin Eryri oedd Marged uch Ifan neu Marged vch Ifan (1696 – Ionawr 1793). Roedd yn enwog am ei nerth anhygoel a'i gallu i ganu'r delyn ymysg campau eraill.
Bywgraffiad
Dywedir iddi gyfansoddi naw o donau telyn, yn cynnwys "Megan a gollodd ei gardas" a "Merch Megan", y rhai a werthfawrogid gan delynorion yr ardal.
Moonrunners
Ffilm ddrama llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Gy Waldron yw Moonrunners a gyhoeddwyd yn 1975. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Moonrunners ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori ym Mynyddoedd yr Appalachian a chafodd ei ffilmio yn Georgia, Williamson a Haralson. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Gy Waldron a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Waylon Jennings.
Spy Corps
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Moonrunners
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Waylon Jennings, Arthur Hunnicutt, Joey Giardello, Ben Jones, James Mitchum, Joan Blackman, Kiel Martin a Spanky McFarlane. Mae'r ffilm Moonrunners (ffilm o 1975) yn 110 munud o hyd.
The Planter
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Thomas N. Heffron yw The Planter a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Spy Corps
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
The Planter
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Spy Corps
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Planter
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Immigrant sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Thomas N. Heffron nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Moonrunners
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1975. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd One Flew Over the Cuckoo's Nest sef ffilm gan Milos Forman am ysbyty meddwl. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gy Waldron ar 5 Awst 1932 yn Kentucky. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1963 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gy Waldron nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Nervous Ticks
Ffilm gomedi yw Nervous Ticks a gyhoeddwyd yn 1992. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan David Frankel. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1992. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Reservoir Dogs sef ffilm noir am ladrad gan Quentin Tarantino.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Viktor Dyk
Bardd ac awdur yn yr iaith Tsieceg a gwleidydd yn dod o Tsiecoslofacia oedd Viktor Dyk (31 Rhagfyr 1877 – 14 Mai 1931).
Cafodd ei eni ym Mhšovka u Mělníka.
Uyira Maanama
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr K. S. Gopalakrishnan yw Uyira Maanama a gyhoeddwyd yn 1968. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd உயிரா மானமா ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan M. S. Viswanathan.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Jaishankar.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1968. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 2001: A Space Odyssey sef ffilm wyddonias gan Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm K S Gopalakrishnan ar 1 Ionawr 1926 yn Kumbakonam a bu farw yn Chennai ar 30 Hydref 1988. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1954 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd K. S. Gopalakrishnan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Crug Bach Llandysilio
Crug crwn 19 metr wrth 2 fetr a godwyd gan bobl Oes Newydd y Cerrig neu Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crug Bach Llandysilio, yng nghymuned Llandysiliogogo, Ceredigion;.
Cofrestrwyd y crug hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: CD086. Ceir bron i 400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb.
Codwyd crugiau crynion yn gyntaf tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd Oes yr Efydd (tua 600 C.C.) gyda'r mwyafrif ohonyn nhw'n cael eu codi rhwng 2400 - 1500 C.C.
Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu:
Red Road
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Andrea Arnold yw Red Road a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn yr Alban a Glasgow. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Anders Thomas Jensen. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kate Dickie, Natalie Press, Tony Curran a Martin Compston. Mae'r ffilm Red Road yn 113 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Robbie Ryan oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Nicolas Chaudeurge sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrea Arnold ar 5 Ebrill 1961 yn Dartford. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1982 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul> Derbyniodd ei addysg yn AFI Conservatory.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrea Arnold nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Adeilad y Senedd (Gogledd Iwerddon)
Adeilad y Senedd (Saesneg: Parliament Buildings), a adwaenir hefyd fel Stormont oherwydd ei leoliad yn ardal Stormont, Belffast, yw cartref Cynulliad Gogledd Iwerddon a Gweithrediaeth Gogledd Iwerddon. Yn y gorffennol bu'n gartref i Senedd Gogledd Iwerddon, a adwaenid fel rheol fel "Stormont".
You Will Die at 20
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Amjad Abu Alala yw You Will Die at 20 a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn Norwy, Yr Aifft, Ffrainc, Yr Almaen a Swdan.
Adeilad y Senedd (Gogledd Iwerddon)
Ar ôl i weddill Iwerddon ennill ei annibyniaeth oddi ar y Deyrnas Unedig yn 1921, gadwyd Gogledd Iwerddon yn y DU. Roedd angen sefydlu llywodraeth yno a phenderfynwyd codi adeilad senedd ym Melffast. Adeiladwyd y senedd-dŷ ar gynllun newydd-glasurol gan Stewart & Partners a chafodd ei agor yn swyddogol gan Edward, Tywysog Cymru, ar 16 Tachwedd 1932.
Gydag ailsefydlu datganoli yn y Gogledd, bu dadl ynglŷn â chartref addas i Gynulliad Gogledd Iwerddon. Gwrthwynebodd Sinn Fein ddefnyddio'r hen adeilad am fod "Stormont" yn cael ei gysylltu â chyfnod rheolaeth yr Unoliaethwyr, ond gwrthodwyd gwrthwynebiad y Gweriniaethwyr ac ni chodwyd senedd-dŷ newydd. Er hynny, penderfynwyd defnyddio'r enw 'niwtral' "Adeilad y Senedd" yn lle "Stormont" fel enw swyddogol y senedd-dŷ.
You Will Die at 20
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho.
Zhuangoleg
bawd|300px|Mae man geni o Zhuangoleg: Coleg Normal Guangxi Disgyblaeth academaidd sy'n astudio ieithoedd, llenyddiaeth, hanes a diwylliant o Zhuang yw Zhuangoleg (Zhuang: Hagcueŋь / Hagcuengh; Tsineëg Syml: 壮学; pinyin: Zhuàngxué). Er mwyn gwneud hynny, fel rheol mae'r Zhuangolegwr yn dysgu o leiaf un o ieithoedd clasurol y rhanbarth.
Mae Zhuangolegwr enwog yn cynnwys Huang Xianfan, Huang Zengqing, Ban Xiouwen, Zhou Zuoqiou, Huang Shaoqing, Liang Tingwang, Pan Qixu, Fan Ximu, Huang Chengshou, Qin Naichang, Qin Cailuan, Qin Shengmin, Zheng Chaoxiong a Qin Deqing.
You Will Die at 20
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Amjad Abu Alala ar 1 Ionawr 2000.
Kilimanjaro
Kilimanjaro yng ngogledd-ddwyrain Tansanïa yw mynydd uchaf Affrica. Ffurfir Kilimanjaro gan dri copa: Kibo yr uchaf sy'n 5,895 metr (19,341 tr), Mawensi, a Shira. Y copa uchaf yw Copa Uhuru ar y llosgfynydd Kibo. Y cyntaf i gyrraedd y copa yma oedd Yohanas Kinyala Lauwo, Hans Meyer a Ludwig Purtscheller, ar 6 Hydref, 1889. Mae Mawenzi yn 5,149 m (16,890 troedfedd) o uchder, a Shira yn 3,962 m (13,000 troedfedd).
You Will Die at 20
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Amjad Abu Alala nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kilimanjaro
Gellir dringo Uhuru heb brofiad blaenorol o ddringo ar eira a rhew, ac mae tripiau masnachol yn mynd a thwristiaid i'r copa. Fodd bynnag, mae cryn nifer yn gorfod troi'n ôl oherwydd effaith yr uchder.
Nousheen's Question
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Kurt Norton yw Nousheen's Question a gyhoeddwyd yn 2016.
Kilimanjaro
Dynodwyd Parc Cenedlaethol Kilimanjaro yn Safle Treftadaeth y Byd gan UNESCO.
Nousheen's Question
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Golygwyd y ffilm gan Douglas Blush sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Kilimanjaro
O ran topograffeg, Kilimanjaro yw'r pedwerydd copa mwyaf amlwg ar y Ddaear. Mae'n rhan o Barc Cenedlaethol Kilimanjaro ac mae'n gyrchfan ddringo o bwys. Credir bod ei rewlifoedd a'i haenau o iâ yn crebachu, a rhagwelir y byddant wedi diflannu rhwng 2030 a 2050; oherwydd hyn maent cant eu hastudio gan ddaearegwyr, hinsoddwyr a gwyddonwyr eraill.
Nousheen's Question
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kurt Norton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kilimanjaro
Geirdarddiad
Nid yw tarddiad yr enw Kilimanjaro yn hysbys, ond mae nifer o ddamcaniaethau'n bodoli. Roedd fforwyr Ewropeaidd wedi mabwysiadu'r enw erbyn 1860 ac wedi adrodd mai "Kilima-Ndscharo" oedd yr enw Kiswahili. Cofnodwyd yn rhifyn 1907 o The Nuttall Encyclopædia enw'r mynydd fel Kilima-Njaro.
Ysgrifennodd Johann Ludwig Krapf ym 1860 fod y brodorion lleol, ar hyd yr arfordir, yn galw'r mynydd yn "Kilimanjaro" a bod y gai yn golygu naill ai mynydd mawr neu fynydd o garafanau. O dan yr ystyr olaf, roedd cilima  yn golygu mynydd a jaro yn golygu carafanau. Honnodd Jim Thompson ym 1885 y deellir yn gyffredinol bod y term Kilima-Njaro "yn golygu" mynydd (cilima) a mawredd (njaro). Awgrymodd hefyd "er nad yn annhebygol y gallai olygu" y mynydd gwyn.
Daeareg a daearyddiaeth
Stratovolcano segur, mawr yw Kilimanjaro sy'n cynnwys tri chôn folcanig amlwg: Kibo, yr uchaf; Mawenzi ar 5149 metr; a Shira, yr isaf ar 4,005 m. Mae Mawenzi a Shira wedi diffodd, tra bod Kibo yn segur ar hyn o bryd, ond yn ddigon tebygol y gall ffrwydro eto.
Copa Uhuru yw'r copa uchaf ar ymyl crater Kibo. Mae Awdurdod Parciau Cenedlaethol Tanzania, asiantaeth lywodraeth Tanzania, a Sefydliad Addysgol, Gwyddonol a Diwylliannol y Cenhedloedd Unedig yn rhestru uchder Copa Uhuru yn 5,895 metr, yn seiliedig ar arolwg Prydeinig ym 1952. Ers hynny mae'r uchder wedi'i fesur yn 5,892 metr ym 1999 ac yn 5,899 yn 2014.
Belle of The Yukon
Ffilm am y Gorllewin gwyllt am gerddoriaeth gan y cyfarwyddwyr Gypsy Rose Lee, Randolph Scott, Dinah Shore a William A. Seiter yw Belle of The Yukon a gyhoeddwyd yn 1944. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Alaska. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Dinah Shore a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jimmy Van Heusen.
Kilimanjaro
Fylcanoleg
Ychydig a ŵyr y gwyddonwyr am y tu mewn i Kilimanjaro, oherwydd na fu unrhyw erydiad sylweddol i ddatgelu'r strata igneaidd sy'n cynnwys strwythur y llosgfynydd.
Belle of The Yukon
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Robert Armstrong, Gypsy Rose Lee, Randolph Scott, Victor Kilian, Florence Bates, Dinah Shore, Bob Burns, Charles Winninger, Guinn "Big Boy" Williams, William Marshall ac Edward Fielding. Mae'r ffilm Belle of The Yukon yn 83 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Kilimanjaro
Fylcanoleg
Dechreuodd gweithgaredd ffrwydrol yn y Shira tua 2.5 miliwn o flynyddoedd yn ôl, gyda'r cam pwysig olaf yn digwydd tua 1.9 miliwn o flynyddoedd yn ôl, ychydig cyn i'r rhan ogleddol gwympo. Mae llwyfandir eang ar ben Shira ar 3,800 metr a all fod yn gallor (caldera) wedi'i lenwi. Mae'r ymyl y callor sy'n weddill wedi'i ddiraddio'n ddwfn gan erydiad. Cyn i'r callor ffurfio a chyn i'r erydiad ddechrau, gallai'r Shira fod rhwng 4,900 and 5,200 m (16,100 a 17,100 tr) o uchder. Fe'i gwnaed o cynnwys lafau sylfaenol yn bennaf, gyda rhai pyroclastigs. Ffurfiwyd dau gôn y naill yn ffonolitig ym mhen gogledd-orllewinol y grib a'r Platzkegel yng nghanol y callor.
Dechreuodd Mawenzi a Kibo ffrwydro tua 1 filiwn o flynyddoedd yn ôl.
Belle of The Yukon
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gypsy Rose Lee nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kilimanjaro
Fylcanoleg
Mae'r creigiau ieuengaf ym Mawenzi tua 448,000 o flynyddoedd oed. Ffurfia'r Mawenzi grib siâp pedol gyda chpaon a chribau yn agor i'r gogledd-ddwyrain, gyda siâp tebyg i dŵr yn deillio o erydiad dwfn. Torra sawl cylched fawr i fewn i'r cylch. Ar ben ceunant Great Barranco saif y mwyaf o'r rhain. Hefyd yn nodedig mae Barrancos y Dwyrain a Gorllewin ar ochr ogledd-ddwyreiniol y mynydd. Mae'r rhan fwyaf o ochr ddwyreiniol y mynydd wedi diflannu drwy erydiad. Mae gan Mawenzi gopa atodol, Tŵr Neumann sy'n 4,425 metr.
Kibo yw'r côn mwyaf ar y mynydd ac mae'n fwy na 24 km (15 mi) o led ar yr un uchder â Llwyfandir y Cyfrwy. Y ffrwydriad olaf yma, rhwng 150,000 a 200,000 o flynyddoedd yn ôl, greodd y crater a welir heddiw ar grib Kibo. Heddiw, mae nwyon yn dal i allyrru allan drwy ffwmarolau yn y crater.
Mae haen o lafa yn claddu'r mwyafrif o nodweddion daearegol hŷn, ac eithrio'r strata agored yn y Great West Notch a'r Kibo Barranco. Gwelir ymyriadau o syenite yn y cyntaf.
Rhewlifoedd
bawd|Model 3D o Kibo.
Efallai mai'r Trydydd oedd y mwyaf helaeth, ac ymddengys bod y Bychan yn ystadegol yn rhan o'r Pedwerydd.
Arferai cap iâ parhaus oddeutu 400 cilometr sgâr (km sg) i lawr i ddrychiad o 3,200 metr orchuddio Kilimanjaro yn ystod yr Uchafbwynt Rhewlifiant Diwethaf yn yr epoc Pleistosen (y Brif bennod rewlifol), gan ymestyn ar draws copaon Kibo a Mawenzi. Oherwydd yr amodau sych hir eithriadol a'i dilynnodd, efallai i'r meysydd iâ ar Kilimanjaro ddiflannu tua 11,500 o flynyddoedd CP. Mae creiddiau iâ a gymerwyd o Gae Iâ Gogleddol Kilimanjaro (Northern Ice Field neu NIF) yn dangos bod gan y rhewlifoedd yno oedran gwaelodol o tua 11,700 o flynyddoedd, er bod dadansoddiad o rew a gymerwyd yn 2011 o glogwyni fertigol agored yn yr NIF yn cefnogi oedran sy'n ymestyn i 800 blwyddyn CP yn unig. Caniataodd cyfraddau dyodiad uwch ar ddechrau'r cyfnod Holosen (11,500 mlynedd CP) i'r cap iâ ailffurfio. Goroesodd y rhewlifoedd sychder eang yn ystod cyfnod o dair canrif gan ddechrau tua 4,000 o flynyddoedd CP. chwith|bawd| Wal ymyl fertigol Rhewlif Rebmann yn 2005 gyda Mynydd Meru yn y cefndir. Ar ddiwedd y 1880au, gorchuddiwyd copa Kibo yn llwyr gan gap iâ tua 20 km sg, rhewlifoedd llai'n rhaeadru ohono ac i lawr y llethrau gorllewinol a deheuol. Heblaw am y côn fewnol, claddwyd y callor cyfan. Ciliodd rhewlifoedd y llethr yn gyflym rhwng 1912 a 1953, mewn ymateb i newid hinsawdd ar ddiwedd y 19g a'r anghydbwysedd hinsoddol. Mae eu tranc parhaus yn dangos eu bod yn dal allan o gydbwysedd mewn ymateb i newid cyson yn yr hinsawdd dros y ganrif ddiwethaf.
Mewn cyferbyniad â'r rhewlifoedd parhaus y llethrau, mae'r rhewlifoedd ar lwyfandir crater Kilimanjaro wedi ymddangos a diflannu bob yn ail yn ystod y cyfnod Holocene, gyda phob cylch yn para ychydig gannoedd o flynyddoedd. Mae'n ymddangos bod lleihau lleithder penodol yn hytrach na newidiadau tymheredd wedi achosi i'r rhewlifoedd grebachu ar y llethr ers diwedd y 19g. Ni chafwyd cyfnod o gynhesu clir yma rhwng 1948 a 2005. Er bod tymereddau aer ar yr edrychiad hwnnw bob amser yn is na'r rhewbwynt, mae ymbelydredd solar wedi achosi toddi ar wynebau fertigol. Mae waliau fertigol yr ymylon iâ yn nodwedd unigryw o rewlifoedd y copa ac yn un o'r prif lefydd le gwelir crebachu'r rhewlifoedd. Defnyddiwyd rhewlifoedd Kilimanjaro i dynnu creiddiau iâ, gan gynnwys dau o'r maes iâ deheuol, a thrwy hyn, credir y ffurfiwyd y maes iâ hwn rhwng 1,250 a 1,450 mlynedd CP. bawd|Wal fertigol ymyl y rhewlif fel y'i gwelwyd o Bwynt Gilman ar ymyl y crater ar dorriad y wawr ym 1998 Diflannodd bron i 85% o'r gorchudd iâ ar Kilimanjaro rhwng Hydref 1912 a Mehefin 2011, gyda'r gostyngiad o 11.4 km sg i lawr i 1.76 km sg. Rhwng 1912 a 1953, bu 1.1% lai o iâ ar gyfartaledd bob blwyddyn. Roedd y golled flynyddol ar gyfartaledd rhwng 1953 a 1989 yn 1.4%, tra bod y gyfradd golled ar gyfer 1989 i 2007 yn 2.5%. O'r gorchudd iâ sy'n dal i fodoli yn 2000, roedd bron i 40% wedi diflannu erbyn 2011. Sylwodd y dringwr iâ Will Gadd ar y gwahaniaethau rhwng ei ddringfeydd yn 2014 a 2020. Yn 2013 amcangyfrifwyd, ar y gyfradd gyfredol o gynhesu byd-eang, y bydd y rhan fwyaf o'r rhew ar Kilimanjaro wedi diflannu erbyn y flwyddyn 2040 ac "mae'n annhebygol iawn y bydd unrhyw iâ yno ar ôl 2060".
Draenio
Mae Kilimanjaro wedi'i ddraenio gan rwydwaith o afonydd a nentydd, yn enwedig ar yr ochr ddeheuol wlypach ac wedi'i erydu'n drymach - yn enwedig uwchlaw 1,200 m. O dan yr uchder hwn, mae anweddiad cynyddol a defnydd dŵr gan bobl yn lleihau'r llif dŵr. Draenia afonydd Lumi a Pangani Kilimanjaro ar yr ochrau dwyreiniol a deheuol, yn y drefn honno. canol|bawd|700x700px| Dau o gonau folcanig Kilimanjaro: Kibo (chwith) a Mawenzi (dde).
Hanes dynol
Disgrifiwyd Kilimanjaro mewn nifer o straeon gan frodorion Dwyrain Affrica. Mae'r Chaggaiaid, a oedd yn draddodiadol yn byw ar lethrau deheuol a dwyreiniol y mynydd, yn adrodd sut y gwnaeth dyn o'r enw Tone bryfocio'r duw, Ruwa, i ddod â newyn i'r tir. Ffyrnigiwyd y bobl gan orfodi Tone i ffoi am ei fywyd. Nid oedd neb eisiau ei amddiffyn ond preswylydd unig a oedd â cherrig a oedd yn troi'n wartheg. Gofynnodd y bobl i Tone i beidio ac agor drws beudy'r gwartheg. Diystyrodd Tone eu cyngor a dihangodd y gwartheg! Dilynodd Tone nhw i fyny'r bryniauond a throdd pob un yn graigm gan gynnwys Mawenzi a Kibo. Cwympodd Tone o'r diwedd ar Kibo, gan ddod â'r ymlid i ben.
Mae chwedl Chaggaidd arall yn sôn am feddau eliffantod llawn ifori ar y mynydd, ac am fuwch o'r enw Rayli sy'n cynhyrchu braster gwyrthiol o chwarennau ei chynffon. Os bydd dyn yn ceisio dwyn chwarren o'r fath yna bydd Rayli yn chwythu stwff-trwyn pwerus o'i ffroenau ac yn chwythu'r lleidr i lawr i'r gwastadedd.
Dringwyr Ewropeaidd
Y cenhadon Almaenig Johannes Rebmann o Mombasa a Krapf oedd yr Ewropeaid cyntaf y gwyddys eu bod wedi ceisio dringo i gopa'r mynydd. Yn ôl y daearyddwr Halford Mackinder a’r fforiwr Harry Johnston, Rebmann ym 1848 oedd yr Ewropeaidd gyntaf i roi gwybod am fodolaeth Kilimanjaro.
Yn Awst 1861, gwnaeth y swyddog Prwsiaidd, y Barwn Karl Klaus von der Decken, ynghyd â'r daearegwr o Richard Thornton, ymdrech i ddringo Kibo ond "ni chafodd ddim pellach na 2,500 metr (8,200 tr) oherwydd inclemency y tywydd". Yn Rhagfyr 1862, ceisiodd von der Decken yr eildro ynghyd ag Otto Kersten, gan gyrraedd uchder o 4,300 metr (14,000 tr) y tro yma. Gwnaed esgyniad cyntaf copa uchaf Mawenzi ar 29 Gorffennaf 1912, gan y dringwyr Almaenig Eduard Hans Oehler a Fritz Klute, a'i enwodd yn Hans Meyer Peak. Aeth Oehler a Klute ymlaen i esgyn Kibo y drydydd tro erioed, trwy Rewlif Drygalski, a disgyn trwy'r Bwlch Gorllewinol.