cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ymgyrch ymosodol y Taliban (2021)
Yr awyrgludiadau olaf
bawd|Yr Uwchfrigadydd Chris Donaghue, y milwr Americanaidd olaf yn Affganistan, yn esgyn i awyren C-17 [[Awyrlu'r Unol Daleithiau cyn iddi adael Kabul am 11:59 yr hwyr (Amser Affganistan) ar 30 Awst 2021. ]] Yn sgil gadawiad yr awyren Americanaidd olaf o Faes Awyr Kabul, yn ystod eiliadau terfynol 30 Awst 2021, cyhoeddwyd "annibyniaeth lawn" Affganistan gan y Taliban, a dathlasant gan danio'u gynnau i'r awyr a chynnau tân gwyllt.
Y gwrthsafiad yn Panjshir
Wedi i'r Arlywydd Ghani ffoi, honnodd y Prif Is-arlywydd Amrullah Saleh ei fod yn arlywydd dros dro y wlad. Ailgynnulliodd Saleh ac ôl-aelodau eraill y Weriniaeth Islamaidd yn Nyffryn Panjshir, cadarnle olaf Byddin Genedlaethol Affganistan, i ogledd-orllewin y brifddinas. Yno, dan enw Ffrynt y Gwrthsafiad Cenedlaethol, maent yn parhau'r frwydr yn erbyn y Taliban er gwaethaf cwymp Kabul. Arweinir y lluoedd gan Ahmed Massoud, mab Ahmad Shah Massoud a fu'n un o brif arweinwyr y mujahideen yn ystod Rhyfel yr Undeb Sofietaidd yn Affganistan. Mae Ffrynt y Gwrthsafiad Cenedlaethol wedi sefydlu mân-amddiffynfeydd, gan gynnwys nythleoedd gynnau peiriannol, mortarau, a gwylfeydd wedi eu clustogi â bagiau tywod, ar hyd y safleoedd strategol uwchben y dyffryn. Credir bod Ahmad Massoud yn bennaeth ar filoedd o ryfelwyr yn y dyffryn, o sawl grŵp ethnig, a'u bod wedi eu trefnu a'u hyfforddi'n effeithlon.
Yn y pythefnos yn sgil cwymp Kabul, bu sawl ysgarmes rhwng Ffrynt y Gwrthsafiad Cenedlaethol a'r Taliban ar ffiniau'r dyffryn, er gwaethaf cyflafareddu rhwng y ddwy ochr. Ceisiai'r Taliban hefyd dorri cysylltiadau cyflenwi i'r dyffryn er mwyn gorfodi'r gwrthsafiad i ildio. Ar 3 Medi, cynyddodd y Taliban eu hymdrech i orchfygu Dyffryn Panjshir, ac honnodd eu bod wedi achosi "colledion trwm" i Ffrynt y Gwrthsafiad Cenedlaethol. Yn ôl llefarydd o'r ochr arall, llwyddodd Ffrynt y Gwrthsafiad Cenedlaethol i ladd 350 o'r Taliban, a chipio rhai ohonynt, wrth amddiffyn y dyffryn ar ddau ffrynt.
Bygythiad IS-K
Wedi iddynt orchfygu Affganistan, wynebai'r Taliban elyn wedi ei atgyfodi, ar ffurf y Wladwriaeth Islamaidd yn Khorasan (IS-K), a fu'n brwydro yn eu herbyn ers 2015. Ar 26 Awst 2021, wrth i'r awyrgludiadau o Kabul i wledydd y Gorllewin barhau, cafodd Maes Awyr Kabul ei daro gan hunan-fomiwr a laddodd tua 180 o bobl. Hawliodd IS-K ei bod yn gyfrifol am y derfysgaeth hon. Ymhlith y meirw oedd 13 o luoedd Americanaidd, y nifer fwyaf o Americanwyr i'w lladd yn y wlad ers 2011. Mewn ymateb, lansiwyd cyrch awyr gan yr Unol Daleithiau yn erbyn tri aelod honedig o IS-K yn Nangarhar ar 27 Awst, gan ladd dau ohonynt. Cafodd y cyrch Americanaidd ei gondemnio gan y Taliban fel "ymosodiad clir ar diriogaeth Affganistan".
Y drefn newydd
Wrth i'r Taliban atgyfnerthu eu grym ar draws Affganistan wedi'r fuddugoliaeth filwrol, ymddengys eu bod am dalu'r pwyth yn ôl i'r rhai a fu'n cydweithio â'r cyn-lywodraeth a lluoedd tramor, er gwaethaf eu haddewidion o ail-gymodi ac amnest. Dienyddiwyd Haji Mullah Achakzai, cyfarwyddwr diogelwch Badghis, a Ghulam Sakhi Akbari, cyfarwyddwr diogelwch Farah, ac honnwyd bod y Taliban yn chwilio am gyn-aelodau eraill o Fyddin Genedlaethol Affganistan a'r heddlu er mwyn eu lladd. Gwadai'r Taliban sawl gwaith nad oeddynt yn gyfrifol am unrhyw lofruddiaethau dialgar. Cyhoeddoedd y Taliban eu bod am adfer nifer o'u hen gyfreithiau, gan gynnwys gwahardd cerddoriaeth a lleisiau merched ar y radio.
Goblygiadau daearwleidyddol
Câi methiant yr Unol Daleithiau yn Affganistan ei ystyried gan nifer o sylwebyddion yn ddigwyddiad pwysig yn hynt y cysylltiadau rhyngwladol a daearwleidyddiaeth ers diwedd y Rhyfel Oer, os nad yn drobwynt oddi ar hegemoni Unol Daleithiau America yn y drefn ryngwladol. Ar 31 Awst 2021, wedi i'r milwr Americanaidd olaf adael Affganistan, anerchodd yr Arlywydd Biden ei wlad o'r Tŷ Gwyn gan ddatgan: Wrth i ni droi'r dudalen ar y polisi tramor sydd wedi llywio ein cenedl yn y ddau ddegawd diwethaf mae'n rhaid i ni ddysgu o'n camgymeriadau. I mi, mae dau sydd o'r pwys mwyaf. Yn gyntaf. byddwn yn llunio ymgyrchoedd gyda nodau clir, cyraeddadwy, nid rhai na fyddwn ni byth yn eu cyrraedd. Ac, yn ail, byddwn yn parhau i ganolbwyntio'n glir ar fuddiant diogelwch cenedlaethol sylfaenol Unol Daleithiau America.
Ychwanegodd Biden fod ei benderfyniad i encilio o Affganistan yn nodi "diwedd oes yr ymgyrchoedd milwrol mawr i ail-wneud gwledydd eraill". Ar unwaith, rhoddwyd yr enw Athrawiaeth Biden ar yr athrawiaeth polisi tramor arfaethedig hon,  sydd yn awgrymu gwyriad oddi wrth barodrwydd yr Unol Daleithiau i ymyrryd yn filwrol mewn gwledydd eraill ar draws y byd, yr arfer honno a fu'n sicrhau statws uwchbwer yr Unol Daleithiau ers yr Ail Ryfel Byd. Cafodd yr araith ei chroesawu gan gefnogwyr Biden fel mynegiad eglur o bolisi diogelwch cenedlaethol newydd yr Unol Daleithiau, a fyddai'n symud adnoddau'r llywodraeth a'r lluoedd arfog i ffwrdd o'r ymdrechion ofer i ymyrryd yn y Dwyrain Canol a Chanolbarth Asia yn yr ugain mlynedd ddiwethaf, a thuag at wynebu'r her gan bwerau mawrion megis Tsieina a Rwsia, a mynd i'r afael â materion rhyngwladol eraill gan gynnwys newid hinsawdd. Cafodd yr araith ymateb oeraidd gan sylwebwyr eraill yn y Gorllewin, a dybiodd y byddai polisi cwtogi Biden o ran materion tramor yn hebrwng cyfnod mwy peryglus i mewn i'r Unol Daleithiau a'i cynghreiriaid, gan roi hwb i elynion a chystadleuwyr y wlad ac yn tanseilio ymdrechion i hyrwyddo hawliau dynol a democratiaeth ar draws y byd.
A Mérkőzés
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Steve Sekely yw A Mérkőzés a gyhoeddwyd yn 1938. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd A Noszty fiú esete Tóth Marival ac fe'i cynhyrchwyd yn Hwngari; y cwmni cynhyrchu oedd Hunnia Film Studio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hwngareg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Szabolcs Fényes. Dosbarthwyd y ffilm gan Hunnia Film Studio.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Pál Jávor, Éva Szörényi a Gyula Gózon.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1938. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Bringing Up Baby sef ffilm gomedi Americanaidd gan Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd o leiaf 700 o ffilmiau Hwngareg wedi gweld golau dydd. István Eiben oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Viktor Bánky sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Jailor Gaari Abbayi
Ffilm llawn cyffro a ffilm ramantus yw Jailor Gaari Abbayi a gyhoeddwyd yn 1994. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Raj-Koti.
A Mérkőzés
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Steve Sekely ar 25 Chwefror 1899 yn Budapest a bu farw yn Palm Springs ar 2 Mai 2012. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1930 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Budapest University of Technology and Economics.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Steve Sekely nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Jailor Gaari Abbayi
Y prif actor yn y ffilm hon yw Krishnam Raju. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1994. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Forrest Gump ffilm glasoed gan Robert Zemeckis. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Kotagiri Venkateswara Rao sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Despite The Falling Snow
Ffilm ramantus sy'n addasiad o ffilm hŷn gan y cyfarwyddwr Shamim Sarif yw Despite The Falling Snow a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd gan Hanan Kattan yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Moscfa. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Shamim Sarif a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Rachel Portman. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Antje Traue, Charles Dance, Anthony Head, Thure Lindhardt, Oliver Jackson-Cohen, Rebecca Ferguson a Sam Reid. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Masahiro Hirakubo sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Despite the Falling Snow, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Shamim Sarif a gyhoeddwyd yn 2004.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Shamim Sarif ar 24 Medi 1969 yn Lloegr. Derbyniodd ei addysg yn Boston University College of Arts and Sciences.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Shamim Sarif nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Let the Fire Burn
Ffilm ddogfen Saesneg o Unol Daleithiau America yw Let the Fire Burn. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
To Kill With Intrigue
Ffilm llawn cyffro a ffilm ar y grefft o ymladd gan y cyfarwyddwr Lo Wei yw To Kill With Intrigue a gyhoeddwyd yn 1977. Fe'i cynhyrchwyd gan Lo Wei yn Hong Cong. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Cantoneg a hynny gan Gu Long a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Frankie Chan. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jackie Chan a Hsu Feng. Mae'r ffilm To Kill With Intrigue yn 106 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1977. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode IV: A New Hope sef ffilm wyddonias a sgriptiwyd gan y cyfarwyddwr ffilm George Lucas. Hyd at 2022 roedd o leiaf 200 o ffilmiau Cantoneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lo Wei ar 12 Rhagfyr 1918 yn Jiangsu a bu farw yn Hong Cong ar 26 Mai 2015. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1949 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lo Wei nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Darth Vader's Psychic Hotline
Ffilm annibynol gan y cyfarwyddwr John E. Hudgens yw Darth Vader's Psychic Hotline a gyhoeddwyd yn 2002. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm John E Hudgens ar 6 Ebrill 1967 ym Memphis, Tennessee.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd John E. Hudgens nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Les Portes Tournantes
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Francis Mankiewicz yw Les Portes Tournantes a gyhoeddwyd yn 1988. Fe'i cynhyrchwyd gan René Malo yng Nghanada a Ffrainc; y cwmni cynhyrchu oedd National Film Board of Canada. Lleolwyd y stori yn Québec a chafodd ei ffilmio yn Ontario. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Francis Mankiewicz a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan François Dompierre.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Miou-Miou, Jean-Louis Roux, Charlie Biddle, Charlotte Laurier, Papa John Creach, Rémy Girard, Françoise Faucher, Gabriel Arcand, Hubert Loiselle, Jacques Penot, Marcel Sabourin, Mathieu Grondin, Monique Spaziani, Rita Lafontaine, Évelyn Regimbald a Warren "Slim" Williams. Mae'r ffilm Les Portes Tournantes yn 101 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Hard sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. Tamás Vámos oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan André Corriveau sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Les Portes tournantes, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Jacques Savoie a gyhoeddwyd yn 1984.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Francis Mankiewicz ar 15 Mawrth 1944 yn Shanghai a bu farw ym Montréal ar 9 Medi 1916. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1972 ac mae ganddo o leiaf 6 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Frei Nach Plan
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Francis Meletzky yw Frei Nach Plan a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd gan Susann Schimk yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Elke Rössler a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Eike Hosenfeld.
Les Portes Tournantes
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Frei Nach Plan
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Corinna Harfouch, Dagmar Manzel, Christine Schorn a Kirsten Block. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. The Chau Ngo oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Jürgen Winkelblech sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Francis Meletzky ar 23 Gorffenaf 1973 yn Leipzig. Derbyniodd ei addysg yn Konrad Wolf Film University of Babelsberg.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Francis Meletzky nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tŷ-Newydd, Llanrhystud
Pentref yng Ngheredigion yw Tŷ-Newydd ;. Mae'n rhan o sir hanesyddol Sir Aberteifi ac yn eistedd o fewn cymuned Llanrhystud.
Mae Tŷ-Newydd, Llanrhystud oddeutu 69 milltir o Gaerdydd, a'r dref agosaf yw Aberaeron (7 milltir). Y ddinas agosaf yw Abertawe.
Gwleidyddiaeth
Cynrychiolir Tŷ-Newydd yn Senedd Cymru gan a'r Aelod Seneddol yw.
Funeral for a Friend
Grŵp post-hardcore o Gymru yw Funeral for a Friend. Sefydlwyd y band ym Mhen-y-bont ar Ogwr yn 2001. Mae Funeral for a Friend wedi cyhoeddi cerddoriaeth ar label recordio Distiller, Atlantic Records a Roadrunner Records.
Swanee River
Ffilm ddrama am berson nodedig gan y cyfarwyddwr Sidney Lanfield yw Swanee River a gyhoeddwyd yn 1940. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Philip Dunne a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Robert Russell Bennett. Dosbarthwyd y ffilm gan 20th Century Studios.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Felix Bressart, Al Jolson, Mae Marsh, Andrea Leeds, Nella Walker, Don Ameche, Clara Blandick, Leona Roberts, Edward LeSaint, Al Herman, Charles Trowbridge, Esther Dale, George Meeker, Hall Johnson, Harry Hayden a Russell Hicks. Mae'r ffilm Swanee River yn 84 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1940. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Abe Lincoln in Illinois sef ffilm Americanaidd am fywyd a gwaith Abraham Lincoln, gan John Cromwell. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Bert Glennon oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Louis R. Loeffler sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Sidney Lanfield ar 20 Ebrill 1898 yn Chicago a bu farw ym Marina del Rey ar 20 Ionawr 1971. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1926 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sidney Lanfield nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Thomas Jenkyn
Cymro, glowr, gweinidog gyda'r Annibynnwyr a daearegydd oedd Thomas Jenkyn (1794 – 26 Mai 1858). Ef oedd y cyntaf i ddefnyddio'r rhagddodiad anthropos- i ddisgrifio olion parhaol y ddynoliaeth ar greigiau'r blaned, rhagflaenydd y term modern yr Anthroposin.
Bywgraffiad
Ganwyd Thomas Jenkyn ym Merthyr Tydfil, 1794; roedd ei dad yn hannu o Lanymddyfri a'i fam o blwyf Llandeilo Fawr. Roedd pedwar o frodyr ei fam yn weinidogion gyda'r Bedyddwyr. Dechreuodd bregethu yn 1808 yn Soar, Merthyr, ac adnabyddid ef fel y boy preacher. Fe'i addysgwyd yn y Fenni a bu'n cadw ysgol ei hunan am gyfnod yn y Faenor, ger Merthyr. Oherwydd amgylchiadau cyfyng ei rieni gorfu iddo fynd i weithio i waith glo Penydarren. Âi i ysgol nos lle dysgodd Saesneg yn ysgol Sul y Wesleaid Saesneg ym Mhontmorlais. Aeth yn genhadwr i'r Genhadaeth Gartref i Ludworth a chafodd beth ysgol yno hefyd.
Trwy garedigrwydd cyfeillion aeth i Goleg Homerton, Llundain, ac arhosodd yno am bedair blynedd. Cafodd alwad i eglwys Annibynnol Wem, Swydd Amwythig, ac wedi pum mlynedd yno, symudodd i Groesoswallt. Traddododd yno gyfres o ddarlithiau ar yr Iawn a dynnodd gryn sylw, a chyhoeddwyd hwy sawl tro yn Saesneg ac un yn Gymraeg. Yn 1834 symudodd i Stafford; yno cyhoeddodd lyfr ar yr Ysbryd Glân. Oherwydd afiechyd gorfu iddo adael oddi yno ac aeth i'r Almaen lle bu'n fyfyriwr ym Mhrifysgol Halle, lle'r oedd Tholuck a Gesenius yn athrawon. Gwahoddwyd ef i gadair diwinyddiaeth yng Ngholeg Coward, Prifysgol Llundain. Yn 1850, oherwydd uno'r coleg â cholegau eraill, symudodd i Rochester ac yno y bu hyd ei farwolaeth ar 26 Mai 1858. Ysgrifennodd amryw erthyglau i'r Popular Educator (Cassell) a'r Quarterly Review.
Jenkyn y Daearegwr
Yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg, roedd daearegwyr yn dadlau'n rheolaidd am ddynodi effeithiau gweithgaredd dynol yn y cofnod daearegol er i grefydd (a'i fydolwg diffygiol o fyr) barhau i ddylanwadu yn gryf ar ddaeareg yr oes. Hyd eithaf ein gwybodaeth y cyhoeddiad cyntaf un i ddefnyddio'r rhagddodiad Groeg‘'anthropos-‘' i ddynodi'r epog ddynol oedd yn 1854 gan Athro Diwinyddiaeth o Gymro, a daearegwr, Thomas Jenkyn mewn cyfres o wersi ar ddaeareg yn y cyfnodolyn Popular Educator. Nid oedd hwn yn gyfnodolyn arbenigol lleiafrifol o bell ffordd. Fe'i cyhoeddwyd gyda'r is-bennawd 'gwyddoniadur cyflawn o addysg elfennol, uwch a thechnegol', ac roedd yn cynnwys gwersi i'r cyhoedd ar ystod eang o bynciau, o ffiseg pŵer stêm, i'r iaith Ladin i ddaeareg. A hwnnw'n cael ei adnabod fel ‘sefydliad cenedlaethol' fe ganmolwyd y cylchgrawn ar draws Prydain, gydag amcangyfrif o 100,000 o ddarllenwyr wythnosol
Mewn darlith gynnar mae Jenkyn yn rhoi crynodeb byr o effaith gweithredoedd dynol parhaol ar y Ddaear, yn gyntaf fel heliwr-gasglwr, yna fel ffermwr, ac yn olaf fel sylfaenydd cymdeithas fodern. Ar ôl trafod difodiant rhywogaethau, a'r hyn y mae'n ei alw'n ‘nodweddion cyfnewidiol anifeiliaid' trwy ddomestigeiddio a cholli cynefin, mae'n nodi bod dynion yn gyfrifol am ‘llosgi coedwigoedd mawr, at ddibenion amaethyddol, ar raddfa enfawr yng Ngogledd America, ym Mrasil, yn Java, a'r rhan fwyaf o wledydd trofannol lle mae ardaloedd helaeth wedi'u difrodi'. Mae'n swnio'n rhyfeddol o fodern.
Yna mae Jenkyn yn trafod dylanwad traenio corsydd, newid cyrsiau dŵr, ac adeiladu morgloddiau i ddal y cefnfor yn ôl, gan nodi'r effeithiau dynol mawr ar briddoedd a daeareg. Ar bwysigrwydd y newidiadau hyn mae'n nodi:
"(Cyfieithiad) Nid yw'n debygol y bydd yr hil ddynol, wrth fyw yng nghanol y newidiadau daearegol y mae ei gwareiddiad yn ei gynhyrchu ar y ddaear, yn gallu ffurfio cysyniad digonol o'u pwysigrwydd ffisegol na'u gwerth gwyddonol. Os dychmygwch fod cyfandiroedd ein planed unwaith yn rhagor, fel y maent wedi bod yn aml, o'r blaen, wedi'u boddi dan donnau'r cefnfor, ac y byddai daearegwr rhyw fileniwm yn y dyfodol yn ymchwilio i'r ffenomenáu hynod gymhleth hyn, yna, iddo ef, byddai'r manylion a gofnodir yng ngwaith daearegol yr oes bresennol o werth anfesuradwy. Byddent yn rhoi goleuni newydd iddo yn ei ymholiadau, a gallu newydd yn ei brofion, wrth iddo bwyso a mesur fflora ffosil a ffawna ffosil y creigiau a ddyddodwyd yn yr hyn a elwid wedyn, yr epog dynol"
Yn ei ddarlith olaf, sef trafodaeth ar ei gyfnod presennol, mae Jenkyn yn ysgrifennu, 'Gallai holl greigiau diweddar, a alwyd yn ein gwers olaf Ôl-Bleistosen, fod wedi'u galw'n Anthroposöig, hynny yw, ‘creigiau bywyd dynol.'. Wrth arsylwi ar yr effeithiau dynol ar y Ddaear yng nghanol y bedwaredd ganrif ar bymtheg, mae Jenkyn yn cael ei ddosbarth i ymgymryd ag arbrawf-meddwl eithaf syml. Dychmygwch (meddai) cofnod ffosil y dyfodol o esgyrn dynol, anifeiliaid domestig, difodiant cyflym rhywogaethau, ac effeithiau uniongyrchol newid wyneb y Ddaear, mae'n dod i'r casgliad y bydd rhain yn cofnodi'n glir ddylanwad cryf bodau dynol ar y Ddaear ar y pryd. Mae Jenkyn yn enwi ein presennol fel yr epog Anthroposöig (‘'human-life''), yn seiliedig ar ddylanwad amlwg gweithredoedd dynol ar y ffosilau a geid yn y dyfodol. Mae arbrawf-meddwl Jenkyn yn dangos bod y syniad o ‘epoc dynol' yn gyfredol ac yn amlwg yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg.
Nid rhyw fath o rebal oedd Jenkyn o bell ffordd. Roedd syniadau o'r fath yn gyffredin ar y pryd. Ym Mhrydain, mae Llawlyfr Daeareg poblogaidd y Parchedig Samuel Haughton, a gyhoeddwyd ym 1865, yn defnyddio'r term Anthroposöig am y 'cyfnod yr ydym yn byw ynddo'. Yn yr Unol Daleithiau, mae llyfr dylanwadol yr Athro Daeareg James Dwight Dana o 1863, sydd hefyd yn dwyn y teitl Manual of Geology, yn cyfeirio'n helaeth at Oes y Meddwl ac Oes Dyn am y cyfnod daearegol diweddaraf. A degawd wedyn, yn 1873, cyhoeddodd yr offeiriad Eidalaidd a'r daearegwr Antonio Stoppani, yn ei gyfrol Corso di Geologia dan y pennawd "Cyfnod Cyntaf Oes yr Anthroposoig". Mae'n nodi'r grym sydd gan fodau dynol o gymharu â grymoedd naturiol eraill. Ond y Cymro Thomas Jenkyn oedd y cyntaf i amlygu'r syniad i ni.
American Scary
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Maila Nurmi ac Ernie Anderson.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd John E. Hudgens nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Jinj
Nofel ar gyfer plant gan Emily Huws yw Jinj. Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1994. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Nofel i blant sy'n ddilyniant i Gags ac yn adrodd rhagor o hanes cythryblus Wendy Ann. Darluniau du-a-gwyn.
Botwm Crys yn cadw lle
Verso L'arcobaleno
Y prif actor yn y ffilm hon yw Elettra Raggio. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Prodigal Sons
Ffilm ddogfen am LGBT gan y cyfarwyddwr Kimberly Reed yw Prodigal Sons a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd gan Bob Hawk yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Verso L'arcobaleno
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Intolerance sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith. Carlo Montuori oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Prodigal Sons
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Anna Seghers
Awdures o'r Almaen a Hwngari oedd Anna Seghers (19 Tachwedd 1900 - 1 Mehefin 1983) sy'n cael ei hystyried yn nodigedig am ei gwaith fel awdur a nofelydd.
Prodigal Sons
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
News From The Good Lord
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Scream sef ffilm arswyd gan Wes Craven.
Anna Seghers
Fe'i ganed yn Mainz, Rhineland-Palatinate, yr Almaen ar 19 Tachwedd 1900; bu farw yn Nwyrain Berlin ac fe'i claddwyd ym Mynwent Dorotheenstadt. Wedi gadael yr ysgol mynychodd Brifysgol Heidelberg a Phrifysgol Cologne.
Verso L'arcobaleno
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Eugenio Perego nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
News From The Good Lord
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Didier Le Pêcheur ar 5 Gorffenaf 1959.
Prodigal Sons
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Kimberly Reed ar 1 Ionawr 2000 ym Montana. Derbyniodd ei addysg yn Helena High School.
News From The Good Lord
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Didier Le Pêcheur nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Prodigal Sons
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kimberly Reed nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Anna Seghers
Bu'n briod i Johann Lorenz Schmidt ac roedd Pierre Radvanyi yn blentyn iddi. Ymhlith y gwaith pwysig a nodedig yr ysgrifennodd y mae: The Seventh Cross. Roedd yn gymarol wleidyddol ei natur, ac yn ystod ei hoes bu'n aelod o Blaid Gomiwnyddol yr Almaen a Phlaid Undod Sosialaidd yr Almaen.
Aelodaeth
Bu'n aelod o Academi Celfyddydau'r GDR am rai blynyddoedd.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
I Can't Think Straight
Ffilm am LGBT gan y cyfarwyddwr Shamim Sarif yw I Can't Think Straight a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd gan Hanan Kattan yn Unol Daleithiau America a'r Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Lloegr a Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Shamim Sarif. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sheetal Sheth, Lisa Ray, Amber Rose Revah, Dalip Tahil a Darwin Shaw. Mae'r ffilm I Can't Think Straight yn 80 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Shamim Sarif ar 24 Medi 1969 yn Lloegr. Mae ganddo o leiaf 1 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang. Derbyniodd ei addysg yn Boston University College of Arts and Sciences.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Shamim Sarif nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bordellet
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Ole Ege yw Bordellet a gyhoeddwyd yn 1972. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Bordellet ac fe'i cynhyrchwyd gan Anders Sandberg yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg a hynny gan Ole Ege.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Poul Glargaard, Lisbeth Olsen, Gotha Andersen, Keld Rex Holm, Inger-Lise Gaarde, Ole Ege, Søren Hansen, Ole Varde Lassen, Leni Kjellander, Jette Koplev a Sune Pilgaard. Mae'r ffilm Bordellet (ffilm o 1972) yn 85 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd dros fil o ffilmiau Daneg wedi gweld golau dydd. Morten Arnfred oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Werner Hedmann sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ole Ege ar 23 Mai 1934.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ole Ege nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Back Alley Princess
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Lo Wei yw Back Alley Princess a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd gan Raymond Chow yn Hong Cong; y cwmni cynhyrchu oedd Orange Sky Golden Harvest. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Cantoneg.
Undeva, În Est
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Nicolae Mărgineanu yw Undeva, În Est a gyhoeddwyd yn 1991. Fe'i cynhyrchwyd yn Rwmania. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwmaneg.
Back Alley Princess
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lo Wei ar 12 Rhagfyr 1918 yn Jiangsu a bu farw yn Hong Cong ar 26 Mai 2015. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1949 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Undeva, În Est
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Silence of the Lambs sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,650 o ffilmiau Rwmaneg wedi gweld golau dydd.
Back Alley Princess
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lo Wei nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Undeva, În Est
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Nicolae Mărgineanu ar 25 Medi 1938 yn Cluj-Napoca.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Nicolae Mărgineanu nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Let's Make a Movie
Ffilm drama-gomedi yw Let's Make a Movie a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Den Gamle Præst
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Jon Iversen yw Den Gamle Præst a gyhoeddwyd yn 1939. Fe'i cynhyrchwyd gan Svend Nielsen yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Christen Møller.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Poul Reumert, Gunnar Lemvigh, Helga Frier, Nicolai Neiiendam, Katy Valentin, Knud Rex, Marie Niedermann, Petrine Sonne, Rasmus Christiansen, Jens Asby, Svend Aggerholm, Karen Sandberg, Arne Westermann, Kai Paaske a Mette Bjerre.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1939. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gone with the Wind sef ffilm Americanaidd am drais, dial a rhamant gan Victor Fleming, George Cukor a Sam Wood. Einar Olsen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Winnie Nielsen sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jon Iversen ar 1 Rhagfyr 1889 yn Denmarc a bu farw yn Copenhagen ar 21 Mawrth 2015.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jon Iversen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bryn-minceg
Pentref ar Ynys Môn yw Bryn-minceg ;. Mae'n rhan o sir hanesyddol Sir Fôn ac yn eistedd o fewn cymuned Cwm Cadnant.
Mae Bryn-minceg oddeutu 128 milltir o Gaerdydd, a'r dref agosaf yw Porthaethwy (1 filltir). Y ddinas agosaf yw Bangor.
Gwleidyddiaeth
Cynrychiolir Bryn-minceg yn Senedd Cymru gan
Gertrud von Le Fort
Awdures o'r Almaen oedd Gertrud von Le Fort (11 Hydref 1876 - 1 Tachwedd 1971) sy'n cael ei hystyried yn nodigedig am ei gwaith fel bardd ac awdur nofelau.
Cafodd Gertrud Auguste Lina Elsbeth Mathilde Petrea Freiin von Le Fort ei geni yn Minden, sydd heddiw yn yr Almaen, ar 11 Hydref 1876; bu farw yn Oberstdorf. Wedi gadael yr ysgol mynychodd Brifysgol Heidelberg a Phrifysgol Marburg.
Yn 1952, enillodd Le Fort Wobr Gottfried-Keller, gwobr lenyddol uchel ei pharch yn y Swistir.
Ymysg ei nifer o weithiau eraill, cyhoeddodd Le Fort a Die ewige Frau (1934), a ymddangosodd mewn clawr meddal yn Saesneg yn 2010. Roedd y gwaith hwn yn fyfyrdod ar ferched.
Aelodaeth
Bu'n aelod o Academi Iaith a Barddoniaeth Almaeneg, Academi Celfyddydau Cain Bafaria, Academy of Arts, Berlin am rai blynyddoedd.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Skibet Er Ladet Med
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Peer Guldbrandsen yw Skibet Er Ladet Med a gyhoeddwyd yn 1960. Fe'i cynhyrchwyd gan Peer Guldbrandsen yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg a hynny gan Peer Guldbrandsen.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dirch Passer, Frits Helmuth, Jørgen Buckhøj, Jørgen Reenberg, Poul Thomsen, Aage Winther-Jørgensen, Bjørn Puggaard-Müller, Bjørn Spiro, Else Jarlbak, Gerda Madsen, Marianne Wesén, Elith Foss, Svend Bille, Gunnar Strømvad, Louis Miehe-Renard, Kjeld Petersen, Preben Lerdorff Rye, Knud Rex, Mimi Heinrich, Mogens Brandt, Carl Nielsen, Flemming Dyjak, Jørgen Krogh, Klaus Scharling Nielsen, Povl Wøldike, Svend Johansen, Jens Due, Bent Bentzen, Sven Buemann, Christian Hartkopp, Aase Due, Jon Branner a Kitty Beneke. Mae'r ffilm Skibet Er Ladet Med yn 93 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Saltsburg, Pennsylvania
Bwrdeisdref yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Saltsburg, gan gynnwys:
Skibet Er Ladet Med
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Peer Guldbrandsen ar 22 Hydref 1912 yn Odense. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1939 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Peer Guldbrandsen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Black Venus
Ffilm ar ryw-elwa gan y cyfarwyddwr Claude Mulot yw Black Venus a gyhoeddwyd yn 1983. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen ac Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori ym Mharis. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Gregorio García Segura.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1983. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode VI: Return of the Jedi sef ffilm ffugwyddonol gan y cyfarwyddwr ffilm Richard Marquand, Cymro o Lanishen.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Claude Mulot ar 21 Awst 1942 ym Mharis a bu farw yn Saint-Tropez ar 20 Gorffennaf 2005.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Claude Mulot nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Jennette, Arkansas
Tref yn, yn nhalaith Arkansas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Jennette, gan gynnwys:
Yusra (archaeolegydd)
Mynydd Carmel a darganfod Tabun 1
Arhosodd Yusra gyda Garrod trwy gydol y gwaith archaeolegol ym Mynydd Carmel, rhwng 1929 a 1935, gan weithio ar safleoedd cynhanesyddol pwysig fel Tabun, El Wad, Es Skhul, Shuqba a Kebara. Daeth "yr arbenigwr mwyaf treiddgar" o'r menywod a gyflogwyd gan Garrod, ac fe'i penodwyd yn fforman. Gweithiodd ochr yn ochr â Jacquetta Hawkes, un o fyfyrwyr Garrod a aeth ymlaen i ddod yn archeolegydd ac yn awdur amlwg.
Un o dasgau Yusra oedd sgrinio pridd wedi'i gloddio gyda llaw a llygad cyn iddo gael ei anfon i'w roi drwu ogor. Ym 1932, wrth weithio yn Ogof Tabun, daeth o hyd i ddant a sylweddolwyd ei fod yn rhan o benglog ddynol, tameidiog, o'i rhoi gyda'i gilydd y gallai fod yn un lled-gyflawn. Ar ôl adfer y benglog (o'r enw Tabun 1) sylweddolwyd ei bod yn perthyn i oedolynNeanderthal benywaidd a drigai rhwng 120,000 a 50,000 o flynyddoedd yn ôl. Fe'i disgrifiwyd fel "un o'r ffosiliau dynol pwysicaf a ddarganfuwyd erioed."
Coleg
Rhannodd Yusra â Hawkes ei huchelgais i astudio yng Ngholeg Newnham, Caergrawnt, lle'r oedd Garrod yn gymrawd, ond ni wireddwyd hyn. Ni wyddys beth ddaeth ohoni ar ôl i gloddiadau Mount Carmel ddod i ben. Yn wir, diboblogwyd Izjim a Jaba yn ystod y Rhyfel Arabaidd-Israelaidd 1948, ac er ymdrechu i ddod o hyd iddi, methwyd yn llwyr. Daw'r ychydig sy'n hysbys o'i bywyd o ddyddiaduron Kitson Clark ac atgofion Hawkes, yn ogystal â phapurau o Garrod a gafodd eu hailddarganfod gan yr ymchwilydd Pamela Jane Smith ym 1997.
Gwnaeth darganfyddiad Yusra o Tabun 1 gyfraniad parhaol i wyddoniaeth a hanes. Trafodwyd ei stori fel enghraifft o fenyw na chydnabuwyd ei chyfraniad at archeoleg gynnar ac a anghofiwyd amdani i raddau helaeth ers hynny.
Claude, Texas
Dinas yn, yn nhalaith Texas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Claude, gan gynnwys:
Bride of Glomdal
Ffilm ramantus a drama gan y cyfarwyddwr Carl Theodor Dreyer yw Bride of Glomdal a gyhoeddwyd yn 1926. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Glomdalsbruden ac fe'i cynhyrchwyd yn Norwy. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Carl Theodor Dreyer.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1926. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The General sef ffilm gomedi fud gan Buster Keaton a Clyde Bruckman. Einar Olsen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Carl Theodor Dreyer sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Carl Theodor Dreyer ar 3 Chwefror 1889 yn Copenhagen a bu farw yn yr un ardal ar 3 Chwefror 1989. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1919 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Carl Theodor Dreyer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
J'aimerais Pas Crever Un Dimanche
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Didier Le Pêcheur yw J'aimerais Pas Crever Un Dimanche a gyhoeddwyd yn 1998. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Naples Is a Song
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Eugenio Perego yw Naples Is a Song a gyhoeddwyd yn 1927. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Napoli.
J'aimerais Pas Crever Un Dimanche
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Zazie, Élodie Bouchez, Jean-Marc Barr, Claude Duparfait, Cédric Chevalme, Dominique Frot, Florence Darel, Gérard Loussine, Jacques Seiler, Jean-Jacques Vanier, Jean-Michel Fête, Maciej Patronik, Marc Andréoni, Patrick Catalifo, Quentin Baillot, Samir Guesmi ac Irina Ninova.
Min Fars Valg
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Mikala Krogh yw Min Fars Valg a gyhoeddwyd yn 2002. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Mikala Krogh.
J'aimerais Pas Crever Un Dimanche
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1998. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Saving Private Ryan sef ffilm ryfel gan Steven Spielberg a enillod 5 Oscar. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Min Fars Valg
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Mikala Krogh oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Mikkel Sangstad sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
J'aimerais Pas Crever Un Dimanche
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Didier Le Pêcheur ar 5 Gorffenaf 1959.
Min Fars Valg
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Mikala Krogh ar 11 Gorffenaf 1973.
J'aimerais Pas Crever Un Dimanche
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Didier Le Pêcheur nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Jymbo
Stori ar gyfer plant gan Gwynne Williams yw Jymbo. Dref Wen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2000. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Naples Is a Song
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Angelo Ferrari a Leda Gys. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1927. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Metropolis ffilm ffuglen wyddonol o’r Almaen gan Fritz Lang.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Eugenio Perego ar 28 Awst 1876 ym Milan a bu farw yn Rhufain ar 7 Medi 2001.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Eugenio Perego nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Jymbo
Disgrifiad byr
Nofel fer am gyfeillgarwch annhebygol bachgen swil cyfoethog a merch o gefndir tlawd sy'n cydweithio i achub bwli'r pentref pan gaiff ei garcharu mewn hen dŷ gan ladron; i blant 9-11 oed. 8 llun du-a-gwyn.
Botwm Crys yn cadw lle
Skindred
Grŵp cerddoriaeth metel trwm o Gymru yw Skindred. Sefydlwyd y band yng Nghasnewydd yn 1998. Mae Skindred wedi cyhoeddi cerddoriaeth ar label recordio Bieler Bros. Records a Napalm Records.
Ffebroniaeth
Damcaniaeth eglwysig sydd yn gwrthwynebu goruchafiaeth y Pab yn yr Eglwys Gatholig Rufeinig yw Ffebroniaeth a flodeuai yn yr Almaen yn ystod ail hanner y 18g. Datblygwyd gan Johann Nikolaus von Hontheim (1701–90), Esgob Cynorthwyol Trier, yn ei waith De Statu Ecclesiae et Legitima Potestate Romani Pontificis, a gyhoeddwyd dan y ffugenw Justinus Febronius yn Frankfurt-am-Main ym 1763. Dadleuai dros gyfyngu'n llym ar awdurdod a grymoedd y Pab, gan ei wneud yn ddarostyngedig i gyngor cyffredinol o esgobion, a thros gryfhau'r wladwriaeth o'i chymharu â'r eglwys a chyfnerthu'r cyrff esgobol cenedlaethol. Mae syniadau Ffebroniaeth yn debyg i athrawiaethau eraill o lywodraeth eglwysig—megis Galicaniaeth, Erastiaeth, a Joseffiaeth—sydd yn groes i Wltramontaniaeth.
Condemniwyd De Statu Ecclesiae... gan Rufain, a fe'i rhoddwyd ar y rhestr o lyfrau gwaharddedig (Index Librorum Prohibitorum) gan y Cynulliad dros Athrawiaeth y Ffydd ym 1764. Er i'r ddamcaniaeth ddenu nifer o ymlynwyr, yn bennaf yn y rhannau hynny o'r Ymerodraeth Lân Rufeinig a oedd yn digio wrth rym y Pab, ni chafodd gefnogaeth oddi ar y mwyafrif o esgobion Almaenig, a dirywiodd y mudiad Ffebronaidd erbyn diwedd y ganrif yn sgil effeithiau'r Chwyldro Ffrengig.
Min Fars Valg
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Mikala Krogh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Menywod Palesteina
Mae menywod Palestina wedi bod yn ymwneud â newidiadau hwleidyddol o bob math ym Mhalestina ers amser maith yn ogystal ag yn yr Iorddonen, Syria a Libanus. Fe sefydlon nhw lawer o sefydliadau cenedlaetholgar benywaidd, gan gynnwys Ffederasiwn Pwyllgorau Gweithredu Menywod Palestina yn y Lan Orllewinol ac yn Gaza.
Maie Casey, Baroness Casey
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Awstralia oedd Maie Casey, Baroness Casey (13 Mawrth 1892 – 20 Ionawr 1983).
Menywod Palesteina
Un o brif benderfynyddion o rôl menywod Palesteinaidd yw strwythur y teulu a all fod yn uned cyflawn, yn uned trosiannol, neu'n uned  hamula (sef "teulu estynedig", a'r strwythur mwyaf cyffredino fewn y gymdeithas Balesteinaidd). Rheolir hawliau menywod ym Mhalestina gan y traddodiad patriarchaidd a dysgeidiaeth y Quran ymhlith Palestiniaid Mwslimaidd neu'r Beibl ymhlith Cristnogion Palesteinaidd. Ar y llaw arall, nid oedd disgwyl i ferched Palestina sicrhau incwm i'r teulu, ond roedd disgwyl i fenywod addasu i rolau arferol menywod yng nghymdeithas Palestina. Fodd bynnag, yn draddodiadol mae menywod yn gyfartal â dynion ym mhob agwedd.
Fodd bynnag, bu newid graddol yn agweddau rhieni ynghylch addysg eu merched ers canol y 1970au. O ganol y 1970au, llwyddodd llawer o ferched Palestina o fewn system addysg y prifysgolion, yn ogystal â derbyn addysg ar y lefel uwchradd. Y rhesymau dros newid agwedd rhieni oedd y "galw cynyddol am fenywod mewn gwaith", newidiadau yn statws yr economi yn nhiriogaeth y Lan Orllewinol, "buddiannau economaidd" y rhieni, a'r syniad bod beson geaddedig gyfle gwell i gael gŵr. Yn ogystal, wedi'i harfogi ag addysg pellach, gall merch ddibriod gynnal ei hun a'i rhieni yn ariannol.
Joe Cocker: Mad Dog With Soul
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Joe Cocker a Randy Newman.
Menywod Palesteina
Dangosodd arolwg gan Swyddfa Ystadegau Ganolog Palestina o 2011 fod 35% o ferched priod yn Gaza wedi bod dioddef trais corfforol gan eu gwŷr yn ystod y deuddeg mis blaenorol, a bod 40% o ferched dibriod wedi cael eu cam-drin yn gorfforol gan aelod o'r teulu. Yn 2013, canslodd UNRWA ei farathon blynyddol yn Gaza ar ôl i lywodraethwyr Hamas wahardd menywod, gan gynnwys menywod Palestina o Gaza, i gymryd rhan yn y ras.
Joe Cocker: Mad Dog With Soul
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Olrhain Cysgod
Ffilm gomedi llawn cyffro gan y cyfarwyddwyr Francis Ng a Marco Mak yw Olrhain Cysgod a gyhoeddwyd yn 2009. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd 追影 ac fe'i cynhyrchwyd yng Ngweriniaeth Pobl Tsieina; y cwmni cynhyrchu oedd Huayi Brothers. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Cantoneg.
Joe Cocker: Mad Dog With Soul
Gweler hefyd
Cyhoeddodd John Edginton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Olrhain Cysgod
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jaycee Chan a Pace Wu.
Menywod Palesteina
Hanes
bawd| Cymdeithas Merched Arabaidd, Jerwsalem, ( [[:fr:Association des femmes arabes|fr ), 1929]] Bu newid yn y drefn gymdeithasol ym 1844 pan gymerodd menywod ran, am y tro cyntaf, ochr yn ochr â dynion wrth wrthdystio yn erbyn yr aneddiadau Iddewig cyntaf  ger tref Afulah. Rhwng 1900 a 1910, gan fod rhanbarth Palestina (a oedd yn cynnwys yr hyn sydd bellach yn Wlad yr Iorddonen) o dan lywodraeth Otomanaidd, cychwynnodd menywod Arabaidd greu nifer o gymdeithasau. Ffurfiwyd y sefydliadau hyn yn bennaf yn y dinasoedd mwy, ac yn enwedig mewn dinasoedd â phoblogaeth Cristnogol mawr fel Jaffa, Jerwsalem, Haifa, ac Acre. Ym 1917, roedd menywod Palesteina'n amlwg mewn gwrthdystiadau mawr adeg Datganiad Balfour, ac yn ddiweddarach fe wnaethant ffurfio dirprwyaeth 14 aelod gan fynnu bod Datganiad Balfour yn cael ei ddirymu ac atal mewnfudo Iddewig i Balesteina. Ym 1921, sefydlodd menywod Palestina gymdeithas eu hunain o'r enw Cymdeithas Merched Arabaidd, wedi'i lleoli yn Jerwsalem. Trefnodd y gymdeithas wrthdystiadau yn erbyn aneddiadau Iddewig Palestina. Oherwydd y diffyg cyllid  a'r pwysau cymdeithasol a gwleidyddol a roddwyd ar fenywod Cymdeithas Menywod Arabaidd,  peidiodd y grŵp â bodoli ar ôl dwy flynedd. Ffurfiodd rhai menywod bwyllgor i achub y Gymdeithas drwy gasglu rhoddion ariannol.
Yn nherfysgoedd Palestina 1929, cymerodd menywod ran mewn mifer o brotestiadau a arweiniodd at ladd menywod gan Daeson lluoedd Mandad Prydain. Trefnwyd cynhadledd ferched, a danfonwyd llythyr protest at y Brenin Siôr V ac at Gynghrair y Cenhedloedd.
Olrhain Cysgod
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Francis Ng nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Menywod Palesteina
Hanes
Drwy sefydlu Mudiad Rhyddid Palesteina (PLO) ym 1964, crewyd grwp o'r enw 'Cymdeithas Menywod Palestina', a ganiataodd i fenywod gymryd rhan yn sesiwn gyntaf Cyngor Cenedlaethol Palestina a gynhaliwyd yn Jerwsalem.
Gwrthdaro Israel-Palestina
bawd|Y parafeddyg 21 oed [[Rouzan al-Najjar a saethwyd yn farw gan fyddin Israel ar 1 Mehefin 2018]]
Another Man, Another Chance
Ffilm ddrama am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Claude Lelouch yw Another Man, Another Chance a gyhoeddwyd yn 1977. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a Ffrainc. Lleolwyd y stori yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Claude Lelouch a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Francis Lai.
Menywod Palesteina
Gwrthdaro Israel-Palestina
Mae'r gwrthdaro rhwng Israel a Phalestina wedi effeithio'n ddifrifol ar fenywod Palestina. Cafodd cannoedd o filoedd o ferched eu gwahardd a'u dadleoli o'u mamwlad ar ôl Rhyfel Arabaidd-Israel 1948, a mwy yn ystod Rhyfel 1967 fel y bardd May Sayegh. Mae'r mwyafrif ohonyn nhw a'u disgynyddion yn dal i fod yn ffoaduriaid. Mae llawer o fesurau a gymerwyd gan Llu Amddiffyn Israel (IDF) wedi effeithio ar ddiogelwch corfforol, seicolegol, iechyd, addysg a diogelwch menywod Palestina. Nododd datganiad i’r wasg a gyhoeddwyd gan Asiantaeth Newyddion Ma’an yn 2007 fod llawer o fenywod yn dioddef trais seicolegol a rhywiol yn checkpoint yr Israeliaid yn Beit Safafa. Nododd yr achosion hyn chwiliadau stribed gorfodol o dan esgus mesurau diogelwch.
La Liste De Mes Envies
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Didier Le Pêcheur yw La Liste De Mes Envies a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Lleolwyd y stori yn Nice a chafodd ei ffilmio yn Nice. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Grégoire Delacourt. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Menywod Palesteina
Hawliau menywod ym Mhalestina
bawd|chwith|[[Khouloud Daibes. Pensaer Palesteinaidd a Llysgennad Awdurdod Cenedlaethol Palesteina yn yr Almaen; 2014]]