cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mai Jones
Gyrfa
Gan ganu llais, piano ac acordion a thrwy ddynwared artistiaid eraill, dechreuodd dod i sylw'r cyhoedd ar y sin adloniant ysgafn yn Llundain y 1920au. Bu'n aelod o sawl grŵp amlwg gan gynnwys The Five Magnets , The Carroll Sisters  (gyda Elsie Eaves fel ei chwaer), The Three Janes a band dawns y BBC dan arweiniad Jack Payne, gyda band Payne gwnaeth ei darllediad radio gyntaf ym 1928.
Yn ystod yr ail ryfel byd bu Jones yn gweithio fel cyfarwyddwr radio i'r BBC, ymysg y rhaglenni poblogaidd a chynhyrchwyd ganddi oedd Welsh Rarebit, Saturday Starlight, Merry-go-round a Silver Chords; fel rhan o raglen Welsh Rarebit cyfansoddwyd We'll Keep a Welcome, a ganwyd am y tro cyntaf gan Gantorion Lyrian ar 29 Chwefror 1940.
Ymysg ei chyfansoddiadau nodedig eraill bu: Blackbirds (1924), Wondering If You Remember (1927), Nos Da/Good night (1946) a Rhondda Rhapsody (1951); hi fu'n gyfrifol am y gerddoriaeth a chynhyrchu'r pantomeim Cymraeg cyntaf i'w darlledu sef Twm Sïon Cati
Ymddeolodd o'r BBC ym 1960.
Priodas a Marwolaeth
Ym 1947 priododd David Davies, cydweithiwr yn y BBC; ni fu iddynt blant.
Bu farw yn ei chartref, yng Nghasnewydd yn 61 mlwydd oed a rhoddwyd ei weddillion i orwedd ym mynwent Eglwys Sant Gwynllyw yn y dref.
Yn 2010 rhoddwyd plac glas ar furiau ei chartref olaf yn St Mark's Crescent, Casnewydd
Mary Myfanwy Wood
Roedd Mary Myfanwy Wood (16 Medi 1882 - 22 Ionawr, 1967) yn gennad Cristionogol yn Tsieina rhwng 1908 a 1951.
Aderyn hirewin y Penrhyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Aderyn hirewin y Penrhyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar hirewin y Penrhyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Macronyx capensis; yr enw Saesneg arno yw Cape longclaw. Mae'n perthyn i deulu'r Siglennod (Lladin: Motacillidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. capensis, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Teulu
Mae'r aderyn hirewin y Penrhyn yn perthyn i deulu'r Siglennod (Lladin: Motacillidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Mary Myfanwy Wood
Bywyd Personol
Ganwyd Wood yn Llundain yn ferch i Richard Maldwyn Wood, gwerthwr paent, a Hannah ei wraig. Roedd y tad yn un o Fachynlleth a'r fam o Abertawe, y ddau yn Gymry Cymraeg ac yn aelodau o Gapel Annibynnol Cymraeg y Boro yn Southwark, Llundain; ymunodd Mary, ei ddau frawd a'i chware a'r un capel yn ddiweddarach
Cafodd ei haddysgu mewn ysgol yn Dulwich lle bu'n ddisgybl-athrawes cyn mynd ymlaen i Goleg St Mary, Cheltenham i gwblhau ei hyfforddiant fel athrawes. Ymunodd â Mudiad Cristionogol y Myfyrwyr a daeth o dan ddylanwad y pregethwr efengylaidd y Parch Dr William Boothby Selbie a phenderfynnodd ymuno â Chymdeithas Cenhadol Llundain (LMS)
Ar ôl darfod ei hyfforddiant aeth i ddysgu mewn ysgol gynradd yn Herne Hill, Llundain; wrth ddysgu bu'n dilyn cyrsiau allanol o Goleg Kings, Llundain byddai'n ei chymhwyso ar gyfer gwaith y genhadaeth dramor.
Cenhadaeth
Ym 1908 moriodd Wood i Tsieina lle fu'n gweithio fel athrawes mewn ysgol breswyl yn nhalaith Xiochang yng ngogledd Tsieina. Ym 1915 dychwelodd i wledydd Prydain a bu'n dilyn cwrs am flwyddyn yng Ngholeg Selbie Rhydychen. Ym 1916 cafodd ei phenodi'n brifathrawes ysgol ganolradd i ferched yn Beijing. Roedd ei chyfraniad i addysg merched yn sylweddol a chafodd ei phenodi i Gyngor Ymgynghorol y wladwriaeth ar addysg i fenywod.
Roedd Wood yn aelod blaenllaw o fudiad Tsieina i Grist gan gael ei phenodi'n islywydd ym 1920, ond ymddiswyddodd ar ôl cyfnod byr er mwyn caniatáu i frodor o Tsieina i gyflawni'r swydd. Ym 1922 trefnodd Gynhadledd Gristionogol Tsieina.
Ym 1926 cafodd Wood ei phenodi'n darlithydd ym Mhrifysgol Yenching gan gael ei dyrchafu'n bennaeth yr adran astudiaethau crefyddol.
Ar ddechrau'r Ail Ryfel Byd dychwelodd i Lundain i ofalu am ei rhieni oedrannus rhwng 1940 a 1943. Oherwydd ei gwybodaeth am Tsieina a'i iaith bu'n gweithio i awdurdodau Prydain, yn monitro newyddion o'r wlad ac yn darlithio i swyddogion milwrol am y wlad.
Ar ddiwedd y rhyfel aeth i'r India am ychydig fisoedd i weithio gyda Chymdeithas Gristionogol y Gwŷr Ifanc (YMCA) yn cynorthwyo merched milwrol, cyn mynd yn ôl i ogledd Tsieina i drefnu synod (cyfarfod cyffredinol) Eglwys Crist yn Tsieina.
Ymddeolodd o'r LMS ym 1948 ond parhaodd i ddarlithio yn Yenching, cyn mynd ymlaen i ddarlithio yn Ysgol Diwinyddiaeth Prifysgol Cheloo, yn Jinan.
Erbyn 1951 roedd Llywodraeth Comiwnyddol Tsieina yn troi'n fwyfwy amheus o dramorwyr a bu'n rhaid i Wood ymadael.
Marwolaeth
Ymddeolodd Wood o'r weinidogaeth ym 1962 yn 80 mlwydd oed a symud i gartref henoed ar gyfer cyn-genhadon. Bu farw yn Ysbyty Southend ym 1967 ac amlosgwyd ei chorff yn Brighton cyn cynnal gwasanaeth coffa iddi yn Eglwys y Boro.
Bill Farmer
Actor a digrifwr Americanaidd yw William "Bill" Farmer (ganwyd 14 Tachwedd 1952).
Stob a' Choin
Mae Stob a'Choin neu Stob a' Choin yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Lomond i Strathyre yn Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Corbett a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Caerfyrddin
Tref sirol Sir Gaerfyrddin, Cymru, yw Caerfyrddin (Saesneg: Carmarthen). Saif ar lan Afon Tywi rhyw 8 milltir (13 km) i'r gogledd o aber yr afon; mae hefyd yn gymuned. Yng Nghyfrifiad 2011 roedd ganddi boblogaeth o 14,185 ac mae ei harwynebedd yn 2,110hr. Yn ôl cyngor y dref, Caerfyrddin yw'r dref hynaf yng Nghymru; gwyddom i waliau'r dref gael eu codi oddeutu OC. Mae ganddi nifer o safleoedd treftadaeth sydd wedi goroesi dros y blynyddoedd; mae rhain yn cynnwys yr amffitheatr Rufeinig a rheilffordd y Gwili. Mae gan yr ardal gyfran uchel o siaradwyr Cymraeg ac mae'r ardal yn gartref i bencadlys Heddlu Dyfed-Powys, pencadlys y Coleg Cymraeg Cenedlaethol, Cyngor Sir Gaerfyrddin, Gwasanaeth Tân ac Achub Canolbarth a Gorllewin Cymru, campws Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant, ac Ysbyty Cyffredinol Gorllewin Cymru. Yn 2014 penderfynwyd adleoli swyddfeydd S4C i Gaerfyrddin.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Geirdarddiad
Mae'r cofnod cyntaf o'r enw'n ymddangos rhwng 1126 a 1153 fel "Chaermerthin", yna yn 1158 fel "Cairmerdin".
Adeiladwyd Caerfyrddin ar safle caer Rufeinig Moridunum, (a sillafwyd yng ngwaith Ptolemi, ac ers hynny, yn 'Maridunum'); Moridūnon oedd yr hen air Brythoneg, fodd bynnag sy'n gyfuniad o "môr" a "din" neu ddinas. Mae'r môr heddiw tua 20 km i gyfeiriad y de; mae'n bosibl mai o'r gair Brythoneg hwn 'môr-ddin' y daw'r gair 'Myrddin'; ni sonir am 'Myrddin' tan i Sieffre o Fynwy (1090-1155) bersonoli'r enw.
Hanes Cynnar
bawd|Hen ffotograff o'r bont c. 1890-1900 Credir bod y gaer Rufeinig yn dyddio o tua 75-77 O.C. Darganfuwyd swp o arian Rhufeinig yn ymyl safle'r gaer yn 2006. Ger y gaer hefyd mae un o'r unig saith amffitheatr sydd wedi goroesi yng ngwledydd Prydain. Bu cloddio archaeolegol yno yn 1968 ac mae'r gaer yn 46 wrth 27 medr o faint gyda'r eisteddle yn 92m wrth 67m. Credir bod patrwm strydoedd y dref wedi'i seilio ar yr hen gaer Rufeinig hon.
Adeiladodd y Norman William Fitz Baldwin gastell yma rywbryd o gwmpas 1094. Dinistrwyd y castell gan Lywelyn Fawr yn 1215 ond ail-adeiladwyd y castell yn 1223, a chodwyd mur o gwmpas y dref. Yn 1405 cipiwyd y dref a'r castell gan Owain Glyn Dŵr. Ymwelodd Gerallt Gymro â Chaerfyrddin yn ystod ei daith trwy Gymru yn 1188. Erbyn y 12g roedd yn gyfuniad o'r hen a'r newydd: yr hen dref Gymreig ei natur o amgylch y priordy Awgwstinaidd ac Eglwys Sant Pedr, a'r dref Seisnig newydd o amgylch y castell. Cyfunwyd y ddwy ran yn 1546, pan grewyd un fwrdeistref, a ddaeth yn sir ymhen blynyddoedd - yn 1604. Cynhaliwyd eisteddfod yn y castell yn 1451. Dim ond y porthdy deudwr a godwyd ar ddechrau'r 14g sydd ar ôl bellach gan fod y rhan fwyaf o'r castell y tu ôl i swyddfeydd Cyngor Sir Caerfyrddin.
Tua 1250 ysgrifennwyd Llyfr Du Caerfyrddin, un o'r llawysgrifau Cymraeg hynaf, fwy na thebyg ym Mhriordy Ieuan Efengylwr a Theulyddog, sefydliad crefyddol Awstinaidd a godwyd yn 1148. Yn 1234 cafodd y tywysog ifanc Rhys Gryg o Ddeheubarth ei glwyfo'n angheuol mewn brwydr ger y dref a bu farw ymhen ychydig yn Llandeilo. Roedd Caerfyrddin erbyn hyn yn nwrn coron Lloegr ac yn ganolfan weinyddol bwysig, ac oddi yma y rheolwyd ac y gorfodwyd ffordd newydd o fyw ar Gymry'r de-orllewin. Oherwydd hyn, tyfodd y dref yn y cyfnod hwn. Yn 1282 sefydlwyd priordy arall gan y 'Brodyr Cardod' (y Ffransisgiaid) ac yno y claddwyd tad Harri VII sef Edmwnd Tudur, Rhys ap Thomas a Thudur Aled y bardd (m. 1526). Symudwyd nifer o'r beddau i Eglwys Gadeiriol Tyddewi wedi diddymu'r priordy hwn yn 1538.
Yn ystod cyfnod y Pla Du diwedd y 1340au, daeth y pla i Gaerfyrddin o ganlyniad i'r holl fasnachu llewyrchus oedd ar yr afon. Mae haneswyr lleol yn lleoli safle claddu'r meirw adeg y pla yn y fynwent sydd ger Maes-yr-Ysgol a Llys Model tu ôl i Stryd Catherine.
Chwedl Arthur
Cysylltiwyd y dref â'r dewin chwedlonol Myrddin. Un o'i broffwydoliaethau oedd y byddai'r dref yn sefyll tra bod y goeden dderwen hynafol oedd yng nghanol y dref yn sefyll, ond y byddai'r dref yn boddi pe byddai'n syrthio. Mae'r hen dderwen bellach yn Amgueddfa Sir Gaerfyrddin yn Abergwili. Ceir cyfeiriadau at Myrddin yn Llyfr Du Caerfyrddin yn cynnwys Ymddiddan Myrddin a Thaliesin, ac o bosibl at Arthur ei hun (Pa ŵr yw'r Porthor).
Cyfnod Modern Cynnar
bawd|dde|[[John Speed's 1610 map of Carmarthen.]] bawd|Caerfyrddin, 1823 Yn dilyn y Ddeddfau Uno Cymru, daeth Caerfyrddin yn bencadlys cyfreithiol Llys y Sesiwn Fawr yn ne-orllewin Cymru.
Pan agorwyd Ysgol ramadeg y Frenhines Elizabeth yn 1576 roedd dwy fil o drigolion yn byw yn y dref. Argraffwyd yr ail bapur newydd wythnosol Cymru yng Nghaerfyrddin, The Carmarthen Journal a daeth y dref yn ganolfan bwysig i argraffu, gydag argraffwyr fel John Ross a theulu'r Spurrells yn cartrefu yno.
Heddiw
bawd|Prif borth [[Castell Caerfyrddin.]] Adlewyrchir pwysigrwydd Caerfyrddin ym myd amaeth Cymru gan y ffaith y cafodd Undeb Amaethwyr Cymru ei sefydlu yn y dref yn 1955.
Mae Campws Caerfyrddin; Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant yn y dref.
Bu yma weithfeydd tunplat a haearn ar ddechrau'r 19fed ganrif yn ogystal â ffatri gwneud rhaffau. Bu Helyntion Beca yn yr ardal, a rhoed nifer o'i 'merched' o flaen eu gwell yn llys y dref. Yn 1843 ymosododd nifer o wrthdystwyr ar y tlodty lleol. Yn y 19eg ganrif roedd yn y dref dros gant a hanner o dafarnau. Caniatawyd agor y tafarnau hyn ar bob diwrnod marchnad ac roedd yr oriau agor, o'r herwydd, yn gyfandirol iawn!
Yn 1999 gosodwyd ffordd osgoi ddwyreiniol gan leihau'r tagfeydd.
Agorwyd Canolfan S4C Yr Egin, pencadlys newydd S4C yno ym mis Hydref 2018. Mae gyferbyn â phrif gampws Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant ar Ffordd y Coleg.
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Yr Eisteddfod Genedlaethol
Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol yng Nghaerfyrddin ym 1911 a 1974. Am wybodaeth bellach gweler:
East Chicago, Indiana
Dinas yn, yn nhalaith Indiana, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn East Chicago, gan gynnwys:
Fred Tatasciore
Actor a digrifwr Americanaidd yw Frederick "Fred" Tatasciore (ganwyd 15 Mehefin 1967).
Pica
Teulu o famaliaid bychain yn urdd y ceinachffurfiaid (Lagomorpha) yw'r picaod (Ochotonidae). Un genws, Ochotona, sydd yn y teulu, ac mae'n cynnwys 30 o rywogaethau. Daw'r gair "pica" o'r Dwngwseg.
Nettleton, Swydd Lincoln
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Nettleton. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gorllewin Lindsey.
Stamford, Swydd Lincoln
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 19,701.
Pumlumon
Pumlumon yw'r mynydd uchaf yng nghanolbarth Cymru, yn yr Elenydd. Ceir pum prif gopa ar y mynydd: yr uchaf yw Pen Pumlumon Fawr (752 m). Mae ochrau gogleddol y mynydd-dir yn greigiog a'r ochrau deheuol yn llwm a mawnog.
Ystyr llumon yw "simnai" neu "corn y mwg". Felly "Y Pum Simnai" yw ystyr lythrennol yr enw Pumlumon (llurguniad Seisnigaidd yw'r ffurf Plynlimon). Y pum llumon yw:
Mae'r mynydd yn gorwedd yng ngogledd-ddwyrain Ceredigion gan ffurfio pwynt(au) uchaf yr ucheldir mawnog agored sy'n gorwedd rhwng Aberystwyth i'r gorllewin, Machynlleth i'r gogledd, Llanidloes i'r dwyrain a Ponterwyd i'r de. Ar lethrau dwyreiniol Pumlumon, o fewn tair milltir i'w gilydd, ceir tarddleoedd afonydd Hafren (yr afon hwyaf ym Mhrydain) a Gwy. Yng nghesail y mynydd, islaw ymyl ysgathrog gogledd Pumlumon, mae Llyn Llygad Rheidol, tarddle afon Rheidol. I'r gorllewin o'r mynydd ceir cronfa ddŵr Nant-y-moch.
Ymladdwyd Brwydr Hyddgen ger Pumlumon yn haf 1401, pan drechodd lluoedd Owain Glyndŵr lu o Saeson a Ffleminiaid. Bu ardal Pumlumon yn gadarnle i wŷr Glyn Dŵr ar gyfer ymosodiadau ar ardaloedd yn y Gororau.
Cerdded
Y llwybr hawsaf i gopa Pen Pumlumon Fawr yw'r hwnnw sy'n cychwyn o Eisteddfa Gurig, tua 427 m (1,400 troedfedd) i fyny ger y bwlch a ddringir gan yr A44 rhwng Aberystwyth a Llangurig. Ceir llwybr arall sy'n cychwyn o Nant-y-moch. Mae ardal Pumlumon yn adnabyddus am ei thirwedd mawnog a nodweddir gan nifer o gorsydd, ffrydiau a llynnoedd bychain. Mewn niwl mae'n gallu bod yn dir twyllodrus i gerddwyr ac mae map a chwmpawd yn hanfodol.
Pumlumon mewn llenyddiaeth
Hedegodd y "celwyddfarwn" Münchhausen o Bumlumon i'r Unol Daleithiau yn y llyfr enwog, Anturiaethau Barwn Münchhausen gan Rudolph Erich Raspe, pennod 31.
Copaon
bawd|Golygfa o [[Banc y Garn|Fanc y Garn]] bawd|chwith|upright=1.9|Lleoliad y copaon o Aberystwyth i'r Trallwng
Kari Wahlgren
Actores a digrifwr Americanaidd yw Kari K. Wahlgren (ganwyd 13 Gorffennaf 1977).
Cruach Ardrain - Stob Coire Bhuidhe
Mae Cruach Ardrain - Stob Coire Bhuidhe yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Lomond i Strathyre yn Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Torpedobaad
Ffilm fud (heb sain) yw Torpedobaad a gyhoeddwyd yn 1912. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Torpedobaad ac fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1912. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Saved from the Titanic sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan Étienne Arnaud.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
689
6g - 7g - 8g
630au 640au 650au 660au 670au - 680au - 690au 700au 710au 720au 730au
684 685 686 687 688 - 689 - 690 691 692 693 694
Marwolaethau
680'erne
Tabernacl Treforys
Un o gapeli mwyaf Cymru, a elwir yn "gadeirlan Anghydffurfiaeth Cymraeg" yw Tabernacl Treforys. Weithiau gelwir y capel yn Gapel Libanus. Mae'n adeilad cofrestredig Gradd I ac fe'i leolir ar Stryd Woodfield, yn Nhreforys, Abertawe, Cymru.
Cynlluniwyd yr adeilad gan y pensaer John Humphrey a chafodd ei adeiladu ar gost o £15,000 ym 1872. Mae yno le i 3,000 o bobl i eistedd.
Defnyddir y capel ar gyfer ymarferion a pherfformiadau gan ddau gôr lleol: Côr Tabernacl Treforys a Chôr Menywod Treforys.
Xoxo
Ffilm ddrama am gerddoriaeth yw Xoxo a gyhoeddwyd yn 2016. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd XOXO ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sarah Hyland, Hayley Kiyoko, Ione Skye, Ryan Hansen, Graham Phillips, Ian Anthony Dale, Sean O'Pry, Chris D'Elia, Colin Woodell, LaMonica Garrett, Medalion Rahimi, Kelly Marie Tran a Henry Zaga. Mae'r ffilm Xoxo (ffilm o 2016) yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dryw maes gwinau
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Dryw maes gwinau (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: drywod maes gwinau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Calamanthus campestris; yr enw Saesneg arno yw Rufous field wren. Mae'n perthyn i deulu'r Dreinbig (Lladin: Acanthizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. campestris, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r dryw maes gwinau yn perthyn i deulu'r Dreinbig (Lladin: Acanthizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Christina Charlotta Cederström
Perchennog salon ac arlunydd benywaidd a anwyd yn Sweden oedd Christina Charlotta Cederström (2 Mawrth 1760 – 22 Chwefror 1832). Ymysg eraill, bu'n aelod o: Academi Frenhinol y Celfyddydau Cain, Sweden.
Enw'i thad oedd Carl Gustaf Mörner.Roedd Carl Stellan Mörner yn frawd iddi.Bu'n briod i Bror Cederström.
The Song You Gave Me
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Paul L. Stein yw The Song You Gave Me a gyhoeddwyd yn 1933. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Fienna. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Walter Reisch a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Kurt Schröder. Dosbarthwyd y ffilm gan Associated British Picture Corporation.
Kärlek Och Monopol
Y prif actor yn y ffilm hon yw Eric Abrahamsson.
The Song You Gave Me
Y prif actor yn y ffilm hon yw Bebe Daniels. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Kärlek Och Monopol
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Erik Bergstrand oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
The Song You Gave Me
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1933. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd King Kong ffilm antur enwog gan y cyfarwyddwyr Merian C. Cooper ac Ernest B. Schoedsack. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Claude Friese-Greene oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Kärlek Och Monopol
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Natorp ar 22 Ebrill 1890 yn Stockholm a bu farw yn yr un ardal ar 25 Medi 2018. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 47 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
The Song You Gave Me
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paul L Stein ar 4 Chwefror 1892 yn Fienna a bu farw yn Llundain ar 29 Medi 1972. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1918 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Abertawe
Gallai Eisteddfod Genedlaethol Cymru Abertawe gyfeirio at un o sawl eisteddfod a gynhaliwyd yn ninas Abertawe:
Kärlek Och Monopol
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Natorp nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Song You Gave Me
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Paul L. Stein nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Maglys brith
Eraill yn yr un teulu yw: ffa soya (Glycine max), y ffa cyffredin (Phaseolus), pys gyffredin (Pisum sativum), chickpea (Cicer arietinum), cnau mwnci (Arachis hypogaea), pys per (Lathyrus odoratus) a licrs (Glycyrrhiza glabra).
The Fighting O'flynn
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Arthur Pierson yw The Fighting O'flynn a gyhoeddwyd yn 1949. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Iwerddon. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Justin Huntly McCarthy a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Frank Skinner.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ludwig Donath, Patricia Medina, Douglas Fairbanks Jr., J. M. Kerrigan, Richard Greene, Henry Brandon, Arthur Shields, Ben Wright, Colin Kenny, Al Ferguson, Helena Carter, Tom Moore, Frank Hagney a David Newell. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1949. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd White Heat sy’n ffilm drosedd ac antur gan cyfarwyddwr ffilm oedd yr actores Raoul Walsh. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Arthur Edeson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Pierson ar 16 Mehefin 1901 yn Christiania a bu farw yn Santa Monica ar 30 Medi 1990. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 47 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Pierson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Frenzied Flames
Ffilm llawn cyffro heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Stuart Paton yw Frenzied Flames a gyhoeddwyd yn 1926. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1926. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The General sef ffilm gomedi fud gan Buster Keaton a Clyde Bruckman. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stuart Paton ar 23 Gorffenaf 1883 yn Glasgow a bu farw yn Woodland Hills ar 21 Medi 1935. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Stuart Paton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ordynat Michorowski
Ffilm ddrama llawn melodrama gan y cyfarwyddwr Henryk Szaro yw Ordynat Michorowski a gyhoeddwyd yn 1937. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Pwyll. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Pwyleg a hynny gan Edward Puchalski a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Henryk Wars.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Zygmunt Chmielewski, Ludwik Fritsche, Władysław Grabowski, Mieczysława Ćwiklińska, Franciszek Brodniewicz, Elżbieta Barszczewska, Kazimierz Junosza-Stępowski, Zofia Lindorfówna, Tamara Wiszniewska, Michał Halicz, Aleksander Bogusiński a Wojciech Wojtecki. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1937. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Life of Emile Zola sef ffilm Americanaidd hanesyddol gan y cyfarwyddwr William Dieterle. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,350 o ffilmiau Pwyleg wedi gweld golau dydd. Seweryn Steinwurzel oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henryk Szaro ar 21 Hydref 1900 yn Warsaw a bu farw yn yr un ardal ar 23 Mai 1938.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henryk Szaro nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Etholiadau yng Nghymru
Mae gan Gymru etholiadau i dair haen lywodraethol: 22 o awdurdodau unedol lleol, Senedd Cymru a Senedd y Deyrnas Unedig.
Llywodraeth leol
Cynhalir etholiadau i 22 awdurdod unedol lleol Cymru pob pedair mlynedd. Defnyddir y system etholiadol gyntaf i'r felin.
Senedd y Deyrnas Unedig
Mae pleidleiswyr yng Nghymru yn ethol 40 o Aelodau Seneddol i Dŷ'r Cyffredin pob pedair mlynedd mewn etholiad cyffredinol Prydeinig. Am ASau Cymru, gweler Rhestr aelodau seneddol Cymru.
Senedd Ewrop
Roedd Cymru yn ethol cynrychiolwyr i Senedd Ewrop ond ers i'r Deyrnas Unedig gadael yr Undeb Ewropeaidd yn Ionawr 2020 nid yw ganddi aelodau pellach. Roeddent arfer ethol 4 cynrychiolwyr gan ddefnyddio dull D'Hondt yn yr etholaeth Cymru.
William Heberden
Meddyg nodedig o'r Deyrnas Unedig oedd William Heberden (1 Awst 1710 - 17 Mai 1801). Meddyg Saesnig ydoedd. Daeth yn aelod anrhydeddus o Goleg Brenhinol y Meddygon yn Llundain, a chafodd ei ethol yn aelod anrhydeddus o'r Gymdeithas Frenhinol ym 1749. Cafodd ei eni yn Llundain, Y Deyrnas Unedig ac addysgwyd ef yng Ngholeg Sant Ioan a Chaergrawnt. Bu farw yn Llundain.
Sextette
Ffilm ar gerddoriaeth a chomedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Ken Hughes yw Sextette a gyhoeddwyd yn 1978. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Sextette ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Herbert Baker a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Artie Butler. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
William Heberden
Gwobrau
Enillodd William Heberden y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Sextette
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ringo Starr, Timothy Dalton, Tony Curtis, Mae West, Keith Moon, Alice Cooper, Dom DeLuise, Walter Pidgeon, George Hamilton, George Raft, Regis Philbin, James Bacon, Reg Lewis, Ian Abercrombie, Ryeland Allison, William Beckley a June Fairchild. Mae'r ffilm Sextette (ffilm o 1978) yn 91 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Story of a Junkie
Ffilm annibynol gan y cyfarwyddwr Lech Kowalski yw Story of a Junkie a gyhoeddwyd yn 1987. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Sextette
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1978. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Deer Hunter sef ffilm ryfel sy'n adrodd stori tri chyfaill Americanaidd a'u gwasanaeth milwrol gorfodol yn Rhyfel Fietnam. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. James Crabe oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Story of a Junkie
Y prif actor yn y ffilm hon yw John Spacely. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Noël Guéneau de Mussy
Gwobrau
Enillodd Noël Guéneau de Mussy y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Sextette
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ken Hughes ar 19 Ionawr 1922 yn Lerpwl a bu farw yn Los Angeles ar 2 Gorffennaf 2016. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 34 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Story of a Junkie
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1987. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Last Emperor sef ffilm gan Bernardo Bertolucci. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
688
6g - 7g - 8g 630au 640au 650au 660au 670au - 680au - 690au 700au 710au 720au 730au 683 684 685 686 687 - 688 - 689 690 691 692 693
Sextette
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ken Hughes nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
688
Marwolaethau
680'erne
Story of a Junkie
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lech Kowalski ar 1 Ionawr 1951 yn Llundain.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lech Kowalski nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Colly Township, Gogledd Carolina
Treflan yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Colly Township, gan gynnwys:
Hetaerina vulnerata
Mursen yn nheulu'r Calopterygidae yw'r Hetaerina vulnerata. Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Stanhope, Swydd Durham
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,581.
Capitaine Pantoufle
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Guy Lefranc yw Capitaine Pantoufle a gyhoeddwyd yn 1953. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Marc Lanjean.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1953. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Roman Holiday sy’n ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Awol – Avhopparen
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Herb Freed yw Awol – Avhopparen a gyhoeddwyd yn 1972. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Lleolwyd y stori yn Stockholm. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Rupert Holmes.
Capitaine Pantoufle
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Guy Lefranc ar 21 Hydref 1919 ym Mharis a bu farw yn Saint-Germain-en-Laye ar 15 Ebrill 2012. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1946 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Awol – Avhopparen
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Llyn Bodafon
Llyn bychan ar Ynys Môn yw Llyn Bodafon. Fe'i lleolir gerllaw Mynydd Bodafon yng ngogledd-ddwyrain yr ynys, tua hanner ffordd rhwng Llannerch-y-medd i'r gorllewin a Moelfre i'r dwyrain.
Veva Tončić
Arlunydd benywaidd o Awstria oedd Veva Tončić (11 Mawrth 1912 - 1 Mai 1992).
Capitaine Pantoufle
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Guy Lefranc nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Awol – Avhopparen
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Herb Freed nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Veva Tončić
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Awstria.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Llyn Bodafon
Geirdarddiad
Mae union ystyr yr enw Bodafon a geir yn enw'r llyn a'r mynydd hyn yn ansicr. Mae bod ("trigfan") yn elfen gyffredin mewn enwau lleoedd, ond does dim afon yn y cylch i esbonio'r enw. Fodd bynnag, cofnodwyd Llyn Archaddon fel hen enw ar Lyn Bodafon. Gall Bodafon fod yn amrywiad ar Bodaddon (gyda -dd yn newid i -f, fel sy'n digwydd weithiau). Felly: bod (trigfan) + aeddon ('arglwydd') neu A(e)ddon (enw personol), efallai.
Archaeoleg
Ceir olion Cytiau'r Gwyddelod, sy'n perthyn i Oes yr Haearn yn ôl pob tebyg, ger y llyn ac ar lethrau Mynydd Bodafon.
Tanagr cefnwinau
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tanagr cefnwinau (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod cefnwinau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Tangara preciosa; yr enw Saesneg arno yw Chestnut-backed tanager. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Teulu
Mae'r tanagr cefnwinau yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Kevin Michael Richardson
Actor a digrifwr Americanaidd yw Kevin Michael Richardson III (ganwyd 25 Hydref 1964).
U.S. Seals Ii: The Ultimate Force
Mae'r ffilm U.S. Seals Ii: The Ultimate Force yn 95 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2001. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Beautiful Mind sef ffilm fywgraffyddol gan Ron Howard. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Isaac Florentine ar 28 Gorffenaf 1958 yn Israel. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Tel Aviv.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Isaac Florentine nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Wedi'i Dagu: Paisa Bolta Hai
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Anurag Kashyap yw Wedi'i Dagu: Paisa Bolta Hai a gyhoeddwyd yn 2020. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs a thrwy fideo ar alw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2020. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Run. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anurag Kashyap ar 10 Medi 1972 yn Gorakhpur. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1997 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Delhi.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anurag Kashyap nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Meall an t-Seallaidh
Mae Meall an t-Seallaidh yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Lomond i Strathyre yn Ucheldir yr Alban;. Ceir piler triongl yr OS ger y copa.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Corbett a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Tuduriaid
Teulu brenhinol Prydeinig oedd y Tuduriaid, oedd â'i wreiddiau ymysg rhai o deuluoedd pwysicaf gogledd Cymru. Roedd y teulu yn olrhain ei hach yn y llinell wrywaidd i'r Cymro enwog Ednyfed Fychan, a fu farw yn 1246. Mae oes y Tuduriaid yn dechrau yn 1485 gyda chipio coron Lloegr gan Harri Tudur ym Mrwydr Bosworth ac yn dod i ben gyda marwolaeth Elisabeth I, brenhines Lloegr yn 1603. Rhagflaenwyd y Tuduriaid gan deulu’r Plantagenet fel brenhinoedd Lloegr ac olynwyd hwy gan deulu’r Stiwartiaid ar ôl 1603.
Rheolodd teulu’r Tuduriaid yn ystod un o’r cyfnodau mwyaf pwysig a chyfnewidiol yn hanes y Deyrnas Unedig. Roedd yn gyfnod pan fu llawer o newidiadau gwleidyddol, economaidd, crefyddol, cymdeithasol a diwylliannol ym Mhrydain.
Y Tuduriaid a Chymru
bawd|Harri Tudur efo baner Cymru ar ôl Brwydr Maes Bosworth Roedd gan y Tuduriaid wreiddiau teuluol yng Nghymru gan fod Harri VII (Harri Tudur) yn ŵyr i Owain Tudur a theulu'r Tuduriaid o Benmynydd, Ynys Môn. Mae'r enw Tudor yn dod o'r enw Cymraeg gwreiddiol Tudur.
Roedd y rhain yn deulu o uchelwyr Cymreig a chwaraeodd ran bwysig yng ngwleidyddiaeth Cymru ac yn nes ymlaen yng ngwleidyddiaeth Lloegr. Drwy Ednyfed Fychan, sef un o gyndeidiau Harri Tudur, roedd gan y teulu gysylltiadau â theuluoedd pwysig eraill yng Nghymru’r Oesoedd Canol - er enghraifft, gyda’r Arglwydd Rhys, brenin olaf y Deheubarth, ac roeddent hefyd yn gefndryd i Owain Glyndŵr. Roedd Ednyfed Fychan wedi bod yn ddistain, sef swyddog uchel yng ngwasanaeth tywysogion ac uchelwyr pwysig yn ystod yr Oesoedd Canol, yn llysoedd Llywelyn Fawr a’i fab, Dafydd ap Llywelyn.
Levitation
Ffilm annibynol yw Levitation a gyhoeddwyd yn 1997. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Levitation ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Leonard Rosenman.
Tuduriaid
Y Tuduriaid a Chymru
Teyrnasodd y Tuduriaid dros gyfnod o newidiadau pellgyrhaeddol ym mywyd Cymru. Daeth newidiadau mawr i gyfraith Cymru gyda’r Deddfau Uno, a chwalwyd yr abatai a’r mynachlogydd oedd yn rhan mor bwysig o fywyd crefyddol, diwylliannol a chymdeithasol pobl Cymru. Er gwaethaf y ffaith bod y Deddfau Uno wedi israddio’r Gymraeg drwy basio mai Saesneg bellach fyddai iaith y gyfraith a’r llysoedd yng Nghymru, bu tro ar fyd yn hanes y Gymraeg yn ystod oes y Tuduriaid a sicrhaodd ei dyfodol fel iaith fyw. Y trobwyntiau pwysig hyn yn hanes yr iaith Gymraeg yn ystod oes y Tuduriaid fu’n allweddol o ran sicrhau ei goroesiad.
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Aberteifi
Gallai Eisteddfod Genedlaethol Cymru Aberteifi gyfeirio at un o sawl eisteddfod a gynhaliwyd yn nhref Aberteifi:
Levitation
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sarah Paulson, Ernie Hudson, Ann Magnuson a Jeremy London. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Aberteifi
Gweler hefyd:
Levitation
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1997. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Titanic sef ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Tuduriaid
Y Tuduriaid a Chymru
Y trobwynt cyntaf oedd cyhoeddi'r llyfr Cymraeg cyntaf, sef Yn y lhyvyr hwnn, a argraffwyd yn defnyddio peiriant argraffu Johannes Gutenberg o’r Almaen. Roedd llyfrau yn bwysig oherwydd bod modd gwneud copïau o’r hyn roedd awduron wedi ei ysgrifennu yn gyflymach, ac felly roedd mwy o bobl yn gallu darllen eu gwaith. Gwelwyd mwy o bobl gyffredin yn dechrau darllen oherwydd llyfrau printiedig. Sylweddolodd llawer o Gymry bod llyfrau print yn hollbwysig er mwyn i’r iaith Gymraeg oroesi. Cyhoeddwyd ‘Yny lhyvyr hwnn’ (Yn y Llyfr Hwn) yn 1546 gan John Price o Aberhonddu. Dyma’r llyfr Cymraeg cyntaf a gyhoeddwyd. Yn gyntaf byddai'n rhaid dysgu pobl i ddarllen yn Gymraeg, felly roedd yr wyddor, a chyfarwyddyd ar sut i ddarllen a rhifo’n Gymraeg, yn ogystal â chalendr, wedi eu cynnwys yn y llyfr.
Yn 1563, yn ystod teyrnasiad Elisabeth I, pasiwyd Deddf Cyfieithu’r Beibl i’r Gymraeg, ac yn 1567 cyhoeddwyd cyfieithiad o’r Testament Newydd i’r Gymraeg. Yna yn 1586/7 argraffwyd y llyfr Cymraeg Catholig cyntaf, Y Drych Cristianogawl  ar dir Cymru mewn ogof ar Benrhyn Rhiwledyn ger Llandudno.
Oni bai am gamp yr Esgob William Morgan yn cyfieithu’r Beibl yn Gymraeg, a chyhoeddi'r cyfieithiad hwnnw yn 1588, cred llawer o bobl y byddai’r iaith Gymraeg wedi marw yn y pen draw. Mae’n cael ei gydnabod fel y llyfr mwyaf dylanwadol yn hanes yr iaith Gymraeg. Fe'i hawdurdodwyd gan Elisabeth I, gan y credai’r Frenhines Brotestannaidd fod gan bawb hawl i ddarllen y Beibl yn eu hiaith eu hunain. Bellach roedd pobl Cymru yn gallu darllen y Beibl yn eu mamiaith mewn iaith ddealladwy, a daeth y gyfrol yn sail i lenyddiaeth Gymraeg y cyfnod modern.
Dyma rai o ddigwyddiadau a newidiadau pwysig y cyfnod hwn:
Digwyddiadau pwysig teyrnasiad y Tuduriaid
Llwyddodd Harri VII i sefydlogi a chryfhau gafael y Tuduriaid ar orsedd Lloegr wedi iddo ennill Brwydr Bosworth. Gyda hynny daeth diwedd i Ryfel y Rhosynnau, sef cyfres o ryfeloedd cartref a fu rhwng teulu’r Lancastriaid a’r Iorciaid rhwng 1455 a 1485 er mwyn ennill rheolaeth dros orsedd Lloegr. Teyrnasodd gweddill y Tuduriaid dros newidiadau pellgyrhaeddol ym mywydau pobl Prydain. Ymhlith y digwyddiadau a newidiadau pwysig hyn roedd:
Gan nad oedd gan Elizabeth I etifedd pan fu farw, golygai hyn bod gorsedd Lloegr yn cael ei throsglwyddo i deulu brenhinol yr Alban, sef y Stiwartiaid. Y brenin Stiwartaidd cyntaf i ddod yn Frenin Lloegr oedd Iago I a bu’n teyrnasu rhwng 1603 a 1625. Ef oedd yr etifedd nesaf agosaf at deulu’r Tuduriaid, gan fod ei hen-famgu, Margaret Tudur (1489 – 1541), yn un o blant Harri VII, ac felly yn 1603 unwyd llysoedd brenhinol yr Alban a Lloegr.
Harri VII
alt=|bawd|234x234px|Harri VII Ganwyd Harri yng Nghastell Penfro, Sir Benfro a glaniodd yn Dale ar arfordir Sir Benfro cyn iddo deithio drwy Gymru i faes Brwydr Bosworth yn 1485. Gwyddai, oherwydd ei gysylltiadau â Chymru, y gallai ddibynnu ar gefnogaeth y Cymry a welai ef fel ‘Y Mab Darogan’. Yn fuan wedi iddo ennill Brwydr Bosworth priododd Harri VII ag Elisabeth o Efrog er mwyn atal rhyfeloedd pellach gyda theulu’r Iorciaid. Goroesodd pedwar o blant Harri VII ac Elizabeth, a phrif amcan Harri oedd sicrhau heddwch wedi Rhyfel y Rhosynnau a dyfodol y Tuduriaid ar orsedd Lloegr. Gan hynny, trefnodd gyfres o briodasau gwleidyddol rhwng ei blant a rhai o deyrnasoedd brenhinol eraill Prydain ac Ewrop. Yn 1503 trefnodd briodas rhwng ei ferch, Margaret, ac Iago IV, brenin yr Alban, ac yn 1501 priododd Arthur, ei fab hynaf, gyda Catrin o Aragon, sef merch Ferdinand II o Aragon ac Isabella I o Castile, gan gryfhau’r berthynas â Sbaen. Yn anffodus bu farw Arthur rai misoedd ar ôl y briodas, ac felly trefnodd Harri VII, wedi iddo gael caniatâd arbennig oddi wrth y Pab, bod brawd Arthur, sef Harri, yn priodi ei weddw.
Llwyddodd Harri i drechu sawl ymdrech i’w ddiorseddu - er enghraifft, gan Lambert Simnel yn 1487 a Perkin Warbeck yn ystod y 1490au.
Pan fu farw yn 1509 gadawodd Harri VII waddol pwysig, oherwydd sicrhaodd bod sefyllfa ariannol y deyrnas yn gadarn a bod ganddo etifedd i barhau â theyrnasiad y Tuduriaid ar orsedd Lloegr.
Harri VIII
alt=|chwith|bawd|239x239px|Harri VIII Teyrnasodd Harri VIII rhwng 1509 a 1547. Mae Harri VIII yn un o frenhinoedd mwyaf adnabyddus Lloegr. Nid Harri oedd i fod etifeddu’r orsedd ond ei frawd hynaf Arthur, ond bu farw Arthur o salwch pan oedd yn 15 oed. Mae Harri yn adnabyddus fel brenin oedd yn hoffi hela, yn arweinydd cryf mewn brwydrau, ac oherwydd ei fod wedi priodi 6 gwaith. Cafodd ei goroni pan oedd yn 18 mlwydd oed a phenderfynodd briodi Catrin o Aragon, gweddw ei frawd Arthur.
Rheolodd Harri er mwyn ei fodd ei hun. Sefydlodd Eglwys Loegr fel y byddai’n medru ysgaru ei wraig gyntaf, Catrin o Aragon, ac fe ddiddymodd y mynachlogydd er mwyn perchnogi tir y mynachod. Roedd Harri yn sicr yn manteisio ar ei statws fel Brenin, ac roedd angen llawer o arian arno i ymladd rhyfeloedd a rheoli ei deyrnas. Yn ystod ei deyrnasiad pasiwyd cyfres o gyfreithiau a fu’n drobwynt pwysig yn hanes Cymru, sef pasio’r Deddfau Uno yn 1536 a 1543. Rheolwyd Cymru a Lloegr bellach gan ‘gyfraith y Brenin’.
Pan sylweddolodd Harri VIII nad oedd yn mynd i sicrhau etifedd gyda Catrin o Aragon, penderfynodd ei fod yn mynd i holi am ganiatâd gan y Pab i ddiddymu'r briodas. Trefnodd gyda’i brif weinidog, sef Thomas Wolsey, drafodaethau gyda’r Pab yn Rhufain. Gan fod y Pab o dan bwysau oddi wrth nai Catrin, sef Siarl V, yr Ymerawdwr Sanctaidd, i beidio caniatáu’r ysgariad, methodd Wolsey sicrhau’r ysgariad, ac felly penododd Harri VIII Thomas Cromwell yn ei le. Yn y cyfamser, roedd Harri wedi cwympo mewn cariad gydag Anne Boleyn ac yn awyddus iawn i’w phriodi. Priodwyd Harri ac Anne yn 1533 wedi i Eglwys Lloegr dorri oddi wrth Eglwys Rhufain. Gobeithiai Harri y byddai nawr yn medru cael mab i’w olynu, ond ymhen tair blynedd dienyddiwyd Anne ar orchymyn Harri. Priododd Jane Seymour y flwyddyn ganlynol, ond bu hi farw yn fuan wedi genedigaeth ei mab, Edward. Bu bywyd priodasol Harri yr un mor drafferthus nes y bu farw yn 1547. Ysgarodd ei bedwaredd wraig, sef Anne o Cleves (o’r Almaen), cafodd Catrin Howard ei dienyddio ar sail anffyddlondeb, ond goroesodd ei wraig olaf, sef Catrin Parr.
Edward VI
Teyrnasodd Edward VI rhwng 1547 a 1553. Daeth yn Frenin ar ôl i’w dad Harri VIII farw. Mam Edward oedd trydedd gwraig Harri VIII sef Jane Seymour. Daeth yn Frenin yn ifanc iawn, yn 9 mlwydd oed. Roedd ewythr Edward, Edward Seymour (brawd ei fam) ac Archesgob Caergaint, Thomas Cranmer, yn helpu’r Brenin ifanc i reoli. Fe ddylanwadon nhw ar Edward i newid Lloegr yn wlad Brotestannaidd.
Doedd Edward ddim yn holliach, ac yn 1553 bu farw ar ôl dioddef o diwberciwlosis. Cyn marw, penderfynodd enwi Lady Jane Grey, ei gyfnither, fel ei etifedd, yn hytrach na'i hanner chwaer Mari. Roedd Mari yn arddel y ffydd Gatholig yn frwd, ac nid oedd Edward eisiau i Loegr fod yn wlad Gatholig. Er hynny, roedd cefnogaeth gref ymhlith pobl y wlad i Mari fel etifedd yr orsedd, ac felly diorseddwyd Lady Jane Grey ar ôl naw diwrnod fel brenhines. Yn dilyn marwolaeth Edward daeth diwedd ar linach wrywaidd y Tuduriaid. Gorymdeithiodd Mari yn fuddugoliaethus i Lundain fel y frenhines newydd, sef Mari I.
Toscan
Ffilm ddogfen yw Toscan a gyhoeddwyd yn 2010. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Toscan ac fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Tuduriaid
Mari I
Roedd llawer yn gwrthwynebu ei phriodas â Phillip ac ofnent y byddai Lloegr yn troi yn fath o deyrnas Gatholig o dan awdurdod Sbaen. Cynyddodd y gwrthwynebiad i Gatholigiaeth lem Mari, ac yn 1549 arweiniwyd terfysg gan gefnogwyr Protestannaidd dan arweiniad Thomas Wyatt yr ieuengaf, sef ‘Terfysg Wyatt’, yn ei herbyn. Bwriad y terfysg oedd diorseddu Mari a gosod ei chwaer, Elizabeth, oedd yn Brotestant, yn ei lle. Darganfuwyd y cynllwyn a lladdwyd cefnogwyr Wyatt. Cafodd Wyatt ei arteithio, gyda Mari yn gobeithio y cyfaddefai bod Elisabeth yn rhan o’r cynllwyn, fel y medrai wedyn orchymyn ei dienyddio am deyrnfradwriaeth. Ni wnaeth Wyatt enwi Elisabeth, ac ar orchymyn Mari, torrwyd ei ben.
Toscan
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tuduriaid
Mari I
Cafodd Mari I y llysenw ‘Mari Waedlyd’ oherwydd llosgwyd cannoedd o bobl yn ystod ei theyrnasiad am eu bod yn Brotestaniaid. Yn ôl amcangyfrif, llosgwyd rhwng 200 a 300 wrth yr ystanc am nad oeddent yn Gatholigion. Yn eu plith roedd tri merthyr o Gymru, sef Robert Ferrar, Esgob Tyddewi, Rawlins White, pysgotwr o Gaerdydd, a William Nichol, llafurwr o Hwlffordd. Ymhlith y Protestaniaid amlwg a losgwyd yn Lloegr roedd ‘Merthyron Rhydychen’, sef yr esgobion Anglicanaidd Hugh Latimer, Nicholas Ridley a Thomas Cranmer, Archesgob Caergaint. Cafwyd y tri yn euog o fod yn hereticiaid, a llosgwyd hwy wrth yr ystanc yn Rhydychen am ddilyn a dysgu'r ffydd Brotestannaidd. Doedd Mari ddim yn Frenhines boblogaidd iawn. Bu farw yn 1558 gan orfod trosglwyddo’r goron i’w hanner chwaer, Elisabeth.
Elisabeth I
chwith|bawd|170x170px|Elisabeth I Teyrnasodd Elisabeth I rhwng 1558 a 1603. Roedd Elisabeth yn ferch i Harri VIII ac Anne Boleyn, ac yn hanner chwaer i Edward VI a Mari I. Pan fu Mari I farw enwodd Elisabeth fel ei hetifedd, er i Mari garcharu Elisabeth yn Nhŵr Llundain pan oedd yn iau.
Daeth Elisabeth yn Frenhines yn 25 mlwydd oed. Yn ystod ei theyrnasiad bu bygythiadau i geisio cipio ei choron yn gyson, fel ymosodiad yr Armada Sbaenaidd dan orchymyn y Brenin Phillip II a bygythiad o’r gogledd gan Mari Brenhines yr Alban. Yn ystod ei theyrnasiad roedd Prydain yn wlad Brotestannaidd, ac wedi i’r Pab ei thaflu allan o’r Eglwys Babyddol yn 1570 daeth Elisabeth yn fwy o darged ar gyfer gwahanol gynllwynion gan Babyddion. Roedd prif deyrngarwch Catholigion i’r Pab, a bu sawl cynllwyn ganddynt i ddiorseddu Elisabeth - er enghraifft, Cynllwyn Thomas Percy yn 1569 a Chynllwyn Ridolfi yn 1571. Eu bwriad oedd rhoi Mari Brenhines yr Alban, a oedd yn Babyddes, yn lle Elisabeth, fel bod y wlad yn troi’n Babyddol.
Mae Elisabeth yn enwog am beidio priodi, er bod nifer o ddynion wedi gofyn i’w phriodi. Bu farw yn 1603, a dyma ddiwedd oes y Tuduriaid, oherwydd ni chafodd Elisabeth blentyn i’w holynu ar yr orsedd. Daeth Iago I yn Frenin ar ôl Elisabeth.
The Hawaiians
Ffilm ddrama a seiliwyd ar nofel gan y cyfarwyddwr Tom Gries yw The Hawaiians a gyhoeddwyd yn 1970. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Hawaii. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan James A. Michener a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Henry Mancini. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Charlton Heston, Geraldine Chaplin, Maku, Mako, James Hong, Alec McCowen, Naomi Stevens, Keye Luke, Chris Robinson, John Phillip Law, James Gregory, Bruce Wilson, Tina Chen a Harry Townes. Mae'r ffilm The Hawaiians yn 134 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1970. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Patton sef ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr ffilm Franklin J. Schaffner. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Lucien Ballard oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. Mae'r ffilm hon wedi'i seilio ar waith cynharach, Hawaii, sef gwaith llenyddol gan yr awdur James A. Michener a gyhoeddwyd yn 1959.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tom Gries ar 20 Rhagfyr 1922 yn Chicago a bu farw yn Pacific Palisades ar 24 Mai 1986.