cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rolla, Missouri
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Rolla, gan gynnwys:
Lloffwr dail aelwyn
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. amaurotis, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r lloffwr dail aelwyn yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Yasser Arafat
Arweinydd gwleidyddol Palesteinaidd oedd Yasser Arafat (24 Awst 1929 – 11 Tachwedd 2004). Ganwyd yn ninas Cairo, yr Aifft, ac ystyriwyd ef yn ymladdwr dros ryddid Palesteina gan ei gefnogwyr ac fel terfysgwr gan eraill megis Israel. Roedd yn gyd-sefydlydd Mudiad Rhyddid Palesteina (y PLO) a'i gadeirydd o 1969 ymlaen, ac o dan faner y mudiad hwnnw bu'n gyfrifol am lu o ymosodiadau ar dargedau Israelaidd ac Arabiaidd fel ei gilydd. Daeth wedyn yn Llywydd Awdurdod Cenedlaethol Palesteina trwy fod yn Arlywydd Cyngor Deddfwriaethol Palesteina, ac yn gyd-enillydd Gwobr Heddwch Nobel yn 1994, gyda Shimon Peres a Yitzhak Rabin.
Trwy'r rhan fwyaf o'i yrfa, bu'n brwydro dros ddileu'r Wladwriaeth Iddewig, ac er iddo gydnabod hawl Israel i fodoli yn yr 1990au cynnar, roedd llawer o Iddewon yn dal i fod yn ddrwgdybus ohono. Bu hefyd yn gorfod brwydro gydag arweinwyr rhai gwledydd Arabaidd eraill, fel yr Aifft a Gwlad Iorddonen, a oedd yn gweld ei fudiad yn fygythiad i'w hawdurdod.
Mynnodd Bassam Abu Sharif, sef cyn ymgynghorydd Arafat i Mossad wenwyno Arafat drwy roi gwenwyn yn ei fedyginiaeth. Ond mynnodd rhai Israeliaid blaenllaw mai gwenwyn bwyd oedd yr achos dros ei farwolaeth.
Zsuzsi Roboz
Arlunydd benywaidd o Hwngari oedd Zsuzsi Roboz (1939 - 9 Gorffennaf 2012).
Saville Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Saville Township, gan gynnwys:
Zsuzsi Roboz
Fe'i ganed yn Budapest a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Hwngari.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Athena, Oregon
Dinas yn, yn nhalaith Oregon, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Athena, gan gynnwys:
Tanagr pêr Finsch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tanagr pêr Finsch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod pêr Finsch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Euphonia finschi; yr enw Saesneg arno yw Finsch’s euphonia. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. finschi, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r tanagr pêr Finsch yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Lloffwr dail cynffongoch y Gorllewin
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Lloffwr dail cynffongoch y Gorllewin (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: lloffwyr dail cynffongoch y Gorllewin) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Philydor erythrocercus; yr enw Saesneg arno yw Rufous-rumped foliage-gleaner. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. erythrocercus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Gabriele Münter
Bu farw yn Murnau am Staffelsee ar 19 Mai 1962.
Tanagr pêr tinfelyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tanagr pêr tinfelyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod pêr tinfelyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Euphonia fulvicrissa; yr enw Saesneg arno yw Fulvous-vented euphonia. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. fulvicrissa, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r tanagr pêr tinfelyn yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Tanagr pêr cefnwyrdd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tanagr pêr cefnwyrdd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod pêr cefnwyrdd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Euphonia gouldi; yr enw Saesneg arno yw Olive-backed euphonia. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. gouldi, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r tanagr pêr cefnwyrdd yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Lloffwr dail mantellog
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. dimidiatus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r lloffwr dail mantellog yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Frieda Harris
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Llundain, y Deyrnas Unedig oedd Frieda Harris (1877 – 11 Mai 1962).
Bu farw yn Srinagar ar 11 Mai 1962.
Thames & Hudson
Cyhoeddwr o lyfrau darluniadol ar gelf, pensaernïaeth, dylunio a diwylliant gweledol yw Thames & Hudson (hefyd Thames and Hudson). Lleolir ei bencadlys yn Llundain; mae ganddo chwaer cwmnïau yn Efrog Newydd a Paris ac is-gwmnïau ym Melbourne, Singapôr a Hong Cong. Mae'n gwmni annibynnol a sefydlwyd gan Walter Neurath ac Eva Neurath ym 1949.
Morfuwch
Un o famaliaid mawr y dŵr yw'r forfuwch (teulu Trichechidae, genws Trichechus). Mae'r Trichechidae yn wahanol i'r Dugongidae o ran siâp y penglog a'r gynffon. Mae cynffon y forfuwch ar ffurf rhwyf; cynffon fforchog sydd gan y dwgong. Llysysydd yw'r forfuwch, yn treulio llawer o'i hamser yn pori mewn dyfroedd beision.
Ceir y forfuwch ym morfeydd beision arfordiroedd Gogledd, Canol a De America, a Môr y Caribî.
Mae un rhywogaeth (Trichechus senegalensis) yn byw ar arfordir gorllewinol Affrica, un arall (T. inunguis) i'w chael ar arfordir dwyreiniol De America, a thrydedd rhywogaeth (T. manatus) yn India'r Gorllewin yn y Caribî. Cred rhai fod Morfuwch Florida yn rhywogaeth wahanol, ond yn ôl yr Integrated Taxonomic Information System isrywogaeth i T. manatus ydyw; dyma'r farn gyffredin bellach. Gall dyfu i 4.5 medr (15 troedfedd) o hyd, ac mae'n byw mewn dŵr croyw a dŵr hallt. Ar un adeg câi'r creadur ei hela oherwydd ei gnawd a'i olew, ond mae cyfraith yn ei warchod erbyn hyn.
Mae Morfuwch y Caribî yn rhywogaeth mewn perygl. Er nad oes ganddi ysglyfaethwr naturiol, mae ymlediad dyn wedi lleihau maint ei chynefin yn y morfeydd arfordirol, a chaiff llawer o forfuchod eu clwyfo gan felinau gyrru cychod modur. Yn aml bydd morfuchod yn llyncu offer pysgota (bachau, pwysi metel a.y.b.) wrth fwyta. Ymddengys nad yw'r deunyddiau estron hyn yn niweidio morfuchod, oni bai am gortynnau wedi'u gwneud o unffibryn: gall y rhain fynd yn sownd yn sustem dreulio'r anifail, a'i ladd yn araf bach.
Yn aml iawn mae morfuchod yn ymgasglu o gwmpas pwerdai, sy'n cynhesu'r dyfroedd. Maent wedi dod i ddibynnu ar y ffynhonnell hon o wres annaturiol, ac wedi peidio mudo i ddyfroedd cynhesach gan fod y dŵr hwn yn gynnes o hyd. Mae rhai pwerdai wedi cael eu cau; gan wybod mor ddibynnol mae'r morfuchod arnynt erbyn hyn, mae Gwasanaeth Pysgod a Bywyd Gwyllt yr Unol Daleithiau yn ceisio dod o hyd i ffyrdd eraill o gynhesu'r dŵr i'r morfuchod.
bawd|200px|Morfuwch
Sewickley Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Sewickley Township, gan gynnwys:
Lloffwr dail cefngoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Lloffwr dail cefngoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: lloffwyr dail cefngoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Philydor erythronotus; yr enw Saesneg arno yw Rufous-backed foliage-gleaner. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. erythronotus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r lloffwr dail cefngoch yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Tanagr pêr penlas
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tanagr pêr penlas (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod pêr penlas) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Euphonia elegantissima; yr enw Saesneg arno yw Blue-hooded euphonia. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. elegantissima, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r tanagr pêr penlas yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Clara Harnack
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Fulda, yr Almaen oedd Clara Harnack (22 Mawrth 1877 – 14 Ionawr 1962).
Bu farw yn Neckargemünd ar 14 Ionawr 1962.
Annick Gendron
Arlunydd benywaidd o Ffrainc oedd Annick Gendron (1939 - 22 Hydref 2008).
Fe'i ganed yn Châtin a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Ffrainc.
Bu farw yn Saint-Cloud.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Margaret White
Gwyddonydd, meteorolegydd ac ymchwilydd diwydiannol o Loegr oedd Margaret White (1889 – 1973).
Manylion personol
Ganed Margaret White Fishenden yn 1889.
Enillodd Gwyn radd Meistr mewn Gwyddoniaeth o Brifysgol Manceinion ym 1910. Darlithiodd yn Arsyllfa Howard Estate, Glossop, o 1910 i 1911 ac yna ym Mhrifysgol Manceinion rhwng 1911 a 1916. Dyfarnwyd Doethuriaeth mewn Gwyddoniaeth iddi gan y brifysgol honno ym 1919
Gyrfa
O 1916 i 1922, hi oedd pennaeth tîm ymchwil Bwrdd Cynghori Llygredd Aer y Manchester Corporation. Roedd ei gwaith yn ystod y cyfnod hwn yn cynnwys cyhoeddi The Coal Fire, y gwaith y mae'n fwyaf adnabyddus amdano.
Gwylan Benddu
Un o'r gwylanod lleiaf, er nad cyn lleied â'r Wylan Fechan yw'r Wylan Benddu. Nid yw'n benddu o gwbl mewn gwirionedd, gan fod ei phen yn frown yn yr haf ac yn wyn gyda smotyn du tu ôl i'r llygaid yn y gaeaf. Mae hi i'w gweld yn aml yn gaeaf ym mharciau ein trefi ac ar wair agored fel caeau pêl-droed.
West Hamlin, Gorllewin Virginia
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn West Hamlin, gan gynnwys:
Margaret White
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Gwylan Benddu
Ffenoleg y blufwisg
Ddechrau'r 20ed ganrif roedd John Lorimer Thomas, Tywyn, Abergele, yn un o'r dyddiadurwyr oedd yn cadw cyfrif o ddatblygiad 'mwgwd' yr wylan benddu yn y gwanwyn.
Vally Walter
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Rybnik, yr Almaen oedd Vally Walter (27 Ebrill 1877 – 25 Awst 1962).
Bu farw yn Długopole Górne ar 25 Awst 1962.
Poplar Bluff, Missouri
Dinas yn, yn nhalaith Missouri, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Poplar Bluff, gan gynnwys:
Fulton County, Illinois
Sir yn nhalaith, yw .
Ceir sawl sir o’r un enw gan gynnwys:
Trefi mwyaf
Mae gan y sir yma boblogaeth o tua. Dyma rai o'r dinasoedd, trefi neu gymunedau mwyaf poblog y sir:
Seren goed ystlyswen
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Seren goed ystlyswen (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: sêr coed ystlyswyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Philodice mitchellii; yr enw Saesneg arno yw Purple-throated woodstar. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae) sydd yn urdd y Apodiformes.
Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.
Teulu
Mae'r seren goed ystlyswen yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Lloffwr dail brith
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. guttulatus, sef enw'r rhywogaeth.
Manchester, Missouri
Dinas yn, yn nhalaith Missouri, yw .
Lloffwr dail adeinwinau
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Lloffwr dail adeinwinau (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: lloffwyr dail adeinwinau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Philydor erythropterus; yr enw Saesneg arno yw Chestnut-winged foliage-gleaner. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. erythropterus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r lloffwr dail adeinwinau yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Durham, Oregon
Dinas yn, yn nhalaith Oregon, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Durham, gan gynnwys:
Scrubgrass Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Scrubgrass Township, gan gynnwys:
John Dryden
Bardd a dramodydd o Sais oedd John Dryden (19 Awst 1631 – 12 Mai 1700). Fe'i ganwyd yn Swydd Northampton.
Fe'i penodwyd yn Fardd Llawryfog gan Siarl II ym 1668. A ôl y Chwyldro Gogoneddus o 1688 gwrthododd gymryd y llw teyrngarwch i Wiliam a Mari, a collodd ei swydd.
bawd|dim|Portrait of John Dryden (4674087)
Frances Wright
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Seland Newydd oedd Frances Wright (1877 – 1964).
F. M. Hollams
Arlunydd benywaidd a anwyd y Deyrnas Unedig oedd F. M. Hollams (1877 – 1963).
Tanagr pêr Jamaica
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tanagr pêr Jamaica (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod pêr Jamaica) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Euphonia jamaica; yr enw Saesneg arno yw Jamaican euphonia. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Lloffwr dail torchog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Lloffwr dail torchog (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: lloffwyr dail torchog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Philydor fuscus; yr enw Saesneg arno yw White-collared foliage-gleaner. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Tanagr pêr Jamaica
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. jamaica, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r tanagr pêr Jamaica yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Lloffwr dail torchog
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. fuscus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Tanagr pêr corunfelyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tanagr pêr corunfelyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod pêr corunfelyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Euphonia imitans; yr enw Saesneg arno yw Spot-crowned euphonia. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. imitans, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Teulu
Mae'r tanagr pêr corunfelyn yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Shade Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Margarethe Von Reinken
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Bremen, yr Almaen oedd Margarethe Von Reinken (27 Mawrth 1877 – 20 Ionawr 1962).
Bu farw yn Bremen ar 20 Ionawr 1962.
Gwylan y Penwaig
Un o'r gwylanod mwyaf ei maint yw Gwylan y Penwaig (Lladin: Larus argentatus; Saesneg: Herring Gull), sydd weithiau cyhyd â 66 cm o ran hyd, a hefyd sy'n un o'r gwylanod mwyaf rheibus ac ysglyfaethus, gan wledda ar bob math o bethau, gan gynnwys cywion gwylanod eraill. Mae ganddi enwau eraill gan gynnwys Gwylan Lwyd, Gwylan Frech a Gwylan Ysgadan. Mae'n byw yng ngogledd a gorllewin Ewrop; ceir rhywogaethau tebyg yn ne Ewrop, Gogledd America ac Asia. Gallant ymdopi a bywyd trefol hefyd, yn enwedig mewn dymps.
Sgrech
Mae'r cywion yn gwneud swn unigryw sy'n cael ei ailadrodd: swn uchel tebyg i 'pîîp', gan fflicio eu pennau yr un pryd - yn enwedig pan maen nhw'n mofyn bwyd gan eu rhieni. Yn rhyfedd iawn, mae oedolion y gwylanod hefyd yn gwneud hyn pan cânt eu bwydo gan bobl.
Madison, Nebraska
Dinas yn, yn nhalaith Nebraska, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Madison, gan gynnwys:
Judy Chicago
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America yw Judy Chicago (20 Gorffennaf 1939).
Fe'i ganed yn Chicago a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Mari, brenhines yr Alban
Brenhines yr Alban rhwng 14 Rhagfyr 1542 a 24 Gorffennaf 1567 oedd Mari I (hefyd Mari Stewart neu, yn Saesneg, Mary Queen of Scots) (8 Rhagfyr 1542 – 8 Chwefror 1587).
Mari oedd unig etifedd cyfreithlon byw y Brenin Iago V o’r Alban. Dim ond chwe diwrnod oed oedd hi pan fu farw ei thad, ac olynwyd ef gan Mari'r baban. Treuliodd llawer o’i phlentyndod yn Ffrainc tra'r oedd yr Alban yn cael ei rheoli gan raglywiaeth, ac yn 1558 priododd etifedd coron Ffrainc, Francis. Mari oedd Brenhines Gydweddog Ffrainc pan ddaeth Francis i’r orsedd yn 1559 tan ei farwolaeth yn Rhagfyr 1560. A hithau bellach yn weddw ifanc, dychwelodd Mari i’r Alban, gan gyrraedd Leith ar 19 Awst 1561. Bedair blynedd yn ddiweddarach, priododd ei hanner cefnder, Henry Stuart, Arglwydd Darnley, ac ym Mehefin 1566 ganwyd mab iddynt o'r enw Iago.
Clotilde Vautier
Arlunydd benywaidd o Ffrainc oedd Clotilde Vautier (17 Medi 1939 - 10 Mawrth 1968).
Fe'i ganed yn Cherbourg a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Ffrainc.
Mari, brenhines yr Alban
Roedd Mari a’i chefnogwyr wedi honni ar un adeg mai ganddi hi oedd yr hawl i etifeddu gorsedd Elisabeth, ac ystyriwyd hi gan lawer o Gatholigion yn Lloegr fel etifedd cyfreithlon Lloegr. Hynny oedd y rheswm dros Wrthryfel y Gogledd yn 1569. Ystyriwyd Mari gan Elisabeth fel bygythiad i’w sefydlogrwydd ar orsedd Lloegr, ac oherwydd hynny, symudwyd Mari yn rheolaidd rhwng gwahanol gestyll a phlastai yn Lloegr er mwyn sicrhau nad oedd yn dod yn ganolbwynt neu’n ffocws cynllwyn neu wrthryfel yn erbyn Elisabeth. Wedi treulio deunaw mlynedd wedi ei charcharu, cafwyd Mari yn euog o gynllwyn i lofruddio Elisabeth yn 1586, a dienyddiwyd hi yng Nghastell Fotheringay ym mis Chwefror 1587.
Edison, New Jersey
Treflan yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Edison, gan gynnwys:
Clotilde Vautier
Bu'n briod i Antonio Otero. Bu farw yn Roazhon.
Mortimer Wheeler
200px|bawd|Clawr argraffiad 1958 o Still Digging Un o archaeolegwyr enwocaf yr ugeinfed ganrif yng ngwledydd Prydain oedd Syr Robert Eric Mortimer Wheeler (10 Medi 1890 – 22 Gorffennaf 1976). Ysgrifennodd nifer o gyfrolau academaidd a phoblogaidd ar archaeoleg.
Fe'i ganwyd yn Glasgow yn 1890, a mynychodd Brifysgol Llundain.
Yn 1920 fe'i penodwyd fel cyfarwyddwr Amgueddfa Genedlaethol Cymru, Caerdydd.
Gwaith archaeolegol
Mae ei waith cloddio yn cynnwys safleoedd Celtaidd o'r cyfnod Rhufeinig ym Mhrydain, er enghraifft Maiden Castle, gwaith ar isgyfandir India fel cyfarwyddwr Arolwg Archaeolegol India (1944 - 1948), er enghraifft ym Mohenjo-daro, un o brif safleoedd Gwareiddiad Dyffryn Indus, ac ym Mesopotamia (er enghraifft yn Ur).
Lloffwr dail Lichtenstein
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Lloffwr dail Lichtenstein (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: lloffwyr dail Lichtenstein) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Philydor lichtensteini; yr enw Saesneg arno yw Lichtenstein’s foliage-gleaner. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Tanagr pêr pigbraff
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tanagr pêr pigbraff (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod pêr pigbraff) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Euphonia laniirostris; yr enw Saesneg arno yw Thick-billed euphonia. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Lloffwr dail Lichtenstein
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. lichtensteini, sef enw'r rhywogaeth.
Tanagr pêr pigbraff
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. laniirostris, sef enw'r rhywogaeth.
Lloffwr dail Lichtenstein
Teulu
Mae'r lloffwr dail Lichtenstein yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Clotilde Vautier
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Ffederasiwn Pêl-droed Albania
Ffederasiwn Pêl-droed Albania (Albaneg: Federata Shqiptare e Futbollit; FSHF) yw corff llywodraethol pêl-droed yn Albania. Mae pencadlys y Gymdeithas yn y brifddinas, Tirana. Y Gymdeithas sy'n gyfrifol am drefnu a rheoleiddio strwythur y gêm a chynghreiriau Albania sef: Kategoria Superiore (Superliga Albania), y Gynghrair Gyntaf, yr Ail Gynghrair, y Drydedd Gynghrair, Cwpan Albania a'r Supercup. Maent yn gyfrifol am dîm cenedlaethol y dynion, menywod, pencampwriaeth bêl-droed menywod a Chwpan Bêl-droed Menywod. Mae'r Gymdeithas yn cydlynu y tîm cenedlaethol ieuenctid megis dan-21, dan-20, dan-19, dan-18, dan-17, dan-16 a dan-15.
Noder - er mai Albaniaid yw mwyafrif helaeth poblogaeth Cosofo mae gan y wlad honno ei gymdeithas a strwythur annibynnol ei hun; Ffederasiwn Pêl-droed Cosofo.
Hanes
bawd|Stamp yn darlunio pêl-droed Albania, 1981 Sefydlwyd Cymdeithas Bêl-droed Albania ar 6 Mehefin 1930. ac ymunodd hi â'r corff llywodraethol byd-eang, FIFA yn ei cyngres ar 12-16 Mehefin 1932.
Yn yr un flwyddyn dechreuodd bencampwriaeth y wlad, y Kampionati Shqiptar gyda chwe thîm: Skënderbeu Korçë, Teuta Durres, Elbasan Urani, SK Vlora, SK Tirana a Shkodra Bashkimi.
Cymerodd Albania le Gwlad Groeg yng Nghwpan y Balcan, ac o'r herwydd chwaraewyd gêm bêl-droed ryngwladol gyntaf y wlad ar 7 Hydref 1946 yn Tirana. Roedd y gêm yn erbyn Iwgoslafia, lle collwyd 2 : 3. Serch hynny, cipiwyd y teitl - hyd yn hyn yr unig deitl rhyngwladol gan y wlad.
Yn 1954 daeth yr FSHF yn un o aelodau sefydliedig corff llywodraethol Ewrop, UEFA.
Daeth ei rhan gyntaf mewn twrnamaint fawr oedd cystadlu ym Mhencampwriaeth Ewrop yn 1964. Bwriwyd Albania allan o'r gystadleuaeth ar ôl y tro cyntaf rownd-bye yn yr ail rownd ar ôl 1: buddugoliaeth 0 yn y cymal cyntaf gyda 0: colled 4-coes wedi methu â Denmarc.
O fis Mawrth i fis Ebrill 2008, mae aelodaeth y Gymdeithas Bêl-droed Albanian i FIFA ac UEFA ei atal oherwydd bod y llywodraeth wedi ymyrryd ym materion y gymdeithas.
Ar 14 Mawrth 2008, gwaharddwyd yr FSHF gan FIFA am "ymyrraeth wleidyddol drwm." Canlyniad hyn oedd i dimau cenedlaethol Albania gael eu gwahardd rhag sawl peth: chwarae gemau swyddogol, gwahardd cynrychiolwyr o ddigwyddiadau swyddogol, a reffaris yn methu dyfarnu gemau oedd o dan adain FIFA. Codwyd y gwaharddiad wedi i'r ymyrraeth wleidyddol gael ei egluro, ac ar 27 Mai 2008, chwaraeodd Albania gyfeillgar yn erbyn Gwlad Pŵyl. bawd|Cit cartref Albania, 2006 Yn ystod 2009 cododd dadl rhwng yr FSHF a'r llywodraeth Albania ynghylch perchnogaeth Stadiwm Qemal Stafa. Mynnodd UEFA lobïo o blaid i'r stadiwm gael ei roi i berchnogaeth yr FSHF fel y gellir buddsoddu ynddo. Ym mis Chwefror 2011 penderfynwyd y bydd y stadiwm newydd, a fydd yn disodli'r un presennol ac yn costio €60M Ewro, yn 75% o dan perchnogaeth yr FSHF a 25% o dan berchnogaeth llywodraeth Albaniaidd. [7]
Chwaraewyd gêm gyntaf tîm cenedlaethol y menywod ar 5 Mai 2011 -gêm gyfeillfar yn erbyn Macedonia. Albania enillodd, 1 : 0.
Ruthe Blalock Jones
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America yw Ruthe Blalock Jones (8 Mehefin 1939).
Fe'i ganed yn Claremore a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Peterstown, Gorllewin Virginia
Dinas yn, yn nhalaith Gorllewin Virginia, yw .
Ruthe Blalock Jones
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Peterstown, Gorllewin Virginia
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Peterstown, gan gynnwys:
Gwylan Gefnddu Leiaf
Fel yr awgryma'r enw mae'r Wylan Gefnddu Leiaf yn llai na'r Wylan Gefnddu Fwyaf. Mae coesau hon yn felyn gryf yn wahanol i'r Wylan Gefnddu Fwyaf sydd a'i choesau a'i thraed yn llwyd binc gwelw.
Hoci yng Ngemau'r Gymanwlad
Gwnaeth hoci ei ymddangosiad cyntaf yng Ngemau'r Gymanwlad yn ystod Gemau'r Gymanwlad ym 1998 yn Kuala Lumpur, Maleisia, fel cystadleuaeth i ddynion ac i ferched.
Lloffwr dail Alagoas
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Lloffwr dail Alagoas (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: lloffwyr dail Alagoas) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Philydor novaesi; yr enw Saesneg arno yw Alagoas foliage-gleaner. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Hoci yng Ngemau'r Gymanwlad
Mae'r gamp wedi ymddangos ym mhob un o'r Gemau ers yr ymddangosiad cyntaf yn Kuala Lumpur ac ers 2014, mae pêl-rwyd yn un o'r 10 camp craidd sydd yn rhaid ei gynnal mewn Gemau Gymanwlad.
Lloffwr dail Alagoas
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. novaesi, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Tanagr pêr gyddf-felyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tanagr pêr gyddf-felyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod pêr gyddf-felyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Euphonia hirundinacea; yr enw Saesneg arno yw Yellow-throated euphonia. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Lloffwr dail Alagoas
Teulu
Mae'r lloffwr dail Alagoas yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Hoci yng Ngemau'r Gymanwlad
Tabl medalau
Ar ôl Gemau'r Gymanwlad 2018
Tanagr pêr gyddf-felyn
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. hirundinacea, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Teulu
Mae'r tanagr pêr gyddf-felyn yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Taos, Missouri
Dinas yn, yn nhalaith Missouri, yw .
Bryn Terfel
180px|bawd|Eisteddfod Môn 1992
Mae Syr Bryn Terfel (ganwyd 9 Tachwedd 1965) yn fariton ac yn ganwr opera byd-enwog. Fe'i ganwyd ym Mhant Glas, Gwynedd. Bu'n canu a chystadlu mewn eisteddfodau ers pan oedd yn ifanc iawn. Fe'i cysylltwyd ef yn fuan iawn yn ei yrfa gyda gwaith Mozart, yn enwedig Figaro a Leporello, ond ehangwyd ei repertwâr i gynnwys gwaith trymach o lawer megis gwaith Wagner.
Graddiodd o'r Ysgol Gerdd a Drama y Guildhall yn 1989, ac enillodd Wobr Lieder yng Nghystadleuaeth Canwr y Byd, Caerdydd yn 1989.
Ers hynny mae wedi canu prif rannau ym mhrif dai opera'r byd gyda chlod uchel. Bryn Terfel yw sefydlydd Gŵyl y Faenol, a gynhelir bob mis Awst ar Stâd y Faenol, ger Bangor.
Siartiaeth
Roedd yn ei anterth yn 1839, 1842, a 1848, a chyflwynwyd deiseb i Dŷ'r Cyffredin yn hawlio newid. Ar y cyfan, defnyddiwyd dulliau cwbl ddi-drais fel cyfarfodydd a deisebau. Yr ardaloedd mwyaf gweithgar oedd ardaloedd glo De Cymru, Gogledd Lloegr, Dwyrain Canolbarth Lloegr, Ardal y Crochendai yn Swydd Stafford a'r Black Country, sef bwrdeistrefi Dudley, Sandwell a Walsall.
Donalsonville, Georgia
Dinas yn, yn nhalaith Georgia, yw .
Bryn Terfel
Roedd hefyd yn un o'r Jonesiaid a dorrodd record y byd Jones Jones Jones am gasglu ynghyd y nifer fwyaf o bobl yn rhannu’r un cyfenw yn Stadiwm y Mileniwm yn 2006, gan fod yn un o 1,224 Jones a gymerodd rhan.
Donalsonville, Georgia
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Donalsonville, gan gynnwys:
Siartiaeth
Cefndir
Roedd Siartaeth yn un o’r mudiadau dosbarth gweithiol torfol cyntaf mewn hanes. Y prif reswm dros ffurfio mudiad y Siartwyr oedd siom a dicter rhai o’r dosbarth canol gyda Deddf Diwygio 1832 ac anhapusrwydd y dosbarth gweithiol nad oedden nhw wedi cael y bleidlais o gwbl. Roedd y diffyg grym gwleidyddol i ddosbarth gweithiol Cymru wedi cynyddu poblogrwydd Siartaeth yng Nghymru, yn enwedig yn ardaloedd diwydiannol newydd y wlad. Cynyddodd hyn y galwad am newidiadau i’r system wleidyddol yng Nghymru. Roedd problemau eraill yn poeni’r dosbarth gweithiol hefyd, fel amodau byw a gwaith gwael, system atgas y tlotai a basiwyd gan Ddeddf Newydd y Tlodion yn 1834, agwedd y Llywodraeth tuag at y dosbarth gweithiol a’r undebau. Roedd y cosbau llym a roddwyd gan y Llywodraeth i Ferthyron Tolpuddle yn dangos eu gwrthwynebiad i’r syniad o weithwyr yn ymuno ag undebau. Roedd annhegwch mawr yn dal i fodoli yn y system bleidleisio, gan fod diffyg pleidlais i’r dosbarth gweithiol yn golygu na allent wella eu hamgylchiadau byw a gwaith. Os nad oeddent yn medru lleisio eu barn wleidyddol drwy gael y bleidlais byddent yn methu dod o hyd i ateb i’r problemau cymdeithasol eraill oedd yn eu hwynebu yn eu bywyd bob dydd.
Bryn Terfel
Bywyd personol
Priododd Terfel yn briod a'i gariad o'i blentyndod, Lesley, yn 1987 ond gwahanodd y ddau yn 2013 gan ysgaru yn ddiweddarach. Mae ganddynt tri o fechgyn.
Siartiaeth
Cefndir
Lluniodd cefnogwyr Siartiaeth ddogfen o’r enw Siarter y Bobl a gyhoeddwyd yn 1838. Roedd y chwe phwynt yn dangos dylanwad clir y Radicaliaid:
Bryn Terfel
Bywyd personol
Cychwynnodd berthynas gyda'r delynores Hannah Stone yn 2014. Mae hi'n gyn-delynores swyddogol i Dywysog Siarl. Dyweddïodd y cwpl yn 2016 ac yn Mai 2017 ganwyd merch iddynt. Priododd y cwpl ar 26 Gorffennaf 2019 nghapel y Bedyddwyr, Caersalem Newydd yn Abertawe, tref enedigol Stone.
Repertwâr operatig
Dyma'r gwaith a'r cymeriadau mae Bryn wedi eu perfformio ar lwyfan
Siartiaeth
Cefndir
1.     Pleidlais i bob dyn yn 21 oed.
3.     Dim cymwysterau eiddo i Aelodau Seneddol fel y gallai etholwyr ethol dyn o'u dewis, boed hwnnw'n ddyn cyfoethog neu’n ddyn tlawd.
Molière
250px|bawd|Portread o Molière Dramodydd o Ffrancwr oedd Jean-Baptiste Poquelin, neu Molière (15 Ionawr, 1622 - 17 Chwefror, 1673).
Siartiaeth
Cefndir
4.     Talu Aelodau Seneddol fel y gallai gweithwyr cyffredin fforddio cynrychioli eu hetholaeth.
Molière
Cafodd ei eni ym Mharis. Bu'n teithio Ffrainc gyda'r actores Madeleine Béjart a'u cwmni, l'Illustre Théâtre am nifer o flynyddoedd. Ei ddrama olaf oedd Y Claf Diglefyd (Le Malade imaginaire), a berfformiwyd gyntaf yn gynnar yn 1673. Cymerwyd yr awdur yn wael yn ystod y pedwerydd perfformiad, ar 17 Chwefror, 1673, a bu farw yn fuan wedyn.
Siartiaeth
Cefndir
6.     Etholiadau blynyddol. Credai’r Siartwyr y byddai hyn yn atal llwgrwobrwyo a llygredd yn ystod y broses etholiadol yn ogystal â gwneud Aelodau Seneddol yn fwy atebol i’r bobl.
Molière
Cyfeirir at y Ffrangeg, ac yn benodol Ffrangeg coeth, weithiau fel la langue de Molière (iaith Molière), yn yr un ffordd ag y cyfeirir at y Gymraeg fel iaith Dafydd ap Gwilym, neu'r Eidaleg fel iaith Dante.
Siartiaeth
Cefndir
Roedd agwedd y Llywodraeth tuag at gwynion y dosbarth gweithiol wedi dod i'r amlwg yn y ffordd roedd Merthyron Tolpuddle wedi cael eu trin. Roedd y protestwyr hynny eisiau cryfhau awdurdod yr undebau llafur ond cosbwyd hwy yn llym gan y Llywodraeth.
Cymru
Yn ardaloedd diwydiannol Cymru achosodd y Chwyldro Diwydiannol amrywiaeth o broblemau ym mywyd bob dydd ac ym mywyd gwaith pobl. Cododd gweithwyr haearn Merthyr mewn terfysg ym Mehefin 1831 oherwydd yr amodau byw afiach, gor-boblogi a’r epidemigau o Golera oedd yn dod yn sgil hynny oherwydd diffyg cyflenwadau dŵr glân. Roedd yr amodau gwaith yn y gweithfeydd yn beryglus, a thrwy’r System Dryc roedd gafael haearnaidd y meistri haearn ar y gweithwyr yn cryfhau. Yn ychwanegol at hynny nid oedd gan y gweithwyr bleidlais i fynegi eu cwynion am eu hamgylchiadau.
Molière
Yn Gymraeg
Mae fersiwn Gymraeg o ddrama olaf Molière, y Claf Diglefyd, gan Bruce Griffiths. Mae'r Opera Serch yw'r Doctor gan Arwel Hughes yn defnyddio addasiad gan Saunders Lewis o L'amour Médecin.
Lloffwr dail tingoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Lloffwr dail tingoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: lloffwyr dail tingoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Philydor pyrrhodes; yr enw Saesneg arno yw Cinnamon-rumped foliage-gleaner. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Siartiaeth
Cymru
Maes glo'r de oedd cadarnle'r Siartwyr. Yng Nghaerfyrddin, y Siartydd mwyaf amlwg oedd Hugh Williams, a oedd yn frawd yng nghyfraith i Richard Cobden, y gwleidydd radicalaidd. Yn Llanelli roedd David Rees, golygydd Y Diwygiwr, yn ffigwr amlwg. Ym Merthyr Tudful roedd Morgan Williams yn flaenllaw; yr enwog Dr Willliam Price o Lantrisant; a John Frost yn Sir Fynwy. Dedfrydwyd Frost a'i ddilynwyr yn Neuadd y Sir, Trefynwy i'w crogi a'u chwarteru.
Lloffwr dail tingoch
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. pyrrhodes, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r lloffwr dail tingoch yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Clefyd y gwair
Alergedd yw Clefyd y gwair (neu twymyn y gwair); hayfever yn Saesneg.
Er gwaetha'r enw, clefyd yw hwn sydd yn aml yn cael ei achosi gan lygredd carbon yn yr awyr, fel mwg ceir, yn hytrach na phaill gwair.
Meddygaeth amgen
Tybir fod y llysiau canlynol yn gallu lliniaru tipyn ar yr anhwylder o besychu: Camri, Lafant a Lemon.
Pequannock Township, New Jersey
Treflan yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Pequannock Township, gan gynnwys:
Rhwyfo yng Ngemau'r Gymanwlad
Medalau'r Cymry
Dau fedal yn unig mae Cymru wedi ennill yng nghystadlaethau rhwyfo Gemau'r Gymanwlad gyda'r brodyr David a John Edwards yn rhan o'r ddau griw.
Mary Elizabeth Price
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Martinsburg, Unol Daleithiau America oedd Mary Elizabeth Price (1 Mawrth 1877 – 19 Chwefror 1965).
Bu farw yn Trenton, New Jersey ar 19 Chwefror 1965.
Senoia, Georgia
Dinas yn, yn nhalaith Georgia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Senoia, gan gynnwys:
Gwylan Gefnddu Fwyaf
Yr wylan fwyaf a welir yn ynysoedd Prydain yw'r Wylan Gefnddu Fwyaf (Larus marinus). Fel Gwylan y Penwaig, aderyn ysglyfaethus iawn yw hi, gan fwyta pysgod, llygod, adar a'u chywion gan gynnwys wyau a chywion gwylannod eraill. Mae fel arfer yn aros yn yr un man o flwyddyn i flwyddyn. Am ei bod yn aderyn sy'n hela, mae fel arfer ar ei phen ei hun, neu yn un o ddwy.
Dyma'r mwyaf o'r holl wylanod.
Tanagr pêr tinwyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tanagr pêr tinwyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod pêr tinwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Euphonia minuta; yr enw Saesneg arno yw White-vented euphonia. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Glyn Owen
Actor teledu oedd Glyn (Griffith) Owen (6 Mawrth 1928 – 10 Medi 2004).
Tanagr pêr eurgoronog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tanagr pêr eurgoronog (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod pêr eurgoronog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Euphonia luteicapilla; yr enw Saesneg arno yw Yellow-crowned euphonia. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. luteicapilla, sef enw'r rhywogaeth.
Monika von Starck
Arlunydd benywaidd o'r Almaen yw Monika von Starck (3 Chwefror 1939).
Fe'i ganed yn Nghwlen (Cologne) a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn ddinesydd o'r Almaen.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Tanagr pêr gwyrdd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tanagr pêr gwyrdd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod pêr gwyrddion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Euphonia mesochrysa; yr enw Saesneg arno yw Bronze-green euphonia. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. mesochrysa, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Ladue, Missouri
Dinas yn, yn nhalaith Missouri, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Ladue, gan gynnwys:
Lloffwr dail cynffongoch y Dwyrain
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Lloffwr dail cynffongoch y Dwyrain (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: lloffwyr dail cynffongoch y Dwyrain) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Philydor ruficaudatus; yr enw Saesneg arno yw Rufous-tailed foliage-gleaner. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. ruficaudatus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r lloffwr dail cynffongoch y Dwyrain yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Tân yn Llŷn
Defnyddir yr ymadrodd Tân yn Llŷn am y weithred o losgi'r Ysgol Fomio ym Mhenyberth, ffermdy hynafol ger Penrhos, Pwllheli, ar 8 Medi 1936 gan D. J. Williams, Lewis Valentine, a Saunders Lewis. Ar ôl gweithredu, aeth y tri i orsaf yr heddlu i ddweud wrthyn nhw beth oeddan nhw wedi wneud.
Cefndir
225px|bawd|chwith|Clawr y bamffled Coelcerth Rhyddid a gyhoeddwyd gan [[Plaid Cymru|Blaid Genedlaethol Cymru yn 1937 i groesawu'r "Tri" nôl i Gymru ar 27 Awst yn y flwyddyn honno, wedi iddyn nhw gael eu rhyddhau o garchar Wormwood Scrubs]] Roedd y llywodraeth Brydeinig eisiau adeiladu ysgol fomio, canolfan i hyfforddi peilotiaid i ollwng bomiau o'r awyr, ac eisoes wedi ceisio codi un yn Northumberland ac yn Dorset ond fe ildiodd i brotestiadau a dadleuon gan naturiaethwyr a hynafiaethwyr lleol a hefyd ledled Lloegr. Roedd gwrthwynebiad i adeiladu'r ysgol fomio yng Nghymru hefyd ar seiliau heddychaeth, diwylliannol ac amgylcheddol, ond fe roddodd Saunders Lewis y lle blaenaf i genedlaetholdeb. Gwrthododd y Prif Weinidog hyd yn oed dderbyn dirprwyaeth Gymreig, yn gwbl groes i'w agwedd tuag at y protestiadau yn Lloegr.
Cleddyfa yng Ngemau'r Gymanwlad
Roedd cleddyfa yn rhan o Gemau'r Gymanwlad swyddogol rhwng 1950 a 1970 ond nid yw wedi bod yn rhan o'r Gemau ers hynny ac er ei fod yn gamp cydnabyddedig, nid yw ar restr y campau opsiynol ar gyfer Gemau'r dyfodol. Ers 1974 mae cystadleuaeth annibynnol wedi i'w chynnal ar gyfer cleddyfa. Y cyntaf oedd yn Ottawa, Canada.
Hetty Broedelet-Henkes
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Delfshaven, Brenhiniaeth yr Iseldiroedd oedd Hetty Broedelet-Henkes (18 Ionawr 1877 – 2 Ionawr 1966). Ymysg eraill, bu'n aelod o: Pulchri Studio.
Bu'n briod i André Broedelet.
Tân yn Llŷn
Yr achos llys
Methodd y rheithgor ddod i benderfyniad yn y prawf yng Nghaernarfon a bu rhaid cael achos arall yn Lloegr, yn yr Old Bailey yn Llundain, lle y cafwyd nhw yn euog ac fe ddedfrydwyd y tri i naw mis o garchar. Pan gawsant eu rhyddhau ar 27 Awst 1937 roedd torf o dros bymtheg mil ar y Maes yng Nghaernarfon yn ei croesawu yn ôl i Gymru.
Hetty Broedelet-Henkes
Bu farw yn Deventer ar 2 Ionawr 1966.
Tân yn Llŷn
Yr achos llys
Cyhoeddwyd pamffled enwog Paham y Llosgasom yr Ysgol Fomio (1937) gan y blaid i ddathlu rhyddhau "Y Tri"; ystyrir annerchiad gwleidyddol Saunders Lewis yn y llyfryn yn un o'i bwysicaf. Cyhoeddwyd pamffled arall, Coelcerth Rhyddid yn ogystal, i'w dosbarthu i'r cefnogwyr a'r cyhoedd ar 27 Awst, 1937, pan ddychwelasant i Gymru ar ôl cael eu rhyddhau o garchar Wormwood Scrubs.
Tywod
de|300px|bawd|Tywod bawd|300px|Tywod fel y'i gwelir trwy feicrosgop.
Tân yn Llŷn
Yr achos llys
Yn cynorthwyo'r tri ar y noson roedd pedwar gŵr; ni chyhoeddwyd eu henwau tan yr 1980au ac ni chawsant mo'u herlyn. Y pedwar oedd: O. M. Roberts, J. E. Jones, Victor Hampson Jones a Robin Richards.
Tywod
Craig a cherrig a chregyn wedi eu malu'n fân dros miloedd ar filoedd o flynyddoedd yw tywod, wrth i'r môr eu taro yn erbyn ei gilydd dro ar ôl tro.
Clayton, Georgia
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Clayton, gan gynnwys:
Perryville, Missouri
Dinas yn, yn nhalaith Missouri, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Perryville, gan gynnwys:
Lloffwr dail mynydd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Lloffwr dail mynydd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: lloffwyr dail mynydd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Philydor striaticollis; yr enw Saesneg arno yw Montane foliage-gleaner. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Teulu
Mae'r lloffwr dail mynydd yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Sharon Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Cestyll y Tywysogion Cymreig
Roedd uchelwyr a thywysogion Cymru wedi dechrau codi cestyll cyn i'r Normaniaid ddod i Gymru. Roedd y cestyll cynnar yn eithaf syml ond o'r 11g ymlaen, dan bwys yr ymosodiadau Normanaidd, dechreuodd y tywysogion godi cestyll mwy sylweddol a chwaraeai ran bwysig ym mywyd Cymru yn ystod yr Oesoedd Canol.
Sharon Township, Pennsylvania
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Sharon Township, gan gynnwys:
Cestyll y Tywysogion Cymreig
Cestyll Tywysogion Gwynedd
Cafodd y rhan fwyaf o'r cestyll hyn eu codi gan Dywysogion Gwynedd. Mae'r rhestr yn cynnwys ambell gastell o darddiad Normanaidd a feddianwyd ac a addaswyd gan y tywysogion. Nid yw'n cynnwys cestyll yn y canolbarth a'r de a feddiannid o bryd i'w gilydd gan Llywelyn Fawr neu Llywelyn ap Gruffudd.
Mae lleoliad, a bodolaeth, castell Llywelyn ap Gruffudd yn Abergwyngregin yn destun dadlau.
Gallatin County, Illinois
Sir yn nhalaith, yw .
Lloffwr dail aelfelyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Lloffwr dail aelfelyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: lloffwyr dail aelfelyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Philydor rufosuperciliatus; yr enw Saesneg arno yw Buff-browed foliage-gleaner. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Alexandra o Ddenmarc
Tywysoges Cymru rhwng 1863 a 1901 a brenhines Edward VII o Deyrnas Unedig Prydain Fawr ac Iwerddon oedd Alexandra o Ddenmarc (1 Rhagfyr 1844 - 20 Tachwedd 1925).
Castell Rhuddlan
Castell ar ymyl tref Rhuddlan yn Sir Ddinbych yw Castell Rhuddlan. Castell Cymreig oedd Castell Rhuddlan yn wreiddiol ond fe wnaeth y Normaniaid ei adnewyddu a'i atgyweirio a daeth i feddiant coron Lloegr ar ôl hynny.
Alexandra o Ddenmarc
Ei tad oedd y Tywysog Cristian, sef Cristian IX, brenin Denmarc, a'i chwaer, y Dywysoges Dagmar, oedd yr Ymerawdes Maria Feodorovna gwraig yr Ymerawdr Alexander III o Rwsia a mam yr Ymerawdr Niclas II, tsar Rwsia.
Cafodd ei eni ym Mhalas Amalienborg, Copenhagen.
Lloffwr dail aelfelyn
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. rufosuperciliatus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r lloffwr dail aelfelyn yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Holdrege, Nebraska
Dinas yn, yn nhalaith Nebraska, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Holdrege, gan gynnwys:
Castell Rhuddlan
Saif y castell wrth ryd strategol ar Afon Clwyd. Mae'n bosibl mai yma neu gerllaw yr ymladdwyd Brwydr Morfa Rhuddlan yn 795. Cododd y brenin grymus Gruffudd ap Llywelyn gastell yma yn 1063 a'i wneud yn sedd frenhinol. Ond llosgwyd y castell hwnnw gan y Saeson pan anfonodd Harold, brenin Lloegr, fyddin i ogledd Cymru.
Constance Villiers-Stuart
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Beachamwell, y Deyrnas Unedig oedd Constance Villiers-Stuart (1877 – 1966).
Brexit
Gair cyfansawdd (portmanteau), yw Brexit (Cymreigiad: Brecsit) o ddau air Saesneg "British exit"). Fe'i defnyddiwyd i ddisgrifio ymadawiad  y Deyrnas Gyfunol (UK) o'r Undeb Ewropeaidd (UE) am 23:00 GMT ar 31 Ionawr 2020 (00:00 CET). Y DU yw’r unig aelod-wladwriaeth sydd wedi gadael yr UE, a hynny ar ôl 47 mlynedd o fod yn rhan o’r undeb—yr UE a’i rhagflaenydd y Cymunedau Ewropeaidd (CE)—ers 1 Ionawr 1973. Yn dilyn Brexit, nid oes gan gyfraith yr UE na Llys Cyfiawnder yr Undeb Ewropeaidd hawliau, bellach, dros gyfreithiau gwledydd Prydain, ac eithrio mewn meysydd dethol mewn perthynas â Gogledd Iwerddon. Mae Brecsit yn dilyn refferendwm ar y pwnc, sef Refferendwm y Deyrnas Unedig ar aelodaeth o'r Undeb Ewropeaidd, 2016.
Castell Rhuddlan
Yn 1073 codwyd castell mwnt a beili yno gan y Normaniaid ar orchymyn Gwilym Gwncwerwr. Tyfodd bwrdeistref fechan yng nghysgod y castell.
Brexit
Mae Deddf yr Undeb Ewropeaidd (Ymadael) 2018 yn cadw cyfraith berthnasol yr UE fel cyfraith ddomestig, y gall y DU bellach ei diwygio neu ei diddymu. O dan delerau’r cytundeb ymadael â Brexit, mae Gogledd Iwerddon yn parhau i gymryd rhan yn y Farchnad Sengl Ewropeaidd mewn perthynas â nwyddau, ac i fod yn aelod de facto o Undeb Tollau’r UE. chwith|bawd| Y Deyrnas Gyfunol mewn oren; yr Undeb Ewropeaidd (27 o aelod-wladwriaethau) mewn glas.
Castell Rhuddlan
Yn 1277 codwyd castell cadarn ar y safle gan Edward I o Loegr, a'i defnyddiodd fel ei brif ganolfan yn y gogledd yn ei ymosodiad ar Wynedd i geisio dymchwel Llywelyn ap Gruffudd. Yno yn 1284, ar ôl gorchfygu Llywelyn, cyhoeddodd Edward I Statud Rhuddlan, a fyddai'n gweddnewid gweinyddiaeth Cymru.
Brexit
Mae’r Undeb Ewropeaidd a’i sefydliadau wedi datblygu’n raddol ers eu sefydlu ac yn ystod y 47 mlynedd o aelodaeth y DU; tyfodd yr UE i fod o bwysigrwydd economaidd a gwleidyddol sylweddol i’r DU. Drwy gydol cyfnod aelodaeth Prydain roedd grwpiau Ewrosgeptaidd wedi bodoli yn Lloegr, yn gwrthwynebu agweddau o'r Undeb a'i ragflaenwyr, ac yn beio'r UE am faterion fel mewnlifiad o "estronwyr" yn y DU. Cynhaliodd llywodraeth Llafur Harold Wilson refferendwm ar barhau'n aelod o’r GE ym 1975, lle dewisodd pleidleiswyr aros o fewn y bloc gyda 67.2 y cant o’r gyfran o’r bleidlais, ond ni chynhaliwyd unrhyw refferenda pellach wrth i Integreiddio Ewropeaidd barhau. Daeth yn “agosach fyth” drwy Gytundeb Maastricht a Chytundeb Lisbon a ddilynodd wrth ei sodlau. Fel rhan o addewid ymgyrch i ennill pleidleisiau oddi wrth Ewroscgeptaidd, addawodd y prif weinidog Ceidwadol David Cameron gynnal refferendwm pe bai ei lywodraeth yn cael ei hail-ethol. Cadwodd at ei air a chynhaliodd ei lywodraeth (a oedd o blaid yr UE) refferendwm ar aelodaeth barhaus o’r UE yn 2016, lle dewisodd pleidleiswyr Llogr (gan fwyaf) adael yr UE gyda 51.9 y cant o’r gyfran o’r bleidlais. Arweiniodd hyn at ymddiswyddiad David Cameron, ac fe'i ddisodlwyd gan Theresa May, a phedair blynedd o drafodaethau gyda’r UE ar delerau ymadael ac ar gysylltiadau yn y dyfodol. Pleidleisiodd yr Alban a Gogledd Iwerddon yn erbyn gadael, a phrin oedd y mwyafrif yng Nghymru dros adael.
Castell Rhuddlan
Bu gwarchae ar y castell gan Cymry'r Gogledd dan arweiniad Madog ap Llywelyn yng ngwrthryfel Cymreig 1294. Dros ganrif yn ddiweddarach ymsododd Owain Glyndŵr arno; ni chipiwyd y castell ond llosgwyd y dref gaerog o'i gwmpas.
Tanagr pêr yr Antilles
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tanagr pêr yr Antilles (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod pêr yr Antilles) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Euphonia musica; yr enw Saesneg arno yw Antillean euphonia. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Brexit
Roedd y broses drafod yn heriol yn wleidyddol ac yn ymrannol iawn o fewn y DU, gydag un cytundeb yn cael ei wrthod gan senedd Prydain, risg o ymadawiad o’r UE heb gytundeb ymadael neu fargen fasnach ("Brexit heb gytundeb"), etholiadau cyffredinol a gynhaliwyd yn 2017 a 2019, a dau brif weinidog newydd yn y cyfnod hwnnw, y ddau yn Geidwyr. O dan lywodraeth fwyafrifol Boris Johnson, gadawodd y DU yr UE ar 31 Ionawr 2020 ond parhaodd i gymryd rhan mewn llawer o sefydliadau’r UE (gan gynnwys y farchnad sengl a’r undeb tollau) yn ystod cyfnod pontio o 1 flwyddyn er mwyn pontio a sicrhau masnach ddi-dor am gyfnod hirach. Parhaodd trafodaethau’r cytundeb masnach hyd ddiwedd y cyfnod pontio a drefnwyd, a llofnodwyd Cytundeb Masnach a Chydweithrediad yr UE-DU ar 30 Rhagfyr 2020.
Tanagr pêr yr Antilles
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. musica, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Teulu
Mae'r tanagr pêr yr Antilles yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Elisabeth Vreede
Mathemategydd a seryddwr o'r Iseldiroedd oedd Elisabeth Vreede (16 Gorffennaf 1879 – 31 Awst 1943), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel mathemategydd ac awdur.
Manylion personol
Ganed Elisabeth Vreede yn yr Hague ar 16 Gorffennaf 1879. Roedd ei thad yn gyfreithiwr a neilltuodd ei mam ei hamser i waith elusennol. Roedd hi'n berson sensitif ac yn ddiweddarach chwaraeodd ran bwysig yn y bywyd Anthroposophical yn yr Iseldiroedd. Ym Mhrifysgol Leyden bu'n astudio mathemateg, seryddiaeth, athroniaeth (yn enwedig Hegel) a Sansgrit. Roedd hefyd yn cymryd rhan weithgar ym mywyd myfyrwyr, gan sefydlu clwb cychod, ac roedd yn aelod o undeb y myfyrwyr.
Gallatin County, Illinois
Ceir sawl sir o’r un enw gan gynnwys: