cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Y Gwarchodlu Cymreig
Dyletswyddau seremonïol
200px|bawd|Gwarchodluwr Cymreig yn Nhŵr Llundain. Yn ei waith fel un o gatrodau'r Osgordd, mae'r Gwarchodlu Cymreig yn gwarchod preswylfeydd y Frenhines a chestyll a phalasau sy'n gysylltiedig â'r Goron: Palas Sant Iago, Palas Buckingham, Castell Windsor, a Thŵr Llundain. Mae Gwarchodluwyr yn cymryd rhan mewn paredau a thasgau seremonïol gan gynnwys Cyflwyno'r Faner a Gosgorddion er Anrhydedd ar gyfer penaethiaid gwladol sy'n ymweld â'r Deyrnas Unedig. Maent hefyd wedi cymryd rhan mewn sawl priodas frenhinol ac angladd, gan gynnwys angladd seremonïol y Dywysoges Diana ym 1997, priodas y Tywysog William a Catherine Middleton yn 2011, ac angladd seremonïol Margaret Thatcher yn 2013.
Hyfforddiant a threfniant
Fel un o Warchodluoedd y Troedfilwyr, hyfforddai recriwtiaid gan gwrs sy'n debyg i'r Combat Infantryman's Course, ond yn crybwyll dwy wythnos ychwanegol er mwyn dysgu dril ac ymarferion seremonïol y gwarchodluwr. Digwyddir hyn yng Ngwmni Hyfforddi'r Gwarchodluoedd yng Nghanolfan Hyfforddi'r Troedfilwyr (ITC), Catterick.
Un fataliwn sydd i'w Gwarchodlu Cymreig bellach.
Gwisg ac arwyddnodau
Patrwm Troedfilwyr y Gwarchodluoedd yw gwisg lawn y Gwarchodlu Cymreig: gwisg ysgarlad gyda ffesin glas. Gosodir y botymau ar y diwnig mewn cyfresi o bump, sy'n dynodi mai'r Gwarchodlu Cymreig oedd y pumed Gwarchodlu i gael ei ffurfio. Arddangosir ar y botymau goron a chenhinen a rholyn yn darllen "Cymru Am Byth" yn eu hamgylchynu. Ar lawes dde'r swyddog hŷn heb ei gomisiwn (NCO), gwisgir bathodyn lliw gyda'r ddraig goch a'r arwyddair. Cenhinen wen sydd ar fathodyn coler y diwnig a plufyn gwyn-gwyrdd-gwyn ar ochr chwith y cap croen arth. Ar y capan glas, gwisgir rhuban ffigurog du a'r bathodyn cap.
Y genhinen wen sydd hefyd ar fathodyn cap y gatrawd: hwn oedd arwyddnod y milwyr Cymreig a ymladdodd dros Edward, y Tywysog Du, yn y 14g. Nid yw'r dyluniad wedi ei newid ers sefydlu'r gatrawd ym 1915, ac eithrio'r newid ar draws y fyddin y y 1950au o bres i fathodynnau wedi eu hanodeiddio. Fel rheol, mae milwyr a swyddogion gwarant yn prynu bathodynnau metel eurog, y gellir ei gaboli. Gwisgir bathodynnau o frodwaith metel ar gapiau'r swyddogion. Ar gapan caci, gwisgir bathodyn o frethyn ar sgwâr sidan o batrwm Adran yr Osgordd.
Cerddoriaeth
190px|bawd|Drymwyr y Gwarchodlu Cymreig yn ystod newid y gwarchodlu ym Mhalas Buckingham. Ymdeithgan gyflym y gatrawd yw "Codiad yr Ehedydd", a gyfansoddwyd yn y 18g gan y telynor David Owen (Dafydd y Garreg Wen). "Gwŷr Harlech" a "Gwŷr Morgannwg" yw'r ddwy ymdeithgan araf.
Traddodiadau
Daw uwch na 95 y cant o recriwtiaid y Gwarchodlu Cymreig o Gymru. Saeson, nifer ohonynt o dras Gymreig, yw'r mwyafrif o'r gweddill, a hefyd ychydig dwsin o Ffijïaid. Mae'r mwyafrif o'r swyddogion yn Saeson, neu'n Eingl-Gymry, a nifer ohonynt wedi mynychu ysgolion bonedd Lloegr, gan gynnwys Eton, Radley, Oundle, a Charterhouse. O ganlyniad rhoddir yr hen lysenw "Lleng Dramor" ar ystafell fwyta'r swyddogion, ond mewn ystyr wahanol, gan filwyr y rhengoedd eraill.
Fel noder eisoes, "Cymru Am Byth" yw arwyddair y gatrawd a'r genhinen yw ei arwyddlun amlycaf, dau symbol sy'n cynrychioli Cymru oll. Cyflwynir cennin i aelodau'r gatrawd gan aelod o'r deulu brenhinol ar Ddydd Gŵyl Dewi. Hwn oedd galwad swyddogol cyntaf y Dywysoges Anne ar ben ei hun ym 1969. Llysenw cyffredin y Gwarchodlu Cymreig gan y gatrodau eraill yw'r "Taffs", enw Saesneg ar y Cymry, ond yn naturiol nid yw'r enw hwnnw i'w glywed ymhlith y rhengoedd gan gatrawd sydd bron i gyd yn Gymry. Gan fod cymaint o gyfenwau Cymreig gan y milwyr – Jones, Davies, Williams, Evans, Thomas, Roberts, Parry, Edwards, Morgan, a Griffiths yn eu plith – arferai'r gwarchodluwyr defnyddio y ddau rif olaf mewn rhif gwasanaeth i gydnabod ei gilydd, naill ai y rhifau'n unig neu wedi cyfuno â'r cyfenw, er enghraifft Jones 96.
Yn hanesyddol – ac, o bosib, o hyd – pennai cwmni'r gwarchodluwyr yn ôl eu taldra. Gelwir cwmni hŷn y gatrawd yn Gwmni Tywysog Cymru, a elwir gan ei hen lysenw The Jam Boys o ganlyniad i'w gais am ragor o jam yn y cyfnod wedi'r Ail Ryfel Byd er mwyn bwydo'r milwyr talaf yn y rhengoedd. Ynghynt, rhoddir dynion o dan pum troedfedd a saith modfedd yng nghwmni 3. Enillodd y cwmni hwnnw ei lysenw the Little Iron Men, yn ôl un stori, gan iddynt gynorthwyo'r Peirianwyr Brenhinol wrth sefydlu pont nofiol ger Monte Cassino ym 1944 tra'r oedd y gelyn yn saethu arnynt. Cysylltir cwmni 2 â Gogledd Cymru ac Ynys Môn yn bennaf, a'i arwyddair yw "Gwŷr Ynys y Cedyrn", cyfeiriad at y Mabinogi.
George Cheyne
Gwobrau
Enillodd George Cheyne y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Y Gwarchodlu Cymreig
Anrhydeddau brwydr
bawd|Baner gatrodol y Gwarchodlu Cymreig yn ystod Parêd Diwrnod y Fuddugoliaeth ym Moscfa.
Mae'r Gwarchodlu Cymreig wedi eu hurddo â'r anrhydeddau brwydr canlynol:
Loos, Somme 1916 Somme 1918, Brwydr Ginchy, Brwydr Flers Courcelette, Brwydr Morval, Ypres 1917, Brwydr Pilckem, Brwydr Poelcappelle, Brwydr Passchendaele, Cambrai 1917, Bapaume 1918, Arras 1918, Albert 1918, Drocourt-Quéant, Llinell Hindenburg, Brwydr Havrincourt, Brwydr Canal Du Nord, Brwydr Selle, Brwydr Sambre, Ffrainc a Fflandrys 1915–18
Brwydr Arras, Brwydr Boulogne 1940, St Omer-La Bassée, Bourguébus Ridge, Cagny, Mont Pincon, Brwsel 1944-45, Hechtel, Nederrijn, Y Rhein, Lingen, Gogledd-Orllewin Ewrop 1940 '44–45, Fondouk, Djebel el Rhorab, Tunis, Hammam Lif, Gogledd Affrica 1943, Monte Ornito, Dyffryn Liri, Monte Piccolo, Cipio Perugia, Arezzo, Florence, Llinell Gothig, Battaglia, Yr Eidal 1944–45
Ynysoedd y Falklands 1982, Affganistan 2009
Y Rhingyll Robert Bye VC
160px|bawd|Bye Ar 31 Gorffennaf 1917 cafodd Bye ei enwbu am y Groes Fictoria yn dilyn y weithred a ddisgrifir yma: "No. 939 Sjt. Robert Bye, Welsh Guards (Penrhiwceiber, Glamorgan).
Am ddewrder o'r mwyaf. Dangosodd Sjt. Bye wroldeb hyd yr eithaf ac ymroddiad wrth ddyletswydd yn ystod ymosodiad ar safleoedd y gelyn. O weld fod yr ymosodiadau cyntaf yn cael eu rhwystro gan dau flocws y gelyn, penderfynodd ar ei liwt ei hun i redeg tuag at un ohnnynt a dinistrio'r gariswn. Ailymunodd â'i ddynion er mwyn ymosod ar yr ail nôd. Wedi i'r milwyr fynd ymlaen i ymosod ar y trydydd nôd cafodd parti ei orchymyn i glirio'r blocysau oedd wedi eu pasio. Gwirfoddolodd Sjt. Bye i arwain y parti gan gwblhau y nôd a chymryd sawl carcharor. Parhaodd i ymosod gan gyrraedd y trydydd nôd a chipio nifer o garchaorion eraill gan gynnig cymorth amhrisiadwy i'r milwyr oedd yn ymosod. Profodd ei allu rhyfeddol i achub y blaen trwy gydol yr ymosodiad."
Yr Is-Gapten Christopher Furness VC
160px|bawd|Christopher Furness VC, bu farw 24 Mai 1940
LKS Pogoń Lwów
Tim pêl-droed o Wlad Pwyl ydy Lwowski Klub Sportowy Pogoń Lwów. Cafodd ei sefydlu yn 1904 hyd 1939. Cafodd ei ail-sefydlu yn 2009
Teyrn bach di-farf y De
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Teyrn bach di-farf y De (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: teyrniaid bach di-farf y De) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Camptostoma obsoletum; yr enw Saesneg arno yw Southern beardless tyrannulet. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Creag Dhubh Tigh an Aitinn
Mae Creag Dhubh Tigh an Aitinn yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Albyn i Monadh Liath yn Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
Teyrn bach di-farf y De
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. obsoletum, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.
Lilo Rasch-Naegele
Arlunydd benywaidd o'r Almaen oedd Lilo Rasch-Naegele (12 Rhagfyr 1914 - 3 Mehefin 1978).
Teyrn bach di-farf y De
Teulu
Mae'r teyrn bach di-farf y De yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Lilo Rasch-Naegele
Fe'i ganed yn Stuttgart a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn ddinesydd o'r Almaen.
Bu farw yn Leinfelden-Echterdingen.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Amphiallagma parvum
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Amphiallagma parvum sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Amphiallagma.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Pobre Mi Madre Querida
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwyr Homero Manzi a Ralph Pappier yw Pobre Mi Madre Querida a gyhoeddwyd yn 1948. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Pascual Contursi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Alejandro Gutiérrez del Barrio.
Acton, Swydd Gaer
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Acton. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dwyrain Swydd Gaer.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 404.
Pobre Mi Madre Querida
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1948. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Treasure of the Sierra Madre sy’n ffilm antur (cowboi i ryw raddau), gan John Huston. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Bob Roberts oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gorsaf reilffordd Culrain
Mae gorsaf reilffordd Culrain yn gwasanaethu pentref Culrain yn yr Ucheldiroedd, yr Alban.
Pobre Mi Madre Querida
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Homero Manzi ar 1 Tachwedd 1907 yn Añatuya a bu farw yn Buenos Aires ar 20 Awst 1994.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Homero Manzi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Raspberry Boat Refugee
Ffilm a seiliwyd ar nofel gan y cyfarwyddwr Leif Lindblom yw Raspberry Boat Refugee a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn y Ffindir.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan.
Mintys-y-gath yr ardd
Planhigyn blodeuol dyfrol yw Mintys-y-gath yr ardd sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Lamiaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Nepeta x faassenii a'r enw Saesneg yw Garden cat-mint.
Édouard Rist
Meddyg nodedig o Ffrainc oedd Édouard Rist (10 Mawrth 1871 - 13 Ebrill 1956). Ei arbenigedd oedd ymchwil ynghylch y diciâu. Cafodd ei eni yn Strasbwrg, Ffrainc a bu farw yn 16ain bwrdeistref o Baris.
Gwobrau
Enillodd Édouard Rist y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Adlington, Swydd Gaer
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Adlington. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dwyrain Swydd Gaer.
Carn Glac an Eich
Mae Carn Glac an Eich yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Albyn i Monadh Liath yn Ucheldir yr Alban;. Ceir piler triongl yr OS ger y copa.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
Oakland, Califfornia
Dinas yn nhalaith Califfornia, Unol Daleithiau America, sy'n ddinas sirol Alameda County, yw  Oakland. Cofnodir 440,646 o drigolion yno yng Nghyfrifiad 2020. Cafodd ei sefydlu yn y flwyddyn 1852. Mae'r ddinas yn gorwedd yn uniongyrchol ar draws y bae o San Francisco.
588
5g - 6g - 7g
The Lives of Mount Druitt Youth
Ffilm ddogfen yw The Lives of Mount Druitt Youth a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
588
530au 540au 550au 560au 570au - 580au - 590au 600au 610au 620au 630au
583 584 585 586 587 - 588 - 589 590 591 592 593
The Lives of Mount Druitt Youth
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Il Pozzo Di Satana
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Hajime Satō yw Il Pozzo Di Satana a gyhoeddwyd yn 1965. Fe'i cynhyrchwyd yn Japan.
The Lives of Mount Druitt Youth
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Il Pozzo Di Satana
Mae'r ffilm Il Pozzo Di Satana yn 81 munud o hyd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hajime Satō ar 3 Mawrth 1929 yn Saitama. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Keio.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hajime Satō nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kulin Kanta
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Homi Master yw Kulin Kanta a gyhoeddwyd yn 1925. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Dosbarthwyd y ffilm gan Kohinoor Film Company.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Bu farw Homi Master yn Mumbai ar 7 Ebrill 2018.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Homi Master nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
40au
1g CC - 1g - 2g
0au CC 0au 10au 20au 30au - 40au - 50au 60au 70au 80au 90au
40 41 42 43 44 45 46 47 48 49
El Último Payador
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwyr Homero Manzi a Ralph Pappier yw El Último Payador a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Sebastián Piana.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Tomás Simari, Hugo del Carril, Alberto Terrones, Ricardo Passano, Aída Luz, Francisco Pablo Donadío, Marino Seré, Yuki Nambá, Rosa Catá, José Ruzzo a Lito Bayardo.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All About Eve sy’n ffilm gomedi Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Homero Manzi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llwynog
Anifail ysglyfaethus yw'r llwynog neu cadno sy'n perthyn i deulu'r Canidae ynghyd â bleiddiaid a chŵn. Y llwynog coch yw'r math mwyaf cyffredin o ddigon, ac mae ei gynffon drwchus a'i flewyn coch yn olygfa gyfarwydd yng nghefn gwlad Cymru. Cigysydd yw'r llwynog, ac mae ganddo ddannedd miniog i ddal a bwyta ei fwyd. Mae'n bwyta cwningod, adar, llygod a nifer o anifeiliaid bach eraill. Mae amaethwyr yn gweld y llwynog fel pla gan ei fod yn lladd rhai anifeiliaid fferm, yn benodol ieir ac ŵyn; i'r perwyl hwnnw bu hela llwynogod yn draddodiad hir yng Nghymru. Gwaharddwyd hela llwynogod â chŵn yng Nghymru a Lloegr drwy ddeddf gwlad yn y flwyddyn 2005; er hynny mae tystiolaeth nad yw'r traddodiad wedi dod i ben yn llwyr. Mae'r llwynog yn ddiarhebol o gyfrwys a gellir defnyddio cadno neu llwynog i ddisgrifio rhywun cyfrwys neu dwyllodrus. Defnyddir cadno o ddiwrnod hefyd i ddisgrifio diwrnod "twyllodrus", pan fo'r tywydd yn braf yn y bore ond yn troi'n annifyr yn ystod y dydd. Bu'r llwynog yn rhan bwysig o draddodiadau a llên gwerin Cymru ar hyd y canrifoedd, fel y blaidd. Yn fwy diweddar mae soned fyw R. Williams Parry, Y Llwynog, yn un o hoff gerddi Cymraeg pobl Cymru. Llwynog enwocaf y Gymraeg, fodd bynnag, yw Siôn Blewyn Coch, a ymddangosodd gyntaf yn Llyfr Mawr y Plant ddechrau'r ugeinfed ganrif ac a fu wedyn yn brif gymeriad yn un o ffilmiau cynharaf S4C, Siôn Blewyn Coch a grëwyd ar gyfer Nadolig 1986, ac a ailddarlledwyd droeon ers hynny.
Perthynas â Dyn
Cerrig Arysgrifenedig yng Nghymru (Ifor WIlliams) Ar hyd a lled Cymru, mae hen gerrig beddi yn dyddio’n ôl bron i ddwy fil o flynyddoedd, yn cyfeirio at enwau’r ymadawedig ac weithiau eu crefftau. Mae un o’r rhai mwyaf adnabyddus i’w cael ger traeth y Foryd yn Llanfaglan, sydd a defnydd tra gwahanol iddi heddiw. Cafodd ei hymgorffori yn ddiweddarach i ystrwythur yr adeilad fel lintel uwchben drws yr ‘Hen Eglwys’ neu eglwys Sant Baglan. Ar y garreg yma mae’r arysgrif FILI LOVERNII ANATEMORI, sef ‘[maen] Anatemorus fab Lovernius’. Mae'r gair Anatemorus yn dod o'r hen air Celtaidd Anatiomaros (ystyr anatio- yw enaid a -maros yw mawr, felly eneidfawr) ar lafar, yr Athro Gwyn Thomas. Ffurf ar y gair Cymraeg llywern ydi Lovernius (y modd genidol yw Lovernii) a’i ystyr yw ‘llwynog’. Mae gair tebyg i hwn i’w gael hyd heddiw yn y Llydaweg a’r Gernyweg, sef louarn ‘llwynog’. Nid oes neb yn sicr o ble daeth y garreg i Lanfaglan, gan nad yw hi’n garreg leol.
Enwau lleoedd
Mae Cronfa Ddata Enwau Lleoedd Melville Richards yn rhestry rhai cannoedd o enwau lleoedd gellid eu priodoli i'r rhywogaeth hon Vulpes vulpes trwy o leiaf pedwar enw Cymraeg cyfoes neu hanesyddol, sef llwynog, cadno, madyn a llywern. Fe mapiwyd dosbarthiad y bedair ar wefan Llên Natur. Yn fras, enw gogleddol yw 'llwynog', ac enw deheuol yw 'cadno'. Ydi 'madyn' (sydd, er yn ogleddol, â dosbarthiad pontiol rhwng de a gogledd) ar dafod lleferydd yn rhywle o hyd? Mae 'llywern/llywyrn' hefyd â dobarthiad eang, efallai yn awgrymu mai dyma'r enw gwreiddiol, tybiaeth a gadarnheir gan louarn y Llydaweg. Mae'n debyg nad yw 'llywern' a'i amryiwadau yn bod heddiw chwaith yn yr iaith lafar ond cedwir meddwl agored serch hynny. Mae hela'r llwynog fel pla ac am adloniant (anodd weithiau gwahaniaethu) yn mynd yn ôl canrifoedd. Mae R. Williams Parry yn cyfleu rhamant yr arferiad. Yn yr 19g. talwyd bownti gan Y Plwyf am ladd llwynog (ymhlith nifer o 'blaoedd' eraill) Sgil gynnyrch y ddau uchod oedd rhain.
Llwynogod Gwlad a Thref
Dyma addasiad o ysgrif gan Twm Elias sy'n darlunio rhai rhesymau ac oblygiadau trefoli diweddar y llwynog:
30au
1g CC - 1g - 2g
10au CC 0au CC 0au 10au 20au - 30au - 40au 50au 60au 70au 80au
30 31 32 33 34 35 36 37 38 39
Agden, Dwyrain Swydd Gaer
Plwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Agden. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dwyrain Swydd Gaer.
Gorsaf reilffordd Coventry
Mae gorsaf reilffordd Coventry yn gwasanaethu dinas Coventry yng Ngorllewin Canolbarth Lloegr.
Aderyn tomen Nicobar
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Aderyn tomen Nicobar (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar tomen Nicobar) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Megapodius nicobariensis; yr enw Saesneg arno yw Nicobar scrub fowl. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Tomen (Lladin: Megapodiae) sydd yn urdd y Galliformes.
50au
1g CC - 1g - 2g
Aderyn tomen Nicobar
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. nicobariensis, sef enw'r rhywogaeth.
50au
0au 10au 20au 30au 40au - 50au - 60au 70au 80au 90au 100au
Aderyn tomen Nicobar
Teulu
Mae'r aderyn tomen Nicobar yn perthyn i deulu'r Adar Tomen (Lladin: Megapodiae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
50au
50 51 52 53 54 55 56 57 58 59
Nadia Benois
Arlunydd benywaidd a anwyd yn St Petersburg, Ymerodraeth Rwsia oedd Nadia Benois (17 Mai 1896 – 8 Rhagfyr 1974).
Enw'i thad oedd Leon Benois.Bu'n briod i Jona von Ustinov ac roedd Peter Ustinov yn blentyn iddynt.
Tills Frank Skiljer Oss Åt
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Leif Lindblom yw Tills Frank Skiljer Oss Åt a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Leif Lindblom ar 1 Ionawr 1967.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Leif Lindblom nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tai, Gwaith ac Iaith
Cyfrol am wella statws y Gymraeg yw Tai, Gwaith ac Iaith / Housing, Work and Language. Mudiad Cymuned a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2001. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Botwm Crys yn cadw lle
Clothes Make The Woman
Ffilm fud (heb sain) a ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Tom Terriss yw Clothes Make The Woman a gyhoeddwyd yn 1928. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Los Angeles.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Eve Southern. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1928. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Circus ffilm gomedi, fud, Americanaidd gan Charlie Chaplin.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tom Terriss ar 28 Medi 1872 yn Llundain a bu farw yn Ninas Efrog Newydd ar 29 Mehefin 2007. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tom Terriss nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Amphicnemis amabilis
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
The Queen Is Dead: a Classic Album Under Review
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Stephen Street, Morrissey, Johnny Marr, Brett Anderson, Tony Wilson a Craig Gannon. Mae'r ffilm The Queen Is Dead: a Classic Album Under Review yn 115 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ross Township, Kansas
Treflan yn, yn nhalaith Kansas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Ross Township, gan gynnwys:
Sguman Mor
Mae Sguman Mor yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Albyn i Monadh Liath yn Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
587
5g - 6g - 7g
530au 540au 550au 560au 570au - 580au - 590au 600au 610au 620au 630au
582 583 584 585 586 - 587 - 588 589 590 591 592
Sara Gregory
Actores Gymreig yw Sara Lloyd-Gregory (ganwyd 19 Awst 1986), sydd hefyd yn cael ei adnabod fel Sara Gregory. Mae hi'n adnabyddus am nifer o rannau mewn dramau Cymraeg ar S4C gan gynnwys Con Passionate, Blodau, Byw Celwydd a rhan blaenllaw yn y gyfres ddrama Alys ar S4C. Mae'n fwy hysbys i gynulleidfaoedd yng Ngogledd America am ei rôl fel Allison yn narllediad HBO o gyfres Sky1, Thorne: Sleepyhead.
Alderley Edge
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Alderley Edge. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dwyrain Swydd Gaer.
Sara Gregory
Gyrfa
Roedd ei ymddangosiad cyntaf yn 2003 yn Stopping Distance, ffilm am gang treisiol lle mae'n ymddangos fel merch yn ei harddegau o'r enw Melanie.
Alderley Edge
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,780.
Sara Gregory
Gyrfa
Yn 2006, gwnaeth ymddangosiad mewn ffilm ddadleuol gan bortreadu rôl merch o'r enw Serena yn Little White Lies. Roedd y ffilm yn gomedi a oedd yn dangos hiliaeth a oedd, fel A Way of Life, wedi ei ffilmio yn Ne Cymru.
Yn ddiweddarach y flwyddyn honno, bu'n serennu yn y bennod Torchwood "Day One" fel merch ifanc o'r enw Carys Fletcher sy'n cael ei meddu gan fod arallfydol sy'n bwydo oddi ar ynni orgasmic.
Yn 2007, daeth yn un o gast rheolaidd y ddrama Belonging ar BBC Wales, yn chwarae Nadine Weaver.
Yn 2008, chwaraeodd y prif ran benywaidd mewn cynhyrchiad o Romeo and Juliet yn y Theatr Newydd, Caerdydd.
Yn 2011, serennodd fel Alys yn y gyfres deledu o'r un enw, Alys ar S4C. Dychwelodd yn yr ail gyfres a ddarlledwyd yn hwyr yn 2012. Ni bu sôn am unrhyw gyfresi pellach.
Yn 2013, enillodd Sara wobr Actores Gorau BAFTA Cymru am ei rhan fel Alys.
37 (ffilm, 2016)
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Maria Dizzia, Michael Potts, Thomas Kopache, Adrian Martinez, Samira Wiley, Lucy Martin, Sophia Anne Caruso, Sophia Lillis a Christina Brucato. Mae'r ffilm 37 (Ffilm) yn 82 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Adam Jandrup oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Puk Grasten ar 9 Mehefin 1986.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Puk Grasten nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Morgrugydd adeingoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Morgrugydd adeingoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: morgrugyddion adeingoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Thamnophilus torquatus; yr enw Saesneg arno yw Rufous-winged antshrike. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Morgrug (Lladin: Formicariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. torquatus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r morgrugydd adeingoch yn perthyn i deulu'r Adar Morgrug (Lladin: Formicariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Leroy
Ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Armin Völckers yw Leroy a gyhoeddwyd yn 2007. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Leroy ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Armin Völckers a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ali N. Aşkın.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Alain Morel. Mae'r ffilm Leroy (ffilm o 2007) yn 89 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Marty Schenk sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Armin Völckers ar 31 Awst 1963 yn Berlin. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 63 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Armin Völckers nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Heer Maan Ja
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Azfar Jafri yw Heer Maan Ja a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn Pacistan.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Azfar Jafri nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gorsaf reilffordd Warwick
Mae gorsaf reilffordd Warwick yn gwasanaethu tref Warwick yn Swydd Warwick, Gorllewin Canolbarth Lloegr.
1817
1760au 1770au 1780au 1790au 1800au - 1810au - 1820au 1830au 1840au 1850au 1860au
1812 1813 1814 1815 1816 - 1817 - 1818 1819 1820 1821 1822
Gespräch Mit Dem Biest
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Armin Mueller-Stahl yw Gespräch Mit Dem Biest a gyhoeddwyd yn 1996. Fe'i cynhyrchwyd gan Rudolf Steiner yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Armin Mueller-Stahl.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Hark Bohm, Otto Sander, Dieter Laser, Katharina Böhm, Dietmar Mues, Armin Mueller-Stahl, Harald Juhnke, Bob Balaban a Peter Fitz. Mae'r ffilm Gespräch Mit Dem Biest yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
With Lee in Virginia
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr William J. Bauman yw With Lee in Virginia a gyhoeddwyd yn 1913. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Gespräch Mit Dem Biest
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Scream sef ffilm arswyd gan Wes Craven. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Gérard Vandenberg oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ingo Ehrlich sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
With Lee in Virginia
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ann Little, Francis Ford, Charles K. French, Robert Edeson, Walter Edwards, Ethel Grandin a Joe King. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1913. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Raja Harishchandra sef ffilm fud o India gan Dadasaheb Phalke.
Gespräch Mit Dem Biest
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
With Lee in Virginia
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William J Bauman ar 1 Ionawr 1801 yn Unol Daleithiau America a bu farw yn yr un ardal ar 7 Rhagfyr 1950.
Gespräch Mit Dem Biest
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Armin Mueller-Stahl nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
With Lee in Virginia
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William J. Bauman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lleuad
Y Lleuad (enw benywaidd) neu'r Lloer (enw benywaidd; symbol: ) yw unig loeren naturiol sylweddol y Ddaear.
Mae'r Lleuad yn troi o amgylch y ddaear mewn orbit o 27.3 diwrnod ac mae tua 384,403 km o'r ddaear. Fe gymer 1.3 eiliad i'r goleuni o'r haul a adlewyrchir oddi ar wyneb y Lleuad deithio i'r ddaear (yn ôl cyflymdra goleuni). Mae tua 500,000 o graterau ar ei hwyneb. Grym disgyrchiant sydd yn dal y lleuad yn ei horbit. Does fawr ddim atmosffer ganddi i'w hamddiffyn. Credir i'r lleuad gael ei ffurfio 4.5 biliwn o flynyddoed yn ôl, ychydig wedi i'r Ddaear gael ei ffurfio. Ceir sawl damcaniaeth ynghylch sut y crewyd y Lleuad, ond y fwyaf poblogaidd gan seryddwyr yw iddi gael ei ffurfio o ddarnau o'r Ddaear wedi i gorff enfawr o faint y blaned Mawrth wrthdaro a'r Ddaear. Gelwir y corff hwn yn Theia.
Mae ymchwil ddiweddar yn awgrymu bod rhai o 'r ceudyllau ger pigyn y De yn cynnwys dŵr ar ffurf rhew, ond dyw'' r canlyniadau yma ddim wedi cael eu cadarnhau eto.
Rocedi a gwrthrychau eraill
Y gwrthrych cyntaf a wnaed gan ddyn i gyrraedd y Lleuad oedd Luna 2 yn 1959, ac fe wnaeth Luna 3 yn yr un flwyddyn anfon yn ôl luniau o ochr bellaf y Lleuad. Cafodd y ddau ohonyn nhw eu lawnsio gan rocedi Sofietaidd. bawd|chwith|310px|Gwahanol ystumiau, mewn blwyddyn gron
Ar 20 Gorffennaf 1969 glaniodd dau ofodwr Americanaidd yn y modiwl lleuad Eagle – sef rhan o'r llong ofod Apollo 11 – arni, ac un ohonynt, Neil Armstrong, oedd y dyn cyntaf i gerdded ar y lleuad. Rhwng 1969 a 1972, ymwelodd 27 o ddynion â'r Lleuad; cerddodd 12 ohonynt arni. Gadawodd y criw olaf, sef Eugene Cernan a Harrison Schmitt, yn 1972. Mae gan sawl gwlad gynllun i anfon pobl i'r Lleuad rywbryd yn y 30 blwyddyn nesaf, gan gynnwys y UDA a Tsieina.
Dwy ochr y Lleuad
Gan fod y Lleuad yn cymryd yr un cyfnod i droelli unwaith ac i fynd o amgylch y Ddaear unwaith, mae un ochr wastad yn wynebu i ffwrdd o'r Ddaear. Fe welwyd ochr arall y Lleuad am y tro cyntaf pan anfonodd y chwiliedydd gofod Luna 3 luniau ohoni yn ôl i'r Ddaear yn 1959.
Mathau o leuad
Llanrwst, bore Gwener, Ionawr 21, 2011
Dyma gafodd Twm Elias am leuad coch ar gyfer ei gyfrol “Am y Tywydd”:
Geirfa
Noson golau lleuad yw noson loergan. Mae gŵyl Kann al Loar a gynhelir yn flynyddol yn Landerne yn Llydaw yn ein harwain i ystyr ein gair. Ystyr Kann al Loar yw lleuad llawn, kann yn golygu gwyn (cymharer "bara can", "cannu" – to bleach) a loar yn golygu lloer. Fel enw ar ŵyl, mae hefyd yn chwarae ar debygrwydd kann i'r gair mwy cyfarwydd canu, sydd hefyd yn cael ei rannu rhwng y ddwy iaith – ac mae yna dipyn o hynny yn digwydd yn yr ŵyl hefyd: mae'r gair Landerneau ar y cap, gyda chromfachyn siap gewin o leuad ar ôl yr e, yn fodd i ddangos enw'r dref landerne yn Llydaweg, yn ogystal a'r enw Ffrangeg landerneau. bawd|Cap yn hysbysebu gŵyl Kann al Loar, Landerne, Llydaw
Rhedynen bêr y mynydd
Planhigyn blodeuol dyfrol yw Rhedynen bêr y mynydd sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Lamiaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Oreopteris limbosperma a'r enw Saesneg yw Lemon-scented fern. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Marchredynen y Mynydd.
Lleuad
Cynnydd a Gwendid
Mae hi'n goel eitha cryf hyd yn oed heddiw fod y lleuad yn dylanwadu ar gyflwr pethau byw o bob math. H. y. wrth i'r lleuad gryfhau (neu ddod i'w llawnder) fe fyddai'n ysgogi tyfiant ac wrth iddi leihau, neu wanio, byddai egni pethau byw yn lleihau yn ogystal. O ganlyniad, arferai ffermwyr a garddwyr gynllunio'u gwaith o amgylch y lleuad ac yn darllen Almanac Caergybi neu Almanac y Miloedd i gael dyddiadau cyflyrau'r lleuad yn fanwl bob mis.
Jean-Antoine Brisset
Meddyg a llawfeddyg nodedig o Ffrainc oedd Jean-Antoine Brisset  (21 Medi 1784 - 24 Tachwedd 1856). Sefydlodd ysbyty 'Brisset' yn Hirson, Ffrainc. Cafodd ei eni yn Hirson, Ffrainc a bu farw ym Mharis.
Gwobrau
Enillodd Jean-Antoine Brisset y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Rhedynen bêr y mynydd
Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn tyfu mewn cynefinoedd oer a thymherus (neu gynnes) yn hemisffer y Gogledd a'r De fel y'i gilydd.
Tipton, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Tipton, gan gynnwys:
Long Beach, Califfornia
Dinas yn Los Angeles County yn nhalaith Califfornia, Unol Daleithiau America, yw  Long Beach. Cofnodir 390,724 o drigolion yno yng Nghyfrifiad 2010. Cafodd ei sefydlu yn y flwyddyn 1888.
20au
1g CC - 1g - 2g
30au CC 20au CC 10au CC 0au CC 0au 10au - 20au - 30au 40au 50au 60au 70au
20 21 22 23 24 25 26 27 28 29
Lleuad
Cynnydd a Gwendid
Adeg gwendid neu "dywyllwch" y lleuad y dylsid tynnu chwyn o'r ddaear, pigo ffrwythau, tynnu llysiau, medi'r cnydau a thorri ffyn neu goed (er mwyn i'r coedyn aeddfedu'n iawn). Casglwyd ffrwythau gan y credid y byddai golau'r lleuad yn gwneud i'r ffrwythau bydru'n gynt.
Llawnder y lleuad oedd yr adeg orrau i roi tarw i'r fuwch, myharen i'r defaid, a chawsai'r rhai fyddai'n priodi ar leuad llawn lond tŷ o blant. Dyma hefyd yr adeg orrau i gneifio'r defaid ac i dorri eich gwallt! Byddai'r lleuad llawn yn peri i ferched esgor, yn enwedig os oeddent eisoes ychydig yn hwyr – cymaint felly nes yr arferai Nyrs Jones (y fydwraig) o Nefyn alw'r lleuad llawn yn "Leuad Babis".
Hen enwau
Bu'r lleuad lawn dros y canrifoedd yn goleuo'r nos inni a cheir enwau arni, fel "Hen Lantar y Plwy", "Canwyll y Plwy", "y Lanter Fawr" a "Haul Tomos Jôs" ac roedd hi'n arfer ar un adeg i gyfarfodydd ac eisteddfodau lleol gael eu cynnal oddeutu'r lleuad lawn – er mwyn i'r goleuni fod o gymorth i bobl gerdded adre liw nos.
Chrysler
Gwneuthurwr ceir Americanaidd yw FCA US LLC sydd â'i bencadlys yn Auburn Hills, Michigan, ac a berchenogir yn bennaf gan gwmni Fiat. Mae Chrysler yn un o'r "Tri Mawr" o wneuthurwyr ceir Americanaidd. Mae'n gwerthu cerbydau o gwmpas y byd dan ei brif frand Chrysler, yn ogystal â'r brandiau Dodge, Jeep, a Ram Trucks; mae hefyd yn cynhyrchu cerbydau a werthir dan frand Fiat yng Ngogledd America. Mae prif adrannau eraill Chrysler yn cynnwys Mopar, sef ei adran sy'n cynhyrchu rhannau ac ategolion ceir, a SRT, ei adran ceir perfformiad. Yn 2011, roedd Chrysler Group (heb gynnwys Fiat) yn y gwneuthurwr ceir deuddegfed fwyaf yn y byd yn nhermau cynhyrchu.
Lleuad
Lwc, anlwc a darogan
Dros y canrifoedd, a hyd yn oed yn 2018, cred rhai ei bod yn anlwcus gweld y lleuad newydd drwy wydr, neu drwy ganghennau coed am fod y gwydr, neu'r canghennau'n atal, neu "ddwyn", lwc dda cynnydd y lleuad. Ac mae rhai yn dangos eu harian i'r lleuad newydd neu'n troi'r arian drosodd yn eu poced – er mwyn iddo gynyddu efo'r lleuad.
Chrysler
Sefydlwyd The Chrysler Corporation gan Walter Chrysler ym 1925, o olion y Maxwell Motor Company. Ehangodd Chrysler ym 1928 gan brynu'r cwmni tryciau Fargo a Dodge Brothers Company a dechreuodd gwerthu cerbydau dan y brandiau hynny; yn yr un flwyddyn sefydlodd y brandiau Plymouth a DeSoto. Gostyngodd gwerthiannau Chrysler yn y 1970au o ganlyniad i nifer o ffactorau gan gynnwys argyfwng olew 1973, ac erbyn diwedd y ddegawd honno roedd Chrysler bron â methdalu. Dan y Prif Weithredwr Lee Iacocca dychwelodd y cwmni at wneud elw digonol yn y 1980au. Prynodd Chrysler yr American Motors Corporation ym 1987, a gynhyrchodd y brand llwyddiannus Jeep.
Lleuad
Lwc, anlwc a darogan
I sicrhau lwc dda arferai pobl Ceredigion godi eu hetiau'n barchus pan welid y lleuad newydd gynta a byddai'r merched yn bowio iddi. Mae'n lwcus gweld y lleuad newydd dros yr ysgwydd chwith ac os wnewch chi ddymuniad i leuad newydd gynta'r flwyddyn fe gaiff ei wireddu. Yn Sir Gaernarfon, pe gofynai bachgen neu ferch ifanc i'r lleuad newydd pwy fyddent yn eu priodi, fe fyddant yn siwr o weld eu darpar briod mewn breuddwyd y noson honno.
Chrysler
Cyfunodd Chrysler â'r gwneuthurwr ceir Almaenig Daimler-Benz AG ym 1998 gan ffurfio DaimlerChrysler; yr oedd nifer o fuddsoddwyr yn erbyn y cyfuno a gwerthwyd Chrysler i Cerberus Capital Management a chafodd ei ail-enwi'n Chrysler LLC yn 2007. Cafodd Chrysler a chwmnïu eraill y Tri Mawr eu taro'n drawm gan argyfwng y diwydiant ceir yn 2008–10 a derbynnodd Chrysler a General Motors biliynau o ddoleri mewn benthyciadau gan lywodraeth yr Unol Daleithiau yn 2008–9 i'w hatal rhag cau i lawr. Wynebodd Chrysler fethdaliad ar 30 Ebrill 2009 ond ar 10 Mehefin 2009 cytunwyd i'r cwmni gael ei berchen gan Fiat, cronfa pensiwn yr United Auto Workers, a llywodraethau'r Unol Daleithiau a Chanada. Ers hynny mae Fiat wedi prynu cyfranddaliadau'r perchenogion eraill yn raddol a bellach Fiat sydd gan berchenogaeth fwyafrifol y cwmni.
Lleuad
Lloerig
Fe dybid ers talwm fod y lleuad yn effeithio ar gyflwr meddyliol pobl, a tan tua canrif yn ôl roedd yn cael ei hystyried fel un o brif achosion gwallgofrwydd. Mae'r geiriau “Lunatic” yn Saesneg a "Lloerig" yn Gymraeg yn cyfeirio at hynny – ac mae'r Lunacy Act (neu Ddeddf Loerigrwydd) 1842, yn dweud yn ddigon clir bod rhywun lloerig yn dioddef o "benwendid" yn y cyfnod a ddilynai'r lleuad lawn. Roedd yn anlwcus iawn cysgu yng ngolau'r lleuad oherwydd hynny – rhag ofn ichi fynd dan ei ddylanwad!
Dyn neu Sgwarnog y Lleuad
Coel sy'n gyffredin drwy wledydd Ewrop yw y gallwch weld llun ar wyneb y lleuad, llun o hen ŵr yn cario baich o goed ar ei ysgwydd ac mai wedi ei alltudio yno yr oedd o am hel priciau tân ar y Sul! Arferid dweud hyn yng Nghymru tan yn ddiweddar, yn enwedig i blant. Ond yn yr India, Tsieina, Japan, a De Affrica sgwarnog neu gwningen a welir. Gwningen hefyd geir yn ysgrif-luniau'r Aztec ym Mecsico i bortreadu'r lleuad. Cysylltir y sgwarnog â duwies y lleuad Geltaidd. Efallai bod adlais o'r cyswllt hwnnw yn yr hen stori am Melangell yn rhoi lloches i'r sgwarnog rhag helgwn y tywysog Brochfael ym Maldwyn?
Jacques Maissiat
Meddyg a gwleidydd nodedig o Ffrainc oedd Jacques Maissiat  (28 Mawrth 1805 - 26 Mawrth 1878). Bu'n aelod o Gynulliad Cenedlaethol Ffrainc. Cafodd ei eni yn Nantua, Ffrainc a bu farw yn Nantua.
Amphicnemis annae
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Amphicnemis annae sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Amphicnemis.
Jacques Maissiat
Gwobrau
Enillodd Jacques Maissiat y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Amphicnemis annae
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Ekta
Ffilm am broblemau cymdeithasol gan y cyfarwyddwr Homi Wadia yw Ekta a gyhoeddwyd yn 1942. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Ekta ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Cafodd ei ffilmio ym Mumbai. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sindhi.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Hari Shivdasani. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1942. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Casablanca sy’n glasur o ffilm Americanaidd am ramant a rhyfel, gan y cyfarwyddwr ffilm Michael Curtiz. Hyd at 2022 roedd o leiaf dwy ffilm Sindhi wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Homi Wadia ar 22 Mai 1911 yn Surat. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1935 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Homi Wadia nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Saddam Hussein
Arlywydd Irac o 1979 hyd 2003 oedd Saddam Hussein Abd al-Majid al-Tikriti (Arabeg: صدام حسين عبد المجيد التكريتي) (28 Ebrill, 1937 - 30 Rhagfyr, 2006)
Cefndir
Cafodd ei eni yn Tikrit.
Ei yrfa
Dechreuodd Saddam ei yrfa wleidyddol yn rhengoedd is y Blaid Ba'ath Iracaidd. Mewn amser daeth i arwain y blaid honno a'i defnyddio fel sylfaen i'w rym gwleidyddol.
Cyn y rhyfel yn erbyn Irac cafodd ei gyhuddo gan George W. Bush o fod yn rhan o Echel y Fall (ynghyd â Gogledd Corea ac Iran).
Ei dal ar ôl y rhyfel
Wedi i luoedd UDA a Phrydain oresgyn Irac aeth Saddamm ar ffo yn sgîl cwymp ei lywodraeth yn y rhyfel. Cafodd ei ddal gan filwyr yr Unol Daleithiau ar 13 Rhagfyr, 2003, tua 15 milltir y tu allan i'w dref enedigol Tikrit, canolfan ei rym.
Achos llys
Ar 5 Tachwedd, 2006, cafodd ei ddyfarnnu'n euog o droseddau yn erbyn dynoliaeth gan lys ym Maghdad a chafodd ei ddedfrydu i farwolaeth i'w grogi. Apeliodd yn erbyn penderfyniad y llys ond ar Ŵyl San Steffan (26 Rhagfyr) 2006 gwrthodwyd yr apêl. Am 0300 GMT ar 30 Rhagfyr fe'i crogwyd. Dygwyd y cyn-arlywydd o'i garchar mewn gwersyll Americanaidd ym Maghdad i safle dienyddio gerllaw. Dangoswyd lluniau o'r weithred ar deledu Irac.
Carn na h-Easgainn
Mae Carn na h-Easgainn yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Albyn i Monadh Liath yn Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Graham a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 10 Mawrth 2007.
Eureka Stockade
Ffilm fud (heb sain) yw Eureka Stockade a gyhoeddwyd yn 1907. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1907. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Ben Hur ffilm llawn cyffro o Unol Daleithiau America gan Sidney Olcott Frank Rose.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Brady Bunch Movie
Ffilm gomedi sy'n serennu Shelley Long a Gary Cole yw The Brady Bunch Movie (1995). Mae'r ffilm yn seiliedig ar y gyfres deledu The Brady Bunch.
Cleddasgell gynffonlletem
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cleddasgell gynffonlletem (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cleddesgyll cynffonlletem) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Campylopterus curvipennis; yr enw Saesneg arno yw Wedge-tailed sabrewing. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae) sydd yn urdd y Apodiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. curvipennis, sef enw'r rhywogaeth.
Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.
Teulu
Mae'r cleddasgell gynffonlletem yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Gorsaf reilffordd Invershin
Mae gorsaf reilffordd Invershin yn gwasanaethu pentref Invershin yn yr Ucheldiroedd, Yr Alban.
Aldford
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Aldford. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Aldford and Saighton yn awdurdod unedol Gorllewin Swydd Gaer a Chaer.
John Doherty
Peldroedwr Sesnig oedd John Herbert Doherty (12 Mawrth 1935 – 13 Tachwedd 2007).
Bu Doherty yn chwarae i Manchester United, Leicester City a Rugby Town ac Altrincham.
Arya 2
Ffilm ar gerddoriaeth a ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Sukumar yw Arya 2 a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Devi Sri Prasad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kajal Aggarwal, Allu Arjun, Brahmanandam, Shraddha Das, Ajay, Mukesh Rishi, Navdeep a Sayaji Shinde. Mae'r ffilm Arya 2 yn 162 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Marthand K. Venkatesh sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Sukumar ar 10 Ionawr 1970 yn Kakinada. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2004 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sukumar nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Argyfwng bwyd Corn Affrica 2006
Prinder difrifol o fwyd sy'n effeithio pedair o wledydd yng Nghorn Affrica (sef Somalia, Cenia, Jibwti ac Ethiopia) yw argyfwng bwyd Corn Affrica 2006. Amcangyfrifodd Cyfnudrefn Bwyd ac Amaeth (FAO) y Cenhedloedd Unedig ar 6 Ionawr, 2006, gall mwy na 11 miliwn o bobl yn y wledydd yma cael eu effeithio gan newyn eang, wedi ei achosi'n fwyaf gan sychder difrifol, caiff ei waethygu gan wrthdaro milwrol yn yr ardal.
Achosion
Mae'r amodau o sychder, yn ogystal â ffactorau eraill yn cynnwys prisiau grawn uchel, gorboblogi yn yr ardal, a wrthdaro, yn arwain at amodau o newyn. Yn y sychder 2006 cyfredol, mae cyhuddiadau ynglŷn â ffactorau yn trawsffurfio sychder i newyn yn cynnwys gwaharddiad ar mewnforion da byw i farchnadau yng ngwledydd Gwlff Persia, sydd wedi lleihau incwm ffermwyr anifeiliaid, ac felly'n cynyddu anniogelwch bwyd. Mae'r siawns nesaf am cymorth sychder yn Mawrth, efo'r tymor glawog nesaf.
Jibwti
Mae Jibwti wedi dioddef o sychder; mae'r FAO yn amcangyfrif fod tua traean o'r boblogaeth (400 000 o bobl) angen cymorth bwyd.
Ethiopia
Amcangyfrifwyd yr FAO mae mwy na un miliwn o bobl yn y Rhanbarth Somali yn Ethiopia yn wynebu diffygion bwyd difrifol. Er mae cnydau ar hyn o bryd yn cael eu cynaeafu, mae prinderau dal i'w ddisgwyl yn ne-ddwyrain y wlad.
Cenia
Mae diffyg cnydau, sychder a phrinder da byw wedi arwain i amodau newyn yn Cenia, yn enwedig yn rhanbarthau bugeiliol gogleddol a ddwyreiniol (Mandera, Wajir, a Marsabit). Erbyn 6 Ionawr, 2006, mae tua 30 o marwolaethau wedi gael eu adrodd. Mae rhyw 2.5 miliwn o bobl (10% o'r boblogaeth) angen fwyd dros y chwe mis nesaf. Mae Arlywydd Mwai Kibaki o Cenia wedi ddatgan trychineb cenedlaethol.
Alain-Fournier
Alain-Fournier oedd ffugenw y nofelydd Ffrengig Henri Alban-Fournier (3 Hydref 1886 - 22 Medi 1914). Ystyrir ei unig nofel, Le Grand Meaulnes (1913), yn glasur.
Argyfwng bwyd Corn Affrica 2006
Cymorth
Yn Chwefror 2006, rhybuddodd UNICEF fod 1.5 miliwn mewn peryg oherwydd y sychder ac alwodd am USD$16 miliwn i helpu drawsgronni ei gymorth yn yr ardal.
Gorsaf reilffordd Lairg
Mae gorsaf reilffordd Lairg yn gwasanaethu pentref Lairg yn yr Ucheldiroedd, Yr Alban.
Alain-Fournier
Ganed Alain-Fournier yn La Chapelle-d'Angillon, yn département Cher. Bu'n ysgrifennu beirniadaeth lenyddol i'r cylchgrawn Paris-Journal o 1910 ymlaen, yna'n gynorthwydd personol i'r gwleidydd Casimir Perrier. Gorffennodd Le Grand Meaulnes yn gynnar yn 1913, ac fe'i cyhoeddwyd yn y Nouvelle Revue Française rhwng Gorffennaf a Hydref, cyn ei gyhoeddi fel llyfr.
10au
1g CC - 1g - 2g
30au CC 20au CC 10au CC 0au CC 0au - 10au - 20au 30au 40au 50au 60au
Alain-Fournier
Ymunodd a'r fyddin pan ddechreuodd y Rhyfel Byd Cyntaf yn Awst 1914. Fe'i lladdwyd fis yn ddiweddarach, mewn brwydr ger Vaux-lès-Palameix. Cyhoeddwyd ei weithiau llenyddol eraill wedi ei farwolaeth.
10au
10 11 12 13 14 15 16 17 18 19
Alain-Fournier
Cyhoeddiadau
Cyfeiithwyd Le Grand Meaulnes i'r Gymraeg gan E.T. Griffiths fel Y Diriogaeth Goll (Llyfrau'r Dryw, 1969).