cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Meall Greigh
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Ysgol (addysg)
Am ddefnydd arall o'r gair "ysgol", gweler Ysgol (gwahaniaethu) bawd|Disgyblion uwchradd mewn [[gwisg ysgol a chotiau glaw yn Swydd Stafford, Lloegr.]] Lle a ddynodir ar gyfer addysgu yw ysgol. Fel arfer y mae'n sefydliad (ac yn adeilad) lle mae disgyblion neu fyfyrwyr, sydd fel arfer yn blant neu yn bobl ifainc, yn dysgu drwy law athrawon. Lle canolog y dysgu fel arfer yw'r ystafell ddosbarth, ond dim o angenrheidrwydd bob amser. Gall y dysgu fod mewn labordy er enghraifft, neu hyd yn oed yn yr awyr agored.
Mae'r math o sefydliad a ddisgrifir fel ysgol yn amrywio o wlad i wlad.
Gelwir yr hyn sy'n cael ei addysgu yn yr ysgol yn gwricwlwm a cheir Cwricwlwm Cenedlaethol sy'n nodi'n statudol yr hyn sy'n ofynnol i ddisgybl ei ddysgu.
Cymru
Yng Nghymru ceir addysg mewn ysgolion cynradd i blant unarddeg oed ac iau ac ysgolion uwchradd o unarddeg tan ddeunaw oed os oes chweched dosbarth, ac o unarddeg tan 16 oed os nad oes gandddynt chweched dosbarth. Lle nad oes chweched dosbarth bydd y plant sydd am ddilyn addysg uwch yn mynychu Coleg Trydyddol.
Gelwir ysgolion cynradd sy'n dysgu trwy gyfrwng y Gymraeg yn Ysgolion Cymraeg a'r ysglion uwchradd sy'n dysgu trwy gyfrwng y Gymraeg yn neu Ysgol ddwyieithog neu'n Ysgol Naturiol Gymraeg fel a geir yng Ngwynedd.
Cafwyd cwricwlwm newydd ar gyfer Cymru ym Medi 2008, wedi'i osod gan y Cynulliad Cenedlaethol. Mae’r cwricwlwm hwn yn cynnwys y meysydd canlynol:
The No Mercy Man
Ffilm llawn cyffro yw The No Mercy Man a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Arizona. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Exorcist sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Dean Cundey oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Crwbach gwelw
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw crwbach gwelw, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy crybachau gwelw; yr enw Saesneg yw Pale Prominent, a'r enw gwyddonol yw Pterostoma palpina.
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r crwbach gwelw yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Ben Challum (copa deheuol)
Mae Ben Challum South Top [Beinn Challuim South Top] yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Lyon i Glen Dochart a Loch Tay yn Ucheldir yr Alban;. Y fam fynydd ydy Ben Challum.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Munro Top a Murdo. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
655
6g - 7g - 8g
600au 610au 620au 630au 640au - 650au - 660au 670au 680au 690au 700au
650 651 652 653 654 - 655 - 656 657 658 659 660
Na Boso
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Piotr Matwiejczyk yw Na Boso a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Pwyl. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Pwyleg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Dominik Kwaśniewski.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Agnieszka Wagner.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,350 o ffilmiau Pwyleg wedi gweld golau dydd. Piotr Żukowski oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Piotr Matwiejczyk ar 28 Ebrill 1980 yn Trzebnica.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Piotr Matwiejczyk nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Smart Girl
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Aubrey Scotto yw Smart Girl a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Mutiny on the Bounty sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw...... Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Aubrey Scotto ar 21 Awst 1895 yn Los Angeles a bu farw yn yr un ardal ar 10 Medi 1980.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Aubrey Scotto nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Welton, Swydd Lincoln
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Welton.
Square Dance Jubilee
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Paul Landres yw Square Dance Jubilee a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ron Ormond a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Walter Greene.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Don "Red" Barry. Mae'r ffilm Square Dance Jubilee yn 79 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All About Eve sy’n ffilm gomedi Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Ernest Miller oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paul Landres ar 21 Awst 1912 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Encino ar 4 Mai 1970.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Paul Landres nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Meall nan Tarmachan - Beinn nan Eachan
Mae Meall nan Tarmachan - Beinn nan Eachan yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Lyon i Glen Dochart a Loch Tay yn Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd ar y copa. Enw'r fam fynydd ydy Meall nan Tarmachan.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Munro Top a Murdo. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogir cymorth i ganfod yr enw Gaeleg.
Granger, Iowa
Dinas yn Dallas County, yn nhalaith Iowa, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Granger, gan gynnwys:
Hellzapoppin'
Ffilm gomedi am gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr H. C. Potter yw Hellzapoppin' a gyhoeddwyd yn 1941. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Hellzapoppin' ac fe'i cynhyrchwyd gan Universal Studios, Glenn Tryon a Jules Levey yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Nat Perrin a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Don Raye.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Chic Johnson, Ole Olsen, Nella Walker, Angelo Rossitto, Martha Raye, Hugh Herbert, Slim Gaillard, Shemp Howard, Elisha Cook Jr., Mischa Auer, Gus Schilling, Frankie Manning, Andrew Tombes, Bert Roach, Clarence Kolb, Lorraine Pagé, Dick Lane, Jean Porter a Robert Paige. Mae'r ffilm Hellzapoppin' (ffilm o 1941) yn 84 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1941. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Ball of Fire sef ffilm gomedi Americanaidd sy’n parodio’r chwedl Eira Wen a’r Saith Corach, gan y cyfarwyddwr Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Milton Carruth sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm H C Potter ar 13 Tachwedd 1904 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn yr un ardal ar 7 Rhagfyr 1993. Mae ganddo o leiaf 2 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Ddrama Yale.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd H. C. Potter nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ghost Fever
Ffilm comedi arswyd gan y cyfarwyddwr Lee Madden yw Ghost Fever a gyhoeddwyd yn 1987. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Oscar Brodney a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan James V. Hart.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Sherman Hemsley. Mae'r ffilm Ghost Fever yn 86 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1987. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Last Emperor sef ffilm gan Bernardo Bertolucci. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lee Madden ar 6 Mawrth 1927.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lee Madden nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Uchafbwyntiau ac isafbwyntiau
Yn Mathemateg, uchaf- ac isafbwyntiau yw'r pwyntiau ym mharth ffwythiant lle mae'r ffwythiant yn cymryd y gwerth mwyaf (uchafbwynt) neu lleiaf (isafbwynt), yntai o fewn ardal lleol o'r parth(uchaf- neu isafbwynt lleol), neu dros y parth gyfan (uchaf- neu isafbwynt cyfanfydol).
Diffiniadau
Mae pwynt x* yn uchafbwynt lleol o ffwythiant f os mae rhif ε > 0 yn bodoli fel bod |x-x*| < ε yn ymhlygu f(x*) ≥ f(x). Ar graff ffwythiant, fe fydd yr uchafbwyntiau'n edrych fel copäon bryniau.
Yn gyffelyb, mae isafbwynt lleol yn bwynt x* fel bod |x-x*| < ε yn ymhlygu f(x*) ≤ f(x). Ar graff ffwythiant, fe fydd yr isafbwyntiau'n edrych fel gwaelodion dyffrynoedd.
Mae uchafbwynt cyfanfydol yn bwynt x* sy'n bodloni f(x*) ≥ f(x) am unrhyw werth o x. Yn gyffelyb, mae isafbwynt cyfanfydol yn bwynt x* sy'n bodloni f(x*) ≤ f(x). Mae uchafbwynt cyfanfydol pob tro yn uchabwynt lleol hefyd; ond nid yw uchafbwynt lleol o reidrwydd yn uchafbwynt cyfanfydol.
Ni gyfyngir y cysyniad o uchaf- ac isafbwyntiau i ffwythiannau sydd a'u parth yn y rhifau real. Fe allem diffinio uchaf- ac isafbwyntiau cyfanfydol ar ffwythiant sydd a'i barth yn unrhyw set, ac sy'n cymryd gwerthoedd mewn set sydd â threfn digoll arno.
Kornblumenblau
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Hermann Pfeiffer yw Kornblumenblau a gyhoeddwyd yn 1939. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hermann Pfeiffer ar 6 Mai 1902 yn Elberfeld a bu farw yn Cwlen ar 13 Mai 2011. Mae ganddo o leiaf 8 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Crwbach gwyn
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw crwbach gwyn, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy crybachau gwyn (-ion); yr enw Saesneg yw White Prominent, a'r enw gwyddonol yw Leucodonta bicoloria.
Kornblumenblau
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hermann Pfeiffer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Crwbach gwyn
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r crwbach gwyn yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Meall nan Tarmachan (1044m)
Mae Meall nan Tarmachan yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Lyon i Glen Dochart a Loch Tay ger Killin, ychydig i'r gorllewin o Ben Lawers, yn ne Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd ar y copa.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Munro, Murdo a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Jacobine Nordan Lund
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Christiania, Norwy oedd Jacobine Nordan Lund (20 Ionawr 1867 – 30 Rhagfyr 1941).
Enw'i thad oedd Jacob Wilhelm Nordan a'i mam oedd Henriette Dorothea Henius Nordan.
West Barkwith
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy West Barkwith. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Lindsey.
Symonds Yat
Pentref yn Swydd Henffordd, Gorllewin Canolbarth Lloegr, yw Symonds Yat. Saif ar lan Afon Gwy, gerllaw'r ffîn rhwng Swydd Henffordd a Swydd Gaerloyw.
Heblaw Symonds Yat West ar ochr Swydd Henffordd yr afon, ceir Symonds Yat East ar ochr Swydd Gaerloyw, gyda fferi sy'n cael ei thynnu dros yr afon ar raff yn eu cysylltu. Mae Symonds Yat yn atyniad poblogaidd i ymwelwyr, oherwydd yr olygfa o Graig Symonds Yat, 120 medr o ucher, ar ochr Swydd Gaerloyw. Heblaw y golygfeydd o'r dyffryn, lle mae'r afon wedi torri hafn ddofn yn y garreg galch Garbonifferaidd, gellir gweld pâr o'r Hebog tramor sy'n nythu yn rheolaidd ar y graig. Mae canwïo yn boblogaidd yma hefyd.
bawd|dim|300px|Golygfa tua'r gogledd o Graig Symonds Yat
Ar Waith Gyda'n Gilydd
Llyfr a fwriadwyd i helpu pobl sy'n ystyried dechrau menter busnes yw Ar Waith Gyda'n Gilydd.
Menter a Busnes, Aberystwyth a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Ionawr 1991. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Llyfr a fwriadwyd i helpu pobl sy'n ystyried dechrau menter busnes yn eu hardal drwy gyflwyno ffrwyth profiad mentrau tebyg mewn amryfal ardaloedd yng Nghymru.
Jungle Girl and The Slaver
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwyr Hermann Leitner a Gino Talamo yw Jungle Girl and The Slaver a gyhoeddwyd yn 1957. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal a'r Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ernst von Salomon a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Erwin Halletz.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Adrian Hoven, Marion Michael, Rainer Penkert, Marisa Merlini, Rik Battaglia, Saro Urzì, Friedrich Joloff, Nerio Bernardi a Rolf von Nauckhoff. Mae'r ffilm Jungle Girl and The Slaver yn 86 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1957. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Bridge on the River Kwai sy’n ffilm ryfel llawn propaganda a wnaed yn America-Lloegr, gan y cyfarwyddwr ffilm David Lean. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Kurt Grigoleit oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hermann Leitner ar 3 Medi 1927 yn Salzburg a bu farw yn Kitzbühel ar 2 Rhagfyr 1956. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1949 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hermann Leitner nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Arwr
Ceir sawl ystyr i'r gair arwr (benywaidd: arwres). Daw'r gair Cymraeg o'r rhagddodiad ar-, sy'n cryfhau'r ystyr, a'r enw gŵr 'rhyfelwr'; 'gwron' neu 'rhyfelwr dewr' yw prif ystyr y gair mewn Cymraeg Canol. Yn nhermau mytholeg, gan darddu o'r defnydd o'r gair hero ym mytholeg y Groegiaid a'r Rhufeiniaid, mae arwr yn gymeriad dwyfol neu led-ddwyfol wedi ei ddonio â nerth neu ddawn anghyffredin; Heracles (Ercwlff) oedd un o'r enwocaf o arwyr y byd Clasurol. Yn fwy cyffredinol, datblygodd y gair i olygu unrhyw un sy'n ddewr neu sy'n barod i aberthu ei hun er mwyn eraill. Gall olygu prif gymeriad cerdd neu nofel yn ogystal. Erbyn heddiw mae'r defnydd o'r gair wedi dirywio cymaint fel bod pobl fel pêl-droedwyr sy'n achub gêm yn cael eu disgrifio fel "arwyr".
William Abraham (Mabon)
Llywydd cyntaf Ffederasiwn Glowyr De Cymru ac Aelod Seneddol y Rhondda oedd William Abraham (Mabon) (14 Mehefin 1842 - 14 Mai 1922). Bu'n bleidiol iawn i'r Gymraeg a defnyddiodd hi unwaith yn y Senedd, ond chwarddodd pawb ar ei ben; yna dywedodd wrthynt eu bod wedi chwerthin am ben Gweddi'r Arglwydd. Ymladdodd i gael cytundeb i bennu cyflogau'r glowyr wedi'i sefydlu ar brisiau a phroffidiau'r diwydiant. Hyrwyddodd ddatblygiad undebaeth llafur yng Nghymru.
Bywyd cynnar
Ganed ef yng Nghwmafan, yn 4ydd mab i Thomas a Mary Abraham. Addysgwyd ef yn Ysgol Genedlaethol Cwmafan, gan adael yn ddeg oed, ac yna bu'n gweithio mewn gwaith alcam ac fel glowr. Yn y 1860au bu am gyfnod yn Tsile yn gweithio yn y gweithfeydd copr yno. Wedi iddo ddychwelyd i Gymru, yn 1870, etholwyd ef yn gynrychiolydd y glowyr a bu'n llywydd y glowyr ar y Joint Sliding Scale Association o 1875 hyd 1903.
Castell Dinbych
Castell Dinbych yw un o'r cestyll a adeiladwyd gan Edward I, brenin Lloegr, yn ystod ei goncwest o Gymru. Mae'n sefyll ar bentir carregog uwchben tref fechan Dinbych, yn Sir Ddinbych.
William Abraham (Mabon)
Diwrnod Mabon
Rhwng 1892 a 1898 byddai'r glowyr yn cael diwrnod o wyliau o'r gwaith ar y dydd Llun cyntaf o bob mis er mwyn cwtogi cynnyrch a sefydlogi cyflogau, a gelwid y diwrnod yma yn "Ddiwrnod Mabon."
Charlie Thomas
Roedd Charles James Thomas (8 Chwefror, 1864 - 8 Mawrth 1948) yn chwaraewr rygbi'r undeb rhyngwladol a chwaraeodd rygbi clwb i Gasnewydd a rygbi gwahodd i'r Barbariaid. Enillodd Thomas naw cap i Gymru.
Castell Dinbych
Mae'n debyg fod y safle wedi cael ei ddefnyddio ers yr Oesodd Canol Cynnar, ac mae'n bosib y cafodd caer Gymreig ei hadeiladu ar y safle ac iddi gael ei defnyddio fel canolfan frenhinol yn fuan cyn adeiladu'r castell cerrig. Adeiladwyd y castell gerrig presennol gan Henry de Lacy, 3ydd Iarll Lincoln, a gafodd y tir gan Edward I yn fuan ar ôl iddo drechu Llywelyn ap Gruffudd, Tywysog Cymru yn 1282. bawd|chwith|dde|300px|Castell Dinbych bawd|chwith|300px
William Abraham (Mabon)
Yr Aelod Seneddol
Daeth yn aelod seneddol dros y Rhondda yn 1885, a bu'n cynrychioli Gorllewin Rhondda o 1918 hyd 1922. Hyd at 1906 roedd yn aelod o grwp radical y Blaid Ryddfrydol, yna'n ddiweddarach yn aelod o'r Blaid Lafur pan ddaeth y blaid honno'n sefydliad annibynnol. Sefydlwyd Ffederasiwn Glowyr De Cymru yn 1898, gyda Mabon yn llywydd. Pan oedd yn America gofynnwyd iddo beth oedd ystyr "MP" ar ôl ei enw; atebodd "Mae'r llythrennau'n golygu 1. Mabon Pentref 2. Methodist Preacher 3. Miner's President 4. Member of Parliament 5. Man of Power, more's the pity!"
Charlie Thomas
Cefndir
Ganwyd Thomas yng Nghasnewydd, Sir Fynwy yn blentyn i James Thomas, gwneuthurwr boeleri, ac Ann (née Gapper) ei wraig.
Castell Dinbych
Roedd cynlluniau gwreiddiol y castell yn cynnwys rhychwant hir o furiau, fel llen, gyda thyrau hanner crwn yn ymestyn allan, a dau borth. Mae'r waliau gwreiddiol hyn erbyn heddiw yn goroesi fel waliau'r dref. Gwahanwyd y castell presennol o weddill yr ardal gaeedig gan set o waliau enfawr yn yr un arddull a Chastell Caernarfon; mae'r waliau hyn yn cynnwys porthdy unigryw â thri thŵr, hon yw un o nodweddion mwyaf trawiadol y castell. Er nad oes tystiolaeth, credir mai y pensaer oedd James o St George, pen saer maen Edward I.
William Abraham (Mabon)
Eisteddfodwr brwd
Roedd hefyd yn gefnogwr brwd o'r Eisteddfod, a daeth ei enw barddol "Mabon" yn gysylltiedig a'i enw ac yn llysenw iddo. Daeth yn daeth enwog fel arweinydd effeithiol yn eisteddfodau diwedd y 19g a dechrau'r 20g. Roedd ganddo lais tenor clir, a chanai'n aml i'r cynulleidfaoedd.
Castell Dinbych
Mae'r castell yng ngofal Cadw erbyn hyn.
Charlie Thomas
Cefndir
Mewn cyfnod lle fu chware rygbi yn gamp amatur, bu Thomas yn ennill ei gyflog trwy ddilyn yn ôl traed ei dad i weithio fel gwneuthurwr boeleri. Ym 1888 bu bron iddo gael ei ladd wrth ei waith pan syrthiodd darn trwm o foeler arno ei daro'n anymwybodol ac achosi anaf difrifol i'w gefn. Trwy ryw ryfeddod, gwellodd o'i anaf ac ail afaelodd yn ei yrfa fel gwneuthurwr boeleri a chwaraewr rygbi Erbyn 1939 roedd wedi dod yn dafarnwr ym Mrynbuga.
Castell Dinbych
1282
Nid oes llawer o fanylion am y gwarchae hwn ond caiff ei hystyried yn hynod o bwysig gan mai dyma gadarnle olaf Dafydd ap Gruffudd, brawd y Tywysog Llywelyn ap Gruffudd. Drwy gipio'r castell hwn, a fu yn nwylo'r Cymru ers 1277, cafodd y goresgynwyr Saesnig fynediad i borthladdoedd agos iawn i Wynedd Uwch Conwy a gweddill Gwynedd - troedle allweddol i'r ymosodiad milwrol olaf ar genedl y Cymru. Yn dilyn cipio'r castell oddi wrth y Cymru, ar 16 Hydref, 1282, rhoddwyd y castell a'r ardal o'i gwmpas i Henry de Lacy, iarll Lincoln, yn anrheg, ac ystyriwyd Arglwyddiaeth Dinbych yn un o Arglwyddiaethau'r Mers.
Charlie Thomas
Gyrfa rygbi
Ymunodd Thomas â thîm dosbarth cyntaf Casnewydd ym 1885 a thra yn y clwb fe'i defnyddiwyd mewn sawl safle trwy gydol ei yrfa. Chwaraeodd Thomas fel maswr, mewnwr, canolwr, olwr ac asgellwr ac roedd ganddo gyfradd sgôr uchel iawn, gyda 99 cais mewn 215 ymddangosiad i Gasnewydd. Yn ystod tymor anorchfygol Casnewydd 1891/92, bu’n bartner i gapten chwedlonol Cymru, Arthur Gould, yn y canol.
Castell Dinbych
1282
Cyn hyn, disgynnodd cestyll cryfion Fflint, Rhuddlan a Chaergwrle.
Charlie Thomas
Gyrfa ryngwladol
Ym 1888, dewiswyd Thomas i gynrychioli Cymru am y tro cyntaf mewn gêm yn erbyn Iwerddon fel rhan o Bencampwriaeth y Pedwar Gwlad 1888. Er i Gymru golli'r gêm cafodd Thomas ei ail-ddewis ar gyfer gem nesaf Cymru yn erbyn y Māoris ar daith yn Abertawe. Enillodd Cymru’r ornest o un gôl a dau gais i ddim, ond roedd Thomas ar y tîm a gollodd pan wynebodd ochr ei glwb, Casnewydd, y Māoris bedwar diwrnod yn ddiweddarach.
Castell Dinbych
1282
Gwyddom fod gan y fyddin Saesnig 10,500 o wŷr traed a 450 o farchogion ac erbyn 28 Awst roeddent wedi cyrraedd Rhuthun. Ceir cofnod i nifer o beiriannau gwarchae (a elwid yn 'Pyceyns' a 'Howans') gael eu llusgo o Gaer i Ruthun, ac oddi yno i Dderwen Llanerch; barn yr hanesydd Dr Adam Chapman (2013) iddynt gael eu llusgo oddi yno i Ddinbych i atgyfnerthu gwarchae, ac ymosod ar gadarnle olaf Dafydd ap Gruffudd. Gwyddom hefyd i Edward I, brenin Lloegr gyrraedd yno ar 23 Hydref, a cheir cofnod o daliadau i Saeson i adeiladu'r castell erbyn hynny - prawf posib fod y cyfan ar ben erbyn i'r brenin gyrraedd, a Chastell Dinbych yn nwylo'r Sais.
Charlie Thomas
Gemau rhyngwladol
Cymru
Cynhadledd Yalta
bawd|"Y Tri Mawr" yn eistedd gyda'i gilydd yn Yalta. O'r chwith i'r dde: Churchill, Roosevelt, Stalin. Cynhadledd gan y Cynghreiriaid yn ystod yr Ail Ryfel Byd oedd Cynhadledd Yalta a gynhelwyd yn y cyfnod 4–11 Chwefror 1945 yn Yalta yn y Crimea. Yno bu cwrdd tri prif arweinydd y Cynghreiriaid: Franklin D. Roosevelt, Arlywydd yr Unol Daleithiau; Winston Churchill, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig; a Joseff Stalin, Prif Arweinydd yr Undeb Sofietaidd. Nod y gynhadledd oedd i gynllunio gorchfygiad a meddiannaeth yr Almaen Natsïaidd a dyfodol Ewrop wedi'r rhyfel.
Charlie Thomas
Gemau rhyngwladol
Chwaraeodd Thomas saith gêm arall dros ei wlad, gan gynnwys pob gêm yn nhwrnamaint 1889 a thwrnamaint 1890. Ym 1890 sgoriodd Thomas ei unig bwyntiau rhyngwladol, pan sgoriodd gais mewn gêm gyfartal yn erbyn Iwerddon yn Lansdowne Road.
Cynhadledd Yalta
Trafododd y Tri Mawr, ymhlith pethau eraill, y gweithrediadau milwrol olaf yn erbyn yr Almaen yn Ewrop a'i thynged ôl-rhyfel, mater Gwlad Pwyl a'i system wleidyddol ac economaidd ôl-rhyfel, achosion troseddwyr rhyfel y Natsïaid, ac ymwneud yr Undeb Sofietaidd ag ymladd yn erbyn Ymerodraeth Japan gan gynnwys meysydd y gân yn Asia a'r Môr Tawel.
Charlie Thomas
Gemau rhyngwladol
Gemau rhyngwladol wedi'u chwarae Cymru
Cynhadledd Yalta
Rhagflaenwyd Cynhadledd Yalta gan Gynhadledd Tehran (28 Tachwedd - 2 Rhagfyr 1943) 1943 gyda'r un cyfranogwyr. Y Gynhadledd olaf o'r natur yma oedd Cynhadledd Potsdam) 17 Gorffennaf - 2 Awst 1945) pan nodwyd prif fframwaith ffiniau mewnol ac allanol yr Almaen a'i thaliadau ac ymdriniaeth wedi iddi golli'r Rhyfel. Erbyn Potsdam cymerodd yr yr Unol Daleithiau Arlywydd newydd, Harry Truman le diweddar, Franklin D. Roosevelt ac roedd gan Brydain Brif Weinidog hanner ffordd drwy'r Gynhadledd, Clement Attlee, yn lle Winston Churchill. Nodwyd y gynhadledd mewn dogfennau cyfrinachol gyda'r enw cod "Argonaut".
Charlie Thomas
Teulu
Ym 1891 priododd a Jemima Emma Soffe, bu iddynt 10 o blant.
Cynhadledd Yalta
Prif Deilliannau
Yng Nghynhadledd Yalta, daethpwyd i gytundeb ar sawl prif bwynt:
Charlie Thomas
Marwolaeth
Bu farw yn ei gartref, 52 Maryport Street, Brynbuga yn 84 mlwydd oed.
Cynhadledd Yalta
Prif Deilliannau
Cytunodd y cytundeb hwn hefyd ar rannu cylchoedd dylanwad gwleidyddol ar ôl y Rhyfel, a oedd mewn egwyddor yn dilyn cyrhaeddiad y parth a orchfygwyd gan y Fyddin Goch yn Ewrop - a oedd ar yr adeg honno deirgwaith cymaint o fyddinoedd ar gyfandir Ewrop â'r Unol Daleithiau a Phrydain gyda'i gilydd.
Castell Dinbych
1294-5
Cipiodd y Cymru lleol y castell ar 11 Tachwedd 1294 a chymerodd hyd at 29 Mehefin 1295 i'r Saeson ei oresgyn.
Cynhadledd Yalta
Prif Deilliannau
Map rhannu'r Almaen a'i thiriogaethau coll
Castell Dinbych
1294-5
Yn ôl yr hanesydd Dr Adam Chapman (2013) roedd y gwrthryfel yn sialens enfawr i'r Saeson, ac effeithiwyd Cymru gyfan gan y gwrthryfel hwn.
Roedd ymateb Edward I yn sydyn a chreulon: casglodd ynghyd dair byddin: byddin o 16,000 yng Nghaer, byddin arall yn Nhrefaldwyn a'r trydydd wedi'i rhannu rhwng Caerfyrddin ac Aberhonddu. Hwyliodd sawl llong yn llawn bwyd ac arfau i borthladdoedd megis Caerfyrddin i ddiwallu anghenion y byddinoedd hyn a chodi gwarchae'r Cymru yng nghestyll Cricieth, Harlech ac Aberystwyth, ac yna Dinbych. Erbyn Mawrth 1295, yn dilyn Brwydr Maes Maidog (5 Mawrth 1295) a brwydrau eraill, methodd y gwrthryfel.
Ychydig o gofnodion Cymreig sydd ond gwyddom i'r ymgyrch drwy Gymru gyfan gostio £55,000 i frenin Lloegr - swm aruthrol. Gwyddwn hefyd fod gan Henry de Lacy fyddin o 2,500 yng Nghastell Rhuddlan yn Rhagfyr 1294 ac i Reginald de Grey ymuno gydag ef er mwyn adennill ei diroedd yntau. Rhoddwyd ail siarter frenhinol i'r dref, a gollodd dros 40% o'i thai bwrgais, symudwyd rhagor o Saeson yno a rhoddwyd y tiroedd gorau yn Nyffryn Clwyd iddynt, fel y dengys dogfen 1334.
Cynhadledd Yalta
Methiant Yalta
Yn ôl rhai haneswyr a sylwebyddion, fe wnaeth Churchill, ac yn enwedig Roosevelt, ildio Dwyrain Ewrop i'r unben Stalin yn rhy rhwydd. Dadleir y gallai yr Unol Daleithiau, yn enwedig, fod wedi defnydio ei grym economaidd anferthol, i rwymo tueddiadau imperialaidd a dicellgar Stalin:
Rhinocypha trimaculata
Mursen yn nheulu'r Chlorocyphidae yw'r Rhinocypha trimaculata. Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Castell Dinbych
1460
bawd|chwith|Arfau Siasbar Tudur Cafwyd gwarchae gan Siasbar Tudur yng ngwanwyn 1460, ar Gastell Dinbych - castell a roddwyd iddo gan frenin Lloegr. Dengys cofnodion y cyfnod i bowdwr gwn gael ei ddefnyddio gan Siasbar yn ei ymgais i feddiannu'r castell.
Lake Villa Township, Illinois
Treflan yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Ange-Bernard Imbert de Lonnes
Meddyg, person milwrol, llawfeddyg nodedig o Ffrainc oedd Ange-Bernard Imbert de Lonnes (30 Ionawr 1747 – 18 Ionawr 1818). Roedd yn llawfeddyg milwrol adnabyddus. Cafodd ei eni yn Vacqueyras, Ffrainc ac addysgwyd ef yn Caen. Bu farw ym Mharis.
Lake Villa Township, Illinois
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Lake Villa Township, gan gynnwys:
Ange-Bernard Imbert de Lonnes
Gwobrau
Enillodd Ange-Bernard Imbert de Lonnes y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
La Noche De Las Dos Lunas
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Miguel Ferrari yw La Noche De Las Dos Lunas a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn Feneswela. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Miguel Ferrari a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Sergio de la Puente. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Cynhadledd Yalta
Methiant Yalta
"Yalta ... it was certainly a betrayal, the betrayal of half of Europe. It is a legend. Of which in the post-war period of divided Europe, some statesmen, like General de Gaulle, were assiduous propagandists ... It is the key question: that compromise between Western democracies and Stalin was not inevitable. Washington and London were not forced by the situation to surrender the whole of Eastern Europe to the Kremlin. During the ongoing war, they still had a formidable tool of pressure in their hands: mainly US military supplies, without which the Red Army would not have been able to fight and advance. If only they had threatened to block supplies, history would perhaps have taken a different course. They didn't, out of blindness. I don't understand how Churchill was so blind."
La Noche De Las Dos Lunas
Y prif actorion yn y ffilm hon yw María Barranco, Juan Jesús Valverde, Albi De Abreu, Luis Gerónimo Abreu hernandez, Prakriti Maduro a Mariaca Semprún. Mae'r ffilm La Noche De Las Dos Lunas yn 110 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Alexandra Henao oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Miguel Ferrari ar 30 Awst 1963 yn Caracas.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Miguel Ferrari nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Castell Dinbych
1468
Dyma un arall o frwydrau Rhyfeloedd y Rhosynnau, gyda Siasbar yn erbyn Syr Richard Herbert, brawd yr Arglwydd William. Ymddengys i Siasbar a thros 2,000 o filwyr losgi'r dref Seisnig a oedd wedi sefydlu y tu allan i'r waliau yn 1468, er na ellir, mewn gwirionedd, ei alw'n 'warchae'. Ymledodd y llosgi a'r lladd hyd at Fflint, cyn i Siasbar gael ei drechu yn Nyffryn Conwy gan Richard Herbert. Roedd y difrod i dref dinbych yn fwy na'r hyn a welwyd yn 1460, a chymaint a'r hyd a wnaed iddi gan y Tywysog Owain Glyn Dŵr yn 1400.
Y cefndir
Wedi buddugoliaeth y Iorciaid ym Mrwydr Bamburgh yn 1464, Harlech oedd troedle ola'r Lancastriaid, drwy wledydd Prydain. Yma y ffodd brenhines Harri VI wedi cyflafan Towton. Trechwyd Siasbar yn Twthill, Caernarfon ar 16 Hydref 1464, ond daliodd Harlech i wrthsefyll yr Iorciaid. Gogledd Cymru (oherwydd cysylltiad Siasbar a'i dad Owain tudur ag Ynys Môn) oedd un o gefnogwyr pennaf y Lancastriaid. Pan syrthioddd Harlech, roedd gwledydd Prydain i gyd yn nwylo'r Iorciaid.
Yr ymosodiad
Glaniodd Sasbar yn y Bermo, ychydig wedi 24 Mehefin mewn tair llong a fenthyciwyd iddo gan Louis XI, brenin Ffrainc. Teithiodd drwy Eryri ac i Ddinbych gyda llu o dros 2,000 o ddynion: heb yr un dyn byw yn ei herio. Wedi deuddydd, dri o gyfarfodydd yn Ninbych, wynebodd byddin Herbert yn Nyffryn Conwy a threchwyd Siasbar gan fyddin fwy, ac oddi yno yr aeth i Ddinbych. Ymosododd rhwng Chwefror a Mawrth 1468 ar Ddinbych. Nid oedd ganddo beiriannau rhyfel i dorri drwy waliau, ac felly mae'n fwy na thebyg iddo ymgiprys ar ffurf chevauchée (ymosodiad sydyn, fel arfer ar geffylau gan nifer facho filwyr, yn ddirybudd, a chyn bod y gelyn yn ymwybodl fod ymosodiad i ddod).
Nid oes unrhyw dystiolaeth i ymosodiad ar y castell gan yr Ioriaid fod yn llwyddiannus, ond llosgwyd y dref bron yn llwyr.
1646
bawd|chwith|Ail-greu ymosodiad y Pengryniaid ar Gastell [[Cil-y-coed gan actorion y Sealed Knot.]] Erbyn 1646 roedd ffurf y castell yn debyg iawn i'r hyn sydd yno heddiw. Arweiniwyd y Seneddwyr, neu'r Pengryniad o fewn y castell gan Thomas Mytton a'r Brenhinwyr, a gododd y gwarchae dan arweiniad y Cyrnol William Salesbury (Y Rug a Bachymbyd). Lleoliad gwersyll y Seneddwyr oedd y caeau o amgylch Llanfarchell (neu'r 'Eglwys Wen').
Cefndir
Ymladdwyd Rhyfel Cartref Lloegr rhwng 1642 a 1651 ac roedd yn fuddugoliaeth i'r rhan fwyaf o drigolion gogledd-ddwyrain Cymru. Cychwynnodd ar 17 Ebrill 1646, wedi i Ruthun syrthio, a daeth i ben wedi gwarchae a barodd hyd 26 Hydref y flwyddyn honno. Nid ystyrir y digwyddiadau yma o bwys mawr gan fod materion llawer pwysicach yn digwydd mewn rhannau eraill o ynysoedd Prydain e.e. Siarl I yn ildio i'r Albanwyr ar 17 Mai. Erbyn 1645 roedd y rhan fwyaf o Sir Ddinbych, Sir y Fflint a Threfaldwyn wedi troi oddi wrth y brenin ac at y Seneddwyr (y Pengryniaid) (gweler A. H. Dodd).
O 25-28 Medi 1645 arhosodd Siarl I yn y castell ac aeth ati i adfer y waliau ychydig wedyn.
Change of Mind
Ffilm wyddonias gan y cyfarwyddwr Robert Stevens yw Change of Mind a gyhoeddwyd yn 1969. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Duke Ellington.
Castell Dinbych
Y gwarchae 'cwrtais'
Roedd Castell Dinbych yn nwylo'r Pengryniad ers tua Tachwedd 1646. Roedd sawl magnel y tu mewn, ond un yn unig oedd y tua allan, ac nid oedd yn ddigon cryf i ddifrodi'r waliau. William Salesbury oedd capten y castell, ac felly yn arweinydd ar fyddin brenin Lloegr a thrwy gydol y gwarchae, danfonodd lu o farchogion allan i herwa, lladd a difrodi sydyn cyn dychwelyd i ddiogelwch y castell. Ceir tystiolaeth fod olion peiriannau rhyfel y tu allan i'r castell ond ychydig iawn o newid a wnaed i'r castell ei hun. Credir, hefyd, yr holl gyfathrebu a fu rhwng y ddwy ochr yn dystiolaeth mai gwarchae cwrtais oedd hwn, gyda thrafodaeth yn amlach nag ymosodiadau milwrol.
Change of Mind
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Leslie Nielsen, Susan Oliver, Raymond St. Jacques a Janet MacLachlan.
Castell Dinbych
Y gwarchae 'cwrtais'
Ceir sawl cofnod i'r milwyr fedru cipio anifeiliaid a ddigwyddai basio heibio. Dywed un cofnod - cwyn am George Twistleton: On one occasion, even when besieged, part of the Denbigh garrison issued out to capture six oxen and on another, twenty, or perhaps even forty cattle. Gan mai ynysu castell yw gwarchae, fel nad oes gyflenwad o fwyd a dŵr, gellir dweud nad oedd, felly, yn warchae, yng ngwir ystyr y gair.
Change of Mind
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1969. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Midnight Cowboy sef ffilm am ddau gyfaill gan y cyfarwyddwr ffilm John Schlesinger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Arthur J. Ornitz oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Castell Dinbych
Y gwarchae 'cwrtais'
Er hyn, bu'r gwarchae'n un hir a daeth i ben pan ymyrrodd Siarl I, drwy Eubule Thelwall (g. 1622). Ildiodd y Brenhinwyr, ond gellir ystyried mai cyrraedd cyflwr o stalemate wnaeth y ddwy ochr, heb fuddugoliaeth i'r naill na'r llall. Cymerodd y Seneddwyr y castell, dan ofal George Twistleton, a fu'n rhan o'r ymosodiad, a charcharwyd 100 o filwyr y brenin.
Wedi i'r gwarchae ddod i ben, ildiodd Castell Harlech, hefyd, i'r Seneddwyr, ar 13 Mawrth 1647. Ceisiodd byddin y Brenin ail-gymryd Castell Dinbych yn 1648, ond yn aflwyddiannus.
Change of Mind
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Stevens ar 2 Rhagfyr 1920 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Westport, Connecticut ar 1 Mawrth 2012. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1948 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Stevens nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Adiós Reino Animal
Ffilm ddogfen yw Adiós Reino Animal a gyhoeddwyd yn 1979. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1979. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Apocalypse Now sy'n seiliedig ar y nofel fer ''Heart of Darkness gan Joseph Conrad.
Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Brenin cribog penlas
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. nitens, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Teulu
Mae'r brenin cribog penlas yn perthyn i deulu'r Brenhinoedd (Lladin: Monarchidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
The Last Assyrians
Ffilm ddogfen yw The Last Assyrians a gyhoeddwyd yn 2004. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Münəccimin Şagirdi
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Arif Maharramov yw Münəccimin Şagirdi a gyhoeddwyd yn 1983. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Münəccimin şagirdi.. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Aserbaijaneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1983. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode VI: Return of the Jedi sef ffilm ffugwyddonol gan y cyfarwyddwr ffilm Richard Marquand, Cymro o Lanishen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 830 o ffilmiau Aserbaijaneg wedi gweld golau dydd. Ramiz Agayev oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arif Maharramov nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Psychologie Des Orgasmus
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Hermann Schnell yw Psychologie Des Orgasmus a gyhoeddwyd yn 1970. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Mae ganddo o leiaf 6 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Meall Glas
Mae Meall Glas yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Lyon i Glen Dochart a Loch Tay yn Ucheldir yr Alban;. cairn on small outcrop
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Munro, Murdo a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
Rhinocypha turconii
Mursen yn nheulu'r Chlorocyphidae yw'r Rhinocypha turconii. Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Crwbach haearn
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw crwbach haearn, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy crybachau haearn; yr enw Saesneg yw Iron Prominent, a'r enw gwyddonol yw Notodonta dromedarius.
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r crwbach haearn yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
654
6g - 7g - 8g
649 650 651 652 653 - 654 - 655 656 657 658 659
Tayos
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Miguel Garzón yw Tayos a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen a Ecwador.
Mae'r ffilm Tayos (ffilm o 2016) yn 85 munud o hyd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Miguel Garzón nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ffugalaw prinflodeuog
Planhigyn dyfrol, blodeuol a geir ledled y byd, yn bennaf yn y trofannau yw Ffugalaw prinflodeuog sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Hydrocharitaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Egeria densa a'r enw Saesneg yw Large-flowered waterweed. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Alaw Prin-flodeuog.
Tyfant mewn dŵr croyw a dŵr hallt. Gall y dull o beillio fod yn hynod o arbenigol.
Creag Mhor - Stob nan Clach
Mae Creag Mhor - Stob nan Clach yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Lyon i Glen Dochart a Loch Tay yn Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd ar y copa. Enw'r fam fynydd ydy Creag Mhor.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Munro Top a Murdo. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
West Butterwick
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 795.
Đura Mešterović
Meddyg nodedig o Gweriniaeth Ffederal Sosialaidd Iwgoslafia oedd Đura Mešterović (18 Mai 1908 - 15 Mehefin 1990). Ef oedd pennaeth cenhadaeth filwrol feddygol Serbia yn yr Eidal. Cafodd ei eni yn Srpski Itebej, Gweriniaeth Ffederal Sosialaidd Iwgoslafia ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Belgrade. Bu farw yn Beograd.
Gwobrau
Enillodd Đura Mešterović y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Siân James (cantores)
Cantores a cherddor o Gymru ydy Siân James (ganwyd 24 Rhagfyr 1961) yn Llanerfyl, Sir Drefaldwyn).
Gyrfa
Cymerodd ran mewn Eisteddfodau o oedran cynnar, gan chwarae'r piano, y ffidil ac yn ddiweddarach, y telyn.
Fe'i haddysgwyd yn Ysgol Gynradd Llanerfyl ac Ysgol Uwchradd Llanfair Caereinion lle dechreuodd gyfansoddi ei chaneuon ei hun, cyn mynd ymlaen i astudio cerdd ym Mhrifysgol Cymru, Bangor. Enillodd hefyd gymhwyster dysgu.
Bu'n aelod o'r grŵp Bwchadanas cyn dechrau creu cerddoriaeth yn unigol. Rhyddhaodd bedwar albym ar label Sain cyn cael ei chomisiynu gan BBC 2 i gyfansoddi cerddoriaeth i gyd-fynd gyda cyfres Birdman a oedd yn dilyn gwaith swyddog RSPB, Iolo Williams. Roedd y BBC mor hoff o'r caneuon, penderfynwyd eu rhyddhau fel crynoddisg. Erbyn hyn mae James yn rhyddhau recordiau ar ei label ei hun, Recordiau Bos, ac yn recordio o'i stiwdio bach yn ei chartref yn Llanerfyl.
Bu James hefyd yn actio yn ffilm S4C, Tylluan Wen, ac mewn chyfresi megis Iechyd Da. Bu ganddi gyfres ei hun am gyfnod, sef Siân, darlledwyd pump rhaglen. Ar y rhaglenni bu'n gwahodd artistiad gwerin rhyngwladol i gymryd rhan, megis The Saw Doctors a Capercaillie.
Mae hefyd yn arweinydd côr 'Parti Cut Lloi' yn Sir Drefaldwyn.
Enillodd James fynediad i'r Orsedd am ei chyfryniad i'r Celfyddydau yn Eisteddfod Meifod 2015, yn agos i'w chartref.
Hunangofiant
Cyhoeddwyd hunangofiant Siân yn 2011 yn y gyfres Cyfres y Cewri, gan Wasg Gwynedd.
Ymladd ceiliogod
bawd|dde|220px|Darlun o ymladd ceiliogod, 1847, [[Jean-Léon Gérôme.]] Chwaraeon gwaed rhwng dau geiliog mewn cylch a elwir yn dalwrn-ceiliogod yw ymladd ceiliogod. Mae'n chwaraeon sydd erbyn hyn yn anghyfreithlon yn yr Unol Daleithiau, Brasil a'r rhan helaeth o Ewrop.
Ymladd ceiliogod yng Nghymru a'r gororau
Daeth esgyrn ffowls domestig i'r fei yn ardal fferm Magna Castra ger Henffordd heb fod ymhell o safle Rufeinig lle y canfuwyd esgyrn drudwennod Sturnus vulgaris mewn wrn neu biser Rufeinig yn haf 1923. Esgyrn gwrywaidd, hynny yw, 'ceiliogod', oedd ffowls gan fod coesau'r sgerbydau yn cynnwys ysbardunau nodweddiadol y ceiliog. A yw hyn yn dystiolaeth o ymladd ceiliogod yn yr ardal yn y cyfnod Rhufeinig?
653
6g - 7g - 8g
600au 610au 620au 630au 640au - 650au - 660au 670au 680au 690au 700au
648 649 650 651 652 - 653 - 654 655 656 657 658
Hugo Theorell
Meddyg a biocemegydd nodedig o Sweden oedd Hugo Theorell  (6 Gorffennaf 1903 - 15 Awst 1982). Treuliodd Theorell ei yrfa gyfan ar ymchwil ensym. Cafodd ei eni yn Linköping, Sweden ac addysgwyd ef yn Karolinska Institute. Bu farw yn Stockholm.
Gwobrau
Enillodd Hugo Theorell y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Apopka, Florida
Dinas yn, yn nhalaith Florida, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Apopka, gan gynnwys:
Peithon
Teulu o nadroedd anwenwynig sy'n darwasgu eu hysglyfaeth yw'r peithoniaid (Pythonidae). Maent yn byw yn ardaloedd trofannol ac isdrofannol Asia, Affrica ac Oceania. Mae'r mwyafrif ohonynt yn fawr ac yn gorffdrwm.
Ynghynt, cafodd y peithoniaid eu hystyried yn is-deulu (Pythoninae) o fewn teulu'r boaod (Boidae), gan yr oeddent i gyd yn nadroedd gwasgu. Y brif wahaniaeth rhwng y ddau deulu yw'r modd maent yn esgor ar eu hepil: anifeiliaid bywesgorol yw'r mwyafrif o foaod, tra bo'r peithoniaid i gyd yn dodwy. Ymdorcha'r fam beithon am ei hwyau, ac mae ambell rhywogaeth yn deor.
Byw mae'r peithoniaid ar y ddaear ac yn y coed. Ymgynhelir rhywogaethau daeardrig ger y dŵr: nofwyr cryf ydynt, ond ar y ddaear maent yn hela a bwyta. Mae ambell rhywogaeth, megis y peithon gwyrdd (Awstralia a Gini Newydd), yn treulio bron ei holl oes yn y coed a'r llwyni. Mamaliaid ac adar yw ysglyfaeth y peithoniaid mawrion. Mae rhywogaethau llai o faint yn bwyta amffibiaid ac ymlusgiaid. Mae ganddynt synnwyr arogleuo a golwg cryf, a gall y mwyafrif ohonynt synhwyro gwres sy'n eu galluogi i hela yn y nos. Delir prae drwy neidio a brathu, ac yna ymddolenu o'i gwmpas a'i wasgu'n dynn a'i fygu. Trigai rhai rhywogaethau mewn ardaloedd trefol a maestrefol, gan hela llygod mawr.
Rhennir y teulu yn wyth genws: Antaresia, Apodora, Aspidites, Bothrochilu, Leiopython, Liasis, Morelia, a Python. Y peithon tyrchu Mecsicanaidd yw'r unig neidr yn yr Amerig sy'n dwyn yr enw peithon. Mae'r rhywogaeth hon yn debyg iawn i'r peithoniaid, ond nid yw'n aelod o'r un teulu. Dosbarthir o dan Loxocemidae, ac yn unig aelod y teulu hwnnw. Rhoddir yr enw hefyd ar y peithon tyrchu sy'n byw yng Ngorllewin Affrica; aelod o deulu'r boaod yw'r rhywogaeth hon.
Kitabi Dədə Qorqud. Səkrəyin Dastanı
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Arif Maharramov yw 'Kitabi Dədə Qorqud. Səkrəyin Dastanı' a gyhoeddwyd yn 1990. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Aserbaijaneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1990. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pretty Woman sef un o ffilmiau mwyaf llwyddiannus Disney gan ddod ag incwm o hanner biliwn o ddoleri i’r cwmni. Hyd at 2022 roedd o leiaf 830 o ffilmiau Aserbaijaneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arif Maharramov nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tresglen frongennog
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. fusca, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Teulu
Mae'r tresglen frongennog yn perthyn i deulu'r Gwatwarwyr (Lladin: Mimidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Marie-Anne Pierrette Paulze
Cemegydd benywaidd a anwyd yn Montbrison, Ffrainc oedd Marie-Anne Pierrette Paulze (20 Ionawr 1758 – 10 Chwefror 1836).
Enw'i thad oedd Jacques Paulze.Bu'n briod i Antoine Lavoisier.
Bu farw ym Mharis ar 10 Chwefror 1836.
Ffarwel Rabaul
Ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr Ishirō Honda yw Ffarwel Rabaul a gyhoeddwyd yn 1954. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd さらばラバウル'ac Fe' cynhyrchwyd gan Tomoyuki Tanaka yn Japan. Lleolwyd y stori yn Oceania'r ynysoedd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Japaneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
West Deeping
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy West Deeping. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Kesteven.
Ffarwel Rabaul
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ishirō Honda nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Killer Party
Ffilm comedi arswyd sy'n llawn gwaed a thrywanu gan y cyfarwyddwr William Fruet yw Killer Party a gyhoeddwyd yn 1986. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan John Beal.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Paul Bartel, Martin Hewitt, Joanna Johnson a Sherry Willis-Burch. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1986. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Aliens sef ffilm wyddonias llawn arswyd a chyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. John Lindley oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Fruet ar 1 Ionawr 1933 yn Lethbridge.