cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
George Charles Wallich
Mae yna enghreifftiau o waith George Charles Wallich yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan George Charles Wallich:
Cornelis Janssens van Ceulen
Mae yna enghreifftiau o waith Cornelis Janssens van Ceulen yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Cornelis Janssens van Ceulen:
Metadata
Gwybodaeth ar ffurf data sy'n ein goleuo mewn rhyw fodd a sy'n cysylltu â data arall yw metadata, h.y. data cysylltiedig. Ceir gwahanol fathau o fetadata, gan gynnwys metadata disgrifiadol, metadata strwythurol, metadata gweinyddol, metadata cyfeiriol a metadata ystadegol.
Daw'r rhagddodiad meta o'r Groeg μετά- sef "wedi" neu "ar ôl", ond o fewn gwybodeg gall olygu "ynglŷn â..." h.y. gellir diffinio metadata fel "data sy'n rhoi gwybodaeth ynglŷn â data arall; data am ddata.
Enghreifftiau
Gall delwedd ('llun ffotograffig') gynnwys metadata sy'n disgrifio pa mor fawr yw'r ddelwedd, dyfnder y lliwiau, cydraniad, pa bryd y crewyd y llun, cyflymder y caead ayb. Mae'r rhain, fel arfer yn anweledig, oni bai fod y person yn chwilio amdanynt drwy edrych ar briodweddau'r ffeil.
Hendrik Hondius I
Mae yna enghreifftiau o waith Hendrik Hondius I yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Metadata
Enghreifftiau
Gall testun mewn dogfen megis LibreOffice Writer neu Notepad gynnwys llawer o fetadata: pa mor hir yw'r ddogfen, sawl gair sydd yn y testun, pa bryd y sgwennwyd y testun, pwy yw'r awdur, crynodeb o'r ddogfen ayb. Mae dalennau gwe hefyd yn cynnwys metadata, ac fel arfer yn cynnwys allweddeiriau cudd, ar gyfer y porwyr.
Hendrik Hondius I
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Hendrik Hondius I:
Oklahoma! (ffilm 1955)
Mae Oklahoma! yn ffilm gerdd Americanaidd a gyhoeddwyd ym 1955 yn seiliedig ar sioe gerdd 1943 o'r un enw gan Richard Rodgers ac Oscar Hammerstein II, gyda Gordon MacRae, Shirley Jones (yn ei ymddangosiad ffilm cyntaf), Rod Steiger, Charlotte Greenwood, Gloria Grahame, Gene Nelson, James Whitmore, ac Eddie Albert. Y cynhyrchiad oedd yr unig ffilm gerdd a gyfarwyddwyd gan Fred Zinnemann.
Metadata
Hanes
Hyd at y 1980au, cardiau papur oedd mewn llyfrgelloedd i ddal gwybodaeth am lyfrau, cyn iddynt droi at dduliau digidol wrth i gyfrifiaduron gryfau o ran pwer a dod yn fwy poblogaidd. Yn y 2000au crewyd safonau er mwyn rheoli'r data digidol newydd, a sut i sicrhau ei fod yn gywir ac yn saff; erbyn y 2010au, roedd gan ddisgyblaethau gwahanol safonau unigryw, ar wahân e.e. amgueddfeydd, gwefannau, ffeiliau sain digidol.
Oklahoma! (ffilm 1955)
Wedi'i lleoli yn nhiriogaeth Oklahoma, mae'n adrodd stori merched y fferm, Laurey Williams (Jones), a'i charwriaeth gyda dau ddarpar gymar sy'n cystadlu am ei serch, y cowboi Curly McLain (McRae) a'r gwas ffarm sinistr a brawychus Jud Fry (Steiger). Mae rhamant eilaidd yn y stori am y berthynas rhwng y cowboi Will Parker (Nelson) a'i chariad, y fflyrt Ado Annie (Grahame)
Metadata
Hanes
Canolfan Gwybodaeth Ryngwladol MIT a ddefnyddiodd y term "metadata" am y tro cyntaf, hyd y gwyddys, a hynny gan David Griffel a Stuart McIntosh yn 1967, er na chyplyswyd y ddau air yn ei gilydd i greu gair cyfansawdd.
Oklahoma! (ffilm 1955)
Thema cefndir yw dyhead y diriogaeth ar gyfer dod yn Dalaith yn Unol Daleithiau America a'r gwrthdaro lleol rhwng gŵyr gwartheg a ffermwyr.
Derbyniodd y ffilm adolygiad gwych gan The New York Times, a chafodd ei ethol yn "Dewis Beirniaid y New York Times". Yn 2007, cafodd Oklahoma! ei ddewis ar gyfer ei gadw yng Nghofrestrfa Ffilm Genedlaethol yr Unol Daleithiau gan Lyfrgell y Gyngres fel un "arwyddocaol yn ddiwylliannol, yn hanesyddol neu'n esthetig"
Plot
Mae Curly yn marchogaeth ei geffyl drwy'r caeau corn. Mae'n cyrraedd fferm Modryb Eller. Mae Laurey Williams yn nith i Fodryb Eller, ac mae Curly mewn cariad a hi. Mae Laurey yn caru Curly hefyd, ond mae'n gyndyn i gyfaddef hynny. Mae Curly wedi dod i ofyn Laurey i barti'r noson honno, ond mae Laurey wedi pechu bod Curly wedi aros tan fore'r parti i ofyn. Er mwyn ei wneud yn eiddigeddus, mae hi'n cytuno i fynd gyda Jud, gwas unig, cythryblus Modryb Eller, er ei bod yn ei ofni o.
Yn yr orsaf, mae Modryb Eller yn cwrdd â'r cowboi crwydrol Will Parker, sydd newydd ddychwelyd o Ddinas Kansas ac yn gobeithio priodi Ado Annie. Yn y cyfamser, mae Laurey yn cwrdd â Ado Annie, sydd yng nghwmni gwerthwr teithiol o'r enw Ali Hakim. Mae Laurey yn ei hatgoffa bod Will yn dychwelyd o Ddinas Kansas. Mae Ado Annie mewn cyfyng-gyngor, yn methu â phenderfynu rhwng Will ac Ali. Mae'n esbonio i Laurey na all hi wrthsefyll dyn rhamantus, er ei bod yn gwybod ei fod yn beth drwg.
Mae Will yn aduno gydag Ado Annie, ac yn cwrdd â Ali Hakim, heb wybod ei fod wedi bod yn treulio amser gydag Annie. Mae'n atgoffa Annie bod ei thad wedi cytuno i adael iddo briodi hi yn gyfnewid am $50. Mae wedi llwyddo i ennill $50 - ond fe'i gwariodd ar anrhegion i Annie. Mae hi'n ceisio gwrthsefyll serch Will, ond mae o'n ei hennill hi drosodd.
Mae nifer o deuluoedd lleol yn cyrraedd fferm Modryb Eller i baratoi ar gyfer parti'r noson honno. Pan fydd Gertie yn fflyrtian â Curly, nid oes ganddo ddiddordeb ond mae'n defnyddio'r fflyrtian fel modd i wneud Laurey yn eiddigeddus. Mae Laurey yn cael loes, ond wrth iddi hi a'r merched eraill ymbincio ar gyfer y parti, mae'n ceisio eu hargyhoeddi hwy a'i hunain nad yw hi'n malio dim amdanynt.
Mae tad Ado Annie yn dysgu bod Will wedi afradu ei holl arian, a phan mae Ado Annie yn cyflwyno Ali iddo, mae ei thad yn gorfodi cynnig o briodas gan Ali gyda'i gwn - er bod Ali yn deithiwr ac nid oes ganddo unrhyw awydd i briodi.
Yn y berllan, mae Laurey yn dweud wrth Curly i gadw i ffwrdd, ond mae Curly yn ei hatgoffa bod hi gymaint o fai am y sibrydion amdano a Gertie ac ydyw ef. Mae Curly yn gofyn i Laurey mynd i'r parti gydag ef yn lle Jud, ac er ei bod hi'n amlwg yn dymuno gwneud, mae hi'n ofni ymateb Jud pe bai hi'n ei droi i lawr. Mewn dicter, mae Curly yn mynd i herio Jud am ei deimladau tuag at Laurey. Ar y dechrau, mae pethau'n ymddangos yn ddigon diniwed. Mae Curly yn profocio Jud am ei enw da, ac mae Jud yn cytuno â fo. Ond mae Jud yn canfod pam fod Curly wedi dod i'w weld, ac yn gwneud bygythiadau cas iddo ef a Laurey.
Wrth i amser y parti nesáu, mae Laurey yn teimlo'n ddiflas. Mae hi'n defnyddio potel o halen arogli cafodd gan Ali, a dywedodd wrthi ei fod yn dintur hud, mae hi'n llithro i lesmair. Yn ei breuddwyd, mae hi a Curly ar fin priodi, ond mae Jud yn torri'r ar draws y briodas ac yn y pen draw yn lladd Curly. Mae Jud yn deffro Laurey. Mae Laurey yn gwybod mae Curly yw'r dyn iawn iddi hi, ond mae'n rhy hwyr i newid ei meddwl am fynd i'r parti gyda Jud. Mae Curly yn anfodlon mynd gyda merch ifanc arall i'r ddawns, mae'n penderfynu mynd gyda Modryb Eller.
Nid oes gan Jud fwriad mynd a Laurey i'r parti. Mae'n arafu ei gerbyd ac yn ymdrechu i siarad â hi. Ond pan mae'n ceisio ei chusanu, mae Laurey yn taro'r chwip ac yn achosi i'r ceffylau bolltio. Pan fyddant yn arafu yn y pen draw mae Jud yn neidio allan ac mae Laurey yn chwipio'r ceffylau ac yn gadael Jud ar ôl.
Mae'r parti yn llawn hwyl, er bod y ffermwyr a'r cowbois lleol yn herio ei gilydd. Mae modryb Eller a Mr. Skidmore, gwesteiwr y parti, yn llwyddo i wneud heddwch rhwng y pleidiau. Mae Modryb Eller yn arwain arwerthiant o fasgedi picnic a baratowyd gan y merched lleol. Mae Wil yn darganfod bod Ali wedi dyweddïo â Ado Annie. Pan fydd Ali yn dysgu, bod angen $50 ar Wil i'w phriodi, mae'n prynu'r anrhegion a brynodd, rhai am fwy na dwywaith eu gwerth, gan ganiatáu i Will adennill y $50 oedd ei angen. Mae tad Ado Annie yn gorfod gadael i Will briodi ei ferch. Yn y cyfamser, mae Jud, yn cyrraedd mewn pryd i geisio prynu hamper bwyd Laurey. Mae'r ddau yn bidio yn ffyrnig ar ei gyfer. Mae Curly yn ennill, ond i wneud hynny bu'n rhaid iddo werthu ei gyfrwy, ei geffyl a'i gwn. Mae Jud yn ceisio lladd Curly gyda "Little Wonder" - dyfais debyg i galeidosgop gyda dagr wedi ei guddio y tu mewn iddo - ond mae Ali Hakim a Modryb Eller yn ei rwystro.
Mae Will Parker yn dweud wrth Annie nawr eu bod wedi dyweddïo, mae'n rhaid iddi roi'r gorau i fflyrtian gyda dynion eraill. Mae Jud yn gwrthdaro a Laurey, ond mae hi'n ei ddiswyddo. Mae o'n dweud na fydd hi byth yn cael gwared arno. Mae hi'n canfod Curly ac yn egluro beth sydd wedi digwydd. Gan fanteisio ar ei gyfle, mae Curly yn gofyn iddi ei briodi, ac mae hi'n derbyn. Mae Ali yn ddweud hwyl fawr i Will ac Ado Annie ac yn gadael.
Mae Curly a Laurey yn dathlu eu priodas. Mae Gertie yn cyrraedd y parti briodas, gan gyhoeddi ei bod hi hefyd yn briod. Ei gŵr yw Ali Hakim – mae tad Gertie wedi gorfodi Ali i briodi hi. Mae Jud yn amharu ar y dathliadau, ac yn gosod tân i das gwair ac yn bygwth Curly gyda chyllell. Mae Curly yn neidio arno, ac yn anfwriadol mae'n achosi Jud i syrthio ar ei gyllell ei hun, gan ei ladd.
Cynhelir prawf byrfyfyr yn nhŷ modryb Eller. Mae Curly yn cael ei ganfod yn ddieuog, ac mae ef a Laurey yn gadael am eu mis mêl yn y cerbyd surrey gydag rhidens ar ei dop.
Benjamin Wilson
Arlunydd o Loegr oedd Benjamin Wilson (21 Mehefin 1721 - 6 Mehefin 1788). Cafodd ei eni yn Leeds yn 1721 a bu farw yn Llundain. Yn ystod ei yrfa, roedd yn arbenigo mewn cynhyrchu delweddau portread.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Benjamin Wilson:
Charles Reutlinger
Ffotograffydd o Ymerodraeth yr Almaen oedd Charles Reutlinger (25 Chwefror 1816 - 24 Mehefin 1888). Cafodd ei eni yn Karlsruhe yn 1816 a bu farw yn Frankfurt am Main.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Charles Reutlinger:
John Lockwood Kipling
Darlunydd o Loegr oedd John Lockwood Kipling (6 Gorffennaf 1837 - 26 Ionawr 1911). Cafodd ei eni yn Pickering, Gogledd Swydd Efrog yn 1837 a bu farw yn Tisbury, Wiltshire.
Mae yna enghreifftiau o waith John Lockwood Kipling yn gasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan John Lockwood Kipling:
Abraham Blooteling
Drafftsmon ac ysgythrwr o'r Iseldiroedd oedd Abraham Blooteling (1640 – 1690). Cafodd ei eni yn Amsterdam yn 1640 a bu farw yn Amsterdam.
Baner Sant Lwsia
350px|bawd|Baner Sant Lwsia Mabwysiadwyd baner Sant Lwsia ar 1 Mawrth 1967 yn gychwynnol ac yn derfynol 22 Chwefror 1979 a'i haddasu ychydig ers 22 Chwefror 2002. Mae baner Sant Lwsia yn cynnwys cefndir glas golau gyda dau driongl isosceles canolog, y du cyntaf gyda ymylon gwyn a thriongl melyn wedi'i arosod.
Abraham Blooteling
Bywgraffiad
Does dim sicrwydd o union ddyddiad geni Blooteling ond cafodd ef ei fedyddio ar 2 Rhagfyr, 1634. Roedd ei rieni Abraham Bloteling van Delft a Geertruyt Jacobs van Oosterwijck, o Voorburg.
Bu'n ddisgybl i Cornelis van Dalen (1638-1660), ac o bosibl hefyd i Claes Jansz Visscher, gan fod ei arddull ysgythriadau yn debyg iawn i arddull Visscher. Yn dilyn ymosodiadau Ffrengig a'r Taleithiau Unedig yr Iseldiroedd y 1672, symudodd i Loegr gyda Gerard Valck lle cafodd peth lwyddiant. Arhosodd yn Lloegr am ddwy flynedd neu dair.
Baner Sant Lwsia
Fe'i dyluniwyd gan yr artist lleol Dunstan St Omer.
Abraham Blooteling
Bywgraffiad
Cynhyrchodd Blooteling nifer fawr o ysgythriadau a rhai engrafiadau llinell. Bu hefyd yn gweithio mewn arddull mezzotint, techneg y gwyddys ei fod wedi ei fabwysiadu erbyn 1671. Mae rhai yn honni mae ef bu'n gyfrifol am ddyfeisio'r "siglydd" fel offeryn ar gyfer y paratoi platiau mezzotint, a'i fod wedi cyflwyno'r dechneg i Loegr.
Baner Sant Lwsia
Dyluniad
Mae'r trionglau'n gorgyffwrdd, du dros wyn ac aur dros ddu. Mae'r ffigur du yn edrych fel pen saeth yng nghanol y faner. Mae rhan wyn y triongl yn ffurfio ymyl i'r triongl du sydd â lled 1 a 1/2. Y pellter rhwng cynghorion y trionglau mewn du a gwyn yw 4 modfedd. Mae'r trionglau'n rhannu sylfaen gyffredin, eu perthynas â hyd y faner yw 1/3. Baner Sant Lwsia, ynghyd â Baner Gaiana, cyn drefedigaeth Brydeinig arall, yn Ne America yw'r enghreifftiau prin o driongl isosceles mewn dyluniad baner.
Abraham Blooteling
Bywgraffiad
Bu farw Bloteling ym mis Ionawr 1690, a'i gladdu yng nghapel Nieuwezijds Amsterdam ar yr 20fed o'r un mis
Mae yna enghreifftiau o waith Abraham Blooteling yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Abraham Blooteling:
Baner Sant Lwsia
Lliwiau
bawd|Ffan tîm pêl-droed Sant Lwsia gyda'r faner bawd|250px|Mynyddoed Piton, symbol Sant Lwsia Lliwiau swyddogl y faner a nodwyd gan y Llywodraeth:
Mynyddoedd Piton, symbol o Sant Lwsia
Mae'r trionglau isosceles yn cynrychioli y Pitons (dau begawn 2], 'Gros Piton' a 'Petit Piton') sy'n rhan o'r ffurfiad daearegol [[folcanig Cymibou (neu Gimie), a bron i 800 metr uwchlaw lefel y môr, yw arwyddlun yr ynys, fel symbol o gobaith a dyheadau pobl Sant Lwsia. Mae hefyd yn atyniad twristiaeth pwysig a Threftadaeth Naturiol a ddatganwyd gan UNESCO.
Hanes
Yn ystod cyfnod trefedigaethol yynys Sant Lwsia o dan reolaeth Prydain, defnyddiwyd baner Blue Ensign gyda tharian ar yr ochr dde, roedd yr arfbais o fewn cylch gwyn gyda golwg o gyfeiriad gorllewinnol yr ynys gan ddangos dau gopa'r llosgfynydd a chwch yn cyrraedd y porthladd. Ar waelod yr arwyddlun roedd yr arwyddair Lladin, "Haud STATIO MALEFIDA CARINIS" ("harbwr diogel ar gyfer cychod"), roedd gan y faner hon gymhareb o 1: 2.
Ar 19 Awst 1939 disodlwyd tarian gydag arfbais newydd. Roedd hyn darian ddu ac arni symbolau aur. Chwarterwyd y darian gan groes bambŵ. Yn y chwarter gyntaf a'r bedwaredd roedd rhosyn goch (symbol o Loegr) ac yr ail a'r bedwerydd dau lili felyn (symbol Ffrainc).
Francis Legatt Chantrey
Cerflunydd o Loegr oedd Francis Legatt Chantrey (7 Ebrill 1781 - 25 Tachwedd 1841). Cafodd ei eni yn Sheffield yn 1781 a bu farw yn Llundain.
Mae yna enghreifftiau o waith Francis Legatt Chantrey yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Francis Legatt Chantrey:
Jordi Turull
Gwleidydd o Gatalwnia yw Jordi Turull (ganed 6 Medi 1966) sy'n aelod o Blaid Ewropeaidd Democrataidd Catalwnia (Catalaneg: Partit Demòcrata Europeu Català neu PDeCAT). Ers Mawrth 2018 mae wedi'i garcharu heb achos llys yn ei erbyn am fod yn Ddirprwy Llywodraeth Catalwnia. Ers 1 Rhagfyr 2018 bu ar ympryd mewn protest yn erbyn ei gaethiwo ef ac eraill gan Lywodraeth ac uchel lys Sbaen ar gyhuddiad o gamdrin arian ac annog gwrthryfel. Mae hefyd yn athro Prifysgol Barcelona.
Y dyddiau cynnar
Fe'i ganed yn Parets del Vallès, Catalwnia. Astudiodd y gyfraith yn y brifysgol ac ymunodd â Ieuenctid Cedeldaetholgar Catalwnia yn 1983 ac yna'r Cydgyfeiriad Democrataidd Catalwnia (Convergència Democràtica de Catalunya, CDC) yn 1987. Rhwng 1987–2003 bu'n gynhorydd tref Parets del Vallès. Bu hefyd yn ymgeisydd o'r Convergència i Unió rhwng 1991 a 1999.
Yn y ddalfa
Ar 1 Hydref 2017 cynhaliwyd Refferendwm ynghylch annibyniaeth Catalwnia, er i Lywodraeth Sbaen ddatgan y byddai hynny'n groes i gyfansoddiad Sbaen. Roedd 92% o'r bleidlais dros annibynniaeth. Cafwyd Datganiad o Annibynniaeth gan Lywodraeth Catalwnia ar 27 Hydref 2017 a chymerodd Llywodraeth Sbaen drosodd, gan weinyddu'n uniongyrchol a chael gwared o Lywodraeth Catalwnia, gan gynnwys Jordi Turull.
John Kay
Cartwnydd dychanol o Deyrnas Unedig Prydain Fawr ac Iwerddon oedd John Kay (1742 - 21 Chwefror (1826). Cafodd ei eni yn Dalkeith yn 1742 a bu farw yng Nghaeredin.
Baner Sant Lwsia
Baner Gyfredol
Mae dyluniad sylfaenol y faner genedlaethol yn dyddio o 1967, pan ddaeth Sant Lwsia yn Wladwriaeth Cysylltiedig, mae'n wahanol i'r un presennol oherwydd bod ei chymesuredd yn 5:8 ac roedd y triongl melyn yn llai. Yn 1979 sefydlwyd y cymerusiadau presennol. Amrywiwyd tôn y lliw glas hefyd - i ddechrau'n las canolig, yna glas tywyll a bellach y glas golau presennol.
John Kay
Mae yna enghreifftiau o waith John Kay yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan John Kay:
Jordi Turull
Yn y ddalfa
Ar 2 Tachwedd 2017 danfonwyd ef, Oriol Junqueras, Josep Rull, Meritxell Borràs, Carles Mundó, Raül Romeva, Dolors Bassa, Joaquim Forn a Santi Vila i garchar gan yr Audiencia Nacional, heb wrandawiad llys. Ar 4 Rhagfyr fe'i rhyddhawyd ar fechnïaeth. Ond y diwrnod canlynol, danfonwyd ef, Carme Forcadell, Raül Romeva, Josep Rull a Dolors Bassa, yn ôl i'r carchar gan Uchel Lys Sbaen.
Cychwynodd ympryd ar 1 Rhagfyr 2018, ynghyd â Jordi Sànchez i Picanyol, i "godi ymwybyddiaeth" o'u triniaeth anghyfiawn.
John Raphael Smith
Gwerthwr printiau ac ysgythrwr o Loegr oedd John Raphael Smith (1752 - 23 Mawrth (1812). Cafodd ei eni yn Derby yn 1752 a bu farw yn Doncaster. Yn ystod ei yrfa, roedd yn arbenigo mewn cynhyrchu delweddau portread.
Mae yna enghreifftiau o waith John Raphael Smith yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan John Raphael Smith:
George Vertue
Hynafiaethydd ac ysgythrwr o Loegr oedd George Vertue (1684 - 24 Gorffennaf (1756). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1684 a bu farw yn Llundain.
Mae yna enghreifftiau o waith George Vertue yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan George Vertue:
Francesco Bartolozzi
Gwneuthurwr printiau o'r Deyrnas Unedig oedd Francesco Bartolozzi (25 Medi 1725 - 7 Mawrth 1815). Cafodd ei eni yn Fflorens yn 1725 a bu farw yn Lisbon.
Oklahoma!
Mae Oklahoma! yn Sioe Gerdd gyda cherddoriaeth gan Richard Rodgers a geiriau gan Oscar Hammerstein II. Cafodd ei berfformio gyntaf ar Broadway ar 31 Mawrth, 1943. Cafodd ei berfformio yn y West End ar 18 Ebrill, 1947. Seiliwyd y sioe ar ddrama Lynn Riggs, Green Grow the Lilacs 1931. Mae'r stori wedi'i lleoli yng nghefn gwlad tu allan i dref Claremore, Roger's County, Oklahoma, ym 1906. Mae'n adrodd hanes merch fferm, Laurey Williams, a'i charwriaeth gyda dau ddarpar gymar sy'n cystadlu am ei serch, y cowboi Curly McLain a'r gwas ffarm sinistr a brawychus Jud Fry. Mae rhamant eilaidd yn y stori am y berthynas rhwng y cowboi Will Parker a'i chariad, y fflyrt Ado Annie.
Act I
Golygfa: Tiriogaeth Oklahoma ym 1906. Mae'r cowboi, Curly McLain, yn edrych ymlaen at y diwrnod hyfryd sydd i ddod wrth iddo grwydro mewn i iard y fferm lle mae Laurey Williams yn byw (Oh, What a Beautiful Mornin'). Mae ef a Laurey yn profocio ei gilydd, tra bod ei Modryb Eller yn syllu arnynt. Bydd dawns werin yn cael ei gynnal y noson honno. Ar ôl y ddawns bydd ocsiwn o fasgedi cinio a baratowyd gan y merched lleol i godi arian ar gyfer tŷ ysgol. Bydd y dynion sy'n ennill basged yn bwyta cinio gyda'r wraig a'i paratowyd. Mae Curly yn gofyn i Laurey fynd i'r ddawns gydag ef, ond mae hi'n gwrthod, gan deimlo ei fod wedi aros yn rhy hir cyn gofyn. Mae'n ceisio ei pherswadio trwy ddweud wrthi y bydd yn mynd â hi yn y cerbyd gorau gall arian ei brynu (The Surrey with the Fringe on Top). Mae Laurey yn gwneud hwyl am y syniad o gerbyd crand gan brofocio Curley i ddweud ei fod yn cellwair am y cerbyd ac nad yw'n bodoli. Mae Laurey yn cerdded i ffwrdd, heb sylweddoli bod Curley wedi rhentu'r fath gerbyd mewn gwirionedd. Mae'r gwas fferm unig, gythryblus, Jud Fry wedi magu obsesiwn efo Laurey ac yn gofyn iddi hi mynd i'r ddawns gydag ef. Mae hi'n derbyn er mwyn sbeitio Curly, er ei bod yn ofni Jud. Yn y cyfamser, mae'r cowboi Will Parker yn dychwelyd gyda llwyth o gofroddion o daith i ffair yn ninas Kansas (Kansas City). Enillodd $50 yn y ffair yn Kansas. Roedd Andrew Carnes tad ei gariad, Ado Annie, wedi dweud wrtho na chai priodi Annie heb fod $50 o arian wrth gefn ganddo. Yn anffodus, treuliodd yr holl arian ar anrhegion i Annie. Roedd Will wedi prynu anrheg i Andrew hefyd, teclyn o'r enw'r Little Wonder. Mae'r Little Wonder yn diwb metal i'w defnyddio ar gyfer gwylio lluniau, ond yn ddiarwybod i Will mae hefyd yn cynnwys llafn miniog dirgel. Mae Ado Annie yn cyfaddef wrth Laurey ei bod wedi treulio llawer o amser gyda Ali Hakim, pedler o Bersia tra bod Will wedi bod i ffwrdd. Mae Laurey yn dweud wrthi y bydd yn rhaid iddi ddewis rhyngddynt, ond mae Ado Annie yn mynnu yn caru'r ddau (I Cain't Say No). Mae Laurey a'i ffrindiau'n paratoi ar gyfer y ddawns, tra bod Gertie Cummings yn fflyrtian gyda Curly. Mae Laurey yn dweud wrth ei ffrindiau nad yw'n malio dim am Curly (Many a New Day). Mae Andrew Carnes yn canfod Annie gydag Ali Hakim. Ar ôl holi Ado Annie am eu perthynas, mae'n bygwth Hakim gyda dryll i'w gorfodi priodi Annie. Mae Hakim a'r dynion eraill yn cwyno am annhegwch y sefyllfa (It's a Scandal! It's a Outrage!). Mae Curly yn darganfod bod Laurey yn mynd i'r ddawns gyda Jud ac yn ceisio ei argyhoeddi i fynd gydag ef. Gan ofni dweud na wrth Jud mae Laurey yn ceisio argyhoeddi Curly (a'i hun) nad yw hi'n ei garu (People Will Say We're in Love). Wedi'i brifo o gael ei wrthod, mae Curly yn mynd i'r tŷ mwg lle mae Jud yn byw i siarad ag ef. Mae Curly yn awgrymu, gan nad yw Jud yn teimlo ei fod yn cael ei werthfawrogi, gallai ladd ei hun, a byddai pawb, wedyn, yn sylweddoli faint yr oedd yn meddwl iddynt (Pore Jud Is Daid). Mae eu sgwrs yn troi yn gwrthdaro bygythiol am Laurey. Wedi i Curly ymadael mae penderfyniad Jud i briodi Laurey yn dod yn gryfach (Lonely Room).
Golygfa'r breuddwyd
Wedi'i ddrysu gan ei theimladau tuag at Curly a'i ofn o Jud, mae Laurey yn prynu diod hud (y cyfeirir ato fel halen arogli, ond oedd mewn gwirionedd yn lodnwm) gan Ali Hakim. Bydd y ddiod hud, yn ôl y pedler diegwyddor, yn datgelu ei gwir gariad. Mae hi'n gyffrous wrth feddwl y bydd ei breuddwyd yn datgelu ei gwir gariad (Out of My Dreams), ac yn mynd i drwmgwsg o dan ddylanwad yr opiad. Mae dilyniant bale estynedig yn darlunio breuddwyd Laurey. Mae'n breuddwydio am sut beth fyddai bod yn briod i Curley. Mae ei freuddwyd troi'n hunllef pan fo Jud yn ymddangos ac yn lladd Curly. Mae'r freuddwyd yn ei gwneud iddi sylweddoli mai Curly yw'r dyn iawn iddi hi. Wedi deffro mae hi'n canfod ei fod yn rhy hwyr i newid ei meddwl am fynd i'r ddawns gyda Jud, mae o wedi cyrraedd i'w hebrwng hi yno, ac maent yn gadael gyda'i gilydd.
Gweler hefyd
Oklahoma! (ffilm 1955)
Richard Earlom
Gwneuthurwr printiau o'r Loegr oedd Richard Earlom (14 Mai 1743 - 9 Hydref 1822). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1743 a bu farw yn Llundain.
Isaac Oliver
Drafftsmon o Ffrainc oedd Isaac Oliver (1556 - 2 Hydref (1617). Cafodd ei eni yn Rouen yn 1556 a bu farw yn Llundain. Yn ystod ei yrfa, roedd yn arbenigo mewn cynhyrchu delweddau portread.
Richard Earlom
Mae yna enghreifftiau o waith Richard Earlom yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Isaac Oliver
Mae yna enghreifftiau o waith Isaac Oliver yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Nicolas-Gabriel Dupuis
Gwneuthurwr printiau o Ffrainc oedd Nicolas-Gabriel Dupuis (1698 - 26 Mawrth (1771). Cafodd ei eni ym Mharis yn 1698 a bu farw ym Mharis.
Isaac Oliver
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Isaac Oliver:
Nicolas-Gabriel Dupuis
Mae yna enghreifftiau o waith Nicolas-Gabriel Dupuis yn gasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.
Oumar Niasse
Mae Oumar Niasse (ganwyd 18 Ebrill 1990) yn beldroediwr sy'n chwarae i C.P.D. Dinas Caerdydd ar fenthynciad o Everton F.C. Mae'n enedigol o Ouakam, Senegal.
Ouakam
Llofnododd ei gytundeb proffesiynol cyntaf gydag Ouakam yn 2008 ac yn nhymor 2008-09, helpodd ei dîm i ennill teitl yr Ail Gynghrair trwy sgorio 21 o nodau.
Richard Earlom
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Richard Earlom:
Oumar Niasse
Lokomotiv Moscow
Cyn tymor 2014-15, llofnododd Niasse â chlwb Rwsia Lokomotiv Moscow yng Ngorffennaf 2014 am ffi trosglwyddo o € 5.5 miliwn
Everton
Ymunodd Niasse â chlwb Uwch Gynghrair Lloegr Everton F.C. ar 1 Chwefror 2016 am ffi drosglwyddo o tua £ 13.5 miliwn. Ym mis Hydref 2016, cafodd Niasse ei osod yn y sgwad dan 23 ac fe gafodd ei locer personol ei ddirymu.
Hull City
Ar 13 Ionawr 2017, llofnododd Niasse gytundeb ar fenthyg gyda Hull City tan ddiwedd tymor 2016-17. Daeth ei gôl gyntaf i Hull ar 26 Ionawr yng nghystadleuaeth ail rownd derfynol Cwpan EFL yn erbyn Manchester United. Sgoriodd Niasse ei gôl Uwch Gynghrair gyntaf mewn buddugoliaeth 2-0 yn erbyn Lerpwl ar 4 Chwefror.
Friedrich Bruckmann
Cyhoeddwr o'r Almaen oedd Friedrich Bruckmann (4 Mehefin 1814 - 18 Mawrth 1898). Cafodd ei eni yn Deutz yn 1814 a bu farw yn Arco.
Mae yna enghreifftiau o waith Friedrich Bruckmann yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oumar Niasse
Yn ol yn Everton
Ar ôl dychwelyd i Everton, gwnaeth Niasse ei ymddangosiad cyntaf ers iddo ddychwelyd, yn gêm drydedd rownd Cwpan EFL yn erbyn Sunderland ym Goodison Park ar 20 Medi 2017, gan sgorio trydydd nod Everton o ennill 3-0. Ar 23 Medi, sgoriodd Niasse ddau gôl yn erbyn AFC Bournemouth mewn ennill 2-1, gan helpu Everton i ddod yn ôl o nod i lawr. Ar 5 Tachwedd, sgoriodd Niasse gôl gyntaf Everton mewn ennill cartref 3-2 yn erbyn Watford.
Caerdydd
Ar 18 Ionawr 2019, ymunodd Niasse â thîm yr Uwch Gynghrair C.P.D. Dinas Caerdydd ar fenthyciad am weddill y tymor.
John Vanderbank
Darlunydd o Loegr oedd John Vanderbank (9 Medi 1694 - 23 Rhagfyr 1739). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1694 a bu farw yn Llundain. Yn ystod ei yrfa, roedd yn arbenigo mewn cynhyrchu delweddau portread.
Mae yna enghreifftiau o waith John Vanderbank yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan John Vanderbank:
Daniel Maclise
Arlunydd Gwyddelig oedd Daniel Maclise (25 Ionawr 1806 – 25 Ebrill 1870). Cafodd ei eni yng Nghorc yn 1806 a bu farw yn Chelsea, Llundain. Yn ystod ei yrfa, roedd yn arbenigo mewn cynhyrchu delweddau portread.
Nicolas-Gabriel Dupuis
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Nicolas-Gabriel Dupuis:
Daniel Maclise
Mae yna enghreifftiau o waith Daniel Maclise yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Daniel Maclise:
Carlo Pellegrini
Cartwnydd dychanol a gwleidydd o Frenhiniaeth yr Eidal oedd Carlo Pellegrini (25 Mawrth 1839 - 22 Ionawr 1889). Cafodd ei eni yn Capua yn 1839 a bu farw yn Llundain.
Mae yna enghreifftiau o waith Carlo Pellegrini yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Carlo Pellegrini:
Edwin Long
Arlunydd o Loegr oedd Edwin Long (12 Gorffennaf 1829 - 15 Mai 1891). Cafodd ei eni yng Nghaerfaddon yn 1829 a bu farw yn Hampton, Llundain. Yn ystod ei yrfa roedd yn arbenigo mewn paentiadau o bethau pob dydd a phortreadau
Mae yna enghreifftiau o waith Edwin Long yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Edwin Long:
Gilles-Louis Chrétien
Mae yna enghreifftiau o waith Gilles-Louis Chrétien yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Gilles-Louis Chrétien:
Jacobus Houbraken
Engrafwr o'r Iseldiroedd oedd Jacobus Houbraken (25 Rhagfyr 1698 - 14 Tachwedd 1780). Cafodd ei eni yn Dordrecht yn 1698 a bu farw yn Amsterdam.
Mae yna enghreifftiau o waith Jacobus Houbraken yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Johann Sebastian Mueller
Dylunydd botanegol a botanegydd o Deyrnas Prydain Fawr oedd Johann Sebastian Mueller (1715 - (1790). Cafodd ei eni yn Nürnberg yn 1715 a bu farw yn Llundain.
Mae yna enghreifftiau o waith Johann Sebastian Mueller yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Johann Sebastian Mueller:
Jacques Aliamet
Gwerthwr printiau a gwneuthurwr printiau o Ffrainc oedd Jacques Aliamet (30 Tachwedd 1726 - 29 Mai 1788). Cafodd ei eni yn Abbeville yn 1726 a bu farw ym Mharis.
Mae yna enghreifftiau o waith Jacques Aliamet yn gasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Jacques Aliamet:
Wenceslaus Hollar
Gwneuthurwr printiau, mapiwr a darlunydd o Weriniaeth Tsiec oedd Wenceslaus Hollar (13 Gorffennaf 1607 - 25 Mawrth 1677). Cafodd ei eni ym Mhrag yn 1607 a bu farw yn Llundain.
Henri Le Lieure
Ffotograffydd o Lydaw oedd Henri Le Lieure (1831 - (19 Rhagfyr (1914). Cafodd ei eni yn Naoned yn 1831 a bu farw yn Rhufain.
Wenceslaus Hollar
Mae yna enghreifftiau o waith Wenceslaus Hollar yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Henri Le Lieure
Mae yna enghreifftiau o waith Henri Le Lieure yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Henri Le Lieure:
Christian Fritzsch
Arlunydd o'r Almaen oedd Christian Fritzsch (3 Ebrill 1695 - 28 Medi 1769). Cafodd ei eni yn Sachsen yn 1695 a bu farw yn Billstedt.
Simon François Ravenet
Ysgythrwr o Ffrainc oedd Simon François Ravenet (1706 - 2 Ebrill (1764). Cafodd ei eni ym Mharis yn 1706 a bu farw yn Llundain.
Wenceslaus Hollar
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Wenceslaus Hollar:
Christian Fritzsch
Mae yna enghreifftiau o waith Christian Fritzsch yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Simon François Ravenet
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Simon François Ravenet:
Christian Fritzsch
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Christian Fritzsch:
Samuel Cousins
Ysgythrwr o Loegr oedd Samuel Cousins (9 Mai 1801 - 7 Mai 1887). Cafodd ei eni yng Nghaerwysg yn 1801 a bu farw yn Llundain.
Mae yna enghreifftiau o waith Samuel Cousins yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Samuel Cousins:
Cneuen goco
alt=|bawd|Cneuen goco wedi'i thorri yn hanner. thumb|left|Cocos nucifera thumb|left|Cefnffordd cnau coco Mae'r goeden cnau coco (Cocos nucifera) yn aelod o deulu'r balmwydden (Arecaceae) a'r unig rywogaeth fyw o'r genws Cocos. Gall y term "cneuen goco" gyfeirio at y balmwydden gnau coco, yr hedyn, neu'r ffrwyth, sydd yn fotanegol yn aeronen, nid cneuen. Mae'r term yn deillio o'r gair 'coco' ym Mhortiwgaleg a Sbaeneg yr 16g, a oedd yn golygu "pen" neu "benglog". Roedd yn cael ei ddefnyddio fel enw am fod tri phant ar gragen y gneuen goco yn debyg i nodweddion wyneb.
Mae cnau coco yn gallu cael eu defnyddio at nifer o bwrpasau, yn amrywio o fwyd i gosmetigau. Mae'r cig sydd yn yr hedyn aeddfed yn rhan gyson o ddeiet nifer o bobl yn y trofannau a'r isdrofannau. Mae cnau coco yn wahanol i ffrwythau eraill am fod eu endosberm yn cynnwys llawer o hylif clir, sy'n cael ei alw'n "llaeth", a phan yn anaeddfed, gellir ei gynaeafu a'i gadw fel "dwr" neu "sudd".
Gall cnau coco aeddfed gael eu defnyddio fel hadau bwytadwy, neu eu prosesu i gael olew neu laeth planhigyn o'r cig, golosg o'r gragen galed, a rhisgl o'r plisgyn edafeddog. Mae cig cnau coco sych yn cael ei alw'n copra, ac mae'r olew a'r llaeth yn aml yn cael eu defnyddio wrth goginio – ffrio yn arbennig – yn ogystal â mewn sebonau a cosmetigau. Gellir defnyddio'r cregyn caled, y plisgyn edafeddog a'r dail hirion fel deunydd ar gyfer amrywiaeth o gynhyrchion addurniedig a dodrefn. Mae gan y gneuen goco arwyddocad diwylliannol a chrefyddol mewn rhai cymdeithasau, yn arbennig yn India, lle mae'n cael ei ddefnyddio mewn defodau Hindŵaidd.
Noël François Bertrand
Ysgythrwr o Ffrainc oedd Noël François Bertrand (7 Hydref 1784 - 1852). Cafodd ei eni yn Soisy-sur-Seine yn 1784 a bu farw yn Saint-Ouen.
Mae yna enghreifftiau o waith Noël François Bertrand yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Noël François Bertrand:
Jacob Neefs
Engrafwr ac ysgythrwr o'r Iseldiroedd oedd Jacob Neefs (3 Mehefin 1610 - 1660). Cafodd ei eni yn Antwerp yn 1610 a bu farw yn Antwerp.
Mae yna enghreifftiau o waith Jacob Neefs yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o waith Jacob Neefs:
William Wynne Ryland
Drafftsmon ac engrafwr o Loegr oedd William Wynne Ryland (1 Gorffennaf 1732 - 29 Awst 1783). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1732 a bu farw yn Tyburn.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan William Wynne Ryland:
Charles Baugniet
Lithograffydd a cynllunydd stampiau post o Wlad Belg oedd Charles Baugniet (27 Chwefror 1814 - 5 Gorffennaf 1886). Cafodd ei eni yn Mrwsel yn 1814 a bu farw yn Sèvres. Yn ystod ei yrfa, roedd yn arbenigo mewn cynhyrchu delweddau portread.
Mae yna enghreifftiau o waith Charles Baugniet yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Charles Baugniet:
François Séraphin Delpech
Gwerthwr printiau, lithograffydd, drafftsmon a beirniad celf o Ffrainc oedd François Séraphin Delpech (1778 - 25 Ebrill (1825). Cafodd ei eni ym Mharis yn 1778 a bu farw ym Mharis.
Mae yna enghreifftiau o waith François Séraphin Delpech yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan François Séraphin Delpech:
James Ward
Portreadydd, dyfrlliw, lithograffydd, drafftsmon, gwneuthurwr printiau, cartwnydd dychanol ac ysgythrwr o Loegr oedd James Ward (23 Hydref 1769 - 23 Tachwedd 1859). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1769 a bu farw yn Cheshunt.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan James Ward:
Cyfeiriadau
cartwnydd dychanol
John Opie
Arlunydd o'r Deyrnas Unedig oedd John Opie (16 Mai 1761 - 9 Ebrill 1807). Cafodd ei eni yn Trevellas yn 1761 a bu farw yn Llundain. Yn ystod ei yrfa, roedd yn arbenigo mewn cynhyrchu delweddau portread a tirlun.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan John Opie:
George Dawe
Arlunydd o Loegr oedd George Dawe (8 Chwefror 1781 - 15 Hydref 1829). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1781 a bu farw yn Kentish Town. Yn ystod ei yrfa, roedd yn arbenigo mewn cynhyrchu delweddau portread.
Richard Houston
Arlunydd o Iwerddon oedd Richard Houston (1721 - (1775). Cafodd ei eni yn Nulyn yn 1721 a bu farw yn Llundain.
George Dawe
Mae yna enghreifftiau o waith George Dawe yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Richard Houston
Mae yna enghreifftiau o waith Richard Houston yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
George Dawe
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan George Dawe:
Richard Houston
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Richard Houston:
Paul Adolphe Rajon
Ysgythrwr o Ffrainc oedd Paul Adolphe Rajon (2 Gorffennaf 1843 - 7 Mehefin 1888). Cafodd ei eni yn Dijon yn 1843 a bu farw yn Auvers-sur-Oise.
William Home Lizars
Ysgythrwr o'r Alban oedd William Home Lizars (4 Mai 1788 - 30 Mawrth 1859). Cafodd ei eni yng Nghaeredin yn 1788 a bu farw yn Jedburgh.
Paul Adolphe Rajon
Mae yna enghreifftiau o waith Paul Adolphe Rajon yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Paul Adolphe Rajon:
Frederick Christian Lewis
Gwneuthurwr printiau o Loegr oedd Frederick Christian Lewis (1779 - (1856). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1779 a bu farw yn Bulls Cross.
Mae yna enghreifftiau o waith Frederick Christian Lewis yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Lowes Cato Dickinson
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Lowes Cato Dickinson:
Thomas Kitchin
Mapiwr ac ysgythrwr o Loegr oedd Thomas Kitchin (1719 - (1784). Cafodd ei eni yn Y Deyrnas Unedig yn 1719 a bu farw yn Y Deyrnas Unedig.
Mae yna enghreifftiau o waith Thomas Kitchin yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Thomas Kitchin:
John Sartain
Arlunydd o Loegr oedd John Sartain (24 Hydref 1808 - 25 Hydref 1897). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1808 a bu farw yn Philadelphia.
Mae yna enghreifftiau o waith John Sartain yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan John Sartain:
John Cary
Mae yna enghreifftiau o waith John Cary yn gasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan John Cary:
Robert Bowyer
Gwerthwr printiau, cyhoeddwr, llyfrwerthwr ac argraffydd o Loegr oedd Robert Bowyer (1 Mehefin 1758 - 4 Mehefin 1834). Cafodd ei eni yn Portsmouth yn 1758 a bu farw yn Byfleet. Yn ystod ei yrfa, roedd yn arbenigo mewn cyhoeddi portreadau.
Mae yna enghreifftiau o waith Robert Bowyer yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Robert Bowyer:
Edmund Evans
Arlunydd o Loegr oedd Edmund Evans (23 Chwefror 1826 - 21 Awst 1905). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1826 a bu farw yn Ynys Wyth.
Mae yna enghreifftiau o waith Edmund Evans yn gasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Edmund Evans:
Charles Allen Duval
Ffotograffydd o Gymru oedd Charles Allen Duval (19 Mawrth 1810 - 14 Mehefin 1872). Cafodd ei eni yn Biwmares yn 1810 a bu farw yn Alderley Edge.
Mae yna enghreifftiau o waith Charles Allen Duval yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Charles Allen Duval:
Francis Bedford
Lithograffydd a ffotograffydd o Loegr oedd Francis Bedford (13 Awst 1815 - 15 Mai 1894). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1815 a bu farw yn Llundain.
Mae yna enghreifftiau o waith Francis Bedford yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Francis Bedford:
William Faithorne
Gwerthwr printiau a gwneuthurwr printiau o Loegr oedd William Faithorne (1616 - (13 Mai (1691). Cafodd ei eni yn Llundain Fwyaf yn 1616 a bu farw yn Llundain Fwyaf. Yn ystod ei yrfa, roedd yn arbenigo mewn cynhyrchu delweddau portread.
Mae yna enghreifftiau o waith William Faithorne yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan William Faithorne:
Coffi Gwyddelig
bawd|Coffi Gwyddelig Mae Coffi Gwyddelig (Gwyddeleg : caife Gaelach ) yn goctel sy'n cynnwys coffi poeth, wisgi Gwyddelig a siwgr gyda haenen o hufen ar ei ben. Mae'r coffi yn cael ei yfed drwy'r hufen. Yn wreiddiol defnyddiwyd hufen go iawn; bellach mae defnyddio hufen chwisg yn gyffredin.
Tarddiad
Mae amrywiadau gwahanol o goctels coffi wedi bodoli ers dros ganrif cyn creu'r Coffi Gwyddelig clasurol cyfoes. O ganol y 19eg ganrif, cafodd Pharisäer a Fiaker eu gweini yn nhai coffi Fienna; roedd y ddau yn goctels coffi wedi'u gweini mewn gwydr, gyda hufen chwisg. Roedd Pharisäer hefyd yn gyffredin yng ngogledd yr Almaen a Denmarc yn ystod yr un cyfnod. Tua 1900, roedd y ddewislen coctel coffi yn y caffis Fienna hefyd yn cynnwys Kaisermelange, Maria Theresia, Biedermeier-Kaffee a llond llaw o amrywiadau eraill ar y thema. Yn Ffrainc y 19g, cafodd cymysgedd o goffi a gwirodydd ei alw'n gloria
Mae sawl lle yn honni bod yn gartref i'r rysáit fodern am Goffi Gwyddelig yn y 1950au. Mae un fersiwn yn priodoli'r rysáit i Joe Sheridan, prif gogydd ym mwyty a siop goffi gorsaf awyrennau cwch Foynes, Swydd Limerick. Yr hanes yw ei fod wedi ychwanegu wisgi i goffi rhai teithwyr oer ym 1942 neu 1943
Roedd Stanton Delaplane, awdur teithio i bapur newyddion y San Francisco Chronicle, yn honni ei fod wedi cyflwyno Coffi Gwyddelig i'r Unol Daleithiau wedi ei yfed ym Maes Awyr Shannon. Roedd yn honni ei fod wedi helpu'r Buena Vista Cafe yn San Francisco i'w weini ar 10 Tachwedd, 1952. Ymfudodd Sheridan i o swydd Limerick i weithio yn y Caffi Buena Vista yn ddiweddarach.
Paratoad
Mae wisgi Gwyddelig ac o leiaf un llwy de o siwgr yn cael eu hychwanegu i goffi du poeth (ond nid berw) a'i droi nes bod y siwgr wedi toddi'n llwyr. Mae hufen trwchus yn cael ei dywallt yn ofalus dros gefn llwy sy'n cael ei dal uwchben arwyneb y coffi ac yn cael ei godi ychydig yn raddol hyd fod haen o hufen yn arnofio ar ben y coffi.
Amrywiadau
Er mai wisgi, coffi a hufen yw'r cynhwysion sylfaenol ym mhob Coffi Gwyddelig, mae amrywiadau wrth baratoi. Mae'r dewis o goffi a'r dulliau a ddefnyddir ar gyfer bwrw ei ffrwyth yn wahanol iawn. Mae'r defnydd o beiriannau espresso neu beiriannau bwrw coffi awtomatig bellach yn gyffredinol. Mae'r coffi naill ai'n caffe americano (espresso wedi ei wanhau gyda dŵr poeth) neu ryw fath o goffi hidlo, a wneir yn aml gan ddefnyddio capsiwl coffi. Mae'r hufen a ddefnyddir mewn rhai llefydd i wneud yr hyn sy'n cael ei werthu fel "Coffi Gwyddelig" weithiai'n cael ei chwistrellu o gan. Mae rhai yn ysgwyd hufen ffres yn ysgafn i gael haen lyfn ar ben y coffi.
Yn Sbaen, weithiau caiff Coffi Gwyddelig (café irlandés) ei weini â haen isaf o wisgi, haen goffi ar wahân, a haen o hufen ar ei ben; gwerthir dyfeisiadau arbennig i'w wneud.
Samuel William Reynolds
Gwneuthurwr printiau o Loegr oedd Samuel William Reynolds (4 Gorffennaf 1773 - 13 Awst 1835). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1773 a bu farw yn Bayswater, Llundain. Yn ystod ei yrfa, roedd yn arbenigo mewn cynhyrchu delweddau portread a thirlun.
Mae yna enghreifftiau o waith Samuel William Reynolds yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Samuel William Reynolds:
Coffi Gwyddelig
Amrywiadau
Mae llawer o ddiodydd o goffi poeth gyda gwirod neu wirodlyn a hufen yn arnofio ar ei ben y gydag enwi sydd wedi selio ar yr enw Coffi Gwyddelig er nad yw'r enwau wedi'u safoni. Er enghraifft mae coffi a brandi yn cael ei alw'n goffi Ffrengig mae coffi a rym yn goffi Jamaica a choffi a wisgi o'r Alban yn goffi Gaeleg ac ati.
Gellir ystyried coffi sy'n cynnwys Hufen Gwyddelig (megis Baileys) yn amrywiad o Goffi Gwyddelig, ond mae'n golygu defnyddio'r Hufen Gwyddelig fel "cyn-gymysgydd" i'w defnyddio yn lle'r wisgi, hufen a siwgr.
Charles Turner
Ysgythrwr a drafftsmon o Loegr oedd Charles Turner (31 Awst 1774 - 1 Awst 1857). Cafodd ei eni yn Woodstock, Swydd Rydychen yn 1774 a bu farw yn Stryd Warren.
Gerard Vandergucht
Gwerthwr printiau, gwneuthurwr printiau, prynwr a gwerthwr gwaith celf o Loegr oedd Gerard Vandergucht (1696 - (1776). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1696 a bu farw yn Llundain.
Charles Turner
Mae yna enghreifftiau o waith Charles Turner yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Gerard Vandergucht
Mae yna enghreifftiau o waith Gerard Vandergucht yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Charles Grignion
Mae yna enghreifftiau o waith Charles Grignion yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Gerard Vandergucht
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Gerard Vandergucht:
Charles Grignion
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Charles Grignion:
William Sharp
Drafftsmon ac engrafwr o'r Loegr oedd William Sharp (29 Ionawr 1749 - 25 Gorffennaf 1824). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1749 a bu farw yn Chiswick.
Mae yna enghreifftiau o waith William Sharp yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan William Sharp:
Celf Lloegr
Hanes amrywiol ac anghyson sydd gan gelf Lloegr. Ar y cyfan, mae'r Saeson wedi dynwared ac addasu arddulliau cyfandir Ewrop, ac weithiau'n cyfrannu at fudiadau celf rhyngwladol gyda nodweddion sy'n unigryw i Loegr. O bryd i'w gilydd Lloegr fu ar flaen y gad mewn mudiadau newydd sydd wedi dylanwadu ar wledydd eraill.
Celf gynharaf
Gwelir ambell nodwedd yng nghelf Lloegr cyn dyfodiad yr Eingl-Sacsoniaid a gafodd ddylanwad elfennol ar arddulliau a ffurfiau gweledol yn y wlad ers hynny. Patrymau troellog oedd yn addurno gwneuthurbethau'r Celtiaid, a bu llinellau rhythmig yn gyffredin yng nghelf Lloegr trwy gydol ei hoes. Dylanwadodd brithweithiau'r Rhufeiniaid ar batrymau'r crefftwyr brodorol, er na chafodd cynlluniau trefol a phensaernïaeth filwrol Rufeinig effaith bwysig.
Yr Eingl-Sacsoniaid
Yn sgil goresgyniadau'r Eingl-Sacsoniaid yn y 5g, daeth diwylliant Germanaidd i Loegr. Cyfunwyd patrymau a llinellau haniaethol â ffigurau o bobl ac anifeiliaid, delweddaeth baganaidd cyn i'r Eingl-Sacsoniaid gael eu cristioneiddio. Dilynai'r un fath o batrymau gan y mynachod a ddarluniodd yr ymblethiadau cywrain yn Efengylau Lindisfarne (c. 700). Celf wychaf y 10g oedd y llawysgrifau goliwiedig, sydd yn debyg i ddarluniau Carolingaidd o ran ei llinellau a'i lliwiau.
Y Normaniaid
Dylanwadodd y Normaniaid, a ddaeth i dra-arglwyddiaethu dros Loegr yn ail hanner yr 11g, ar bensaernïaeth y wlad yn fwy na'i chelf. Codwyd eglwysi a chadeirlannau enfawr yn yr arddull Romanésg, a chanddynt fowtiau asennog, megis Eglwys Gadeiriol Durham (1093–1130). Ceir ychydig o enghreifftiau o gerfluniaeth gain y cyfnod ar ffurf cerfweddau yng Nghaerfuddai (c. 1140), Lincoln (c. 1145), a Mambri (c. 1160–70). Mae ambell waith yn cyfuno patrymau cydblethog yr oesoedd cynt â ffurf gofebol, er enghraifft yn Ely, ond ar y cyfan dynwarediadau plwyfol yw cerfluniau Romanésg y Saeson. Datblygodd paentiadau'r llawysgrifau â'r man-gelfyddydau orau, gyda'u lliwiau'n grasach a'u llinellau'n drymach nag etifeddiaeth yr Eingl-Sacsoniaid. Enghraifft unigryw, a hynny'n waith seciwlar, o hoffter y Sais am draddodi hanes yn ei gelf yw Brodwaith Bayeux. Daeth dylanwadau'r Môr Canoldir hefyd i gelf Lloegr ar ffurf naturoliaeth megis yr arddull Fysantaidd.
Thomas Burke
Arlunydd o Iwerddon oedd Thomas Burke (1749 - 31 Rhagfyr (1815). Cafodd ei eni yn Nulyn yn 1749 a bu farw yn Llundain.
Celf Lloegr
Yr oes Gothig
Derbynai celf Lloegr ei haeddiant yn yr oes Gothig, o'r 13g i'r 15g, dan ddylawad y Ffrancod.