cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Millicent Fawcett
Cefndir gwleidyddol
Pan roedd hi'n blentyn, cyflwynodd ei chwaer hŷn, Elizabeth Garrett Anderson, a ddaeth yn ddoctor benywaidd cyntaf Prydain, hi i Emily Davies, swffragist o Loegr. Ysgrifennodd merch Elizabeth, Louisa Garrett Anderson ym mywgraffiad ei mam ddatagniad gan Davies i'w mam a Fawccett, lle dywedodd Davies wrth y chwiorydd, "Mae'n glir beth sy'n rhaid i mi ei wneud. Mae'n rhaid i mi ymroi fy hun i sicrhau addysg uwch, wrth i chi agor y proffesiwn meddygol i fenywod. Ar ôl gwneud y pethau hyn, rhaid i ni weld ynglŷn â chael y bleidlais. Yna trodd at Millicent: "Rwyt ti'n iau nag ydyn ni, Millie, felly bydd yn rhaid i ti wneud hynny."
Yn 1858 aeth i Lundain i astudio mewn ysgol breifat yn Blackheath. Pan roedd hi'n 19 aeth i glywed araith gan yr AS radicalaidd, John Stuart Mill. Roedd e'n eiriolwyr cynnaf o hawl menywod i bleidleisio ar draws y byd. Gwnaeth ei araith ar hawliau cyfartal argraff fawr ar Millicent, a daeth hi'n rhan o'i ymgyrch.
Gyda deg o fenywod ifanc eraill, gan gynnwys Garret a Daviesm gweithiodd Fawcett i ffurfio Cymdeithas Kensington, grŵp trafod wedi'i ffocysu ar y bleidlais i fenywod yn Lloegr yn 1865. Yn 1866, yn 19 oed ac yn rhy ifanc i lofnodi, trefnodd Fawcett y llofnodion ar gyfer y ddeiseb gyntaf dros y bleidlais i fenywod a daeth yn ysgrifenyddes i Gymdeithas y Bleidlais i Fenywod Llundain.
Gweithgarwch gwleidyddol
Dechreuodd gyrfa wleidyddol Fawcett ar ôl iddi fynychu'r cyfarfod cyntaf i gael y bleidlais i fenywod. Roedd hi'n ymgyrchydd cymedrol, yn annhebyg i'r Swffragetiaid.
Roedd hi o'r farn bod eu gweithredoedd yn niweidio'r siawns i fenywod gael y bleidlais gan droi ASau ac aelodau'r cyhoedd yn eu herbyn. Erbyn 1905, roedd gan yr NUWSS 305 o gymdeithasau a bron i 50,000 o aelodau.
Datgysylltodd Fawcett ei hun â rhyddfrydiaeth yn 1884: ond roedd hi dal o'r un farn am y bleidlais i fenywod. Fodd bynnag, bu i'w safbwynt gwleidyddol newid, a daethant yn debycach i'w safbwyntiau pan roedd hi'n ieuengach. Yn 1883, daeth Fawcett yn lywydd ar y Pwyllgor Apeliadau Arbennig.
Roedd Fawcett hefyd yn awdur a oedd yn gsyrifennu dan ei henw ei hun, ond fel ffigur cyhoeddus Mrs. Henry Fawcett oedd hi. Roedd ganddi dri llyfr, llyfr wedi'i gydysgrifennu â'i gŵr, Henry Fawcett, a nifer o erthyglau.
Kengo Kawamata
Pêl-droediwr o Japan yw  (ganed 4 Hydref 1989). Cafodd ei eni yn Ehime a chwaraeodd 5 gwaith dros ei wlad.
Birgitte Schaumburg-Müller
Arlunydd benywaidd o Ddenmarc yw Birgitte Schaumburg-Müller (5 Ionawr 1926).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Nenmarc.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Garringo
Ffilm sbageti western gan y cyfarwyddwr Rafael Romero Marchent yw Garringo a gyhoeddwyd yn 1969. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Garringo ac fe’i cynhyrchwyd yn Sbaen a'r Eidal. Cafodd ei ffilmio yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Joaquín Luis Romero Hernández Marchent a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Marcello Giombini.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rafael Romero Marchent nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tinwen fronfelen
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tinwen fronfelen (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: tinwennod bronfelyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Myioborus cardonai; yr enw Saesneg arno yw Saffron-breasted redstart. Mae'n perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: Paruliadae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. cardonai, sef enw'r rhywogaeth.
This Year Jerusalem
Ffilm ddogfen yw This Year Jerusalem a gyhoeddwyd yn 1969. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Tinwen fronfelen
Teulu
Mae'r tinwen fronfelen yn perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: Paruliadae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
This Year Jerusalem
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1969. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Midnight Cowboy sef ffilm am ddau gyfaill gan y cyfarwyddwr ffilm John Schlesinger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kalle Karlsson Från Jularbo
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Ivar Johansson yw Kalle Karlsson Från Jularbo a gyhoeddwyd yn 1952. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Ivar Johansson a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Charles Redland.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Kenne Fant.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ivar Johansson ar 20 Tachwedd 1889 yn Sweden a bu farw yn Hedvig Eleonora församling ar 14 Chwefror 2013.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ivar Johansson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Polythore derivata
Mursen yn nheulu'r Polythoridae yw'r Polythore derivata sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Polythore.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Rison, Arkansas
Dinas yn, yn nhalaith Arkansas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Rison, gan gynnwys:
Pickup On South Street
Ffilm am gyfeillgarwch am ladrata gan y cyfarwyddwr Samuel Fuller yw Pickup On South Street a gyhoeddwyd yn 1953. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Dinas Efrog Newydd a Efrog Newydd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Samuel Fuller a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Leigh Harline. Dosbarthwyd y ffilm gan 20th Century Studios a hynny drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Richard Kiley, Thelma Ritter, Jean Peters, Richard Widmark, Milburn Stone, Murvyn Vye, Willis Bouchey a Clancy Cooper. Mae'r ffilm yn 80 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Bournemouth
Tref arfordirol yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, yw Bournemouth. Fe'i lleolir ar Fae Poole ar y Môr Udd rhwng Poole i'r gorllewin a Christchurch i'r dwyrain. Mae'n dref gwyliau glan-môr boblogaidd gyda 6 milltir o draethau. Mae'n rhan o Gytref De-ddwyrain Dorset.
Mae ei cherddorfa symffoni (Cerddorfa Symffoni Bournemouth) yn enwog.
Fireo bychan
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn V. nelsoni, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Teulu
Mae'r fireo bychan yn perthyn i deulu'r Fireod (Lladin: Vireonidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Bournemouth
Mae Caerdydd 123.7 km i ffwrdd o Bournemouth ac mae Llundain yn 152.4 km. Y ddinas agosaf ydy Caersallog sy'n 39.4 km i ffwrdd.
Pickup On South Street
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1953. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Roman Holiday sy’n ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Joseph MacDonald oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Nick DeMaggio sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Samuel Fuller ar 12 Awst 1912 yn Worcester, Massachusetts a bu farw yn Hollywood ar 8 Mawrth 2001. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1936 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Samuel Fuller nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Castle Gate, Cernyw
Pentrefan yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Castle Gate. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Ludgvan.
Potterspury
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Potterspury. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gorllewin Swydd Northampton.
Thomas Gee
Cyhoeddwr, perchennog newyddiaduron a golygydd Cymreig oedd Thomas Gee (24 Ionawr 1815 – 28 Medi 1898), ganwyd yn Ninbych. Datblygodd Wasg Gee i fod yn un o'r gweisg pwysicaf yn hanes Cymru. Roedd Gwasg Gee yn ddylanwadol iawn am bron i ddwy ganrif, ers ei sefydlu yn nhref Rhuthun mewn man a elwir heddiw yn 'Siop Gwen', ar draws y ffordd i Westy'r Wynnstay a hen swyddfa 'Cyfrifiaduron Sycharth'). Symudwyd y wasg i Ddinbych, ac yno y bu Gee farw yn ei gartref 'Bronant', Stryd y Dyffryn, yn 1898.
Ymhlith y clasuron a ddaeth o'r wasg yr oedd deg cyfrol o'r Gwyddoniadur Cymreig (1854-1878) a gostiodd tuag £20,000 i'w gyhoeddi a'r Faner, prif bapur newydd Cymraeg Cymru am dros gant a hanner o flynyddoedd.
Bywyd personol
Roedd yn fab i Thomas Gee, argraffydd, a Mary Foulkes o Hendrerwydd. Cafodd ei addysg yn Ysgol Grove Park, Wrecsam, ac yna yn Ysgol Ramadeg Dinbych, a phrentisiwyd ef yn argraffydd yng ngwaith ei dad pan yn 14 oed yn Ninbych. Treuliodd gyfnod byr yn Llundain - rhwng 1836 ac 1838 yn swyddfa 'Eyre a Spottiswoode' cyn dychwelyd i Ddinbych i gymryd yr awenau. Priododd â Susannah, merch Plas Coch, Llanychan. Mae'r Bywgraffiadur yn dweud mai yn Llangynhafal mae Plas Coch, ond mae hyn yn anghywir. Cafodd y ddau wyth o blant. Cafodd ei fagu fel eglwyswr, ond yn 1830 ymunodd â'r Methodistiaid Calfinaidd. Credodd a hyrwyddodd y syniad o ddirwest a sefydlodd system i wobrwyo aelodau ffyddlon o'r capel gyda'r hyn a adnabyddir heddiw fel 'Medalau Gee'. Pan symudodd yn ôl i Ddinbych yn 1838, dechreuodd bregethu gyda'r Methodistiaid Calfinaidd, ond ni chymerodd ofalaeth ar gapel. Bu farw ei dad yn ei freichiau yn 1845.
Cyhoeddi
Yn 1845 torrodd dir newydd yn hanes cyhoeddi Cymraeg pan gyhoeddodd Y Traethodydd, gan mai ef oedd y cyntaf yng Nghymru i ddefnyddio peiriant argraffu stêm. Cyhoeddodd Y Traethodydd yn chwarterol, gyda Dr. Lewis Edwards, y Bala'n olygydd. Cyhoeddodd gryn nifer o lyfrau: rhai'n ymwneud â materion ymarferol, pob-dydd, ac eraill yn fwy academaidd (e.e. Myvyrian Archaiology (1870), a'r rhelyw yn ymwneud â chrefydd. Yn 1859 ailenwyd Baner Cymru yn Faner ac Amserau Cymru, wedi iddo brynu Yr Amserau a'u huno'n un arf grymus. Yn 1896 cyhoeddodd ail argraffiad o'r Gwyddoniadur Cymreig . Dywedodd y newyddiadurwr Edward Morgan Humphreys, O.B.E., M.A. amdano: "Nid oedd yn llenor mawr, ond casglodd nifer o ysgrifenwyr galluog o'i gwmpas a chreodd bapur newydd a chanddo gymeriad nodweddiadol a neges."
Gwleidyddiaeth
Ymladdodd ar hyd ei oes dros y dyn cyffredin, ac yn erbyn Torïaeth a gwnaeth lawer i dorri gafael y meistri tir ar eu tenantiaid - ffermwyr tlawd fel arfer. Yn gefn i'w ymgyrchoedd gwleidyddol yr oedd ei gyhoeddiad Baner Cymru, o 1857 ymlaen, sef prif lais radicaliaeth anghydffurfiol Cymru. Daeth Y Faner (a welodd olau dydd gynat ar 4 Mawrth 1857) yn llais pwerus iawn yn ei ymgyrch i ddiddymu breintiau annheg yr Eglwys yn yr hyn a elwir yn Ryfel y Degwm, fel ag yr oedd hefyd i ymgyrchoedd eraill Gee e.e. ei weledigaeth o Brifysgol Cymreig a ddarparai addysg Gymraeg. O Orffennaf 1861 ymlaen roedd y Faner yn bapur a ddeuai allan o'r wasg ddwywaith yr wythnos.
Roedd Thomas Gee'n chwyrn dros annibyniaeth i Gymru a chefnogai Cymru Fydd i'r carn. Ond un feirniadaeth arno, efallai, oedd nad oedd ei ymgyrchoedd yn berthnasol i'r Gymru ddiwydiannol. Gee oedd Cadeirydd cyntaf Sir Ddinbych.
Cofiannau
Cyhoeddwyd cofiant iddo yn 1913 gan T. Gwynn Jones, sy'n cael ei ystyried yn glasur Cymraeg.
Hefyd y Llinyn Arian (1998) gan Ieuan Wyn Jones
Altrincham a Gorllewin Sale (etholaeth seneddol)
Etholaeth seneddol ym Manceinion Fwyaf, Gogledd-orllewin Lloegr, yw Altrincham a Gorllewin Sale (Saesneg: Altrincham and Gorllewin Sale). Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.
Crëwyd yr etholaeth fel etholaeth fwrdeistrefol yn 1997.
Castallack
Pentref yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Castallack (Cernyweg: Kastellek). Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Paul.
Leet Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Leet Township, gan gynnwys:
Tanagr prysgoed aelwyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tanagr prysgoed aelwyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod prysgoed aelwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Chlorospingus pileatus; yr enw Saesneg arno yw Pileated bush tanager. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. pileatus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r tanagr prysgoed aelwyn yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Y Pedwerydd ar Ddeg
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Thekla Reuten, Victor Löw, Frans van Deursen, Roos Ouwehand, Dirk Zeelenberg, Elsje de Wijn, Antonie Kamerling, Rifka Lodeizen, Peter Paul Muller, Michael Pas, Kasper van Kooten, Mirjam de Rooij, Adrian Brine, Peer Mascini ac Alice Reys.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1998. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Saving Private Ryan sef ffilm ryfel gan Steven Spielberg a enillod 5 Oscar. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,500 o ffilmiau Iseldireg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hany Abu-Assad ar 11 Hydref 1961 yn Nasareth.
Pethe Brau
Addasiad o ddrama Tennessee Williams, The Glass Menagerie wedi'i chyfieithu gan Emyr Edwards yw Pethe Brau. Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1992. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Wataru Endo
Pêl-droediwr o Japan yw  (ganed 9 Chwefror 1993). Cafodd ei eni yn Yokohama a chwaraeodd 5 gwaith dros ei wlad.
Pethe Brau
Disgrifiad byr
Mae'r ddrama'n portreadu tyndra mewn teulu wrth i ddelfrydau a breuddwydion gael eu chwalu.
Botwm Crys yn cadw lle
Y Pedwerydd ar Ddeg
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hany Abu-Assad nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Polythore gigantea
Mursen yn nheulu'r Polythoridae yw'r Polythore gigantea sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Polythore.
Journey Into Self
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Bill McGaw yw Journey Into Self a gyhoeddwyd yn 1968. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Stanley Kramer a Carl Rogers. Mae'r ffilm Journey Into Self yn 47 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1968. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 2001: A Space Odyssey sef ffilm wyddonias gan Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Mae ganddo o leiaf 3 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bill McGaw nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tromsø
Dinas yng ngogledd Norwy yw Tromsø (Samieg: Romsa). Hi yw prifddinas talaith (Norwyeg:fylke) Troms, a hi yw'r ddinas fwyaf yn Norwy i'r gogledd o Gylch yr Arctig. O ddiwedd Mai hyd ganol Gorffennaf, ceir haul am 24 awr y dydd yma, tra o ddiwedd Tachwedd hyd ganol Ionawr, mae'n dywyll am 24 awr y dydd.
Saqif canol y ddinas a'r maes awyr ar ynys Tromsøya, sydd a phont a thwnel yn ei chysylltu a'r tir mawr. Roedd y boblogaeth yn 2006 yn 63,596.
bawd|canol|850px|Tromsø yn y gaeaf
Bachelor
Ffilm Oriya o India yw Bachelor (ffilm o 2013). Fe'i cynhyrchwyd yn India. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Prem Anand.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 45 o ffilmiau Oriya wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Myra Landau
Arlunydd benywaidd o Fecsico oedd Myra Landau (5 Rhagfyr 1926 - 14 Gorffennaf 2018).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd ym Mecsico.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Benito Juárez
Gwleidydd, cyfreithiwr a barnwr Mecsicanaidd oedd Benito Pablo Juárez García (21 Mawrth 1806 – 18 Gorffennaf 1872) a fu'n Arlywydd Mecsico o 1861 i 1872.
Bywyd cynnar ac addysg (1806–31)
Ganed Benito Pablo Juárez García ar 21 Mawrth 1806 ym mhentref San Pablo Guelatao, Oaxaca, Sbaen Newydd. Gwerinwyr Zapotec oedd ei rieni, a fuont farw pan oedd Benito yn 3 oed. Cafodd ei fagu gan ei daid a'i nain, ac yna ei ewythr, cyn iddo symud i ddinas Oaxaca yn 12 oed i fyw gyda'i chwaer. Yn Oaxaca gweithiodd Benito i rwymwr llyfrau o'r enw Don Antonio Salanueva a chafodd wersi gydag athro lleol. Yr iaith Zapotec oedd ei unig iaith nes iddo dderbyn addysg a dysgu'r Sbaeneg yn Oaxaca.
Fe'i hyfforddwyd i fod yn offeiriad yng Ngholeg Diwinyddol Santa Cruz nes 1827. Penderfynodd Benito dilyn galwedigaeth arall, a chafodd ei dderbyn i Athrofa Celfyddydau a Gwyddorau Oaxaca ym 1829 i astudio'r gyfraith, ac enillodd ei radd ym 1831.
Gyrfa wleidyddol gynnar (1831–47)
Yng nghyfnod y Weriniaeth Ganoliaethol (1835–46), penodwyd Juárez i sawl swydd broffesiynol a gwleidyddol gan yr awdurdodau Ceidwadol yn nhalaith Oaxaca, er enghraifft yn farnwr ffederal ym 1841. Fodd bynnag, ni cheisiodd Juárez ymwneud â gwleidyddiaeth etholedig am nifer o flynyddoedd.
Priododd Benito Juárez â Margarita Maza, merch o deulu cyfoethog, ym 1843. Wedi i'r Blaid Ryddfrydol, dan yr Arlywydd Valentín Gómez Farías, ail-gipio grym ym 1846, dychwelodd Juárez at fyd gwleidyddiaeth.
Llywodraethwr Oaxaca (1847–52)
Penodwyd Juárez yn llywodraethwr dros dro Oaxaca ym 1847, a fe'i etholwyd i'r swydd honno ym 1848. Aeth ati i gyfyngu ar lygredigaeth yn y llywodraeth daleithiol ac i adeiladu ffyrdd, ysgolion, ac adeiladau cyhoeddus. Daeth ei gyfnod yn y swydd i ben ar 12 Awst 1852.
Llywodraethau Álvarez a Comonfort (1855–57)
Yn sgil buddugoliaeth y Rhyddfrydwyr, dychwelodd Juárez i Fecsico ac ymunodd â llywodraeth newydd yr Arlywydd Juan Álvarez yn swyddi'r gweinidog cyfiawnder a gweinidog addysg gyhoeddus. Yn y cyfnod hwn, gwasanaethodd Juárez hefyd yn Llywodraethwr Oaxaca unwaith eto, o 10 Ionawr 1856 i 3 Tachwedd 1857.
Y Weriniaeth Adferedig (1867–72)
Bu farw Benito Juárez ar 18 Gorffennaf 1872 yn Ninas Mecsico yn 66 oed, o drawiad ar y galon. Fe'i cleddir yn Panteón de San Fernando yn Ninas Mecsico. Olynwyd yr arlywyddiaeth gan Sebastián Lerdo de Tejada.
Stadt in Angst
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Axel Sand yw Stadt in Angst a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Arne Nolting.
Ama a Tu Prójimo
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Tulio Demicheli yw Ama a Tu Prójimo a gyhoeddwyd yn 1958. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Stadt in Angst
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gedeon Burkhard, Erdoğan Atalay, Carina Wiese, Gottfried Vollmer, Dietmar Huhn, Daniela Wutte, Charlotte Schwab, Carin C. Tietze, Guntbert Warns, Patrick Heyn, Hans Kremer a Gizem Emre.
Ama a Tu Prójimo
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Cantinflas, Carlos López Moctezuma, Armando Calvo, Rubén Rojo, Pancho Córdova, Arturo de Córdova, Carlos Riquelme, Consuelo Frank, Jorge Martínez de Hoyos, Augusto Benedico, Raúl Macías, Dolores Camarillo, José Chávez Trowe, Kitty de Hoyos, Sonia Furió, Rosita Quintana, Sergio Bustamante, Óscar Pulido a Virginia Manzano.
Stadt in Angst
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Ama a Tu Prójimo
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1958. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Vertigo sy’n ffilm drosedd a dirgelwch Americanaidd gan Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Stadt in Angst
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Axel Sand ar 17 Ebrill 1961 yn Stuttgart. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 57 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Axel Sand nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Popular (cân Eric Saade)
Cân Saesneg a ysgrifennwyd gan Fredrik Kempe a pherfformir gan Eric Saade yw "Popular". Perfformiodd Saade y gân ym Melodifestivalen 2011 yn Linköping ac wedyn yn Stockholm yn y rownd derfynol. Enillodd Saade Melodifestivalen a daeth ymlaen i gynrychioli Sweden yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision 2011.
Ama a Tu Prójimo
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tulio Demicheli ar 15 Medi 1914 yn Buenos Aires a bu farw ym Madrid ar 3 Mai 1995. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1944 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
The Steel Helmet
Ffilm ddrama am ryfel gan y cyfarwyddwr Samuel Fuller yw The Steel Helmet a gyhoeddwyd yn 1951. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Samuel Fuller a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Paul Dunlap. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Ama a Tu Prójimo
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tulio Demicheli nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Popular (cân Eric Saade)
Enillodd y gân yr ail rownd gyn-derfynol Eurovision ac enillodd y safle trydydd yn y rownd derfynol gyda 185 pwynt. Rhyddhawyd y gân ar 4 Mawrth 2011 a daeth i rhif un ar y siart senglau Swedenyr un wythnos. Roedd y gân yn rhif un am bedair wythnos olynol.
The Steel Helmet
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1951. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Streetcar Named Desire sy’n ffilm am berthynas pobl a’i gilydd ac, yn serennu Marlon Brando, gan y cyfarwyddwr ffilm Elia Kazan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Ernest Miller oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Philip Cahn sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Samuel Fuller ar 12 Awst 1912 yn Worcester, Massachusetts a bu farw yn Hollywood ar 8 Mawrth 2001. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1936 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Samuel Fuller nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Den Døde Rotte
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Axel Strøm yw Den Døde Rotte a gyhoeddwyd yn 1910. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1910. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Frankenstein (ffilm o 1910) sef ffilm arswyd, gwyddonias o Unol Daleithiau America gan J. Searle Dawley.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Axel Strøm nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kannada
200px|bawd|Arwydd ffordd yn yr iaith Kannada Iaith Dde Indiaidd a siaredir yn bennaf yn nhalaith Karnataka yw Kannada. Fel Tamil, Telugu a Malayalam, mae'n un o ieithoedd brodorol Drafidaidd De India sy ddim yn perthyn i'r ieithoedd Indo-Ewropeaidd. Mae tua 50 miliwn o siaradwyr yr iaith yn Karnataka. Fe'i siaredir hefyd mewn rhannau o Andhra Pradesh, Maharashtra, Tamil Nadu, Goa a Kerala.
Without Orders
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Lew Landers yw Without Orders a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Max Steiner.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Sally Eilers. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. J. Roy Hunt oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lew Landers ar 2 Ionawr 1901 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Palm Desert ar 10 Medi 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1913 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lew Landers nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Preston Capes
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Preston Capes. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gorllewin Swydd Northampton.
Gans-Nelson Fight
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr yw Gans-Nelson Fight a gyhoeddwyd yn 1908. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Manos Torpes
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Rafael Romero Marchent yw Manos Torpes a gyhoeddwyd yn 1970. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen a'r Eidal. Cafodd ei ffilmio yn Sbaen ac Almería. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Antón García Abril.
Gans-Nelson Fight
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Manos Torpes
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Peter Lee Lawrence, Pilar Velázquez, Antonio Casas, Antonio Molino Rojo, Lorenzo Robledo, Beny Deus, Frank Braña, Aldo Sambrell, Alberto de Mendoza, Manuel De Blas, Mariano Vidal Molina, Josefina Serratosa, Yelena Samarina a Saturno Cerra. Mae'r ffilm Manos Torpes yn 94 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Gans-Nelson Fight
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1908. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantasmagorie sef ffilm Ffrenig fud gan Émile Cohl.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Manos Torpes
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1970. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Patton sef ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr ffilm Franklin J. Schaffner. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rafael Romero Marchent ar 3 Mai 1926 ym Madrid a bu farw yn yr un ardal ar 25 Gorffennaf 2020. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1946 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rafael Romero Marchent nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Las Animas, Colorado
Dinas yn, yn nhalaith Colorado, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Las Animas, gan gynnwys:
Chacewater
Pentref a phlwyf sifil yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Chacewater (Cernyweg: Dowr an Chas).
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,666.
Cyfeiriadau
bawd|dim|250px|Gorsaf Chacewater ar gau
Kein Pardon
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Hape Kerkeling yw Kein Pardon a gyhoeddwyd yn 1993. Fe'i cynhyrchwyd gan Horst Wendlandt yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Angelo Colagrossi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Achim Hagemann.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gottfried Vollmer, Hape Kerkeling, Dirk Bach, Kurt Weinzierl, Maren Kroymann, Elisabeth Volkmann, Angelo Colagrossi, Evelyn Meyka, Regine Hentschel, Klaus Sonnenschein, Margret Homeyer a Petra Zieser. Mae'r ffilm Kein Pardon yn 97 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Banjo
150px|bawd|Banjo 5-tant modern Offeryn tannau gyda phedwar neu bum tant yw'r banjo neu'r banjô (lluosog: banjos). Yn draddodiadol yn rhan o gerddoriaeth Americanwyr Affricanaidd, gyda'i wreiddiau ar ffurf offerynnau caethweision Affricanaidd yn yr Amerig, cysylltir heddiw â chanu gwlad, cerddoriaeth werin (yn enwedig yn yr Unol Daleithiau), a chanu'r Tir Glas.
Kein Pardon
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hape Kerkeling ar 9 Rhagfyr 1964 yn Recklinghausen.
Banjo
Yn ôl un chwedl, dyfeisiwyd y banjo gan Ham, mab Noa, ar yr Arch.
Kein Pardon
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hape Kerkeling nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Philoctetes (Soffocles)
Drama gan Soffocles yw Philoctetes.
Angel (cân Mika Newton)
Cân Saesneg a pherfformir gan Mika Newton sydd wedi cynrychioli Wcráin yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision 2011 yn Nüsseldorf, Yr Almaen.
Philoctetes (Soffocles)
Disgrifiad byr
Trasiedi gan y bardd a'r dramodydd Groegaidd Soffocles.
Angel (cân Mika Newton)
Eurovision
Enillodd y gân y bleidlais boblogaidd a'r bleidlais reithgor yn Wcráin ar 26 Chwefror 2011 ond cynlluniodd darlledwr Wcráin gynnal rownd derfynol newydd ar 3 Mawrth oherwydd bod y rownd derfynol cyntaf yn cael ei ystyried yn annheg. Byddai tair gantores yn perfformio ond dewisodd Jamala a Zlata Ognevich i adael y gysatadleuaeth a daeth Mika Newton y cynrychiolydd, ond oedd hi heb cân. Y diwrnod wedyn, cyhoeddodd NTU (darlledwr Wcráin) y gân "Angel" i fod y gân gynrychiadol.
Philoctetes (Soffocles)
Cyfieithiad Cymraeg
Cafwyd cyfieithiad i'r Gymraeg gan y bardd Euros Bowen; Gwasg Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1991. Mae'r gyfrol yn cynnwys rhagymadrodd llawn a mynegai a nodiadau gan y cyfieithydd. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Amanda Helander
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Sweden oedd Amanda Helander (1825 – 1885).
Tinwen tepwi
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tinwen tepwi (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: tinwennod tepwi) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Myioborus castaneocapillus; yr enw Saesneg arno yw Tepui redstart. Mae'n perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: Paruliadae) sydd yn urdd y Passeriformes.
El Padre De La Criatura
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Pedro Lazaga yw El Padre De La Criatura a gyhoeddwyd yn 1972. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Lleolwyd y stori yn Madrid. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Takuma Asano
Pêl-droediwr o Japan yw  (ganed 10 Tachwedd 1994). Cafodd ei eni yn Mie a chwaraeodd deirgwaith dros ei wlad.
Tinwen tepwi
Teulu
Mae'r tinwen tepwi yn perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: Paruliadae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
El Padre De La Criatura
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Francisco Martínez Soria, Carmen Martínez Sierra, José Yepes, Manuel Zarzo, José Sacristán, Florinda Chico Martín-Mora, María Luisa Ponte, Mirta Miller, Rafaela Aparicio, María José Goyanes, Rafael López Somoza, Venancio Muro, Erasmo Pascual a Saturno Cerra.
Ta Hand Om Ulla
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Ivar Johansson yw Ta Hand Om Ulla a gyhoeddwyd yn 1942. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ernfrid Ahlin.
El Padre De La Criatura
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Entrena
Tref yn La Rioja (Sbaen) yw Entrena. Mae'r boblogaeth yn 1,451.
Polythore lamerceda
Mursen yn nheulu'r Polythoridae yw'r Polythore lamerceda sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Polythore.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Ta Hand Om Ulla
Y prif actor yn y ffilm hon yw Marianne Aminoff.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1942. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Casablanca sy’n glasur o ffilm Americanaidd am ramant a rhyfel, gan y cyfarwyddwr ffilm Michael Curtiz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ivar Johansson ar 20 Tachwedd 1889 yn Sweden a bu farw yn Hedvig Eleonora församling ar 14 Chwefror 2013.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ivar Johansson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
El Padre De La Criatura
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pedro Lazaga ar 3 Hydref 1918 yn Valls a bu farw ym Madrid ar 18 Tachwedd 1989. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1946 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Pedro Lazaga nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rali Dakar
bawd|Y Ffrancwr [[Thierry Sabine, sylfaenydd y gystadleuaeth, ym mhorth Alger deg diwrnod cyn ei farwolaeth adeg Rali Dakar 1986]]
Math rali drawsgwlad o ras fodur all-ffordd yw Rali Dakar (yn gynt Rali Paris-Dakar), a gynhelir gan yr Amaury Sport Organisation yn flynyddol. Ers ei dechreuad ym 1978 bu'r mwyafrif o rasys o Baris, Ffrainc, i Dakar, Senegal, ond o ganlyniad i fygythiadau diogelwch ym Mauritania yn 2008, rhedwyd ras 2009 yn Ne America (yr Ariannin a Tsile), y tro cyntaf i'r ras gael ei chynnal y tu allan i Ewrop ac Affrica. Cynhaliwyd cystadleuthau dilynol yn Ne America. Mae'r ras yn agored i amaturiaid, sydd yn gyffredinol yn 80% o'r holl ymgeiswyr, ac ymgeiswyr phroffesiynol.
Er ei henw, ras ddygnwch all-ffordd, neu rali drawsgwlad (rally raid), yn hytrach na rali gonfensiynol yw Rali Dakar. Mae'r tir yn galetach a'r cerbydau yn foduron all-ffordd gwir yn hytrach na'r cerbydau ar-ffordd addasedig a ddefnyddiwyd mewn ralïau. All-ffordd yw'r rhan fwyaf o adrannau arbennig cystadleuol y ras, gan ofyn i'r ymgeiswyr groesi twyni, mwd, glaswellt camelod, creigiau, a thwyndiroedd. Mae pellter pob cam yn amrywio o bellteroedd byrion i 800–900 km y diwrnod.
Polythore manua
Mursen yn nheulu'r Polythoridae yw'r Polythore manua sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Polythore.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Preston Deanery
Pentref yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Preston Deanery. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Hackleton yn awdurdod unedol Gorllewin Swydd Northampton.
Pury End
Pentref yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Pury End. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Paulerspury yn awdurdod unedol Gorllewin Swydd Northampton.
Chapel Amble
Pentref yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Chapel Amble (Cernyweg: Amaleglos). Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil St Kew.
Fireo llygatgoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Fireo llygatgoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: fireod llygatgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Vireo olivaceus; yr enw Saesneg arno yw Red-eyed vireo. Mae'n perthyn i deulu'r Fireod (Lladin: Vireonidae) sydd yn urdd y Passeriformes. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain ac mae i'w ganfod yng Nghymru.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn V. olivaceus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.
Teulu
Mae'r fireo llygatgoch yn perthyn i deulu'r Fireod (Lladin: Vireonidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
En Frygtelig Fejltagelse
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Axel Strøm yw En Frygtelig Fejltagelse a gyhoeddwyd yn 1912. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Axel Breidahl.
Mo Farah
Athletwr Seisnig yw Sir Mohamed Muktar Jama Farah CBE OLY, a adnabyddir fel Mo Farah (ganwyd Hussein Abdi Kahin, 23 Mawrth 1983). Fe'i ganwyd ym Mogadishu, Somalia. Datgelodd yng Ngorffennaf 2022 ei fod wedi ei gludo yn anghyfreithlon i'r Deyrnas Gyfunol pan oedd yn blentyn. Cafodd ei fasnachu o Somaliland yn 9 mlwydd oed ac fe'i orfodwyd i weithio yn gofalu am blant teulu yn Llundain.
En Frygtelig Fejltagelse
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Axel Strøm, Nicolai Neiiendam, Lilly Jansen, Berthe Forchhammer ac Alexander Bovenschulte.
Mo Farah
Enillodd Farah y fedal aur yn y 10,000 metr yng Ngemau Olympaidd yr Haf 2012 a 2016.
En Frygtelig Fejltagelse
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1912. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Saved from the Titanic sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan Étienne Arnaud.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Axel Strøm ar 12 Hydref 1866.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Axel Strøm nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhith y Rhosyn
Drama Gymraeg o The Rose Tattoo gan Tennessee Williams wedi'i chyfieithu gan Emyr Edwards yw Rhith y Rhosyn. Atebol a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2009. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Giuseppe Garibaldi
Arweinydd milwrol a gwleidyddol Eidalaidd oedd Giuseppe Garibaldi (4 Gorffennaf, 1807 – 2 Mehefin, 1882).
Rhith y Rhosyn
Disgrifiad byr
Er bod y ddrama hon yn cael ei hystyried yn gomedi, eto i gyd mae ynddi elfennau o drasiedi bywyd.
Botwm Crys yn cadw lle
Giuseppe Garibaldi
Ganed Garibaldi yn ninas Nice yn Ffrainc. Daeth yn gapten llong yn 1832. Y flwyddyn wedyn, hwyliodd i Taganrog, Rwsia, lle cyfarfu a Giovanni Battista Cuneo, alltud o'r Eidal ac aelod o fudiad  La Giovine Italia ("Yr Eidal Ieuanc"), a oedd wedi ei sefydlu gan Giuseppe Mazzini i geisio uno'r Eidal a'i rhyddhau o reolaeth Awstria. Yn Genefa yn ddiweddarach ym 1833, cyfarfu a Mazzini ei hun. Ymunodd Garibaldi a'r Carbonari, ac yn Chwefror 1834 Montevideo, Wrwgwái, yn 1841, lle priododd ei wraig, Anita. Cymerodd ran amlwg yn Rhyfel Cartref Wrwgwái, gan ffurfio lleng o Eidalwyr ac ennill nifer o fuddugoliaethau.
Church Coombe
Pentref yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Church Coombe (Cernyweg: Komm Eglos). Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Redruth.
Scardanelli
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Harald Bergmann yw Scardanelli a gyhoeddwyd yn 2000. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Scardanelli ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Baki Davrak, Walter Schmidinger, André Wilms a Geno Lechner.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Matthias Maaß oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harald Bergmann ar 1 Ionawr 1963 yn Celle.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harald Bergmann nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bisged Garibaldi
Mae Bisged Garibaldi yn cynnwys cyrens wedi eu gwasgu rhwng dwy fisged tenau hirsgwar, yn debyg i brechdan gyrens, oherwydd hynny mae'n debyg i'r Deisen Eccles sy'n llawer mwy a ganddo grwst haenog. Maent i'w cael yng Ngwledydd Prydain ers rhyw 150 o flynyddoedd. Bwytir bisgedi Garibaldi fel rheol gyda diod megis te neu goffi.
Hanes
Enwyd y fisged Garibaldi ar ôl Giuseppe Garibaldi, arweinydd milwrol a gwleidyddol Eidalaidd, a ymwelodd â Tynemouth, Lloegr ym 1854. Cynhyrchwyd y fisged am y tro cyntaf yn ffatri bisgedi Peek Freans yn Bermondsey ym 1861 yn dilyn recriwtiaid John Carr, un o wneuthurwyr bisgedi mawrion yr Alban. Cynhyrchwyd fisged tebyg yn yr Unol Daleithiau gan y Sunshine Biscuit Company am nifer o flynyddoedd, dan yr enw "Golden Fruit". Prynwyd y cwmni hon gan Keebler Company a gynhyrchodd fersiwn gyda amryw o ffrwythau gwahanol cyn dod a'r cynhyrchiad i ben yn gyfan gwbl.
Tanagr prysgoed torllwyd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tanagr prysgoed torllwyd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod prysgoed torllwyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Chlorospingus semifuscus; yr enw Saesneg arno yw Dusky-bellied bush tanager. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. semifuscus, sef enw'r rhywogaeth.
Dynamite Pass
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Lew Landers yw Dynamite Pass a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Norman Houston a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Paul Sawtell.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Tim Holt. Mae'r ffilm Dynamite Pass yn 61 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All About Eve sy’n ffilm gomedi Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lew Landers ar 2 Ionawr 1901 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Palm Desert ar 10 Medi 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1913 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lew Landers nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Room 237
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Rodney Ascher yw Room 237 a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Clipping. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad a thrwy lawrlwytho digidol.
Mae'r ffilm Room 237 yn 102 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rodney Ascher nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hiroki Fujiharu
Pêl-droediwr o Japan yw  (ganed 28 Tachwedd 1988). Cafodd ei eni yn Osaka a chwaraeodd deirgwaith dros ei wlad.
Oa - Konstrueret Virkelighed
Ffilm ddogfen yw Oa - Konstrueret Virkelighed a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen.
Fireo'r Mynyddoedd Gleision
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Fireo'r Mynyddoedd Gleision (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: fireod y Mynyddoedd Gleision) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Vireo osburni; yr enw Saesneg arno yw Blue Mountain vireo. Mae'n perthyn i deulu'r Fireod (Lladin: Vireonidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn V. osburni, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Teulu
Mae'r fireo'r Mynyddoedd Gleision yn perthyn i deulu'r Fireod (Lladin: Vireonidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Bachi Da Seta
Ffilm ddrama yw Bachi Da Seta a gyhoeddwyd yn 1988. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal.
Mae'r ffilm Bachi Da Seta yn 93 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Hard sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cosofo
Gwleidyddiaeth a statws gwleidyddol
Yn ôl penderfyniad rhif 1244 Cyngor Diogelwch y Cenhedloedd Unedig, sefydlwyd gweinyddiaeth dros dro yng Nghosofo o dan arweinyddiaeth y Cenhedloedd Unedig i weinyddu'r dalaith, hybu hunanlywodraeth, cynorthwyo penderfyniad am statws dyfodol Cosofo, cynnal cyfraith a threfn, hybu hawliau dynol a helpu ffoaduriaid i ddychwelyd. Pennaeth yr UNMIK yw Cynrychiolydd Arbennig Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig, Joachim Rücker. Y cyn-benaethiaid yw Bernard Kouchner (Gorffennaf 1999 tan Ionawr 2001), Hans Haekkerup (Chwefror 2001 tan Rhagfyr 2001), Michael Steiner (Ionawr 2002 tan Gorffennaf 2003) Harri Holkeri (Awst 2003 tan Mehefin 2004), a Søren Jessen-Petersen (2004 tan Mehefin 2006).
Yn ôl cytundeb Rambouillet (Mawrth 1999), buasai Cosofo wedi hunanlywodraeth er iddi aros yn rhan o Serbia. Buasai Serbia wedi cytuno i gynnal etholiadau rhydd ac i adeiladu llywodraeth a system cyfreithiol teg. Gwrthododd Serbia llofnodi'r cytundeb, gan arwain at ymosodiadau gan awyrennau NATO yn ystod Mawrth-Mehefin 1999. O 2001 ymlaen, mae UNMIK wedi bod yn trosglwyddo pwerau i sefydliadau hunanlywodraethol Cosofo. Cynhaliwyd etholiadau ar gyfer Cynulliad Cosofo ym mis Tachwedd 2001, a enillwyd gan Gynghrair Democrataidd Cosofo (LDK). Daeth Ibrahim Rugova, oedd wedi arwain gwrthwynebiad i reolaeth Serbia yn ystod y 1990au, yn arlywydd, a Bajram Rexhepi (Plaid Ddemocrataidd Cosofo) yn brif weinidog.
Yr arlywydd presennol yw Behgjet Pacolli sy'n Annibynnwr. Yr arlywydd o 2006 hyd 2010 oedd Fatmir Sejdiu, arweinydd Cynghrair Democrataidd Cosofo. Bu farw ei flaenorydd, Ibrahim Rugova, ym mis Ionawr 2006. Y prif weinidog yw Agim Çeku, cyn-gadlywydd yn y Fyddin dros Ryddhâd Cosofo (KLA). Ar 17 Chwefror 2008, cyhoeddodd yr arlywydd a'r prif weinidog ill dau annibyniaeth lwyr oddi wrth Serbia yn dilyn pleidlais yn senedd Cosofo.
Ciclos
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Rafael Saladini yw Ciclos a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rafael Saladini nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhuallt
250px|bawd|chwith|Canol pentref Rhuallt. Pentref bychan yn Sir Ddinbych yw Rhuallt. Fe'i lleolir ar yr A55 tua 2 filltir i'r dwyrain o Lanelwy wrth droed Bryniau Clwyd. Mae'n adnabyddus i deithwyr yng ngogledd Cymru am fod y ffordd yn dringo'n syrth o'r pentref i'r bwlch yn y bryniau.
Puxley
Pentrefan yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Puxley. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Deanshanger yn awdurdod unedol Gorllewin Swydd Northampton.
Tinwen gorunfelen
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tinwen gorunfelen (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: tinwennod corunfelyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Myioborus flavivertex; yr enw Saesneg arno yw Yellow-crowned redstart. Mae'n perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: Paruliadae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Ganske Normalt
Ffilm ddogfen yw Ganske Normalt a gyhoeddwyd yn 1980. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1980. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Empire Strikes Back sef yr ail ffilm yn y gyfres Star Wars. Golygwyd y ffilm gan Anders Odsbjerg sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Tinwen gorunfelen
Teulu
Mae'r tinwen gorunfelen yn perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: Paruliadae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Ganske Normalt
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bisged
Cynnyrch bychan wedi'i pobi yw bisged (lluosog: bisgedi); mae union ystyr y gair yn amrywio ar draws y byd. Daw'r gair yn wreiddiol o'r Lladin, trwy Ffrangeg canol ac mae'n golygu "wedi ei goginio ddwywaith". Roedd hard tack y forlu Brydeinig yn un o'r bisgedi cynharaf, a phasiwyd hyn ymlaen trwy ddiwylliant Americanaidd. Cynhyrchwyd bisgedi Hard Tack drwy'r 19eg ganrif.
Bisgedi Prydeinig
Cynnyrch fflat a chaled wedi ei bobi yw bisged, a gall fod yn felys neu'n sawrus. Gall gael ei alw'n "cwci" neu'n "cracyr" yng Ngogledd America. Mae'r term bisged hefyd yn cyfeirio at fisged fel brechdan, sydd â haenen o eisin neu hufen rhwng dau fisged. Ym Mhrydain, defnyddir y gair cwci i gyfeiro at math arbennig o fisged yn unig, sef un meddalach megis "cwci sglodion siocled".
Menna Fitzpatrick
Sgïwr Alpaidd Cymreig yw Menna Fitzpatrick (ganwyd 5 Mai 1998). Fe'i ganwyd gyda nam ar ei golwg gyda dim ond 5% o olwg yn ei llygaid dde. Dechreuodd hi sgïo pan oedd hi'n bump oed, ac mae hi’n cael ei thywys gan Jen Kehoe ers 2015.
Glas Prwsia (defnydd meddygol)
Gall sgil effeithiau gynnwys rhwymedd, lefel isel o botasiwm yn y gwaed, a charthion tywyll. Gyda defnydd hirdymor gall llifio chwys un las. Mae'n gweithio trwy rwymo i atal amsugno thaliwm a chesiwm o'r coluddion.
Menna Fitzpatrick
Cafodd ei geni ym Macclesfield. Cafodd ei addysg yng Ngholeg Macclesfield.
Glas Prwsia (defnydd meddygol)
Datblygwyd glas Prwsia tua 1706 fel lliw ar gyfer paent olew a dyfrlliw ac i lifio defnydd ; mae'n cael ei enw gan mae dyna'r lliw y defnyddiwyd ar gyfer arfwisg byddin Prwsia yn yr 1800au. Mae ar Restr Meddyginiaethau Hanfodol Sefydliad Iechyd y Byd, y meddyginiaethau mwyaf effeithiol a diogel sydd eu hangen mewn system iechyd. Ers 2016 caiff ei gymeradwyo ar gyfer defnydd meddygol dim ond yn yr Almaen a'r Unol Daleithiau. Yn yr Unol Daleithiau mae cwrs triniaeth yn costio mwy na 200 doler UDA. Gall mynediad i radd feddygol glas Prwsia fod yn anodd mewn sawl rhan o'r byd, gan gynnwys y byd datblygedig.
Menna Fitzpatrick
Roedd yn aelod o dîm GB Ngemau Paralympaidd y Gaeaf 2018 ac enillodd fedal aur yn y slalom.