cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ysgol y Gorlan
Dim ond tua hanner y disgyblion ddaw o gartrefi lle mae'r Gymraeg yn brif iaith, ond gall 80% ohonynt siarad yr iaith i safon iaith gyntaf.
Wedi cwblhau blwyddyn 6 yn y system addysgol, aiff y disgyblion ymlaen i Ysgol Eifionydd, Porthmadog.
Chale Green
Pentref yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy Chale Green. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Chale.
Ian Woosnam
Yn 1991, enillodd dwrnamaint yr U.S. Masters, y golffiwr cyntaf sy'n cynrychilio Cymru i ennill un o'r majors. Y flwyddyn honno, cyrhaeddodd rhif 1 ymhlith golffwyr y byd, a daliodd y safle honno am 50 wythnos.
Roedd yn aelod o dîm Ewrop yng Nghwpan Ryder am wyth cystadleuaeth yn olynol rhwng 1983 a 1997. Yn 2006, deiswyd ef yn gapten tîm Ewrop, ac arweiniodd hwy i fuddugoliaeth 18½-9½ yn erbyn yr Unol Daleithiau.
General Custer at The Little Big Horn
Ffilm am y Gorllewin gwyllt heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Harry L. Fraser yw General Custer at The Little Big Horn a gyhoeddwyd yn 1926. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Roy Stewart. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1926. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The General sef ffilm gomedi fud gan Buster Keaton a Clyde Bruckman.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry L Fraser ar 31 Mawrth 1889 yn Califfornia a bu farw yn Pomona ar 19 Gorffennaf 1986. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1916 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
23 Ebrill
23 Ebrill yw'r trydydd dydd ar ddeg wedi'r cant (113eg) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (114eg mewn blynyddoedd naid). Erys 252 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.
Richey, Montana
Tref yn, yn nhalaith Montana, yw .
23 Ebrill
Genedigaethau
bawd|130px|dde|[[Max Planck]] bawd|130px|dde|[[Shirley Temple]]
Richey, Montana
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Richey, gan gynnwys:
23 Ebrill
Marwolaethau
bawd|130px|dde|[[William Wordsworth]] bawd|130px|dde|[[Satyajit Ray]]
Rhionaeschna cornigra
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Rhionaeschna cornigra. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
PHGDH
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn PHGDH yw PHGDH a elwir hefyd yn Phosphoglycerate dehydrogenase (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 1, band 1p12.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn PHGDH.
Llanymynech
260px|chwith|bawd|Canolfan Ymwelwyr Cei Llanymynech
Pentref ar y ffin rhwng Cymru a Lloegr yw Llanymynech, tua hanner y ffordd rhwng Croesoswallt a'r Trallwng, ger glan Afon Efyrnwy. Saif hanner gorllewinol y pentref yng nghymuned Carreghwfa ym Mhowys, tra mae'r hanner dwyreiniol ym mhlwyf sifil Llanymynech and Pant yn awdurdod unedol Swydd Amwythig.
Pan oedd yr hen Sir Drefaldwyn yn cau'r tafarnau ar y Sul, roedd tafarn yn Llanymynech, y Lion, sydd yn awr wedi cau, lle roedd un bar, yng Nghymru, ar gau ar y Sul, a'r bar arall, yn Lloegr, ar agor. Yng Nghlwb Golff Llanymynech y dechreuodd Ian Woosnam chwarae golff. Roedd y peiriannydd diwydiannol Richard Roberts yn enedigol o'r pentref.
Basildon, Berkshire
Plwyf sifil yn Berkshire, De Ddwyrain Lloegr, ydy Basildon. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gorllewin Berkshire.
Llanymynech
Mae Camlas Trefaldwyn yn pasio trwy'r pentref. Ar un adeg oedd yno gorsaf reilffordd. Oedd hon ar Reilffordd y Cambrian ac hefyd Rheilffordd Ysgafn Dyffryn Tanat, yn ffurfio cyffwrdd rhwng y ddwy. .
Y Wladwriaeth
Gwaith pwysicaf yr athronydd Groegaidd Platon yw Y Wladwriaeth (Groeg: "Politeía"). Mae dadansoddiad Platon o'r wladwriaeth yn fan cychwyn ym myd athroniaeth fodern.
¿Por Qué Quebró Mc Donalds?
Ffilm ddogfen yw ¿Por Qué Quebró Mc Donalds? a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn Bolifia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Basildon, Berkshire
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,771.
¿Por Qué Quebró Mc Donalds?
Mae'r ffilm ¿Por Qué Quebró Mc Donalds? yn 78 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Y Wladwriaeth
Prif thema
Prif bwnc Y Wladwriaeth ydy 'cyfiawnder'. Mae Platon yn cyflwyno 'cyfiawnder' fel deialog ddychmygol, gyda Socrates yn gwrthwynebu syniadau Cephalus, Polemarchus a Thrasymachus.
Mae Plato yn gwrthod derbyn y tri syniad creiddiol yna o gyfiawnder felly Plato am fynd yn ôl i'r dechrau. Y dechrau i Plato ydy trafod y pethau syml, sef anghenion goroesi, bwyd ayyb... Mewn cymdeithas rhaid cael cydweithio i oroesi, gwahanol bobl a gwahanol arbenigaethau e.e. un yn arbenigo mewn cynhyrchu dillad, un mewn bwyd, un mewn adeiladu ayyb... Dyma sut mae cymdeithas yn datblygu a thyfu yn ôl Plato.
Mae'r syniad yma o fod gan bawb ei arbenigaeth yn greiddiol i syniad Plato o gyfiawnder, fe'u gelwir hefyd yn rhaniad llafur. Yn ôl Plato gellir crynhoi adeiladwaith cymeriad dyn i mewn i dri chategori:
1. Meddwl – tynnu casgliadau
2. Cymhellion naturiol, ein hanghenion ein chwantau
3. Ochr angerddol hanner ffordd rhwng 1+2
Dywed Plato fod dawn dyn i resymu yn gadael iddo ddewis y balans priodol rhwng y tri ffactor uchod o'i gymeriad. Cred Plato fod y balans rhwng y tri ffactor mynd i fod yn wahanol mewn gwahanol bobl am resymau megis addysg, hyfforddiant ayyb... mi fydd y gwahaniaethau yma yn arwain i raniad llafur neu'r gwahanol arbenigaethau. Mae'r balans gwahanol yma o fewn gwahanol bobl yn ôl Plato yn medru torri dynion i lawr i fod yn un o dair enaid:
1. Enaid Aur – Yr athronydd
2. Enaid Arian – Y Milwr
Dameg 'yr ogof'
Dameg yw ‘myth yr ogof’, un o rannau os nad y rhan enwocaf o’r Wladwriaeth. Mae’n amlygu’r gwahaniaeth rhwng y bobl sydd yn athronwyr ar rhai sydd ddim, ac yn tanlinellu dyletswydd yr athronydd.
Crynodeb o ‘fyth yr ogof’
Yn yr ogof mae’r carcharorion, does dim golau dydd yn dod i mewn atynt, dydyn nhw ddim yn cofio adeg pan nad oeddent yn garcharorion felly dydyn nhw ddim yn sylwi eu bod nhw yn garcharorion. Cyn belled ac maen nhw’n gwybod dyna ydy’r norm, dydyn nhw ddim yn gwybod yn well. Bydd siapiau yn ymddangos a diflannu o flaen y carcharorion, ac mi fydd y carcharorion yn eu trin ai trafod. Mae’r carcharorion yn hapus eu byd oherwydd nad ydynt yn medru dychmygu unrhyw beth gwahanol a gwell.
Helsingør Skibsværft - Historien Om En Drøm
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Ib Makwarth yw Helsingør Skibsværft - Historien Om En Drøm a gyhoeddwyd yn 1984. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Ib Makwarth.
Mae'r ffilm Helsingør Skibsværft - Historien Om En Drøm yn 42 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Y Wladwriaeth
Dameg 'yr ogof'
Mae yna ffordd wedi ei godi yn croesi ar hyd yr ogof ac mae siapiau 2D yn cael eu cario ar eu traws yn adlewyrchu'r pethau mae’r carcharorion yn eu gweld, mae’r carcharorion yn tybio mai pethau go-iawn ydyn nhw. Maen nhw trafod y delweddau ac yn eu henwi tra mewn gwirionedd y realiti ydy mai dim ond cysgodion o siapiau maen nhw yn eu gweld. Mae yna dan tu draw i’r ffordd, ac er nad ydy’r carcharorion yn gwybod ei fod e yna dyna yw ffynhonnell eu gwybodaeth yn yr ogof, y tan sy’n adlewyrchu’r siapiau. Mae un o’r carcharorion yn llwyddo i dorri'r cadwyni a dechrau cerdded fyny’r ffordd tuag at olau dydd, mae’n gweld beth oedd yn tybio oedd yn wirionedd cynt sef y tan yn taflu cysgodion.
Helsingør Skibsværft - Historien Om En Drøm
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1984. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Terminator sef ffilm apocolyptaidd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Jørgen Gregersen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Y Wladwriaeth
Dameg 'yr ogof'
Ar ôl iddo ddod allan o’r ogof mae golau dydd yn ei ddallu ond wedi iddo ymgyfarwyddo a gweld y prydferthwch real mae’n ysu i fynd nôl i mewn at y carcharorion eraill i’w haddysgu. Ar ôl i’r un a ddihangodd fynd nôl i mewn mae’n esbonio yr hyn mae wedi canfod i’r gweddill ond mae’r gweddill yn ei wfftio oherwydd bod ei syniadau yn hollol wrthun i’r hyn maen nhw wedi ei gymryd fel y norm erioed. Yn y mae gweddill y carcharorion yn ei ladd oherwydd eu bod nhw’n fwy cyfforddus gyda’r byd maen nhw’n ei adnabod ac yn ei ddeall er bod yna fyd gwell i’w ddarganfod pe wyddant. Beth yw ei goblygiadau i ymresymu Plato yn y wladwriaeth... I ddechrau gwerth fyddai ein hatgoffa mae i raddau rhyw fath o deyrnged i Socrates ydy gweithiau Plato yn enwedig y Wladwriaeth. Felly gellid gweld mae'r carcharor sy’n torri i ffwrdd ac yna yn dod yn ôl i oleuo pawb arall ac yna yn cael ei ladd oherwydd ei syniadau ydy Socrates. Un o brif ddadleuon Plato ydy fod yna wahanol fathau o bobl, yn eneidiau efydd, arian ac aur. Yn nameg yr ogof mae’n dod yn amlwg fod yna oleuaf 2 math o enaid yn y stori. Yn gyntaf y carcharorion, ag eneidiau efydd ac yn ail yr un sy’n torri ffwrdd sef yr enaid aur sef yr athronydd. Mae’r stori hefyd yn bwysig i ddangos i ni neges Plato fod angen ac yn ddyletswydd i’r athronwyr addysgu ac arwain y ffordd. Dyna sydd i’w weld yn ‘myth yr ogof’.
Helsingør Skibsværft - Historien Om En Drøm
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ib Makwarth ar 29 Awst 1937 yn Denmarc.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ib Makwarth nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Caneri melynwyrdd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Caneri melynwyrdd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: caneris melynwyrdd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Serinus sulphuratus; yr enw Saesneg arno yw Brimstone canary. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. sulphuratus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Teulu
Mae'r caneri melynwyrdd yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Gwlad y Meibion
Ffilm ddrama am drosedd yw Gwlad y Meibion a gyhoeddwyd yn 1991. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Silence of the Lambs sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Atlanta Way
Ffilm ddogfen yw The Atlanta Way a gyhoeddwyd yn 2010. Lleolwyd y stori yn Atlanta. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Roaring City
Ffilm drosedd am chwaraeon gan y cyfarwyddwr William Berke yw Roaring City a gyhoeddwyd yn 1951. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn San Francisco. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Bert Shefter.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Hugh Beaumont ac Edward Brophy. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1951. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Streetcar Named Desire sy’n ffilm am berthynas pobl a’i gilydd ac, yn serennu Marlon Brando, gan y cyfarwyddwr ffilm Elia Kazan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Jack Greenhalgh oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Berke ar 3 Hydref 1903 ym Milwaukee a bu farw yn Los Angeles ar 9 Chwefror 2009. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1922 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Castell Cymer
Castell a godwyd gan un o ddeiliaid teyrnas Powys ym Meirionnydd (de Gwynedd) ar ddechrau y 12g oedd Castell Cymer.
Codwyd y castell gan Uchdryd ab Edwin. Ar ddechrau'r 12g, rhoddwyd tir o gwmpas cymer afonydd Wnion a Mawddach (ger Dolgellau heddiw) iddo gan Cadwgan ap Bleddyn, brenin Powys, ar yr amod ei fod yn ei ddefnyddio i amddiffyn y deyrnas honno. Olynwyd Cadwgan yn 1111 gan ei fab Owain. Ond yn ôl Brut y Tywysogion, pan fu farw Owain yn 1116, hawliodd Uchdryd y tir - Cymer Deuddwr - iddo ei hun. Cododd gastell mwnt a beili yno, ger cymer y ddwy afon, ond daeth meibion Owain Cadwgan i Gymer a'i gipio oddi wrtho.
Llosgwyd y castell pren i'r llawr a meddiannodd meibion Owain dir Uchdryd. Ymddengys na ddefnyddwyd y safle ar ôl hynny. Yn ddiweddarach, yn 1198, sefydlwyd Abaty Cymer tua milltir i'r gorllewin o'r hen gastell.
Heddiw mae olion y castell i'w cael tua milltir i'r gogledd o Ddolgellau, ar lethrau Mynydd Foel Cynwch. Dim ond y mwnt sydd wedi goroesi.
Desiderio
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Anna Maria Tatò yw Desiderio a gyhoeddwyd yn 1983. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Desiderio ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Puglia ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Anna Maria Tatò a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Nicola Piovani.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Fanny Ardant, Carlo Giuffré, Nunzio Gallo, Isa Danieli, Francesca De Sapio, Leonardo Treviglio a Marta Zoffoli. Mae'r ffilm Desiderio (ffilm o 1983) yn 97 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1983. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode VI: Return of the Jedi sef ffilm ffugwyddonol gan y cyfarwyddwr ffilm Richard Marquand, Cymro o Lanishen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. Giuseppe Rotunno oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ruggero Mastroianni sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anna Maria Tatò ar 19 Ebrill 1940 yn Barletta.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anna Maria Tatò nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Half a Bride
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Gregory La Cava yw Half a Bride a gyhoeddwyd yn 1928. Fe'i cynhyrchwyd gan Adolph Zukor, Jesse L. Lasky a Louis D. Lighton yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Paramount Pictures. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Arthur Stringer. Dosbarthwyd y ffilm gan Paramount Pictures.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gary Cooper, Esther Ralston, Guy Oliver, Mary Doran a William Worthington. Mae'r ffilm Half a Bride yn 67 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1928. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Circus ffilm gomedi, fud, Americanaidd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Victor Milner oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Verna Willis sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gregory La Cava ar 10 Mawrth 1892 yn Towanda, Pennsylvania a bu farw ym Malibu, Califfornia ar 11 Rhagfyr 1981. Derbyniodd ei addysg yn Urdd Myfyrwyr Celf Efrog Newydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gregory La Cava nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hands Down
Ffilm am y Gorllewin gwyllt heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Rupert Julian yw Hands Down a gyhoeddwyd yn 1918. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Shoulder Arms sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rupert Julian ar 25 Ionawr 1879 yn Whangaroa a bu farw yn Hollywood ar 21 Mawrth 1963.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rupert Julian nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llinos dân Reichenow
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Llinos dân Reichenow (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: llinosiaid tân Reichenow) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Lagonosticta umbrinodorsalis; yr enw Saesneg arno yw Reichenow’s fire finch. Mae'n perthyn i deulu'r Cwyrbigau (Lladin: Estrildidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn L. umbrinodorsalis, sef enw'r rhywogaeth.
Brenin gwargrych bronwyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Brenin gwargrych bronwyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: brenhinoedd gwargrych bronwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Arses telescophthalmus; yr enw Saesneg arno yw Frilled flycatcher. Mae'n perthyn i deulu'r Brenhinoedd (Lladin: Monarchidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. telescophthalmus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r brenin gwargrych bronwyn yn perthyn i deulu'r Brenhinoedd (Lladin: Monarchidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Coed Cae-awr
Mae Coed Cae-awr wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 01 Ionawr 1978 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 3.91 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Gibraltar, Michigan
Dinas yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Gibraltar, gan gynnwys:
Rhionaeschna decessus
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Rhionaeschna decessus. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
FBXO2
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn FBXO2 yw FBXO2 a elwir hefyd yn F-box protein 2 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 1, band 1p36.22.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn FBXO2.
Morisgiaid
Mwslemiaid a orfodwyd i gyffesu Cristnogaeth ar ôl i frenhinoedd Castille oresgyn teyrnasoedd Mwslemaidd Al-Andalus yn ne Sbaen ar ddiwedd yr Oesoedd Canol oedd y Morisgiaid (Sbaeneg, enw unigol, Morisco).
Roedd nifer o Fwslemiaid yn ardaloedd fel Andalucia yn dal i fyw yn Sbaen ar ôl y goresgyniad. Yn ystod y 15g fe'u gorfodwyd i dderbyn Cristnogaeth neu ffoi i alltudiaeth. Dewisai nifer aros yn Sbaen a chyffesu Cristnogaeth yn gyhoeddus tra'n proffesu Islam yn eu tai. Ar ddechrau'r 16g penderfynodd llywodraeth Sbaen eu troi nhw allan o'r wlad ac rhwng 1609 a 1614 gorfodwyd tua 500,000 ohonyn nhw i ffoi. Ymsefydlodd y mwyafrif yn y Maghreb (gogledd Affrica). Gwnaethent gyfraniad arbennig i ddiwylliant y gwledydd hynny, yn arbennig yn Tiwnisia, gan ddod â cherddoriaeth a phensaernïaeth arbennig gyda nhw, ffrwyth y croesffrwythloni rhwng y traddodiadau Islamaidd a Christnogol yn ne Sbaen.
Y Glaw ar y Noson Gyntaf
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Silence of the Lambs sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Chillerton
Pentref yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr ydy Chillerton.
Rhionaeschna diffinis
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Rhionaeschna diffinis. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Christina Marie Holzapfel
Mae Christina Marie Holzapfel (ganwyd 1942) yn fotanegydd nodedig a aned yn Unol Daleithiau America. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Natural History Museum.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Barbarossa Og Den Danske Grundlov - Om Grundlovsbruddet 22. Juni 1941.
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Ib Makwarth a Tommy Flugt yw 'Barbarossa Og Den Danske Grundlov - Om Grundlovsbruddet 22. Juni 1941.' a gyhoeddwyd yn 1984. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Tommy Flugt.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Berthe Qvistgaard.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1984. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Terminator sef ffilm apocolyptaidd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Jørgen Gregersen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ib Makwarth a Tommy Flugt sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ib Makwarth ar 29 Awst 1937 yn Denmarc.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ib Makwarth nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Meirion Evans
Ganed ef yn Felindre, Abertawe. Enillodd y Goron yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Caernarfon 1979. Roedd yr amgylchiadau braidd yn anarferol; dyfarnwyd y Goron yn wreiddiol i T. James Jones, ond wedi iddi ddod yn amlwg fod ei gerdd yn gywaith, ataliwyd y wobr oddi wrtho a'i dyfarnu i Meirion Evans. Bu'n Archdderwydd rhwng 1999 a 2002.
Pla Du
Y Pla Du yw'r enw a ddefynyddir am y pandemig gwaethaf a gofnodwyd yn hanes y ddynoliaeth. Dechreuodd yn ne-orllewin Asia ac ymledodd i Ewrop erbyn diwedd y 1340au. Credir i o leiaf 75 miliwn o bobl farw o'r pla, gan gynnwys o leiaf draean o boblogaeth Ewrop. Cafodd y pla effaith fawr ar Ewrop, gan achosi nifer o newidiadau cymdeithasol. Lleihaodd awdurdod yr Eglwys Gatholig, ac arweiniodd at erlid Iddewon.
Tarddiad ac ymlediad
Credir fod y pla wedi ei achosi gan Yersinia pestis, sy'n endemig yng nghanolbarth Asia. Mae'r bacillus yn cael ei gario mewn chwain sy'n byw ar lygod mawr, ond yn medru brathu bodau dynol hefyd. Efallai fod y pla wedi ei gario tua'r dwyrain a'r gorllewin gan fyddinoedd y Mongoliaid. Roedd dau fersiwn o'r pla, y math biwbonig, a geid o frathiadau chwain oedd yn cario'r haint, a'r math niwmonig, y gellid ei ddal trwy anadlu. bawd|chwith|300px|Lledaeniad y Pla Du trwy Ewrop 1347-1351. Mae'r lliw gwyrdd yn dynodi ardaloedd na chafodd eu heffeithio yn ddifrifol.
Effeithiwyd Tsieina gan y pla o 1334, gyda marwolaeth sylweddol yn 1353–1354. Yn y gorllewin, cyrhaeddodd ddinasoedd Caergystennin a Trebizond yn 1347. Yr un flwyddyn yr oedd dinas Caffa yn y Crimea, oedd yn berchen i Genova, dan warchae gan fyddin y Mongol. Pan ddechreuodd marwolaeth oherwydd y pla, lledaenwyd y pla i dde Ewrop, gan gyrraedd Messina yn Yr Eidal yn Hydref 1347. O'r Eidal lledaenodd y pla tua'r gogledd-orllewin, i Ffrainc, Spaen, Portiwgal a Lloegr erbyn haf 1348, i'r Almaen a gwledydd Llychlyn rhwng 1348 a 1350, a gogledd-orllewin Rwsia yn 1351. Ni effeithiwyd pob gwlad mor drwm, er enghraifft dihangodd rhannau o Wlad Pwyl bron yn ddianaf, ac ni fu'r pla gynddrwg yn yr Iseldiroedd ag yn y rhan fwyaf o Ewrop.
Y Pla Du yng Nghymru
Yng Nghymru, yr oedd y pla wedi cyrraedd Caerfyrddin a'r Fenni erbyn Mawrth 1349. Cofnododd y bardd Ieuan Gethin o Flaenau Morgannwg fod pob un o'i feibion wedi marw o'r pla. Cred John Davies fod o leiaf chwarter poblogaeth Cymru wedi marw yn 1349-1350. Efallai fod y pla wedi bod yn llai angheuol yn yr ardaloedd mynyddig nag ar y gwastadeddau. Credir fod effaith y Pla Du ar yr economi wedi bod yn rhannol gyfrifol am yr anfodlonrwydd a arweiniodd at wrthryfel Owain Glyndŵr.
Effeithiau
Barn croniclwyr ar y pryd oedd fod tua traean o boblogaeth Ewrop wedi marw o'r pla, ond mae rhai ysgolheigion diweddar o'r farn bod dros hanner y boblogaeth wedi marw. Roedd y ganran fu farw yn arbennig o uchel yn y dinasoedd. Effeithiwyd yn sylweddol ar economi Ewrop. Mae'n debyg i'r taeogion ddioddef yn arbennig o effeithiau'r pla, gan achosi prinder llafur ar y tir. Cynyddodd y duedd i'r caeau mawr agored oedd yn nodweddiadol o'r cyfnod cyn y pla gael ei rhannu yn ffermydd llai, yn cael eu trin gan denantiaid rhyddion yn hytrach na gan daeogion oedd wedi eu rhwymo wrth y tir. Rhoddodd y pla ddiwedd ar gryn nifer o bentrefi trwy Ewrop, ac effeithiwyd ar dŵf llawer o'r trefi am flynyddoedd lawer.
Dychwelodd y Pla Du nifer o weithiau, yn arbennig yn 1361 a 1369, a hyd at y 17g.
Llenyddiaeth
Ceir disgrifiad o'r Pla Du, neu o leiaf sôn amdano, mewn cerddi gan nifer o feirdd o'r cyfnod, yn cynnwys Ieuan Gethin.
Yn y cyfnod modern, y Pla Du yw cefndir y nofel Y Pla gan William Owen Roberts.
Lutka Pink
Arlunydd benywaidd o Wlad Pwyl oedd Lutka Pink (1906 - 1998).
Fe'i ganed yn Warsaw a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yng Ngwlad Pwyl.
Bu farw yn Ninas Efrog Newydd.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
My Man Godfrey
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Gregory La Cava yw My Man Godfrey a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd gan Gregory La Cava yn Unol Daleithiau America Lleolwyd y stori yn Dinas Efrog Newydd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a Rwseg a hynny gan Eric S. Hatch a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Charles Previn.
Ysgol Gymunedol Llanllwchaearn
Ysgol gynradd gymunedol ddwyieithog yng nghymuned Llanllwchaearn ger Cross Inn, Ceredigion oedd Ysgol Gymunedol Llanllwchaearn.
Roedd 33 o ddisgyblion ar gofrestr yr ysgol yn 2005. Daeth 88% ohonynt o gartrefi lle roedd y Saesneg yn brif iaith, ond roedd 78% ohonynt yn siarad Cymraeg yn rhugl. Cymraeg oedd prif gyfrwng y dysgu a’r addysgu yng nghyfnod allweddol 1 a’r Gymraeg a’r Saesneg yng nghyfnod allweddol 2.
Rhionaeschna draco
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Rhionaeschna draco. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Dorikithe Dongalu
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Sound of Music sef ffilm fiwsical rhamantus a leolir yn Awstria yn ystod yr Ail Ryfel Byd, gan Robert Wise. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
B3GAT3
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn B3GAT3 yw B3GAT3 a elwir hefyd yn Beta-1,3-glucuronyltransferase 3 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 11, band 11q12.3.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn B3GAT3.
My Man Godfrey
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Ted Tetzlaff oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ted J. Kent sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gregory La Cava ar 10 Mawrth 1892 yn Towanda, Pennsylvania a bu farw ym Malibu, Califfornia ar 11 Rhagfyr 1981. Derbyniodd ei addysg yn Urdd Myfyrwyr Celf Efrog Newydd.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Robert Williams Parry
Magwraeth, coleg a dechrau dysgu
Ganed R. Williams Parry yn Nhalysarn, yn Nyffryn Nantlle. Roedd yn gefnder i T. H. Parry-Williams a Thomas Parry. Cafodd ei addysg yn Ysgolion Sir Gaernarfon a Phen-y-groes. Bu'n astudio yng Ngholeg Prifysgol Cymru, Aberystwyth am ddwy flynedd, ond gadawodd heb raddio, ac aeth yn athro. Yn 1907 aeth i Goleg Prifysgol Cymru, Bangor i orffen ei astudiaethau a graddiodd yn 1908. Ar ôl y Coleg dechreuodd ei yrfa fel athro yn Ysgol Sir Brynrefail o 1908 hyd 1910. Wedyn bu'n brifathro Ysgol y Sarnau (ger Cefnddwysarn) am tua naw mis rhwng 1912 ac 1913 cyn derbyn swydd fel athro yn Sarn, Llŷn. Yn 1915 symudodd i Ysgol Sir y Barri.
Problemau Prifysgol
Penodwyd R. Williams Parry yn ddarlithydd yn yr Adran Gymraeg ym Mangor yn Rhagfyr 1921. Darlithiai ar Lydaweg, a Chernyweg a hefyd ar Ramadeg Cymraeg. Yn 1912 cafodd M.A. am ysgrifennu traethawd ar Gysylltiadau'r Gymraeg a'r Llydaweg. Yno roedd Syr John Morris-Jones yn Bennaeth ar y Coleg ac yn ei gynorthwyo roedd yr Athro Ifor Williams. Roedd Willams Parry yn hapus yno o 1922 hyd tua 1928 yn darlithio'n bennaf i fyfyrwyr y flwyddyn gyntaf yn yr Adran Gymraeg. Roedd hefyd yn cynnal dosbarthiadau nos. Teimlai erbyn Hydref 1928 fel lledu ei adenydd. Roedd am ddarlitho i'r dosbarth Anrhydedd ar gelfyddyd barddoniaeth yn gyffredinol, ond teimlai Ifor Williams nad oedd y cyrsiau roedd yn ei gynnig yn ddigon academaidd eu natur. Bu'n frwydr chwerw a barhaodd am bymtheg mlynedd.
Ei waith
Daeth yn enwog fel bardd pan enillodd y gadair yn Eisteddfod Genedlaethol 1910 am ei awdl Yr Haf, cerdd a barodd cryn gyffro ac a ddenodd lawer o efelychwyr. Cyhoeddodd ddau gasgliad o gerddi, Yr Haf a Cherddi Eraill (1924) a Cherddi'r Gaeaf (1952). Mae ei gerddi mwyaf poblogaidd yn cynnwys 'Y Llwynog', 'Eifionydd' (am lonyddwch y Lôn Goed) ac 'Englynion coffa Hedd Wyn'.
Cyhoeddwyd casgliad o'i ryddiaith dan y teitl Rhyddiaith R. Williams Parry dan olygyddiaeth Bedwyr Lewis Jones yn 1974.
South of Rio
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Philip Ford yw South of Rio a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Norman S. Hall a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Stanley Wilson.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Monte Hale a Kay Christopher. Mae'r ffilm South of Rio yn 60 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All About Eve sy’n ffilm gomedi Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. John MacBurnie oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Harold Minter sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Philip Ford ar 16 Hydref 1900 yn Portland, Maine a bu farw yn Los Angeles ar 5 Gorffennaf 1952. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1916 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Philip Ford nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Chwarel Coed Cochion
Math o safle
Dynodwyd y safle oherwydd agweddau daearegol arbennig o bwysigrwydd cenedlaethol. Er enghraifft efallai i’r statws gael ei ddynodi oherwydd fod ynddo strata’n cynnwys ffosiliau hynod o greaduriaid asgwrn cefn neu ffosiliau o bryfaid neu blanhigion. Ceir dau fath o safle ddaearegol: rhai a ddaeth i’r wyneb drwy gloddio dyn a safleoedd naturiol bregus yn cynnwys ffurfiau tirweddol, haen bach o waddod neu ogof arbennig.
The Pecos Kid
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Harry L. Fraser yw The Pecos Kid a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Fred Kohler a Jr.. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Mutiny on the Bounty sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw..... Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry L Fraser ar 31 Mawrth 1889 yn Califfornia a bu farw yn Pomona ar 19 Gorffennaf 1986. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1916 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry L. Fraser nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mythica: a Quest For Heroes
Ffilm ffuglen hapfasnachol gan y cyfarwyddwr Anne K. Black yw Mythica: a Quest For Heroes a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anne K Black ar 1 Ionawr 2000.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anne K. Black nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Final Wish
Ffilm am ddirgelwch gan y cyfarwyddwr Timothy Woodward Jr. yw The Final Wish a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Timothy Woodward Jr ar 15 Hydref 1983.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Timothy Woodward Jr. nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Annie Proulx
Awdur a newyddiadurwraig Americanaidd ydy Edna Annie Proulx (ganed 22 Awst 1935). Mae hi wedi ysgrifennu'r mwyafrif o'i straeon a llyfrau o dan yr enw Annie Proulx, ond mae hefyd yn defnyddio'r enwau E. Annie Proulx a E. A. Proulx.
Enillodd ei hail nofel, The Shipping News (1993), Wobr Pulitzer am Ffuglen a'r Wobr Llyfr Cenedlaethol am ffuglen yn 1994, a chafodd ei addasu'n ffilm yn 2001. Addaswyd ei stori fer Brokeback Mountain yn ffilm a enillodd Wobr yr Academi, BAFTA a Gwobr Golden Globe. Rhyddhawyd y ffilm Brokeback Mountain yn 2005.
Gwyndaf
Gallai Gwyndaf gyfeirio at:
¿Qué Puede Pasar?
Ffilm gomedi yw ¿Qué Puede Pasar? a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cerddwch y Ffordd Anfforchog
Ffilm ddrama yw Cerddwch y Ffordd Anfforchog a gyhoeddwyd yn 1991. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Silence of the Lambs sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Serin Drakensberg
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Serin Drakensberg (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: seriniaid Drakensberg) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Serinus symonsi; yr enw Saesneg arno yw Drakensburg siskin. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Cerddwch y Ffordd Anfforchog
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Serin Drakensberg
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. symonsi, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r serin Drakensberg yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Marcello Mastroianni - Mi Ricordo, Sì, Io Mi Ricordo
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Anna Maria Tatò yw Marcello Mastroianni - Mi Ricordo, Sì, Io Mi Ricordo a gyhoeddwyd yn 1997. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Anna Maria Tatò a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Armando Trovaioli.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Manoel de Oliveira, Marcello Mastroianni, Renato Berta, Leonor Silveira a Diogo Dória. Mae'r ffilm Marcello Mastroianni - Mi Ricordo, Sì, Io Mi Ricordo yn 198 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1997. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Titanic sef ffilm ramant Americanaidd'' gan y cyfarwyddwr James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. Giuseppe Rotunno oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Anna Maria Tatò sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anna Maria Tatò ar 19 Ebrill 1940 yn Barletta.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anna Maria Tatò nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Easton, Ynys Wyth
Pentref yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy Easton.
Teyrnas Deheubarth
bawd|120px|[[Arfbais Teyrnas Deheubarth]]
Roedd Deheubarth yn deyrnas yn ne-orllewin Cymru, yn cynnwys Ceredigion, Dyfed ac Ystrad Tywi. Crëwyd y deyrnas hon gan Hywel Dda pan ddaeth y rhannau yma o'r wlad, oedd gynt yn deyrnasoedd annibynnol, i'w feddiant. Canolfan y deyrnas oedd Dinefwr yn y Cantref Mawr.
Cantrefi a chymydau Deheubarth
250px|bawd|Deheubarth a'i chantrefi (mae 'Pembroke' ar y map yn dynodi'r rhan o Sir Penfro a fu dan reolaeth y Normaniaid yn y 12fed ganrif)
Gweler hefyd
110px|chwith
Atlanta, Illinois
Dinas yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Atlanta, gan gynnwys:
Llyn Cwm Dulyn
Llyn yng Ngwynedd yw Llyn Cwm Dulyn. Saif y llyn, sydd ag arwynebedd o 34 acer, 779 troedfedd uwch lefel y môr, ychydig i'r dwyrain o bentref Nebo yn Nyffryn Nantlle. Ar ochr ddwyreiniol y llyn mae Craig Cwm Dulyn, ac ychydig ymhellach i'r dwyrain mae copa Garnedd Goch, lle mae Crib Nantlle yn gorffen. Mae Llynnau Cwm Silyn ychydig i'r gogledd.
Ysgol Bro Elwern
Ysgol gynradd gymunedol yng Ngwyddelwern, Sir Ddinbych yw Ysgol Bro Elwern. Mae'n ysgol sy'n seiliedig ar egwyddorion Cristnogol, mae'n naturiol yn ddwyieithog, gyda Cymraeg fel prif iaith, er mai Saesneg yw prif iaith cartref 50% o'r plant. Roedd 54 o ddisgyblion rhwng 3 a 11 oed yn yr ysgol yn 2003. Yn ôl adroddiad ESTYN yn 2003, roedd safon yr addysg yn foddhaol.
Dianne Edwards
Mae Dianne Edwards (ganwyd:  1942) yn fotanegydd nodedig a aned yng Nghymru. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Prifysgol California.
Ysgol Bro Elwern
Fe aiff disgyblion yr ysgol ymlaen i ysgolion uwchradd Brynhyfryd neu y Berwyn ym mlwyddyn 7.
Dianne Edwards
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Capital Cymru
Gorsaf radio ar gyfer Ynys Môn a Gwynedd yw Capital Cymru. Dechreuodd yr orsaf ddarlledu ar 11 Rhagfyr 1998 fel Champion 103.
Mae'n rhan o gwmni Global Radio.
Hot Springs, Montana
Tref yn, yn nhalaith Montana, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Hot Springs, gan gynnwys:
1 Sur 5
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Karl Zéro yw 1 Sur 5 a gyhoeddwyd yn 2021.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2021. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Spider-Man: No Way Home sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Jon Watts.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Karl Zéro ar 6 Awst 1961 yn Aix-les-Bains.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Karl Zéro nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Chained For Life
Ffilm ar ymelwi ar bobl gan y cyfarwyddwr Harry L. Fraser yw Chained For Life a gyhoeddwyd yn 1951. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Henryk Wars.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Daisy and Violet Hilton ac Allen Jenkins.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1951. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Streetcar Named Desire sy’n ffilm am berthynas pobl a’i gilydd ac, yn serennu Marlon Brando, gan y cyfarwyddwr ffilm Elia Kazan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry L Fraser ar 31 Mawrth 1889 yn Califfornia a bu farw yn Pomona ar 19 Gorffennaf 1986. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1916 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry L. Fraser nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhionaeschna eduardoi
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Rhionaeschna eduardoi. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Utica, Tiwnisia
Hen ddinas yng Ngogledd Affrica oedd Utica. Saif i'r gogledd-ddwyrain o safle dinas Carthago, yn yr hyn sy'n awr yn Tiwnisia, ar wastadedd tua hanner ffordd rhwng Tiwnis a Bizerte, yng nghyffiniau tref Kalâat el-Andalous yn nhalaith Ariana yng ngogledd-orllewin y wlad. Arferai Utica fod ar arfordir y Môr Canoldir, ond erbyn hyn mae'n 8 km o'r môr. Bu'n brifddinas talaith Rufeinig Affrica o 146 CC hyd 25 O.C.. bawd|chwith|230px|Gweddillion Utica
Sefydlwyd y ddinas gan y Ffeniciaid tua 1101 CC yn ôl Plinius yr Hynaf. Datblygodd yn borthladd pwysig. Cymerodd ran yn y rhyfel yn erbyn dinasoedd Magna Graecia, ac o ganlyniad cipiwyd y ddinas gan Agathocles yn 308 CC. Cefnogodd Carthago yn ei brwydr yn erbyn Gweriniaeth Rhufain yn y Rhyfel Pwnig Cyntaf a'r Ail Ryfel Pwnig. Yn y Trydydd Rhyfel Pwnig, ildiodd i'r Rhufeiniaid yn syth, a chynorthwyodd y Rhufeiniaid yn erbyn Carthago. Fel gwobr, cafodd lawer o diroedd Carthago.
Yma y lladdodd Cato yr Ieuengaf ei hun wedi i'w blaid golli'r Rhyfel Cartref yn erbyn Iŵl Cesar yn 46 CC. Yn 439, cipiwyd y ddinas gan y Fandaliaid, ac yn 534 gan yr Ymerodraeth Fysantaidd. Dinistriwyd y ddinas gan yr Arabiaid yn niwedd y 7g.
James Nicholas
Bardd ac addysgwr Cymreig oedd James Nicholas neu Jâms Niclas (19 Mawrth 1928 – 29 Medi 2013).
Ar Ôl i Chi’n Gadael
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Anna Matison yw Ar Ôl i Chi’n Gadael a gyhoeddwyd yn 2017. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd После тебя ac fe'i cynhyrchwyd gan Sergey Bezrukov, Anna Matison a Aleksey Kublitsky yn Rwsia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwseg a hynny gan Anna Matison.
West Burlington, Iowa
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn West Burlington, gan gynnwys:
James Nicholas
Bywgraffiad
Ganed ef yn Nhyddewi, Sir Benfro. Derbyniodd radd dosbarth cyntaf mewn mathemateg yng Ngholeg y Brifysgol, Aberystwyth yna bu'n athro mathemateg yn Ysgol Tŷ Tan Domen, y Bala ac yn Nhyddewi Penfro, cyn dod yn brifathro Ysgol y Preseli. Penodwyd ef yn Arolygydd Ysgolion yn 1975.
Ar Ôl i Chi’n Gadael
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sergey Bezrukov, Vladimir Menshov, Tamara Akulova, Karina Andolenko, Yelena Babenko, Maria Smolnikova ac Anastasia Bezrukova.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,700 o ffilmiau Rwseg wedi gweld golau dydd.
James Nicholas
Bywgraffiad
Bu farw ym Mangor yn 84 mlwydd oed gan adael gweddw, Hazel a dwy ferch, Branwen a Saran.
Ar Ôl i Chi’n Gadael
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anna Matison ar 8 Gorffenaf 1983 yn Irkutsk. Derbyniodd ei addysg yn Irkutsk State University.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anna Matison nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Meet Prince Charming
Ffilm gomedi yw Meet Prince Charming a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Nia Vardalos, Hannes Jaenicke, Drea de Matteo, Tia Carrere, Ian Gomez a David Charvet. Mae'r ffilm Meet Prince Charming yn 94 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Cynan ap Hywel
Bywgraffiad
Ar ôl marwolaeth Maredudd ab Owain, oedd wedi cipio gorsedd Gwynedd oddi ar linach Idwal Foel, yn 999, dychwelwyd Gwynedd i ddwylo disgynyddion Idwal yn ffurf ei or-wyr Cynan ap Hywel. Teyrnasodd Cynan hyd 1005 ond ychydig iawn a gofnodir amdano. Mae'n ymddangos iddo hefyd lwyddo i gipio teyrnas Deheubarth. Nid oes gwybodaeth am y modd y collodd ei orsedd i Aeddan ap Blegywryd, nad oedd o linach Idwal Foel i bob golwg.
24 Ebrill
24 Ebrill yw'r pedwerydd dydd ar ddeg wedi'r cant (114eg) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (115fed mewn blynyddoedd naid). Erys 251 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.
Meet Prince Charming
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
24 Ebrill
Genedigaethau
bawd|130px|dde|[[Enda Kenny]] bawd|130px|dde|[[Laura Trott|Laura Kenny]]
Marwolaethau
bawd|130px|dde|[[Daniel Defoe]]
Edith V. Gómez-Sosa
Mae Edith V. Gómez-Sosa (ganwyd: 1 Mehefin 1942) yn fotanegydd nodedig a aned yn Yr Ariannin. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Prifysgol Feddygol Gdansk.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
SACS
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn SACS yw SACS a elwir hefyd yn Sacsin molecular chaperone (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 13, band 13q12.12.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn SACS.