cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cynghrair y Pencampwyr UEFA
Cystadlaethau Cynnar
Yn dilyn yr Ail Ryfel Byd, cafywd cystadleuaeth newydd ar gyfer timau Ffrainc, Yr Eidal, Sbaen a Phortiwgal o'r enw'r Cwpan Lladin (Saesneg: Latin Cup; Ffrangeg: Coupe Latine; Eidaleg: Coppa Latina; Portiwgaleg: Taça Latina; Sbaeneg: Copa Latina) ond yn dilyn sefydlu Cwpan Pencampwyr Ewrop daeth y Cwpan Lladin i ben ym 1957.
Sefydlu Cwpan Ewrop
Ar ôl cael adroddiadau ffafriol o'r Campeonato Sudamericano de Campeones ym 1948, dechreuodd Gabriel Hanot, golygydd papur newydd L'Équipe, withio i ffurfio cystadleuaeth tebyg ar gyfer cyfandir Ewrop. Wedi i Stan Cullis, rheolwr Wolverhampton Wanderers, gyhoeddi mai Wolves oedd "Pencampwyr y Byd" yn dilyn cyfres o fuddugoliaethau mewn gemau cyfeillgar yn y 1950au llwyddodd Hanot i ddwyn perswâd ar UEFA i sefydlu'r gystadleuaeth a daeth Cwpan Pencampwyr Clybiau Ewrop i fodolaeth yn dilyn cyfarfod ym Mharis ym 1955.
Cynghrair y Pencampwyr Merched UEFA
Cynhelir twrnament Cynghrair y Pencampwyr Merched UEFA hefyd ar hyd strwythur debyg i'r gystadleuaeth i ddynion.
Perfformiadau
Mae 22 o glybiau gwahanol wedi ennill y gystadleuaeth ers ei sefydlu ym 1955 gyda Real Madrid â'r record am y nifer fwyaf o fuddugoliaethau ar ôl codi'r tlws ar 10 achlysur. Dim ond dau glwb arall sydd wedi cyrraedd 10 rownd derfynol; A.C. Milan a F.C. Bayern München. Mae 12 clwb wedi ennill y tlws ar fwy nag un achlysur; Real Madrid, AC Milan, Bayern München, Lerpwl, Ajax, Barcelona, Internazionale, Manchester United, Benfica, Nottingham Forest, Juventus a Porto. Mae 17 o glybiau gwahanol wedi cyrraedd y rownd derfynol heb godi'r tlws.
Yn ôl gwlad
Ers dechrau'r gystadleuaeth mae pump rownd derfynol wedi gweld dau glwb o'r un wlad: Sbaen yn 2000 a 2014, Yr Eidal yn 2003, Lloegr yn 2008 a'r Almaen yn 2013.
Nodiadau
A. 1-1 oedd y sgôr wedi amser ychwanegol yn y rownd derfynol gyntaf chwaraewyd dau ddiwrnod yn gynharach.
B. 1-1 oedd y sgôr wedi 90 munud ac wedi amser ychwanegol. Lerpwl enillodd 4-2 ar giciau o'r smotyn.
Tirlithriadau Sierra Leone, 2017
bawd|Lleoliad Ardal y Gorllewin yn Sierra Leone. Cyfres o lifogydd dinistriol o ganlyniad i dridiau o law trwm oedd achos tirlithriadau yn Sierra Leone ar fore 14 Awst 2017. Cwympodd dir lleidiog yn y brifddinas Freetown a'r cyrion yn Ardal y Gorllewin, gan chwalu rhai adeiladau a gorchuddio eraill. Llithrodd y mwd yn oriau mân y bore, ac felly cafodd nifer o bobl eu dal yn eu tai tra'n cysgu. Un o'r ardaloedd i gael eu taro waethaf oedd Regent, maestref fynyddig i'r dwyrain o Freetown, pan ddymchwelodd y bryniau o'i chwmpas.
Arwyr Chwaraeon
Cyfrol am rai o arwyr chwaraeon Cymru gan Gary Pritchard yw Arwyr Chwaraeon. Dref Wen a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2005. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Algona, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Arwyr Chwaraeon
Disgrifiad byr
Athletau, bocsio, beicio, criced, pêl-droed, rygbi a mwy. Mae yma ddisgrifiadau lu o sêr chwaraeonenwocaf Cymru, nifer ohonyn nhw wedi gwneud cyfraniadau allweddol i faes chwaraeon.
Botwm Crys yn cadw lle
Cynghrair y Pencampwyr UEFA
Nodiadau
C. 0-0 oedd y sgôr wedi 90 munud ac wedi amser ychwanegol. Steaua București enillodd 2-0 ar giciau o'r smotyn.
Ch. 0-0 oedd y sgôr wedi 90 munud ac wedi amser ychwanegol. PSV Eindhoven enillodd 6-5 ar giciau o'r smotyn.
D. 0-0 oedd y sgôr wedi 90 munud ac wedi amser ychwanegol. Red Star Belgrade enillodd 5-3 ar giciau o'r smotyn.
Dd. 1-1 oedd y sgôr wedi 90 munud ac wedi amser ychwanegol. Juventus enillodd 4-2 ar giciau o'r smotyn.
E. 1-1 oedd y sgôr wedi 90 munud ac wedi amser ychwanegol. Bayern München enillodd 5-4 ar giciau o'r smotyn.
F. 0-0 oedd y sgôr wedi 90 munud ac wedi amser ychwanegol. Milan enillodd 3-2 ar giciau o'r smotyn.
Ff. 3-3 oedd y sgôr wedi 90 munud ac wedi amser ychwanegol. Lerpwl enillodd 3-2 ar giciau o'r smotyn.
G. 1-1 oedd y sgôr wedi 90 munud ac wedi amser ychwanegol. Manchester United enillodd 6-5 ar giciau o'r smotyn.
Ng. 1-1 oedd y sgôr wedi 90 munud ac wedi amser ychwanegol. Chelsea enillodd 5-3 ar giciau o'r smotyn.
Cysylltiadau Cymreig
Mae pedwar Cymro wedi ennill Cwpan Ewrop/Cynghrair y Pencampwyr UEFA. Joey Jones oedd y Cymro cyntaf i ennill y tlws gyda Lerpwl ym 1976-77 ac roedd Jones hefyd yn eilydd y tymor canlynol pan lwyddodd Lerpwl i drechu Club Brugge. Roedd Ian Rush yn rhan o dîm Lerpwl drechodd A.S. Roma ar giciau o'r smotyn ym 1983-84 ac yn aelod o dîm Lerpwl gollodd yn erbyn Juventus ym 1984-85.
Ryan Giggs ydi'r unig Gymro sydd wedi ennill y tlws ar fwy nag un achlysur. Roedd yn rhan o dîm Manchester United drechodd Bayern München ym 1998-99, a hefyd o'r tîm drechodd Chelsea yn 2007-08. Mae Giggs hefyd wedi colli mewn dwy rownd derfynol, yn erbyn Barcelona yn 2008-09 ac yn 2010-11.
Gareth Bale oedd y Cymro cyntaf i sgorio mewn rownd derfynol wrth iddo helpu Real Madrid godi'r tlws yn 2013-14.
Tirlithriadau Sierra Leone, 2017
Erbyn diwedd yr wythnos, cyfrifwyd o leiaf 400 o farwolaethau, ac hyd at 600 yn dal ar goll. Collodd mwy na 3000 o bobl eu cartrefi, a chafodd cannoedd o adeiladau eu difrodi neu eu difetha'n llwyr. Wrth i'r glaw barhau bu pryder am dirlithriad arall, a gorchmynodd y llywodraeth i drigolion un llethr o gwmpas Freetown i adael eu cartrefi.
Cynghrair y Pencampwyr UEFA
Cysylltiadau Cymreig
Terry Yorath oedd y Cymro cyntaf i chwarae yn y rownd derfynol, fel rhan o dîm Leeds United gollodd yn erbyn Bayern München ym 1974-75. Roedd y golgeidwad, Glan Letheren, yn eilydd i Leeds yn yr un flwyddyn. Roedd Craig Bellamy yn eilydd yn rownd derfynol 2006-07 pan gollodd Lerpwl yn erbyn A.C. Milan.
Cymru sydd wedi ennill Cwpan Ewrop a Chynghrair y Pencampwyr UEFA
† Lerpwl yn ennill 4-2 ar c.o.s.
Tirlithriadau Sierra Leone, 2017
Digwyddodd y drychineb yn ystod tymor glawogydd arbennig o wlyb, a gwnaed yn waeth gan uchder tir isel yr ardal ac isadeiledd gwael, yn enwedig y carthffosydd. Cafodd rhai o'r cyrff eu llusgo i ganol y môr oddi ar arfordir y wlad.
Cádiz
bawd|200px|Lleoliad Cádiz yn Sbaen
Dinas a phorthladd yn ne-orllewin Sbaen yw Cádiz a leolir yng Nghymuned Ymreolaethol Andalucía. Mae'r ardal o'i chwmpas hefyd yn cymrd yr un enw gan mai Cádiz yw'r brifddinas. Yn ddinas hanesyddol dros ben, dyma'r ddinas hynaf o ran pobl yn trigo yno'n barhaus.
Mae'r ddinas yn gartref i Forlu Sbaen, yn ogystal â phrifysgol yr ardal a nifer o draethau.
Ian Rush
Yn ogystal â Lerpwl, chwaraeodd Rush dros Caer, Juventus, Leeds United, Newcastle United, Sheffield United, Wrecsam a Sydney Olympic.
Chwaraeodd 73 o weithiau dros dîm cenedlaethol Cymru a Rush yw'r prif sgoriwr yn holl hanes y tîm cenedlaethol gyda 28 gôl rhwng 1980 a 1996.
Ar ôl ymddeol fel chwaraewr yn 2000, cafodd gyfnod yn rheoli Caer rhwng 2004-05 ac mae o bellach yn Gyfarwyddwr Perfformiad Elît i Ymddiriedolaeth Pêl-droed Cymru.
Ar 25 Ebrill 2019 cyhoeddwyd bod stadiwm pêl-droed yn Lahore, Pakistan i gael ei enwi'n Stadiwm Ian Rush er anrhydedd i'r chwaraewr.
De Tal Palo Tal Astilla
Ffilm gomedi am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Miguel M. Delgado yw De Tal Palo Tal Astilla a gyhoeddwyd yn 1960. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Lleolwyd y stori yn Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Manuel Esperón.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Flor Silvestre, Luis Aguilar, Eulalio González, José Jasso a Lupe Carriles. Mae'r ffilm De Tal Palo Tal Astilla yn 88 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Amphicnemis kuiperi
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Amphicnemis kuiperi sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Amphicnemis.
De Tal Palo Tal Astilla
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1960. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Psycho sy’n ffilm llawn arswyd a dirgelwch gan feistr y genre yma, Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Miguel M. Delgado nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Senops mawr
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Senops mawr (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: senopsau mawr) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Megaxenops parnaguae; yr enw Saesneg arno yw Great xenops. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Teulu
Mae'r senops mawr yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Owain I, brenin Ystrad Clud
Brenin teyrnas Frythonaidd Ystrad Clud yng nghanolbarth yr Alban yn negawdau cyntaf y 10g oedd Owain I (hefyd: Ywain I neu Eógan I) (Lladin: Eugenius). Roedd ei linach yn ymestyn yn ôl i deyrnoedd Brythoniaid yr Hen Ogledd.
Cred rhai haneswyr iddo syrthio ym Mrwydr Brunanburh mewn cynghrair â Cystennin II, brenin yr Alban, a Gwŷr Dulyn yn erbyn Aethelstan, brenin Wessex, yn 937.
1814
18g - 19g - 20g
1760au 1770au 1780au 1790au 1800au - 1810au - 1820au 1830au 1840au 1850au 1860au
1809 1810 1811 1812 1813 - 1814 - 1815 1816 1817 1818 1819
Gleouraich - Craig Coire na Fiar Bhealaich
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Munro Top a Murdo. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
Eva & Adam
Ffilm gomedi a ffilm ramantus yw Eva & Adam a gyhoeddwyd yn 2021. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg.
Lochmaben
Tref fechan yn ne'r Alban ydy Lochmaben (Gaeleg yr Alban: Loch Mhabain). Mae'n safle pwysig ble sefid hen gastell, ar un adeg. Mae'r dref 4 milltir i'r gorllewin o Lockerbie, yn Dumfries a Galloway. Mae Caerdydd 406.1 km i ffwrdd o Lochmaben ac mae Llundain yn 458.8 km. Y ddinas agosaf ydy Caerliwelydd sy'n 41.1 km i ffwrdd.
Eva & Adam
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2021. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Spider-Man: No Way Home sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Jon Watts. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Lochmaben
Mae'r pêl-droediwr Angus Douglas yn enedigol o'r dref.
Eva & Adam
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lochmaben
Saif Carreg lochmaben gerllaw, carreg 7 troedfedd o uchder a arferai fod yn rhan o gylch cerrig Celtaidd. Mae traddodiad lleol yn hawlio mai allan o'r garreg hon y tynnodd Arthur y cleddyf Caledfwlch allan ohoni.
Gweler hefyd
bawd|dim|Canol y dref, gyda cherflun i [[Robert I, brenin yr Alban|Robert de Bruce]] bawd|dim|Adfeilion Castell Lochmaben
Dangerous Blondes
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Leigh Jason yw Dangerous Blondes a gyhoeddwyd yn 1943. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Prif Weinidog Gogledd Iwerddon
Arweinwyr llywodraeth ddatganoledig neu weithrediaeth Gogledd Iwerddon yw Prif Weinidog Gogledd Iwerddon (Gwyddeleg: Céad-Aire, Saesneg: First Minister, Sgoteg Ulster: Heid Männystèr) a Dirprwy Brif Weinidog Gogledd Iwerddon. Mae'r llywodraeth ei hun yn cael ei ffurfio gan y brif bleidiau yng Nghynulliad Gogledd Iwerddon ac mae'n rhaid i'r brif weinidog a'i ddirprwy fod yn aelodau o'r Cynulliad hwnnw.
Dangerous Blondes
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Prif Weinidog Gogledd Iwerddon
Ers mis Ionawr 2020, Arlene Foster a Michelle O'Neill yw'r Prif Weinidog a'r Dirprwy Brif Weinidog yn ôl eu trefn.
Dangerous Blondes
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1943. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Life and Death of Colonel Blimp sef bywgraffiad o ffilm am y milwr ffuglenol General Clive Wynne-Candy, gan y cyfarwyddwyr ffilm Michael Powell ac Emeric Pressburger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Prif Weinidog Gogledd Iwerddon
Yn wahanol i'r sefyllfa mewn gwledydd eraill, mae'r un grymoedd yn union gan y Dirprwy Brif Weinidog a'r Prif Weinidog. Ers Cytundeb Gwener y Groglith, rhaid i un fod yn unoliaethydd a'r llall yn genedlaetholwr.
Sefydlwyd y swydd yn 2001 pan ddaeth David Trimble yn brif weinidog cyntaf Gogledd Iwerddon. Bu'r swydd heb ddeiliad o 2002 hyd fis Mai 2007 oherwydd anghydfod gwleidyddol yng Nghynulliad Gogledd Iwerddon. Ar yr 8fed o Fai 2007 apwyntiwyd y Parch. Ian Paisley yn Brif Weinidog. O 5 Mehefin 2008 tan 2016, Peter Robinson oedd y Prif Weinidog gyda Martin McGuinness yn Ddirprwy Brif Weinidog mewn cynllun rhannu grym rhwng yr Unoliaethwyr a'r Gweriniaethwyr. Cymerodd Arlene Foster yr awenau yn 2016, ond roedd y swydd yn wag eto rhwng 2017 a 2020.
Dangerous Blondes
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Leigh Jason nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Beeston, Swydd Gaer
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Beeston. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gorllewin Swydd Gaer a Chaer.
Atgof a Cherdd
Casgliad o atgofion J. R. Jones gan J.R. Jones yw Atgof a Cherdd. Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Casgliad o atgofion J. R. Jones (1923-2002), adroddwr, beirniad ac arweinydd llwyfan cenedlaethol, yn portreadu bywyd gwledig, cymeriadau dylanwadol a difyrrwch y byd eisteddfodol. Ceir rhai sylwadau miniog am newidiadau cymdeithasol ac eisteddfodol.
Botwm Crys yn cadw lle
Chumbawamba
Grwp pync-anarchaidd oedd Chumbawamba. Sefydlwyd y band yn Burnley yn 1982. Roedd Chumbawamba yn cyhoeddi cerddoriaeth ar label recordio Agit-Prop Records. Chwalodd y band yn 2012.
Sébastien Des Guidi
Meddyg nodedig o'r Eidal oedd Sébastien Des Guidi (5 Awst 1769 - 27 Mai 1863). Cyflwynodd homeopathi yn Ffrainc. Cafodd ei eni yn Napoli, Yr Eidal a bu farw yn Lyon.
Gwobrau
Enillodd Sébastien Des Guidi y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Lucien Laroyenne
Meddyg a llawfeddyg nodedig o Ffrainc oedd Lucien Laroyenne  (17 Tachwedd 1831 - 13 Hydref 1902). Roedd yn feddyg milwrol adnabyddus yn y Fyddin. Cafodd ei eni yn Vienne, Ffrainc a bu farw yn Lyon.
Gwobrau
Enillodd Lucien Laroyenne y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Sgurr an Lochain
Mae Sgurr an Lochain yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Shiel i Loch Hourn a Loch Quoich yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd ar y copa.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Munro, Murdo a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 20 Tachwedd 2009.
Africa
Ffilm ddrama llawn antur gan y cyfarwyddwr Paul Matthews yw Africa a gyhoeddwyd yn 1999. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Africa ac fe’i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol a De Affrica. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Paul Matthews.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Elizabeth Berkley, Greg Wise, Ana Alexander, Patrick Bergin, Robin Smith a David Dukas. Mae'r ffilm Africa (ffilm o 1999) yn 86 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Matrix sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Paul Matthews nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Curiadau'r Antonov
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Hajooj Kuka yw Curiadau'r Antonov a gyhoeddwyd yn 2014. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd على إيقاع الأنتونوف ac fe'i cynhyrchwyd gan Hajooj Kuka yn Swdan a De Affrica. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Arabeg.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,309 o ffilmiau Arabeg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Hajooj Kuka sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hajooj Kuka ar 8 Mai 1984 yn Swdan. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol America yn Beirut.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hajooj Kuka nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cuibul De Viespi
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Horea Popescu yw Cuibul De Viespi a gyhoeddwyd yn 1986. Fe'i cynhyrchwyd yn Rwmania. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwmaneg.
Kongo
Ffilm ddrama llawn arswyd gan y cyfarwyddwr William J. Cowen yw Kongo a gyhoeddwyd yn 1932. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Kongo ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cuibul De Viespi
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Marin Moraru, Mircea Albulescu, Gheorghe Dinică, Ovidiu Iuliu Moldovan, Tora Vasilescu, Alexandru Repan, Coca Andronescu, Tamara Buciuceanu, Maria Ploae a Theodor Danetti. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Bwlbwl y gors
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Bwlbwl y gors (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: bwlbwliaid y gors) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Thescelocichla leucopleura; yr enw Saesneg arno yw Swamp palm bulbul. Mae'n perthyn i deulu'r Bwlbwliaid (Lladin: Pycnonotidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Kongo
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Walter Huston, Virginia Bruce, Lupe Vélez, C. Henry Gordon, Conrad Nagel, Forrester Harvey a Mitchell Lewis. Mae'r ffilm Kongo (ffilm o 1932) yn 86 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Bwlbwl y gors
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. leucopleura, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Cuibul De Viespi
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1986. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Aliens sef ffilm wyddonias llawn arswyd a chyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,650 o ffilmiau Rwmaneg wedi gweld golau dydd.
Kongo
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1932. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Tarzan The Ape Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Harold Rosson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Conrad A. Nervig sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Bwlbwl y gors
Teulu
Mae'r bwlbwl y gors yn perthyn i deulu'r Bwlbwliaid (Lladin: Pycnonotidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Cuibul De Viespi
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Horea Popescu ar 17 Rhagfyr 1925 yn Putineiu a bu farw yn Bwcarést ar 25 Mehefin 1972.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Horea Popescu nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kongo
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William J. Cowen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ottobah Cugoano
Roedd Ottobah Cugoano, a elwir hefyd yn John Stuart (c. 1757 - ar ôl 1791), yn ddiddymwr Affricanaidd ac yn athronydd hawliau naturiol o Ghana a oedd yn weithgar yn Lloegr yn hanner olaf y ddeunawfed ganrif. Wedi'i ddal yn Africa a'i werthu i gaethwasiaeth yn 13 oed, cafodd ei gludo i Grenada yn yr Lesser Antilles, lle bu'n gweithio ar blanhigfa tan 1772. Yna prynwyd ef gan fasnachwr o Loegr a aeth ag ef i Loegr, lle cafodd ei ddysgu i ddarllen ac ysgrifennu. Rhyddhawyd ef yn dilyn dyfarniad llys sef yr Achos Somersett (1772). Yn ddiweddarach, yn gweithio i'r artistiaid Richard a Maria Cosway, daeth yn gyfarwydd â ffigurau gwleidyddol a diwylliannol Prydain. Ymunodd â Sons of Africa, diddymwyr Affrica yn Lloegr.
Iphigénie Decaux-Milet-Moreau
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Toulon, Ffrainc oedd Iphigénie Decaux-Milet-Moreau (17 Mehefin 1778 – 8 Gorffennaf 1862). Ei harbenigedd oedd paentio blodau.
Enw'i thad oedd Louis Marie de Milet de Mureau.Bu'n briod i Louis Victor de Blacquetot de Caux.
Bu farw ym Mharis ar 8 Gorffennaf 1862.
Das War Unser Rommel
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Horst Wigankow yw Das War Unser Rommel a gyhoeddwyd yn 1953. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1953. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Roman Holiday sy’n ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Horst Wigankow nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Joyce Brothers
Cafodd ei geni yn Brooklyn, Dinas Efrog Newydd, yn ferch i'r cyfreithwyr Estelle (née Rapaport) a Morris K. Bauer. Cafodd ei haddysg ym Mhrifysgol Columbia.
Priododd Dr. Milton Brothers (m. 1989) ym 1949. Enillodd Joyce Brothers y wobr fawr ar y rhaglen teledu The $64,000 Question ym 1955.
Tŷ Hyll
Bwthyn hynafol yn Eryri yw'r Tŷ Hyll, sy'n gorwedd ar bwys y ffordd A5 tua hanner ffordd rhwng Capel Curig a Betws-y-coed ar gwr Coedwig Gwydir. Cyfeirnod AO: SH 756 576. Mae'n bencadlys Cymdeithas Eryri. Mae ar agor i'r cyhoedd ac yn denu nifer o ymwelwyr. 250px|bawd|chwith|Tŷ Hyll.
Mae'r "Tŷ Hyll" yn enghraifft brin o dŷ unnos yng Nghymru. Ni wyddom lawer am ei hanes cynnar, ond yn ôl traddodiad cafodd ei adeiladu gan ddau frawd ar herw yn y 15g. Yn ôl yr hen arfer, pe bai rhywun yn medru codi pedwar wal rhwng machlud yr haul a'r wawr a chael mŵg yn dod allan o'r simnai erbyn y bore roedd ganddo hawl i'r adeilad a'r tir o'i gwmpas, a gafwyd trwy daflu bwyall i'r pedwar ban a hawlio'r tir rhwng y pedwar pwynt hynny.
Betchton
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 677.
Cleddasgell frongoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cleddasgell frongoch (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cleddesgyll brongoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Campylopterus hyperythrus; yr enw Saesneg arno yw Rufous-breasted sabrewing. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae) sydd yn urdd y Apodiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. hyperythrus, sef enw'r rhywogaeth.
Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.
Teulu
Mae'r cleddasgell frongoch yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Spring Madness
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr S. Sylvan Simon yw Spring Madness a gyhoeddwyd yn 1938. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan William Axt.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Joyce Compton, Maureen O'Sullivan, Ruth Hussey, Burgess Meredith, Lew Ayres, Marjorie Gateson, Sterling Holloway, Julie Bishop, Frank Albertson ac Edward Gargan. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1938. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Bringing Up Baby sef ffilm gomedi Americanaidd gan Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm S Sylvan Simon ar 9 Mawrth 1910 yn Chicago a bu farw yn Beverly Hills ar 5 Tachwedd 1987.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd S. Sylvan Simon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Akasha
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Hajooj Kuka yw Akasha a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn Swdan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Arabeg Swdan.
Mae'r ffilm Akasha (ffilm o 2018) yn 78 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,309 Swdan o ffilmiau Arabeg Swdan wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hajooj Kuka ar 8 Mai 1984 yn Swdan. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol America yn Beirut.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hajooj Kuka nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
High Gear
Ffilm ddrama rhamantus gan y cyfarwyddwr Leigh Jason yw High Gear a gyhoeddwyd yn 1933. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Leigh Jason.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1933. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd King Kong ffilm antur enwog gan y cyfarwyddwyr Merian C. Cooper ac Ernest B. Schoedsack. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Edward A. Kull oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Leigh Jason ar 26 Gorffenaf 1904 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Woodland Hills ar 12 Mehefin 1943.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Leigh Jason nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cyfryngau Cymru
Ceir amrywiaeth o gyfryngau yng Nghymru, yn y Gymraeg a'r Saesneg. Y brifddinas Caerdydd yw canolfan cyfryngau'r wlad.
580
5g - 6g - 7g
530au 540au 550au 560au 570au - 580au - 590au 600au 610au 620au 630au
575 576 577 578 579 - 580 - 581 582 583 584 585
Melin Lanw Caeriw
Pwll y felin yw Afon Caeriw, a chrerir y pwll gan argae ar draws yr afon drwy gau'r llifddorau pan fo'r llanw yn ei anterth (ar ei uchaf).. O dan y felin ei hun ceir dau lif-ddôr er mwyn gollwng y dŵr pan fo'r môr ar drai. Wrth i'r dŵr basio'r llifddorau hyn mae'n troi dwy olwyn ddŵr enfawr a hyn, yn ei dro'n troi olwynion cocos ac yn malu'r ŷd. Dyma'r unig felin lanw o'i bath yng Nghymru. Caewyd drysau'r felin yn 1937 ond yn 1972 dechreuwyd ei hadfer gan ei hagor fel arddangosfa ac oddi wefn ceir amgueddfa.
Lleoliad
Saif Melin Lanw Caeriw ar ben deheuol argae garreg 150 m (490 tr)  ar draws yr Afon Caeriw, afon fechan sy'n llifo i'r môr yn Aberdaugleddau. Saif Castell Caeriw o fewn tafliad carreg - dim ond 300 metr i'r dwyrain ac a adeiladwyd yn 1270.<span class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTEECPK2016_1-0" rel="dc:references"> [1]  <span class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTEECPK2016_1-0" rel="dc:references"> Mae'r safle bellach yn adfeilion, ond fe'i codwyd ar hen gaer o Oes Haearn.
Ceir cofnodion o felin llawer hŷn na'r un bresennol, a godwyd o bosib tua'r un adeg a'r castell.<span class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTEECPK2016_1-1" rel="dc:references"> [1]  <span class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTEECPK2016_1-1" rel="dc:references">  Credir mai ffrwd fechan oedd yn pweru'r hen felin yn hytrach na phwll enfawr o ddŵr. Mae'r cofnodion yr hen felin yn mynd yn ôl i 1541.<span class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTECarew_Tidal_Mill_.E2.80.93_Welsh_Mills_Society_3-0" rel="dc:references"> [3]  <span class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTECarew_Tidal_Mill_.E2.80.93_Welsh_Mills_Society_3-0" rel="dc:references">  Paratowyd 'Cyfrifon y Gweinidogion' ar gyfer Harri VIII (r. 1509-47) ac maent yn sôn am "ddwy felin o dan yr un to, ac a elwir yn 'Felinau Ffrengig". Dylid cofio am gysylltiad Harri Tudur ei dad gyda'r ardal. Mae'r enw'n deillio o'r meini melin crwn a wnaed o gerrig a gludwyd yma o Ffrainc.<span class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTEWelcome_to_Carew_Tidal_Mill_.E2.80.93_Pembrokeshire_Coast_4-0" rel="dc:references"> [4]  <span class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTEWelcome_to_Carew_Tidal_Mill_.E2.80.93_Pembrokeshire_Coast_4-0" rel="dc:references">  Gwyddom mai John Bartlett gymerodd brydles y felin yn 1558 a hynny am ffi o 10 sofren, yn flynyddol.<span class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTECarew_Tidal_Mill_.E2.80.93_Welsh_Mills_Society_3-1" rel="dc:references"> [3]   <span class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTECarew_Tidal_Mill_.E2.80.93_Welsh_Mills_Society_3-1" rel="dc:references"> Cafodd ei adfer yn 1792 yn dilyn tân.<span class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTEECPK2016_1-2" rel="dc:references"> [1]  <span class="mw-ref" id="cxcite_ref-FOOTNOTEECPK2016_1-2" rel="dc:references">
Clari unflwydd
Planhigyn blodeuol dyfrol yw Clari unflwydd sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Lamiaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Salvia viridis a'r enw Saesneg yw Annual clary.
Amphicnemis lestoides
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Amphicnemis lestoides sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Amphicnemis.
The Longest Most Meaningless Movie in The World
Ffilm diwylliant tanddaearol yw The Longest Most Meaningless Movie in The World a gyhoeddwyd yn 1968. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Mae'r ffilm The Longest Most Meaningless Movie in The World yn 2880 munud o hyd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bachi
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Puri Jagannadh yw Bachi a gyhoeddwyd yn 2000. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu a hynny gan Puri Jagannadh.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Jagapati Babu. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Puri Jagannadh ar 1 Medi 1966 yn Visakhapatnam. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2000 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Puri Jagannadh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rosina Becker do Valle
Arlunydd benywaidd o Frasil oedd Rosina Becker do Valle (1914 - 2000).
Chwyldro Iemen
bawd|300px|Y brotest ym Mhrifysgol Sana'a ble gwelwyd cannoedd yn Chwefror, miloedd ym Mawrth a channoedd o filoedd erbyn Ebrill 2011.
Rosina Becker do Valle
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd ym Mrasil.
Chwyldro Iemen
Yn dilyn cynnau gwreichionen chwyldro Arabaidd Tiwnisia yn Rhagfyr 2011 a Gwanwyn 2011 ymledodd y protestiadau drwy nifer o wledydd y Dwyrain Canol gan gannwys Protestiadau yn Iemen, 2011. Ar yr un pryd gwelwyd chwyldro yn yr Aifft a llefydd eraill. Ar y cychwyn codwyd llais yn erbyn diweithdra, y cyflwr economaidd ac yn erbyn llygredd yn llywodraeth Iemen. Cafwyd protestio hefyd yn erbyn bwriad y llywodraeth i newid cyfansoddiad Iemen. O fewn dyddiau bron, galwyd am ymddiswyddiad y Prif Weinidog Ali Abdullah Saleh.
Aur y Byd
Cyfrol am ardal Yukon rhwng 1898 a 1904 gan Roy Davies a Dic Jones yw Aur y Byd.
Fathers of Men
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr William J. Humphrey yw Fathers of Men a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Chwyldro Iemen
Daeth 16,000 ynghyd yn Sana'a ar 27 Ionawr. Ar yr ail o Chwefror cyhoeddodd y Prifweinidog na fyddai'n aefyll yn yr etholiad nesaf yn 2013 nac yn trosglwyddo'r awennau i'w fab. Ar 3 Chwefror daeth 20,000 ynghyd i wrthwynebu'r llywodraeth yn Sana'a ac eraill yn Aden.
Aur y Byd
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1987. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Fathers of Men
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Aur y Byd
Disgrifiad byr
Stori Cardi yn yr Yukon rhwng 1898 a 1904. Ceir ffotograffau du-a-gwyn.
Fathers of Men
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Intolerance sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Chwyldro Iemen
Ar y 18ed o Ebrill 2011 saethwyd 40 o bobl mewn protest heddychlon a saethwyd llawer a oedd yn cymryd rhan mewn protestiadau wedi hynny. Erbyn y 23 Ebrill roedd tri o aelodau seneddol wedi ymddiswyddo oherwydd y saethu. Gwelwyd lluniau ar Al Jazeera o filwyr y wlad yn cyhoeddi eu bont yn ochri gyda'r garfan wrth-lywodraeth. Drennydd, ar y 19eg o Ebrill, cyhoeddodd Ali Abdullah Saleh y byddai'n ymddiswyddo o fewn 30 diwrnod ac y byddai'n galw etholiad o fewn 60 diwrnod. Cafwyd cytundeb na fyddai'n cael ei erlyn am gyn-droseddau.
Aur y Byd
Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle
1813
18g - 19g - 20g
1760au 1770au 1780au 1790au 1800au - 1810au - 1820au 1830au 1840au 1850au 1860au
Scott Township, Illinois
Treflan yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Scott Township, gan gynnwys:
Fathers of Men
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William J Humphrey ar 2 Ionawr 1875 a bu farw yn Hollywood.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William J. Humphrey nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Chwyldro Iemen
Ymddiswyddiad Saleh
bawd|Bu [[Ali Abdullah Saleh yn Arlywydd Iemen rhwng 1990 a 2012, ac yn Arlywydd Gogledd Iemen rhwng 1978 ac 1990.]] Cynhaliwyd etholiad am arlywyddiaeth y wlad ar 21 Chwefror 2012 ac adroddwyd y pleidleisiodd 65% o'r etholwyr. Enillodd Abd Rabbuh Mansur al-Hadi 99.8% o'r bleidlais. Cymerodd y llw yn senedd y wlad ar 25 Chwefror 2012. Dychwelodd y cyn-Brifweinidog adref i fod yn rhan o'r seremoni hwn. Ymddiswyddodd Saleh gan dderbyn yr arlywyddiaeth newydd. Roedd hyn yn garreg filltir bwysig ac yn dod a phennod i ben, ar ôl 33 mlynedd fel Arlywydd.
Pichilemu
Dinas a phorthladd pwysig yn Tsile yw Pichilemu. Fe'i lleolir i'r gorllewin o Santiago de Chile.
Philippe Gaucher
Meddyg nodedig o Ffrainc oedd Philippe Gaucher (26 Gorffennaf 1854 - 25 Ionawr 1918). Fe'i cofir am iddo ddarparu disgrifiad o anhwylder a fyddai'n cael ei gyfeirio ato fel 'afiechyd Gaucher'. Cafodd ei eni yn Champlemy, Ffrainc a bu farw ym Mharis.
Gwobrau
Enillodd Philippe Gaucher y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Humberside
Sir yn rhanbarth Gogledd-ddwyrain Lloegr oedd Humberside. Fe'i crëwyd fel sir an-fetropolitan dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, ar 1 Ebrill 1974 o rannau o'r hen Riding Dwyreiniol Swydd Efrog, Riding Gorllewinol Swydd Efrog a Swydd Lincoln ar bob ochr Afon Humber, ac fe'i diddymwyd ar 31 Mawrth 1996.
bawd|dim|Lleoliad Humberside yn Lloegr
Roedd gan y sir arwynebedd o 3,512 km² gyda poblogaeth o 845,280 yng nghyfrifiad 1981. Roedd yn ffinio Gogledd Swydd Efrog i'r gogledd ac i'r gorllewin, De Swydd Efrog a Swydd Nottingham i'r de-orllewin, Swydd Lincoln i'r de, a Môr y Gogledd i'r dwyrain. Dinas Kingston upon Hull oedd ei haneddiad mwyaf, ac roedd ei phencadlys yn nhref Beverley.
Rhennid y sir yn naw ardal an-fetropolitan:
Spidean Mialach
Mae Spidean Mialach yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Shiel i Loch Hourn a Loch Quoich yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;. Ceir man cysgodi ar y copa.
Humberside
dim|250px
Spidean Mialach
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Munro, a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 10 Mawrth 2007.
Humberside
Nid oedd y sir newydd erioed yn boblogaidd, yn enwedig yn y rhan a fu gynt yn rhan o Swydd Efrog, a oedd yn cynnal ymdeimlad cryf o hunaniaeth. Hyd yn oed ar ôl agor Pont Humber ym 1981 roedd yn anodd cyfathrebu rhwng gogledd a de'r sir.
Diddymwyd y sir ym 1996. Fe'i disodlwyd gan bedwar awdurdod unedol:
Poussières D'amérique
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Arnaud des Pallières yw Poussières D'amérique a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arnaud des Pallières ar 1 Rhagfyr 1961 ym Mharis.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arnaud des Pallières nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cnocell ddu a melyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cnocell ddu a melyn (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cnocellau du a melyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Meiglyptes jugularis; yr enw Saesneg arno yw Black-and-buff woodpecker. Mae'n perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: Picidae) sydd yn urdd y Piciformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. jugularis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r cnocell ddu a melyn yn perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: Picidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Ystumcegid
Plasdy bychan yn Eifionydd, Gwynedd yw Ystumcegid, a fu'n amlwg ym mywyd cymdeithasol a diwylliannol y fro. Mae'n ffermdy heddiw.
Nant Conwy
Cwmwd yng ngogledd Teyrnas Gwynedd, ac un o dri chwmwd cantref Arllechwedd, gydag Arllechwedd Isaf ac Arllechwedd Uchaf, oedd Nant Conwy (ffurf amgen: Nanconwy). Fel gweddill y cantref, roedd yn rhan o Esgobaeth Bangor. Mae'r enw yn parhau fel enw'r fro hyd heddiw.
Tirwedd hanesyddol
250px|bawd|Saif [[Castell Dolwyddelan yn Nyffryn Lledr yn rhan uchaf Nant Conwy]] 250px|bawd|Cysylltir Eglwys [[Llanrhychwyn gyda Llywelyn Fawr.]] Gorweddai cmwmd Nant Conwy yn rhan ddeheuol Dyffryn Conwy rhwng cyffiniau Maenan yn y gogledd a Llyn Conwy yn y de. Roedd yn cynnwys rhan uchaf Dyffryn Conwy, Dyffryn Llugwy, Dyffryn Lledr a Cwm Penmachno. Rhedai ei ffin ddwyreiniol ar hyd glannau afon Conwy o Faenan trwy Llanrwst i Fetws-y-Coed ac i fyny i'r de-ddwyrain i ardal Ysbyty Ifan ac yna Llyn Conwy; dyma'r ffin draddodiadol rhwng Gwynedd Uwch Conwy a Gwynedd Is Conwy neu'r Berfeddwlad yn ogystal. Yr ochr arall i'r ffin gorweddai cwmwd Uwch Dulas, cantref Rhos, ac Is Aled (Rhufoniog). O Lyn Conwy i gyfeiriad y gorllewin, dynodid y ffin gan y bryniau rhwng Cwm Penmachno a Ffestiniog, gydag Ardudwy i'r de, ac yna roedd yn troi i'r gogledd i gynnwys y bryniau uwch Nant Gwynant hyd Pen-y-gwryd, ar y ffin ag Arfon, ac ymlaen hyd Ddyffryn Mymbyr i Gapel Curig, gan rannu ffin ag Arllechwedd Uchaf. Roedd llinell rhwng Creigiau Gleision a Maenan yn dynodi'r ffin ag Arllechwedd Isaf.
Ardal goediog iawn oedd y Nant, fel y mae hi heddiw. Roedd Coedwig Gwydir yn noddfa i herwyr fel Dafydd ap Siencyn a Rhys Gethin. Mae cywydd o awduraeth ansicr (gan Iolo Goch efallai) yn canmol Rhys Gethin fel ceidwad Nant Conwy hardd yn erbyn gormes yr estronwyr:
Cynwysai'r cwmwd un o gestyll pwysicaf tywysogion Gwynedd, sef Castell Dolwyddelan yn Nyffryn Lledr. Cynwysai yn ogystal sawl ganolfan eglwysig yn cynnwys Penmachno lle ceir meini Cristnogol cynnar, Betws-y-Coed a Llanrhychwyn. Roedd yr olaf yn gwasanaethu fel eglwys Trefriw, safle prif lys y cwmwd yn oes Llywelyn Fawr. Roedd y "trefi" canoloesol pwysicaf yn cynnwys Trefriw, Gwydir, Cwm Llannerch, Dolwyddelan ac Eidda, yn ogystal ag Ysbyty Ifan. Y llwybrau pwysicaf oedd y rhai a arweiniai o ardal Betws i gyfeiriad Capel Curig, i fyny Dyffryn Lledr a thros Bwlch Gorddinan i Arwystli, ac o Ddolwyddelan i Nant Gwynant.
Er na wyddys i sicrwydd pryd a sut, ymddengys fod Nant Conwy wedi ei ychwanegu at gantref Arllechwedd yn yr Oesoedd Canol ac felly wedi bod yn gwmwd neu arglwyddiaeth ar wahân cyn hynny.
Castell Gwrych
Castell ffug ac ystâd ym Mwrdeisdref Sirol Conwy, ger Abergele yw Castell Gwrych, sydd wedi'i gofrestru fel adeilad cofrestredig Gradd I.
Hanes cynnar
Fe'i codwyd gan Lloyd Hesketh Bamford-Hesketh (1788-1861) i gofio am deulu'r 'Llwydiaid' ar ochr ei fam. Er mwyn ei godi dymchwelwyd plasdy o'r enw 'Y Fron’ a oedd ers 1810 wedi mynd a'i ben iddo. Erbyn i Lloyd briodi'r Arglwyddes Emily Esther Ann Lygon (sef merch Beauchamp) yn 1825 roedd y tŷ newydd wedi ei godi a'i orffen. Unodd nifer o gynllunwyr a phensaeri yn y gwaith o'i gynllunio, gan gynnwys Charles Augustus Busby a Thomas Rickman ac yn 1840s cododd Henry Kennedy adain newydd. Pan fu farw Lloyd, daeth Robert Bamford-Hesketh a'i wraig Ellen Jones-Bateman yn berchnogion. bawd|chwith|Hen Wrych
Ar ei farwolaeth, etifedd Castell Gwrych a'r ystâd oedd mab Lloyd, sef Robert Bamford-Hesketh (1826-1894) a briododd Ellen Jones-Bateman yn 1851. Ychwanegodd at y tiroedd ac erbyn 1873 roedd gan yr ystad 3424 o erwau ynghyd â nifer o byllau glo yng ngogledd Cymru.
Un ferch oedd gan Robert, sef Winifred Bamford-Hesketh (g. 1859), a phriododd Douglas Mackinnon Baillie Hamilton, 12fed Iarll Dundonald yn 1878.
Roedd y Stad yn darparu cyfleuon a gwasanaeth (swyddogol neu answyddogol) i aelodau dosbarth canol ac uwch y fro. Mae llawer o son am gipar Stad y Gwrych yn nyddiadur John (neu Lorrimer - nid yw'n amlwg) Thomas gan i'r dyddiadurwr o naturiaethwr ddibynnu'n helaeth ar ei sgiliau a'i wybodaeth (a gwn!). Ni chawsom wybod beth oedd enw "the keeper" chwaith (dosbarth îs siwr o fod). Dyma enghraifft o'r dyddiadur yn cofnodi, gyda chymorth y cipar, adar sydd, rhai ohonynt, wedi hen ddiflannu:
1940au hyd y 1960au
bawd|Yr Iarlles Winifred Bamford-Hesketh o Ddundonald Yn ystod yr Ail Ryfel Byd, fe'i defnyddiwyd gan y Llywodraeth i lochesu 200 o aelodau Mudiad Seion yr Iddewon (Bnei Akiva). Wedi'r rhyfel, torrwyd y cysylltiad gyda theulu Dundonald ac am ugain mlynedd roedd yn agored i'r cyhoedd. Ar yr adeg yma, fe'i galwyd yn "The Showpiece of Wales" a thyrrai ymwelwyr yno i'w weld. Fe'i defnyddiwyd hefyd fel man hyfforddi y bocsiwr Randolph Turpin yn y 1950au cynnar. Yn y 1960au cynnar, fe'i defnyddiwyd yn achlysurol gan fotobeicwyr 'Dragon Rally'.
Dirywiad ac adferiad
Ceuwyd ei ddrysau i'r cyhoedd yn 1985, a chychwynodd cyfnod o ddirywiad i adeiladwaith y castell. Fe'i prynwyd yn 1989 gan Nick Tavaglione, dyn busnes Americanaidd, am £750,000. Ond ni chychwynwyd adfer yr adeilad ac o ganlyniad anrhaethwyd y lle gan fandaliaid a'r tywydd.
Fe'i defnyddiwyd yn 1996 fel cefndir i'r ffilm Prince Valiant, a oedd yn serennu Edward Fox, Joanna Lumley a Katherine Heigl. Dechreuodd bachgen ifanc 12 oed ymgyrchu dros gadwraeth y castell, sef Mark Baker. Ffurfiodd ymddiriedolaeth i warchod ac adfer y castell, a gorfodwyd Bwrdeisdref Sirol Conwy i roi 'gorchymyn pryniant gorfodol' ar y lle. Gorfodwyd y perchennog Americanaidd i'w werthu ym Mawrth 2006 a phrynwyd y castell gan 'City Services Ltd' yn Ionawr 2007 am £850,000 a gwariwyd hanner miliwn ar y gwaith o'i adfer, ond o fewn dim, aeth yr hwch drwy'r siop.
Yn Nhachwedd 2020, defnyddiwyd y castell fel lleoliad i'r gyfres Prydeinig I'm a Celebrity...Get Me Out of Here! am nad oedd y gyfres yn gallu defnyddio eu lleoliad arferol yn Awstralia oherwydd Pandemig COVID-19. Roedd yr enwogion yn byw yn y castell ac fe addaswyd nifer o nodweddion y gyfres ar gyfer y lleoliad.
Roedd hyn yn cynnwys defnyddio arwyddion Cymraeg o fewn y castell a'r cyflwynwyr Ant a Dec yn defnyddio ambell air o Gymraeg wrth gyflwyno. Perchennog y siop yn y gyfres oedd 'Cledwyn' yn cymryd lle 'Kiosk Kev' o Awstralia.
Daniel Cornelius Danielssen
Meddyg, söolegydd a gwleidydd nodedig o Norwy oedd Daniel Cornelius Danielssen (4 Gorffennaf 1815 - 13 Gorffennaf 1894). Caiff ei adnabod yn bennaf am ei ymchwil ynghylch achosion a thriniaethau'r gwahanglwyf. Cafodd ei eni yn Bergen, Norwy a bu farw yn Bergen.
Gwobrau
Enillodd Daniel Cornelius Danielssen y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Betley Common
Pentref yn Swydd Stafford, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Betley Common. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Betley yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Newcastle-under-Lyme.
Brwydr Brunanburh
Brwydr a ymladdwyd yn y flwyddyn 937 rhwng byddin Aethelstan (Athelstan), brenin y Sacsoniaid Gorllewinol, a byddin o gynghreiriaid Celtaidd a Llychlynaidd a'i wrthwynebai oedd Brwydr Brunanburh.
Ceir cyfeiriad moel ati yn yr Annales Cambriae ac un llawnach yn Brut y Tywysogion, ond y brif ffynhonnell yw Cronicl yr Eingl-Sacsoniaid. Pwysig hefyd, ond diweddarach, yw cronicl William o Malmesbury, y Cronicl Tigernach Gwyddeleg, a rhai o sagas Gwlad yr Iâ, yn cynnwys Egils saga gan Snorri Sturluson am Egill Skallagrimsson, Viking o hurfilwr a ymladdodd ar ochr Athelstan.
Mae safle'r frwydr yn anhysbys. Mae'n debygol mai yng ngogledd Lloegr neu dde'r Alban y digwyddodd. Mae cynigion eraill yn cynnwys Glannau Merswy (Bromborough) a Dyfnaint.
Bellas de noche
Ffilm ar ryw-elwa gan y cyfarwyddwr Miguel M. Delgado yw Bellas de noche a gyhoeddwyd yn 1975. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Víctor Manuel Castro.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jorge Rivero, Rosa Carmina, Raúl «Chato» Padilla, Sasha Montenegro a Leticia Perdigón. Mae'r ffilm yn 98 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Brwydr Brunanburh
Mae'n bosibl fod y gerdd ddarogan Armes Prydain wedi ei chyfansoddi tua'r adeg yma. Cyfeirir at Aethelstan fel "mechteyrn" gormesol sy'n hawlio awdurdod ar bawb o'i gymdogion. Ar ôl Brunanburh cynyddodd grym teyrnas yr Eingl-Sacsoniaid yn sylweddol.
Bellas de noche
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1975. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd One Flew Over the Cuckoo's Nest sef ffilm gan Milos Forman am ysbyty meddwl. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan José W. Bustos sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Miguel M Delgado ar 17 Mai 1905 yn Ninas Mecsico a bu farw yn yr un ardal ar 1 Tachwedd 1967.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Miguel M. Delgado nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Louis Hubert Farabeuf
Meddyg a llawfeddyg nodedig o Ffrainc oedd Louis Hubert Farabeuf (6 Mai 1841 - 13 Awst 1910). Dywedir iddo gyflwyno hylendid mewn ysgolion meddygol Ffrengig. Cafodd ei eni yn Bannost-Villegagnon, Ffrainc a bu farw yn Beton-Bazoches.
Gwobrau
Enillodd Louis Hubert Farabeuf y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Judas Priest
Grŵp fetel trwm yw Judas Priest. Sefydlwyd y band yn Birmingham yn 1968. Mae Judas Priest wedi cyhoeddi cerddoriaeth ar label recordio Sony Records, Epic Records, CBS Records.
Aelodau
bawd|dim|Judas Priest yn Moline, Illinois, UDA, 2005: chwith i dde: Rob Halford, K.K. Downing, Glenn Tipton, Ian Hill a hanner Scott Travis
Josiah Wedgwood
Crochenydd a dyn busnes o Loegr oedd Josiah Wedgwood (12 Gorffennaf 1730 – 3 Ionawr 1795). Sefydlodd gwmni Wedgwood. Datblygodd well cyrff crochenwaith trwy broses hir a systematig o arbrofi, ac ef oedd yr arweinydd wrth ddiwydiannu cynhyrchu crochenwaith Ewropeaidd (roedd y Tsieineaid wedi cyflawni hyn ers sbel). Roedd brwdfrydedd clasurol adnewyddedig diwedd y 1760au a dechrau'r 1770au o bwys mawr i'w hyrwyddiad gwerthu. Roedd galw mawr am ei nwyddau drud gan y dosbarthiadau uwch, tra defnyddiodd effeithiau efelychu i farchnata setiau rhatach i weddill y gymdeithas.
Yn ddiddymwr amlwg yn ymladd caethwasiaeth, mae Wedgwood yn cael ei gofio hefyd am ei fedal gwrth-gaethwasiaeth. Roedd yn aelod o deulu Darwin - Wedgwood, ac roedd yn daid i Charles ac Emma Darwin.
Shehnai
200px|bawd|y shehnai Offeryn cerdd o ogledd India yw'r shehnai, shenai neu mangal vadya sy'n offeryn chwyth tebyg i'r Obo. Mae hefyd i'w ganfod yn Iran a Pacistan a chaiff ei wneud o bren gyda chloch metel ar ei ben. Dywedir fod ei sain yn creu'r ymdeimlad o rywbeth sanctaidd. Caiff ei ddefnyddio'n aml mewn priodasau, mewn prosesiwn ac mewn temlau yng ngorllewin India. Weithiau, caiff hefyd ei ganu mewn cyngherddau. Mae'n eitha tebyg i'r nadaswaram o dde India.
Cannes
Cymuned a thref yn ne Ffrainc yw Cannes. Saif ar arfordir y Côte d'Azur, yn département Alpes-Maritimes. Roedd y boblogaeth yn 1999 yn 72,400. Mae y traethau tywodlyd yma yn atyniad mawr i dwristiaid. Daw'r enw "Cannes" o enw Ffrangeg y Gawrgorsen (Arundo donax).
Pentref bychan yn dibynnu ar bysgota oedd Cannes hyd y 19g, ond o tua 1830 ymlaen dechreuodd dyfu'n gyflym wrth i ddosbarth uchaf ac yna ddosbarth canol Ffrainc ac ymwelwyr tramor, yn enwedig Saeson, ddechrau adeiladu tai haf yn y cylch. Crëwyd y traethau tywodlyd yn fwriadol er mwyn denu ymwelwyr. Cynhelir Gŵyl Ffilmiau Cannes yma yn flynyddol ers 1946. Cynhelir yr ŵyl, ym mis Mai fel fel rheol, yn y Palais des Festivals et des Congrès.