cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Afon Hen
Cwrs
Yn agos i darddle'r afon, ar lethrau Gyrn Ddu, ceir dwy garnedd gynhanesyddol sy'n dyddio o Oes yr Efydd.
Om Jai Jagdish
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Apurva Asrani sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Shukriya: Hyd Angau
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Shriya Saran, Anupam Kher, Aftab Shivdasani ac Indraneil Sengupta. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Om Jai Jagdish
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anupam Kher ar 7 Mawrth 1955 yn Shimla. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1982 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn yr Ysgol Cenedlaethol Drama.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anupam Kher nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Afon Hen
Cwrs
Llifa'r afon ar gwrs i gyfeiriad y gogledd-orllewin drwy goedwig Cwm Gwared. Ceir olion hen waith mwyngloddio am fanganîs yma. Tua milltir i'r dwyrain o Glynnog Fawr mae hi'n mynd dan Bont y Felin ar y briffordd A499. Tua chwarter milltir ar ôl hynny mae'r afon yn aberu ym Mae Caernarfon.
250px|bawd|dim|Afon Hen ger tarddle Afon Hen 250px|bawd|dim|Ger Pont y Felin
Shukriya: Hyd Angau
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood''. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anupam Sinha nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
When You're in Love
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1937. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Life of Emile Zola sef ffilm Americanaidd hanesyddol gan y cyfarwyddwr William Dieterle. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Joseph Walker oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Gene Milford sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Riskin ar 30 Mawrth 1897 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Beverly Hills ar 31 Rhagfyr 2013.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Riskin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Issekutz Béla
Meddyg, fferyllydd a ffisiolegydd nodedig o Hwngari oedd Issekutz Béla  (24 Rhagfyr 1912 - 26 Tachwedd 1999). Roedd fferyllydd, meddyg, ffisiolegydd, ac yn Athro Emeritws Hwngaraidd. Bu'n gweithio ar fecanwaith gweithredu thyrocsin ac inswlin. Cafodd ei eni yn Cluj-Napoca, Hwngari ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Franz Joseph. Bu farw yn Halifax.
Gwobrau
Enillodd Issekutz Béla y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Southwell, Swydd Nottingham
Tref a phlwyf sifil yn Swydd Nottingham, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Southwell. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Newark a Sherwood.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 7,297.
The Internecine Project
Ffilm am ysbïwyr gan y cyfarwyddwr Ken Hughes yw The Internecine Project a gyhoeddwyd yn 1974. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol a'r Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Barry Levinson a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Roy Budd. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw James Coburn, Rolf Wanka, Lee Grant, Julian Glover, Michael Jayston, Keenan Wynn, Ian Hendry, Harry Andrews, Terence Alexander a David Swift. Mae'r ffilm The Internecine Project yn 89 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1974. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather Part II sef rhan dau y gyfres Americanaidd boblogaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Geoffrey Unsworth oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan John Shirley sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ken Hughes ar 19 Ionawr 1922 yn Lerpwl a bu farw yn Los Angeles ar 2 Gorffennaf 2016.
Gustave Le Bon
Meddyg, archeolegydd, seicolegydd, cymdeithasegydd,  hanesydd ac athronydd nodedig o Ffrainc oedd Gustave Le Bon  (7 Mai 1841 - 13 Rhagfyr 1931). Polymath Ffrengig ydoedd, gyda diddordeb penodol ym meysydd megis anthropoleg, seicoleg, cymdeithaseg, meddygaeth, dyfeisio a ffiseg. Mae'n fwyaf adnabyddus am ei gyfanwaith ym 1895; The Crowd: A Study of the Popular Mind, ac fe'i hystyrir yn un o'r gweithiau mwyaf arloesol ar seicoleg dorfol. Cafodd ei eni yn Nogent-le-Rotrou, Ffrainc ac addysgwyd ef yn Ecole de Médecine de Paris. Bu farw ym Mharis.
Gwobrau
Enillodd Gustave Le Bon y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Drug Wars: The Cocaine Cartel
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Karen Young, John Glover, Dennis Farina, Michele Placido, Assumpta Serna, Julie Carmen, Chris Mulkey, Marc Macaulay a Matt Roe.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Silence of the Lambs sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Paul Krasny nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
J. D.'S Revenge
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Louis Gossett Jr., Glynn Turman a Joan Pringle. Mae'r ffilm J. D.'S Revenge yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Marks ar 2 Awst 1927 yn Los Angeles a bu farw yn Woodland Hills ar 23 Hydref 1979.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Marks nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sansgrit
Iaith glasurol India yw y Sansgrit. Defnyddir y Sansgrit fel iaith litwrgïaidd yn Hindŵaeth, Bwdhaeth a Jainiaeth. Mae hi'n rhan o'r deulu ieithyddol Indo-Ewropeaidd, ac felly yn perthyn i nifer o ieithoedd eraill, megis y Gymraeg. Llenyddiaeth Sansgrit yw un o'r rhai hynaf yn y byd. Mae yna dri amrywiad hysbys, sef y Fedeg (neu Sansgrit Fedig), y Sansgrit Clasurol a'r Sansgrit Arwrol.
250px|chwith|bawd|Llawysgrif o'r [[Rig Veda yn yr wyddor Ddefanagari]]
Aarhus Oliefabrik A/S
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1933. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd King Kong ffilm antur enwog gan y cyfarwyddwyr Merian C. Cooper ac Ernest B. Schoedsack.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Brychan yr hocys
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw brychan yr hocys, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy brychanau'r hocys; yr enw Saesneg yw Mallow, a'r enw gwyddonol yw Larentia clavaria. Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r brychan yr hocys yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Héroes Verdaderos
Ffilm ddrama yw Héroes Verdaderos a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Lleolwyd y stori yn Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tanagr adeingoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tanagr adeingoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod adeingoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Tangara lavinia; yr enw Saesneg arno yw Rufous-winged tanager. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Teulu
Mae'r tanagr adeingoch yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Entre La Coupe Et L'élection
Ffilm ddogfen am bêl-droed cymdeithas gan y cyfarwyddwyr Guy Kabeya Muya a Monique Mbeka Phoba yw Entre La Coupe Et L'élection a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngweriniaeth Ddemocrataidd y Congo. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Guy Kabeya Muya a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Barly Baruti.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. Guy Kabeya Muya oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Guy Kabeya Muya ar 1 Ionawr 1970 yn Kinshasa.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Guy Kabeya Muya nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ytbysen y gors
Llysieuyn blodeuol (neu legume) yw Ytbysen y gors sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Fabaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Lathyrus palustris a'r enw Saesneg yw Marsh pea. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Ytbysen Las y Morfa, Ydbysen Las y Morfa.
Eraill yn yr un teulu yw: ffa soya (Glycine max), y ffa cyffredin (Phaseolus), pys gyffredin (Pisum sativum), chickpea (Cicer arietinum), cnau mwnci (Arachis hypogaea), pys per (Lathyrus odoratus) a licrs (Glycyrrhiza glabra).
Rauwer
Ffilm ddogfen yw Rauwer a gyhoeddwyd yn 2013. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Rauwer ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Iseldiroedd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Iseldireg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Assassin's Bullet
Ffilm ddrama llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Isaac Florentine yw Assassin's Bullet a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Donald Sutherland, Christian Slater, Timothy Spall a Valentin Ganev. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Isaac Florentine ar 28 Gorffenaf 1958 yn Israel. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Tel Aviv.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Isaac Florentine nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Anthropoleg ddiwylliannol
Y gangen o anthropoleg sy'n ymdrin â'r astudiaeth o ddiwylliant yw anthropoleg ddiwylliannol.
Industrial Canada
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Guy L. Coté yw Industrial Canada a gyhoeddwyd yn 1958. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1958. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Vertigo sy’n ffilm drosedd a dirgelwch Americanaidd gan Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Guy L Coté ar 30 Awst 1925 yn Ottawa a bu farw ym Montréal ar 17 Medi 2015. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Rhydychen.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Guy L. Coté nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Marton, Swydd Lincoln
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Marton.
Llwybr Dyffryn Gwy
Llwybr pellter hir trwy Ganolbarth Cymru yw Llwybr Dyffryn Gwy. Ei hyd presennol yw 136 milltir. Am ran helaeth ei gwrs mae'n rhedeg ar hyd Dyffryn Gwy gan gadw'n agos i gwrs afon Gwy.
Mae'r llwybr yn rhedeg rhwng Cas-gwent yn Sir Fynwy a llethrau Pumlumon ym Mhowys. Ar y dechrau rhedai o Gas-gwent i Rhaeadr Gwy trwy'r Drenewydd a Llanfair-ym-Muallt, cyfanswm o 112 milltir (181 km). Erbyn heddiw mae'r llwybr wedi ei ymestyn i orffen/gychwyn ger tarddiad afon Gwy ar Bumlumon, i'r dwyrain o Aberystwyth, cyfanswm newydd o 136 milltir.
Bwâu duon bach
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw bwâu duon bach, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy gwyfynod bwâu duon bach; yr enw Saesneg yw Small Black Arches, a'r enw gwyddonol yw Meganola strigula. Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r bwâu duon bach yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
The Great Romance
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Henry Otto yw The Great Romance a gyhoeddwyd yn 1919. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Broken Blossoms sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henry Otto ar 8 Awst 1877 yn St Louis, Missouri a bu farw yn Los Angeles ar 25 Tachwedd 1982. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1911 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henry Otto nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Borrowed Clothes
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Arthur Maude yw Borrowed Clothes a gyhoeddwyd yn 1934. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Thin Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Maude ar 23 Gorffenaf 1880 yn Pontefract a bu farw yn Paddington ar 29 Awst 2014. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1900 ac mae ganddo o leiaf 6 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Maude nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bryn-mawr, Blaenau Gwent
Mae Caerdydd 35 km i ffwrdd o Frynmawr ac mae Llundain yn 215.1 km. Y ddinas agosaf ydy Casnewydd sy'n 26.4 km i ffwrdd.
bawd|dim|Hyd 1957, roedd gorsaf drenau a agorwyd yn gan flwydd yn gynharach gan London and North Western Railway.
Yn wreiddiol, roedd hi'n anheddiad pentrefol bach o'r enw Gwaen Helygen (Cors Helygen mewn Cymraeg Cyfoes, neu "Marsh of the Willow" yn Saesneg) a oedd yn gorwedd yn y sir flaenorol o Sir Frycheiniog. Gydag ehangiad gwaith haearn Nant-y-glo, roedd angen tai ar y gweithwyr, a throdd Frynmawr yn dref ffyniannus. Er gwaethaf y cloddio glo yn dirywio, mae amgueddfa mwyngloddio fawr ar bwys y dref ym Mlaenafon o'r enw Pwll Mawr.
Heddiw, mae gan Frynmawr boblogaeth o fwy na 6,000 o bobl. Yn ôl Cyfrifiad 2001, mae 8% o'r boblogaeth yn medru'r Gymraeg. Mae 425 o bobl yn gallu siarad Cymraeg, mae 416 yn gallu darllen Cymraeg, ac mae 366 yn gallu ysgrifennu Cymraeg. Yn 2001, 9.4% o'r boblogaeth yn medru'r Gymraeg.
Roedd gan y dref yr unig ysgol gynradd Gymraeg o'r enw Ysgol Gymraeg Brynmawr gyda 310 o ddisgyblion tan 2010, pan symudwyd yr ysgol i'r Blaenau i ysgol sydd wedi'i hadeiladu'n bwrpasol, newydd sbon o'r enw Ysgol Gymraeg Bro Helyg.
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Tamileg
Siaredir Tamileg yn ne-ddwyrain India (yn arbennig yn nhalaith Tamil Nadu) ac yng ngogledd Sri Lanca. Mae'n perthyn i'r ieithoedd Drafidaidd ynghyd â Malaialam, Telwgw a Chanareg.
Southwick, Hampshire
Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr ydy Southwick. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Southwick and Widley yn ardal an-fetropolitan Dinas Caerwynt.
Arthur Kornberg
Meddyg, awdur ffeithiol, biocemegydd a cemegydd nodedig o Unol Daleithiau America oedd Arthur Kornberg (3 Mawrth 1918 – 26 Hydref 2007). Biocemegydd Americanaidd ydoedd a chyd-dderbyniodd Gwobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth ym 1959 am iddo ddarganfod "y mecanweithiau yn y synthesis biolegol o asid diocsiriboniwclëig (DNA)". Cafodd ei eni yn Ninas Efrog Newydd, Unol Daleithiau America, ac addysgwyd ef yn Ysgol Feddygaeth Prifysgol Efrog Newydd, Dinas Coleg Efrog Newydd a Phrifysgol Rochester. Bu farw yn Stanford.
Martin, Swydd Lincoln
Ceir ffen (math o wlyptir) i'r dwyrain ohono lle rhed Afon Witham. Draeniwyd y gwlyptir sydd i'r dwyrain o'r pentref a bellach mae yno glwb a maes golff a fferm bysgod coi.
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 979.
Hetaerina gallardi
Mursen yn nheulu'r Calopterygidae yw'r Hetaerina gallardi. Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Barbara Bush
Roedd Barbara Bush (Pierce gynt; 8 Mehefin 1925 – 17 Ebrill 2018) yn wraig i George H. W. Bush, 41ain Arlywydd yr Unol Daleithiau. Gwasanaethodd fel Prif Foneddiges yr Unol Daleithiau o 1989 i 1993. Roedd hi'n fam i George W. Bush, y 43ain Arlywydd, a Jeb Bush, 43ain Llywodraethwr Fflorida. Gwasanaethodd fel yr Is-Brif Foneddiges o 1981 i 1989.
Berthe Savigny
Enw'i thad oedd Azéma Savigny.
Bu farw yn Pont-Aven ar 14 Tachwedd 1958.
Pedryn mawr deheuol
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Pedryn mawr deheuol (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: pedrynnod mawr deheuol) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Macronectes giganteus; yr enw Saesneg arno yw Giant petrel. Mae'n perthyn i deulu'r Pedrynnod (Lladin: Procellariidae) sydd yn urdd y Procellariformes.
Manilla, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Pedryn mawr deheuol
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. giganteus, sef enw'r rhywogaeth. Yr Antartig
Manilla, Iowa
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Manilla, gan gynnwys:
Llwybr Clawdd Offa
200px|bawd|Carreg filltir ger Llandegla Llwybr pellter hir sy'n rhedeg ar hyd y ffin rhwng Cymru a Lloegr, neu'n agos iddi, yw Llwybr Clawdd Offa. Cafodd ei agor yn 1971, ac mae'n un o dri Llwybr Cenedlaethol yng Nghymru. Am lawer o'i hyd o 283 km (177 milltir) mae'n dilyn olion Clawdd Offa, y clawdd pridd a godwyd yn yr 8g gan y brenin Offa, neu'n rhedeg yn ei ymyl.
Pedryn mawr deheuol
Teulu
Mae'r pedryn mawr deheuol yn perthyn i deulu'r Pedrynnod (Lladin: Procellariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Llwybr Clawdd Offa
Mae'r mwyafrif o gerddwyr y llwybr yn cerdded o'r de i'r gogledd, gan gychwyn ger afon Hafren, yn Sedbury, ger Cas-gwent, a gorffen ym Mhrestatyn ar arfordir y gogledd. Ar gyfartaledd mae'n cymryd tua deuddeg diwrnod i gerdded y llwybr, ond gallai'r amser amrywio yn ôl ffitrwydd y cerddwr.
Nodir pwynt hanner ffordd y llwybr gan Ganolfan Clawdd Offa yn Nhref-y-clawdd (ar y ffin rhwng Powys a Swydd Amwythig.
Dr. Socrates
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr William Dieterle yw Dr. Socrates a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Robert Lord.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Mutiny on the Bounty sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw..... Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Dieterle ar 15 Gorffenaf 1893 yn Ludwigshafen a bu farw yn Ottobrunn ar 9 Rhagfyr 1972. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1911 ac mae ganddo o leiaf 182 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Dieterle nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Southwold
Tref a phlwyf sifil yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, ydy Southwold. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Suffolk.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,098.
Mae Caerdydd 346.7 km i ffwrdd o Southwold ac mae Llundain yn 152.2 km. Y ddinas agosaf ydy Norwich sy'n 41.8 km i ffwrdd.
Air Police
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Stuart Paton yw Air Police a gyhoeddwyd yn 1931. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
The Highest Ideals
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Air Police
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1931. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Frankenstein (1931) ffilm arswyd, Americanaidd gan James Whale.
The Highest Ideals
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1955. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rebel Without a Cause sy’n ffilm glasoed gan y cyfarwyddwr ffilm oedd Nicholas Ray. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Air Police
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stuart Paton ar 23 Gorffenaf 1883 yn Glasgow a bu farw yn Woodland Hills ar 21 Medi 1935. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Stuart Paton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Chwarel Graig Ddu
bawd|Chwarel Graig Ddu (2004). Chwarel lechi yn ardal Blaenau Ffestiniog, Gwynedd yw Chwarel Graig Ddu, hefyd Chwarel Graig-ddu. Saif ar uchder o tua 600 medr ar lethrau'r Manod Mawr, i'r dwyrain o dref Blaenau Ffestiniog (cyf. OS SH727456).
Dechreuwyd cloddio llechi yma yn y 1840au, ac yn wahanol i'r mwyafrif o chwareli'r ardal, ni ddechreuwyd cloddio tanddaearol hyd yn 1920au. Un o nodweddion y chwarel yma oedd y "Ceir Gwyllt", a ddefnyddid gan y chwarelwyr i ddod i lawr yr incleiniau. Roedd y chwarel yn parhau i gael ei gweithio hyd yn ddiweddar.
Laura Bush
Mae Laura Lane Welch Bush (ganed 4 Tachwedd 1946) yn wraig i'r 43ain Arlywydd yr Unol Daleithiau, George W. Bush. Roedd yn Brif Foneddiges yr Unol Daleithiau o 2001 i 2009.
Mynychodd Brifysgol Fethodistaidd y De gan raddio 1968 gyda gradd baglor mewn addysg a arweiniodd ati'n dechrau gweithio fel athrawes yr ail radd. Ar ôl iddi raddio gyda gradd meistr mewn llyfrgellyddiaeth o Brifysgol Tecsas yn Austin, ac fe'i chyflogwyd fel llyfrgellydd.
Cyfarfu a'i gŵr, George W. Bush, ym 1977, a phriododd y ddau yn ddiweddarach y flwyddyn honno. Cafodd y cwpl efeilliaid, dwy ferch, yn 1981. Ers iddi briodi, mae Bush wedi ymwneud â gwleidyddiaeth trwy ymgyrchu gyda'i gŵr, yn ystod ei ymdrech aflwyddiannus i gael ei ethol yn Gyngreswr yr Unol Daleithiau, a hefyd yn ddiweddarach yn ei ymgyrch llwyddiannus ar gyfer Llywodraethwr Tecsas.
Sarai
Ffilm ddogfen yw Sarai a gyhoeddwyd yn 1985. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Sarai ac fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1985. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Back to the Future sef ffilm wyddonias Americanaidd am fachgen a’i gar yn cael ei yrru i’r dyfodol.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mavis Enderby
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Mavis Enderby. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Lindsey.
Nigel Walker
Chwaraewr rygbi ac athletwr o Gymro yw Nigel Walker (ganwyd 15 Mehefin 1963). Yng Ngemau Oplympaidd Los Angeles yn 1984 cyrhaeddodd y rownd gyn-derfynol yn y ras glwydi 110 metr. Pan yn 18 oed rhoddodd y gorau i chwarae rygbi am na chafodd ei ddewis i chwarae dros dîm ieuenctid Cymru, oherwydd lliw ei groen fel y tybiai rhai. Ar ôl gorffen ei yrfa fel athletwr aeth yn ôl i chwarae rygbi. Chwaraeodd dros Gymru 17 gwaith gan sgorio 12 cais.
Apwyntiwyd ef yn bennaeth chwaraeon BBC Cymru yn 2001.
Saaya
Ffilm ddrama a ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Anurag Basu yw Saaya a gyhoeddwyd yn 2003. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd साया (2003 फ़िल्म) ac fe'i cynhyrchwyd gan Mahesh Bhatt yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi.
Afon Carrog
Afon yn ardal Arfon, Gwynedd, yw Afon Carrog. Mae'n llifo o'r bryniau ger Rhostryfan i'w haber ar Fae'r Foryd ger Llanwnda. Ei hyd yw tua 4 milltir.
Saaya
Y prif actorion yn y ffilm hon yw John Abraham, Mahima Chaudhry a Tara Sharma Saluja. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Afon Carrog
Cwrs
Mae tarddle Afon Carrog yn y bryniau isel i'r de o bentref Rhostryfan gerllaw Plas Tryfan. Oddi yno mae'n llifo i lawr i gyfeiriad y gorllewin drwy gaeau gan fynd dan bont ar yr A487 yn y Dolydd, lle mae'n uno ag Afon Wyled, ac un arall yn is i lawr ar yr A499, a elwir yn gyfeiliornus yn Bont Wyled). Ger Llanwnda mae'n llifo heibio i hen amddiffynfa Dinas y Pryf. Am y rhan fwyaf o'i chwrs mae hi'n ffurfio'r ffîn rhwng plwyfi Llandwrog a Llanwnda. 250px|bawd|dim|Aber Afon Carrog 250px|bawd|dim|Afon Carrog ger Llanwnda
Saaya
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anurag Basu ar 8 Mai 1970 yn Bhilai.
Afon Carrog
Cwrs
Mae'n gwneud tro bedol wedyn i lifo i gyfeiriad y gogledd am weddill ei thaith. Saif ei haber ar lan traeth lleidiog eang Bae'r Foryd, tua milltir i'r gogledd o bentref Llandwrog, yn agos i aberoedd Afon Foryd ac Afon Gwyrfai.
Charles-Marie Gariel
Meddyg a peiriannydd nodedig o Ffrainc oedd Charles-Marie Gariel  (9 Awst 1841 – 1924). Peiriannydd a meddyg Ffrengig ydoedd, bu hefyd yn athro ffiseg yng Nghyfadran Meddygaeth Paris ac Ysgol Ffyrdd a Phontydd. Roedd ymhlith rhai o sylfaenwyr Y Gymdeithas Hyrwyddo Gwyddoniaeth Ffrengig ym 1872 a bu'n ysgrifennydd cyffredinol ar y gymdeithas hefyd. Cafodd ei eni yn Paris, Ffrainc ac addysgwyd ef yn Ecole Polytechnique. Bu farw Mharis.
Gwobrau
Enillodd Charles-Marie Gariel y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Saaya
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anurag Basu nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Girls Guns and Blood
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Robert Rowland yw Girls Guns and Blood a gyhoeddwyd yn 2018.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Rowland nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Watch Beverly
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1932. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Tarzan The Ape Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Maude ar 23 Gorffenaf 1880 yn Pontefract a bu farw yn Paddington ar 29 Awst 2014. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1900 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Maude nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Crwst
bawd|Ffenestr siop grystiau Ffrengig. bawd|[[Palmiers, bisgedi siwgr a wneir o grwst pwff.]] Bwyd pob a wneir o does yw crwst. Gwneir y toes o flawd, halen, cymhareb uchel o fraster, ac ychydig o hylif. Gall hefyd gynnwys siwgr a chynhwysion eraill i flasu. Y prif fathau o does a ddefnyddir i wneud crystiau yw crwst brau, crwst pwff, crwst haenog, a chrwst choux. Mae gwasgedd anwedd dŵr yn chwyddo'r swigoed aer yn y toes tra'n pobi, a gall yr ager a gynhyrchir wrth i'r braster gyrraedd ei doddbwynt hefydd lefeinio'r crwst. Lefeinir y mwyafrif o grystiau gan ager yn unig, ond ceir crystiau bras a lefeinir gyda burum megis crystiau Danaidd a brioche.
Melysfwydydd yw'r mwyafrif o grystiau, ond ceir rhai crystiau sawrus megis vol-au-vents, bouchées, a rholiau selsig. Bwyteir crystiau melys am bwdin a hefyd am damaid gyda choffi yng nghanol y bore neu am de'r prynhawn. Defnyddir crwst ar ffurf dalennau tenau i leinio padellau i wneud peis a thartenni. Paratoir cig a pates en croûte drwy eu hamlapio mewn crwst. Gellir hefyd siapio dalennau trwchus o grwst, a'u llenwi gyda sglein neu eisin.
55
1g CC - 1g - 2g
Crwst
Geirdarddiad
Daw'r gair Cymraeg "crwst" o'r gair Saesneg Canol crouste.
55
00au 10au 20au 30au 40au - 50au - 60au 70au 80au 90au 100au
Crwst
Crwst brau
Crwst brau yw'r crwst a ddefnyddir amlaf. Defnyddir cymhareb 2:1 o flawd i fraster. Os menyn yw'r braster ceir crwst bras, os saim llysiau gwyn yw'r braster ceir ansawdd dda. Ceir nifer o amrywiadau drwy ychwanegu cynhwysion, gan gynnwys crwst gwenith cyflawn, crwst cnau, crwst caws, crwst perlysiau, crwst olewydd, a chrwst hadau pabi. Caiff y cynhwysion eu cyfuno'n dda fel bo'r crwst pob yn frau ac yn fain ei ansawdd, ac yn tueddu i falu'n friwsion yn hytrach na haenau. Mae crwst brau melys yr un â chrwst brau, ond yn cynnwys siwgr, a weithiau melynwy. Defnyddir i wneud tartenni a pheis melys. Mae'r crwst Ffrengig pate sucrée yn enghraifft o grwst brau sy'n cynnwys siwgr a melynwy.
Crwst pwff
bawd|Lapio menyn gyda chrwst pwff. Gwneir crwst pwff drwy osod braster a thoes yn haenau. Mae cymhareb y braster yn uchel, yn aml tua 30 y cant o'r cymysgedd. Dylai'r toes fod yn hawdd ei dynnu ond nid yn rhy ystwyth, ac felly defnyddir yn aml cymysgedd o flawd gwenith caled a meddal. Dylai fod ansawdd gwyraidd a solet gan y braster. Defnyddir menyn yn aml i wneud crwst pwff, ond nid yw'n arbennig o addas gan ei fod yn doddi ar dymheredd isel ac yn tueddu i gymysgu â'r toes tra'n gwneud yr haenau. Mae pobyddion sy'n arbenigo mewn crwst pwff yn aml yn defnyddio marjarîn arbennig sy'n cynnwys brasterau o doddbwyntiau uchel.
55
50 51 52 53 54 - 55 - 56 57 58 59 60
Crwst
Crwst pwff
Y dull sylfaenol o'i wneud yw i rolio'r toes yn betryal o drwch unffurf, a thaenu'r braster dros ddwy ran o dair yr arwyneb. Plygir y toes i wneud tair haen o does sy'n amgáu dwy haen o fraster. Dodir y toes yn yr oergell i'w fferru, ac yna fe'i rolir yn llai trwchus. I wneud crwst pwff yn iawn, ailadroddir y broses o blygu, oeri, a rholio nifer o weithiau cyn pobi.
Bydd crwst pwff yn chwyddo cymaint â dengwaith wrth bobi oherwydd yr ager a gynhyrchir rhwng y braster a'r toes, yn y swigod aer microsgopig a rolir yn y toes tra'n gwneud haenau. Os gwnaed y broses yn iawn, bydd y crwst pob yn gydffurf gydag haenau allanol sy'n fflawiog a chrisbin. Defnyddir crwst pwff yn aml mewn crystiau Ffrengig. Gellir defnyddio llai o fraster i wneud crwst pwff bras. Nid yw crwst pwff bras yn codi cymaint â chrwst pwff, ond mae'n haws i'w wneud.
Crwst haenog
Cymysgir blawd glwten-isel gyda menyn, bloneg, neu saim llysiau i dorri'r braster yn ddarnau. Defnyddir ychydig iawn o hylif, a chaiff y toes ei drin yn ysgafn. Trwy rolio a phlygu'r toes nifer o weithiau, bydd haenau'r toes yn codi yn y ffwrn gan ffurfio dalennau neu fflawiau tenau. Yn aml dodir sosban llawn dŵr ar waelod y ffwrn tra'n pobi pei sawrus gyda chrwst haenog, gan fydd yr ager yn helpu'r toes codi a rhoi crwst crisbin i ben y bei. Mae crwst haenog yn fwy trwm na chrwst pwff, ac yn haws ei wneud. Math eithriadol o grwst haenog yw pâte feuilletée, a wneir drwy blygu ac ailblygu crwst llawn menyn gan ffurfio cannoedd o haenau o flawd a menyn sy'n codi yn y ffwrn yn 12 gwaith ei uchder.
Crwst choux
bawd|Proffiteroliau: pyffiau hufen a [[saws siocled.]] bawd|Éclair siocled wedi ei dorri'n hanner. Gwneir crwst choux drwy gymysgu blawd, halen, menyn, a dŵr berwedig gan ffurfio toes caled, ac ychwanegu wyau cyfan drwy guro. Pobir darnau bychain o'r toes ar estyll pobi, ar dymheredd uchel i gychwyn. Ffurfir swigoed aer wrth gymysgu'r toes, ac mae'r rhain yn chwyddo'n gyflym wrth bobi. O ganlyniad mae'r tu mewn yn llawn tyllau mawr a ellir eu llenwi gyda chynhwysion melys neu sawrus. Mae tu allan y crwst yn ceulo wrth bobi ac yn weddol galed ac yn lliw brown.
Gellir ychwanegu llaeth, ac ychydig o siwgr os yw'n grwst melys. Ymhlith y nifer o felysfwydydd sy'n defnyddio crwst choux mae proffiteroliau, éclairs, y pwdin Gâteau St Honoré, a phyffiau hufen sy'n cynnwys hufen chwip. Enghraifft o grwst sawrus yw gougère, sef cylch choux a flesir gyda chaws Gruyère neu Emmental. Mae rhai yn ystyried crwst choux yn anodd ei wneud, ac os tynnir o'r ffwrn cyn ei bobi'n gadarn i'w gyffwrdd bydd yn cwympo. Ni ddylir ychwanegu'r llenwad nes yr eiliad olaf, rhag ofn i'r crwst gwlychu a gostwng.
55
Marwolaethau
50er
Bwâu duon Jersey
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw bwâu duon Jersey, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy gwyfynod bwâu duon Jersey; yr enw Saesneg yw Jersey black arches, a'r enw gwyddonol yw Nola chlamitulalis. Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r bwâu duon Jersey yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Crwst
Crwst pei
bawd|Crwst pei [[figanaidd.]] Crwst pei yw'r prif fath o grwst croyw (hynny yw, heb ei lefeinio) a wneir yn y popty modern. Gan amlaf, cymysgedd syml o flawd, ychydig o ddŵr, braster (30–40 y cant o'r toes), a halen (1–2 y cant) yw crwst pei. Cymysgir yn fuan i geisio atal y toes rhag troi'n rhy ystwyth, sy'n crebachu'r ac yn caledu'r crwst. I wneud y crwst yn haenog, ymdrechir i gadw'r braster mewn rhannau bychain a heb ei daenu'n llwyr trwy'r toes, ac er y diben hwn dodir y toes yn yr oergell cyn ychwanegu'r braster. Bloneg yw'r braster mwyaf boblogaidd i gynhyrchu crwst pei haenog a chanddo flas boddhaol. Nid yw olewon yn addas gan nad ydynt yn solet wrth gymysgu'r toes. Gellir ychwanegu llaeth neu ychydig o siwgr india corn i frownio'r crwst yn well ac i flasu. Yn y cartref ychwanegir ychydig o bowdwr pobi neu soda pobi i wneud y crwst yn freuach, ond yr anfantais yw bydd y crwst yn llai haenog.
Crwst dŵr poeth
185px|bawd|chwith|Porc-pei [[Melton Mowbray.]] Crwst a wneir o does trwm yw crwst dŵr poeth, sy'n wahanol i grystiau eraill oherwydd mae'n rhaid defnyddio dŵr poeth ac nid dŵr oer. Gwresogir dŵr a braster, gan amlaf bloneg neu doddion cig eidion, gyda'i gilydd ac yna cymysgir gyda blawd. Mae'n rhaid siapio'r toes tra ei fod yn dwym, rhag ofn i'r braster caledu a gwneud y crwst yn rhy haenog a sych. Gan ei fod yn llawn dŵr mae'r crwst pob yn galed a chryf, sy'n ei wneud yn addas i amgáu peis a phasteiod cig sy'n rhyddhau suddion tra'n coginio, megis y porc-pei a'r bei gêm godi.
Crwst burum
Gellir gwneud haenau o does burum a menyn, mewn dull tebyg i wneud crwst pwff, i greu crwst Danaidd. Gwneir brioche gyda burum hefyd.
Crystiau eraill
Ymhlith y crystiau eraill a geir mae crwst blawd ceirch a chrwst siwed. Gellir hefyd ystyried y deisen sbwnj Génoise yn fath o grwst.
Gorllewin Ewrop
Yng Ngwledydd Prydain mae crystiau yn cynnwys byns a lefeinir gyda burum. Ar y cyfandir, ceir strwdelau, crystiau cnau, merángs, a chrystiau Danaidd.
Datblygodd traddodiad cywrain a soffistigedig o wneud crystiau yn Ffrainc, y Swistir ac Awstria, gyda phwyslais ar gynhwysion o'r ansawdd gorau a gwaith llaw gofalus a glân, a dilynir y broses hon ar draws y byd heddiw. Yn ôl y traddodiad hwn, mae toes neu deisen yn ffurfio sail i'r crwst, a rhoddir blasau ac ansoddau gwrthgyferbyniol gan lenwi gyda jam, hufen, crème pâtissière, neu gwstard, ac yn aml ychwanegir ffondant, siocled, neu eisin.
Mae crystiau Sbaen a Phortiwgal yn llawn wyau, tra bo crystiau'r Eidal yn tueddu i gynnwys cymysgeddau o gnau ac nid cymaint o gynnyrch llaeth.
Dwyrain Ewrop a'r Dwyrain Canol
Dylanwadwyd traddodiad crystiau yn Nwyrain Ewrop a'r Dwyrain Canol gan goginiaeth Otomanaidd. Defnyddir ffilo yng Ngwlad Groeg, Dwyrain Ewrop a'r Dwyrain Canol i wneud nifer o fwydydd melys a sawrus, megis spanakopita (trionglau caws a sbigoglys) a baclafa (crwst mêl a chnau).
De a Dwyrain Asia
Ceir rhai crystiau yng nghoginiaeth India, megis y samosa. Nid yw crystiau yn gyffredin iawn yn Tsieina, ac eithrio lloerdeisenni.
George Wald
Meddyg, biocemegydd, cemegydd a gwyddonydd nodedig o Unol Daleithiau America oedd George Wald (18 Tachwedd 1906 - 12 Ebrill 1997). Gwyddonydd Americanaidd ydoedd ac fe astudiodd pigmentau yn y retina. Cyd-enillydd Gwobr Nobel 1967 mewn Ffisioleg neu Feddygaeth am ei ddarganfyddiadau ynghylch golwg. Cafodd ei eni yn Ninas Efrog Newydd, Unol Daleithiau America ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Efrog Newydd a Phrifysgol Columbia. Bu farw yn Cambridge, Massachusetts.
Gwobrau
Enillodd George Wald y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Clayton Township, Illinois
Treflan yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Clayton Township, gan gynnwys:
Max Havoc: Curse of The Dragon
Ffilm llawn cyffro a ffilm ar y grefft o ymladd gan y cyfarwyddwyr Isaac Florentine a Albert Pyun yw Max Havoc: Curse of The Dragon a gyhoeddwyd yn 2004. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Guam a chafodd ei ffilmio yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Isaac Florentine ar 28 Gorffenaf 1958 yn Israel. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Tel Aviv.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Isaac Florentine nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ail Symudiad
Grŵp roc o Aberteifi ydy Ail Symudiad a ffurfiwyd ym 1978.
Dylanwadwyd ar y band gan nifer o fandiau punk yr 1970au fel yr Undertones, Buzzcocks, The Clash a'r Sex Pistols. Roedd y Trwynau Coch hefyd yn ddylanwad arnynt a hefyd yn help iddynt ar y cychwyn.
Yr aelodau gwreiddiol oedd Wyn Jones (bâs, llais cefndir), Gareth Lewis (drymiau) a Richard Jones (gitâr a llais).
Hetaerina hebe
Mursen yn nheulu'r Calopterygidae yw'r Hetaerina hebe. Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Mawthorpe
Pentref yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Mawthorpe. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Lindsey.
Amser Mawrth
Mae'r term amser Mawrth yn cyfeirio at amser ar y blaned Mawrth yn ogystal â'r drefn o gadw amser ar Fawrth a ddyfeiswyd gan NASA a'r Sefydliad Goddard ar gyfer Astudiaethau'r Gofod.
Y diwrnod Mawrthaidd (y sol) a chloc 24 awr Mawrth
Mae gan ddiwrnod heulol Mawrthaidd gyfnod cymedrig o 24 awr 39 munud 35.244 eiliad, ac fel arfer cyfeirir ato fel "sol" (o'r gair Lladin sol "haul") er mwyn ei wahaniaethu oddi wrth ddiwrnodau heulol y Ddaear sy'n rhyw 3% yn fyrrach. Mae hyd y diwrnod serol Mawrthaidd, fel yr amcangyfrir yng nghyswllt sêr sefydlog, yn 24 awr 37 munud 22.663 eiliad, o gymharu â diwrnod serol o 23 awr 56 munud a 04.0905 eiliad ar y Ddaear. 300px|bawd|dim|NASA GISS Mars24, cloc 24 awr Mawrth [[NASA]]
Yn dilyn yr ymarfer a fabwysiadwyd yn wreiddiol ym 1976 gan deithiau'r Viking Lander, amcangyfrir amrywiadau beunyddiol amser heulol Mawrth trwy ddefnyddio cloc 24 awr, sy'n rhannu'r sol yn 24 rhan, gan ddefnyddio'r israniadau trigeiniol traddodiadol o 60 munud a 60 eiliad. Mae munud (neu 60 eiliad) Mawrthaidd felly yn gyfateb i ryw 61.6 o eiliadau'r Ddaear.
Tymhorau Mawrth
Fel arfer y mae tymhorau heulol Mawrth yn cael eu mesuro mewn termau o hydred Mawrth-ganolig Ls yng nghyswllt cyhydnos y gwanwyn Mawrthaidd, gyda Ls = 0°, 90°, 180°, a 270° yn nodi cyhydnos y gwanwyn, heuldro'r haf, cyhydnos yr hydref a heuldro'r gaeaf (hemisffer y gogledd) yn y drefn honno.
Goronwy
Enw personol Cymraeg yw Goronwy. Gallai gyfeirio at:
Amser Mawrth
Y flwyddyn Fawrthaidd
Mae hyd y flwyddyn drofanol Fawrthaidd yn 686.9726 diwrnod neu 668.5921 sol, tra mae blwyddyn serol Mawrth yn 668.5991 sol. Mae'r amser rhwng dau berihelion yn 668.6146 sol. Mae'r gwahaniaethau hyn yn ganlyniad o echreiddiad cylchdroadol a gogwydd y blaned.
Amser Cymedrig Airy (AMT) ac Amser Cydraddol Mawrth (MTC)
Yng nghanol y 18g disodlwyd yr hen arfer o fesuro a diffinio amser yn lleol gan y defnydd o ranbarthau neu gylchfeydd amser er mwyn hwyluso safoni amserlenni rheilffyrdd ac, i raddau llai, cofnodi arsylwadau gwyddonol. Arweiniodd y broses hon i gynhadledd ryngwladol ym 1884 lle cafodd trefn fyd-eang o ranbarthau amser ei sefydlu gan leoli'r prif feridian ar hydred Greenwich. Mae pob rhanbarth yn 15° ei lled, gyda rhai amrywiadau am resymau gwleidyddol a daearegol. O fewn pob rhanbarth cyfeirwyd pob cloc i'r un awr.
The Great Victory
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Henry Otto yw The Great Victory a gyhoeddwyd yn 1919. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Amser Mawrth
Amser Cymedrig Airy (AMT) ac Amser Cydraddol Mawrth (MTC)
Diffinnir prif feridian Mawrth gan leoliad y crater Airy-0, a enwyd ar ôl y seryddwr Prydeinig George Biddel Airy, pensaer telesgob Greenwich lle lleolir prif feridfian y Ddaear. Cyfeirwyd at y drefn amseru ar gyfer Mawrth a gafodd ei ddyfeisio gan NASA fel Amser Cymedrig Airy (Saesneg: Airy Mean Time neu AMT) fel analog i Amser Cymedrig Greenwich (GMT) ond erbyn hyn cyfeirir ato fel Amser Cydraddol Mawrth (Saesneg: Coordinated Mars Time neu MTC) fel analog i Amser Cydraddol Cyffredinol (UTC).
The Great Victory
Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Amser Mawrth
Amser Cymedrig Airy (AMT) ac Amser Cydraddol Mawrth (MTC)
Ceir hefyd rhanbarthau amser 15° eu lled, a chyfeirir atynt gydag ôl-ddodiad yn nodi y gwahaniaeth mewn oriau rhwng pob rhanbarth a MTC; er enghraifft lleolir Olympus Mons yn y rhanbarth amser MTC-9, sef naw awr tu ôl i MTC.
The Great Victory
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Broken Blossoms sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. George K. Hollister oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Amser Mawrth
Dyddiad Sol Mawrth (MSD)
Mae'r Dyddiad Sol Mawrth (Saesneg: Mars Sol Date neu MSD) yn cael ei ddiffinio gan AM2000. Mae hynny'n cynrychioli cyfrif dylaniannol o ddiwrnodau heulol Mawrth ers 12:00 GMT ar 29 Rhagfyr 1873 (Dyddiad Iŵl 2405522.0),. Roedd yr epoc hwn cyn gwrthsafiad perihelaidd mawr 1877 a bron pob arsylwad manwl o'r blaned. Mae'n gyfateb i Ls ar Fawrth o 277°, tua'r un hydred heulol planed-ganolig ag oedd gan y Ddaear ar yr un diwrnod. Roedd MSD 44796.0 yn cyd-ddigwydd â 2000 Ionawr 6.0 a Ls = 277° ar Fawrth. Roedd 44795 sol hefyd bron yn gyfateb i 126 o flynyddoedd Iŵl a 67 o flynyddoedd trofannol Mawrth. Cynhwysir MSD yn y rhaglen Java Mars24 o NASA.
The Great Victory
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henry Otto ar 8 Awst 1877 yn St Louis, Missouri a bu farw yn Los Angeles ar 25 Tachwedd 1982. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1911 ac mae ganddi 7 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Amser Mawrth
Misoedd
Mae calendr Cronfa Ddata Hinsawdd Mawrth (a noddir gan y Brifysgol Agored ac ESA) yn rhannu blwyddyn drofanol Mawrth yn 12 rhan. Mae'r "misoedd" hyn yn cael eu diffinio gan newid o 30° o hydred heulol/Mawrth-ganolig (Ls). Fel canlyniad o echreiddiad cylchdroadol Mawrth y mae hyd y misoedd hyn yn amrywio o 46 i 67 sol.
Cyfrif blynyddoedd Mawrth
Mae'r Gronfa Ddata Hinsawdd Mawrth yn cyfrif blynyddoedd Mawrth yn ôl y calendr a gynigiodd R. Todd Clancy (Journal of Geophys. Res 105, p 9553, 2000): gyda Blwyddyn 1 Mawrth yn dechrau ar 11 Ebrill 1955 (pan fu Ls = 0°, sef cyhydnos y gwanwyn yn hemisffer y gogledd, Dydd Calan Mawrth.)
Yn ôl calendr y Dyddiad Sol Mawrth (MSD) ar y llaw arall, sy'n cael ei ddefnyddio gan NASA, cyfrifir blynyddoedd Mawrth ers 12:00 GMT ar 29 Rhagfyr 1873, felly mae Blwyddyn 1 calendr R. Todd Clancy (y tabl uchod) yn gyffelyb i Flwyddyn 43 y calendr MSD:
Afon Ffrydlas
Afon fynyddig yn y Carneddau, Eryri, yw Afon Ffrydlas. Mae'n un o lednentydd dde Afon Ogwen. Ei hyd yw tua 3 milltir.
Bérénice
Ffilm a seiliwyd ar lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr Pierre-Alain Jolivet yw Bérénice a gyhoeddwyd yn 1968.
Afon Ffrydlas
Cwrs
Mae tarddle Afon Ffrydlas yn gorwedd yn uchel ar lethrau gorllewinol mynydd Drosgl, tua 1700 troedfedd i fyny ar ochr ddwyreiniol Dyffryn Ogwen. Ger ei tharddle ceir ffos ddŵr (leat) a adwaenir fel y "Ffos Rufeinig" ond a greuwyd yn y 19eg ganrif i gysylltu ag Afon Caseg er mwyn gwaith chwarel.
Worden Day
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America oedd Worden Day (1912 - 1986).
Afon Ffrydlas
Cwrs
Llifa'r afon i lawr Cwm Ffrydlas i gyfeiriad y de-orllewin. Yn y cwm brwynog hwnnw llifa nifer o ffrydiau bychain i'r afon. Mae'n disgyn yn syrth rhwng Moel Faban a Gyrn Wigau i'r ardal uwchben Bethesda ger Gerlan ac wedyn yn syth i lawr trwy'r caeau a'r dref i lifo i Afon Ogwen ger Pont y Pant yng nghanol Bethesda.
Bérénice
Y prif actor yn y ffilm hon yw Anna Gaël. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Worden Day
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Afon Ffrydlas
Hynafiaethau
Yng Nghwm Ffrydlas ac ar y bryniau o'i gwmpas ceir sawl safle archeolegol sy'n dyddio o Oes yr Efydd.
Bérénice
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1968. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 2001: A Space Odyssey sef ffilm wyddonias gan Stanley Kubrick.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pierre-Alain Jolivet ar 15 Mai 1935 ym Mharis a bu farw yn Nîmes ar 30 Mehefin 1987.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Pierre-Alain Jolivet nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
De Día y De Noche
Ffilm wyddonias yw De Día y De Noche a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jóhann Jóhannsson.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sandra Echeverría, Manuel Balbi, Gala Montes a Fernando Becerril. Mae'r ffilm De Día y De Noche yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Edme Joachim Bourdois de La Motte
Meddyg nodedig o Ffrainc oedd Edme Joachim Bourdois de La Motte (14 Medi 1754 - 7 Rhagfyr 1835). Meddyg Ffrengig ydoedd. Ym 1811, fe benododd Napoleon Bonaparte ef yn brif feddyg ei fab, Napoleon II, Brenin Rhufain. Cafodd ei eni yn Joigny, Ffrainc ac addysgwyd ef yn Meddyg Meddygaeth. Bu farw ym Mharis.
Gwobrau
Enillodd Edme Joachim Bourdois de La Motte y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Spalding
Tref yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ar Afon Welland, ydy Spalding. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan De Holland.
Grafton, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Grafton, gan gynnwys: