cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Galen
Ganed ef yn ninas Pergamon (Bergama, Twrci heddiw), yn 129 neu 130 OC. Roedd o deulu cefnog; roedd ei dad, Aeulius Nicon, yn bensaer a thirfeddiannwr. Yn ugain oed, dechreuodd astudio meddygaeth yn nheml Asclepios, duw iechyd a meddygaeth. Teithiodd i Smyrna a Corinth i astudio ymhellach, yna aeth i ddinas Alexandria yn yr Aifft.
Dychwelodd i Pergamon yn 157, wedi marwolaeth ei dad. Bu’n gweithio yno fel meddyg i ysgol y gladiatoriaid am dair neu bedair blynedd, gan ennill profiad o drin clwyfau. O 162 ymlaen, bu’n byw yn Rhufain, lle ysgrifennodd nifer o lyfrau ar feddygaeth a dod yn adnabyddus fel meddyg. Daeth yn feddyg llys i’r ymerawdwr Marcus Aurelius. Dychwelodd i Pergamon rhwng 166 a169, cyn cael ei alw’n ôl i Rufain gan Commodus, mab Marcus Aurelius.
Masnach deg
Mudiad cymdeithasol sy'n ceisio helpu ffermwyr a gweithwyr mewn gwledydd datblygol i gael prisiau teg am eu cynnyrch ac hyrwyddo cynaladwyedd ydy Masnach Deg. Mae'n ffocysu ar allforion celf a chrefft, coffi, siwgr, te, banana, mêl, cotwm, gwin, ffrwythau ffres, siocled, blodau ac aur.
Brigâd
Uned filwrol dan arweiniad brigadydd neu gyrnol yw brigâd sydd yn cynnwys mwy nag un is-uned, gan amlaf catrodau neu fataliynau.
Masnach deg
Cymru - y genedl fasnach deg gyntaf
Ar 11 Gorffennaf 2008 daeth Cymru'n 'Genedl Masnach Deg', pan lansiodd Llywodraeth Cymru ymgyrch i hyrwyddo’r defnydd o gynnyrch Masnach Deg. Ymhlith cefnogwyr yr ymgyrch hon roedd nifer o sefydliadau gan gynnwys Canolfan Cydweithredol Cymru, Oxfam Cymru, a Chanolfan Materion Rhyngwladol Cymru. Flwyddyn cyn hynny roedd y Llywodraeth wedi Yn 2007, pasiodd Llywodraeth Cymru 'Fesur Masnach Deg Cenedl Cymru, a nododd ei hymrwymiad i hyrwyddo arferion Masnach Deg a chefnogi cynhyrchwyr Masnach Deg.
Yn 2019, cynhaliwyd y 13eg Cynhadledd Trefi Masnach Deg Rhyngwladol yng Nghaerdydd.
Francisco Pizarro
Fforiwr a concwistador Sbaenaidd oedd Francisco Pizarro González (16 Mawrth 1476 – 26 Gorffennaf 1541). Mae'n fwyaf adnabyddus fel y gŵr oedd yn gyfrifol am ddinistrio Ymerodraeth yr Inca.
Ganed Francisco Pizarro yn Trujillo (Extremadura). Roedd yn blentyn gordderch i hidalgo o'r enw Gonzalo Pizarro Rodríguez de Aguilar a merch o'r wlad,Francisca González y Mateos. Magwyd Pizarro yn anllythrennog a bu'n geidwad moch am gyfnod. Aeth i Dde America am y tro cyntaf yn 1502.
Cyrhaeddodd y Sbaenwyr dan Pizarro i diriogaethau'r Inca yn 1526. Roedd yn awnlwg ei bod yn wlad gyfoethog, a theithiodd Pizarro i Sbaen i gael hawl i'w goresgyn. Dychwelodd yn 1532, pan oedd yr ymerodraeth ar ganol rhyfel cartref rhwng dau fab Huayna Capac, Huascar ac Atahualpa. Roedd hefyd wedi ei gwanychu gan y frech wen, oedd wedi lledu o ganolbarth America. Dim ond 180 o ddynion oedd gan Pizarro, ond llwyddodd i goncro'r ymerodraeth. Dienyddiwyd Atahualpa yn Awst 1533.
Ar 18 Ionawr 1535, sefydlodd Pizarro ddinas Ciudad de los Reyes, a ddaeth yn fuan i'w galw yn Lima.
Adriana Galetskaya
Arlunydd benywaidd o Wcrain yw Adriana Galetskaya (16 Awst 1978).
Maudie Edwards
Cefndir
Bu'n briod ddwywaith, ei gwr cyntaf oedd Ralph Zeiller, teiliwr o Gastell Nedd wedi i'r briodas torri priododd Col Bill Foulks
Adriana Galetskaya
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Wcrain.
Maudie Edwards
Gyrfa
Ymddangosodd Edwards ar y sgrin fawr am y tro cyntaf, yn y ffilm Flying Doctor ym 1936, wedi hynny bu'n ymddangos mewn llawer o ffilmiau eraill hyd 1972, pan fu'n chware rhan Mrs Utah Watkins yn ffilm Under Milk Wood gyda Richard Burton ac Elizabeth Taylor. Yn ogystal â chware rhannau cymeriadau mewn ffilmiau bu hi hefyd yn trosleisio rhannau canu ar gyfer actoresau eraill megis Diana Dors a Margaret Lockwood. Rhwng y 1920au a'r 1950au bu Edwards yn ymddangos mewn sioeau variety ar hyd a lled Prydain fel Maudie Edwards the The Modern Comedienne, fel arfer yn weddol isel ar y rhestr; uchafbwynt yr agwedd hon o'i gyrfa oedd ymddangos gyda Frank Sinatra aMax Miller am bythefnos yn y London Palladium ym 1950.
Adriana Galetskaya
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Maudie Edwards
Gyrfa
Bu Edwards yn un o sêr y gyfres radio ysgafn Welsh Rarebit, rhaglen a ddarlledwyd rhwng 1940 a 1944 ar gyfer milwyr o Gymru oedd yn gwasanaethu yn yr Ail Rhyfel Byd, adferwyd y rhaglen fel rhaglen i gynulleidfa cyffredinol rhwng 1948 a 1951.
Yn y 1950au bu gwaith llwyfan Edwards yn bennaf gysylltiedig â theatrau Abertawe, ymddangosodd mewn panto yn Theatr y Grand rhwng 1951 a 1953 yn chware rhan y prif ddyn, bu'n arwain cwmni actorion stoc The Maudie Edwards Reperotory Company a fu'n chware yn Theatr y Grand am ddau dymor cyn symud i chware yn Theatr y Palace, Abertawe ar ôl i Edwards cael ffrae am arian gyda rheolwyr y Grand.
Ymddangosodd yn y ddwy bennod gyntaf o'r opera sebon Coronation Street ym 1960 fel Elsie Lappin cyn-berchennog y siop mae hi ar fin trosglwyddo i Florrie Lindley. Llinell agoriadol y rhaglen gyntaf oedd Elsi yn dweud wrth Florrie "Now the next thing you've got to do is to get a signwriter in - that thing above the door'll have to be changed."
Marwolaeth
Bu farw yn Llundain yn 84 mlwydd oed
Glenda Carr
Hanesydd llenyddiaeth Gymraeg yw Glenda Carr (ganwyd Glenda L. Parry Williams, 1937). Mae hi wedi cyhoeddi cofiant William Owen Pughe (1983). Mae hi hefyd yn awdurdod ar enwau lleoedd ac wedi cyhoeddi dwy gyfrol ar Hen Enwau Arfon Llyn ac Eifionnydd (2011) a Hen Enwau Ynys Môn (2015).
Yn frodor o dref Caernarfon, roedd hi'n briod â'r hanesydd Antony Carr, arbenigwr ar Gymru'r Oesoedd Canol.
Llabed parwydol
Un o bedwar prif labed yr ymennydd yw'r llabed parwydol.
Susana Crespo
Roedd Susana Crespo (ganwyd: 7 Gorffennaf 1928) yn fotanegydd nodedig a aned yn Yr Ariannin. Y sefydliad trydyddol lle y derbyniodd ei haddysg oedd: Instituto de Botánica Darwinion.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Bu farw yn 2010.
Heliwr corynnod bronllwyd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Heliwr corynnod bronllwyd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: helwyr corynnod bronllwyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Arachnothera affinis; yr enw Saesneg arno yw Grey-breasted spiderhunter. Mae'n perthyn i deulu'r Adar haul (Lladin: Nectarinidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. affinis, sef enw'r rhywogaeth.
Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.
Teulu
Mae'r heliwr corynnod bronllwyd yn perthyn i deulu'r Adar haul (Lladin: Nectarinidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Carnedd gron Carn Wen, Sir Gaerfyrddin
Carnedd gron sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron Carn Wen, yng nghymuned Llanfair-ar-y-bryn, Sir Gaerfyrddin;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol o garnedd.
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CM340.
Upper Clatford
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,652.
Bletsoe
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Bedford, Dwyrain Lloegr, ydy Bletsoe.
Cafodd Margaret Beaufort (mam Harri VII, brenin Lloegr) ei eni yng Nghastell Bletsoe ym 1443.
Krac'h
Mae Krac'h (Ffrangeg: Crac'h) yn gymuned yn department Mor-Bihan (Ffrangeg: Morbihan), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code56046
Acanthaeschna victoria
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Acanthaeschna victoria. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Arrentès-de-Corcieux
Mae Arrentès-de-Corcieux yn gymuned yn Département Vosges yn Rhanbarth Dwyrain Mawr, Ffrainc. Mae’n un o’r 189 cymuned ym Mharc Naturiol Rhanbarthol ballons des Vosges.
Poblogaeth
Delwedd:Population - Municipality code 88014.svg
Lleoliad
Mae’r gymuned yn sefyll ar lwyfandir ar ymyl mynyddoedd Vosges yn edrych dros le col de Arrentès. Mae’r gymuned yn gasgliad o bentrefannau bychain a thai a ffermydd unigol. Ymysg y pentrefannau mae Beau-Soleil, Behemex, Blainfaing, Bulmont, la Charmelle, le Champté, le Chapon, Chennezelle, le Clair-Sapin, Devant-lès-Voids, la Feigne-des-Oeuillets, la Forge, la Grain, Grande-Fouye, les Hennottes, Lionfontaine, Mariémont, le Perhis, le Popet, Pré-Babel, la Querelle, Remponiotte, Rondpré, Roulier, Sarimont, les Seuchaux, Sous-Nayemont, les Spéchis, les Collieures, Derrière-Nayemont, la Feigneule, Froide-Fontaine, les Gouttelles, les Heuteaux, les Houssots, Lairdoyaux, Lambermeix, le Ma-Pré, le Molfaing, le Neuf-Pré, la Nolle, l'Oiseaupré, les Ombris, la Peute-Racine, le Pré-de-la-Fosse, le Pré-Vinel, Sarifaing ac la Vraie-Feigne.
O’r rhain cyfrifir Mariémont fel canolfan y gymuned gan mae hi yw’r pentrefan hynaf, ond saif y mairie (neuadd y maer a’r cyngor cymunedol) yn les Houssots
Pobl enwog o Arrentès-de-Corcieux
Xavier Balland: Newyddiadurwr gwyddonol, aelod o’r Gymdeithas Ffrengig ar gyfer Hylendid ac yn aelod o Gymdeithas Vosges
Gweler hefyd
Cymunedau Vosges
Sesame Street
bawd|Dde|Rhai o gymeriadau Sesame Street gyda [[Michelle Obama]] Cyfres deledu Americanaidd i blant yw Sesame Street (1969 – ). Mae'r gyfres yn cynnwys oedolion, plant, adar, anghenfilod a chreaduriaid eraill sy'n byw yn yr un stryd.
In The Land of Blood and Honey
Ffilm ddrama am ryfel gan y cyfarwyddwr Angelina Jolie yw In The Land of Blood and Honey a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd gan Angelina Jolie a Graham King yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd GK Films. Lleolwyd y stori yn Bosnia a Hercegovina. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Angelina Jolie a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Gabriel Yared. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
The World's Champion
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Phil Rosen yw The World's Champion a gyhoeddwyd yn 1922. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
In The Land of Blood and Honey
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Rade Šerbedžija, Nikola Đuričko, Branko Đurić, Zana Marjanović, Vanessa Glodjo, Goran Kostić, Miloš Timotijević, Goran Jevtić, Ermin Bravo, Jelena Jovanova a Jasna Beri. Mae'r ffilm In The Land of Blood and Honey yn 127 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Dean Semler oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Patricia Rommel sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Angelina Jolie ar 4 Mehefin 1975 yn Los Angeles. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1982 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul> Derbyniodd ei addysg yn Institiwt Ffilm a Theatr Strasbwrg.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Angelina Jolie nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Terry Whitmore, For Example
Ffilm ddogfen yw Terry Whitmore, For Example a gyhoeddwyd yn 1970. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1970. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Patton sef ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr ffilm Franklin J. Schaffner. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Early Abstractions
Ffilm o iau gan y cyfarwyddwr Harry Everett Smith yw Early Abstractions a gyhoeddwyd yn 1939. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
The World's Champion
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1922. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Häxan sef ffilm ddogfen ar wrachyddiaeth gan Benjamin Christensen. Charles Schoenbaum oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Early Abstractions
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1939. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gone with the Wind sef ffilm Americanaidd am drais, dial a rhamant gan Victor Fleming, George Cukor a Sam Wood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry Everett Smith ar 29 Mawrth 1923 yn Portland a bu farw yn Ninas Efrog Newydd ar 27 Tachwedd 1991.
The World's Champion
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Phil Rosen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Osasco
Dinas yn nhalaith São Paulo ym Mrasil yw Osasco. Yn 2008 roedd ganddi boblogaeth o 718,646. Mae ei harwynebedd yn 64.935 km sgwar a'r mynydd uchaf yn 792m.
Early Abstractions
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Upper Enham
Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Upper Enham. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Enham Alamein yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Test Valley.
Llyn Conglog Mawr
Llyn yng Ngwynedd yw Llyn Conglog Mawr. Saif i'r dwyrain o bentref Trawsfynydd a chaer Rufeinig Tomen y Mur ac i'r gogledd o'r briffordd A4212, 1,400 troedfedd uwch lefel y môr. Mae Afon Prysor yn tarddu o'r llyn. Gerllaw Llyn Conglog Mawr, sydd ag arwynebedd o 8 acer, mae llyn llai Llyn Conglog Bach.
250px|bawd|dim|Llyn Conglog Mawr
Tapacwlo Brasilia
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tapacwlo Brasilia (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tapacwlos Brasilia) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Scytalopus novacapitalis; yr enw Saesneg arno yw Brasilia tapaculo. Mae'n perthyn i deulu'r Tapacwlos (Lladin: Rhinocryptidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
İzmir
bawd|chwith|250px Dinas a phorthladd yng ngorllewin Twrci yw İzmir (Groeg: Σμύρνη, Smýrni), hefyd Smyrna. İzmir yw ail borthladd Twrci, ar ôl Istanbul, a thrydedd dinas y wlad, gyda phoblogaeth o 4,130,444 yn 2009). Saif tua 450 km o'r de-orllewin o Istanbul. Hi yw prifddinas talaith İzmir.
Gweler, Beethoven
Ffilm ddrama yw Gweler, Beethoven a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Blunham
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Bedford, Dwyrain Lloegr, ydy Blunham. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Canol Swydd Bedford.
Tapacwlo Brasilia
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. novacapitalis, sef enw'r rhywogaeth.
Gweler, Beethoven
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Adversaeschna brevistyla
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Adversaeschna brevistyla. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Chattanooga
Chattanooga yw pedwaredd ddinas fwyaf Tennessee (ar ôl Memphis, Nashville, a Knoxville), yn Hamilton County, Unol Daleithiau America. Fe'i lleolir yn ne-ddwyrain y dalaith ar llynnoedd Chickamauga a Nickajack, sy'n rhan o Afon Tennessee, ger y ffin â Georgia. Mae'n gorwedd rhwng y Mynyddoedd Appalachiadd a Llwyfandir Cumberland. Cafodd ei sefydlu (neu ei hymgorffori) yn y flwyddyn 1839.
Mom and Dad Save The World
Ffilm antur a ffuglen wyddonol gan y cyfarwyddwr Greg Beeman yw Mom and Dad Save The World a gyhoeddwyd yn 1992. Fe'i cynhyrchwyd gan Michael Phillips yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd HBO Films. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ed Solomon a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jerry Goldsmith. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
License to Drive
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Michael Manasseri, Heather Graham, Carol Kane, Corey Haim, Corey Feldman, James Avery, Nina Siemaszko, Grant Heslov, Parley Baer, Richard Masur, Grant Goodeve, Helen Hanft, R. A. Mihailoff a Harvey Miller. Mae'r ffilm License to Drive yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Hard sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Bruce Surtees oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Mom and Dad Save The World
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Eric Idle, Teri Garr, Kathy Ireland, Jon Lovitz, Wallace Shawn, Thalmus Rasulala, Jeffrey Jones, Ed Solomon, Tony Cox, Jeff Doucette a Danny Cooksey. Mae'r ffilm Mom and Dad Save The World yn 87 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1992. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Reservoir Dogs sef ffilm noir am ladrad gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Jacques Haitkin oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Michael Jablow sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Greg Beeman ar 1 Ionawr 1962 yn Honolulu. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1986 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol USC yn y Celfyddydau Sinematig.
License to Drive
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Greg Beeman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mom and Dad Save The World
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Greg Beeman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Merch Ffres
Ffilm ddrama yw Merch Ffres a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Maleisia
Gwlad yn ne-ddwyrain Asia yw Maleisia. Cafodd Maleisia ei chreu ym 1957 ar ôl i'r hen wladfa Malaia ennill annibyniaeth o Brydain ar ôl cyfnod o wrthryfel.
Mae'r gwlad yn ffederasiwn o 13 talaith ac wedi'i rhannu'n ddwy gan Fôr De Tsieina. Roedd Singapôr yn rhan o Maleisia tan 1965.
Mae'r wlad yn gymysgedd o wahanol hiliau adiwyllianau. Mae namyn dros hanner y wlad yn Falaiaid ac yn swyddogol maent i gyd yn Fwslemiaid. Mae tua 30% o'r wlad o hil Tsieineaidd. Mae bron 10% o'r wlad o hil Indiaidd, y rhan fwyaf yn Tamil. Y crefydd swyddogol yw Islam ond oherwydd y cymysgedd o ddiwylliannau a hiliau mae'r wlad yn un aml-grefyddol ac aml-ddiwylliannol.
Gun Grit
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr William Berke yw Gun Grit a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Maleisia
Yr iaith swyddogol a brodorol yw Maleieg (Bahasa Melayu) ond mae'r rhan fwyaf o'r boblogaeth yn medru siarad Saesneg hefyd. Y brifddinas yw Kuala Lumpur lle gellir gweld un o adeiladau tala'r byd, Tyrau Petronas.
Prif ddiwydiannau Maleisia yw olew a ffermio. Yn ystod cyfnod Mahathir Mohamad fel Prif Weinidog o 1981 i 2003, gwelwyd twf economaidd cyflym yn Malaysia, a gostyngodd y gyfradd o dargedau tlodi yn sylweddol. Roedd oes Mahathir hefyd yn gweld llawer o gynlluniau adeiladu mawr, gan gynnwys Tyrau Petronas. Ar ôl i Najib Razak dderbyn ei swydd fel Prif Weinidog yn 2009, cododd protestiadau cryf oherwydd y sgandal twyll 1MDB y cysylltir ag ef. Yn 2018, dan arweiniad Mahathir, llwyddodd y blaid wrthwynebol i guro Najib a chyflawni buddugoliaeth, ac ar ôl 15 mlynedd, ail-ymrwymodd fel Prif Weinidog.
Gun Grit
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Berke ar 3 Hydref 1903 ym Milwaukee a bu farw yn Los Angeles ar 9 Chwefror 2009. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1922 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Berke nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ana María Ragonese
Roedd Ana María Ragonese (ganwyd:  1928) yn fotanegydd nodedig a aned yn Yr Ariannin. Y sefydliad trydyddol lle y derbyniodd ei haddysg oedd: Universidad de Buenos Aires. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Coleg y Llynnoedd; San Antonio, Texas.
Abercuch
Daw Afon Cuch allan o Lyn Cuch i Ddyffryn Teifi ger y pentref, lle ceir rhyd hynafol, ac ar ôl tua hanner milltir mae'n ymuno ag afon Teifi sy'n llifo i Fae Ceredigion ar ôl chwe milltir, ger Aberteifi.
Ana María Ragonese
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Abercuch
Mae'r pentref yn gorwedd ar hyd lôn sy'n rhedeg rhwng amlwd cyfagos Penrhiw i bentref Llechryd ar lan afon Teifi.
Beauty No. 2
Ffilm annibynol gan y cyfarwyddwr Andy Warhol yw Beauty No. 2 a gyhoeddwyd yn 1965. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Coffi
Diod boblogaidd a wneir drwy rostio ac ychwanegu dŵr poeth at ffa'r planhigyn 'coffea' yw coffi (hen air Cymraeg: crasddadrwydd);. Fel arfer mae'r ffa wedi'u rhostio a'u malu'n fân cyn eu gwerthu i'r cwsmer. Tyfir y planhigyn mewn dros 70 o wledydd, gan gynnwys America, de-ddwyrain Asia, India ac Affrica. Ceir dau brif fath o goffi: arabica a robusta.
Beauty No. 2
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Edie Sedgwick, Chuck Wein a Gino Piserchio. Mae'r ffilm Beauty No. 2 yn 65 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Coffi
Tarddiad y gair "coffi"
O'r gair Arabeg قوة quw-wa "nerth", y daeth y gair Arabeg قهوة qahwa 'coffi'. O'r gair hwn y daeth y Tyrceg kahveh, wedyn caffè yn Eidaleg. O hwn y daeth y gair Saesneg coffee a gafodd ei fenthyg i'r Gymraeg fel 'coffi'. Cyheoddwyd y gair 'crasddadrwydd' yn gyntaf yn Blodeu-gerdd Cymry gan David Jones yn 1759: "Ond gresyn fod Haidd, Gwinwydd, Llewyg y Blaidd, Ffwgws, Ystrew a Chrâsddadrwydd yn amharu’r hŵyl, ac yn dwyn Aroan yr hên Frutaniaid! lle’r oeddynt gynt yn byw yn hŷn, yn iachach, ac yn gryfach ar laeth, ymenyn, a mêl, na’i hôll Sothach afiach afreidiol alltudaidd pellennig."
Beauty No. 2
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Sound of Music sef ffilm fiwsical rhamantus a leolir yn Awstria yn ystod yr Ail Ryfel Byd, gan Robert Wise. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andy Warhol nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Coffi
Darganfyddiad coffi: Chwedl Kaldi'r bugail
Dywedir y cafodd coffi ei ddarganfod gan fynach yn yr 8g. Roedd bugail o'r enw Kaldi yn bugeilio geifr ar wastatir uchel Jebel Sabor yn yr Iemen. Roedd y geifr yn sionc iawn yn llamu ac yn dawnsio drwy'r nos. Pan ddigwyddodd y pennaeth Shadhili heibio fe ofynnodd pam oedd y geifr mor sionc. Dywedodd Kaldi eu bod wedi bod yn bwyta math o geirios coch oedd yn tyfu'n wyllt. Pan ddywedodd Shadhili y stori wrth fynach fe aeth i hela'r ceirios er mwyn gwneud arbrofiadau. Fe ddarganfu y mynach mai rhywbeth yn y garreg oedd yn cadw'r geifr yn effro. Ar ôl rhostio'r cerrig yn y ffwrn, roedd e'n medru eu malu a'u rhoi mewn dwr poeth i wneud diod. Roedd y mynaich yn yfed y ddiod hon er mwyn deffro i addoli yng nghanol y nos. Fe alwasant y ddiod yn quw-wa ( قوة ) gair Arabeg am nerth.
Planhigion coffi
Llwyn neu brysgwydden o'r rhywogaeth COFFEA yw planhigyn coffi. O'r 60 planhigyn gwahanol mae yna ddau bwysig;- COFFEA ARABICA, planhigyn arabica a COFFEA CANEPHORA, planhigyn robusta. Mae gan y planhigyn flodau bychainh gwynion gyda 5 neu 6 phetal, yn debyg i'r siasmin. Fe fydd y ceirios yn dechrau'n wyrdd, wedyn fe drônt yn felyn ac yn goch. Mae dwy garreg yn y geiriosen wedi eu gwahanu gan rych. Hon yw'r ffäen goffi. Gellir gweld y dail, y blodau a'r ceirios ar y planhigyn ar yr un pryd.
Hanes coffi
200px|de|bawd|Blodau coffi Yn y 15g roedd y pererinion Mohametanaidd a oedd yn teithio i Feca yn dosbarthu coffi o'r Iemen ar draws Arabia. Cyn y 18g nad oedd coffi yn cael ei yfed y tu allan i'r byd Arabaidd. Yn 1680 fe hwyliodd morwyr Holandaidd o Moca (Al-Mukha) yn yr Iemen gyda phlanigion coffi i Sri Lanca, ymlaen i India, ac wedyn i wladfeydd Holandaidd Asia. O Djakarta yn Java fe dygodd morwyr Holandaidd blanhigion coffi gyda nhw yn ôl i'r Iseldiroedd lle y cânt eu ddiwyllio yn nhai gwydr gerddi llysieuol Amsterdam. Ar ddechrau'r 18g, yr Iseldiroedd oedd yr unig wlad yn Ewrop i gynhyrchu coffi. Ymlaen i Ffrainc; pan gafodd planhigion coffi eu cynnig i Louis IV fe roddodd nhw o dan ofal llysieuydd gardd y brenin (Jardin du Roi; ers y chwyldro - Jardin des Plantes). Ym mis Mai 1723 fe hwyliodd capten Gabriel DeClieu i Martinique yn India'r Gorllewin gyda phlanhigion coffi. Roedd y fordaith yn llawn problemau. I ddechrau, roedd y morwyr Holandaidd am droi'n ôl, wedyn fe hwyliasant i mewn i stormydd. Ar ôl hynny roedd y tywydd mor dawel fel nad oedd gwynt i wthio'r llong ymlaen. Roedd dŵr yfed yn brin ac oedd DeClieu yn gorfod arllwys ei gyfran ddŵr ar y planhigion i'w cadw'n fyw. Er hynny, roedd y cynhaeaf yn llwyddiannus iawn ac fe aethant ymlaen i gynhyrchu coffi ar ynysoedd eraill y Caribï a'i allforio'n ôl i Ewrop. Yn 1727 aethant ymlaen i Frasil, cynhyrchydd coffi mwyaf y byd heddiw.
Lle mae coffi'n tyfu'n naturiol
Mae coffi'n tyfu'n naturiol yn Iemen ac mewn llain ar draws Affrica, o Somalia drwy Ethiopia, Cenia, Wganda, Gweriniaeth Ddemocrataidd Congo, Congo hyd at Gabon a hefyd yn Arfordir Ifori a Liberia.
Lle mae coffi'n cael ei ddiwyllio
Gellir diwyllio coffi yn y trofannau. Bydd y rhan fwyaf o goffi'r byd yn cael ei gynhyrchu ym Mrasil, Fietnam a Cholumbia.
Robusta
neu Goffi'r Congo
Cynhyrchir coffi Robusta ym Mrasil, Arfordir Ifori, Gweriniaeth Ddemocrataidd Congo, Iwganda, Simbabwe, Madagasgar, Iemen, India, Indonesia a'r Philipinau.
Dull gwlyb
Fel hyn y bydd y coffi gorau yn cael ei baratoi. Cânt y ceorios eu trochi mewn basnau o ddŵr a'u gadael i chwyddo drwy'r nos. Wedyn, cânt y mwydion eu gwahanu ac ar ôl hynny fe gânt eu gadael i'r ffa eplesu, a'u golchi wedyn gyda llawer o ddŵr.
Dull sych
Dyfnyddir y dull hwn ym Mrasil ac yn Affrica lle mae dŵr yn brin. Taenir y ceirios am bythefnos ar arwynebedd mawr o goncrit neu ar ddaear wedi ei churo'n galed nes bydd y mwydion yn sychu yn yr haul.
Rhostio'r ffa
Cyn rhostio mae ffa coffi yn wyrdd. Fel hyn y cânt eu hallforio neu eu mewnforio. Mae'r coffi gwyrdd yn cael ei rostio wrth eu cynhesu'n raddol hyd at 220 °C. Wrth golli dŵr fe fydd y ffäen yn chwyddo. Rhaid oeri'r ffa yn syth, neu fe losgant.
Attignéville
Mae Attignéville yn gymuned yn Département Vosges yn Rhanbarth Dwyrain Mawr, Ffrainc
Coffi
Coffi enydus
Mae coffi enydus yn gyfleus iawn ac er bod y blas ddim cystal, mae'n boblogaidd iawn ym Mhrydain. Nid oes cymaint o gaffein ynddo. Heddiw mae coffi enydus wedi ei sychrewi, hynny yw, dihydradu wrth ei rewi mewn gwactod.
PDLIM1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn PDLIM1 yw PDLIM1 a elwir hefyd yn PDZ and LIM domain 1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 10, band 10q23.33.
Attignéville
Lleoliad
Mae’r afon Vair yn rhedeg ar ochr deheuol y gymuned gan ei rannu oddi wrth y cymunedau cyfagos Houéville a Barville.
Bolnhurst and Keysoe
Plwyf sifil yn Swydd Bedford, Dwyrain Lloegr, ydy Bolnhurst and Keysoe.
PDLIM1
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn PDLIM1.
Coffi
Coffi wedi ei ddigaffeineiddio
Mae rhai sydd am osgoi caffein yn yfed coffi wedi ei ddigaffeineiddio. Gellir trin y ffa coffi gwyrddion gyda thoddydd hydrocarbon wedi ei glorineiddio. Yn diweddarach fe ddefnyddir carbon deuocsid o dan wasgedd mawr. Mae'r dull hwn ddim yn gadael blas toddydd ar y coffi. Gan fod y broses o ddigaffeineiddio yn gwanhau blas y coffi, fe ddefnyddir robusta fel arfer oherwydd bod blas cryfach arno.
Attignéville
Poblogaeth
Delwedd:Population - Municipality code 88015.svg
Coffi
Coffi wedi ei ddigaffeineiddio
Nid yw coffi wedi ei ddigaffeineiddio ddim yn well i'r galon gan ei fod yn cael ei wneud gyda ffa robusta sy'n cynnwys llawer mwy o golesterol. Nid yw coffi wedi ei ddigaffeineiddio yn hollol rhydd o gaffein ychwaith.
Attignéville
Gweler hefyd
Cymunedau Vosges
Coffi
Yn lle coffi
Yn lle coffi gellir rhostio gwreiddiau ysgall y meirch neu ysgellog a'u malu.
Mae'r gyfraith yn mynnu bod rhaid dangos yn glir ar y pecyn bod rhywbeth arall heblaw coffi ynddo.
(Er mwyn rhagor o wybodaeth ewch i'r Geirfa coffi
Masnach deg
60px|chwith|Label "MASNACH DEG" Cafodd y label Masnach Deg ei greu yn yr Iseldiroedd yn yr 1980au gan y cymdeithas Max Havelaar. Defnyddiodd y label yn gyntaf ar goffi o Mecsico yn 1986 i ddangos fod y coffi yn cyfateb i safonau rhyngwladol masnach deg.
Malwr coffi
bawd|100px|Malwr coffi Dyma falwr traddodiadol coffi. Wrth arllwys ffa coffi wedi eu rhostio i mewn i'r corn a throi'r ddolen, fe fydd dant yn eu malu. Fe fydd y coffi wedi malu yn cwympo i'r drâr islaw. Rhaid peidio gadael coffi yn y malwr dros nos gan fydd e'n amsugno dŵr a difetha'r blas.
Ibric / Coffi Twrcaidd
de|bawd|250px|Ibric Yn ôl pob tebyg, hwn ydy'r dull mwya hynafol o wneud coffi. Mae Ibric (o'r Arabeg ibrik = pot coffi) yn debyg i sospan fach neu phiser prês gyda gwaelod wastad a dolen hir. Mae'n draddodiadol i yfed coffi Twrcaidd mewn powlen fach yn hytrach na chwpan. Er mwyn gwneud coffi Twrcaidd mae rhaid malu'r coffi'n fân fel blawd. Rhoddir dwy lwyaid o siwgwr yng ngwaelod yr ibric a'i lenwi â dŵr oer hyd at waelod y gwddf. Rhoddir dwy lwyaid o goffi i nofio ar ben y dŵr. Ni throi'r coffi, gadewir iddo nofio. Rhoddir yr ibric i boethi ar y tywod poeth ger môr y canoldir. Os nad yw hwn yn gyfleus, gosodir ef ar y stof. Pan fydd y dŵr yn ddigon poeth bydd ewin yn codi yng ngwddf y pot. Gwylir e'n ofalus. Pan fydd yr ewin yn cyrraedd y top, codir yr ibric o'r gwres yn union. Ni adewir iddo ferwi drosodd. Troir y coffi gyda llwy nes bod yr ewin yn gostwng. Ail boethir yr ibric a gwneir yr un peth eto. Ail boethir ef am y trydydd gwaith ond ni throi'r coffi y tro hwn. Yn ôl rhai, mae rhaid poethi'r coffi pum gwaith, ond beth bynnag, ni throir ef y tro olaf. Gadweir yr ibric am funud er mwyn i'r gwehillion suddo i'r gwaelod ac arllwysir y coffi i'r cwpanau yn ofalus. Ni adewir y gweddillion arllwys i mewn i'r cwpanau. Gellir ychwanegu llaeth ond mae siwgwr ynddo'n barod.
Melior / Cafetière / Gwasg Ffrengig
bawd|de|80px|Melior Gair Ffrangeg am bot coffi yw cafetière. Cafodd ei ddyfeisio gan Saesnes o'r enw Elizabeth Dakin yn 1841, ond fe ymddangosodd gyntaf yn Ffrainc yn 1950 dan yr enw "Melior". Mae'r egwyddor yn debyg i goffi Twrcaidd ond bod hidlydd fel piston yn gwasgu'r gwehillion i waelod y pot. Fe fyddwch chi'n rhoi ffa coffi wedi malu yng ngwaelod y pot ac arllwys dŵr poeth arno, disgwyl rhyw dri neu bedwar munud, ei droi ychydyg gyda llwy, wedyn gwthio'r piston yn araf i'r gwaelod.
East Dubuque, Illinois
Dinas yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Coffi
Bialetti / Napolitane / Espresso pen stof / Tebot Moka
bawd|150px|float|dde|Trawslun Bialetti(Gall pot Moca, olygu percoladur hefyd.) bawd|75px|float|chwith|Bialetti Dyfeisiwyd hwn gan Ffrancwr ond yn yr Eidal y daeth yn boblogaidd pan ymddangosodd yn 1933 dan yr enw "Bialetti"; maent yn boblogaidd yn Sbaen hefyd.
East Dubuque, Illinois
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn East Dubuque, gan gynnwys:
Coffi
Bialetti / Napolitane / Espresso pen stof / Tebot Moka
Mae'r potyn Tebot Moka mewn dwy ran sy'n sgriwio i'w gilydd. Tywelltir dŵr yn y rhan isod (A) a gosodir twmffat (B) gyda hidl ynddo. Rhoddir y coffi yn y twmffat a'i wasgu gyda'r llwy. Sgriwir y potyn (C) yn dynn ar ei ben a'i osod ar y stof. Pan fydd y dŵr yn dechrau berwi bydd gwasgedd yr ager yn gwthio'r dŵr poeth drwy'r coffi ac i mewn i'r potyn uchaf (C). Mae'r coffi'n barod yn syth. Er bod hwn yn gwneud diod derbyniol, dydy e ddim yn gwneud y coffi gorau gan fod y dŵr yn rhy boeth ac yn dueddol i ddifetha'r blas.
Cona
Darllawydd gwactod (vacuum brewer) ydy hwn, wedi ei ddyfeisio gan Sais. Gan fod yr offeryn wedi'i wneud o wydr, does dim metal nag unrhyw ddefnydd arall i ymyrryd ar flas y coffi. Mae twmffat mawr o wydr gyda hidlydd yn ffitio'n ddiddos yng ngwddf potyn gwydr sy'n hanner llawn o ddŵr oer. O dan y potyn mae lamp fach sy'n llosgi gwirod methyl. Pan fydd yr awyr yn twymo ac yn chwyddo fe fydd e'n gwthio'r dŵr poeth drwy diwben gwydr i'r twmffat uwchben. Os symudir y lamp fe fydd yr awyr yn oeri a chreu gwactod sy'n sugno'r dŵr poeth drwy'r coffi ar ben yr hidlydd. Mae'r system hon yn sicrhau bod tymheredd y dŵr yn gywir. Pan fydd y coffi'n barod gellwch godi'r twmffat o'r potyn a'i rhoi i'r naill ochr. Mae hwn yn gwneud coffi ardderchog. Dyma ffordd rhamantus o yfed coffi, gan fod y lamp fechan yn debyg i gannwyll ar y bwrdd.
Percoladur
(O'r gair Lladin percolare = hidlo) Mae'r coffi mewn hidl o ddur ddi-staen o dan ceuad y pot. Pan fydd y dŵr yn poethi fe fydd e'n codi drwy tiwben, rhedeg drwy'r hidl ac yn ôl i'r pot. Fe fydd hwn yn ail-godi a rhedeg drwy'r hidl ambell waith a chryfhau'r coffi yn raddol. Mae coffi percoladur yn lân iawn ond braidd yn wan.
Coffi Hidl
Caiff ffa coffi mâl eu dodi mewn hidlydd coffi (papur fel rheol, ond hefyd dur distaen) a caiff dŵr berw ei arllwys drosto a diferi'n araf i gwpan, mẁg neu debot oddi tano i'w yfed gyda neu heb laeth. Mae'r dull yma'n boblogaidd yn y cartref. Mae modd defnyddio gwaddod y ffa coffi fel compost neu wrtaith.
Espresso
bawd|150px|Espresso (Gair Eidaleg =gwasgu allan.) Mae pwmp yn gwasgu ergyd o ddŵr poeth drwy hidl bach yn llawn ffa coffi wedi malu, yn syth i'r cwpan sy wedi ei osod yn union o dan yr hidl.
Coffi yn yr Eidal.
Os gofynnwch chi am goffi mewn unrhyw wlad fe gewch chi'r coffi wedi wneud yn y ddull lleol os ddywedwch chi ddim mwy. Er enghraifft, pan ofynnwch am goffi yng Nghymru fe fydd e'n cyrraedd mewn cwpan gyda llaeth a siwgwr. Os gofynnwch am café yn Ffrainc, gewch chi goffi bach du espresso mewn demitasse. Os gofynnwch am caffè neu caffè normale yn yr Eidal fe gewch chi espresso bach du hefyd, ond anarferol iawn fydd rhywun yn gofyn am goffi heb ddweud sut fyddyn nhw'n ei hoffi. Mae blas arbennig hefyd ar goffi Eidalaidd gan fod nhw'n dueddol i gymysgu 30% Robusta gyda 70% Arabica. Fe welwch chi goffi Eidalaidd Arabica pur ar werth hefyd. Gweler y rhestr coffi isod am syniadau.
Mewn demitasse
de|Espresso
Mewn gwydr
(Er mwyn gweld rhagor ewch i'r Geirfa coffi.)
Cwpanau Ailddefnydd
Yn sgîl tŵf anhygoel mewn yfed y gwahanol fathau o goffi espresso y tu allan i'r caffe draddodiadol, gwelwyd tŵf mewn cwpanau untro plastig a chardfwrdd gan ychwanegu ar sbwriel tirlenwi. Mae bellach sawl cwmni yn cynhyrchu cwpanau clud sy'n gwpannau ailddefnydd sy'n cadw'r diod yn gynnes, yn declun gwydn a gellir yfed y coffi yn syth o'r gwpan.
Aleksandra Urban
Arlunydd benywaidd o Wlad Pwyl yw Aleksandra Urban (17 Mawrth 1978).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yng Ngwlad Pwyl.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Hethiaid
Pobl yn siarad yr Hetheg, iaith Indo-Ewropeaidd, ac yn byw yn Anatolia (Twrci yn awr) oedd yr Hethiaid. Yn y canrifoedd wedi 1600 CC, creasant ymerodraeth yn ymestyn dros ardal eang, gyda Hattusa fel prifddinas. Gyda'r Aifft a Babilon, roeddynt yn un o'r pwerau mawr yn y dwyrain canol yn y cyfnod yma. Daw'r enw Hatti o ddogfennau'r Asyriaid; ni wyddom beth oedd enw'r Hethiaid arnynt ei hunain.
bawd|canol|300px|Ymerodraeth yr Hethiad; coch tywyll: tiriogaeth yr Hethiaid tua 1560 CC; coch golau: ymestyniad mwyaf yr ymerodraeth, cyn [[Brwydr Kadesh. Ymerodraeth yr Aifft mewn gwyrdd]]
Dim ond yn y 19g yr ail-ddarganfuwyd yr Hethiaid. Yn 1834, cafodd Charles Félix Tesier (1802-1871) hyd i weddillion hen ddinas ger pentref Bogazköy yn Anatolia, a daeth yn amlwg trwy gloddio archaeolegol mai hon oedd dinas Hattusa. Gwnaed darganfyddiadau archaeolegol pwysig yma, yn cynnwys archif o ddogfennau'r ymerodraeth. Ceir llawer o sôn amdanynt yng ngofnodion yr Hen Aifft, oedd yn un o'r grymoedd oedd yn cystadlu a hwy; er enghraifft ymladdwyd Brwydr Kadesh rhwng yr Aifft a'r Hethiaid. Ceir cyfeiriadau atynt yn y Beibl hefyd.
Upper Wield
Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Upper Wield. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Wield yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Hampshire.
Baner Tibet
bawd|250px|Cyfradd y faner: 2:3 Ailgyflwynwyd baner Tibet yn 1912 gan y 13eg Dalai Lama, a gyfunodd baneri byddinoedd taleithiau'r wlad i greu'r faner bresennol. Ers hynny, mae wedi gwasanaethu fel baner filwrol Tibet gyfan hyd 1950. Erys yn faner ac emblem swyddogol Gweinyddiaeth Ganolog Tibet, y llywodraeth alltud sydd â'i phencadlys yn Dharamsala, gogledd-orllewin India. Fel symbol amlwg o fudiad annibyniaeth Tibet a gwrthwynebiad i reolaeth Gweriniaeth Pobl Tsieina ar y wlad, mae'n cael ei gwahardd yn Nhibet a thir mawr Tsieina (ac eithrio Hong Cong, sy'n mwynhau gradd o hunanlywodraeth fewnol). Mae'r faner yn cynnwys Llew yr Eira, anifail mytholegol sydd â lle pwysig yn niwylliant a thraddodiad Tibet.
Blue-Eyed Mary
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Harry F. Millarde yw Blue-Eyed Mary a gyhoeddwyd yn 1918. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Dosbarthwyd y ffilm gan Fox Film Corporation.
Mae'r ffilm Blue-Eyed Mary yn 50 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Shoulder Arms sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
13 Mai
mai
Blue-Eyed Mary
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry F Millarde ar 12 Tachwedd 1885 yn Cincinnati a bu farw yn Ninas Efrog Newydd ar 23 Ebrill 1951.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry F. Millarde nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
13 Mai
Genedigaethau
bawd|140px|dde|[[Stevie Wonder]] bawd|140px|dde|[[Iwan Rheon]] bawd|140px|dde|[[Alexander Rybak]]
Marwolaethau
bawd|130px|dde|[[Doris Day]]
Carnedd gron Creigiau Eglwyseg
Carnedd gron (Saesneg: round cairn) sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron Creigiau Eglwyseg, yng nghymuned Llantysilio, Sir Ddinbych;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol i garnedd.
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: DE261.
Strollad Breizh
Plaid genedlaethol yn Llydaw yw Strollad Breizh (Ffrangeg: Parti Breton). Ei nôd yw Llydaw annibynnol o fewn Ewrop.
Ffurfiwyd y blaid yn 2002. Yn 2004, crëwyd Askol, cynghrair o gynrychiolwyr etholedig Llydewig sy'n aelodau o'r blaid neu yn eu chefnogi, i weithio ar greu sefydliadau annibynnol yn Llydaw. Yn 2007 crewyd adain ieuenctid, Ar Vretoned Yaouank (Les Jeunes Bretons).
Preblyn penlas
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Preblyn penlas (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: preblynnod penlas) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Ifrita kowaldi; yr enw Saesneg arno yw Blue-capped babbler. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Dreingwt (Lladin: Orthonychidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Richard Todd
Actor Seisnig o Iwerddon oedd Richard Todd OBE (ganwyd Richard Andrew Palethorpe-Todd; 11 Mehefin 1919 - 3 Rhagfyr 2009).
Preblyn penlas
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn I. kowaldi, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r preblyn penlas yn perthyn i deulu'r Adar Dreingwt (Lladin: Orthonychidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Richard Todd
Cafodd ei eni yn Nulyn fel mab Andrew William Palethorpe Todd, chwaraewr rygbi.
Box End
Pentref yn Swydd Bedford, Dwyrain Lloegr, ydy Box End.
Unvaniezh Demokratel Breizh
bawd|200px|Logo yr UDB
Upper Woodcott
Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Upper Woodcott.
Unvaniezh Demokratel Breizh
Plaid genedlaethol neu regonaliste yn Llydaw yw Unvaniezh Demokratel Breizh (UDB), Ffrangeg: Union démocratique bretonne, "Undeb Democrataidd Llydewig". Mae'n blaid sosial-ddemocrataidd ac ecolegol, a'i nôd yw datganoli ac ad-uniad gweinyddol i Lydaw yn hytrach nag annibyniaeth. Ffurfiwyd y blaid yn 1964. Mae'n aelod o Gynghrair Rhydd Ewrop. Enillodd dair sedd yn etholiadau rhanbarthol Ffrainc yn 2004.
Cynghrair Rhydd Ewrop
Grŵp o bleidiau yn Senedd Ewrop yw Cynghrair Rhydd Ewrop (Saesneg: European Free Alliance, EFA; Ffrangeg: Alliance libre européenne). Mae'n cynnwys pleidiau cenedlaethol a rhanbarthol megis Plaid Cymru, Plaid Genedlaethol yr Alban, Unvaniezh Demokratel Breizh (Llydaw), Esquerra Republicana de Catalunya (Catalwnia) ac Eusko Alkartasuna (Gwlad y Basg); pleidiau sy'n ceisio annibyniaeth neu ddatganoli. Fel rheol, cyfyngir aelodaeth i bleidiau adain-chwith neu ganol, felly nid yw pob plaid genedlaethol yn Ewrop yn aelod. Ar hyn o bryd maent yn cydweithio â grŵp Gwyrddion Ewrop yn y Senedd Ewropeaidd.
Sefydlwyd y grŵp yn 1981, wedi i nifer o bleidiau cenedlaethol a rhanbarthol ennill seddau yn etholiad Senedd Ewrop, 1979, ond dim ond ar ôl etholiad 1989 y ffurfiwyd grŵp unedig. Yn dilyn etholiad Senedd Ewrop 2004, roedd gan y cynghrair bedwar Aelod Seneddol Ewropeaidd; dau o Blaid Genedlaethol yr Alban, un o Blaid Cymru (Jillian Evans) ac un o Esquerra Republicana de Catalunya (Chwith Weriniaethol Catalwnia); hanner y ffordd trwy gyfnod y senedd, cymerwyd lle yr olaf gan aelod o Eusko Alkartasuna.
La Invasión De Los Muertos
Ffilm comic llawn sysbens gan y cyfarwyddwr Zovek yw La Invasión De Los Muertos a gyhoeddwyd yn 1972. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Lleolwyd y stori yn Dinas Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Zovek nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Aeschnophlebia anisoptera
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Aeschnophlebia anisoptera. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
The Fate of Maria Keith
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Rudolf Walther-Fein yw The Fate of Maria Keith a gyhoeddwyd yn 1919. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Das Schicksal der Maria Keith ac fe’i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ernst Pittschau a Maria Zelenka. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Broken Blossoms sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig D. W. Griffith.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rudolf Walther-Fein ar 20 Tachwedd 1875 yn Fienna a bu farw yn Berlin ar 24 Medi 2010.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rudolf Walther-Fein nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gruffudd ap Rhys
bawd|200px|dde|Cyfyngwyd Gruffudd ap Rhys i ran fechan o hen deyrnas ei dad, Rhys ap Tewdwr. Dangosir y Cantref Mawr mewn melyn; rhannau llwyd yn eiddo i arglwyddi Normanaidd.
Roedd Gruffudd ap Rhys (bu farw 1137) yn dywysog rhan o deyrnas Deheubarth yn ne-orllewin Cymru.
Hanes
Pan laddwyd tad Gruffudd, Rhys ap Tewdwr yn 1093, cymerodd y Normaniaid feddiant o'i deyrnas, a threuliodd Gruffudd ei ieuentid mewn alltudiaeth yn Iwerddon. Tua 1113 dychwelodd i Gymru ac wedi rhai blynyddoedd o grwydro o le i le, llwyddodd i gael digon o wŷr i'w ddilyn i fedru ymosod ar nifer o gestyll a threfi Normanaidd yn 1116. Cafodd gryn lwyddiant, ond methodd ymosodiad ar Aberystwyth a gwasgarodd byddin Gruffudd.
Yn ddiweddarach daeth Gruffudd i gytundeb a Harri I, brenin Lloegr a chaniatawyd iddo reoli rhan fechan o deyrnas ei dad, y Cantref Mawr. Cyn hir ymosodwyd arno gan yr arglwyddi Normanaidd o'i amgylch, a gorfodwyd ef i ffoi i Iwerddon eto am gyfnod yn 1127. Yn 1136 ymunodd Gruffudd ag Owain Gwynedd a'i frawd Cadwaladr, meibion Gruffydd ap Cynan o Wynedd, mewn ymgyrch yn erbyn y Normaniaid a ddechreuwyd gyda Brwydr Garn Goch ar ddydd Calan 1136. Tra'r oedd Gruffudd oddi cartref, cododd ei wraig Gwenllian ferch Gruffudd fyddin ac ymosododd ar gastell Normanaidd Cydweli, ond gorchfygwyd hi a'i lladd.
Enillodd Gruffudd ei hun, gydag Owain a Chadwaladr, fuddugoliaeth ysgubol dros y Normaniaid yn Mrwydr Crug Mawr ger Aberteifi yr un flwyddyn. Yn 1137 cafodd Gruffudd fwy o lwyddiant yn Nyfed, ond bu farw yn fuan wedyn mewn amgylchiadau ansicr.
Meibion
Roedd gan Gruffudd bedwar mab gan Gwenllian, Maredudd, Rhys, Morgan a Maelgwn. Roedd ganddo hefyd ddau fab hŷn o briodas flaenorol, Anarawd a Chadell, ac o leiaf ddwy ferch, Gwladus and Nest. Dilynwyd ef gan ei fab hynaf, Anarawd. Daeth tri arall o'i feibion, Cadell, Maredudd a Rhys (a ddaeth yn adnabyddus yn ddiweddarach fel Yr Arglwydd Rhys), i deyrnasu ar Ddeheubarth yn eu tro.
Cadwyn Fwyd
Ffilm ramantus yw Cadwyn Fwyd a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Brogborough
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Bedford, Dwyrain Lloegr, ydy Brogborough. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Canol Swydd Bedford.
AIFM1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn AIFM1 yw AIFM1 a elwir hefyd yn Apoptosis inducing factor mitochondria associated 1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom X dynol, band Xq26.1.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn AIFM1.
PostFinance
Mae'n cynnig sawl gwasanaeth ariannol yn cynnwys cyfrifon cynilion, trosglwyddo arian, cardiau credyd a debyd, a gwasanaethau ariannol ar-lein.
Helynt WikiLeaks
Ar 6 Rhagfyr 2010, rhewodd PostFinance gyfrif personol Julian Assange, sefydlwr a phrif olygydd WikiLeaks, ar "technicality". Roedd hyn yn sgîl cyhoeddi'r dogfennau "Cablegate" gan WikiLeaks a chredir gan lawer y digwyddodd hynny dan bwysau gwleidyddol gan yr Unol Daleithiau i geisio atal WikiLeaks. Mewn ymateb, cafwyd ymosodiad DDoS ar wefan PostFinance gan Operation Avenge Assange gan ei thynnu i lawr dros dro.
Afon Cuch
Mae Afon Cuch (llurguniad Saesneg: Cych) yn afon yn ne-orllewin Cymru sy'n ymuno ag afon Teifi tua 4 milltir i'r gorllewin o Gastell Newydd Emlyn. Mae hi'n dynodi'r ffin rhwng gogledd Sir Benfro a Sir Gaerfyrddin. Ei hyd yw tua 8 milltir.