cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Susanne Renner
Mae Susanne Renner (ganwyd 5 Hydref 1954) yn fotanegydd nodedig a aned yn yr Almaen.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Van Wert, Ohio
Dinas yn, yn nhalaith Ohio, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Van Wert, gan gynnwys:
Mesuriad
Defnyddio rhifau i ddweud pa faint sydd o bethau ffisegol yw mesuriad, mesureg, mesuraeth neu fesuriaeth. Mae mesuriad yn sylfaenol i wyddoniaeth, peirianneg a meysydd technegol eraill, a gweithgareddau pob dydd. Defnyddir systemau mesur i hwyluso'r broses hon drwy gymharu'r hyn a fesurir ag uned sefydlog.
Roedd gan y Cymry ddull o fesur unigryw.
Jolly Blu
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sabrina Salerno, Nicole Grimaudo, Jovanotti, Max Pezzali, Natalia Estrada, Giulio De Vita, Alessia Merz, Daniele Moretto, Dario Cassini, Giorgio Trestini, Maurizio Rapotec, Pier Paolo Peroni, Sara D'Amario a Saturnino. Mae'r ffilm Jolly Blu yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stefano Salvati ar 21 Ionawr 1963 yn Bologna.
Sigma
Sigma (priflythyren Σ; llythyren fach σ, neu ς ar orffen y gair) yw'r 18fed lythyren yn yr wyddor Roeg. Yn y system rhifolion Groegaidd, mae ganddi werth o 200.
Turners Puddle
Pentref yn Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy Turners Puddle.
Spanish Lake
Ffilm ddogfen yw Spanish Lake a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rho (llythyren)
Rho (priflythyren Ρ; llythyren fach ρ) yw'r 17eg lythyren yn yr wyddor Roeg. Yn y system rhifolion Groegaidd, mae ganddi werth o 100.
Sonedau i Janice a Cherddi Eraill
Cyfrol o gerddi gan Alan Llwyd yw Sonedau i Janice a Cherddi Eraill. Cyhoeddiadau Barddas a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1996. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Casgliad o gerddi gan un o feirdd cyfoes mwyaf cynhyrchiol Cymru a luniwyd ers iddo gyhoeddi casgliad cyflawn o'i waith ym 1990.
Botwm Crys yn cadw lle
Llên y sêr
bawd|Ysgythriad o'r cytser [[Orïon o Uranometria gan Johann Bayer (1661)]]
Straeon a chredoau mytholegol am y sêr a chytserau yw llên y sêr. Yn aml cynhwysir cyrff seryddol eraill, megis sêr gwib, o fewn maes llên y sêr.
Mangrof
Ceir 54 rhywogaeth o "wir fangrof" mewn 16 teulu. Mae'r gwreiddiau yn dal y mwd neu dywod yn ei le, ac yn atal erydu. Yn y teuluoedd Rhizophoraceae ac Araceae, mae'r hadau yn egino yn y ffrwyth, ac mewn rhai rhywogaethau mae'r planhigyn ieuanc yn tyfu gwreiddyn ar ffurf picell, sy'n ymwthio o'r mwd pan mae'r planhigyn yn syrthio o'r rhiant.
Defnyddir y pren fel tanwydd neu i gynhyrchu siarcol. Collwyd llawer o goedwigoedd mangrof mewn rhai gwledydd, gyda'r canlyniad fod llai o amddiffyniad i'r arfordir. Wedi Tsunami Cefnfor India 2004, nodwyd fod y difrod yn llawer llai yn yr ardaloedd lle'r oedd y coedwigoedd mangrof wedi eu cadw.
Llên y sêr
bawd|chwith|Yr [[Emw yn y Nen a welir gan yr Awstraliaid Brodorol. Enghraifft o "gytser tywyll" yw hwn.]]
Mangrof
Y Sundarbans, ar arfordir Bangladesh a Gorllewin Bengal yn India yw coedwig fangrof fwyaf y byd.
Llên y sêr
Gwelir y sêr hefyd fel argoelion, er enghraifft credir i Pleiades a Physgod y Sidydd hebrwng glaw a stormydd. Yn Ewrop credir i sêr wib gael gwared â phlorod wrth iddynt syrthio dros yr awyr megis lliain yn glanhau'r wyneb: enghraifft o ddewiniaeth sympathetig.
Deer Park, Maryland
Tref yn, yn nhalaith Maryland, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Deer Park, gan gynnwys:
Cairo
bawd|250px|Golygfa o ben Tŵr Cairo
Cairo (Arabeg:لقاهرة, Al-Qāhirah, sy'n golygu "Y Gorchfygwr"), yw prifddinas yr Aifft a defnyddir yr enw Masr (مَصر) arni hefyd, a gelwir y trigolion yn "Masrawi". Cairo yw'r ddinas fwyaf yn Affrica a hi hefyd yw dinas fwyaf Arabia, gyda phoblogaeth o oddeutu yn y ddinas a  yn yr ardal ddinesig. Saif ar lannau Afon Nîl ac mae ei harwynebedd oddeutu 3,085 km2.
Sefydlwyd y ddinas yn 969 fel dinas frenhinol i'r califfau Fatimid. Yr adeg honno, Fustat gerllaw oedd y brifddinas weinyddol. Pan ddinistriwyd Fustat yn 1168/1169 rhag i'r Croesgadwyr ei chipio, symudwyd y brifddinas i Cairo. Mae Cairo wedi bod yn ganolfan ym mywyd gwleidyddol a diwylliannol y rhanbarth ers amser maith, ac mae'n dwyn y teitl "dinas mil o dyrau" oherwydd amder ac amlygrwydd ei phensaernïaeth Islamaidd. Mae Cairo yn cael ei hystyried yn Ddinas y Byd gyda dosbarthiad "Beta +" yn ôl 'Rhwydwaith Ymchwil Globaleiddio a Dinasoedd y Byd ' (GaWC).
Er bod y ddinas ei hun yn gymharol ddiweddar, o leiaf yng nghyd-destun yr Aifft, ceir nifer o hynafiaethau pwysig iawn yma. Ymhlith y pwysicaf mae'r Pyramidau a'r Sffincs yn Giza, Caer Saladin, Tŵr Cairo a Mosg Amr ibn al-A'as. Dynodwyd Hen Gairo yn Safle Treftadaeth y Byd.
Y Cyfnod Cynnar
Bu'r ardal o amgylch Cairo heddiw, yn enwedig Memphis, sef prifddinas cynharaf yr Aifft, yn ganolbwynt i'r Hen Aifft ers amser maith oherwydd ei lleoliad strategol ychydig i fyny'r afon o Delta Nile. Fodd bynnag, mae gwreiddiau'r ddinas fodern yn gyffredinol yn cael eu holrhain yn ôl i gyfres o aneddiadau yn y mileniwm cyntaf. Tua throad y 4g wrth i Memphis barhau i ddirywio mewn pwysigrwydd, sefydlodd y Rhufeiniaid dref a chaer ar hyd glan ddwyreiniol afon Nîl. Y gaer hon, a elwid yn Babilon, oedd pencadlys y Rhufeiniaid a phrif ganolbwynt y ddinas Bysantaidd; heddiw, hi yw'r strwythur hynaf yn y ddinas. Mae hi hefyd wedi'i lleoli yng nghnewyllyn y gymuned Uniongred Goptig, a wahanodd oddi wrth yr eglwysi Rhufeinig a Bysantaidd ar ddiwedd y 4g. Mae llawer o eglwysi Coptig hynaf yn Cairo, gan gynnwys yr Eglwys Grog, wedi'u lleoli ar hyd waliau'r gaer mewn rhan o'r ddinas o'r enw Cairo Coptig.
Yn dilyn y goncwest Fwslimaidd yn OC 640, ymgartrefodd y gorchfygwr Amr ibn i'r gogledd o Babilon mewn ardal a ddaeth yn adnabyddus fel al-Fustat. Gwersyll pebyll oedd yn wreiddiol (mae Fustat yn golygu "Dinas y Pebyll") a daeth Fustat yn brifddinas gyntaf yr Aifft Islamaidd.
Yn 750, yn dilyn dymchweliad califfiaeth Umayyad gan yr Abbasidiaid, creodd y llywodraethwyr newydd eu tref eu hunain i'r gogledd-ddwyrain o Fustat, a ddaeth yn brifddinas iddynt. Gelwid hyn yn al-Askar ('dinas adrannau', neu 'gantonau') gan ei fod wedi'i osod fel gwersyll milwrol.
Arweiniodd gwrthryfel yn 869 gan Ahmad ibn Tulun at gefnu ar Al Askar ac adeiladu dinas arall, a ddaeth yn sedd y llywodraeth. Roedd hwn yn al-Qatta'i ("y Chwarteri"), i'r gogledd o Fustat ac yn agosach at yr afon. Roedd Al Qatta'i wedi'i ganoli o amgylch palas a mosg seremonïol, a elwir bellach yn Fosg ibn Tulun.
Yn 905, ail-haerodd yr Abbasiaid reolaeth ar y wlad a dychwelodd eu llywodraethwr i Fustat, gan ddymchwel al-Qatta'i i'r llawr.
Y Cyfnod Modern
Bu Cairo yn lleoliad ar gyfer Cynhadledd Cairo a gynhaliwyd rhwng 22-26 Tachwedd 1943. Diffiniodd safle'r Cynghreiriaid yn erbyn Ymerodraeth Siapan yn ystod yr Ail Ryfel Byd a gwnaed penderfyniadau am ddyfodol Asia yn y cyfnod ôl-Ryfel. Mynychwyd y cyfarfod gan Arlywydd yr Unol Daleithiau, Franklin Roosevelt, Prif Weinidog y Deyrnas Unedig, Winston Churchill, a Chiang Kai-shek dros Gweriniaeth Tsieina (di-gomiwnyddol).
Mae gan Cairo un o'r diwydiannau ffilm a cherddoriaeth hynaf a mwyaf yn y byd Arabaidd, yn ogystal â sefydliad dysgu uwch ail-hyna'r byd, sef Prifysgol Al-Azhar. Mae gan lawer o gyfryngau, busnesau a sefydliadau rhyngwladol bencadlys rhanbarthol yn y ddinas; mae'r Gynghrair Arabaidd wedi cael ei phencadlys yn Cairo am y rhan fwyaf o'i bodolaeth. Metro Cairo yw un o'r unig ddwy system metro yn Affrica (mae'r llall yn Algiers, Algeria), ac mae ymhlith y pymtheg prysuraf yn y byd, gyda dros 1 biliwn o deithiau blynyddol. Economi Cairo oedd y mwyaf llewyrchus yn y Dwyrain Canol yn 2005.
Hyd at ei farwolaeth ym 1848, dechraeodd Muhammad Ali Pasha ar nifer o ddiwygiadau cymdeithasol ac economaidd a enillodd iddo deitl "Sylfaenydd yr Aifft Fodern". Fodd bynnag, er i Muhammad Ali gychwyn ar godi adeiladau cyhoeddus yn y ddinas, ychydig o effaith a gafodd y diwygiadau hynny ar dirwedd Cairo. Daeth newidiadau mwy i Cairo o dan Isma'il Pasha (r. 1863-1879), a barhaodd â'r prosesau moderneiddio a ddechreuwyd gan ei dad-cu.
Gan dynnu ysbrydoliaeth o Baris, rhagwelodd Isma'il ddinas o forwynion a rhodfeydd eang; oherwydd cyfyngiadau ariannol, dim ond rhai ohonynt, yn yr ardal sydd bellach yn cael ei adnabod fel Downtown Cairo, a godwyd. Ceisiodd Isma'il hefyd foderneiddio'r ddinas, trwy sefydlu 'adran gwaith cyhoeddus', dod â nwy a goleuadau i'r ddinas, ac agor theatr a thŷ opera.
Meddiannodd y goresgynwyr Prydeinig y wlad yn hirach nag a fwriadwyd - ymhell i'r 20fed ganrif. Llwyfannodd cenedlaetholwyr wrthdystiadau ar raddfa fawr yn Cairo ym 1919, bum mlynedd ar ôl i'r Aifft gael ei datgan yn amddiffynfa Brydeinig (British protectorate). Arweiniodd hyn at annibyniaeth yr Aifft ym 1922.
Chwyldro’r Aifft yn 2011
Sgwâr Tahrir Cairo oedd canolbwynt Chwyldro’r Aifft yn 2011 yn erbyn y cyn-arlywydd Hosni Mubarak. Roedd dros 2 filiwn o wrthdystwyr yn sgwâr Tahrir Cairo. Meddiannodd mwy na 50,000 o wrthdystwyr y sgwâr gyntaf ar 25 Ionawr, pan adroddwyd bod nam ar wasanaethau diwifr yr ardal. Yn y dyddiau canlynol, parhaodd Sgwâr Tahrir i fod yn brif gyrchfan protestiadau yn Cairo wrth iddo ddigwydd; roedd hyn yn dilyn gwrthryfel poblogaidd a ddechreuodd ddydd Mawrth, 25 Ionawr 2011 ac a barhaodd tan fis Mehefin 2013. Ymgyrch oedd y gwrthryfel yn bennaf - ymgyrch o wrthwynebu sifil di-drais, a oedd yn cynnwys cyfres o wrthdystiadau, gorymdeithiau, gweithredoedd o anufudd-dod sifil, a streiciau llafur.
Mynnodd miliynau o wrthdystwyr o amryw o gefndiroedd cymdeithasol-economaidd a chrefyddol ddymchwel cyfundrefn Arlywydd yr Aifft Hosni Mubarak. Er gwaethaf ei fod yn heddychlon ei natur yn bennaf, nid oedd y chwyldro heb wrthdaro treisgar rhwng y lluoedd diogelwch a phrotestwyr, gydag o leiaf 846 o bobl wedi’u lladd a 6,000 wedi’u hanafu. Digwyddodd y gwrthryfel yn Cairo, Alexandria, ac mewn dinasoedd eraill yn yr Aifft, yn dilyn y chwyldro yn Nhiwnisia a arweiniodd at ddymchwel arlywydd hir Tiwnisia Zine El Abidine Ben Ali. Ar 11 Chwefror, yn dilyn wythnosau o brotest poblogaidd penderfynol, ymddiswyddodd Hosni Mubarak o’i swydd.
Ectogram
alt=Ann Matthews, Ectogram|bawd|350px|Ann Matthews, Ectogram Band o ardal Bangor oedd Ectogram a grewyd, o weddillion y band Fflaps pan wahanodd hwnnw yn 1993.
Yn ystod 2005, chwaraeodd Ectogram nifer o gyngherddau gyda'r grŵp Almaeneg Faust, gan ymuno â nhw ar lwyfan o bryd i'w gilydd am berfformiadau ar y cyd. Yn 2012 roeddent yn fand cyfeilio i gyn aelod Can, Damo Suzuki.
Britannia (gwahaniaethu)
Gallai Britannia gyfeirio at:
Cedar Hills, Utah
Dinas yn, yn nhalaith Utah, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Cedar Hills, gan gynnwys:
Siobyn y sipsi
bawd|Lymantria dispar
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw siobyn y sipsi, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy siobynnau'r sipsi; yr enw Saesneg yw Gypsy Moth, a'r enw gwyddonol yw Lymantria dispar. Mae i'w gael drwy Ewrop, Asia, Affrica a Gogledd a De America.
Ystyr y ddau air Lladin yw: ac mae'r ddau air yn cyfeirio at y gwahaniaethau rhwng y ddau ryw.
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae'r siobyn y sipsi yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Cerrig Gwaun-y-llan
Mae Cerrig Gwaun-y-llan yn gopa mynydd a geir yn Ne-orllewin Cymru;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 468 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
MAP2K1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn MAP2K1 yw MAP2K1 a elwir hefyd yn Mitogen-activated protein kinase kinase 1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 15, band 15q22.31.
Upsilon
Upsilon (priflythyren Υ; llythyren fach υ) yw'r 20fed lythyren yn yr wyddor Roeg. Yn y system rhifolion Groegaidd, mae ganddi werth o 400.
No Dormirás
Ffilm arswyd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Gustavo Hernández yw No Dormirás a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen, Wrwgwái a'r Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Belén Rueda, Juan Manuel Guilera, Eugenia Tobal, Germán Palacios a Natalia de Molina.
Bepanaah
Ffilm llawn cyffro yw Bepanaah a gyhoeddwyd yn 1985. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd बेपनाह ac fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Mohammed Zahur Khayyam.
No Dormirás
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gustavo Hernández ar 1 Ionawr 1973.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gustavo Hernández nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bepanaah
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1985. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Back to the Future sef ffilm wyddonias Americanaidd am fachgen a’i gar yn cael ei yrru i’r dyfodol. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Børnevennerne
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Holger-Madsen yw Børnevennerne a gyhoeddwyd yn 1916. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Børnevennerne ac fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Agnete von Prangen.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Valdemar Psilander, Svend Kornbeck, Ebba Thomsen a Vita Blichfeldt.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Intolerance sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith. Marius Clausen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Holger-Madsen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cefn y Cnwc
Mae Cefn y Cnwc yn gopa mynydd a geir yn Ne-orllewin Cymru;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 478 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Dewey. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 527 metr (1729 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 30 Mehefin 2007.
Chamurti
Ffilm i blant yw Chamurti a gyhoeddwyd yn 1978. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd চারমূর্তি ac fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Bengaleg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Santosh Dutta, Biplab Chatterjee, Robi Ghosh, Kajal Gupta, Shambhu Bhattacharya a Chinmoy Roy.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1978. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Deer Hunter sef ffilm ryfel sy'n adrodd stori tri chyfaill Americanaidd a'u gwasanaeth milwrol gorfodol yn Rhyfel Fietnam. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1930 o ffilmiau Bengaleg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Antoinette Green
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America yw Antoinette Green (1906).
Fe'i ganed yn Efrog Newydd a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Tau (llythyren)
Tau (priflythyren Τ; llythyren fach τ) yw'r 19eg lythyren yn yr wyddor Roeg. Yn y system rhifolion Groegaidd, mae ganddi werth o 300.
Y Llong Wen a Cherddi Eraill
Cyfrol o gerddi gan Meirion MacIntyre Huws yw Y Llong Wen a Cherddi Eraill. Gwasg Carreg Gwalch a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1996. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Casgliad o gywyddau, englynion ac awdl arobryn prifardd Eisteddfod Genedlaethol Llanelwedd, 1993.
Botwm Crys yn cadw lle
System fesur
System a ddefnyddir i fesur, hynny yw i bennu maint gwrthrych neu ffenomen ffisegol, yw system fesur. Mae system fesur yn cynnwys unedau sefydlog a gaiff eu cymharu â'r hyn a fesurir. Yn hanesyddol mae dau fath o system fesur: systemau esblygiadol a ddatblygodd trwy'r arfer, megis y System Imperial Brydeinig; a systemau gynlluniedig, megis y System Ryngwladol o Unedau a ddefnyddir gan wyddonwyr a'r mwyafrif o wledydd heddiw.
Siân Melangell Dafydd
Bardd o Llwyneinion ger Y Bala, Gwynedd, yw Siân Melangell Dafydd  (ganed Ebrill 1977). Ffug enw: "Mynydd Segur", sef cam gyfieithiad o Montségur, Ariège, yn rhanbarth Midi-Pyrénées, Ffrainc (castell Cathar nid nepell o'r lle bu'n ysgrifennu'r rhan fwyaf o nofel ddiweddar).
Gyrfa
Fe’i haddysgwyd yn Ysgolion Bro Tegid a Berwyn, Y Bala ond cwblhaodd ei Safon A yng Ngholeg Meirion Dwyfor, Dolgellau. Graddiodd gyda gradd MA mewn Hanes Celf o Brifysgol St Andrews, yr Alban, cyn gweithio mewn orielau gwahanol o Lundain i Chianti. Treuliodd flynyddoedd braf iawn fel Rheolwr Marchnata Sgript Cymru cyn mynd yn ôl i’r coleg i gwblhau gradd MA mewn Ysgrifennu Creadigol ym Mhrifysgol East Anglia (UEA), Norwich.
Cyflwynwyd y Fedal Ryddiaith yn 2009 iddi mewn seremoni arbennig ar lwyfan Pafiliwn Eisteddfod Genedlaethol Meirion a’r Cyffiniau ddiwedd brynhawn Mercher. Y beirniaid yn Y Bala oedd Manon Rhys, Tony Bianchi ac Elwyn Ashford Jones.
Mademoiselle Josette, Ma Femme (ffilm, 1914 )
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr André Liabel yw Mademoiselle Josette, Ma Femme a gyhoeddwyd yn 1914. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Siân Melangell Dafydd
Gyrfa
Mae hi bellach yn gweithio’n llawrydd ac yn rhannu ei hamser rhwng Cymru a Pharis. Golygydd y cylchgrawn Taliesin oedd hi.
Gwobrau ac Anrhydeddau
Enillydd y Fedal Ryddiaith.
Mademoiselle Josette, Ma Femme (ffilm, 1914 )
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm André Liabel ar 22 Ebrill 1871 yn Korle a bu farw yn Asnières-sur-Seine ar 27 Hydref 2007. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1892 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd André Liabel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tyneham
Pentref diffaith yn Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy Tyneham. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Steeple with Tyneham yn awdurdod unedol Dorset.
MAP2K5
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn MAP2K5 yw MAP2K5 a elwir hefyd yn Dual-specificity mitogen-activated protein kinase kinase 5 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 15, band 15q23.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn MAP2K5.
Clown Charly
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Alwin Neuß yw Clown Charly a gyhoeddwyd yn 1918. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Giuseppe Becce.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lil Dagover, Alwin Neuß a Karl Falkenberg. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Shoulder Arms sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Alwin Neuß ar 17 Mehefin 1879 yn Cwlen a bu farw yn Berlin ar 3 Medi 1991.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Alwin Neuß nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ffi (llythyren)
Ffi (priflythyren Φ; llythyren fach φ) yw'r 21ain lythyren yn yr wyddor Roeg. Yn y system rhifolion Groegaidd, mae ganddi werth o 500.
La Closerie Des Genêts
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1925. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Gold Rush sef ffilm gomedi Americanaidd am Klondike gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm André Liabel ar 22 Ebrill 1871 yn Korle a bu farw yn Asnières-sur-Seine ar 27 Hydref 2007. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1892 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd André Liabel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Upcerne
Pentref yn Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy Upcerne.
Up Sydling
Pentrefan yn Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy Up Sydling.
Meilir Gwynedd
Gitarydd a chanwr yw Meilir Gwynedd. Cafodd ef ei eni ym Mangor, Gwynedd, a'i fagu yn Waunfawr, Gwynedd. Bu'n aelod o'r grŵp Big Leaves, ynghyd â'i frawd, Osian Gwynedd, cyn i'r ddau gyd-ffurfio y grŵp Sibrydion yn 2003. Yn 2008, ymddangosodd Mei Gwynedd fel prif gitarydd band Rhys Ifans, The Peth.
Rosa Subils
Mae Rosa Subils (ganwyd:  1928) yn fotanegydd nodedig a aned yn Yr Ariannin. Y sefydliad trydyddol lle y derbyniodd ei haddysg oedd: Universidad de Buenos Aires.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Llynnoedd a Cherddi Eraill
Cyfrol o gerddi gan Eirwyn George yw Llynnoedd a Cherddi Eraill. Gwasg Gwynedd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1996. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Casgliad o gerddi prifardd coronog yr Eisteddfod Genedlaethol ym 1982 a 1993.
Botwm Crys yn cadw lle
Melysor llwyd Papwa
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Melysor llwyd Papwa (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: melysorion llwydion Papwa) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Ptiloprora plumbea; yr enw Saesneg arno yw Leaden honeyeater. Mae'n perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. plumbea, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r melysor llwyd Papwa yn perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Den Sorte Bande
Ffilm fud (heb sain) yw Den Sorte Bande a gyhoeddwyd yn 1913. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Emanuel Gregers.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Thorleif Lund, Emanuel Gregers, Peter S. Andersen, Emilie Sannom, Dagny Tychsen a Jens Trap Walther.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1913. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Raja Harishchandra sef ffilm fud o India gan Dadasaheb Phalke.
MAP2K6
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn MAP2K6 yw MAP2K6 a elwir hefyd yn Mitogen-activated protein kinase kinase 6, isoform CRA_a a Dual-specificity mitogen-activated protein kinase kinase 6 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 17, band 17q24.3.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn MAP2K6.
Mount Vernon, Oregon
Dinas yn, yn nhalaith Oregon, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Mount Vernon, gan gynnwys:
Samantha Wynne Rhydderch
Awdur o Geinewydd, Ceredigion yw Samantha Wynne Rhydderch  (ganed yn 1966). Astudiodd y Clasuron yng Nghaergrawnt ac yna M.A mewn Ysgrifennu Creadigol ym Mhrifysgol Caerdydd. Bu’n byw yn Rhydychen, Ffrainc ac Ynysoedd Sili cyn dychwelyd i Geinewydd. Cyhoeddwyd ei chasgliad cyntaf o gerddi, Rockclimbing in Silk, gan Seren yn 2001. Enillodd ysgoloriaeth Hawthornden yn 2005 a’i chasgliad newydd, Not in These Shoes, ar gyfer Picador (2008), yw ffrwyth y llafur hwn.
Pysgotwr Mangaia
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn H. ruficollaris, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r pysgotwr Mangaia yn perthyn i deulu'r Pysgotwyr (Lladin: Alcedinidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Labbra Di Lurido Blu
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Giulio Petroni yw Labbra Di Lurido Blu a gyhoeddwyd yn 1975. Fe'i cynhyrchwyd gan Giulio Petroni yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Franco Bottari a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ennio Morricone.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lisa Gastoni, Pino Caruso, Hélène Chanel, Jeremy Kemp, Armando Brancia, Corrado Pani, Gino Santercole a Silvano Tranquilli. Mae'r ffilm Labbra Di Lurido Blu yn 120 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Giulio Petroni ar 21 Medi 1917 yn Rhufain a bu farw yn yr un ardal ar 7 Ionawr 1950.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Giulio Petroni nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Chi (llythyren)
Chi (priflythyren Χ; llythyren fach χ) yw'r 22ain lythyren yn yr wyddor Roeg. Yn y system rhifolion Groegaidd, mae ganddi werth o 600.
Love and Action in Chicago
Ffilm llawn cyffro a chomedi rhamantaidd yw Love and Action in Chicago a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Chicago ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Russ Landau.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kathleen Turner, Regina King a Courtney B. Vance. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
The Mexican Dream
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Love and Action in Chicago
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Matrix sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Phil Parmet oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
The Mexican Dream
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Love and Action in Chicago
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Mexican Dream
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gustavo Hernández Pérez ar 21 Chwefror 1974 yn Caracas.
Coed Nant-yr-hwch
Mae Coed Nant-yr-hwch yn gopa mynydd a geir yn Ne-orllewin Cymru;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 465 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Love and Action in Chicago
Cyfeiriadau
o Unol Daleithiau America]]
Coed Nant-yr-hwch
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Dewey. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 505 metr (1657 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 10 Mawrth 2007.
Brythoniaid
Roedd y Brythoniaid (neu'r Brutaniaid a hefyd Brython fel enw unigol lluosog) yn bobl a'r oedd yn byw yn ynys Prydain i'r de o Ucheldiroedd yr Alban cyn goresgyniad y Rhufeiniaid. Nid un "genedl" oeddynt ond yn hytrach gasgliad o deyrnasoedd annibynnol mawr a bach yn seiliedig ar batrymau llwythol. Mae llawer o ysgrifenwyr wedi anghofio am y Brythoniaid – maen' nhw'n defnyddio termau fel "Celtiaid" neu "Brythoniaid Rhufeinig" gan amlaf.
Yn llenyddiaeth gynnar Cymru, defnyddir yr enwau "Cymry" a "Brython" (Brythoniaid/Brutaniaid) ochr yn ochr.
California Solo
Ffilm ddrama yw California Solo a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Los Angeles a chafodd ei ffilmio yn Califfornia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Brythoniaid
Roedd y Cymry'n ymwybodol iawn o'u perthynas â'r Llydäwyr yn Llydaw (fel y tyst yr enw Breton) a'r Cernywiaid yng Nghernyw, ynghyd â'u cyd-Frythoniaid yn yr Hen Ogledd. Dros y môr i Lydaw aeth nifer o'r Brythoniaid, yn ôl chwedl Macsen Wledig a ffynonellau eraill, wedi'r goresgyniad Sacsonaidd yn Lloegr – a dyma le ymsefydlodd nifer o'r seintiau Brythonaidd cynnar.
California Solo
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kathleen Wilhoite, Patrick Gallagher, Robert Carlyle, A Martinez, Danny Masterson, Michael Des Barres, Brad Greenquist, Ella Joyce, Ping Wu a Niko Nicotera. Mae'r ffilm California Solo yn 94 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tarzan and The Leopard Woman
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Johnny Weissmuller, Brenda Joyce, Acquanetta, Johnny Sheffield, George J. Lewis, Anthony Caruso, Dennis Hoey, Doris Lloyd ac Edgar Barrier. Mae'r ffilm Tarzan and The Leopard Woman yn 72 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kurt Neumann nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Smotyn llwydwyrdd
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw smotyn llwydwyrdd, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy smotiau llwydwyrdd; yr enw Saesneg yw Green-brindled Dot, a'r enw gwyddonol yw Valeria oleagina. Mae i'w ganfod yn ne Ewrop a gorllewin Asia i'r dwyrain hyd at Iran a'r Ukraine.
34–38 mm ydy lled adenydd agored yr oedolyn ac mae'n hedfan rhwng Mawrth ac Ebrill.
Cyffredinol
Wedi deor o'i ŵy mae'r smotyn llwydwyrdd yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Inside The Lines
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Roy Pomeroy yw Inside The Lines a gyhoeddwyd yn 1930. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn y Môr Canoldir. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan John Farrow a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Roy Webb.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Betty Compson a Ralph Forbes. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Roy Pomeroy ar 20 Ebrill 1892 yn Darjeeling a bu farw yn Los Angeles ar 12 Medi 1979. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1923 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
George Kerevan
Graddiodd gradd Meistr gydag Anrhydedd ym Mhrifysgol Glasgow mewn Economeg Gwleidyddol. Yna gweithiodd yng Ngholeg Napier mewn swyddi academaidd o 1992, a bu'n Prif Ddarlithydd mewn Economeg 1975-2000, gan arbenigo mewn economeg ynni. Rhwng 2000 a 2009 bu'n cydolygu The Scotsman ac yna'n Brif Weithredwr cwmni teledu What If Productions (Television) Ltd.
Inside The Lines
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
George Kerevan
Etholiad 2015
Yn Etholiad Cyffredinol 2015 enillodd Plaid Genedlaethol yr Alban 56 allan o 59 sedd yn yr Alban. Yn yr etholiad hon, derbyniodd George Kerevan 25104 o bleidleisiau, sef 42.5% o'r holl bleidleisiau a fwriwyd, sef gogwydd o 26.5 ers etholiad 2015 a mwyafrif o 6803 pleidlais.
Inside The Lines
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Roy Pomeroy nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cwnsler Cyffredinol Cymru
Y brif ffynhonnell cyngor cyfreithiol i Lywodraeth Cymru ac aelod o Gabinet Llywodraeth Cymru yw Cwnsler Cyffredinol Cymru. Ei swyddogaeth yw i gynghori Llywodraeth Cymru ar faterion deddfwriaethol yng Nghymru a chymhwysedd deddfwriaethol Senedd Cymru.
Disgrifir swydd y Cwnsler Cyffredonol (yn swyddogol Cwnsler Cyffredinol i Lywodraeth Cymru) yn Neddf Llywodraeth Cymru 2006. Penodir y Cwnsler Cyffredinol gan y teyrn Prydeinig (Elisabeth II ar hyn o bryd) ar enwebiad Prif Weinidog Cymru, ac mae'n rhaid i'r Cynulliad gytuno ar yr argymhelliad. Gall y Cwnsler Cyffredinol fod yn Aelod o'r Senedd, ond nid yw hyn yn amod angenrheidiol.
Y Cwnsler Cyffredinol cyntaf oedd Carwyn Jones, AC dros Pen-y-bont ar Ogwr, oedd hefyd yn cyflawni'r swydd o Arweinydd y Tŷ. Pan ddaeth Jones yn Brif Weinidog yn 2009 fe benodwyd John Griffiths AS i'w olynu. Penodwyd y Cwnsler Cyffredinol nesaf, Theodore Huckle, yn swyddogol ar 10 Mehefin 2011, ac ef oedd y person cyntaf i ddal y swydd nad oedd yn Aelod o'r Cynulliad.
Siryfion Sir Faesyfed yn y 19eg ganrif
Mae hon yn rhestr o ddeiliaid swydd Siryf Sir Faesyfed rhwng 1800 a 1899
Siryf yw cynrychiolydd cyfreithiol y Brenin, a benodir yn flynyddol ar gyfer pob sir yng Nghymru a Lloegr, ei ddyletswydd yw cadw'r heddwch yn ei sir a sicrhau ufudd-dod i gyfraith y Brenin. Yn wreiddiol, roedd yn swydd o statws a grym, ond bellach mae'n swydd seremonïol yn bennaf.
Craig Dyfnant
Mae Craig Dyfnant yn gopa mynydd a geir yn Ne-orllewin Cymru;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 494 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Psi (llythyren)
Psi (priflythyren Ψ; llythyren fach ψ) yw'r 23ain lythyren yn yr wyddor Roeg. Yn y system rhifolion Groegaidd, mae ganddi werth o 700.
My Dying Bride
Grŵp death-doom yw My Dying Bride. Sefydlwyd y band yn Bradford yn 1990. Mae My Dying Bride wedi cyhoeddi cerddoriaeth ar label recordio Peaceville Records.
Dolen allanol
Gwefan swyddogol
Y Wefr o Weld
Cyfrol o gerddi gan Norman Closs Parry yw Y Wefr o Weld. Cyhoeddiadau Barddas a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1996. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Cyfrol o gerddi, llawer ohonynt yn rhai disgrifiadol a darluniadol gan fardd a naturiaethwr profiadol o Glwyd.
Prif Weinidog (First Minister)
Nid oes cyfieithiad amgen na Prif Weinidog ar gyfer y teitl Saesneg First Minister ("Gweinidog Cyntaf") a ddefnyddir yn yr iaith honno i ddynodi arweinydd cabinet y llywodraeth mewn sawl gwlad, gan gynnwys Yr Alban a Chymru yn y DU. Ymhlith y gwledydd eraill gyda "Gweinidogion Cyntaf" yn hytrach na 'Phrif Weinidogion' (Prime Ministers) y mae Canada. Fe'i defnyddir hefyd ar gyfer arweinyddion rhai rhanbarthau a thaleithiau, er enghraifft Gogledd Iwerddon yn y DU.
Uploders
Pentref yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy Uploders. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Loders yn awdurdod unedol Dorset.
Dead Moon Rising
Ffilm arswyd a ffilm sombi yw Dead Moon Rising a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Kentucky. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Osian Gwynedd
Canwr a chwaraewr allweddellau yw Osian Gwynedd (ganwyd). Cafodd ei eni ym Mangor, Gwynedd, a'i fagu yn Waunfawr, Gwynedd. Bu'n aelod o'r grŵp Big Leaves, ynghyd a'i frawd, Meilir Gwynedd, cyn i'r ddau gyd-ffurfio y grŵp Sibrydion yn 2003. Mae o hefyd wedi bod yn aelod o fand roc arbrofol Rhys Ifans, The Peth ers 2008.
Cwyrbig talcenbiws
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cwyrbig talcenbiws (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cwyrbigau talcenbiws) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Aidemosyne modesta; yr enw Saesneg arno yw Plum-headed parrot finch. Mae'n perthyn i deulu'r Cwyrbigau (Lladin: Estrildidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. modesta, sef enw'r rhywogaeth.
Nadie Inquietó Más - Narciso Ibáñez Menta
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Paul Naschy, Narciso Ibáñez Serrador, Ricardo Passano, Beatriz Día Quiroga, José María Langlais, Manuel Galiana, José A. Martínez Suárez, Narciso Ibáñez Menta, Sebastià-Daniel Arbonés Subirats, Juan Carlos Puppo a Lilly Vicet.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gustavo Leonel Mendoza ar 23 Rhagfyr 1969.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gustavo Leonel Mendoza nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Barclay, Maryland
Tref yn, yn nhalaith Maryland, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Barclay, gan gynnwys:
Unfinished Spaces
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ricardo Porro, Vittorio Garatti a Roberto Gottardi. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
bawd|chwith|110px
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Alysa Nahmias nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
PRPSAP1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn PRPSAP1 yw PRPSAP1 a elwir hefyd yn Phosphoribosyl pyrophosphate synthetase associated protein 1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 17, band 17q25.1.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn PRPSAP1.
Maaneprinsessen
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Holger-Madsen yw Maaneprinsessen a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Valdemar Andersen.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Anton de Verdier, Johannes Ring, Philip Bech, Zanny Petersen a Stella Lind.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Intolerance sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith. Marius Clausen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Holger-Madsen ar 11 Ebrill 1878 yn Copenhagen a bu farw yn yr un ardal ar 17 Chwefror 1961.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Holger-Madsen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Shanghai
Dinas fwyaf Gweriniaeth Pobl Tsieina yw Shanghai neu weithiau yn Gymraeg Sianghai (Tsieineeg: 上海 ). Saif ar lan deheuol Afon Yangtze yn nwyrain Tsieina, a llifa Afon Huangpu drwy'r ddinas. Gyda phoblogaeth o yn yr ardal ddinesig, saif yn 3edd o ran dinasoedd y byd yn ôl poblogaeth a'r fwyaf yn Tsieina. Yn ogystal, mae Shanghai yn ddinas hunanlywodraethol gyda statws tebyg i dalaith.
Caroline Sehlmeyer
Fe'i ganed yn Efrog Newydd a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Shanghai
Mae Shanghai yn ganolfan byd-eang ym maes cyllid, ymchwil, technoleg, gweithgynhyrchu, a chludiant, a phorthladd Shanghai yw'r porthladd prysura'r byd; bu'n ganolbwynt i gynnydd economaidd Tsieina yn y blynyddoedd diwethaf. Roedd Shanghai yn wreiddiol yn bentref pysgota ac yna'r dref marchnad digon di-nod, ond tyfodd o ran pwysigrwydd yn y 19g oherwydd masnach a'i leoliad fel porthladd. Mae'r ddinas yn un o bum borthladdoedd a agorwyd er mwyn hwyluso masnach tramor, ar ôl y Rhyfel Opiwm Cyntaf. Yna ffynnodd y ddinas, gan ddod yn brif ganolbwynt masnachol ac ariannol rhanbarth Asia-Môr Tawel yn y 1930au. Yn ystod yr Ail Ryfel Sino-Japaneaidd, y ddinas oedd safle Brwydr Fawr Shanghai. Ar ôl y rhyfel, gyda Plaid Gomiwnyddol Tsieina yn meddiannu tir mawr Tsieina ym 1949, roedd masnach yn gyfyngedig i wledydd sosialaidd eraill, a dirywiodd dylanwad byd-eang y ddinas.
Ers 2020, cofrestrwyd Shanghai fel dinas Alpha + (haen gyntaf fyd-eang) gan yGlobalization and World Cities Research Network a'i graddio fel y 3edd ganolfan ariannol fwyaf cystadleuol a mwyaf yn y byd y tu ôl i Ddinas Efrog Newydd a Llundain. Mae ganddo'r nifer ail-uchaf o biliwnyddion o unrhyw ddinas yn y byd, y pumed allbwn ymchwil wyddonol mwyaf o unrhyw ddinas yn y byd, a sefydliadau addysgol uchel eu statws gan gynnwys pedair prifysgol Prosiect 985: Prifysgol Fudan, Prifysgol Shanghai Jiao Tong, Tongji Prifysgol, a Phrifysgol Normal Dwyrain Tsieina.
Cofnodir tŵf Shanghai o'r 10g ymlaen. Adeiladwyd muriau'r ddinas yn 1553, ond dim ond yn y 19g y daeth yn ddinas bwysig.
Geirdarddiad
Y ddau Arwyddlun Tsieineaidd yn enw'r ddinas yw (shàng/zan, "upon") a  (hǎi/hae, "sea"), sydd, gyda'i gilydd yn golygu "Wrth y môr". Mae'r dystiolaeth cynharaf o'r enw hwn yn dyddio o linach Cân yr 11g, pan oedd eisioes cymer afon a thref gyda'r enw hwn yn yr ardal.
Roedd Shēn neu 申城 (Shēnchéng, "Dinas Shen") yn enw cynnar a fathwyd gan Arglwydd Chunshen, uchelwr o'r 3g CC a phrif weinidog talaith Chu, a'r ardal lle safai'r Shanghai modern. Mae timau chwaraeon a phapurau newydd yn Shanghai yn aml yn defnyddio 'Shen' yn eu henwau, fel Shanghai Shenhua a Shen Bao.
Roedd 华亭 [c] (Huátíng) hefyd yn enw cynnar arall ar Shanghai. Yn 751 OC, yn ystod llinach canol Tang, sefydlwyd sir Huating gan Zhao Juzhen, llywodraethwr Wu Commandery, yn Songjiang heddiw, y weinyddiaeth gyntaf ar lefel sirol yn Shanghai heddiw. Enwyd y gwesty pum seren cyntaf yn y ddinas ar ôl Huating.
Goresgyniad Japan
Ar 28 Ionawr 1932, goresgynnodd lluoedd Japan Shanghai wrth i'r Tsieineaid geisio gwrthsefyll ac amddiffyn. Dinistriwyd mwy na 10,000 o siopau a channoedd o ffatrïoedd ac adeiladau cyhoeddus, gan adael ardal Zhabei yn adfail. Cafodd tua 18,000 o sifiliaid naill ai eu lladd, eu hanafu, neu ar goll. Cafwyd cadoediad ei drefnu ar 5 Mai 1932. Ym 1937, arweiniodd Brwydr Shanghai at feddiannu'r rhannau o Shanghai a weinyddir gan Tsieineaidd y tu allan i'r Wladfa Ryngwladol a Chonsesiwn Ffrainc. Roedd pobl a arhosai yn y ddinas dan feddiant yn dioddef o ddydd i ddydd, gan newyn, gormes neu farwolaeth. Yn y pen draw, meddiannwyd y consesiynau tramor gan y Japaneaid ar 8 Rhagfyr 1941 ac fe wnaethant aros nes i Japan ildio ym 1945 yn yr Ail Ryfel Byd; cyflawnwyd llawer o droseddau rhyfel yn ystod yr amser hwnnw.
Hanes fodern
Ar ôl y rhyfel, adferwyd economi Shanghai; rhwng 1949 a 1952 cynyddodd allbwn amaethyddol a diwydiannol y ddinas 51.5% a 94.2%, yn y drefn honno. Roedd 20 ardal drefol a 10 maestref ar y pryd. Ar 17 Ionawr 1958, daeth Jiading, Baoshan, a Sir Shanghai yn Jiangsu yn rhan o Shanghai Ddinesig, ac ehangodd i arwynebedd o 863 km2 (333.2 metr sgwâr). Y mis Rhagfyr canlynol, ehangwyd yr arwynebedd ymhellach i 5,910 km2 (2,281.9 metr sgwâr) ar ôl ychwanegu mwy o ardaloedd maestrefol cyfagos yn Jiangsu: Chongming, Jinshan, Qingpu, Fengxian, Chuansha, a Nanhui. Ym 1964, aildrefnwyd adrannau gweinyddol y ddinas i 10 rhanbarth trefol a 10 sir.
Fel canolfan ddiwydiannol Tsieina ac ynddi'r gweithwyr diwydiannol mwyaf medrus, daeth Shanghai yn ganolfan ar gyfer yr asgell chwith, radical yn ystod y 1950au a'r 1960au. Roedd y chwith radical Jiang Qing a'i thri chynghreiriad, (a elwid "y Gang o Bedwar"), wedi'u lleoli yn y ddinas. Yn ystod y Chwyldro Diwylliannol (1966–1976), cafodd cymdeithas Shanghai ei difrodi’n ddifrifol, gyda 310,000 dedfryd anghywir yn cynnwys mwy nag 1 filiwn o bobl. Cafodd tua 11,500 o bobl eu herlid yn anghyfiawn a'u lladd. Ac eto, hyd yn oed yn ystod amseroedd mwyaf cythryblus y chwyldro, llwyddodd Shanghai i gynnal cynhyrchiad economaidd gyda chyfradd twf blynyddol da.
Fau
Mae Fau (priflythyren Ϝ; llythyren fach ϝ) yn lythyren hynafol o'r wyddor Roeg. Yn y system rhifolion Groegaidd, mae ganddi werth o 6.
Hormon
dde|bawd|360px|1 Yr hormon sy'n sbarduno [[blew i dyfu
2 Hormon Lwtin
3 Progesteron
4 Estrogen
5 Hypothalamws
6 Chwarren bitwidol
7 Ofari
8 Beichiogrwydd
10 Ceilliau
11 Argymhelliad
12 Prolactin]]
Cemegolion sy'n cael eu cynhyrchu a'u gollwng gan gelloedd mewn rhannau eraill o'r corff yw hormon (a ddaw o'r gair Groeg ὁρμή - sef 'sbarduno'). Maen nhw'n cael eu hastudio gan y byd meddygol fel rhan o anatomeg ddynol. Mymryn lleiaf erioed sydd ei angen i newid metaboledd cell. Negesydd cemegol ydyw mewn gwirionedd, sy'n cludo negesau o gell i gell.
Mae moleciwlau o'r hormon endocrin yn cael eu chwysu (neu eu 'secretu') i'r gwaed; mae ecsocrin (neu 'ectohormones') yn cael ei ollwng yn uniongyrchol i'r ddwythell ('duct') ac oddi yno i'r gwaed; weithiau maen nhw'n llifo o gell i gell drwy drylediad ('diffusion') mewn proses a elwir yn 'negesu paracrin'.
Gellir diffinio hormon fel dosbarth o foleciwlau signal mewn organebau amlgellog sy'n cael eu hanfon i organau pell gan brosesau biolegol cymhleth i reoleiddio ffisioleg ac ymddygiad yr organ. Mae angen hormonau i anifeiliaid, planhigion a ffyngau ffurfio'n gyflawn a chywir. Oherwydd y diffiniad eang hwn, gellir dosbarthu sawl math o foleciwlau fel hormonau. Ymhlith y sylweddau y gellir eu hystyried mae eicosanoidau (ee prostaglandinau a thrombocsanau), steroidau (ee estrogen a brassinosteroid), deilliadau asid amino (ee epinephrin ac auxin), protein neu peptidau (ee inswlin a pheptidau CLE), a nwyon (ee ethylen ac ocsid nitrig).
Defnyddir hormonau i gyfathrebu rhwng organau a meinweoedd. Mewn fertebratau, mae hormonau'n gyfrifol am reoleiddio amrywiaeth o brosesau ffisiolegol a gweithgareddau ymddygiadol megis treuliad, metaboledd, resbiradaeth, canfyddiad synhwyraidd, cwsg, ysgarthiad, llaetha, anwythiad straen, twf a datblygiad, symudiad, atgenhedlu, a hwyliau. Mewn planhigion, mae hormonau'n modiwleiddio bron pob agwedd ar ddatblygiad, o egino i heneiddedd.
Mewn fertebratau, mae chwarennau endocrin yn organau arbenigol sy'n chwysu hormonau i'r system signalau endocrin. Mae secretiad hormon yn digwydd mewn ymateb i signalau biocemegol penodol ac yn aml mae'n destun rheoliad adborth negyddol. Er enghraifft, mae lefel siwgr uchel yn y gwaed (crynodiad glwcos serwm) yn hybu synthesis inswlin. Yna mae inswlin yn gweithredu i leihau lefelau glwcos a chynnal homeostasis, gan arwain at ostwng lefelau inswlin. Ar ôl secretu, mae hormonau sy'n hydoddi mewn dŵr yn cael eu cludo'n hawdd trwy'r system gylchrediad gwaed (y System gylchredol).