cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The First Men in The Moon
Y prif actor yn y ffilm hon yw Bruce Gordon. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Willis Halaholo
Gyrfa
Ar ôl ennill teitl Ysgolion Uwchradd Auckland gydag Ysgol Ramadeg Mount Albert, enwyd Halaholo yn nhîm Ysgolion Uwchradd Seland Newydd 2007 ochr yn ochr â Tawera Kerr-Barlow, Elliot Dixon a Charlie Ngatai o'r Crysau Duon am eu taith o amgylch Awstralia.
Planeta Singli
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Mitja Okorn yw Planeta Singli a gyhoeddwyd yn 2016. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Planet samskih ac fe’i cynhyrchwyd yng Ngwlad Pwyl. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Pwyleg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Łukasz Targosz.
The First Men in The Moon
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Broken Blossoms sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig D. W. Griffith.Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, The First Men in the Moon, sef gwaith llenyddol gan yr awdur H. G. Wells a gyhoeddwyd yn 1901.
Willis Halaholo
Gyrfa
Chwaraeodd hefyd i Tonga U20 ym Mhencampwriaeth Iau y Byd IRB yn Japan.
Planeta Singli
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ewa Błaszczyk, Katarzyna Bujakiewicz, Danuta Stenka, Maciej Stuhr, Tomasz Karolak, Agnieszka Więdłocha a Joanna Jarmołowicz. Mae'r ffilm Planeta Singli yn 136 munud o hyd.
Willis Halaholo
Gyrfa
Dechreuodd Halaholo ei yrfa rygbi clwb hŷn gyda Grammar Carlton cyn symud i Silverdale i ailuno gyda hyfforddwr MAGS, Charlie McAlister.
The Trail of The Lonesome Pine
Ffilm fud (heb sain) yw The Trail of The Lonesome Pine a gyhoeddwyd yn 1914. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Planeta Singli
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,350 o ffilmiau Pwyleg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Jarosław Barzan sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
The Trail of The Lonesome Pine
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1914. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Cabiria sef ffilm epig am ryfel o’r Eidal gan Giovanni Pastrone.
Planeta Singli
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Mitja Okorn ar 26 Ionawr 1981 yn Kranj.
The Trail of The Lonesome Pine
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Planeta Singli
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Mitja Okorn nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Willis Halaholo
Gyrfa
Ar ôl symud yn ôl i'w glwb iau, Suburbs, yn Auckland, daliodd Halaholo sylw detholwyr Southland ac aeth i dde pellaf Seland Newydd i chwarae yng Nghwpan ITM gyda'r Stags yn 2013. Cafodd effaith sylweddol yn Invercargill ac ar ôl dau dymor gyda’r Stags, cafodd ei enwi yng ngharfan y Hurricanes ar gyfer tymor Super Rugby 2015.
Gyda'r cyfuniad o ganolwyr y Crysau Duon Ma'a Nonu a Conrad Smith, dim ond llond llaw o weithiau daeth Halaholo oddi ar y fainc yn y cyfnod.
Ar ddiwedd Cwpan Mitre 10 2016, ymunodd â Gleision Caerdydd ar gontract tair blynedd.
Rhyngwladol
Cafodd ei enwi yng ngharfan Cymru am y tro cyntaf ar gyfer y gêm ryngwladol yn erbyn y Barbariaid ar 30 Tachwedd 2019 ar ôl cymhwyso i Gymru trwy'r rheol preswylio.
Yn dilyn anafiadau i’w gyd-ganolwyr Johnny Williams, Jonathan Davies a George North, cafodd Halaholo ei alw’n ôl i garfan Cymru ar gyfer eu gêm ym Mhencampwriaeth y Chwe Gwlad 2021 yn erbyn yr Alban ar 13 Chwefror 2021. Gyda Nick Tompkins ac Owen Watkin wedi eu dewis i ddechrau'r gêm, enwyd Halaholo ar y fainc. Gwnaeth ei ymddangosiad cyntaf yn rhyngwladol yn yr 32ain munud, pan aeth y cefnwr Leigh Halfpenny i ffwrdd am asesiad anaf i'r pen.
Roxbury Township, New Jersey
Treflan yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Roxbury Township, gan gynnwys:
The First Men in The Moon
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bruce Gordon ar 1 Ionawr 1850 yn Johannesburg. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1918 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bruce Gordon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hanes Gruffudd ap Cynan
Yn Hanes Gruffudd ap Cynan ceir bywgraffiad Gruffudd ap Cynan, brenin Gwynedd ar ddechrau'r 12g. Ceir dau destun, un yn Gymraeg a'r llall yn Lladin. Mae Historia Gruffud vab Kenan yn drosiad Cymraeg Canol o'r fuchedd (bywgraffiad) Ladin wreiddiol, sef Vita Griffini Filii Conani. Mae Hanes Gruffudd ap Cynan yn unigryw yn hanes llenyddiaeth Gymraeg am ei bod yr unig fuchedd Gymraeg Canol sy'n adrodd hanes gŵr lleyg (Bucheddau'r Saint yw'r bucheddau eraill).
Hanes testunol
Cafodd y fersiwn Lladin gwreiddiol, Vita Griffini Filii Conani, ei ysgrifennu rywbryd yn ystod oes Owain Gwynedd, olynydd Gruffudd ap Cynan. Credid hyd yn ddiweddar fod y testun hwnnw wedi ei golli, ond yn ddiweddar mae'r ysgolhaig Paul Russell wedi dangos fod y testun Lladin o Hanes Gruffudd ap Cynan a geir yn llawysgrif Peniarth 434E yn cadw'r testun Lladin gwreiddiol yn hytrach na bod yn gyfieithiad i'r Lladin o'r testun Cymraeg Canol Historia Gruffud vab Kenan. Ceir gwahaniaethau pwysig rhwng y testun gwreiddiol a'r cyfieithiad ohono i'r Gymraeg sy'n tasgu goleuni ar hanes a meddylfryd y cyfnod.
Gwnaed y trosiad Cymraeg a elwir yn Historia Gruffud vab Kenan rywbryd yn ystod hanner cyntaf y 13g. Mae'r awdur yn anhysbys ond ymddengys ei fod yn glerigwr. Gan fod y fuchedd yn ymwneud ag un o dywysogion Gwynedd gellid cynnig ei bod wedi'i chyfansoddi mewn un o sefydliadau egwlysig y dywysogaeth, er enghraifft Priordy Penmon.
Efa
200px|bawd|Efa yn [[Eden (manylyn o baentiad ar gynfas gan yr alunydd Pantaleon Szyndler, Gwlad Pwyl)]] Yn ôl y traddodiad Beiblaidd a geir yn Llyfr Genesis, Efa oedd y ferch gyntaf yn hanes y greadigaeth, a grëwyd o asen Adda, gan Dduw, i fod yn gymar iddo.
Gweler hefyd
Rhestr o fenywod y Beibl
ABC (ffilm)
Ffilm i blant gan y cyfarwyddwr Bent Barfod yw ABC a gyhoeddwyd yn 1964. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Bent Barfod.
Mae'r ffilm yn 7 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1964. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Dr. Strangelove sef ffilm gomedi ddu sy’n dychanu'r Rhyfel Oer a’r gwrthdaro niwclear rhwng yr Undeb Sofietaidd a'r Unol Daleithiau. Golygwyd y ffilm gan Jannik Hastrup, Bent Barfod a Børge Hamberg sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bent Barfod ar 30 Mai 1920 yn Frederiksberg.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bent Barfod nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Aderyn gwrychog brith
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Aderyn gwrychog brith (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar gwrychog brithion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Notharchus tectus; yr enw Saesneg arno yw Pied puffbird. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Gwrychog (Lladin: Bucconidae) sydd yn urdd y Piciformes.
A4160
Priffordd yng Nghaerdydd a Bro Morgannwg yn ne Cymru yw'r A4160. Mae'n cysylltu canol dinas Caerdydd a Llandochau.
Mae'n dechrau mewn cyffordd â'r A470 yn Sgwar Callaghan, yna'n arwain tua'r de-orllewin i groesi Afon Elái a mynd oddi tan y briffordd A4232, yna'n troi tua'r de-ddwyrain. Yn Llandochau, mae'n ymuno â'r briffordd A550.
Uwch glwstwr
dde|249px|bawd|Map sy'n dangos yr uwch glystyrau agosaf (i [[Uwch Glwstwr Virgo). Cliciwch i weld y manylion.]]
Grŵp o grwpiau a chlystyrau galaethol llai sy'n cael eu dosbarthu ymysg strwythurau mawr y cosmos yw uwch glwstwr neu uwchglwstwr (supercluster). Gorwedd ein galaeth ni, Galaeth y Llwybr Llaethog, yn Uwch Glwstwr Virgo.
Mae bodolaeth uwch glystyrau yn dangos mai anghyfartal yw dosbarthiad galaethau ein bydysawd; mae'r mwyafrif yn gorwedd mewn grwpiau a chlystyrau, gyda grwpiau yn cynnwys hyd at tua 50-100 o alaethau a chlystyrau yn cynnwys hyd at rai miloedd. Mae'r grwpiau a chlystyrau hyn, ynghyd â rhai galaethau ynysig, yn ffurfio yn eu tro strwythurau mwy byth a elwir yn uwch glystyrau.
Stand-Up Confidential
Ffilm comedi stand-yp gan y cyfarwyddwr Bruce Gowers yw Stand-Up Confidential a gyhoeddwyd yn 1993. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Kevin Kiner. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs.
Sistersville, Gorllewin Virginia
Dinas yn, yn nhalaith Gorllewin Virginia, yw .
Stand-Up Confidential
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1993. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Jurassic Park a gyfarwyddwyd gan Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Sistersville, Gorllewin Virginia
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Sistersville, gan gynnwys:
Stand-Up Confidential
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bruce Gowers nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cog-gigydd Wallace
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cog-gigydd Wallace (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cog-gigyddion Wallace) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Coracina personata; yr enw Saesneg arno yw Wallacean cuckoo shrike. Mae'n perthyn i deulu'r Cog-Gigyddion (Lladin: Campephagidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. personata, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r cog-gigydd Wallace yn perthyn i deulu'r Cog-Gigyddion (Lladin: Campephagidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Y Dywysoges Siwan
Y Dywysoges Siwan (Saesneg: Joan) (tua 1195 – 2 Chwefror 1237), merch ordderch y Brenin John o Loegr, oedd gwraig Llywelyn Fawr, Tywysog Cymru. Roedd hi'n hanner-chwaer i Harri III, brenin Lloegr, ac yn fam i'r Tywysog Dafydd ap Llywelyn a olynodd Llywelyn Fawr yn 1237 (credir mai Tangwystl Goch oedd mam ei frawd Gruffudd). Fe'i cofir yn bennaf am hanes ei charwriaeth gyda'r arglwydd Normanaidd Gwilym Brewys ond bu ganddi ran bwysig yng ngwleidyddiaeth y cyfnod hefyd fel cynghorwraig i Lywelyn yn ei gyngor a'i lys ac yn llysgennad drosto.
Blynyddoedd cynnar
bawd|Arch garreg Siwan ger porth Eglwys y Santes Fair a Sant Nicolas, Biwmares bawd|Beddrod Siwan yn [[Eglwys y Santes Fair a Sant Nicolas, Biwmares. Fe gafodd ei symud yno o Lanfaes (ychydig filltiroedd i ffwrdd).]] Roedd Siwan (Joan neu Joanna) yn ferch ordderch y brenin John o Loegr a merch lys o'r enw Clementia Pinel. Ni wyddys nemor ddim am ei mam, ond bu farw ar y 30 Mawrth, 1237.
Mae'n bosibl y ganed Siwan cyn i John briodi ei wraig gyntaf yn 1189, ond ni ellir fod yn sicr am hynny gan fod cyn lleied o dystiolaeth. Dim ond un cyfeiriad sydd at enw ei mam - os cywir y cofnod - a hynny yng Nghronicl Tewkesbury, sy'n cyfeirio ati fel "reginæ Clemenciæ" ('Y Frenhines Clementina'). Treuliodd Siwan ei phlentyndod yn Ffrainc, yn ôl pob tebyg; cafodd ei hebrwng o Normandi er mwyn paratoi ar gyfer ei phriodas yn Rhagfyr 1203.
Gwraig a chynghorwraig
Priododd Lywelyn Fawr yn 1205. Mae'n bosibl nad oedd hi ond rhwng deng a phymtheg mlwydd oed, ond doedd hynny ddim yn beth anghyffredin yn yr oes honno. Priodas wleidyddol ydoedd, yn sêl ar y cytundeb a wnaed rhwng Llywelyn a'r brenin John yn 1204. Ffrangeg Normanaidd fyddai mamiaith Siwan, gan iddi gael ei magu yn Ffrainc a gan mai honno oedd iaith llys y cyfnod hwnnw yn Ffrainc a Lloegr fel ei gilydd. Ychydig iawn o Saesneg fyddai ganddi, os o gwbl, ond gellid tybio ei bod wedi dysgu Cymraeg ar ôl dod i fyw i Wynedd.
Chwaraeodd Siwan rôl bwysig yn y trafodaethau diplomyddol rhwng Llywelyn a John, er enghraifft, pan aeth i weld ei thad ar ran y tywysog yn 1211, a rhoddai gyngor buddiol i Lywelyn. Bu'n cynnal trafodaethau â'i hanner brawd Harri (Harri III) yn 1225, 1228 a 1232 yn ogystal.
Carwriaeth
bawd|dde|250px|[[Garth Celyn, Aber; mae'n bosib mai yma y carcharwyd hi gan ei gŵr.]] Cafodd garwriaeth â Gwilym Brewys (William de Braose), arglwydd Normanaidd o Frycheiniog, yn 1230. Carcharwyd Siwan gan Lywelyn am flwyddyn (hynny yw, fe'i cadwyd dan wyliadwriaeth) fel cosb am hynny ac fe grogwyd Gwilym Brewys ganddo ar ôl ei ddal. Yn ôl traddodiad lleol, o flaen prif lys y tywysog yn Abergwyngregin y crogwyd Brewys, ond ceir traddodiad arall sy'n lleoli'r crogi yng Nghrogen, ger Y Bala. Cyfeiria Brut y Tywysogion at y digwyddiad ond heb nodi'r lleoliad. Gyrrod y weithred ias o ddychryn drwy Gymru, Lloegr a Ffrainc am fod un o 'flodau marchogion y Norman' wedi cael ei grogi yng ngolau dydd o flaen torf o bobl gyffredin. Mae'n arwyddocaol nad ymyrodd frenin Lloegr, cymaint oedd awdurdod Llywelyn Fawr.
Cadwyd hanes carwriaeth Siwan a Gwilym Brewys ar gof gan y werin a cheir traddodiad a rhigwm amdano. Yn ôl yr hanes, crogwyd Gwilym heb yn wybod i Siwan. Daeth un o weision neu filwyr y tywysog ati yn ei stafell a gofyn iddi,
Atebodd Siwan,
Yna fe hebryngwyd hi i ffenestr a dangoswyd iddi ei gordderchwr ynghrog wrth gangen o goeden.
Anand Math
Ffilm hanesyddol gan y cyfarwyddwr Hemen Gupta yw Anand Math a gyhoeddwyd yn 1952. Fe'i cynhyrchwyd gan Filmistan yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Hemant Kumar.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Prithviraj Kapoor, Geeta Bali, Bharat Bhushan a Pradeep Kumar. Mae'r ffilm Anand Math yn 176 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Y Dywysoges Siwan
Carwriaeth
Mae'r hanesyn am berthynas Siwan â Gwilym Brewys yn sail i ddrama fydryddol enwog Saunders Lewis, Siwan.
Anand Math
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1952. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Singin' in the Rain sy’n ffilm fiwsical gan y cyfarwyddwyr ffilm Stanley Donen a Gene Kelly. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Y Dywysoges Siwan
Cymodi
O fewn tua blwyddyn fe ymddengys ei bod wedi cymodi'n llwyr â Llywelyn. Cynghorodd ei gŵr yn 1232 a bu'n llysgennad iddo eto yn llys ei frawd, Harri III yn Llundain.
Anand Math
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hemen Gupta ar 21 Mawrth 1914 yn Rajmahal a bu farw ym Mumbai ar 2 Gorffennaf 2020.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hemen Gupta nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Y Dywysoges Siwan
Cymodi
Bu farw Siwan yn llys Abergwyngregin (Garth Celyn) ar 22 Chwefror 1237. Sefydlodd ei gŵr fynachlog er cof amdani yn Llan-faes ar Ynys Môn, mewn golwg dros Afon Menai o'r llys yn Aber. Claddwyd hi mewn urddas gan Lywelyn ym Mhriordy Llan-faes.
The Lost Husband
Ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Vicky Wight yw The Lost Husband a gyhoeddwyd yn 2020. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad a thrwy lawrlwytho digidol.
Cantoras Do Rádio
Ffilm ddogfen yw Cantoras Do Rádio a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
The Lost Husband
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Josh Duhamel, Leslie Bibb, Carly Pope, Sharon Lawrence, Nora Dunn, Georgia King, Kevin Alejandro, Isiah Whitlock, Jr. a Herizen Guardiola. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Triangulo De Oro
Ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr Jairo Pinilla yw Triangulo De Oro a gyhoeddwyd yn 1984. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Triángulo de oro ac fe’i cynhyrchwyd yn Colombia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1984. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Terminator sef ffilm apocolyptaidd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jairo Pinilla ar 21 Awst 1944 yn Cali. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1970 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jairo Pinilla nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cantoras Do Rádio
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Lost Husband
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2020. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Run. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Vicky Wight nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Y Dywysoges Siwan
Cymodi
Heddiw mae arch garreg Siwan gyda'i delw arni i'w gweld yn Eglwys y Santes Fair a Sant Nicolas, Biwmares ar yr ynys. Cafodd ei symud yno yn ddiweddarach yn yr Oesoedd Canol. Ceir plac uwchben yr arch yn rhoi ei hanes.
Ragnell
Roedd y dywysoges Lychlynnaidd Ragnell (neu Ragnallt neu Ragnailt) yn ferch i Olaf Arnaid (bu farw 1012), un o feibion Dubhgall, brenin Dulyn, yn wraig i Gynan ap Iago o Wynedd ac yn fam i Ruffudd ap Cynan, brenin teyrnas Gwynedd, yn ôl traddodiad.
Curig
Sant Cymreig oedd Curig (fl. c. 550?), a flodeuai yn oes Maelgwn Gwynedd. Fe'i cysylltir â sawl lle yng ngogledd-orllewin a chanolbarth Cymru a Brycheiniog. Fe'i gelwir weithiau Curig Lwyd (h.y. 'sanctaidd') a Curig Farchog. Delir ei ddydd gŵyl ar 16 Mehefin.
Ragnell
Tystiolaeth Hanes Gruffudd ap Cynan
Ychydig sy'n hysbys amdani. Cyfeirir ati yn Hanes Gruffudd ap Cynan yn achau'r tywysog:
Funeral Siniestro
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Jairo Pinilla yw Funeral Siniestro a gyhoeddwyd yn 1977. Fe'i cynhyrchwyd yn Colombia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Y Dywysoges Siwan
Plant
bawd|dde|200px|Addasiad o ddrama Saunders Lewis: [[Siwan (drama)|'Siwan a Cherddi Eraill']]
Funeral Siniestro
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1977. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode IV: A New Hope sef ffilm wyddonias a sgriptiwyd gan y cyfarwyddwr ffilm George Lucas. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Jairo Pinilla sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Y Dywysoges Siwan
Plant
Cafodd Llywelyn sawl plentyn gan fwy nag un gymar. Gan Siwan cafodd:
Funeral Siniestro
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jairo Pinilla ar 21 Awst 1944 yn Cali. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1970 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Y Dywysoges Siwan
Plant
Credir mai Tangwystl Goch, un o'i gwragedd gordderch, oedd mam Gruffudd, brawd hŷn Dafydd. Dyna pam dewisodd Llywelyn Ddafydd yn edling (etifedd ac olynydd) iddo.
Funeral Siniestro
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jairo Pinilla nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Y Dywysoges Siwan
Plant
Roedd ganddi ferch, hefyd, o'r enw Susanna, ond ni wyddom pwy oedd ei mam.
Ragnell
Tystiolaeth Hanes Gruffudd ap Cynan
Nid oes cadarnhad o hyn mewn unrhyw ffynhonnell arall ac mae rhai haneswyr yn amheus iawn o'r gosodiad.
Tystiolaeth Wyddelig
Cyfeirir at ferch o'r enw Ragnell yn y testun Hen Wyddeleg Bansenchas (neu Ban-shenchus), sy'n rhestru gwragedd nodedig y byd. Mewn fersiwn mydryddol diweddarach dywedir bod Ragnailt imgen Amlaib arnaid yn fam i Murchertach.
Susedi
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Petar Zec yw Susedi a gyhoeddwyd yn 2000. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Суседи ac fe’i cynhyrchwyd yn Serbia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Serbeg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Nikola Simić, Bata Paskaljević, Ksenija Jovanović a Slobodan Ćustić.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 750 o ffilmiau Serbeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Petar Zec nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Murder in Trinidad
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Louis King yw Murder in Trinidad a gyhoeddwyd yn 1934. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Trinidad a Thobago. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Seton I. Miller. Dosbarthwyd y ffilm gan Fox Film Corporation.
Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1992
bawd|dde|200px|alt=Ring charts of the election results showing popular vote against seats won, coloured in party colours|Y seddi a enillwyd (cylch allanol) yn erbyn nifer o bleidleisiau (cylch mewnol).
Murder in Trinidad
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Thin Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Barney McGill oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Alfred DeGaetano sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1992
Cynhaliwyd Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1992 ar 9 Ebrill 1992 a chafodd y Blaid Geidwadol eu 4edd buddugoliaeth o'r bron. Hwn oedd eu buddugoliaeth diwethaf hyd yn hyn (Medi 2013), heb fod yn rhan o glymblaid. Roedd hyn yn gryn ysgytwad ar y diwrnod gan fod y polau piniwn wedi dangos mai'r Blaid Lafur, dan arweinyddiaeth Neil Kinnock oedd am gipio'r mwyafrif.
Ar ddiwrnod yr etholiad roedd papur Y Sun wedi cyhoeddi ar ei dudalen flaen: "the last person to leave Britain" to "turn out the lights" pe bai Llafur yn ennill. Credir mai'r pennawd hwn a gariodd y dydd i'r Blaid Geidwadol, yn anad dim arall. Drenydd y drin, cyhoeddodd y Sun: It's The Sun Wot Won It a disgrifiodd perchennog y papur y pennawd hwn fel "tasteless and wrong."
Yng Nghymru
Yng Nghymru cynyddodd canran pleidlais y Blaid Lafur a Phlaid Cymru, ac enillwyd Etholaeth Ceredigion a Gogledd Penfro gan Cynog Dafis.
Llyfr Dydd y Farn
bawd|Dechrau'r rhan o Lyfr Dydd y Farn yn rhestru tirddaliadaeth yng Nghernyw
Cofnod, ar ffurf dau lyfr anferth, o'r wybodaeth a gasglwyd rwng 1085 a 1086 yw Llyfr Dydd y Farn (Saesneg: Domesday Book).
Ar ôl ennill coron Lloegr yn 1066 danfonodd y Brenin Wiliam I swyddogion o amgylch y gwlad i gasglu gwybodaeth am y pentrefi, y perchenogion a nifer y pentrefwyr. Bu'r swyddogion yn ymweld â'r maenor ym mhob pentref i holi cwestiynau i'r rif, person y plwyf, a chwe gwerinwr lleol. Pwrpas yr arolwg oedd cael sylfaen ar gyfer codi trethi gan y brenin. Mae rhai lleoedd yng Nghymru, ar y ffin â Lloegr, oedd ym meddiant arglwyddi Normanaidd Y Mers yn cael eu cofnodi ynddo hefyd.
Cedwir y llawysgrif yn yr Archifau Cenedlaethol yn Kew, Llundain Fwyaf. Yn 2011, gwnaeth y wefan Open Domesday y wybodaeth yn y llawysgrif ar gael ar-lein.
Glawcoma
Mae Glawcoma yn grwp o glefydau y llygad sy'n achosi difrod i'r nerf optig ac yn arwain at golli golwg.
Y math mwyaf cyffredin yw glwcoma ongl-agored gyda mathau llai cyffredin yn cynnwys glawcoma ongl-gaeedig a glawcoma tensiwn-normal. Mae glawcoma ongl-agored yn datblygu yn araf dros amser a heb boen. Gall golwg ochr ddechrau lleihau ac yna'r golwg canolog gan arwain at ddallineb os nad yw'n cael ei drin. Gall glawcoma ongl-gaeedig gael ei gyflwyno'n raddol neu'n sydyn. Gall cyflwyniad sydyn fod yn boenus tu hwnt, gyda'r golwg yn aneglur, cannwyll lledagored, cochni yn y llygad, a chyfog. Mae colli golwg o ganlyniad i glawcoma, unwaith y mae wedi digwydd, yn barhaol.
Mae'r ffactorau risg ar gyfer glawcoma yn cynnwys cynnydd ym mhwysedd y llygad, hanes o'r cyflwr yn y teulu, Cur pen eithafol, pwysedd gwaed uchel, a gordewdra.
Murder in Trinidad
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Louis King ar 28 Mehefin 1898 yn Christiansburg, Virginia a bu farw yn Los Angeles ar 29 Mawrth 1998.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Louis King nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kilmarnock F.C.
Clwb pêl-droed Albanaidd yw Kilmarnock Football Club.
Sefydlwd y clwb yn 1869. Mae'r clwb yn chwarae ei gemau cartref ym Mharc Rygbi.
Curig
Traddodiadau
Yn ôl un traddodiad cysegrwyd Curig gan Sant Paul Aurelian a threuliodd gyfnod yn astudio wrth draed Tudwal yn Llanilltud Fawr.
Glawcoma
Mae gan tua 6 i 67 miliwn o bobl y byd glawcoma. Yn y 2010au roedd gan tua 2 filiwn o bobl yn yr Unol Daleithiau glawcoma. Mae fwyaf cyffredin ymhlith yr henoed ac mae glawcoma ongl-gaeedig yn fwy cyffredin ymhlith menywod. Gelwir glawcoma weithiau'n "lleidr distaw" am fod colli'r golwg fel arfer yn digwydd yn araf dros gyfnod hir o amser. Yn fyd-eang, glawcoma yw ail achos mwyaf cyffredin dallineb (yn dilyn cataractau). Daw'r gair "glawcoma" o'r hen Roeg glaukos sy'n golygu glas, gwyrdd neu lwyd. Daeth y defnydd o'r gair yn fwy cyffredin ar ôl 1850, gyda datblygiad yr ophthalmosgop sy'n galluogi i ni weld difrod i'r nerf optig.
Grace Hopper
Mathemategydd Americanaidd oedd Grace Hopper (9 Rhagfyr 1906 – 1 Ionawr 1992), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel mathemategydd, swyddog yn y llynges, gwyddonydd cyfrifiadurol, academydd a rhaglennwr.
Curig
Traddodiadau
Cysylltir Curig â Chapel Curig yn Eryri yn ogystal. Mae lleoedd eraill a gysylltir â'r sant yn cynnwys plwyf Llandegai, Brycheiniog, lle ceir Ffynnon Gurig.
Wythop
Plwyf sifil yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Wythop. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Cumberland.
Grace Hopper
Manylion personol
Ganed Grace Hopper ar 9 Rhagfyr 1906 yn Dinas Efrog Newydd ac wedi gadael yr ysgol leol mynychodd Goleg Vassar, Prifysgol Yale ac Ysgol Wardlaw-Hartridge. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Medal Gwasanaeth Neilltuol mewn Amddiffyn, Llengfilwr y Lleng Teilyndod, Medal Cenedlaethol Technoleg ac Arloesedd, 'Hall of Fame' Cendlaethol Menywod, Lleng Teilyngdod, Gwobr IEEE Emanuel R. Piore, Medal Ymgyrch America, Cymrawd Neilltuol Cymdeithas Gyfrifiaduron, Prydain, Medal Rhyddid yr Arlywydd, Cymrawd Amgueddfa Hanes y Cyfrifiadur, Medal Croes Wilbur, Medal 'Buddugoliaeth' yr Ail Ryfel Byd, Gwobr W. Wallace McDowell, Medal Gwasanaeth Haeddiannol a Medal y Gwasanaeth Amddiffyn Cenedlaethol.
Curig
Traddodiadau
Ymddengys ei fod wedi mudo i Lydaw ar ddiwedd ei oes a cheir sawl eglwys yno sy'n dwyn ei enw. Dywedir y bu farw yn Landerneau a chael ei gladdu yn Locquirec.
Grace Hopper
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Iarlles y Ffynnon
250px|bawd|Owain yn cael ei daro gan gawod o genllysg wrth y ffynnon (engrafiad yng nghyfieithiad [[Charlotte Guest o'r Mabinogion (ail argraffiad, 1877)]] 250px|bawd|Owain yn achub y llew. Paentiad mewn llawysgrif Ffrangeg. Mae Iarlles y Ffynnon neu Owain yn chwedl Arthuraidd Gymraeg o'r Oesau Canol. Mae'n un o'r tair stori (rhamant) Arthuraidd a adnabyddir wrth y teitl Y Tair Rhamant.
Ceir y testun yn Llyfr Gwyn Rhydderch a Llyfr Coch Hergest. Ceir testun rhannol mewn llawysgrif arall yng Ngholeg yr Iesu, Caergrawnt (MS XX). Dim ond yn Llyfr Coch Hergest mae'r testun cyflawn, fodd bynnag. Y ddwy chwedl arall yn y Tair Rhamant yw Peredur fab Efrawg a Geraint ac Enid.
Yn y chwedl mae Owain, cymeriad sy'n seiliedig ar yr arwr Owain fab Urien o'r Hen Ogledd, yn priodi Iarlles y Ffynnon gyda chymorth ei llawforwyn Luned. Ar ôl tair blynedd yn amddiffyn y ffynnon, mae'n cael caniatad yr Iarlles i dreulio tri mis yn llys Arthur. Wedi cyrraedd yno, mae'n anghofio popeth am ei wraig ac yn aros am dair blynedd. Mae ei wraig yn ei ddiarddel ac Owain yn mynd yn wallgof am gyfnod, ond gyda chymorth llew mae wedi ei achub mae'n mynd trwy gyfres o anturiaethau yn llwyddiannus ac yn adennill ei wraig.
Bramine Hubrecht
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Rotterdam, Brenhiniaeth yr Iseldiroedd oedd Bramine Hubrecht (21 Gorffennaf 1855 – 5 Tachwedd 1913). Ymysg eraill, bu'n aelod o: Arti et Amicitiae.
Bu farw yn Holmbury St Mary ar 5 Tachwedd 1913.
Healers of The Dead Sea
Ffilm ddogfen yw Healers of The Dead Sea a gyhoeddwyd yn 1985. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1985. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Back to the Future sef ffilm wyddonias Americanaidd am fachgen a’i gar yn cael ei yrru i’r dyfodol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
K For Klods
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Bent Barfod yw K For Klods a gyhoeddwyd yn 1968. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Bent Barfod.
Mae'r ffilm K For Klods yn 9 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1968. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 2001: A Space Odyssey sef ffilm wyddonias gan Stanley Kubrick. Golygwyd y ffilm gan Kjeld Simonsen sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bent Barfod ar 30 Mai 1920 yn Frederiksberg.
Unbroken Glass
Ffilm ddogfen yw Unbroken Glass a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Joshua Abrams.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Carn Bhac (797m)
Mae Carn Bhac (797m) yn gopa mynydd a geir ar y daith o Pitlochry i Braemar a Blairgowrie yn Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Glas Tulaichean - Meall Uaine
Mae Glas Tulaichean - Meall Uaine yn gopa mynydd a geir ar y daith o Pitlochry i Braemar a Blairgowrie yn  Ucheldir yr Alban;. Y fam-fynydd yw Glas Tulaichean.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Is-Marilyn, Corbett Top of Munro a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Bengal Tiger
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Louis King yw Bengal Tiger a gyhoeddwyd yn 1937. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Earl Felton a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Howard Jackson.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Paul Panzer, Jane Wyman, June Travis, Don Barclay, Marie Prevost, Barton MacLane, John Aasen, Richard Alexander, Stuart Holmes a Dick Purcell. Mae'r ffilm Bengal Tiger yn 62 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1937. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Life of Emile Zola sef ffilm Americanaidd hanesyddol gan y cyfarwyddwr William Dieterle. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Louis King ar 28 Mehefin 1898 yn Christiansburg, Virginia a bu farw yn Los Angeles ar 29 Mawrth 1998.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Louis King nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Av Hjärtans Lust
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Rolf Husberg yw Av Hjärtans Lust a gyhoeddwyd yn 1960. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Stig Ahlgren a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Harry Arnold.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Jarl Kulle.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1960. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Psycho sy’n ffilm llawn arswyd a dirgelwch gan feistr y genre yma, Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rolf Husberg ar 20 Mehefin 1908 yn Stockholm a bu farw yn yr un ardal ar 2 Tachwedd 1998.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rolf Husberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Resorts of The Northwoods
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Scott C. Knudson yw Resorts of The Northwoods a gyhoeddwyd yn 2016.
Mae'r ffilm Resorts of The Northwoods yn 117 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Playthings of Fate
Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1915. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Birth of a Nation addasiad o ddrama o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
21st
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Jaishankar Chigurula yw 21st a gyhoeddwyd yn 2016. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd 21st ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu a hynny gan Jaishankar Chigurula.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jaishankar Chigurula ar 3 Mawrth 1992 yn Hyderabad.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jaishankar Chigurula nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hede Kilder Paa Island
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Niels Nielsen hefyd oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Niels Nielsen sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
A487
Mae'r A487 yn un o brif ffyrdd Cymru sy'n cysylltu'r De a'r Gogledd, yn yr achos hwn ar hyd yr arfordir gorllewinol.
Feelin' So Good
Ffilm hip hop am gerddoriaeth boblogaidd gan y cyfarwyddwyr Bruce Gowers, Francis Lawrence, Paul Hunter a Kevin Bray yw Feelin' So Good a gyhoeddwyd yn 2000. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs a thrwy fideo ar alwad.
A487
Llwybr
250px|bawd|chwith|Yr A487 ger [[Pennal.]] O'i dilyn oddi wrth ben y de, cychwynna'r ffordd o Hwlffordd i Dyddewi, lle mae'n troi i fynd ymlaen at Abergwaun. Ffordd sirol oedd hi cyn hyn, wedyn daw yn gefnffordd am weddill y llwybr. Mae'r ffordd yn dilyn yr arfordir yn bennaf ar ben clogwyni gorllewin Cymru, trwy Aberaeron ac Aberteifi at Aberystwyth, lle mae ffordd osgoi canol y dref. Â ymlaen at Fachynlleth, ac wedi crosi Afon Dyfi, mae'n roi'r gorau i ddilyn yr arfodir mor agos.
Feelin' So Good
Y prif actor yn y ffilm hon yw Jose Michimani.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bruce Gowers ar 21 Rhagfyr 1940 yn Lloegr.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bruce Gowers nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Capace
Ffilm ddrama yw Capace a gyhoeddwyd yn 2017. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Capace ac fe’i cynhyrchwyd yn Rwmania. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwmaneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,650 o ffilmiau Rwmaneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ceffyl
bawd|265px|Fideo gan Gyfoeth Naturiol Cymru - yn dangos ceffylau gwedd yn gweithio mewn coedwig. Carnolyn mawr dof, llysysol, odfyseddog a charngrwn yw ceffyl (Equus ferus caballus) sy'n perthyn i deulu'r Equidae. Gelwir y fenyw yn gaseg, y gwryw yn stalwyn neu'n farch a'r ceffyl ifanc yn ebol.
Mae'n un o ddau isrywogaeth o Equus ferus sydd wedi goroesi; esblygodd dros gyfnod o 45 i 55 miliwn o flynyddoedd, o fod yn greadur bychan aml-fys, Eohippus, i anifail mawr unbys heddiw. Dechreuodd bodau dynol ddofi ceffylau tua 4,000 CC, a chredir bod eu dofi wedi bdod yn beth cyffredin erbyn 3,000 CC. Mae ceffylau yn yr isrywogaeth caballus yn ddof, er bod rhai poblogaethau dof yn byw yn y gwyllt fel ceffylau lledwyllt (neu fferal). Nid yw'r poblogaethau lledwyllt hyn yn geffylau gwyllt go iawn, gan fod y term hwn yn cael ei ddefnyddio i ddisgrifio ceffylau nad ydynt erioed wedi'u dofi. Yn y Gymraeg a rhai ieithoedd eraill, ceir geirfa gyfoethog, arbenigol a ddefnyddir i ddisgrifio cysyniadau sy'n ymwneud â cheffylau, sy'n cwmpasu popeth o anatomeg i gyfnodau bywyd, maint, lliwiau, marciau, bridiau, ymsymudiad ac ymddygiad. Mae ceffylau wedi addasu i redeg, gan ganiatáu iddynt ddianc yn gyflym rhag ysglyfaethwyr neu herwr, gan feddu ar ymdeimlad rhagorol o gydbwysedd ac ymateb ymladd-neu-hedfan cryf. Yn gysylltiedig â'r angen hwn i ffoi rhag unrhyw berygl, ceir un nodwedd anarferol iawn: gall ceffylau gysgu ar eu traed a'u gorwedd, gyda cheffylau iau yn tueddu i gysgu llawer mwy nag oedolion (fel pobl!). Mae ceffylau benywaidd, a elwir yn gesig (unigol: caseg), yn cario eu cywion am tua 11 mis, a gall ceffyl ifanc, a elwir ebol, sefyll a rhedeg yn fuan ar ôl ei eni. Mae'r rhan fwyaf o geffylau'n dechrau cael eu dofi gyda chyfrwy neu mewn harnais rhwng dwy a phedair oed. Maent yn cyrraedd eu llawn dwf erbyn maen nhw'n bump oed, ac mae ganddynt hyd oes cyfartalog o rhwng 25 a 30 blynyddoedd (gw. isod).
Mae bridiau ceffylau wedi'u rhannu'n fras yn dri chategori yn seiliedig ar anian gyffredinol: "gwaed poeth" gyda chyflymder a dygnwch; "gwaed oer", megis merlod, sy'n addas ar gyfer gwaith araf, trwm; a "gwaed cynnes", a grewyd drwy groesi ceffylau gwaed poeth a gwaed oer, gan ganolbwyntio'n aml ar greu bridiau at ddibenion marchogaeth penodol, yn enwedig yn Ewrop. Mae mwy na 300 brid o geffylau yn y byd heddiw, a ddatblygwyd ar gyfer llawer o wahanol ddefnyddiau, gan gynnwys cludo marchogion arfog, enw a ddaw o'r gair 'march'.
Hirlas Owain
Cerdd fawl anghonfensiynol i'w deulu (gosgordd) a briodolir i'r bardd-dywysog Owain Cyfeiliog, mab Gruffudd ap Maredudd o Bowys, yw Hirlas Owain. Mae'n un o gerddi enwocaf Beirdd y Tywysogion.
Ceffyl
Mae ceffylau a bodau dynol yn rhyngweithio mewn amrywiaeth eang o gystadlaethau chwaraeon a gweithgareddau hamdden anghystadleuol, yn ogystal â mewn gweithgareddau fel gwaith heddlu, amaethyddiaeth, adloniant a therapi. Yn hanesyddol, defnyddiwyd ceffylau mewn rhyfela, ac o hynny datblygodd amrywiaeth eang o dechnegau marchogaeth a gyrru (ee gyrru gwartheg ar lwyfandiroedd eang), gan ddefnyddio llawer o wahanol arddulliau o offer a dulliau rheoli. Mae llawer o gynhyrchion yn deillio o geffylau, gan gynnwys cig, llaeth, croen, gwallt, asgwrn, a fferyllol a dynnir o biso cesig beichiog. Mae bodau dynol yn darparu bwyd, dŵr a lloches i geffylau dof, yn ogystal â sylw gan arbenigwyr fel milfeddygon a ffarier (milfeddyg sy'n arbenigo mewn ceffylau).
Einioes
Yn ddibynol ar y brid a'r amgylchedd, gall y ceffyl modern fyw i fod yn 25 neu'n 30 mlwydd oed. Mae eithriadau prin yn byw am 40 mlynedd neu ragor. Cofnodwyd fod ceffyl o'r enw "Old Billy" yn y 19g wedi byw am 62 o flynyddoedd a chredir fod 'Sugar Puff' wedi byw am 56.
Hirlas Owain
Mae'n cael ei derbyn yn waith Owain Cyfeiliog gan y mwyafrif o ysgolheigion a cheir nodyn yn nhestun Llyfr Coch Hergest yn dweud mai Owain Cyfeiliog a'i canodd, ond yn ei olygiad diweddar mae Gruffydd Aled Williams yn awgrymu'r posiblrwydd mai Cynddelw Brydydd Mawr oedd yr awdur, a hynny ar sail nodweddion unigryw yn y mydr sy'n gyffredin i ganu Cynddelw i'w noddwyr ym Mhowys a 'Hirlas Owain'; ond dydi pawb ddim yn derbyn y ddadl yn erbyn yr awduraeth draddodiadol.
Ceffyl
Hanes y ceffyl
Mae’n debyg i geffylau gael eu dofi gynta tua 3,500 – 4,000CC ar stepdiroedd eang gorllewin Asia - yn yr ardal sy’n cyfateb heddiw i’r Wcrain. Am fod marchogi ceffylau yn rhoi cymaint o fantais i rywun – i deithio’n gyflym, ac yn enwedig i ryfela, fe ledodd yr arfer o’u defnyddio yn sydyn iawn i bob cyfeiriad – i ganolbarth Ewrop, gogledd Affrica a’r Dwyrain Canol. Tua’r un adeg roedd y Mongoliaid yn dofi’r math o geffyl gwyllt oedd i’w gael yn nwyrain Asia. Buont yn hynod effeithiol yn manteisio ar geffylau yn y Oesoedd Canol pan sefydlon nhw, dan Genghis Khan, ymerodraeth anferth yn ymestyn o Hwngari i Corea.
Hirlas Owain
Mae'r gerdd yn disgrifio cyrch Owain a'i osgordd yn 1156 i achub ei frawd Meurig ap Gruffudd o garchar ym Maelor. Ceir gwledd enfawr er anrhydedd i Owain lle mae gwin yn cael ei dywallt i lestri drudfawr y rhyfelwyr, un ar y tro.
Ceffyl
Hanes y ceffyl
Erbyn tua 2,000CC ceir lluniau o Mesopotamia, Rwsia a sawl lle arall o geffylau yn tynnu cerbydau rhyfel dwy olwyn i ryfela. Yn y Beibl mae Llyfr Samiwel yn son am fintai’r Philistiaid o 6,000 o farchogion a marchogion Eifftaidd aeth ar ôl Moses a’r Iddewon.
Hirlas Owain
Ceir sawl adlais bwriadol o'r gerdd arwrol gynnar Y Gododdin yn 'Hirlas Owain'. Y gerdd hynafol honno yw ein prif ffynhonnell am Fynyddog Mwynfawr, brenin Gododdin yn yr Hen Ogledd. Ond dydi'r gerdd (sy'n destun anodd ac efallai'n anghyflawn) ddim yn rhoi unrhyw fanylion hanesyddol amdano. Ond mae 'Hirlas Owain' yn llawn o gyfeiriadau at gyrch enwog gosgordd Mynyddog ar Gatraeth. Gan fod 'Hirlas Owain' yn dathlu cyrch gan osgordd Owain Cyfeiliog i ryddhau ei frawd Meurig o garchar, mae rhai ysgolheigion yn cynnig y ddamcaniaeth mai cyrch i ryddhau Mynyddog o garchar yng Nghatraeth oedd y cyrch a ddisgrifir yn Y Gododdin (yn y gerdd, dydi Mynyddog ei hun ddim yn cymryd rhan yn y cyrch, ond mae'n bosibl ei fod yn rhy hen i gymryd rhan ei hun neu fod ganddo resymau eraill dros beidio gwneud).
Ceffyl
Hanes y ceffyl
Erbyn yr Oes Haearn ceid ceffylau bychain ‘Celtaidd’, rhagflaenwyr y merlod mynydd Cymreig, ac addolid Epona – duwies y ceffylau o'r hon y tarddodd y Fari Lwyd bresennol.
Hirlas Owain
Llyfryddiaeth
Ceir y testun Cymraeg Canol gwreiddiol gydag aralleiriad Cymraeg Diweddar, rhagymadrodd a nodiadau, wedi ei olygu gan Gruffydd Aled Williams yn y gyfrol
Ceffyl
Hanes y ceffyl
Mae gan stalwyn mwy o ddanedd na gaseg. Mae yna drost 75 miliwn o gefylau dros y byd. Mae gan geffyl gof gwell na elifant .Mae dannedd ceffylau yn cymryd mwy o le yn ei pen na ymennydd.
Crefydd a mytholeg
Dim rhyfedd felly, bod ceffylau yn chwara rhan bwysig iawn yng nghrefyddau a mytholeg y cyfnodau cynnar, gyda cheffylau arbennig iawn yn cael eu marchogi gan rai o’r duwiau a’r arwyr. Er enghraifft fe fyddai ceffylau gwyn adeiniog yn tynnu cerbyd Poseidon, duw môr y Groegiaid, drwy’r tonnau ac roedden nhw’n medru codi i’r awyr a hedfan drwy’r cymylau. Pegasws oedd enw prif geffyl Poseidon. Mi ydan ni'n parhau heddiw i alw trochion y tonnau yn "gesig gwynion" a "meirch y môr". Mae yna amryw o greaduriaid mytholegol ceffylaidd eraill hefyd – bob un efo’i bwerau arbenig ei hun, fel yr uncorn, a’r dynfarch – oedd yn ½ dyn a ½ ceffyl.
Roedd gan y Celtiaid dduwies geffylau, Epona oedd ei henw i’r Galiaid a Rhiannon i’r Frythoniaid. Cysylltir Rhiannon â ffrwythlondeb y cnydau ac fe’i portreadir bron bob amser yn cario basged o ffrwythau ac yn marchogi caseg wen oedd ag ebol wrth ei thraed. Gallai’r dduwies iachau pobol; er mwyn sicrhau hynny, byddai pobl yn aberthu i ffynhonnau iachusol oedd yn dwyn ei henw. Fe welwn lun mawr o gaseg wen Rhiannon wedi ei gerfio i ochor un o fryniau sialc y Downs yn Uffingdon yn ne Lloegr. Yn y cyfnod cyn-Gristnogol, am nad oedd gan y Rhufeiniaid ddim byd oedd yn cyfateb i Epona neu Rhiannon, duwies y ceffylau, fe’i mabwysiadwyd ganddyn nhw fel un o’u duwiesau eu hunnain – yr unig un o’r duwiau Celtaidd i gael eu mabwysiadu yn ddigyfnewid gan y Rhufeiniaid.
Fe barhaodd ambell adlais o Rhiannon i’n llên gwerin diweddar ni. Ydach chi’n gyfarwydd â’r hen arfer, pan welwch chi geffyl gwyn, o boeri ar lawr a d’eud: "Lwc i mi a lwc i ti a lwc i’r ceffyl gwyn?" A be am y Fari Lwyd – yn mynd o gwmpas tafarndai ar nos Ystwyll yn ei chynfas wen? A hefyd – a dyma ichi adlais o gyswllt Rhiannon â ffrwythlondeb y cnydau – pan dorrid yr ysgub ŷd ola, a’i phlethu’n hardd i ddwad a hi i’r tŷ, onid y "Gaseg Fedi" oedd hi’n cael ’i galw?
Canol Oesoedd
Fe welwn yng Nghyfraith Hywel Dda pa mor uchel oedd parch y Cymru at eu ceffylau ac mae canmoliaeth aruthrol i ambell un yn yr hen gywyddau Canol Oesol – yn enwedig pan oedd rywun eisiau menthyg stalwyn i’w gesyg. Mae cwpled Tudur Aled yn y 16g yn enhraifft:
yn y Cyfreithiau, disgrifir y ceffyl marchogaeth, y pynfarch a'r ceffyl gwaith a dynnai gar llusg neu og. Fel arfer gwaith yr ychain oedd tynnu'r aradr a rhaid oedd aros tan y 18g i'r wedd geffylau eu disodli. Canmola Gerallt Gymro yn 1188 "geffylau Powys" â gwaed Sbaenaidd ynddynt. O'r rhain, a groeswyd â meirch Arabaidd o'r Croesgadau y disgynnodd y cob Cymreig.
Roedd ’na gryn ymwybyddiaeth o bwysigrwydd bridio gofalus o linach dda. E. e., adeg y Croesgadau fe fewnforiwyd ceffylau Arabaidd hardd i wledydd Prydain, a rhwng yr 11-16g fe ddylanwadodd y rhain yn gryf ar ddatblygiad y Cobiau a’r merlod Cymreig. Fe nododd Gerallt Gymro yn y 12g bod ceffylau o Sbaen wedi cael eu defnyddio i wella’r brîd lleol ym Mhowys.
Dan Harri'r 8fed gwaharddwyd ceffylau bychain, a thebyg mai codi'r gwaharddiad hwnnw gan Elisabeth 1af a boblogeiddiodd yr enwau Bess a Queen ar gesyg oddi ar hynny. Yn 1740 gwaharddwyd ceffylau bychain o'r caeau rasio a phan ryddhawyd un ohonynt, stalwyn o'r enw Merlin, ar fryniau Rhiwabon, enwyd ei ddisgynyddion, a'u math, yn ferlynnod, merlod, merliwn a. y. b. Bu llawer o ddatblygu ar ferlod a chobiau trwy'r 19g ar gyfer marchogaeth a thynnu cerbydau ysgafn. Roedd galw mawr hefyd am ferlod i'r pyllau glo a chobiau'n geffylau gwaith yn yr ucheldiroedd. Sefydlwyd y Llyfr Gre Cymreig yn 1901 gyda phedair adran:
Ceffylau gwedd
Roedd y ceffyl gwedd yn eithriadol o bwysig yn hanes amaethyddiaeth y wlad – yn tarddu’n wreiddiol o’r Oesoedd Canol pan ddatblygwyd ceffylau mawr, anferth a chryf i gario marchogion arfog i ryfel efo gymaint o bwysau o arfwisg haearn nes bod angen winsh i godi’r marchog ar gefn ei geffyl. Cafwyd defnydd newydd i’r ceffylau mawrion yn y 18g. Dyma gyfnod cychwyn a thwf y Chwyldro Diwydiannol pan oedd diwydiant a masnach yn cynyddu’n aruthrol, a hefyd poblogaeth y wlad – yn enwedig y boblogaeth drefol a diwydiannol.
Gan fod angen bwydo pawb roedd angen cynhyrchu llawer iawn mwy o’r tir, ac fe arweiniodd hynny at chwyldro mewn amaethyddaeth hefyd. A dyna pryd, ymysg y torreth o newidiadau mewn dulliau amaethyddol ddigwyddodd yn sgîl hynny, y daeth y ceffyl gwedd i’r adwy i dynnu aradrau a throliau ac i wneud hynny yn llawer mwy effeithiol a chyflymach na’r ychain a oedd wedi bod wrthi ar hyd y canrifoedd cyn hynny.
Roedd y galw cynyddol am geffylau trymion i dynnu wageni strydoedd yn ysgogiad arall i amaethwyr fagu ceffylau gwedd a chwiliai porthmyn a dilars am barau neu bedwaroedd oedd yn cyd-fynd o ran maint, lliw a phatrwm ar gyfer gwahanol gwmnïau a bragdai a. y. b. I wella'r stoc llogid stalwyni pedigri o bob cwr o'r deyrnas gan Gymdeithasau Sirol i'w harddangos mewn sioeau ac yna eu gyrru ar gylchdeithiau rheolaidd i wasanaethu cesyg y fro. Allforid llawer o geffylau ifainc i ddinasoedd Lloegr ar y rheilffyrdd a gwrthgyferbynnir effaith economaidd y ceffylau'n gadael a'r arian yn dod i mewn i'r cyfnod diweddarach pan ddeuai tractorau i mewn a'r arian yn mynd allan.