cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bachadain y ffawydd
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r bachadain y ffawydd yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Rhaeadr Victoria
bawd|Rhaeadr Victoria Rhaeadr ar Afon Zambezi yn rhan ddeheuol Affrica yw Rhaeadr Victoria. Mae'n un o reaeadrau mwyaf y byd; er nad Rheadr Victoria yw'r uchaf na'r lletaf yn y byd, yma y ceir yr arwynebedd mwyaf o ddŵr yn disgyn. Mae'n 1708 medr o led a 108 medr o uchder.
Saif ar y ffîn rhwng Sambia a Simbabwe. Yr enw lleol arno yw Mosi-oa-Tunya ("y mwg sy'n taranu"). Rhoddwyd yr enw "Rhaeadr Victoria" arno gan David Livingstone, yr Ewropead cyntaf i'w weld. Dynodwyd y rhaeadr a'i amgylchedd yn Safle Treftadaeth y Byd gan UNESCO.
Epworth, Swydd Lincoln
Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Lincoln, Swydd Efrog a'r Humber, Lloegr, ydy Epworth. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Gogledd Swydd Lincoln.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,279.
Carthage, Illinois
Dinas yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Carthage, gan gynnwys:
Erskine Hamilton Childers
Erskine Hamilton Childers (11 Rhagfyr 1905 – 17 Tachwedd 1974), mab Erskine Childers (awdur The Riddle of the Sands), oedd pedwerydd Arlywydd Gweriniaeth Iwerddon (Gwyddeleg: Uachtarán na hÉireann), rhwng 25 Mehefin 1973 a'u farwolaeth ar 17 Tachwedd 1974.
Nesocordulia rubricauda
Gwas neidr o deulu'r Corduliidae (neu'r 'Gweision neidr gwyrdd') yw'r Nesocordulia rubricauda. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
La Journée
Ffilm ddogfen yw La Journée a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Flaming Crisis
Ffilm fud (heb sain) am drosedd yw The Flaming Crisis a gyhoeddwyd yn 1924. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1924. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Nibelungen sef ffilm ffantasi Almaenig mewn dwy ran, gan Fritz Lang. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gawin
Ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr Arnaud Sélignac yw Gawin a gyhoeddwyd yn 1991.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Silence of the Lambs sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arnaud Sélignac ar 15 Chwefror 1957 ym Mharis.
Do Children Count?
Ffilm fud (heb sain) a ffilm gyfres gan y cyfarwyddwr Lawrence Clement Windom yw Do Children Count? a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Dosbarthwyd y ffilm gan Essanay Studios.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Immigrant sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Msg: y Negesydd
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Gurmeet Ram Rahim Singh yw Msg: y Negesydd a gyhoeddwyd yn 2015. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd एमएसजी: द मैसेंजर ac fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a hynny gan Gurmeet Ram Rahim Singh a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Amar Mohile.
Do Children Count?
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lawrence Clement Windom ar 5 Hydref 1872 yn Lancaster, Ohio a bu farw yn Columbus ar 4 Mai 2006.
Msg: y Negesydd
Y prif actor yn y ffilm hon yw Gurmeet Ram Rahim Singh. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Partners Again
Ffilm gomedi heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Henry King yw Partners Again a gyhoeddwyd yn 1926. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Frances Marion.
Msg: y Negesydd
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gurmeet Ram Rahim Singh ar 15 Awst 1967 yn Shri gurusar modia.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gurmeet Ram Rahim Singh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Amcotts
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Lincoln, Swydd Efrog a'r Humber, Lloegr, ydy Amcotts. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Gogledd Swydd Lincoln.
Partners Again
Y prif actorion yn y ffilm hon yw George Sidney, Allan Forrest a Robert Schable. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1926. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The General sef ffilm gomedi fud gan Buster Keaton a Clyde Bruckman. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Arthur Edeson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henry King ar 24 Ionawr 1886 yn Christiansburg, Virginia a bu farw yn Toluca Lake ar 10 Awst 1999.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henry King nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Il Console Italiano
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Antonio Falduto yw Il Console Italiano a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal a De Affrica. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Riccardo Giagni.
Carmel, Sir y Fflint
Pentref bychan yng nghymuned Chwitffordd, Sir y Fflint, Cymru, yw Carmel. Saif tua milltir i'r gorllewin o Dreffynnon ar briffordd yr A5026, gyda Chwitffordd i'r gogledd-orllewin a Pantasaph i'r de.
Il Console Italiano
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Anna Galiena, Giuliana De Sio, Alessandro Haber, Luca Lionello, Franco Trevisi ac Adrian Galley. Mae'r ffilm Il Console Italiano yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Carmel, Sir y Fflint
Mae enw'r pentref yn tarddu o'r enw Beiblaidd Mynydd Carmel (gweler hefyd Carmel).
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Il Console Italiano
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol'' gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Antonio Falduto nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sweeney 2
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Tom Clegg yw Sweeney 2 a gyhoeddwyd yn 1978. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Llundain a chafodd ei ffilmio ym Malta. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ian Kennedy Martin a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Tony Hatch.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Denholm Elliott, Dennis Waterman a John Thaw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1978. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Deer Hunter sef ffilm ryfel sy'n adrodd stori tri chyfaill Americanaidd a'u gwasanaeth milwrol gorfodol yn Rhyfel Fietnam. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tom Clegg ar 16 Hydref 1934 yn Swydd Gaerhirfryn.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tom Clegg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Taglys y perthi
Planhigyn blodeuol siap twmffat yw Taglys y perthi sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Convolvulaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Calystegia sepium a'r enw Saesneg yw Hedge bindweed. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Taglys Mawr, Boled Olwen, Cap Nos Nain, Cloffrwym y Cythraul, Cloffrwym y Mwci, Clych y Perthi, Cwlwm y Coed, Ladi Wen, Tagwydd.
An Sgùman
Mae An Sgùman yn gopa mynydd a geir ym mynyddoedd Y Fannaichs, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Msg-2 y Cenadwr
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Gurmeet Ram Rahim Singh yw Msg-2 y Cenadwr a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a hynny gan Gurmeet Ram Rahim Singh.
Echo in The Canyon
Ffilm ddogfen am gerddoriaeth yw Echo in The Canyon a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Msg-2 y Cenadwr
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Echo in The Canyon
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Msg-2 y Cenadwr
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gurmeet Ram Rahim Singh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Berber (gwyfyn)
Wedi deor o'i ŵy mae'r Berber yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Manicin gwelw
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Manicin gwelw (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: maniciniaid gwelwon) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Lonchura pallida; yr enw Saesneg arno yw Pallid finch. Mae'n perthyn i deulu'r Cwyrbigau (Lladin: Estrildidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Ancaster, Swydd Lincoln
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Ancaster. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Kesteven.
A Nightmare On Drug Street
Ffilm addysgol yw A Nightmare On Drug Street a gyhoeddwyd yn 1989. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1989. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Batman (ffilm o 1989) sef ffilm drosedd llawn cyffro gan Tim Burton. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Hastings Kamuzu Banda
Arlywydd Malawi o 1966 hyd 1994 oedd Hastings Kamuzu Banda (1896? - 25 Tachwedd 1997).
A Nightmare On Drug Street
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hastings Kamuzu Banda
Ganed Banda i deulu protestannaidd yn Kasungu, yn yr hyn oedd yr adeg honno yn drefedigaeth Brydeinig Nyasaland. Nid oes sicrwydd am flwyddyn ei enedigaeth; dywed rhai ffynonellau ei fod yn 101 oed pan fu farw, eraill 99.
Envoi
Pennill byr ar ddiwedd cerdd yw envoi, a ddefnyddir i gyfarch person go iawn neu person a ddychmygir, neu i sylwebu ar y gerdd ei hun. Mae gan yr envoi lai o linellau na gweddill penillion y gerdd fel rheol, ac mae'r llinellau hynny yn ail-adrodd odlau neu seiniau a glywir yng ngweddill y gerdd.
Hastings Kamuzu Banda
Dechreuodd gymeryd diddordeb mewn gwleidyddiaeth oherwydd ei wrthwynebiad cryf i ffurfio Ffederasiwn Rhodesia a Nyasaland gan y llywodraeth Brydeinig. Aeth i Ghana yn 1953, yna i Nyasaland yn 1958. Daeth yn arweinydd y cenedlaetholwyr yno, a ffurfiodd blaid wleidyddol, y Malawi Congress Party (MCP).
Envoi
Ymddangosodd yr envoi gyntaf yng ngwaith y trouvères a'r troubadours canoloesol, gan ddatblygu fel cyfarchion i gyfeillion neu noddwyr y bardd. Gellir felly cysidro'r envoi fel rhywbeth sy'n sefyll ar wahân i'r gerdd ei hun, fel rhywbeth sy'n mynegu gobaith y bardd y bydd y gerdd yn dod â budd o rhyw fath iddo.
Lee Waters
Gwleidydd Llafur Cymru yw  Lee Waters (ganwyd 12 Chwefror 1976). Mae'n Aelod o'r Senedd dros etholaeth Llanelli ers Mai 2016.
Hastings Kamuzu Banda
Daeth yn brif weinidog pan ddaeth Nyasaland yn wlad annibynnol Malawi ar 6 Gorffennaf 1964. Ar 6 Gorffennaf 1966, daeth Malawi yn weriniaeth, gyda Banda yn Arlywydd. Roedd ei lywodraeth yn geidwadol; roedd Malawi yn un o'r ychydig wledydd Affricanaidd i fod a chysylltiadau diplomatig a De Affrica yng nghyfnod Apartheid. Daeth i sylw rhyngwladol hefyd oherwydd ei wrthwynebiad i sgerti byrion gan ferched a gwallt hir gan ddynion.
Lee Waters
Yn flaenorol roedd yn Gyfarwyddwr y Sefydliad Materion Cymreig ac yn Gyfarwyddwr Sustrans Cymru.
Envoi
Tueddodd barddoniaeth Ffrangeg i symud o gyfrwng y gân tuag at lên yn ystod y 14g. Y prif ffurfiau a defnyddiwyd yn eu barddoniaeth lenyddol oedd y ballade, a ddefnyddiai byrdwn gyntaf ond a esblygodd i gynnwys envoi, a'r chant royal a defnyddiai envoi o'r cychwyn.
Hastings Kamuzu Banda
Erbyn dechrau'r 1990au, roedd gwrthwynebiad i'w ddull awdurdodol o lywodraethu yn cynyddu ym Malawi. Cyfansoddodd esgobion yr Eglwys Gatholig ym Malawi lythyr cyhoeddus yn galw am fwy o ddemocratiaeth, ac yn 1993 cytunodd Banda i ganiatau ffurfio pleidiau eraill heblaw'r MCP. Yn etholiad 1994, gorchfygwyd ef gan Bakili Muluzi o'r United Democratic Front. Bu Banda farw yn 1997 yn Johannesburg.
Envoi
Prif ddehonglwyr y ffurfiau hyn oedd Christine de Pizan a Charles d'Orléans.
Pedro Mico
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Ipojuca Pontes yw Pedro Mico a gyhoeddwyd yn 1985. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1985. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Back to the Future sef ffilm wyddonias Americanaidd am fachgen a’i gar yn cael ei yrru i’r dyfodol. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ipojuca Pontes ar 10 Medi 1942 yn João Pessoa.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ipojuca Pontes nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Australian Rules
Ffilm chwaraeon gan y cyfarwyddwr Paul Goldman yw Australian Rules a gyhoeddwyd yn 2002. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Lleolwyd y stori yn De Awstralia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kevin Harrington, Nathan Phillips, Lisa Flanagan a Luke Carroll.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Mandy Walker oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Paul Goldman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Éamon de Valera
Éamon de Valera (ganwyd Edward George de Valera, enw Gwyddeleg Éamonn de Bhailéara) (14 Hydref 1882 - 29 Awst 1975), oedd un o arweinyddion y mudiad dros annibyniaeth Iwerddon oddi wrth Brydain ar ddechrau'r 20g. Cymerodd ran yng Ngwrthryfel y Pasg yn 1916, a bu bron iddo gael ei ddienyddio gydag arweinwyr eraill y gwrthryfel gan y Saeson.
Gwrthododd arwain y ddirprwyaeth a aeth i Lundain i gael Cytundeb gyda Llywodraeth Prydain. Arhosodd yn ôl yn Nulyn. Ond roedd yn anghytuno'n llwyr gyda'r teledau a arwyddwyd ar ei ran gan Michael Collins, Arthur Griffith a'r dirprwyaeth, ac yn flin na wnaethant gysylltu a thrafod ag ef cyn arwyddo. Achosodd teledau'r cytunedb a arwyddwyd, Cytundeb Eingl-Wyddelig iddo ymddiswyddo fel Arlywydd Iwerddon.
Yn ddiweddarch daeth yn arweinydd yr wrthblaid Weriniaethol yn ystod y Rhyfel Cartref Iwerddon 1922-23. Wedi methiant y Rhyfel Cartref i newid polisi y wladwriaeth newydd, fe sefydlodd de Valera blaid weriniaethol newydd, Fianna Fáil a ddaeth fewn i rym yn 1932. Yn ddiweddarach, daeth yn Brif Weinidog dair gwaith (y tro cyntaf fel ail Arlywydd y Cyngor Gweithredol, ac fel y Taoiseach cyntaf (teitl y Prif Weinidog yn ôl Cyfansoddiad 1936)). Gorffennodd ei yrfa wleidyddol fel trydydd Arlywydd Gweriniaeth Iwerddon (Gwyddeleg: Uachtarán na hÉireann), rhwng 25 Mehefin 1959 a 24 Mehefin 1973.
Cyfansoddiad Iwerddon
De Valera oedd prif awdur a symbylydd ysgrifennu Cyfansoddiad Iwerddon ar ddiwedd yr 1930au. Rhoddodd y Cyfansoddiad statws a threfn i Wladwriaeth Rydd Iwerddon. Er bod pwyslais fawr ar ddysgeidiaeth grefyddol Catholig mae'n ymwerthod â gwneud Catholigiaeth yn grefydd swyddogol y wladwriaeth newydd. Bu sawl newid i'r cyfansoddiad dros y degawdau, ond mae'n dal i fod, yn ei hanfod, yn arwydd o lwyddiant gwaddol de Valera.
Msg: The Warrior Lion Heart
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gurmeet Ram Rahim Singh ar 15 Awst 1967 yn Shri gurusar modia.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gurmeet Ram Rahim Singh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bidog blodiog
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw bidog blodiog, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy bidogau blodiog; yr enw Saesneg yw Miller, a'r enw gwyddonol yw Acronicta leporina. Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae'r bidog blodiog yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Dalen
Gall yr enw Dalen gyfeirio at nifer o wahanol bethau:
Eryrdylluan fannog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Eryrdylluan fannog (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: eryrdylluanod mannog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Bubo africanus; yr enw Saesneg arno yw Spotted eagle owl. Mae'n perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: Strigidae) sydd yn urdd y Strigiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn B. africanus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r eryrdylluan fannog yn perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: Strigidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Nemo
Ffilm i blant gan y cyfarwyddwr Arnaud Sélignac yw Nemo a gyhoeddwyd yn 1984. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Nemo ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America, Ffrainc a'r Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Arnaud Sélignac.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dominique Pinon, Carole Bouquet, Harvey Keitel, Mathilda May, Jason Connery, Nipsey Russell, Charley Boorman, Michel Blanc, Gaëtan Bloom, Katrine Boorman a Pierre Forget.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1984. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Terminator sef ffilm apocolyptaidd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arnaud Sélignac ar 15 Chwefror 1957 ym Mharis.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arnaud Sélignac nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Nesocordulia spinicauda
Gwas neidr o deulu'r Corduliidae (neu'r 'Gweision neidr gwyrdd') yw'r Nesocordulia spinicauda. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
El Oro Blanco Salar De Uyuni
Ffilm ddogfen yw El Oro Blanco Salar De Uyuni a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen.
Paul Davies
Gwleidydd Ceidwadol yw Paul Windsor Davies (ganwyd 1969) oedd yn arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig rhwng Medi 2018 a Ionawr 2021. Cafodd ei ethol i gynrychioli etholaeth Preseli Penfro yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru yn etholiadau mis Mai 2007, gan gipio y sedd oddi wrth Llafur. Cafodd ei ail-ethol ym Mai 2011 ac yn Mai 2016.
Cefndir
Magwyd Davies yn Pontsian. Mynychodd Ysgol Gynradd Tregroes ac Ysgol Ramadeg Llandysul, gan astudio lefelau A levels yn Ysgol Gyfun Castellnewydd Emlyn. Mae Davies nawr yn byw ym Mlaenffos, gogledd Sir Benfro.
Gyrfa brofessiynol
Bu Davies yn gweithio i Lloyds TSB o 1987 hyd ei ethol i'r Cynulliad Cenedlaethol, gyda swydd fel Rheolwr Busnes wedi ei leoli yn Hwlffordd yn helpu i ddatblygu busnesau bach.
Gyrfa wleidyddol
Ym mis Chwefror 2000, dewiswyd Davies fel ymgeisydd y Blaid Geidwadol yn is-etholiad Ceredigion; daeth yn drydydd wedi cynyddu pleidlais y Blaid Geidwadol. Ymgeisodd am y sedd eto yn etholiad cyffredinol 2001. Yn etholiad y Cynulliad yn 2003, bu'n ymladd Preseli Penfro lle cynyddodd y gyfran o'r bleidlais o 23% i 30%, gan dorri mwyafrif y Blaid Lafur i 1,326.
Bwrdeistref Rushcliffe
Mae gan yr ardal arwynebedd o 409 km², gyda 119,184 o boblogaeth yn ôl amcangyfrif cyfrifiad 2019. Mae'n ffinio â phedair ardal arall Swydd Nottingham, sef Bwrdeistref Broxtowe, Dinas Nottingham, Bwrdeistref Gedling ac Ardal Newark a Sherwood, i'r gogledd i gyd, yn ogystal â Swydd Gaerlŷr i'r de.
bawd|dim|Bwrdeistref Rushcliffe yn Swydd Norttingham
Paul Davies
Gyrfa wleidyddol
Fe'i etholwyd gyntaf i'r Cynulliad yn 2007. Tan fis Mawrth 2009 bu'n gwasanaethu fel Gweinidog yr Wrthblaid dros Ddiwylliant, y Gymraeg a Chwaraeon. O fis Mawrth 2009 hyd Etholiad y Cynulliad yn 2011, roedd Davies yn Weinidog yr Wrthblaid dros Addysg a'r Iaith Gymraeg. Ar ôl ei ail-ethol fel Aelod Cynulliad dros Preseli Penfro ym mis Mai 2011, roedd yn Arweinydd Dros-dro Grŵp y Ceidwadwyr yn y Cynulliad, cyn cael ei benodi fel Dirprwy Arweinydd  yn Grŵp y Ceidwadwyr yn y Cynulliad, ac yn Weinidog yr Wrthblaid dros Gyllid.
Yn Medi 2018 fe'i etholwyd yn arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig, gan ennill 68.1% o'r bleidlais yn erbyn ei wrthwynebydd, Suzy Davies. Ymddiswyddodd fel arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig ac arweinydd yr wrthblaid yn y Senedd ar 23 Ionawr 2021 ar ôl ymchwiliad yn dangos efallai ei fod wedi torri rheolau COVID drwy yfed alcohol yn y Senedd.
Bwrdeistref Rushcliffe
Ffurfiwyd yr ardal dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, ar 1 Ebrill 1974.
Choppy Warburton
Athletwr Seisnig a hyfforddwr seiclwyr adnabyddus oedd James Edward Warburton neu Choppy Warburton fel yr adnabyddwyd (13 Tachwedd 1845 – 18 Rhagfyr 1897 ). Canfwyd potensial Warburton fel rhedwr pan oedd yn 17 oed, gan ei gyflogwr yn melin gotwm Hutch Bank Mill, sef John Duckworth. Cystadlodd fel athletwr amatur rhwng 1866 a 1879 cyn troi'n broffesiynol yn 34 oed. Enillodd dros 500 o wobrau cyntaf, gan gynnwys 75 cwpan ac chystadlu ar draws gogledd Lloegr, mewn rasus a amrywiodd yn eu hyd o filltir i 20 milltir, gwaneth hyn oll tra roedd wedi ei gyflogi'n llawn amser fel dyn warws. Ymwelodd Warburton a'i frawd George yn yr Unol Daleithiau yn 1880, gan gystadlu tra yno ac ennill 80 o gypannau a medalau.
Bwrdeistref Rushcliffe
Rhennir y fwrdeistref yn 59 o blwyfi sifil, gydag ardal ddi-blwyf sy'n cynnwys tref West Bridgford, lle mae ei phencadlys. Mae aneddiadau eraill yn yr awdurdod yn cynnwys trefi Bingham a Cotgrave.
Choppy Warburton
Fe hyfforddodd Warburton tri pencampwr seiclo'r byd, ymysg y chwaraewyr a hyfforddodd oedd y seiclwyr Jimmy Michael a'r brodyr Thomas ac Arthur Linton o Aberaman, Rhondda Cynon Taf, a dorodd nifer o recordiau. Mae llwyddiant Warburtons wedi cael ei gwestiynu, ac mae amau y defnyddiodd gyffuriau ar ei chwaraewyr. Yn ôl pob sôn, cyhuddodd Michael Warburton o'i wenwyno, cyn i Warburton ei erlid i'r llys am enllib. Cafodd Warburton ei wahardd am gyfnod yn dilyn achlust ei fod yn pwmpio'i athletwyr yn llawn cyffuriau. Disgrifwyd Arthur Linton gan The Anti Doping Forum yn Sydney 2004, fel y marwolaeth cyntaf athletwr oherwydd cyffuriau a'i adroddwyd, pan fu farw o ddos gormodol o strychnine yn 1886, er i ffynonellau adrodd yr achos i fod yn typhoid, mae'n debyg mai trio cuddio'r gwir yr oeddynt. Yn ôl y Lancashire Family History Society, adnabyddwyd Choppy yn gadarnhaol fel y person a oedd yn gyfrifol am ddechrau'r arfer o gymryd cyffuriau gan seiclwyr yn yr 19g."
Ymddangosodd Warburton mewn darlun o Michael gan Henri de Toulouse-Lautrec, yr arlunudd Ffrengig enwog, ar gyfer posteer i hysbysebu noddwr Michael ar y pryd, sef cwmni gadwyni Simpson. Fe brynnodd Amgueddfa Genedlaethol Cymru un o'r posteri yn yr 1960au ond nid yw'n cael ei arddangos.
Ganwyd yn Coal Hey, oddiar Lower Deardengate, yn Haslingden, Swydd Gaerhirfryn, yn fab i James Warburton, a Harriet Birtwistle (gweddw, ei llysenw oedd Morris), yn hynaf o 12 o blant, dim ond 6 o'r plant a oroesodd. Er fod y tŷ lle'i ganwyd yn dal i sefyll ac mae plac glas arni, nid yw'n gofeb ar gyfer Warburton. Bu'n berchennog y Fisher’s Arms yn Birley Street, Blackburn ar un adeg. Bu farw Warburton yn Wood Green, Llundain.
Dywedir iddo ennill ei lysenw Choppy gan ei dad, llongwr, a ymatebodd gyda 'choppy', prydbynnag y gofynnwyd iddo sut oedd y tywydd ar ei fordaith diwethaf, er, yn ôl cyfrifiad 1871, roedd ei dad yn gweithio fel gwehydd gwŷdd pŵer mewn melin gotwm.
Arnegard, Gogledd Dakota
Dinas yn, yn nhalaith Gogledd Dakota, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Arnegard, gan gynnwys:
Derrière Les Fronts : Résistances Et Résiliences En Palestine
Ffilm ddogfen yw Derrière Les Fronts : Résistances Et Résiliences En Palestine a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Exmouth
Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy Exmouth. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Dyfnaint.
Mae Caerdydd 96.6 km i ffwrdd o Exmouth ac mae Llundain yn 251.7 km. Y ddinas agosaf ydy Exeter sy'n 13.6 km i ffwrdd.
Nanternis
Pentref bychan yng nghymuned Llandysiliogogo, Ceredigion, yw Nanternis. Gorwedd Nanternis ar lethrau Cwm Soden tua dwy filltir i'r de o dref fechan Ceinewydd. Mae Afon Soden a red drwy'r pentref yn llifo i'r môr i'r gogledd o Gwmtydu tua milltir i'r gogledd-orllewin ar lan Bae Ceredigion.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Beinn nan Ramh
Mae Beinn nan Ramh yn gopa mynydd a geir ym mynyddoedd Y Fannaichs, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Graham a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Tânia Maria Moura
Mae Tânia Maria Moura (ganwyd:  1979) yn fotanegydd nodedig a aned yn Brasil. Y sefydliad trydyddol lle y derbyniodd ei haddysg oedd: Universidad de São Paulo.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Dhartiputra
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Iqbal Durrani yw Dhartiputra a gyhoeddwyd yn 1993. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Nadeem-Shravan.
Bidog ffa'r gors
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw bidog ffa'r gors, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy bidogau ffa'r gors; yr enw Saesneg yw Light Knot Grass, a'r enw gwyddonol yw Acronicta menyanthidis. Mae ei ddosbarthiad drwy Ewrop ar wahân i'r de, Siberia a'r Dwyrain Pell.
Dhartiputra
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Iqbal Durrani ar 26 Mehefin 1956 yn Banka.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Iqbal Durrani nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bidog ffa'r gors
Lled adenydd yr oedolyn ydyw 33–41 mm.
Anderby
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Anderby. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Lindsey.
Bidog ffa'r gors
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r bidog ffa'r gors yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Dafydd Glyn Jones
Mae Dafydd Glyn Jones (ganed 1941) yn ysgolhaig a geiriadurwr o Gymro a aned ym mhentref Carmel yn Arfon, Gwynedd. Mae'n arbenigwr ar ryddiaith Cymraeg Canol ac mae ei ddiddordebau eraill yn cynnwys hanesyddiaeth Cymru, Robert Jones, Rhoslan, a bywyd a gwaith Emrys ap Iwan.
Cafodd ei addysg yn Ysgol Gynradd Carmel ac Ysgol Dyffryn Nantlle, Pen-y-groes. Astudiodd yng Ngholeg Prifysgol Gogledd Cymru, Bangor, ac yng Ngholeg Linacre, Rhydychen.
Treuliodd gyfnod hir fel darlithydd ac wedyn Uwch-ddarlithydd yn yr Iaith Gymraeg a Llenyddiaeth Gymraeg ym Mhrifysgol Cymru, Bangor. Gyda'i gyd-olygydd Bruce Griffiths, golygodd Geiriadur yr Academi. Ymddeolodd o'r brifysgol yn 2000.
Llyfryddiaeth
Mae Dafydd Glyn Jones yn awdur nifer o erthyglau ar bynciau'n ymwneud â llên a hanesyddiaeth Cymru, e.e.
Lascaux
bawd|240px|Llyn ceffyl yn Lascaux
Dafydd Glyn Jones
Llyfryddiaeth
Cyhoeddwyd detholiad o'i ysgrifau ar hanesyddiaeth Cymru yn,
Lascaux
Cyfres gymhleth o ogofâu yn ne-orllewin Ffrainc yw Lascaux. Maent yn fyd-enwog am yr arlunwaith cynhanesyddol ar eu muriau, sy'n dyddio o tua 16,000 mil o flynyddoedd yn ôl yn Hen Oes y Cerrig.
Saif yr ogofâu yn nyffryn afon Vézère ger pentref Montignac, yn département Dordogne. Cafwyd hyd iddynt ar 12 Medi 1940 gan bedwar bachgen, Marcel Ravidat, Jacques Marsal, Georges Agnel, a Simon Coencas, gyda chymorth ci Ravidat, Robot. Mae'r lluniau gan mwyaf o anifeiliaid.
Agorwyd yr ogofâu i'r cyhoedd, ond erbyn 1955, roedd y carbon deuocsid a gynhyrchid gan 1,200 o ymwelwyr y dydd yn amlwg yn niweidio'r lluniau. Caewyd yr ogofâu yn 1963 i'w gwarchod. Yn 1983, agorwyd Lascaux II, atgynhyrchiad o ran o'r ogofâu, 200 medr o'r safle ei hun. Dynodwyd Lascaux yn Safle Treftadaeth y Byd gan UNESCO yn 1979.
Taglys mawr
Planhigyn blodeuol siap twmffat yw Taglys mawr sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Convolvulaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Calystegia silvatica a'r enw Saesneg yw Large bindweed. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Taglys Estron, Cynghafog Fawr.
Mae gan y blodyn bump sepal, pump petal a pump brigeryn.
David and Bathsheba
Ffilm ddrama rhamantus gan y cyfarwyddwr Henry King yw David and Bathsheba a gyhoeddwyd yn 1951. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Jeriwsalem. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Philip Dunne a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Alfred Newman. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gregory Peck, Jayne Meadows, Susan Hayward, James Robertson Justice, Gwen Verdon, Raymond Massey, Holmes Herbert, Francis X. Bushman, George Zucco, John Sutton, Kieron Moore, Dennis Hoey, Lumsden Hare, Sean McClory, Paul Newlan a William Severn. Mae'r ffilm David and Bathsheba yn 116 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1951. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Streetcar Named Desire sy’n ffilm am berthynas pobl a’i gilydd ac, yn serennu Marlon Brando, gan y cyfarwyddwr ffilm Elia Kazan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Leon Shamroy oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Barbara McLean sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henry King nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Eye, Suffolk
Tref a phlwyf sifil yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, ydy Eye. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Canol Suffolk.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,154.
Llwyndafydd
Pentref bychan yng nghymuned Llandysiliogogo, Ceredigion, Cymru, yw Llwyndafydd  (weithiau Llwyn-dafydd). Mae'n gorwedd rhai milltiroedd i'r de o dref fechan Ceinewydd ac yn rhan o gymuned Llandysiliogogo. Mae ar lan Afon Ffynnon Ddewi sy'n llifo i'r môr ger Cwmtydi, tua 2 filltir i'r gogledd-orllewin ar lan Bae Ceredigion.
Gogledd Swydd Lanark
Un o awdurdodau unedol yr Alban yw Gogledd Swydd Lanark (Gaeleg yr Alban: Siorrachd Lannraig a Tuath; Saesneg: North Lanarkshire). Mae'n cynnwys rhan ogleddol yr hen Swydd Lanark.
Llwyndafydd
Yn "Neuadd Llwyndafydd" y trigai yr uchelwr Dafydd ab Ieuan, a chredir i Harri Tudur ymweld ag ef ar ei daith i Frwydr Bosworth.
Gogledd Swydd Lanark
Mae'n ffinio ar ogledd-ddwyrain Glasgow, ac mae rhai o faesdrefi Glasgow yng Ngogledd Swydd Lanark. Mae hefyd yn ffinio ar Stirling, Falkirk,De Swydd Dumbarton, Gorllewin Lothian a De Swydd Lanark. Y ganolfan weinyddol yw Motherwell.
200px|bawd|canol|Lleoliad Gogledd Swydd Lanark yn yr Alban
Llwyndafydd
Mae'r pentrefi bychain cyfagos yn cynnwys Caerwedros a Nanternis. Saif hen domen mwnt a beili Castell Caer Wedros tua hanner kilometr i'r gogledd-ddwyrain o Lwyndafydd.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Esquece Tudo o Que Te Disse
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr António Ferreira yw Esquece Tudo o Que Te Disse a gyhoeddwyd yn 2002. Fe'i cynhyrchwyd yn Portiwgal. Cafodd ei ffilmio yn Lisbon a Distrikt Setúbal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Cleia Almeida ac Alexandre Pinto. Mae'r ffilm Esquece Tudo o Que Te Disse yn 108 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm António Ferreira ar 8 Rhagfyr 1970 yn Coimbra.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd António Ferreira nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Meini Harold
Cyfres o dri maen hir cynhanesyddol yw Meini Harold (Saesneg: Harold's Stones) sy'n sefyll mewn cae ar gwr pentref Tryleg, Sir Fynwy.
John Griffiths
Gwleidydd Llafur yw John Griffiths (ganwyd 19 Rhagfyr 1956). Ganed yng Nghasnewydd, Sir Fynwy, mae Griffiths yn Aelod o'r Senedd dros etholaeth Dwyrain Casnewydd, ers sefydlu'r Cynulliad yn 1999.
Meini Harold
Gosodwyd y meini mewn llinelliad rhywbryd yn ystod Oes yr Efydd, yn ôl pob tebyg. Mae eu pwrpas yn ddirgelwch. Er mai dim ond tri o feini sy'n sefyll heddiw, awgrymir y buont yn rhan o linelliad fwy sylweddol yn y gorffennol. Ceir "marciau cwpan" (cupmarks), chwedl yr archaeolegwyr, wedi'u cerfio ar ymyl ddeheuol y garreg ganol.
John Griffiths
Addysg
Astudiodd y gyfraith fel myfyriwr hŷn ym Mhrifysgol Cymru.
Gyrfa broffesiynol
Cyn ei ethol i Gynulliad Cenedlaethol Cymru, roedd yn gyfreithiwr (cyfraith droseddol, anaf personol ac ymgyfreithiad sifil cyffredinol).
Meini Harold
Mae'n gred boblogaidd fod y pentref wedi ei enwi ar ôl y meini hyn (Trellech yw un o'r ffurfiau amgen ar enw'r pentref).
John Griffiths
Gyrfa wleidyddol
Roedd Griffiths yn gynghorydd ar Gyngor Sir Gwent a CBC Chasnewydd. Roedd yn aelod o Fforwm Polisi Cenedlaethol y Blaid Lafur, Plaid Cyd-weithredol, Cymdeithas Addysg y Gweithwyr a Fforwm Cyflogaeth Lawn. Mae'n weriniaethiwr. Mae'n aelod o undeb llafur ISTC. Mae wedi bod yn aelod o Gynulliad Cenedlaethol Cymru dros Orllewin Casnewydd ers 1999.
Mae ei ddiddordebau gwleidyddol yn cynnwys datblygu economaidd, cynhwysiant cymdeithasol, addysg ac Ewrop.
Cafodd ei benodi'n Weinidog yr Amgylchedd a Chynaliadwyedd yn 2011 ond fe adawodd y swydd pan ad-drefnwyd y Cabinet yn 2014.
Whitford
Gallai Whitford gyfeirio at un o sawl lle:
Sur Les Routes D'acier
Ffilm ddogfen yw Sur Les Routes D'acier a gyhoeddwyd yn 1938. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1938. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Bringing Up Baby sef ffilm gomedi Americanaidd gan Howard Hawks.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Crombec torfelyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Crombec torfelyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: crombecod torfelyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Sylvietta denti; yr enw Saesneg arno yw Lemon-bellied crombec. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Nesocordulia villiersi
Gwas neidr o deulu'r Corduliidae (neu'r 'Gweision neidr gwyrdd') yw'r Nesocordulia villiersi. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Crombec torfelyn
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. denti, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Teulu
Mae'r crombec torfelyn yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Anderby Creek
Pentref yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Anderby Creek. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Anderby yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Lindsey.
Pedro E Inês
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr António Ferreira yw Pedro E Inês a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn Portiwgal; y cwmni cynhyrchu oedd Cinemas NOS. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm António Ferreira ar 8 Rhagfyr 1970 yn Coimbra.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd António Ferreira nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llifogydd Canolbarth Lloegr 2007
bawd|250px|Bwyty [[Pizza Hut dan dŵr yn Chesterfield]] bawd|250px|Tanc Dŵr yn Cheltenham
Yn dilyn glaw eithriadol o drwm yng Ngorffennaf 2007, fe gafwyd llifogydd Canolbarth Lloegr 2007. Llifogwyd ardal helaeth o Ganolbarth Lloegr, ardal yn ymestyn o Hull i fasn Afon Hafren yn y de. Yn achos Afon Hafren roedd yna nifer o resymau dros y llifogydd yn cynnwys ffactorau ffisegol a ffactorau dynol. Roedd y tir yn ddirlawn trwy fasn yr afon, ar ôl cyfnod hir o law trwm dros nifer o wythnosau, ac o ganlyniad i hyn roedd llai o ddŵr yn ymdreiddio i’r pridd a chynyddwyd y llif trostir (dŵr ffo). Lleolir tarddbwynt Afon Hafren yng nghanolbarth Cymru lle mae'r tir yn uchel ac yn syrth ac felly cynyddir y llif trosdir unwaith eto. Nid yn unig y mae'r tir yn ddirlawn ond mae’r graig galchfaen yn yr ardal yn anathraidd iawn ac felly yn lleihau ymdreiddiad dŵr i’r pridd.
Gweithgareddau dynol a gyfranodd at effeithiau'r llifogydd
Mae nifer o’r aneddiadau mawr a gafodd eu lifogu, yn cynnwys Caerloyw, Tewkesbury, Cinderford a Stroud, yn gorwedd ar orlifdir Afon Hafren. Adeiladwyd nifer o drefi ar orlifdir oherwydd mae’r tir yn wastad, ac roedd afonydd yn rhwydwaith pwysig yn yr hen ddyddiau ar gyfer cludiant. Mae hyn yn gwneud yr ardaloedd hynny yn agored i niwed wrth i lefelau dŵr godi. Mae canran uchel o aneddiadau wedi eu hamgylchynu a choncrît a tharmac sy'n atal dŵr rhag ymdreiddio. Yn ogystal, mae dŵr yn llifo i’r system draenio ac yn gweithredu fel llif trosdir sy’n llifo i’r afon yn llawer cyflymach ar yr un pryd. Mae ffermwyr yn draenio eu tir ar gyfer tyfu cnydau ac mae yna lai o goedwigoedd i rhyngipio a thransbiradu unrhyw ddŵr, felly mae’r dŵr yn gorfod mynd i’r afon.
Aline Gagnaire
Arlunydd benywaidd o Ffrainc oedd Aline Gagnaire (11 Medi 1911 - 11 Chwefror 1997).
Llifogydd Canolbarth Lloegr 2007
Effeithiau'r llifogydd
Cafwyd nifer o bobl eu heffeithio; lladdwyd 13 ac roedd rhaid i'r RAF achub dros 120 o bobl. Roedd Asiantaeth yr Amgylchedd yn pryderu fod yna risg i iechyd wrth i bobl ddod i gyswllt â dŵr ffo, ond ni wireddwyd eu hofnau. Cafodd yr economi ei effeithio'n ddifrifol. Bu bron i is-orsaf bŵer yng Nghaerloyw fynd dan y llifogydd; buasai hynny wedi gadael miloedd o bobl heb bŵer. Collodd nifer o bobl gyflenwad dŵr glân ac felly roedd rhaid i bobl aros adre o'r gwaith a pheidio mynd i’r ysgol. Collodd busnesau symiau mawr o arian trwy fod ar gau heb sôn am y difrod a achoswyd gan y dŵr. Dinistriwyd nifer o dai, busnesau ac ysgolion efo chost o £2 biliwn. Roedd rhaid i nifer fawr o bobl symud allan o'u tai am gyfnod hir a symud i lefydd eraill dros dro. Roedd rhai pobl allan o'u cartrefu am hyd at flwyddyn ar ôl y digwyddiad. Roedd yna straen fawr ar gwmnïau yswiriant i dalu symiau mawr o arian; roedd yna hefyd rhai pobl a oedd heb yswirio eu tai.
Aline Gagnaire
Fe'i ganed ym Mharis a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Ffrainc.
Oak Park Township, Illinois
Treflan yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Oak Park Township, gan gynnwys:
Aline Gagnaire
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Fairford
Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr ydy Fairford. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Cotswold.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 3,236.
Mae Caerdydd 99.9 km i ffwrdd o Fairford ac mae Llundain yn 117.5 km. Y ddinas agosaf ydy Rhydychen sy'n 36.4 km i ffwrdd.
Davy Crockett
Ffilm am y Gorllewin gwyllt heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr William Desmond Taylor yw Davy Crockett a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Mae'r ffilm Davy Crockett yn 50 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Intolerance sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Homer Scott oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Desmond Taylor ar 26 Ebrill 1872 yn Carlow a bu farw yn Westlake ar 23 Tachwedd 1982. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1913 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Desmond Taylor nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Blairsville, Georgia
Dinas yn, yn nhalaith Georgia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Blairsville, gan gynnwys:
Pen-y-bont ar Ogwr (etholaeth seneddol)
Etholaeth seneddol yw Pen-y-bont ar Ogwr, a gynrycholir yn San Steffan gan un aelod. yw'r Aelod Seneddol presennol.
Anwick
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Anwick. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Kesteven.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 392.
Plwmp
Pentref bychan yng nghymuned Llandysiliogogo, Ceredigion, Cymru, yw Plwmp. Mae'n gorwedd ar yr A487 rhwng Aberaeron ac Aberteifi, tua thair milltir i'r de-orllewin o bentref Synod Inn, ac yn rhan o gymuned Llandysiliogogo.
Mae'r pentref yn gorwedd ar groesffordd wledig sy'n ei gysylltu ag Aberteifi, Aberaeron, Llwyndafydd a Ffostrasol.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Meallan Chuaich
Mae Meallan Chuaich yn gopa mynydd a geir ym mynyddoedd Y Fannaichs, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Is-Marilyn, HuMP a Graham Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Fareham
Tref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Fareham. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Fareham.
Mae Caerdydd 154.7 km i ffwrdd o Fareham ac mae Llundain yn 106 km. Y ddinas agosaf ydy Portsmouth sy'n 10.2 km i ffwrdd.
Neurocordulia alabamensis
Gwas neidr o deulu'r Corduliidae (neu'r 'Gweision neidr gwyrdd') yw'r Neurocordulia alabamensis. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Eryrdylluan Pharo
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Eryrdylluan Pharo (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: eryrdylluanod Pharo) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Bubo ascalaphus; yr enw Saesneg arno yw Desert eagle owl. Mae'n perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: Strigidae) sydd yn urdd y Strigiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn B. ascalaphus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r eryrdylluan Pharo yn perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: Strigidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Manicin gyddfddu
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Manicin gyddfddu (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: maniciniaid gyddfddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Lonchura pectoralis; yr enw Saesneg arno yw Pictorella finch. Mae'n perthyn i deulu'r Cwyrbigau (Lladin: Estrildidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn L. pectoralis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r manicin gyddfddu yn perthyn i deulu'r Cwyrbigau (Lladin: Estrildidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Appleby, Gogledd Swydd Lincoln
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Lincoln, Swydd Efrog a'r Humber, ydy Appleby. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Gogledd Swydd Lincoln.
Tatiana Arias
Mae Tatiana Arias (ganwyd 1979) yn fotanegydd nodedig a aned yn Colombia. Y sefydliad trydyddol lle y derbyniodd ei haddysg oedd: Universidad de Antioquia.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Dalen (cyhoeddwr)
bawd|124px|Logo Dalen
Cyhoeddwr Cymreig yw Dalen, sy'n arbenigo mewn cyhoeddi nofelau graffig a llyfrau plant ar ffurf stribedi cartŵn yn yr iaith Gymraeg a'r Saesneg. Sefydlwyd y wasg yn 2005 a lleolir yn Nhresaith, Ceredigion.