cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gorsaf Heddlu Trefynwy
Mae Gorsaf Heddlu Trefynwy yn adeilad rhestredig Gradd II yng nghanol Trefynwy, Sir Fynwy, Cymru. Mae wedi'i leoli yng nghymdogaeth hanesyddol Stryd Glyn Dŵr, o fewn muriau canoloesol y dref. Ym mis Mawrth 2012, cyhoeddwyd bod Gorsaf Heddlu Trefynwy yn un o ddwy ar bymtheg o orsafoedd heddlu yn Ne Ddwyrain Cymru na fyddai bellach ar agor i'r cyhoedd.
Hanes
Cyn 1881, roedd Trefynwy yn cynnal ac yn staffio ei gorsaf heddlu ei hun. Cymerodd Cyngor Sir Fynwy reolaeth ar blismona yn Nhrefynwy yn 1881, a diddymwyd llu heddlu Trefynwy. Roedd y sir yn rhentu adeilad yn Stryd Agincourt fel gorsaf heddlu. Ym 1895, prynodd Cyngor Sir Fynwy adeilad yn Stryd Glyn Dŵr, a'i ailddatblygu fel gorsaf heddlu. Nid oedd angen yr adeilad yn Stryd Agincourt mwyach.
Mae Cyfeiriadur Kelly o Sir Fynwy yn nodi, yn 1901, bod staff Gorsaf Heddlu Trefynwy ar Stryd Glyn Dŵr yn cynnwys y Capten Vincent E. Parker, "Uwcharolygydd Heddlu Sir y Fwrdeistref," dau ringyll a saith cwnstabl. Nid oedd Parker yn byw yng ngorsaf yr heddlu; yn hytrach, roedd yn byw yn ardal Overmonnow gyda'i deulu. Ddeng mlynedd ynghynt, roedd y brodor o Ffrainc wedi bod yn Uwcharolygydd Heddlu yn Nhredegar, Sir Fynwy. Er nad oedd Parker yn byw yn yr orsaf ym 1901, roedd yr orsaf (neu'r adeilad i'r dde ohono) yn gartref i aelodau eraill y llu heddlu. Roedd Rhingyll yr Heddlu John Tucker yn byw yn 13 A Stryd Glyn Dŵr gyda'i deulu. Roedd cwnstabl yr heddlu James Collins yn preswylio yno hefyd.
Ym 1911, cofnodwyd cyfeiriad Gorsaf Heddlu Trefynwy fel 15 Stryd Glyn Dŵr. Roedd yr orsaf yn gartref i Ringyll yr Heddlu Charles Jones, brodor o Swydd Henffordd, a'i deulu. Roedd y ddau gwnstabl, Albert Jenkins o Sir Fynwy a Frederick Dries o Middlesex yn preswylio yno hefyd. Roedd Jones yn byw ar Ffordd Henffordd yn 1901. Roedd William Bullock yn Uwcharolygydd Heddlu yn 1923. Ei deitl oedd "Uwcharolygydd Heddlu Sir a Bwrdeistref." Roedd dau ringyll a chwe chwnstabl hefyd yn Stryd Glyn Dŵr ar y pryd.
Mae Gorsaf Heddlu Trefynwy yn 19 Stryd Glyn Dŵr yn adeilad rhestredig o ganol y 19eg ganrif. Mae wedi'i leoli o fewn muriau canoloesol y dref, a adeiladwyd tua 1300. Mae'r prif adeilad yn dri llawr, ac mae estyniad deulawr i'r dde. Mae'r tu allan yn stwco ac mae ganddo dalcendo teils. Mae Stryd Glyn Dŵr, safle Gorsaf Heddlu Trefynwy ers 1895, wedi cael ei hail-rifo'n rhannol ers dechrau'r 20g. Ym 1901, cofnodwyd yr orsaf (neu'r adeilad a oedd yn gartref i rai o staff yr heddlu) yn 13A Stryd Glyn Dŵr, yn union wrth ymyl y cofnod ar gyfer Tafarn y Druid's Head yn 19 Stryd Glyn Dŵr. Yn 1911, roedd yr orsaf yn 15 Stryd Glyn Dŵr. Degawdau yn ddiweddarach, ar adeg y rhestrau treftadaeth, cofnodwyd o leiaf gyfran o adeilad yr heddlu yn 17 Stryd Glyn Dŵr. bawd|240x240px| Ebrill 1931 - Gorymdaith angladd ar gyfer William Bullock, Uwcharolygydd yr Heddlu|chwithMae cofnod Coflein ar wahân yn 19 Stryd Glyn Dŵr. Mae'n disgrifio hen dafarn gyda dau lawr, a wyneb brasblastr. Mae hwn yn cyfeirio at Dafarn y Druid's Head, i'r chwith yn union (de-ddwyrain) o'r orsaf heddlu. Y dafarn oedd â'r cyfeiriad 19 Stryd Glyn Dŵr am lawer o'r 19eg a'r 20g. Rhestrwyd Gorsaf Heddlu Trefynwy yn radd II ar 15 Awst 1974. Mae'r ffensys a'r giât y tu ôl i 17 Stryd Glyn Dŵr, sydd hefyd yn rhan o'r orsaf, yn gyfagos i rai preswylfeydd Henry Burton Court ac wedi'u lleoli o flaen Parc Chippenham. Fe'u rhestrwyd yn radd II ar 8 Hydref 2005.
Nid yn unig yw'r adeilad yn gartref i'r heddlu lleol, ond mae hefyd yn ganolfan ymateb i Heddlu Gwent. Mae Heddlu Gwent yn gyfrifol am ardal o oddeutu 600 milltir sgwâr. Croesawyd ymwelwyr i Orsaf Heddlu Trefynwy ym mis Medi 2011 yn ystod Drysau Agored 2011, Diwrnodau Treftadaeth Ewropeaidd yng Nghymru. Lluniwyd y digwyddiad gan Gymdeithas Ddinesig Trefynwy ac Ymddiriedolaeth Ddinesig Cymru. Ar 31 Mai 2012, cyhoeddodd Heddlu Gwent fod digwyddiad nesaf y Monmouth Off Street Project (MOSP) wedi'i drefnu ar gyfer 24 Mehefin 2012. Dechreuodd y MOSP yn 2009 mewn ymateb i'r cynnydd canfyddedig yn ymddygiad gwrthgymdeithasol pobl ifanc Trefynwy. Pan holwyd, roedd plant lleol wedi nodi diffyg cyfleusterau ieuenctid yn ardal Trefynwy ac wedi awgrymu parc sglefrio newydd. Mae tîm MOSP yn cyfarfod yn rheolaidd ac yn cynllunio gweithgareddau i ariannu'r parc sglefrio. Roedd y digwyddiad wedi'i drefnu ar gyfer Mehefin 2012 yn cynnwys gwifren wib yng Nghas-gwent.
Canonstown
Pentref yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Canonstown. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Ludgvan.
Cora parda
Mursen yn nheulu'r Polythoridae yw'r Cora parda sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Cora.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Breichiau Hir
Band Cymreig o Gaerdydd ydy Breichiau Hir, a sefydlwyd yn 2010.
O Trem Da Morte
Ffilm ddrama heb sain (na llais) yw O Trem Da Morte a gyhoeddwyd yn 1924. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1924. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Nibelungen sef ffilm ffantasi Almaenig mewn dwy ran, gan Fritz Lang.
Fireo Ciwba
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Fireo Ciwba (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: fireod Ciwba) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Vireo gundlachi; yr enw Saesneg arno yw Cuban vireo. Mae'n perthyn i deulu'r Fireod (Lladin: Vireonidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn V. gundlachi, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Teulu
Mae'r fireo Ciwba yn perthyn i deulu'r Fireod (Lladin: Vireonidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Los Renglones Torcidos De Dios
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Tulio Demicheli yw Los Renglones Torcidos De Dios a gyhoeddwyd yn 1983. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Nacho Méndez.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Gonzalo Vega.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tulio Demicheli nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cymru: Y 100 lle i’w gweld cyn marw
Cyfrol gan yr hanesydd Cymraeg John Davies ydy Cymru: Y 100 lle i’w gweld cyn marw. Cafodd ei chyhoeddi gan wasg Y Lolfa ym mis Mai 2010. Enillodd wobr cystadleuaeth Llyfr y Flwyddyn yn 2010.
Calstock
Pentref a phlwyf sifil yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Calstock (Cernyweg: Kalstok).
Mae'r plwyf sifil yn cynnwys aneddiadau Albaston, Chilsworthy, Gunnislake, Harrowbarrow, Latchley, Metherell, Coxpark, Dimson, Drakewalls, Norris Green, Rising Sun and St Ann's Chapel. Yng Nghyfrifiad 2011 roedd ganddo boblogaeth o 6,253.
Rose Mary Crawshay
Hi sefydlodd Gronfa Wobr er cof am Byron, Shelley, Keats yn 1888, a ddatganwyd gan yr Academi Brydeinig fel yr unig wobr lenyddol ym Mhrydain ar gyfer ysgolheigion benywaidd. Fel dyngarwr, talodd am ran o Ysgol Uwchradd y Faenor a Phenderyn yn oddeutu 1861.
Åh, En Så'n Grabb
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Ivar Johansson yw Åh, En Så'n Grabb a gyhoeddwyd yn 1939. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Lleolwyd y stori yn Stockholm. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Gösta Rodin a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Sune Waldimir.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Elof Ahrle.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1939. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gone with the Wind sef ffilm Americanaidd am drais, dial a rhamant gan Victor Fleming, George Cukor a Sam Wood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ivar Johansson ar 20 Tachwedd 1889 yn Sweden a bu farw yn Hedvig Eleonora församling ar 14 Chwefror 2013.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ivar Johansson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
San Diego
Dinas yn nhalaith Califfornia, Unol Daleithiau America, yw San Diego. Saif ar yr arfordir yn ne-orllewin Califfornia, yn agos at y ffîn a Mecsico. Roedd y boblogaeth tua 1,256,951 yn 2006; San Diego yw ail ddinas Califfornia yn ôl poblogaeth (ar ôl Los Angeles), ac wythfed dinas yr Unol Daeleithiau. Roedd poblogaeth yr ardal ddinesig, yn cynnwys Tijuana ym Mecsico, yn 2,941,454.
Hanes
Yr Ewropead cyntaf i fforio'r ardal oedd Juan Rodrigues Cabrillo, Portiwgead yn hwylio dan faner Sbaen. Yn 1602, gyrrwyd Sebastián Vizcaíno i fapio arfordir Caiffornia yn ei long San Diego, a rhoddwyd yr enw yma i'r sefydliad.
Baat Cheet
Ffilm drama-gomedi yw Baat Cheet a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn Pacistan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Wrdw.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 320 o ffilmiau Wrdw wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Yojiro Takahagi
Pêl-droediwr o Japan yw  (ganed 12 Awst 1986). Cafodd ei eni yn Fukushima a chwaraeodd ddwywaith dros ei wlad.
Charlie Mariano – yr Ymweliad Olaf
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Axel Engstfeld yw Charlie Mariano – yr Ymweliad Olaf a gyhoeddwyd yn 2014. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Charlie Mariano – Last Visits ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Axel Engstfeld.
Mae'r ffilm Charlie Mariano – yr Ymweliad Olaf yn 99 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Axel Engstfeld ar 10 Hydref 1953 yn Düsseldorf.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Axel Engstfeld nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Blind Alibi
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Lew Landers yw Blind Alibi a gyhoeddwyd yn 1938. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Bernhard Kaun.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Richard Dix. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1938. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Bringing Up Baby sef ffilm gomedi Americanaidd gan Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Nicholas Musuraca oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lew Landers ar 2 Ionawr 1901 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Palm Desert ar 10 Medi 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1913 ac mae ganddo o leiaf 58 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lew Landers nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gadael yr Ugeinfed Ganrif
Drama sy'n hanes hunangofiannol anturiaethau un dyn yn y byd pop Cymraeg gan Gareth Potter yw Gadael yr 20g. Sherman Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2010. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Mae'r cynnwys yn pontio dau ddegawd. Mae yma nyddu delweddau, cerddoriaeth a stori wir.
Botwm Crys yn cadw lle
Joan Erbe
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America oedd Joan Erbe (1926 - 22 Awst 2014).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Benyamin Biang Kerok
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Hanung Bramantyo yw Benyamin Biang Kerok a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn Indonesia; y cwmni cynhyrchu oedd Falcon Pictures. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Indoneseg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Rano Karno, Reza Rahadian, Meriam Bellina a Delia Husein. Mae'r ffilm Benyamin Biang Kerok yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,500 o ffilmiau Indoneseg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hanung Bramantyo ar 1 Hydref 1975 yn Yogyakarta. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1998 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Jakarta Institute of Arts.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hanung Bramantyo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhyfel Cartref Lloegr
bawd|de|300px|Print Almaenig o'r 17g yn dangos dienyddiad Siarl I
Ymladdwyd Rhyfel Cartref Lloegr rhwng 1642 a 1651. Mewn gwirionedd roedd yn dri rhyfel cartref: Rhyfel Cartref Cyntaf Lloegr (1642–6), Ail Ryfel Cartref Lloegr (1648–9) a Thrydydd Rhyfel Cartref Lloegr Rhyfel (1650–51). Roedd y rhyfeloedd yn Lloegr yn rhan o gyfres o ryfeloedd a elwir yn Rhyfeloedd y Tair Teyrnas, yn cynnwys Rhyfel Cartref yr Alban (1644–1645) a Rhyfel Cyngheiriaid Iwerddon (1642–9).
Roedd Cymru wedi ei hymgorffori yn groes i'w hewyllys yn nheyrnas Lloegr ar y pryd, o ganlyniad i Deddfau'r Cyfreithiau yng Nghymru 1535 a 1542 (a elwid ers talwm yn 'Ddeddfau Uno') ac ystyrir yr ymladd yng Nghymru yn rhan o Ryfel Cartref Lloegr.
Roedd y rhyfeloedd yn ganlyniad anghydfod rhwng y brenin Siarl I o Loegr a'r Alban (neu Charles) a'i ddeiliaid, ynghylch crefydd ac ynghylch hawliau'r brenin. Ymladdwyd y rhyfel rhwng plaid y brenin a phlaid y Senedd. Y canlyniad oedd buddugoliaeth y blaid Seneddol yn Lloegr, dan Oliver Cromwell yn y pen draw, dros y Brenhinwyr yn Lloegr, yna yn yr Alban ac Iwerddon hefyd.
Rhyfel Cartref Cyntaf Lloegr
Ymladdwyd hwn rhwng 1642 a 1646, rhwng plaid y brenin a phlaid y Senedd. Y prif frwydrau oedd Brwydr Edgehill, Brwydr Marston Moor a Brwydr Naseby. Wedi i'w fyddin gael ei dinistrio gan y Seneddwyr yn Naseby a Langport, ffôdd y brenin at y fyddin Albanaidd yn Southwell, Swydd Nottingham ym mis Mai 1646, a daeth y Rhyfel Catref Cyntaf i ben.
Ail Ryfel Cartref Lloegr
Ymladdwyd yr ail ryfel cartref yn 1648–1649, eto rhwng plaid y brenin a phlaid y Senedd. Dechreuodd hwn yng Nghymru yng ngwanwyn 1648, pan newidiodd milwyr y Senedd, oedd heb gael eu talu, i gefnogi'r brenin. Gorchfygwyd hwy gan y Cyrnol Thomas Horton ym Mrwydr San Ffagan (8 Mai), ac ildiodd yr arweinwyr i Oliver Cromwell ar 11 Gorffennaf ar ôl gwarchae Penfro. Dienyddiwyd Siarl I ar 30 Ionawr 1649.
Canworthy Water
Pentref yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Canworthy Water (Cernyweg: Dowr Karn). Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Warbstow.
Rhyfel Cartref Lloegr
Trydydd Rhyfel Cartref Lloegr
Ymladdwyd y trydydd rhyfel cartref rhwng 1649 a 1651, rhwng cefnogwyr Siarl II o Loegr a'r Alban a'r Senedd. Diweddodd gyda Brwydr Caerwrangon yn 1651, pan fu'r Senedd yn fuddugol.
Y Rhyfel Cartref yng Nghymru
Roedd boneddigion Cymry ar y dechrau'n cefnogi plaid y Brenin, er bod ambell eithriad megis John Jones, Maesygarnedd, brawd-yng-nghyfraith Oliver Cromwell, a'r llenor Morgan Llwyd. Ni fu unrhyw frwydrau ar raddfa fawr ar dir Cymru yn ystod y Rhyfel Cartref Cyntaf, ond roedd cyfran helaeth o fyddin y brenin yn rhai o'r brwydrau yn Lloegr yn Gymry; gelwid Cymru yn "fagwrfa gwŷr traed y brenin".
Oherwydd fod arfordir Cymru mor agos i'r Iwerddon, roedd y boneddigion Cymreig yn fwy na pharod i dalu'r dreth longau er mwyn cryfhau'r llynges. Roeddynt hefyd yn gefnogol i ymdrechion yr Archesgob Laud i ddyrchafu rhwysg Eglwys Loegr. Ond erbyn diwedd y 1630au newidiodd hyn:
Yn Nhachwedd 1640 trwy gyfrwng y Senedd Hir, chwalwyd y fiwrocraiaeth frenhinol a diddymwyd Llys yr Uchel Gomisiwn (sef prif arf Laud) ac ymosodwyd ar yr esgobion a'u Llyfr Gweddi Gyffredin. Yn ystod cyfnod y Llys Hir, yr unig Gymro a oedd yn deyrngar i'r brenin oedd Herbert Price (fl. 1615 - 1663), pendefig a noddwr llenyddiaeth o'r hen Sir Frycheiniog ac a gynrychiolai Aberhonddu. Er hyn, pan ddechreuodd y rhyfel yn Awst 1642, dim ond 5 o ASau o Gymru oedd yn driw i'r Senedd, a dim ond siroedd Penfro (oherwydd masnach) a Wrecsam (oherwydd pwer Thomas Myddelton). Erbyn 1646 roedd Castell Rhaglan wedi cwympo ac roedd lluoedd y Senedd yn rheoli'r cyfan o Dde Cymru. Ymestynodd grym Myddelton dros y Gogledd ac erbyn Mawrth 1647 ildiwyd Castell Harlech i'r Seneddwyr a daeth y Rhyfel Cartref Cyntaf i ben
Yn Sir Benfro y taniwyd gwreichionen gyntaf yr Ail Ryfel Cartref, yn dilyn codi trethi trwm, gan y Seneddwyr a chyda marwolaeth Essex, gwanhawyd dylanwad y Seneddwyr yng Nghymru. Datganodd John Poyer (llywiawdwr Castell Penfro) a Rice Powell (llywiawdwr Castell Dinbych-y-pysgod) eu cefnogaeth i'r brenin. Martsiodd y ddau i Gaerdydd ac ymuno gyda Laugharne (a oedd wedi newid ei got). Ar 8 Mai 1648 trechwyd Laugharne a'i griw brenhinol ym mrwydr bwysicaf y Rhyfel cartref yng Nghymru: Brwydr Sain Ffagan. Ysgubodd Cromwell drwy Dde Cymru ac i fyny i'r Gogledd; ym Môn yr ymladdwyd y frwydr olaf.
Arwyddwyd warant marwolaeth y brenin gan rai Cymry:
412
4g - 5g - 6g
360au 370au 380au 390au 400au - 410au - 420au 430au 440au 450au 460au
Shock Corridor
Ffilm ddrama sy'n dilyn hynt a helynt grwp o ffrindiau gan y cyfarwyddwr Samuel Fuller yw Shock Corridor a gyhoeddwyd yn 1963. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Samuel Fuller a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Paul Dunlap. Dosbarthwyd y ffilm gan Monogram Pictures a hynny drwy fideo ar alwad.
412
407 408 409 410 411 - 412 - 413 414 415 416 417
Cora semiopaca
Mursen yn nheulu'r Polythoridae yw'r Cora semiopaca sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Cora.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Shock Corridor
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1963. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd From Russia with Love sef yr ail ffilm yn y gyfres James Bond. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Stanley Cortez oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Jerome Thoms sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Samuel Fuller ar 12 Awst 1912 yn Worcester, Massachusetts a bu farw yn Hollywood ar 8 Mawrth 2001. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1936 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Vilayattu Bommai
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr T. R. Raghunath yw Vilayattu Bommai a gyhoeddwyd yn 1954. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd விளையாட்டு பொம்மை ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan T. G. Lingappa.
Shock Corridor
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Samuel Fuller nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Vilayattu Bommai
Y prif actor yn y ffilm hon yw T. R. Mahalingam.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1954. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rear Window sy’n ffilm llawn dirgelwch, gan y cyfarwyddwr ffilm enwog Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm T R Raghunath ar 16 Gorffenaf 1912 yn Thiruvananthapuram.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd T. R. Raghunath nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Thomas Gwynn Jones
Newyddiadurwr, bardd, ysgolhaig a nofelydd oedd T. Gwynn Jones, enw llawn Thomas Gwyn Jones (10 Hydref 1871 – 7 Mawrth 1949). Roedd T. Gwynn yn llenor amryddawn a wnaeth gyfraniad pwysig iawn i lenyddiaeth Gymraeg, ysgolheictod Cymreig ac astudiaethau llên gwerin yn hanner cyntaf yr 20g. Roedd hefyd yn gyfieithydd medrus o'r Almaeneg, Groeg, Gwyddeleg a Saesneg. Cafod ei eni yn Gwyndy Uchaf, Betws yn Rhos yn yr hen Sir Ddinbych (sir Conwy heddiw), a'i gladdu ym mynwent Heol Llanbadarn.
Roedd yn fab i Issac a Jane Jones. Priododd Margaret Jane Davies yn 1899.
Bywgraffiad
Aeth i weithio i Lyfrgell Genedlaethol Cymru yn Aberystwyth yn 1909 ar ôl blynyddoedd o newyddiadura, ac wedyn bu'n ddarlithydd yn yr adran Gymraeg yng Ngholeg Prifysgol Cymru, Aberystwyth. Yn 1919 daeth yn athro llenyddiaeth Gymraeg yn y coleg hwnnw hyd at ei ymddeoliad yn 1937.
Enillodd gadair Eisteddfod Genedlaethol Cymru Bangor 1902 am ei awdl Ymadawiad Arthur, a hefyd yn Eisteddfod Genedlaethol Llundain yn 1909.
Anrhydeddwyd ef â D.Lit. Prifysgol Cymru a Phrifysgol Iwerddon, ill dau yn 1938. Roedd yn wrthwynebydd cadarn yn erbyn y Rhyfel Byd Cyntaf. Cerddodd allan o Gapel Tabernacl, Aberystwyth pan weddïodd y gweinidog am fuddugoliaeth i Brydain yn y rhyfel.
411
4g - 5g - 6g
360au 370au 380au 390au 400au - 410au - 420au 430au 440au 450au 460au
San José
Gallai San José gyfeirio at un o nifer o ddinasoedd a threfi; mae'r enw (Sbaeneg am Sant Joseff) yn un o'r enwau lleoedd mwyaf cyffredin yn y byd. Y ddwy ddinas fwyaf yw:
Hiroki Yamada
Pêl-droediwr o Japan yw  (ganed 27 Rhagfyr 1988). Cafodd ei eni yn Hamamatsu a chwaraeodd ddwywaith dros ei wlad.
Carbis Bay
Pentref yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Carbis Bay (Cernyweg: Porthreptor). Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil St Ives.
Gwybedog tinfelyn America
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Gwybedog tinfelyn America (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: gwybedogion tinfelyn America) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Myiobius barbatus; yr enw Saesneg arno yw Sulphur-rumped flycatcher. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. barbatus, sef enw'r rhywogaeth.
O Uivo da Gaita
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dallas
Ar 22 Tachwedd 1963, saethwyd yr Arlywydd John F. Kennedy yn farw pan oedd ar ymweliad a Dallas.
Entrapment (ffilm)
Ffilm sy'n serennu Sean Connery a Catherine Zeta-Jones yw Entrapment (1999).
Sybil Thomas, Is-Iarlles Rhondda
Swffraget, ffeminist a dyngarwr oedd Sybil Margaret Thomas, is- Iarlles Rhondda, Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig (née Haig; 25 Chwefror 1857 – 11 Mawrth 1941).
Yn y 1890au daeth Sybil Thomas yn llywydd ar Undeb Cymdeithasau Rhyddfrydol Menywod Cymru. Roedd hefyd yn gymedrolwr amlwg yn Undeb Cenedlaethol Cymdeithasau Pleidlais i Fenywod.
Roedd ei chwiorydd Janetta a Lotty hefyd yn swffragets amlwg ac aeth y ddwy i garchar dros eu gweithredoedd treisgar yn enw'r achos. Daeth ei merch, Margaret Haig Thomas, yn un o ffeministaidd mwyaf nodedig Cymru. O dan eu dylanwad, ymunodd Sybil ag Undeb Cymdeithasol a Gwleidyddol y Merched. Yn 1914 cafodd ei charcharu am ddiwrnod ar ôl cynnal cyfarfod cyhoeddus tu allan i Ty'r Cyffredin.
Fireo Hutton
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Fireo Hutton (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: fireod Hutton) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Vireo huttoni; yr enw Saesneg arno yw Hutton’s vireo. Mae'n perthyn i deulu'r Fireod (Lladin: Vireonidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn V. huttoni, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r fireo Hutton yn perthyn i deulu'r Fireod (Lladin: Vireonidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Hen Bobl Mewn Ceir
Drama gomedi Cymraeg gan Meic Povey yw Hen Bobl Mewn Ceir. Sherman Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2006. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Comedi dywyll yw'r ddrama hon.
Botwm Crys yn cadw lle
Minik
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Axel Engstfeld yw Minik a gyhoeddwyd yn 2006. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Minik ac fe'i cynhyrchwyd yn Awstria a'r Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Axel Engstfeld ar 10 Hydref 1953 yn Düsseldorf.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Axel Engstfeld nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Room 237 (ffilm, 2013)
Ffilm ddogfen Saesneg o Unol Daleithiau America yw Room 237 gan y cyfarwyddwr ffilm Rodney Ascher. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Clipping. Cafodd y ffilm hon ei chynhyrchu gan Tim Kirk.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rodney Ascher nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cofadeilad
200px|dde|bawd|Mae [[Cristo-Rei (Christ y Brenin) yn Almada, Portiwgal yn un o gofadeiladau talaf y byd.]] bawd|200px|dde|Y [[Tŵr Eiffel yw cofadeilad enwocaf Paris, Ffrainc.]]
Math o adeiladwaith a grewyd naill ai er mwyn cofio am berson neu ddigwyddiad neu sy'n bwysig i grŵp cymdeithasol fel ffordd o gofio rhywbeth a ddigwyddodd yn y gorffennol yw cofadeilad. Daw tarddiad y gair o'r geiriau cof ac adeilad.
Y Farteg
Pentref bychan ym mwrdeistref sirol Torfaen, Cymru, yw'r Farteg (Seisnigiad: Varteg). Fe'i lleolir tua 4.5 milltir i'r gogledd o dref Pont-y-pŵl ar y ffordd B4246. Mae'n rhan o gymuned Abersychan ac yn gorwedd rhwng y pentref honno a Blaenafon, i'r gogledd.
Mae gan y Farteg un o'r ddwy ysgol gynradd cyfrwng Cymraeg sydd yn Nhorfaen, sef Ysgol Bryn Onnen. (Ysgol Gymraeg Cwmbrân yw'r llall.) Mae ganddo hefyd gladdfa sy'n dyddio'n ôl i'r 18g.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Astrid Munthe de Wolfe
Arlunydd benywaidd o Sweden yw Astrid Munthe de Wolfe (27 Mawrth 1926).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Sweden.
Ei thad oedd Alf Munthe a'i mam oedd Torun Munthe. Bu'n briod i Ronald de Wolfe.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Brwydr Sain Ffagan
Ymladdwyd Brwydr Sain Ffagan ar 8 Mai 1648, yn Sain Ffagan, de Cymru rhwng byddin y senedd dan y Cyrnol Thomas Horton a byddin o gyn-filwyr y Senedd oedd wedi troi i gefnogi'r brenin Siarl I o Loegr a'r Alban. Roedd yn un o frwydrau Ail Ryfel Cartref Lloegr.
Hanes
Yn Ebrill 1648, bu gwrthryfel ymysg milwyr y Senedd yn Ne Cymru, oedd heb gael eu tâl am gryn amser. Dan arweiniad y Cyrnol John Poyer, llywodraethwr Castell Penfro, ynghyd a'i bennaeth, y Cadlywydd Rowland Laugharne a Cyrnol Rice Powel, datganasant eu cefnogaeth i'r brenin.
Gyrrodd Syr Thomas Fairfax, dros y Senedd, Thomas Horton i dde Cymru gyda 3,000 o wŷr traed, catrawd a hanner o farchogion a chatrawd o ddragwniaid. Ymdeithiodd tua thref Caerfyrddin, ond yna bu raid iddo droi am Aberhonddu i atal gwrthryfel yno. Oddi yno, symudodd i gyffiniau Caerdydd a gwersylla yn San Ffagan, i'r gorllewin o'r ddinas.
Roedd byddin Seneddol arall dan Oliver Cromwell ar ei ffordd i Gymru, felly penderfynodd Laugharne ymosod ar Horton cyn i'r ddwy fyddin Seneddol fedru ymuno. Ymosododd ar 8 Mai, gyda byddin o tua 7,500 o wŷr traed ond dim ond ychydig o farchogion.
Diweddodd y frwydr mewn buddugoliaeth i'r Seneddwyr, pan ymosododd eu marchogion ar adain chwith a chefn y fyddin Frenhinol. Lladdwyd dros 200 o'r Breniniaethwyr, a chymerwyd 3,000 yn garcharorion.
Highbridge, Gwlad yr Haf
Tref fach yng Ngwlad yr Haf, De-orllewin Lloegr, ydy Highbridge. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Sedgemoor. Mae'n rhannu ei chyngor tref gyda Burnham-on-Sea ym mhlwyf sifil Burnham-on-Sea and Highbridge.
Hunangofiant Tomi
300px|bawd|Wyneb-ddalen a wyneb-ddarlun Hunangofiant Tomi (P. Jones-Roberts yn y Llyfrfa, Bangor, d.d.=1912) Y gyfrol gyntaf o waith Edward Tegla Davies i blant yw Hunangofiant Tomi. Fe'i gyhoeddwyd yn 1912, yng ngwasg Y Llyfrfa, Bangor. Llyfr bach 123 tudalen wedi ei argraffu'n ddestlus gan yr argraffydd Evan Thomas, gyda wyneb-ddalen gan y cyhoeddwr P. Jones-Roberts.
Cyfrol ydyw ar lun cyfres o hanesion dyddiadur dychmygol bachgen bach sy'n byw mewn pentref yng ngefn-gwlad Cymru. Mae'r iaith yn naturiol (yn ôl safon y cyfnod) a'r arddull yn ysgafn ac ysmala ac yn wahanol iawn i'r fath o "lyfrau plant" sur a difrifol, crefyddol eu naws, oedd yn cael eu cynnig i blant fel rheol. Dyma un enghraifft ohono, o'r bennod "Cader Ceridwen":
Cora skinneri
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Rågens Rike
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Ivar Johansson yw Rågens Rike a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Ivar Johansson a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Håkan von Eichwald.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Eric Laurent.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All About Eve sy’n ffilm gomedi Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Sven Nykvist oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ivar Johansson ar 20 Tachwedd 1889 yn Sweden a bu farw yn Hedvig Eleonora församling ar 14 Chwefror 2013.
¿Quién Grita Venganza?
Ffilm sbageti western gan y cyfarwyddwr Rafael Romero Marchent yw ¿Quién Grita Venganza? a gyhoeddwyd yn 1968. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen a'r Eidal. Cafodd ei ffilmio yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Marco Leto a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Riz Ortolani.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jesús Guzmán, Mark Damon, Anthony Steffen, Barta Barri, Luis Induni, Luis Barboo, Piero Lulli, Raf Baldassarre, Dyanik Zurakowska, María Martín a Guillermo Méndez. Mae'r ffilm ¿Quién Grita Venganza? yn 88 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
Nedw
200px|bawd|Clawr darluniedig Nedw sy'n dangos un o luniau Leslie Illingworth (4ydd argraffiad Hughes a'i Fab, Wrecsam, 1928) Llyfr o straeon i blant gan Edward Tegla Davies yw Nedw. Fe'i gyhoeddwyd am y tro cyntaf yn 1922 a chafwyd sawl argarffiad arall yn ystod y 1920au a'r 1930au. Ychwanegir at ei ddiddordeb gan y lluniau inc du a gwyn gan Leslie Illingworth, cartwnydd gwleidyddol ar staff y Daily Mail, Cymro a gafodd ei eni a'i fagu ym Mro Morgannwg.
¿Quién Grita Venganza?
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1968. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 2001: A Space Odyssey sef ffilm wyddonias gan Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Franco Delli Colli oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Antonio Gimeno sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rafael Romero Marchent ar 3 Mai 1926 ym Madrid a bu farw yn yr un ardal ar 25 Gorffennaf 2020. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1946 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rafael Romero Marchent nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Plaid Annibyniaeth Puerto Rico
Plaid wleidyddol ym Mhuerto Rico sy'n ymgyrchu dros annibyniaeth i Buerto Rico oddi ar yr Unol Daleithiau yw Plaid Annibyniaeth Puerto Rico (Sbaeneg: Partido Independentista Puertorriqueño, PIP). Mae'n un o'r tair plaid mawr ym Mhuerto Rico a'r ail hynaf o'r pleidiau cofrestredig yno.
200px|bawd|Arwydd y PIP Fel rheol, gelwir cefnogwyr y PIP a'i ideoleg yn independentistas ("annibynwyr"), neu pipiolos.
Dechreuodd y blaid fel asgell etholiadol y mudiad o blaid annibyniaeth i Buerto Rico. Erbyn heddiw y PIP yw'r mwyaf o'r pleidiau sydd o blaid annibyniaeth a'r unig un a geir ar y papurau balot printiedig adeg etholiad (rhaid ychwanegu enwau ymgeiswyr eraill mewn ysgrifen).
Sefydlwyd y blaid ar 20 Hydref, 1946, gan Gilberto Concepción de Gracia (bu farw ym 1968). Teimlai fod y mudiad dros annibyniaeth wedi cael ei "fradychu" gan y Partido Popular Democrático, a rhoddasai heibio ei nod o ennill annibyniaeth lawn i Buerto Rico.
Locura Pasional
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Tulio Demicheli yw Locura Pasional a gyhoeddwyd yn 1955. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Silvia Pinal.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1955. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rebel Without a Cause sy’n ffilm glasoed gan y cyfarwyddwr ffilm oedd Nicholas Ray. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Ignacio Torres oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tulio Demicheli ar 15 Medi 1914 yn Buenos Aires a bu farw ym Madrid ar 3 Mai 1995. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1944 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tulio Demicheli nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mary Gawthorpe
Roedd Mary Eleanor Gawthorpe (12 Ionawr 1881 – 12 Mawrth 1973)  yn swffraget, sosialydd, undebwr llafur a golygydd.
Yn 1905 ymunodd ag Undeb Cymdeithasol a Gwleidyddol y Merched. Yn 1906, stopiodd ddysgu a daeth i weithio'n llawn amser fel trefnydd ar gyfer yr Undeb yn Leeds. Daeth Sylvia Pankhurst i Leicster yn 1907 ac ymuno â Alice Hawkins a gyflwynodd y naill i'r llall gan sefydlu presenoldeb yr Undeb yn Leeds.
Yn ddiweddarach ymunodd â Christabel Pankhurst yng Nghymru, lle'r oedd ei chefndir dosbarth gweithiol a'i chysylltiad â'r symudiad llafur o fudd iddi. Mewn cyfarfod yng Nghymru, a drefnwyd gan Samuel Evans oedd yn sefyll etholaeth fel cynrychiolydd Cymraeg yn y Llywodraeth, cwestiynodd Gawthorpe ef yn dwll mewn Cymraeg perffaith. Yn ogystal â chael ei charcharu sawl gwaith dros ei gweithgareddau gwleidyddol, cafodd Gawthorpe hefyd ei churo'n ddrwg, gan ddioddef anafiadau difrifol am heclo Winston Churchill yn 1909.
Cisco Pike
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Bill L. Norton yw Cisco Pike a gyhoeddwyd yn 1972. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Bill L. Norton a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Kris Kristofferson.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gene Hackman, Kris Kristofferson, Karen Black a Harry Dean Stanton. Mae'r ffilm Cisco Pike yn 94 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Robert C. Jones sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bill L Norton ar 13 Awst 1943.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bill L. Norton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pont Øresund
Pont sy'n croesi rhan o gulfor Øresund rhwng Denmarc a Sweden yw Pont Øresund (Daneg:Øresundsbroen, Swedeg: Öresundsbron; enw cyfansawdd Øresundsbron).
Ffurfia'r bont ran o'r cysylltiad rhwng Copenhagen a Malmö a rhan o'r briffordd Ewropeaidd E20. Mae'r rhan hwyaf o'r bont yn 490 metr o hyd, a'r uchaf o'i thyrrau yn 204 metr. Agorwyd hi yn swyddogol ar 1 Gorffennaf 2000. Nid yw'r bont yn croesi'r Øresund i gyd; ar yr ochr Ddanaidd mae twnnel 4 km o hyd.
bawd|240px|chwith|Pont Øresund bawd|chwith|260px|Y bont o Malmö
Lydia Becker
bawd|Lydia Becker's name on the lower section of the Reformers memorial, Kensal Green Cemetery Roedd Lydia Ernestine Becker (24 Chwefror 1827 – 18 Gorffennaf 1890) yn arweinydd ar ddechrau ymgyrch i roi'r bleidlais i ferched, ac yn wyddonydd amatur gyda diddordeb mewn bioleg a seryddiaeth. Mae'n enwog am sefydlu a chyhoeddi'r Cyfnodolyn y Bleidlais i Ferched rhwng 1870 a 1890.
Bywgraffiad
Ganwyd Lydia ar Cooper Street, Manceinion, yn ferch hynaf i Hannibal Becker, yr oedd ei dad, Ernst Becker wedi ymfudo Ohrdruf yn Thüringia. Cafodd Lydia ei haddysg adref, fel llawer o ferched ar y pryd. Astudiodd botaneg a seryddiaeth o'r 1850au ymlaen, gan ennill medal aur am bapur ysgolheigaidd 1862 ar arddwriaeth. Ewythr iddi, yn hytrach na'i rhieni, anogodd y diddordeb hwn. Pum mlynedd yn ddiweddarach, sefydlodd Gymdeithas Lenyddol i Fenywod ym Manceinion. Dechreuodd gyfathrebiaeth â Charles Darwin, ac yn fuan wedyn llwyddodd ei argyhoeddi i anfon papur i'r gymdeithas. Yn ystod eu cyfathrebiaeth, anfonodd Becker lawer o samplau o blanhigion i Darwin, o'r caeau sy'n amgylchynnu Manceinion. Bu iddi hefyd anfon copi i Darwin o'i "llyfr bach", Botany for Novices (1864). Mae Becker yn un i lawer o fenywod yn yr 19 Ganrif a gyfranodd, yn rheolaidd, at waith gwyddonol Darwin. Mae ei chyfathrebiaeth a'i gwaith at ei gilydd yn awgrymu bod gan Becker ddiddordeb penodol mewn planhigion deurywiol a benyw-wrywaidd a oedd, efallai, yn cynnig tystiolaeth 'naturiol' bwerus o drefn rhywiol a chymdeithasol amgen a radicalaidd.
Cafodd hefyd ei chydnabod am ei chyfraniadau gwyddonol ei hun, ac enillodd wobr genedlaethol yn yr 1860au am gasgliad o blanhigion sych a baratowyd gan ddefnyddio dull a luniwyd ganddi fel eu bod yn cadw eu lliwiau gwreiddiol. Rhoddodd bapur botanegol i Gymdeithas Wyddonol Prydain am effaith haint ffyngaidd ar ddatblygiad rhywiol rhywogaethau planhigion. Er i fotaneg barhau i fod yn bwysig iddi, ei gwaith yn ymgyrchu dros roi'r bleidlais i ferched oedd rôl ganolog ei bywyd. Daeth ei rôl yn hyrwyddo ac yn annog addysg wyddonol i ferched a menywod â'r ddau agwedd hwn ynghyd.
Yn hydref 1866 aeth Becker i gyfarfod blynyddol Cymdeithas Wyddonol Prydain, lle cafodd ei chyffroi gan bapur gan Barbara Bodichon dan yr enw "Rhesymau dros Ryddhau Menywod". Daeth yn ymroddedig i'r mater, ac ym mis Ionawr 1867 cynhaliodd gyfarfod cyntaf Pwyllgor Rhoi'r Bleidlais i Ferched Manceinion, y sefydliad cyntaf o'i fath yn Lloegr.
Rai misoedd wedyn, yn weddw ac yn berchennog siop, ymddangosodd Lilly Maxwell ar y gofrestr bleidleisio ym Manceinion drwyddamwain. Nid hi oedd y cyntaf, ond roedd yn cyfle da am gyhoeddusrwydd. Aeth Becker i ymweld â Maxwell, a mynd â hi i'r orsaf bleidleisio. Canfuodd swyddog canlyniadau enw Maxwell ar y rhestr, a chaniataodd iddi bleidleisio. Aeth Becker ati'n syth i annog menywod eraill a oedd yn ben tŷ yn yr ardal i arwyddo deiseb i gynnwys eu henwau ar y rhestr. Cyflwynwyd eu honiadau yn y llys gan Syr John Coleridge a Richard Pankhurst yn Chorlton v. Lings, ond gwrthodwyd yr achos.
Ar 14 Ebrill 1868, cynhaliwyd cyfarfod cyhoeddus cyntaf y Gymdeithas Genedlaethol dros Roi'r Blaid i Fenywod yn Neuadd Masnach Rydd ym Manceinion. Y tair prif siaradwyr oedd Agnes Pochin, Anne Robinson a Becker. Cynigiodd Becker y dylid rhoi hawl i bleidleisio i fenywod ar yr un telerau â dynion.
Wedyn, aeth Becker ar daith ddarlithio yn ninasoedd gigledd Lloegr ar ran y Gymdeithas. Ym mis Mehefin 1869, roedd Becker ac ymgyrchwyr eraill yn llwyddiannus wrth sicrhau'r bleidlais i fenywod mewn etholiadau trefol. Ar ôl ymgyrcho i gynnwys menywod ar fyrddau ysgolion, yn 1870 roedd hi'n un o bedair menyw a etholwyr ar Fwrdd Ysgol Manceinion, a gwasanaethodd arno tan ei marwolaeth. Yn yr un flwyddyn, sefydlodd Becker a'i chyfaill Jessie Boucherett Cyfnodolyn y Bleidlais i Ferched ac yn fuan wedyn, aethant ati i ddechrau trefnu teithiau o ddarlithoedd gan fenywod – rhywbeth prin ym Mhrydain ar y pryd. Mewn darlith yn 1874 ym Manceinion a drefnwyd gan Becker, profodd Emmeline Pankhurst, a oedd yn bymtheg mlwydd oed, ei chyfarfod cyhoeddus cyntaf yn enw'r bleidlais i fenywod.
Y Cyfnodolyn oedd y cyhoeddiad mwyaf poblogaidd mewn perthynas â'r bleidlais i ferched ym Mhrydain yn y 19ain Ganrif. Roedd yn cyhoeddi areithiau o wahanol fannau ym Mhrydain. Roedd Becker yn cyhoeddi ei chyfathrebiaeth â'i chefnogwyr a'i gwrthwynebwyr, gan gynnwys pan geryddodd AS dros Sir Gaernarfon ar ôl iddo bleidleisio yn erbyn cynnig i roi'r bleidlais i fenywod.
Roedd Becker yn wahanol iawn i ffeministiaid eraill yn ei dadl ynghylch hanfodiaeth benyweiddra. Dadleuodd nad oedd gwahaniaeth naturiol rhwng allu dynion a menywod, ac roedd hi'n eiriolwr dros system addysg heb wahaniaethu rhwng rhyw. Roedd hi hefyd yn wahanol i nifer o ymgyrchwyr eraill dros y bleidlais, gan ddadlau'n gryfach dros hawl i fenywod sydd heb briodi bleidleisio. Credai bod menywod a oedd â gŵr a ffynhonnell incwm sefydlog ddim mewn angen y bleidlais cymaint â gweddwon a menywod sengl. Perodd yr agwedd hon iddi fod yn darged i'w gwatwar yn aml mewn papurau newydd a chartŵns.
Yn 1890, ymwelodd Becker â'r drefn spa, Aix-les-Bains, lle bu iddi gwympo'n sâl a marw o ddifftheria yn  63 oed. Yn hytrach na pharhau i gyhoeddi yn ei habsenoldeb, penderfynodd staff Cyfnodolyn y Bleidlais i Fenywod ddod â'r cyhoeddiad i ben.
Archifau
Mae archifau Lydia Becker yn Llyfrgell y Menywod at yn Llyfrgell Ysgol Economeg Llundain, cyfeirnod 7LEB
East Deer Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal East Deer Township, gan gynnwys:
Tanagr prysgoed gyddf-felyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tanagr prysgoed gyddf-felyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod prysgoed gyddf-felyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Chlorospingus flavogularis; yr enw Saesneg arno yw Yellow-throated bush tanager. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. flavogularis, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.
Teulu
Mae'r tanagr prysgoed gyddf-felyn yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Bab Sebta
Ffilm ddogfen yw Bab Sebta a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Portiwgal. Cafodd ei ffilmio ym Moroco.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Power of The Whistler
Ffilm du sy'n llawn dirgelwch gan y cyfarwyddwr Lew Landers yw The Power of The Whistler a gyhoeddwyd yn 1945. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Aubrey Wisberg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Paul Sawtell.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Richard Dix. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lew Landers ar 2 Ionawr 1901 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Palm Desert ar 10 Medi 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1913 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lew Landers nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sofia Sukhovo-Kobylina
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Moscfa, Ymerodraeth Rwsia oedd Sofia Sukhovo-Kobylina (1825 – 7 Hydref 1867).
Kazuhiko Chiba
Pêl-droediwr o Japan yw  (ganed 21 Mehefin 1985). Cafodd ei eni yn Kushiro a chwaraeodd unwaith dros ei wlad.
Bryn Euryn
Saif Bryn Euryn fymryn i'r gorllewin o Landrillo-yn-Rhos, tua milltir a hanner i'r gogledd-orllewin o Fae Colwyn, ym mwrdeistref sirol Conwy;. Mae'n fryn 131 medr o uchder a goronir gan fryngaer.
Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 15metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Dosbarthiad
bawd|chwith|Yr olygfa o [[Bae Colwyn|Fae Colwyn o'r copa]] Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghyd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 131 metr (430 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 8 Mehefin 2009.
Y fryngaer
Codwyd caer ar ben y bryn yn Oes yr Haearn. Does dim tystiolaeth archaeolegol iddi gael ei defnyddio yng nghyfnod y Rhufeiniaid, ond ymddengys i'r hen gaer gael ei hatgyweirio ar ddechrau'r cyfnod ôl-Rufeinig, mor gynnar â'r 5g efallai, a chael ei defnyddio fel amddiffynfa. Mae traddodiad yn ei chysylltu â'r Brenin Maelgwn Gwynedd (tua 480-547) a atgyfnerthodd Gaer Ddegannwy, rhai milltiroedd i'r gorllewin, ar ddechrau'r 6g.
Ar y copa ceir olion dwy gorlan amddiffynnol, mewnol ac allanol, ac olion adeiladau hirsgwar sydd i'w dyddio i'r Oesoedd Canol cynnar. Hefyd o'r cyfnod hwnnw, ceir gweddillion dau gwningar crwn.
Roedd hyn yn lleoliad strategol pwysig sy'n amddiffyn y mynediad i'r Creuddyn ac Afon Conwy ar hyd yr arfordir o gyfeiriad y dwyrain.
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: DE071. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Perempuan Berkalung Sorban
Ffilm ddrama a ffilm grefyddol gan y cyfarwyddwr Hanung Bramantyo yw Perempuan Berkalung Sorban a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd gan Chand Parwez Servia yn Indonesia. Cafodd ei ffilmio yn Indonesia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Indoneseg a hynny gan Ginatri S. Noer a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Tya Subiakto.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Revalina Sayuthi Temat, Oka Antara a Widyawati. Mae'r ffilm Perempuan Berkalung Sorban yn 129 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,500 o ffilmiau Indoneseg wedi gweld golau dydd. Faozan Rizal oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Wawan I. Wibowo sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hanung Bramantyo ar 1 Hydref 1975 yn Yogyakarta. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1998 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Jakarta Institute of Arts.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hanung Bramantyo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cora subfumata
Mursen yn nheulu'r Polythoridae yw'r Cora subfumata sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Cora.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Brwydr Bannockburn
Ymladdwyd Brwydr Bannockburn (Gaeleg yr Alban: Blàr Allt nam Bànag neu Blàr Allt a' Bhonnaich) ar 24 Mehefin 1314 rhwng byddin yr Alban dan Robert I, brenin yr Alban (Robert Bruce) a byddin Lloegr dan Edward II, brenin Lloegr. Hon oedd brwydr dyngedfennol Rhyfel Annibyniaeth Cyntaf yr Alban, a sicrhaodd buddugoliaeth ysgubol yr Albanwyr eu hanibyniaeth.