cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sidan
'Sidanes' oedd llysenw Cymraeg y frenhines Elisabeth I o Loegr. Mae'r dywediad "yr hen Sidanes" yn llysenw cyfoes, llai parchus, ar y frenhines Elisabeth II yn ogystal.
Rhyfel y Sais Bach
Protest a gwrthddrawiad yn erbyn hawl y dosbarth uwch, ac yn benodol Augustus Brackenbury, i brynnu tiroedd yng Nghymru oedd Rhyfel y Sais Bach. Roedd yn ddigwyddiad unigryw, ond eto'n rhan o ymgais y Cymry i atal y 'cau tiroedd'.
Y cefndir: cau tiroedd
O ddechrau'r 16g am gyfnod o ddwy ganrif neu ragor, gwelwyd tirfeddiannwyr a landlordiaid yn amgau tir comin agored gan ei gymryd yn eiddo iddynt eu hunain. Roedd yr anogaeth iddynt wneud hyn yn dod o Loegr; canodd y bardd John Dwyer: ''Inclose! Inclose! Ye swains!... in fields / Promisuous held, all culture languishes.''; pasiwyd mesur amgau tir Cymru yn 1733 a rhwng 1793 a 1818 pasiwyd bron i gant o fesurau a oedd yn trosgwyddo 80,000ha o fod yn dir pawb i fod yn dir caeedig, dan berchnogaeth. Yn dilyn hyn, gwelwyd milltiroedd o waliau cerrig yn cael eu codi ar ucheldiroedd Cymru.
Trawsfeddiannwyd tiroedd anferth gan landlordiaid cyfoethog a gwelwyd sgwatwyr tlawd hefyd yn cymryd tiroedd yn nhraddodiad y tai unnos.
Codi tŷ, heb ganiatad
Un o'r gwrthdrawiadau enwocaf oedd 'Rhyfel y Sais Bach' a barodd rhwng 1820-6, pan brynodd Augustus Brackenbury gŵr cyfoethog o Swydd Lincoln 345ha o dir yn ardal Llangwyryfon, Sir Aberteifi. Ceisiwyd ei atal rhag codi plasty iddo'i hun gan werinwyr tlawd, a hynny liw nos. Fel Merched Beca, gwisgent ddillad eu gwragedd a duent eu hwynebau, rhag i neb eu hadnabod. Bob tro y ceisiai Brackenbury godi ei dŷ byddent yn ei rwystro drwy ddarnio'r waliau gyda cheibiau. Ar un 14 Mai 1826 daeth dros 600 o werinwyr yno gan ddinistrio ei dŷ. Ffodd am ei fywyd yn ôl i Loegr.
Adradas
de|300px|bawd|Lleoliad Adradas yn nhalaith Soria.
Tref yn nhalaith Soria yn Castilla y León (Sbaen) yw Adradas. Mae'r boblogaeth yn 79.
Llyn Ontario
Un o'r Llynnoedd Mawr yng Ngogledd America yw Llyn Ontario (Saesneg: Lake Ontario). Daw'r enw o'r iaith Huron ontarío, yn golygu "llyn mawr". Ef yw'r lleiaf o'r pum Llyn Mawr o ran arwynebedd, er ei fod yn fwy na Llyn Erie o ran y crynswth o ddŵr ynddo. Saif Llyn Ontario ar y ffîn rhwng Canada a'r Unol Daleithiau. Yn y gogledd a rhan o'r de mae'n ffinio ar dalaith Ontario, Canada, ac yn y de ar dalaith Efrog Newydd yn yr Unol Daleithiau. Mae ei arwynebedd yn 19,529 km2 a'i hyd yn 388 km.
Llifa Afon Niagara i'r llyn o Lyn Erie, ac mae Afon St Lawrence yn llifo allan o'r llyn. Ceir nifer o ynysoedd yn y llyn; y fwyaf yw Ynys Wolfe. Ymhlith y dinasoedd ar lan y llyn mae Toronto a Hamilton ar ochr Canada a Rochester ac Oswego, ar ochr yr Unol Daleithiau.
Der Drache Daniel
Mae'r ffilm Der Drache Daniel yn 76 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1990. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pretty Woman sef un o ffilmiau mwyaf llwyddiannus Disney gan ddod ag incwm o hanner biliwn o ddoleri i’r cwmni. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Eberhard Borkmann oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Brigitte Krex sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hans Kratzert ar 3 Chwefror 1940 yn Polkowice.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hans Kratzert nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Anaconda
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Torgny Anderberg yw Anaconda a gyhoeddwyd yn 1954. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Anaconda ac fe’i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1954. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rear Window sy’n ffilm llawn dirgelwch, gan y cyfarwyddwr ffilm enwog Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Torgny Anderberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Czekając Na Sobotę
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,350 o ffilmiau Pwyleg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Irena Morawska ar 14 Mehefin 1954 yn Ciechanów.
Coleg y Drindod
Gall Coleg y Drindod gyfeirio at:
Maria Röhl
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Sweden oedd Maria Röhl (26 Gorffennaf 1801 – 5 Gorffennaf 1875). Ymysg eraill, bu'n aelod o: Academi Frenhinol y Celfyddydau Cain, Sweden.
Bu farw yn Stockholm ar 5 Gorffennaf 1875.
Stob a' Choire Odhair
Mae Stob a'Choire Odhair neu Stob a' Choire Odhairyn gopa mynydd wyth km i'r gogledd-orllewin o Bridge of Orchy - ar y daith o Glen Etive i Glen Lochy yn  Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd ar y copa. Ceir mynydd arall o'r un enw uwchben Glen Coe. Enw'r clwstwr o fynyddoedd yw'r Grampians.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Munro, Murdo a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
James Kitchener Davies
Bardd a dramodydd yn y Gymraeg oedd James Kitchener Davies neu Kitchener Davies (16 Mehefin 1902 – 25 Awst 1952), a aned ger Cors Caron, Ceredigion. Ei ferch yw'r awdures Manon Rhys.
Gyrfa
Cafodd ei addysg yn Nhregaron a Choleg Prifysgol Cymru, Aberystwyth, cyn symud i dreulio gweddill ei oes yn Y Rhondda. Roedd yn aelod selog o Blaid Cymru yn y cwm ac yn gyfaill i'r llenor Rhydwen Williams.
Gwaith llenyddol
Seilir enw Kitchener Davies fel dramodydd ar ddwy ddrama arbennig, sef Cwm Glo a Meini Gwagedd. Mae ei bryddest Sŵn y Gwynt sy'n Chwythu, a ddarlledwyd gan y bardd ar ei wely angau, yn cael ei chydnabod yn gyffredinol fel un o'r cerddi grymusaf yn llenyddiaeth Gymraeg yr 20g.
Astudiaethau
bawd|160px|Cofiant Saesneg; [[Gwasg Prifysgol Cymru; 2002]]
Euphaea tricolor
Mursen yn nheulu'r Euphaeidae yw'r Euphaea tricolor sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Euphaea.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
El Túnel
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Roberto Hernández ar 1 Ionawr 1974 ym Monterrey. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2006 ac mae ganddo o leiaf 38 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Roberto Hernández nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Mysterious Desperado
Y prif actor yn y ffilm hon yw Tim Holt. Mae'r ffilm The Mysterious Desperado yn 61 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lesley Selander ar 26 Mai 1900 yn Los Angeles a bu farw yn Los Alamitos ar 10 Hydref 1961.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lesley Selander nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Potter Heigham
Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy Potter Heigham. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Norfolk. Saif y pentref ar lan Afon Thurne, tua 20 km (12 mill) i'r gogledd-ddwyrain o ddinas Norwich ar hyd yr A149.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,043.
Mae'r pentref yn nodedig am ei bont a'i heglwys - ill dau'n deillio'n ôl i'r Canol Oesoedd.
bawd|dim|Pont Heigham
Abenaki
Tylwyth brodorol Americanaidd yw'r Abenaki, un o'r pobloedd Algonquin. Roeddent yn un o bump aelod o Gynghrair Wabanaki.
Alentisque
Tref yn nhalaith Soria yn Castilla y León (Sbaen) yw Alentisque. Mae'r boblogaeth yn 38.
Takashi Usami
Pêl-droediwr o Japan yw  (ganed 6 Mai 1992).
Der Schwur Von Rabenhorst
Ffilm i blant gan y cyfarwyddwr Hans Kratzert yw Der Schwur Von Rabenhorst a gyhoeddwyd yn 1987. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen a Gweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Gudrun Deubener a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Gunther Erdmann.
Mae'r ffilm Der Schwur Von Rabenhorst yn 82 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1987. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Last Emperor sef ffilm gan Bernardo Bertolucci. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Wolfgang Braumann oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Helga Krause sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hans Kratzert ar 3 Chwefror 1940 yn Polkowice.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hans Kratzert nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Nilfisk- Og Nimbusfabrikkerne Som Skole
Ffilm ddogfen yw Nilfisk- Og Nimbusfabrikkerne Som Skole a gyhoeddwyd yn 1945. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1945. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anchors Aweigh ffilm ysgafn, fflyffi ar ffurf miwsigal gyda Fran Sinatra, gan y cyfarwyddwr ffilm George Sidney.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cog efydd fechan
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cog efydd fechan (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cogau efydd bychain) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Chalcites minutillus; yr enw Saesneg arno yw Little bronze cuckoo. Mae'n perthyn i deulu'r Cogau (Lladin: Cuculidae) sydd yn urdd y Cuculiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. minutillus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r cog efydd fechan yn perthyn i deulu'r Cogau (Lladin: Cuculidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Escitalopram
Mae escitalopram, sydd hefyd yn cael ei adnabod dan yr enwau brand Lexapro a Cipralex ymysg eraill, yn wrthiselydd yn y dosbarth atalyddion ailamsugno serotonin detholus (SSRI). Y fformiwla cemegol ar gyfer y cyffur hwn yw C₂₀H₂₁FN₂O. Mae escitalopram yn gynhwysyn actif yn Lexapro.
Defnydd meddygol
Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:
Enwau
Caiff cyffuriau eu hadnabod gan amryw o enwau gwahanol yn aml. Enw cemegol y cyffur hen yw Escitalopram, ond rhoddir enwau masnachol a brand iddo hefyd, gan gynnwys;
Pudding Norton
Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy Pudding Norton. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Norfolk.
Kral Şakir: Korsanlar Diyarı
Ffilm antur gan y cyfarwyddwyr Berk Tokay a Haluk Can Dizdaroğlu yw Kral Şakir: Korsanlar Diyarı a gyhoeddwyd yn 2019. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd King Shakir: Land of Pirates ac fe’i cynhyrchwyd yn Nhwrci. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tyrceg a hynny gan Berk Tokay.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Grossmünster
250px|bawd|Y Grossmünster. Eglwys arddull Romanesg yn Zürich, Y Swistir yw'r Grossmünster (sef 'Yr Eglwys Gadeiriol Fawr', er nad yw'n eglwys gadeiriol fel y cyfryw), sy'n un o dair prif eglwys dinas Zürich ac sydd â rhan amlwg yn hanes y Diwygiad Protestannaidd.
Kral Şakir: Korsanlar Diyarı
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,660 o ffilmiau Tyrceg wedi gweld golau dydd.
Grossmünster
Dechreuwyd ar y gwaith o'i chodi tua'r flwyddyn 1100 ond ni chafodd ei hagor yn swyddogol tan 1220. Ychwanegwyd y ddau dŵr yn 1781–87.
Yn 1519 cafodd Ulrich Zwingli ei ethol yn bregethwr yn eglwys y Grossmünster. Yn ogystal â phregethu'r Efengyl yno, llwyddodd i berswadio gwŷr Zurich i beidio cymryd rhan yng nghynghrair y cantonau eraill gyda Ffrainc. Yn 1523 mabwysiadodd cyngor Zürich 67 Pwynt Zwingli; carreg filltir yn hanes y Diwygiad yn y Swistir ac Ewrop gyfan. Dros y blynyddoedd nesaf gwnaeth sawl diwygiad yn cynnwys hebgor y sagrafen. Am gyfnod, felly, y Grossmünster oedd prif ganolfan Protestaniaeth gynnar.
Alcubilla de Avellaneda
Tref yn nhalaith Soria yn Castilla y León (Sbaen) yw Alcubilla de Avellaneda. Mae'r boblogaeth yn 177.
Alconaba
Tref yn nhalaith Soria yn Castilla y León (Sbaen) yw Alconaba. Mae'r boblogaeth yn 165.
La Zerda Ou Les Chants De L'oubli
Ffilm ysgrif gan y cyfarwyddwr Assia Djebar yw La Zerda Ou Les Chants De L'oubli a gyhoeddwyd yn 1983. Fe'i cynhyrchwyd yn Algeria.
Mae'r ffilm La Zerda Ou Les Chants De L'oubli yn 60 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1983. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode VI: Return of the Jedi sef ffilm ffugwyddonol gan y cyfarwyddwr ffilm Richard Marquand, Cymro o Lanishen.
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Assia Djebar nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llygredd aer
bawd|Llygredd awyr uwchben Sanlitun, Beijing, Tsiena (2014) Llygredd a achosir drwy ryddhau nwyon, solidau mân, neu erosolau hylifol gwasgarog i'r atmosffer ar gyfradd sy'n mynd yn fwy na'r gallu naturiol i wasgaru, gwanhau neu amsugno'r sylweddau hynny yw llygredd aer. Fel arfer cyfeiria "llygredd" at allyriannau gan ddyn (anthropogenig). O bryd i'w gilydd mae hefyd ffynonellau eraill o'r un sylweddau. Gall hyn creu dryswch wrth drafod cyfrifoldebau. Yn 2014 adroddodd Sefydliad Iechyd y Byd (WHO) y bu llygredd awyr yn gyfrifol am tua 7 miliwn marwolaeth cyn ei amser yn 2012. Yn ôl data Iechyd Cyhoeddus Cymru a gyhoeddwyd gan y BBC yn 2017 mae tua 2,000 yn marw (ryw 6% o'r cyfanswm) cyn ei hamser yng Nghymru pob blwyddyn o'i effaith; yn ail dim ond i ysmygu ac yn fwy o gonsýrn na gordewdra ac alcohol.
Cyhoeddir ar-lein adroddiadau cyson (beunyddiol ?) a manwl o ryw 40 safle monitro gan Ansawdd Aer (Awyr) Cymru. Ceir hefyd ar ei wefan adroddiadau seminarau a ffeithiau ar y pwnc. (Sefydlwyd Fforwm Ansawdd Aer Cymru yn 1994 gan banel Swyddogion Uwch Iechyd yr Amgylchedd yng Nghymru - fel y'u gelwyd ar y pryd .)
Sylweddau sy'n llygru awyr
bawd|Cyfnewid nwyon yn yr alfeolws o fewn yr [[ysgyfaint.]]
Peiriannau diesel fel ffynonellau llygredd awyr
bawd|Locomotif Diesel o Yaroslavl, Rwsia (2013) - gydag allyriant gronynnau mân du. Mae sawl math o beiriant tanio mewnol. Dau fath, yn bennaf, a welir yn pweru cerbydau ffyrdd a rheilffyrdd y byd: y peiriant petrol a'r peiriant diesel. Mae'r ddau'n gyfrifol am allyriadau a all lygru'r awyr ac o'r herwydd, yn gynyddol yn destun cyfreithiau sy'n ymwneud a diogeli'r amgylchedd. Oherwydd cymhareb cywasgedd uwch (a'r tymheredd llosgi gysylltiedig) mae'r peiriant diesel yn fwy effeithiol na'r peiriant petrol wrth ryddhau egni cemegol tanwydd hydrocarbon. O'r herwydd, mae iddo lai o droednod CO2, ac felly'n fanteisiol o safbwynt newid hinsawdd. Ond am sawl rheswm mae'n cynhyrchu mwy o allyriadau ocsidau nitrogen wrth i nitrogen yr awyr losgi gyda'r tanwydd yn y silindr. Hyn oherwydd y tymheredd uwch a'r ffaith fod fwy o ocsigen yn y silindr na sydd ei angen i lwyr losgi'r tanwydd. Bu hyn yn destun scandal a ddaeth i'r wyneb yn 2015 wrth iddo ymddangos fod ambell gynhyrchwr ceir wedi twyllo profion annibynnol yn fwriadol. Arweiniodd hyn i gryn drafodaeth o fewn ac o'r tu allan i'r diwydiant ceir.
Yn ogystal â'r cemegau anweddol, mae allyriad peiriant diesel hefyd yn cynnwys gronynnau soled microsgopig. Dosbarthir y rhain yn ôl eu maint a'u cynnwys. Y mathau mân a tra-mân sydd o bwys i iechyd gan eu bod yn cyrraedd cilfachau cila'r ysgyfaint. Gronynnau carbon ydynt yn bennaf, sydd yn cynnwys olion sylweddau organaidd, sylffad, nitrad, metalau ac elfennau hybrin eraill.
Yn sgil hyn oll aethpwyd ati i gynllunio, cynhyrchu a marchnata ceir nad ydynt yn defnyddio petrol na diesel; ceir trydan yn bennaf. Un cwmni a sefydlwyd yn unswydd i'r perwyl yw Tesla Inc, a ffurfiwyd yn 2003. Yn 2017 cyhoeddodd Volvo (y cwmni traddodiadol gyntaf i wneud hynny) y byddent yn cynnig motor drydan ar bob un o'i modelau o 2019 ymlaen. Yng Ngorffennaf 2017 cyhoeddodd Llywodraeth Ffrainc ei bwriad i wahardd gwerthu ceir sy'n defnyddio petrol neu diesel erbyn 2040. Ychydig wythnosau yn ddiweddarach cyhoeddodd Llywodraeth Gweledydd Prydain yr un bwriad ar gyfer ceir newydd.
Brasluniau
Casgliad o gerddi, rhyddiaith a stori i blant gan Mari Siân Stevens yw Brasluniau. Eisteddfod Genedlaethol Urdd Gobaith Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2000. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Cyfrol fuddugol y Fedal Lenyddiaeth yn Eisteddfod Genedlaethol Urdd Gobaith Cymru Bro Conwy 2000, yn cynnwys sylwadau'r beirniaid a chasgliad o gerddi, rhyddiaith a stori i blant.
Botwm Crys yn cadw lle
Capel Carmel, Porth Amlwch
Adeiladwyd Capel Carmel yn 1827 ym Mhorth Amlwch, Ynys Môn.
Draenen wen aeron gellygaidd
Planhigyn blodeuol sy'n frodorol o Hemisffer y Gogledd yw Draenen wen aeron gellygaidd sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Rosaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Crataegus pedicellata a'r enw Saesneg yw Pear-fruited cockspurthorn.
Mae'r teulu Rosaceae yn perthyn i'r genws Rosa (rhosyn) fel ag y mae'r cotoneaster a'r eirinen. Prif nodwedd y teulu yw ei ffrwythau amrywiol a phwysig i economi gwledydd. Ceir 5 sepal, 5 petal ac mae'r briger wedi'u gosod mewn sbeiral sy'n ffurfio llestr tebyg i gwpan o'r enw hypanthiwm.
Capel Carmel, Porth Amlwch
Cefndir
Cafodd y capel ei helaethu yn 1862 am £1000 gyda mynediad talcen yn y dull clasurol. Y cynllunudd Thomas Thomas o Abertawe oedd yn gyfrifol am roi bwa anferth tu blaen i'r capel. Hefyd gosodwyd oriel tu mewn i'r capel. Mae gan y capel festri sydd ynghlwm a'r adeilad.
Llyn Balkhash
bawd|280px|Llyn Balkhash
Llyn yng Nghasachstan yw Llyn Balkhash (Casacheg: Балқаш Көлі, "Balķaš Kôli", Rwseg: Озеро Балхаш, "Ozero Balhaš"). Llyn Balkhash yw llyn mwyaf Casachstan, a'r ail-fwyaf yng Nghanolbarth Asia ar ôl y Môr Aral.
Saif y llyn yn ne-ddwyrain y wlad, i'r gogledd o ddinas Almaty. Mae ei hyd dros 600 km, a'i arwynebedd yn 18,200 km². Nid yw'n lyn dwfn, dim ond tua 25 medr yn y man dyfnaf, a thua 5 m ar gyfartaledd.
Llifa nifer o afonydd i'r llyn, yn cynnwys Afon Ili ac Afon Karatal, ond nid oes afon yn llifo allan. O ganlyniad, mae dyfroedd ochr ddwyreiniol y llyn yn lallt.
Golygu
Golygu yw'r broses o baratoi iaith, delweddau, sain, fideo, neu ffilm drwy gywiro, crynhoi, trefnu, ac addasiadau eraill mewn gwahanol gyfryngau. Golygydd yw'r enw a roddir ar berson sy'n golygu. Mewn ffordd, dechreua'r broses olygyddol gyda'r syniad gwreiddiol am y gwaith ac mae'n parhau ym mherthynas yr awdur a'r golygydd. Mae golygu felly yn dasg sy'n dibynnu ar sgiliau creadigol, perthynasau dynol a chyfres o ddulliau penodol.
Bwli
Nofel ar ffurf dyddiadur yn ymdrin â chyffro a phroblemau bywyd myfyriwr sy'n dioddef o bwlimia gan Owain Siôn yw Bwli. Eisteddfod Genedlaethol Urdd Gobaith Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2001. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Cyfrol arobryn cystadleuaeth Medal Lenyddiaeth Gŵyl yr Urdd 2001, sef nofel ar ffurf dyddiadur yn ymdrin â chyffro a phroblemau bywyd myfyriwr sy'n dioddef o bwlimia.
Botwm Crys yn cadw lle
Ztracená Tvář
Ffilm gomedi a ffuglen wyddonol gan y cyfarwyddwr Pavel Hobl yw Ztracená Tvář a gyhoeddwyd yn 1965. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Ztracená tvár ac fe’i cynhyrchwyd yn Tsiecoslofacia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieceg a hynny gan Josef Nesvadba.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Fred Delmare, Jana Brejchová, Vlastimil Brodský, Jiří Holý, Jana Břežková, Jiří Vala, Marie Vášová, Jirina Bila-Strechová a Gabriela Bártlová-Buddeusová. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Takumi Horiike
Pêl-droediwr o Japan yw  (ganed 6 Medi 1965).
Ztracená Tvář
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Sound of Music sef ffilm fiwsical rhamantus a leolir yn Awstria yn ystod yr Ail Ryfel Byd, gan Robert Wise. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,350 o ffilmiau Tsieceg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Pavel Hobl nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pulham Market
Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy Pulham Market. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Norfolk.
Flow: For Love of Water
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Irena Salina yw Flow: For Love of Water a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Irena Salina ar 8 Gorffenaf 1968.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Irena Salina nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Euphaea variegata
Mursen yn nheulu'r Euphaeidae yw'r Euphaea variegata sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Euphaea.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Brill
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Buckingham, De-ddwyrain Lloegr, ydy Brill. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Buckingham.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,141.
Euphaea yayeyamana
Mursen yn nheulu'r Euphaeidae yw'r Euphaea yayeyamana sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Euphaea.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Angel of Mine
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Kim Farrant yw Angel of Mine a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America ac Awstralia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Noomi Rapace, Yvonne Strahovski, Richard Roxburgh, Luke Evans, Tracy Mann, Rob Collins a Finn Little.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Kim Farrant ar 7 Medi 1975 ym Melbourne.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kim Farrant nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Broughton, Milton Keynes
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Buckingham, De-ddwyrain Lloegr, ydy Broughton. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Milton Keynes.
The Sweetest Taboo
Ffilm bornograffig yw The Sweetest Taboo a gyhoeddwyd yn 1986. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1986. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Aliens sef ffilm wyddonias llawn arswyd a chyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
María Simón
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn yr Ariannin.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Brenin Everett
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Brenin Everett (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: brenhinoedd Everett) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Monarcha everetti; yr enw Saesneg arno yw White-tipped monarch. Mae'n perthyn i deulu'r Brenhinoedd (Lladin: Monarchidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. everetti, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
Teulu
Mae'r brenin Everett yn perthyn i deulu'r Brenhinoedd (Lladin: Monarchidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Cedartown, Georgia
Dinas yn, yn nhalaith Georgia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Cedartown, gan gynnwys:
Paclitacsel
Mae paclitacsel (PTX), sy’n cael ei werthu dan yr enw brand Taxol ymysg eraill, yn feddyginiaeth cemotherapi a ddefnyddir i drin nifer o fathau o ganser. Y fformiwla cemegol ar gyfer y cyffur hwn yw C₄₇H₅₁NO₁₄. Mae paclitacsel yn gynhwysyn actif yn Paxene Abraxane.
CND
Mudiad a sefydlwyd er mwyn ceisio dwyn perswâd ar lywodraeth y Deyrnas Unedig i gael gwared ar arfau niwclear yw'r Ymgyrch dros Ddiarfogi Niwclear neu CND (Saesneg: Campaign for Nuclear Disarmament), a sefydlwyd yn 1958.
Ar ddiwedd y 1950au a dechrau'r 1960au, dan arweinyddiaeth y Canon John Collins a'r athronydd Bertrand Russell, trefnwyd nifer o wrthdystiadau mawr yn erbyn polisi arfau niwclear Prydain, ac yn enwedig yn erbyn canolfan ymchwil arfau niwclear Aldermaston. bawd|Gorymdaith CND o Gricieth i Harlech ym mis Mawrth 1962, gan Geoff Charles|alt=|180x180px
Cafodd y mudiad gyfnod tawelach wedyn tan ddechrau'r 1980au a chyfnod llywodraeth Geidwadol asgell-dde Margaret Thatcher. Cydsyniodd Thatcher i gais Ronald Reagan, Arlywydd yr Unol Daleithiau, i osod taflegrau Cruise niwclear ar dir Prydain. Arweiniodd hyn at greu mudiad heddwch, yn glymblaid answyddogol o grwpiau, gyda CND yn chwarae'r rhan flaenllaw. Arweinyddion amlycaf y cyfnod hwnnw oedd Bruce Kent a Joan Ruddock. Yng Nghymru roedd CND Cymru yn gweithredu fel cangen led-annibynnol o'r mudiad Prydeinig. Cafwyd protestiadau mawr ar y strydoedd ledled gwledydd Prydain ac mewn gwersylloedd milwrol fel Comin Greenham a Molesworth.
Mae'r mudiad wedi bod yn llai amlwg ers y 1980au ond yn dal i drefnu protestiadau mewn llefydd fel Canolfan y Llynges yn Faslane yn yr Alban lle cedwir llongau tanfor Trident, a hefyd yn y gwrthdystiadau yn erbyn y rhyfel yn Irac.
Y Ras Arfau Niwclear
Yn 1945, roedd Unol Daleithiau America wedi dangos i'r byd eu harf newydd a oedd yn frawychus o bwerus – y bom atomig, neu'r bom niwclear. Roedd dwy ddinas yn Japan wedi cael eu difa’n llwyr gan y bomiau hyn. Yn 1949, fe wnaeth yr Undeb Sofietaidd ffrwydro eu bom niwclear cyntaf. Dyma ddechrau’r ras arfau niwclear, cystadleuaeth rhwng y ddwy wlad hyn yn y Rhyfel Oer i adeiladu mwy o arfau mwy pwerus. Roedd llawer o bobl yn y Deyrnas Unedig yn ofni’r posibilrwydd o ryfel niwclear lle nad oedd yn debygol y byddai llawer yn goroesi. Roedd llawer o bobl yn sylweddoli y byddai’r Deyrnas Unedig, a oedd mewn cynghrair ag Unol Daleithiau America, yn darged ar gyfer ymosodiad niwclear gan yr Undeb Sofietaidd. Yn yr 1950au, nid oedd bomiau'r Sofietiaid yn gallu cyrraedd Unol Daleithiau America, ond roedd modd cyrraedd y Deyrnas Unedig.
Nid oedd y llywodraeth yn gwneud llawer i dawelu meddyliau pobl y byddent yn cael eu hamddiffyn rhag trychinebau ymosodiad niwclear. Dywedodd adroddiad Gwasanaeth Sifil yn 1954 y byddai bom Sofietaidd ar Lundain yn lladd pedair miliwn o bobl, a byddai ymosodiad llawn ar y Deyrnas Unedig yn lladd neu’n analluogi un o bob tri. Yn ôl un o bolau piniwn Gallup yn 1958, roedd pedwar o bob pum unigolyn yn meddwl y byddai llai na hanner poblogaeth y Deyrnas Unedig yn goroesi ymosodiad niwclear. Prin iawn oedd y cynlluniau amddiffyn sifil realistig - er enghraifft, yn 1962 dywedodd y llywodraeth, pe bai bygythiad o ryfel niwclear, y byddent yn symud deg miliwn o ferched a phlant allan o ddinasoedd y Deyrnas Unedig.
Roedd gwleidyddion Prydain yn dadlau ei bod yn angenrheidiol bod Prydain yn dod yn bŵer niwclear hefyd er mwyn cynnal ei statws yn y byd. Golygai hefyd y gallai’r Deyrnas Unedig amddiffyn ei hun yn erbyn yr Undeb Sofietaidd gyda help gan Unol Daleithiau America, ac y byddai cael yr arfau hyn yn ddigon i berswadio’r Undeb Sofietaidd i beidio ag ymosod ar y Deyrnas Unedig.
Adeiladwyd gorsaf niwclear yn Calder Hall, Cumbria, i gyfoethogi plwtoniwm ar gyfer bom, a daeth Aldermaston yn Berkshire, hen ganolfan yr RAF, yn labordy ymchwil niwclear.
Ffrwydrwyd bom niwclear cyntaf y Deyrnas Unedig yn ynysoedd Monte Bello ger Awstralia yn 1951, a phrofwyd bom hydrogen mwy pwerus ger Ynys y Nadolig yn 1957. Adeiladwyd llynges o dri math gwahanol o fomwyr ‘V’ i ollwng y bomiau hyn – y Valiant, y Victor a’r Vulcan. Gwelwyd datblygiadau mawr yn nhechnoleg taflegrau, ond yn y pen draw, roedd yn rhaid i’r Deyrnas Unedig ddefnyddio taflegrau ‘Thor’ America o 1957 ymlaen a thaflegrau Polaris o 1962 ymlaen.
Sefydlu CND
bawd|Logo cyfarwydd CNDRoedd rhai pobl yn credu bod arfau niwclear yn gwneud y Deyrnas Unedig yn darged ar gyfer ymosodiad niwclear, yn hytrach na helpu i amddiffyn y Deyrnas Unedig. Roedd Unol Daleithiau America wedi cael caniatâd i osod bomwyr niwclear yn Nwyrain Anglia ers 1946, ac o 1961 ymlaen, roeddent yn cael cadw llongau tanfor niwclear yn Holy Loch, yr Alban, er mwyn lansio taflegrau Polaris. Yn y 1950au, bu'r Blaid Lafur yn trafod y syniad o ddiarfogi unochrog ond nid oeddynt yn cefnogi hynny’n agored. Heb unrhyw gefnogaeth wleidyddol, dechreuodd ymgyrchwyr heddwch eu mudiad eu hunain yn erbyn y rhyfel. Roedd hwn yn grŵp cymysg o bobl, gyda'r aelodau yn cynnwys awduron fel J. B. Priestley, Iris Murdoch a Doris Lessing, athronwyr fel Bertrand Russell, actoresau fel Vanessa Redgrave, haneswyr fel A. J. P. Taylor, ynghyd â Chrynwyr a heddychwyr eraill fel y Canon John Collins. Daeth nifer at ei gilydd yn nhŷ Canon Eglwys Gadeiriol Sant Pawl ym mis Ionawr 1958, a ffurfio’r Ymgyrch Ddiarfogi Niwclear (CND: Campaign for Nuclear Disarmament). Nod CND oedd perswadio llywodraeth y Deyrnas Unedig i gael gwared ar ei harfau niwclear i ‘osod esiampl i wledydd eraill drwy herio’n fwriadol y ffaith chwerthinllyd sydd y tu ôl i’r ras arfau’.
1960au ymlaen
Lleihaodd y gefnogaeth ar gyfer CND yn gyflym yn y 1960au oherwydd y rhesymau a ganlyn:
Mae'r mudiad wedi bod yn llai amlwg ers y 1980au ond mae'n dal i drefnu protestiadau mewn llefydd fel Canolfan y Llynges yn Faslane yn yr Alban lle cedwir llongau tanfor Trident, a hefyd yn y gwrthdystiadau yn erbyn y rhyfel yn Irac.
Kew's Forgotten Queen
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Irene Antoniades yw Kew's Forgotten Queen a gyhoeddwyd yn 2016.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Irene Antoniades nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Berwbwynt
Y radd o dymheredd ble mae elfen, hylif fel arfer, yn berwi yw berwbwynt. Yng ngeiriau'r gwyddonydd: y tymheredd y mae gwasgedd anwedd yn hafal i wasgedd yr amgylchedd sydd o amgylch yr hylif.
Mae gan pob hylif sydd wedi'i amgylch gan wactod ferwbwynt is na pha fo dan wasgedd atmosfferig. Y cryfaf yw'r gwasgedd ar yr hylif, yr uchaf ydy'r berwbwynt, hynny yw mae'r berwbwynt yn newid pan fo'r gwasgedd sydd arno yn newid.
Berwbwynt dŵr
Oherwydd gwasgedd isel yr awyr ar ben Mynydd Everest mae dŵr yn berwi ar ddim ond 70 gradd canradd. Dim gobaith am baned rhesymol o de yno, felly. Cyfeiria’r 100 gradd at wasgedd safonol awyr ar lefel y môr. Yn Hafan Eryri, caffi newydd yr Wyddfa, bydd tegell yn berwi ar tua 97 gradd. Ond beth os plymiwch i ddyfnderoedd y môr? Yno mae’r gwasgedd yn cynyddu’n sylweddol - tuag un atmosffer ar gyfer pob 10 metr. Mi fyddai paned wedi’i baratoi (a’i yfed) ar waelod pwll nofio Bangor yn mesur dros 110 gradd braf ! Dros y tair blynedd diwethaf mae tîm o Brifysgol Bremen wedi bod yn mesur tymheredd dŵr yn codi o simneiau folcanig 3 cilomedr o dan wyneb yr Iwerydd. Yno daethant o hyd i’r dŵr poethaf a fesurwyd erioed - 464 gradd canradd. Ond ar wasgedd o 300 atmosffer mae pethau rhyfedd yn digwydd i ddŵr. Nid yw’n berwi, fel y cyfryw, ond yn gweddnewid yn ddi-dor o hylif i anwedd - nid oes “swigod”. Gelwir hwn yn hylif uwch-gritigol. Dyma’r tro cyntaf i’w gweld ar y ddaear y tu allan i’r labordy. Bydd dŵr uwch-gritigol yn ymdoddi mwynau a metelau - megis aur a haearn - o’r creigiau yn effeithiol iawn, a thybir mai dyma darddiad llawer o halwynau’r môr. Wedi dod o hyd i, ac astudio’r, simneiau hyn bydd modd dysgu llawer am y prosesau sy’n creu’r moroedd a chynnal y bywyd sydd ynddynt.
Stob Ghabhar - Stob a' Bhruaich Leith
Mae Stob Ghabhar - Stob a'Bhruaich Leith neu Stob a' Bhruaich Leith yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Etive i Glen Lochy yn Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd ar y copa. Enw'r fam-fynydd yw Stob Ghabhar.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Coeden gwins
Planhigyn blodeuol sy'n frodorol o Hemisffer y Gogledd yw Coeden gwins sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Rosaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Cydonia oblonga a'r enw Saesneg yw Quince. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Cwinswydden.
Mae'r teulu Rosaceae yn perthyn i'r genws Rosa (rhosyn) fel ag y mae'r cotoneaster a'r eirinen. Prif nodwedd y teulu yw ei ffrwythau amrywiol a phwysig i economi gwledydd. Ceir 5 sepal, 5 petal ac mae'r briger wedi'u gosod mewn sbeiral sy'n ffurfio llestr tebyg i gwpan o'r enw hypanthiwm.
Dublin Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Dublin Township, gan gynnwys:
M. C. Escher
Roedd Maurits Cornelius Escher (17 Mehefin 1898 – 27 Mawrth 1972), neu M. C. Escher yn arlunydd graffigol o'r Iseldiroedd a oedd yn adnabyddus am weithiau ar ffurf torluniau pren, lithograffiau a mezzotints.
Bywyd cynnar ac addysg
Ganwyd ef yn Leeuwarden, Friesland, yn fab ieuengaf i'r peiriannydd sifyl George Arnold Escher a'i ail wraig, Sara Gleichman. Pan oedd tua 5 oed, symudodd y teulu i Arnhem, ac yno y derbyniodd ei addysg tan 1918. Câi ei adnabod gan ei deulu wrth yr enw "Mauk", ac oherwydd gwendid ei iechyd, cafodd ei anfon i ysgol arbennig pan oedd yn 7 oed. Rhagorai ar ddarlunio, ond mae'n debyg mai gwan oedd ei berfformiad mewn meysydd eraill. Derbyniodd wersi gwaith coed a phiano tan oedd yn 13 oed.
Dance Fight Love Die
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Asteris Koutoulas yw Dance Fight Love Die a gyhoeddwyd yn 2018. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Dance Fight Love Die – With Mikis Theodorakis on the Road ac fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Groeg a'r Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg, Saesneg a Groeg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Mikis Theodorakis.
M. C. Escher
Bywyd cynnar ac addysg
Yn 1918, aeth Escher i Goleg Technegol Delft, ac yna, rhwng 1919 a 1922, i Ysgol Bensaernïaeth a Chelfyddyd Addurniadol Haarlem. Yno y datblygodd ei sgiliau darlunio a chreu torluniau pren. Bu'n astudio o dan yr arlunydd graffigol Samuel Jessurun de Mesquita.
Gwaith
Defnyddiai Escher wrthrychau a thechnegau mathemategol i archwilio syniadau ynghylch annherfynoldeb, adlewyrchiad, cymesuredd a pherspectif. Er i Escher ddweud nad oedd ganddo allu mathemategol, roedd mewn cysylltiad â'r mathemategwyr George Polya, Roger Penrose, Harold Coxeter a'r crystalograffydd Friedrich Haag.
Dance Fight Love Die
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Mihalis Geranios oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Asteris Koutoulas ar 5 Ebrill 1960 yn Oradea. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1978 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Kreuzschule.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Asteris Koutoulas nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
M. C. Escher
Gwaith
Yn gynnar yn ei yrfa, cafodd Escher ei ysbrydoli gan fyd natur, ac astudiodd drychfilod, tirluniau a phlanhigion. Yn 1922, teithiodd i rannau o Eidal a Sbaen, a thrwy astudio pensaernïaeth, datblygodd ddiddordeb mewn mathemateg. Bu'n byw yn Rhufain rhwng 1923 a 1935. Yno y cyfarfu ei wraig Jetta Umiker.
Cafodd Escher ei symud i gartref preswyl yn Laren yn 1970, ac yno y bu farw yn 73 oed ar 27 Mawrth 1972. Mae wedi'i gladdu yn y fynwent newydd yn Baarn.
Daeth ei gelf yn adnabyddus ymhlith gwyddonwyr a mathemategwyr, ac mewn diwylliant poblogaidd. Ymddangosodd ei waith ar gloriau llyfrau ac albymau, yn ogystal â phapurau technegol.
Edma Trimolet
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Chalon-sur-Saône, Ffrainc oedd Edma Trimolet (1801 – 1878).
Bu farw yn Saint-Martin-sous-Montaigu yn 1878.
Thomas Salusbury (ganed 1564)
Mab hynaf Catrin o Ferain a Syr John Salusbury oedd Syr Thomas Salisbury (neu Salusbury; 1564 – 20 Medi 1586) a ddienyddiwyd fel teyrnfradwr yn 1586 am ei ran yng Nghynllwyn Babington. Ef oedd etifedd ystad enfawr Lleweni, Sir Ddinbych. Oherwydd ei ddienyddio, etifeddwyd yr ystad gan ei frawd John Salusbury (1566 - 1612), bardd ac Aelod Seneddol.
Priododd Margaret Wynn (merch Maurice Wynn, trydydd gŵr Catrin o Ferain), a'u merch Margaret, a etifeddodd Berain maes o law, ond aeth Lleweni, fel y nodwyd uchod, i ddwylo brawd ei gŵr, sef John Salusbury.
Cynllwyn Babington
Cyhuddwyd sawl un o gynllwynio i ladd Elisabeth, gan gynnwys Syr Thomas Salisbury a Syr Anthony Babington, a gwnaed hynny drwy grogi, diberfeddu a chwarteru.
Det Finns Bara En Sol
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Torgny Anderberg yw Det Finns Bara En Sol a gyhoeddwyd yn 1998. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Lleolwyd y stori yn Periw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1998. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Saving Private Ryan sef ffilm ryfel gan Steven Spielberg a enillod 5 Oscar.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Torgny Anderberg ar 25 Chwefror 1919 yn Sir Skåne a bu farw yn Stockholm ar 2 Tachwedd 1960. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1944 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Torgny Anderberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lucerne
Gallai Lucerne gyfeirio at:
Heterophaea barbata
Mursen yn nheulu'r Euphaeidae yw'r Heterophaea barbata sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Heterophaea.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Brych Tickell
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Brych Tickell (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: brychion Tickell) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Turdus unicolor; yr enw Saesneg arno yw Tickell’s thrush. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. unicolor, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r brych Tickell yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Baglar
Ffilm ddogfen am ryfel gan y cyfarwyddwyr Berke Bas a Melis Birder yw Baglar a gyhoeddwyd yn 2016.
Mae'r ffilm Baglar (ffilm o 2016) yn 80 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Berke Bas oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ali Ağa a Melis Birder sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Berke Bas nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Yuji Sakakura
Pêl-droediwr o Japan yw  (ganed 7 Mehefin 1967).
Ben Starav - Meall Cruidh
Mae Ben Starav - Meall Cruidh yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Etive i Glen Lochy yn  Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd ar y copa. Y fam-fynydd yw Ben Starav.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Munro Top, Murdo. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Draenen wen aeron crynion
Planhigyn blodeuol sy'n frodorol o Hemisffer y Gogledd yw Draenen wen aeron crynion sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Rosaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Crataegus succulenta a'r enw Saesneg yw Round-fruited cockspurthorn.
Mae'r teulu Rosaceae yn perthyn i'r genws Rosa (rhosyn) fel ag y mae'r cotoneaster a'r eirinen. Prif nodwedd y teulu yw ei ffrwythau amrywiol a phwysig i economi gwledydd. Ceir 5 sepal, 5 petal ac mae'r briger wedi'u gosod mewn sbeiral sy'n ffurfio llestr tebyg i gwpan o'r enw hypanthiwm.
Genefa (canton)
Un o gantonau'r Swistir yw Genefa (Almaeneg: Genf; Ffrangeg: Genève). Saif yng ngorllewin eithaf y Swistir, ac roedd y boblogaeth yn 2004 yn 438,685. Prifddinas y canton yw dinas Genefa.
bawd|dim|280px|Lleoliad canton Genefa yn y Swistir
Saif y canton ger glan Llyn Léman neu Lyn Genefa, ac mae afon Rhône yn llifo trwyddo. Dim ond ar un canton arall y mae'n ffinio, Vaud yn y dwyrain. Fel arall, fe'i hamgylchynir gan Ffrainc. Ffrangeg yw iaith gyntaf y rhan fwyaf o'r trigolion (75.8%).
The Flying Saucer
Ffilm wyddonias a ffilm am ysbïwyr gan y cyfarwyddwr Mikel Conrad yw The Flying Saucer a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Alaska. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Howard Irving Young a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Darrell Calker.
Piperasilin
Defnydd meddygol
Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:
Enwau
Caiff cyffuriau eu hadnabod gan amryw o enwau gwahanol yn aml. Enw cemegol y cyffur hen yw Piperasilin, ond rhoddir enwau masnachol a brand iddo hefyd, gan gynnwys;
The Flying Saucer
Y prif actor yn y ffilm hon yw Mikel Conrad. Mae'r ffilm The Flying Saucer yn 75 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All About Eve sy’n ffilm gomedi Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Philip Tannura oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Robert O. Crandall sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Mikel Conrad ar 30 Gorffenaf 1919.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Mikel Conrad nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cushing, Iowa
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Cushing, gan gynnwys:
Pulham St Mary
Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy Pulham St Mary.
As Gatinhas
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Astolfo Araújo yw As Gatinhas a gyhoeddwyd yn 1970. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1970. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Patton sef ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr ffilm Franklin J. Schaffner. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Astolfo Araújo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Heterophaea ruficollis
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Buckland, Swydd Buckingham
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Buckingham, De-ddwyrain Lloegr, ydy Buckland. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Buckingham.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 713.
Metrolink, St Louis
Mae Metrolink St Louis yn rhan o rwydwaith cludiant Metro St Louis yn ninas St Louis, Missouri, sydd yn cynnwys bysiau hefyd. Mae 2 linell erbyn hyn (y Llinell Goch a Llinell Glas) a 38 o orsafoedd.
Antha Scene Ledu
Ffilm yn yr iaith Telugu o India yw Antha Scene Ledu. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Kalyani Malik.
Metrolink, St Louis
Hanes
bawd|500px|dim|Llinellau Coch a Glas MetroLink
Antha Scene Ledu
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd. Mae'r cast yn cynnwys Navdeep.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bert Harris
Seiclwr proffesiynol Seisnig oedd Albert Bert Walter Allen Harris (9 Ebrill 1873, Birmingham - 21 Ebrill 1897, Ysbyty Cyffredinol Birmingham). Magwyd yng Nghaerlŷr a mynychodd Holy Trinity School. Dechreuodd seiclo'n gystadleuol yn 14 oed a daeth yn ail yn yr 'Infirmary Sports' yn Aylestone Road Sports Ground (Grace Road Cricket Ground heddiw) dyflwydd yn ddiweddarach.
Bywgraffiad
Cafodd Harris ei fuddugoliaeth cyntaf o bwys ym Mryste yn 1889, gan gyflawni pum milltir mewn 18 munud a 25 eiliad. Roedd Harris yn byw yn Davidale Houses, Welford Road, Knighton, Caerlŷr gyda'i deulu yn 1891, yn gweithio fel Clerc Gwneuthurwr Esgidiau. Torodd Harris recordiau milltir a tri-chwarter milltir yn 1893 cyn troi'n broffesiynol yn 1894 ac ymuno â'r London Polytechnic Cycle Club. Hyfforddwyd gan Sam Mussabini i ennill ei bncampwriaeth proffesiynol cyntaf yn 1894. Disgynodd oddiar ei feic mewn ras yng Nghaerdydd yn 1895 a cnocwyd ef yn anymwybodol am 48 awr. Er hyn, bu'n ddigon iach erbyn mis Medi i dorri'r record Proffesiynol Seisnig yn Velodrome Herne Hill, gan gyflawni hanner milltir mewn 57.3 eiliad a'r milltir mewn 118.3 eiliad.
Cystadlodd Bert ochr yn ochr â enwogion seiclo yn yr Antipodes yn 1895 a 1896, gan ennill £400 mewn un ras yn unig. Fe enillodd £15 yr wythnos ar gyfartaledd. Bu mor llwyddiannus dechreuodd bobl gyfeirio at 1896 fel Blwyddyn Harris.
Cystadlodd yn ei ras olaf ar ddydd Llun y Pasg yn 1897, ras 10 milltir oeddi, a tua 4 milltir i mewn i'r ras daeth oddiar ei feic gan daro ei ben ar y llawr caled. Roedd yn anymwybodol a bu farw deuddydd yn ddiweddarach yn Ysbyty Cyffredinol Birmingham.
Coffa Harris
Codwyd cofeb yn Mynwent Welford Road, Caerlŷr ac mae'n dyst iw boblogrwydd:
"This memorial stone is erected by the cyclists of England
in token of the sincere respect
and esteem in
which he was held by wheelmen
the world over.
He was ever a fair and honourable rider
and sportsman and his lamented death cut
off in its prime one of the brightest and
most genial spirits of cycledom.
Four Alps
Ffilm ddogfen yw Four Alps a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstria.
Skipalong Rosenbloom
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Sam Newfield yw Skipalong Rosenbloom a gyhoeddwyd yn 1951. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Dean Riesner a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Irving Gertz.
Four Alps
Mae'r ffilm Four Alps yn 53 munud o hyd.
Bert Harris
Coffa Harris
Easter Monday 1897 and succumbed to
Skipalong Rosenbloom
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jackie Coogan, Raymond Hatton, Maxie Rosenbloom, Hillary Brooke, Fuzzy Knight, Hank Mann a Ray Walker. Mae'r ffilm Skipalong Rosenbloom yn 72 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Four Alps
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr.