cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Werner Herzog
Herzog a Klaus Kinski
Ym 1972 teithodd i jwngl Peru i wneud Aguirre, der Zorn Gottes (Aguirre, Wrath of God) hanes trasig Conquistadores Sbaeneg yr 16g yn chwilio am aur o dan arweinyddiaeth wallgof Aguirre gyda Klaus Kinski yn y brif ran. Mae perthynas tymhestlog Hezog a Kinski bellach wedi dod yn chwedlonol yn y byd ffilm. Roedd cymeriad ymfflamychol Kinksi yn arwain at ddadlau ffyrnig gan arwain at Herzog hyd yn oed bygwth lladd Kinski tra'n ffilmio Aguirre.
Wrth ffilmio ym Peru roedd Herzog i fod ar awyren a bu mewn damwain gan ladd 91 o'r teithwyr pan blymiodd i'r ddaear. Yn ffodus iawn newidiodd ei gynlluniau ar y funud olaf.
Yn 1979 gweithiodd gyda Klaus Kinski eto ar Nosferatu a Woyzeck, ac wedyn ar Fitzcarraldo (1982) a Cobra Verde (1987) er gwaethaf cymeriad ymfflamychol Kinski. Ar set Fitzcarraldo roedd cam-fihafio a strancio Kinksi mor ddrwg cynigiodd grŵp o bobl leol a oedd yn gweithio fel ecstras ladd Kinksi ar ran Herzog.
Hefyd yn y cynod yma wnaeth The Enigma of Kaspar Hauser (1974) a Stroszek (1977) gyda Bruno Schleinstein (Bruno S.) yn y prif ran. Mae Herz aus Glas (Heart of Glass) (1976) yn nodweddiadol am i'r actorion bod o dan Hypnosis wrth berfformio gan roi teimlad cwbl afreal i'r cynhyrchiad.
bawd|250px|Werner Herzog
Ffilmiau dogfen
Ymddiddorodd Herzog yn fwy mewn ffilmiau ddogfen o'r 90au ymlaen gyda Lessons of Darkness (1992), Bells from the Deep: Faith and Superstition in Russia (1993), The Transformation of the World into Music (1994), Little Dieter Needs to Fly (1997), Wings of Hope (2000), Wheel of Time (2003), Incident at Loch Ness (2004) a Grizzly Man (2004).
Mae Grizzly Man yn defnyddio ffilm a dynnwyd gan Timothy Treadwell a aeth i fyw ymhlith eirth Grizzly yn Alaska a oedd Treadwell yn ystyried yn gyfeillgar. Cafodd Treadwell ei ladd a bwyta gan yr eith ac fe ddarganfuwyd ei gamera gyda'r ffilm ar ochr gweddillion ei gorff gan dîm achub peth amser yn ddiweddarach.
Rhionaeschna mutata
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Rhionaeschna mutata. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Werner Herzog
Enwogrwydd
Mae Herzog hefyd wedi actio, ysgrifennu sgriptiau, cynhyrchu operau ac wedi ysgrifennu llyfrau.
Mae un o'i rannau mwyaf cofiadwy o flaen y camera yn y ffilm ddogfen Werner Herzog Eats His Shoe (1980) a wnaethpwyd yn dilyn bet gyda myfyriwr ffilm a oedd o hyd yn siarad am wneud ffilm ond byth yn gwneud.
Bu Hezog hefyd yn llais ar The Simpsons a chafodd ei saethu gan gwn awyr tra'n cael ei gyfweld gan Mark Kermode o'r BBC wrth ymyl ei dŷ yn Los Angeles.
Sgriptiwr ffilm
Ffilmiau ysgrifennwyd, ond nid eu cyfarwyddo, gan Herzog:
Mae Herzog wedi ysgrifennu ei holl ffilmiau, heblaw am y rhain a gyd-ysgrifennodd:
Brynhyfryd
Gallai Brynhyfryd gyfeirio at:
Theodor Mommsen
Hanesydd, ieithegwr ac archaeolegydd Almaenig oedd Christian Matthias Theodor Mommsen (30 Tachwedd 1817 – 1 Tachwedd 1903).
Penodwyd yn athro'r gyfraith sifil ym Mhrifysgol Leipzig ym 1848, ond yn fuan fe gollodd ei swydd oherwydd ei gefnogaeth i Chwyldroadau 1848. Aeth i addysgu cyfraith Rufain yn Zürich a Breslau, ac ym 1858 daeth yn athro hanes yr henfyd ym Mhrifysgol Berlin. Yn sgil uno'r Almaen ym 1870, siaradodd yn gyhoeddus yn erbyn polisïau Otto von Bismarck.
Ei gampwaith yw'r tair cyfrol ar hanes Rhufain hynafol. Sail y clasur hwn yw ymchwil yr awdur i arysgrifau, ddarnau arian, a llenyddiaeth y cyfnod. Ysgrifennodd hefyd ar gyfraith Rufain ac archaeoleg. Enillodd Wobr Lenyddol Nobel ym 1902.
Bywyd cynnar ac addysg
Ganwyd yn Garding a chafodd ei fagu yn Oldesloe, Dugaeth Schleswig, sydd heddiw'n rhan o dalaith Schleswig-Holstein yn yr Almaen ond oedd ar y pryd yn rhan o Ddenmarc. Gweinidog Protestannaidd o dras Ffrisiaidd, dyn tlawd ond ysgolheigaidd, oedd ei dad. Cafodd Mommsen ei addysg yn y cartref ac yn ysgol uwchradd y Gymnasium Christianeum yn Altona, Dugaeth Holstein, oedd yn rhan o Gydffederasiwn yr Almaen.
Gyrfa academaidd
bawd|[[Daguerreotype o Mommsen (canol) gyda’i gydathrawon Moritz Haupt (chwith) a Otto Jahn yn Leipzig ym 1848.]] Dychwelodd i Schleswig ym 1847 a bu'n gweithio fel newyddiadurwr am gyfnod, gan olygu'r Schleswig-Holsteinische Zeitung ac ysgrifennu o blaid annibyniaeth dugiaethau'r Elbe oddi ar Ddenmarc. Roedd yn gefnogwr brwd o chwyldroadau 1848–49 yng Nghydffederasiwn yr Almaen a bu hyd yn oed yn sefyll wrth y gwrthgloddiau yn Sacsoni. Daeth yn athro'r gyfraith Rufeinig ym Mhrifysgol Leipzig ym 1848, ond cafodd ei ddiswyddo ym 1851 oherwydd ei wleidyddiaeth. Cyn iddo adael Leipzig, daeth Mommsen i sylw'r cyhoeddwr Karl Reimer, a anogodd iddo ysgrifennu llyfr ysgolheigaidd poblogaidd ar hanes Rhufain.
Symudodd i weithio ym Mhrifysgol Zurich ym 1852 a chyhoeddodd lyfr am yr arysgrifau Naplaidd y wnaeth eu hastudio yn yr Eidal. Ym 1854 cafodd ei benodi i Brifysgol Breslau ym Mhrwsia a chychwynnodd gyhoeddi ei hanes ar yr Hen Rufain. Symudodd Mommsen i Brifysgol Berlin ym 1858 i olygu casgliad anferth o arysgrifau Lladin, Corpus Inscriptionum Latinarum, sy'n sail i holl ymchwil modern y maes arysgrifaeth. Penodwyd yn athro'r brifysgol ym 1861, a bu'n dal y swydd honno am 45 mlynedd. Roedd hefyd yn ysgrifennydd parhaol Academi'r Celfyddydau a'r Gwyddorau Prwsia.
Ei waith
Llenor hynod o doreithiog oedd Mommsen: rhestrir dros 900 o erthyglau a llyfrau gan un llyfryddiaeth o'i waith hyd y flwyddyn 1887.
Corpus Inscriptionum Latinarum
Ers ei gyfnod yn yr Eidal, bwriadodd Mommsen gyhoeddi casgliad enfawr o arysgrifau Lladin. Cyhoeddodd arysgrifau’r Samniaid ac arysgrifau Teyrnas Napoli ym 1852 yn sampl i'r dasg hon, gan gyflwyno'r gyfrol i'w hen gynghorwr Borghesi. Sefydlodd y Corpus Inscriptionum Latinarum ym Merlin ym 1862 dan nawdd Academi Frenhinol y Gwyddorau Berlin, ac ef oedd y golygydd cyffredinol a'r prif gyfrannwr. Cyhoeddid 17 o gyfrolau hyd heddiw, a pharhaodd ddylanwad Mommsen ar y gwaith am ganrif wedi ei farwolaeth. Dull Mommsen yw'r ffurf gydryw o drefnu'r holl gasgliad, a chyfranodd ei awdurdod ysgolheigaidd ac ymchwil gwreiddiol yn y gyfraith, arysgrifaeth, nwmismateg, llywodraeth a gweinyddiaeth, economeg ac arianneg, a chronoleg hanes Rhufain. Roedd y prosiect yn arloesol ym maes y clasuron gan osod astudiaeth gyfundrefnol o'r byd Rhufeinig, ac yn ffynhonnell bwysig ar y cyfnod hyd heddiw.
Römische Geschichte
bawd|Tudalen o fapiau yn yr argraffiad 1932 o Römische Geschichte. Gwaith enwocaf Mommsen yw'r Römische Geschichte ("Hanes Rhufain"; 1854-55, 1885) sy’n ymdrin â hanes Gweriniaeth Rhufain, a'r campwaith anferthol hwn a ysgogai'r dysgedigion yn Academi Sweden i roddi Gwobr Nobel iddo. Tra'n byw a dysgu yn Leipzig, Zürich, a Breslau, ysgrifennodd Mommsen y tair cyfrol gyntaf, hyd at Frwydr Thapsus yn y flwyddyn 46 CC. Roedd yn hynod o ddylanwadol a sbardunodd chwyldro mewn ysgolheictod hanes Rhufain. Dominyddodd ei waith astudiaethau'r cyfnod, ac am amser hir roedd yn anodd cael gwared â'i barnau o’r hanesyddiaeth, er enghraifft dwyn dirmyg ar oligarchiaeth y senedd, edmygedd o Cesar, a'i ddisgrifiad dilornus o'r "llipryn" Cicero. Cynlluniodd Mommsen hefyd hanes o'r Ymerodraeth Rufeinig, ond fe lwyddodd i ysgrifennu un gyfrol yn unig a hynny ar bwnc gweinyddiaeth y taleithiau.
Römisches Staatsrecht a Römisches Strafrecht
Er poblogrwydd ac athrylith y Römische Geschichte, gwaith pwysicaf yr awdur o ran ysgolheictod y clasuron yw'r Römisches Staatsrecht. Ymddengys hyfforddiant Mommsen yn y gyfraith a’r clasuron yn y gwaith arloesol hwn. Cyhoeddwyd yr astudiaeth hon o gyfraith gyfansoddiadol Rhufain mewn tair chyfrol rhwng 1871 a 1888. Ni chyfundrefnid y gyfraith hon gan y Rhufeiniaid hyd yn oed. Mommsen oedd y cyntaf i'w wneud, drwy drefnu'r deddfau a manylion cyfreithiol yn gronolegol er mwyn egluro corff y gyfraith mewn dull yr hanesydd, oedd yn wahanol i arferion traddodiadol y clasurwr. Ymhelaethodd Mommsen ar astudiaethau'r gyfraith gyhoeddus Rufeinig gan gyhoeddi llyfr ar gyfraith trosedd, Römisches Strafrecht, ym 1899.
Mommsen y gwleidydd
Rhyddfrydwr a gwladgarwr oedd Mommsen. Roedd yn un o sefydlwyr y Deutsche Fortschrittspartei (Plaid Flaengar yr Almaen) ym 1861. Eisteddodd yn Senedd Prwsia o 1863 i 1866 a 1873 i 1879, a'r Reichstag o 1881 i 1884. Cyd-sefydlodd y cyfnodolyn gwleidyddol Preussischen Jahrbücher. Er ei wladgarwch, roedd yn barod i feirniadu nifer o bolisïau a thueddau'r Almaen, ac roedd yn gwrthwynebu Bismarck yn gryf.
Serin y Penrhyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Serin y Penrhyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: seriniaid y Penrhyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Serinus tottus; yr enw Saesneg arno yw Cape siskin. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. tottus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Teulu
Mae'r serin y Penrhyn yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Anthony Edwards
Mae Anthony Charles Edwards (ganwyd 19 Gorffennaf 1962) yn gyfarwyddwr ac yn actor Americanaidd.
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Caerdydd 1883
250px|bawd|Meini'r Orsedd, [[Parc Cathays, Caerdydd]]
Stam - We Are Staying
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Anne Schiltz a Charlotte Grégoire yw Stam - We Are Staying a gyhoeddwyd yn 2006. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Stam, nous restons là ac fe’i cynhyrchwyd yn Lwcsembwrg.
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Caerdydd 1883
Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1883 yng Nghaerdydd.
Enillwyd y brif gystadleuaeth gorawl wedi cystadlu brwd gan Gôr Chwareli y Penrhyn, yn cael ei arwain gan Dr Rogers, organydd Eglwys Gadeiriol Bangor. Yn ail yr oedd Côr Llanelli.
Stam - We Are Staying
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese. Golygwyd y ffilm gan Misch Bervard sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
"Good Hair" and Other Dubious Distinctions
Ffilm ddogfen yw "Good Hair" and Other Dubious Distinctions a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Stam - We Are Staying
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anne Schiltz ar 1 Ionawr 1950.
"Good Hair" and Other Dubious Distinctions
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Stam - We Are Staying
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anne Schiltz nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Coed Cwmgwared
Mae Coed Cwmgwared wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 3 Mehefin 1992 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 28.85 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Rhionaeschna nubigena
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Rhionaeschna nubigena. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Bobgath
Cath wyllt o Ogledd America o'r genws Lynx ydy Bobgath (Lynx rufus).
Grugiar helyg
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Grugiar helyg (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: grugieir helyg) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Lagopus lagopus; yr enw Saesneg arno yw Willow grouse. Mae'n perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: Phasianidae) sydd yn urdd y Galliformes. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain, ond nid yng Nghymru.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn L. lagopus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r grugiar helyg yn perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: Phasianidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
IL36RN
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn IL36RN yw IL36RN a elwir hefyd yn Interleukin 36 receptor antagonist (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 2, band 2q14.1.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn IL36RN.
María Luisa Zafra Valverde
Mae María Luisa Zafra Valverde (ganwyd 1942) yn fotanegydd nodedig a aned yn Sbaen.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Havenstreet
Pentref yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy Havenstreet. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Havenstreet and Ashey.
With Friends Like These...
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Philip Frank Messina yw With Friends Like These... a gyhoeddwyd yn 1998. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan John Powell. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bill Murray, Martin Scorsese, Jon Polito, Elle Macpherson, Laura San Giacomo, Beverly D'Angelo, Amy Madigan, Lauren Tom, Greg Grunberg, David Strathairn, Garry Marshall, Adam Arkin, Ashley Peldon, Heather Stephens, Jon Tenney, Michael McKean, John Capodice a Robert Costanzo. Mae'r ffilm With Friends Like These... yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1998. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Saving Private Ryan sef ffilm ryfel gan Steven Spielberg a enillod 5 Oscar. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Lerpwl 1884
bawd|[[Gorsedd y Beirdd yn Eisteddfod Lerpwl 1884]]
Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1884 yn Lerpwl.
Anne Franks Rejse
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Ib Makwarth yw Anne Franks Rejse a gyhoeddwyd yn 2001. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Fritz Pedersen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2001. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Beautiful Mind sef ffilm fywgraffyddol gan Ron Howard. Ole Asger Neumann oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ole Asger Neumann sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ib Makwarth nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Deuddwr
Gallai Deuddwr gyfeirio at un o sawl lle yng Nghymru:
Ceir dau gwmwd o'r enw Deuddwr yng Nghymru'r Oesoedd Canol:
Tân Tandra
Ffilm ddrama a ffilm ramantus yw Tân Tandra a gyhoeddwyd yn 1984. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Stage Door
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Gregory La Cava yw Stage Door a gyhoeddwyd yn 1937. Fe'i cynhyrchwyd gan Pandro S. Berman yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd RKO Pictures. Lleolwyd y stori yn Dinas Efrog Newydd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Anthony Veiller a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Roy Webb. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Katharine Hepburn, Ginger Rogers, Lucille Ball, Ann Miller, Eve Arden, Andrea Leeds, Gail Patrick, Adolphe Menjou, Constance Collier, Frank Reicher, Jack Carson, Grady Sutton, Hillary Brooke, Samuel S. Hinds, Franklin Pangborn, Katharine Alexander, Pierre Watkin, Theodore von Eltz, Theodore Kosloff, Phyllis Kennedy a William Corson. Mae'r ffilm Stage Door yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1937. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Life of Emile Zola sef ffilm Americanaidd hanesyddol gan y cyfarwyddwr William Dieterle. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Robert De Grasse oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan William Hamilton sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gregory La Cava ar 10 Mawrth 1892 yn Towanda, Pennsylvania a bu farw ym Malibu, Califfornia ar 11 Rhagfyr 1981. Derbyniodd ei addysg yn Urdd Myfyrwyr Celf Efrog Newydd.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gregory La Cava nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Silvia Margarita Botta
Roedd Silvia Margarita Botta (ganwyd:  1942) yn fotanegydd nodedig a aned yn Yr Ariannin.
Niort
Dinas a commune yn Ffrainc yw Niort. Hi yw prifddinas département Deux-Sèvres yn région Poitou-Charentes. Roedd poblogaeth y gymuned yn 60,486 yn 1999.
Mae afon Sèvre Niortaise yn cymryd ei henw o'r ddinas.
Diamond Trail
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Tiny Sandford, Billy West a Herman Hack. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1933. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd King Kong ffilm antur enwog gan y cyfarwyddwyr Merian C. Cooper ac Ernest B. Schoedsack. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry L Fraser ar 31 Mawrth 1889 yn Califfornia a bu farw yn Pomona ar 19 Gorffennaf 1986. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1916 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry L. Fraser nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhionaeschna obscura
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Rhionaeschna obscura. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
É Proibido Fumar
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Anna Muylaert yw É Proibido Fumar a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Mae'r ffilm É Proibido Fumar yn 86 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Rhyfel y Vendée
bawd|Henri de La Rochejacquelein ym Mrwydr Cholet yn 1793 gan Paul-Émile Boutigny
Rhyfel y Vendée (Ffrangeg: Guerre de Vendée) yw'r enw a roddir ar y gwrthryfel yn ardal y Vendée yng ngorllewin Ffrainc yng nghyfnod y Chwyldro Ffrengig.
Dechreuodd yr ymladd yn 1793, yn rhannol oherwydd fod cyfran helaeth o boblogaeth yr ardal yma yn gwrthwynebu polisi arweinwyr y Chwyldro o elyniaeth tuag at yr Eglwys Gatholig. Cafodd y gwrthryfelwyr nifer o fuddugoliaethau ar y cychwyn, ond roedd eu prif fyddin wedi ei gorchfygu erbyn diwedd 1793. Fodd bynnag, parhaodd yr ymladd hyd o leiaf 1796. Lladdwyd nifer fawr o bobl yn y Vendée yn dilyn y gwrthryfel, er fod dadl ymhlith haneswyr ynghylch y nifer.
28 Ebrill
28 Ebrill yw'r deunawfed dydd wedi'r cant (118fed) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (119eg mewn blynyddoedd naid). Erys 247 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.
Genedigaethau
bawd|140px|dde|[[Harper Lee]] bawd|140px|dde|Syr [[Terry Pratchett]] bawd|140px|dde|[[Ian Rankin]]
Marwolaethau
bawd|140px|dde|[[Michael Collins (gofodwr)|Michael Collins]]
Summerhill
Gallai Summerhill neu Summer Hill gyfeirio at:
Cyfeillion Llŷn
Cymdeithas a sefydlwyd i warchod buddiannau'r Gymraeg, yr amgylchedd a thrigolion ac economi Llŷn yw Cyfeillion Llŷn. Sefydlwyd y Gymdeithas gan R. S. Thomas a Gruffudd Parry.
Mae cystadleuaeth Tarian Cyfeillion Llŷn yn cynnig tarian a £100 yn wobr i unrhyw grŵp, sefydliad, ysgol, pwyllgor neu gyngor sy'n gweithredu yn Llŷn ac yn dangos dychymyg mewn gwaith ymarferol i hybu’r iaith a'r diwylliant Cymraeg, yr economi leol neu’r amgylchedd.
Double Happiness Uranium
Ffilm ddistopaidd Saesneg o Awstralia yw Double Happiness Uranium. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Lleolwyd y stori mewn un lle, sef De Awstralia.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ffrith, Sir y Fflint
Pentref bychan yng nghymuned Llanfynydd, Sir y Fflint, Cymru, yw Ffrith. Saif yn ne'r sir, ar Afon Cegidog, tua hanner ffordd rhwng Yr Wyddgrug i'r gogledd a Wrecsam i'r de. Y pentref agosaf yw Llanfynydd, filltir i'r gogledd, a cheir Brymbo ychydig o filltiroedd i'r de. Rhed ffordd y B5101 trwy'r pentref. Daeth maint ac arwyddocâd y pentref yn fwy oherwydd glofeydd a chwareli yn ystod y 19eg ganrif, ac adeiladwyd Rheilffordd Wrecsam a’r Mwynglawdd. Caewyd y rheilffordd ym 1952.
Mynycha plant iau'r pentref Ysgol Gynradd Terrig, Treuddyn.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Histoire
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anne Schroeder ar 26 Chwefror 1972.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anne Schroeder nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sbikha
Tref a chymuned yn nhalaith Kairouan, Tiwnisia yw Sbikha. Yn 2004 roedd 6,776 o bobl yn byw yno.
Fe'i lleolir ar y briffordd GP3 yng ngogledd canolbarth Tiwnisia, 34 km i'r gogledd o ddinas Kairouan a 114 km i'r de o'r brifddinas Tiwnis.
Bu protestiadau yn erbyn llywodraeth Zine Ben Ali yn Chebba yn ystod intifada Tiwnisia.
Siambr Gyfrinachol y Wraig Ddrwg
Ffilm gyffro yw Siambr Gyfrinachol y Wraig Ddrwg a gyhoeddwyd yn 1984. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1984. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Terminator sef ffilm apocolyptaidd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
'Neath The Arizona Skies
Ffilm western cofrestriad B gan y cyfarwyddwr Harry L. Fraser yw 'Neath The Arizona Skies a gyhoeddwyd yn 1934. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Burl R. Tuttle a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Billy Barber. Dosbarthwyd y ffilm gan Lone Star Productions a hynny drwy fideo ar alwad.
RGS17
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn RGS17 yw RGS17 a elwir hefyd yn Regulator of G protein signaling 17 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 6, band 6q25.2.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn RGS17.
'Neath The Arizona Skies
Y prif actorion yn y ffilm hon yw John Wayne, Yakima Canutt, Jay Wilsey, George "Gabby" Hayes, Eddie Parker, Shirley Jean Rickert, Artie Ortego, Harry L. Fraser, Frank Hall Crane, Billy Franey, Earl Dwire, Sheila Terry, Herman Hack, Jack Rockwell, Tex Phelps, Philip Kieffer, George Morrell ac Allen Pomeroy. Mae'r ffilm 'Neath The Arizona Skies yn 52 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Thin Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Archie Stout oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Carl Pierson a Charles Hunt sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry L Fraser ar 31 Mawrth 1889 yn Califfornia a bu farw yn Pomona ar 19 Gorffennaf 1986. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1916 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry L. Fraser nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kingston, Ynys Wyth
Pentref yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy Kingston. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Shorwell.
29 Ebrill
29 Ebrill yw'r pedwerydd dydd ar bymtheg wedi'r cant (119eg) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (120fed mewn blynyddoedd naid). Erys 246 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.
Elizabeth Clarke
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America oedd Elizabeth Clarke (1906 - 1967).
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Caernarfon 1886
Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1886 yng Nghaernarfon.
Elizabeth Clarke
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Coed Dinorwig
Mae Coed Dinorwig wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 20 Awst 1985 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 42.61 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Michel Gill
Mae  Michel Gill (ganed 16 Ebrill 1960), a adnabyddir hefyd fel Michael Gill, yn actor Americanaidd sy'n fwyaf adnabyddus am chwarae'r Arlywydd Garrett Walker yn y gyfres Netflix House of Cards.
Coed Dinorwig
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Lake Forest, Illinois
Dinas yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Brynhyfryd, Wrecsam
Pentref yng nghymuned Gwersyllt, bwrdeistref sirol Wrecsam, Cymru, yw Brynhyfryd (Saesneg: Summerhill). Fe'i lleolir tua 4 milltir i'r gogledd o ganol tref Wrecsam, rhwng Brymbo a Gwersyllt.
Lake Forest, Illinois
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Lake Forest, gan gynnwys:
Brynhyfryd, Wrecsam
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan a'r Aelod Seneddol yw.
Antonella Bartoli
Mae Antonella Bartoli (ganwyd:  1943) yn fotanegydd nodedig a aned yn Yr Ariannin. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Harvard University, Cambridge.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Lindknud - En Landsby
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Scream sef ffilm arswyd gan Wes Craven. Jeppe M. Jeppesen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ib Makwarth sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ib Makwarth ar 29 Awst 1937 yn Denmarc.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ib Makwarth nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Aberdâr 1885
Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1885 yn Aberdâr, Sir Forgannwg (Rhondda Cynon Taf bellach).
Sefydlwyd y mudiad gwladgrol Cymdeithas yr Iaith Gymraeg (y gyntaf o'r enw) yn yr eisteddfod.
John Nixon
Peiriannydd o Sais oedd John Nixon (10 Mai 1815 – 3 Mehefin 1899). Sylfaenydd y Glofa Navigation, Aberpennar, oedd ef.
Fe'i ganwyd yn Barlow, Swydd Durham, yn fab i ffermwr. Cafodd ei addysg yn yr Academi Dr. Bruce, Newcastle upon Tyne.
Knighton, Ynys Wyth
Pentref yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy Knighton.
Goose Creek, De Carolina
Dinas yn, yn nhalaith De Carolina, yw .
John Nixon
Bu farw yn Llundain.
Nia Parry
Cyflwynwraig a chynhyrhhhhhgggychydd teledu yw Nia Parry (ganwyd Awst 1975).
Bywyd cynnar ac addysg
Fe'i ganwyd ar Ynys Môn a fe'i magwyd yn Llandrillo-yn-Rhos. Mynychodd Ysgol y Creuddyn, ac astudiodd Saesneg, Cymraeg a Ffrangeg ar gyfer Lefel A. Aeth ymlaen i wneud gradd yn y Gymraeg ym Mhrifysgol Cymru, Abertawe. Wedi graddio, aeth i deithio yn Nepal, India, De America, Yr Aifft, Israel a Thwrci. Bu'n gweithio fel tiwtor Saesneg yn Istanbul am naw mis cyn dychwelyd i Gymru i wneud PhD mewn Methodoleg Dysgu Ail Iaith, gan edrych yn benodol ar ddysgu Cymraeg ail-iaith i oedolion.
Gyrfa
Mae Nia yn un o wynebau mwyaf adnabyddus S4C ond cyn cychwyn o flaen y camerau dechreuodd ei gyrfa fel tiwtor Cymraeg yng Nghanolfan Cymraeg i Oedolion ym Mhrifysgol Caerdydd. Yn 2000, cafodd gynnig gwaith fel cyflwynydd ar gyfres S4C Welsh in a Week. Yn dilyn chwe cyfres aeth ymlaen i gyflwyno fwy o raglenni ar gyfer dysgwyr yn cynnwys Cariad@iaith, lle roedd yn dysgu Cymraeg i amryw o enwogion.
Bu'n gyflwynydd ar y rhaglen Cwpwrdd Dillad a chyflwynodd o'r Sioe Frenhinol, y cwis 0 ond 1, Dathlu a Noson Lawen a llu o gyfresi eraill. Mae ar hyn o bryd yn cyflwyno'r gyfres Adre ar S4C.
Mae wedi gweithio fel cynhyrchydd ar nifer o gyfresi yn cynnwys Cwpwrdd Dillad, 4 Wal, Tŷ Cymreig ac Ar Werth. Mae hefyd yn Gynhyrchydd rhaglenni dogfen profiadol ac ymysg rhai o'r rhaglenni ddaeth i'r sgrin yn ddiweddar mae Martin Thomas a Bwrw Bol a'r Bleiddiaid.
Yng Ngorffennaf 2017 daeth yn Olygydd llyfrau plant Cymraeg gyda Gwasg Gomer.
Bywyd personol
Mae'n briod â'r Cynhyrchydd teledu Aled Davies ac mae ganddynt ddau o blant. Symudodd o Gaerdydd i Rhostryfan yn 2009.
Zaha Hadid
Pensaer Iracaidd-Prydeinig oedd y Fonesig Zaha Mohammad Hadid, DBE (Arabic: زها حديد ‎ Zahā Ḥadīd; 31 Hydref 1950 – 31 Mawrth 2016) Yn 2004, hi oedd y benyw cyntaf i dderbyn Gwobr Pensaernïaeth Pritzker. Derbyniodd Wobr Stirling yn 2010 a 2011. Yn 2014 enillodd wobr Dyluniad y Flwyddyn gan yr Amgueddfa Ddylunio am ei dyluniad o Ganolfan Ddiwylliannol Heydar Aliyev, gan ei wneud y benyw cyntaf i ennill y brif wobr yn y gystadleuaeth honno. Yn 2015 hi oedd y benyw cyntaf i ennill Medal Aur RIBA yn ei rhinwedd ei hun.
Mae ei adeiladau yn nodweddiadol neoddyfodolaidd, wedi ei nodweddu gan "powerful, curving forms of her elongated structures" gyda "multiple perspective points and fragmented geometry to evoke the chaos of modern life". Yn fwyaf diweddar roedd hi'n Athro ym Mhrifysgol y Celfyddydau Cymhwysol Vienna yn Austria.
Bywyd ac addysg
Ganwyd Hadid ar 31 Hydref 1950 yn Baghdad. Fe'i magwyd mewn adeilad oedd un o'r cyntaf yn Baghdad i gael ei ysbrydoli gan fudiad Bauhaus mewn cyfnod lle roedd "moderniaeth yn golygu swyn a meddwl blaengar" yn y Dwyrain Canol.
Loma Linda, Missouri
Pentref yn, yn nhalaith Missouri, yw .
Zaha Hadid
Bywyd ac addysg
Astudiodd fathemateg ym Mhrifysgol Americanaidd Beirut cyn symud i astudio yn Ysgol Bensaernïaeth y Gymdeithas Bensaernïol yn Llundain, lle cyfarfu Rem Koolhaas, Elia Zenghelis, a Bernard Tschumi. Gweithiodd i'w cyn-athrawon, Koolhaas and Zenghelis, yn Swyddfa am Bensaernïaeth Prifddinesig, yn Rotterdam, yr Iseldiroedd; a daeth yn bartner yn 1977. Trwy ei chysylltiad â Koolhaas, cyfarfu Peter Rice, peiriannydd a'i chefnogodd ac anogodd ar adeg pan oedd ei gwaith yn ymddangos yn anodd. Yn 1980, sefydlodd ei cwmni ei hun yn Llundain. Yn ystod yr 1980a bu'n dysgu hefyd yn y Gymdeithas Bensaernïol.
Loma Linda, Missouri
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Loma Linda, gan gynnwys:
Zaha Hadid
Bywyd ac addysg
Enillodd Hadid y gystadleuaeth i ddylunio Tŷ Opera Bae Caerdydd, ond bu ffrae a chafodd y cynllun ei newid.
Yn 2012, fe'i gwnaed yn Fonesig Cadlywydd Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig.
Mãe Só Há Uma
Mae'r ffilm Mãe Só Há Uma yn 82 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anna Muylaert ar 21 Ebrill 1964 yn São Paulo. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1990 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul> Derbyniodd ei addysg yn Universidad de São Paulo.
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Llundain 1887
Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1887 yn Llundain.
Mãe Só Há Uma
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anna Muylaert nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Llundain 1887
Ysgrifennodd Elias Owen draethawd ar lên gwerin ar gyfer yr Eisteddfod, lle ceir hanes y Fuwch Frech a chwedlau eraill; roedd hyn yn sail i'w gyfrol enwog Welsh Folklore (1899).
Mulan
Ffilm Animeiddiedig Disney yw Mulan (1998).
Lake, Ynys Wyth
Pentref a phlwyf sifil yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy Lake.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil poblogaeth o 5,117.
Rhionaeschna pallipes
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Rhionaeschna pallipes. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Rhionaeschna pauloi
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Rhionaeschna pauloi. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
OSTF1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn OSTF1 yw OSTF1 a elwir hefyd yn Osteoclast stimulating factor 1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 9, band 9q21.13.
Afon Sèvre
Gallai Afon Sèvre gyfeirio at un o ddwy afon yn Ffrainc:
Mae'r ddwy afon yma yn rhoi ei enw i département Deux-Sèvres.
Daeargryn Sichuan 2008
Daeargryn ar raddfa 7.9 Mw oedd Daeargryn Sichuan, 2008 (Tsieineeg: 四川大地震; Pinyin: Sìchuān dà dìzhèn). Digwyddodd am 14:28:01.42 Amser Safonol Tsieina (06:28:01.42 UTC) ar 12 Mai 2008 yn nhalaith Sichuan, Gweriniaeth Pobl Tsieina. Mae wedi cael ei galw yn Ddaeargryn Wenchuan yn Tsieina (Tsieineeg: 汶川大地震; Pinyin: Wènchuān dà dìzhèn), am fod canolbwynt y daeargryn yn Swydd Wenchuan, Sichuan. Roedd y canolbwynt 90 km i'r gogledd-orllewin o Chengdu, prifddinas Sichuan, ar ddyfnder o 19 km dan wyneb y ddaear. Teimlwyd y daeargryn mor bell i ffwrdd â Beijing a Shanghai, lle siglodd adeiladau gan y cryndod. Teimlwyd y daeargryn mewn gwledydd cyfagos yn ogystal.
The Door Between
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Rupert Julian yw The Door Between a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Tsieina.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Immigrant sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rupert Julian ar 25 Ionawr 1879 yn Whangaroa a bu farw yn Hollywood ar 21 Mawrth 1963.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rupert Julian nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Idwal Foel
Idwal Foel ab Anarawd (bu farw 942), Brenin Gwynedd o 916 hyd ei farwolaeth.
Bywgraffiad
Gellid disgwyl y byddai teyrnas Gwynedd yn awr yn cael ei rhannu rhwng meibion Idwal, Iago ab Idwal ac Idwal, a elwir yn y croniclau yn Ieuaf ab Idwal. Fodd bynnag ymosododd Hywel Dda, Brenin Deheubarth ar Wynedd a gyrru meibion Idwal ar ffo. Ar ôl marw Hywel yn 950, llwyddodd meibion Idwal i gael y deyrnas yn ôl.
Cop Hater
Ffilm drosedd am weithdrefnau'r heddlu gan y cyfarwyddwr William Berke yw Cop Hater a gyhoeddwyd yn 1959. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Ninas Efrog Newydd ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ed McBain a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Albert Glasser.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Robert Loggia, Jerry Orbach, Vincent Gardenia, Lincoln Kilpatrick, Gerald S. O'Loughlin a Russell Hardie. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1959. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Ben-Hur sy’n ffilm epig hanesyddol o’r Unol Daleithiau gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Mae'r ffilm hon wedi'i seilio ar waith cynharach, Cop Hater, sef gwaith ysgrifenedig gan yr awdur Ed McBain a gyhoeddwyd yn 1956.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Berke ar 3 Hydref 1903 ym Milwaukee a bu farw yn Los Angeles ar 9 Chwefror 2009. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1922 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Berke nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hen Galan
Mae Hen Galan neu weithiau Calan hen yn cyfeirio at 13 Ionawr, sef diwrnod cynta'r flwyddyn cyn 1752 pan newidiwyd y dyddiad i'r un presennol (1af o Ionawr); cyn hynny diwrnod cynta'r flwyddyn oedd 13 Ionawr. Golygai'r newid hwn y 'collwyd' 11 diwrnod, ac achoswyd cryn bryder gan gred llawer o bobl y byddent yn colli 11 diwrnod o'u bywydau. Ac felly mae rhai ardaloedd yn dal i ddathlu'r Hen Galan ar sail yr hen Galendr Iwlaidd a gafodd ei ddisodli ym 1752 gan Galendr Gregori e.e. Cwm Gwaun a Llandysul.
Yn ôl Iorwerth C. Peate yn ei gyfrol 'Diwylliant Gwerin Cymru', 12 Ionawr oedd yr Hen Galan, nid y 13eg o Ionawr.
Arferion yng Nghymru
Roedd yr hen galan yn ddiwrnod o ŵyl ac roedd gwledda'n rhan hanfodol ohono. Hyd at 1833 arferid dathlu'r calan yn Llandysul drwy gêm gicio pêl - gyda phorth eglwys Llandysul yn un gôl a phorth eglwys Llanwenog y llall. Ar doriad y wawr - a chyn hynny'n aml - arlwywyd gwledd fawr, neu 'frecwast', ac erbyn cychwyn y gêm am naw o'r gloch y bore, roedd llawer o'r bechgyn yn chwil ulw. Roedd y gêm yn esgys da iddynt lambastio'i gilydd - gyda thorri esgyrn yn rhan o'r hwyl. Rhoddodd y Parchedig Evan James stop i'r holl giamocs yn 1833 pan fynnodd y dylai'r plwyfolion ddod i gyfarfod adrodd o'r Beibl a chanu emynau yn hytrach. Mae'r arferiad hwn yn parhau yn Llandysul hyd y dydd hwn (2015), ar y 12fed o Ionawr ond diflannodd 'Gŵyl Cicio'r Bêl' o Landysul a phob tref arall a arferai ei chwarae.
Yng Nghwm Gwaun, mae'r gymuned yn parhau gyda nifer o'r hen draddodiadau, yn ddi-dor, gyda llawer ohonynt (yn enwedig plant) yn cerdded o amgylch ffiniau'r plwyf yn mofyn 'calennig' - fferins, losin, arian neu ffrwyth, fel arfer. Roedd hyn yn arferiad mewn sawl lle ledled Cymru, cyn ei newid i'r calan newydd. Mae taith Cwm Gwaun yn 18 milltir (29 km) o amgych y dyffryn, gan aros yma ac acw i ganu am eu calennig a chroesawu'r flwyddyn newydd.
Cherry Bomb
Ffilm llawn cyffro yw Cherry Bomb a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Texas. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jason Latimer.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Nick Manning, Denise Williamson a Teri Sweet.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
13 Amser Drygioni
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Philip Gardiner yw 13 Amser Drygioni a gyhoeddwyd yn 2016. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
HBP1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn HBP1 yw HBP1 a elwir hefyd yn HMG box-containing protein 1 a HMG-box transcription factor 1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 7, band 7q22.3.
13 Amser Drygioni
Mae'r ffilm 13 Amser Drygioni yn 66 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Philip Gardiner nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Caerlwytgoed
Dinas fechan a phlwyf sifil yn Swydd Stafford, Gorllewin Canolbarth Lloegr, yw Caerlwytgoed (Lladin Letocetum; Saesneg: Lichfield). Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Lichfield. Saif 25 km (14 milltir) i'r gogledd o Birmingham. Mae'n enwog am ei chadeirlan, ac mae'n bwysig fel canolfan eglwysig, er nad yw wedi datblygu fel canolfan ddiwydiannol.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 32,219.
Hanes
Daw enw Lichfield o'r Frythoneg *Leitocaiton, enw yn cynnwys elfennau cytras â'r geiriau Cymraeg cyfoes llwyd a coed. Benthyciwyd yr enw hwn gan y Rhufeiniaid fel y Lladin Letocetum, a ddatblygodd i elfen gyntaf yr enw modern. Ychwanegwyd yr elfen field mewn Saesneg Canol. Cyfeirir at y ddinas ym marddoniaeth Hen Gymraeg fel Caer Lwytgoed, yn adlewyrchu tarddiad yr enw (Williams 1945: 6).
Cedwir Llyfr Sant Chad, llawysgrif Ladin sy'n cynnwys y darn hynaf Cymraeg ysgrifenedig mewn llyfr sydd wedi goroesi, yng nghadeirlan Caerlwytgoed.
Chwarel y Penrhyn
Chwarel y Penrhyn gerllaw Bethesda, Gwynedd, oedd y chwarel lechi fwyaf yn y byd yn ail hanner y 19g. Mae'r chwarel yn parhau i gynhyrchu llechi, ond ar raddfa lawer llai bellach. Saif ar lechweddau gogleddol Carnedd y Filiast.
250px|bawd|dim|Llwytho llechi i wagenni yn Chwarel y Penrhyn tua 1913 250px|bawd|dim|Chwarel y Penrhyn o Fraich Melyn; ffotograff gan [[John Thomas (ffotograffydd)|John thomas, 1885.]]
Blynyddoedd Cynnar
Ceir y cofnod cyntaf o weithio llechi yn yr ardal yn 1413, pan dalwyd 10 ceiniog yr un i rai o denantiaid Gwilym ap Gruffudd am gynhyrchu 5,000 o lechi. Mae cerdd gan Guto'r Glyn yn y 15g yn gofyn i Ddeon Bangor yrru llwyth o lechi iddo o Aberogwen, ger Bangor, i Ruddlan i’w rhoi ar do tŷ yn Henllan ger Dinbych.
Cofnodir allforio llechi o Ystad y Penrhyn o 1713, pan yrrwyd 14 llwyth llong, 415,000 o lechi i gyd, i Ddulyn. Yr adeg yma roedd y llechi yn cael eu cario i’r porthladd ar gefnau ceffylau, ac yn nes ymlaen ar droliau. Hyd diwedd y 18g roedd chwareli bychain yn cael eu gweithio gan bartneriaethau o bobl leol, oedd yn talu rhent i’r tirfeddiannwr. Mae llythyr gan asiant Ystad y Penrhyn, John Paynter, yn 1738 yn cwyno fod cystadleuaeth oddi wrth lechi Chwarel y Cilgwyn yn effeithio ar werthiant llechi o Ystad y Penrhyn. Nid oedd chwarelwyr y Cilgwyn yn gorfod talu rhent i feistr tir, felly gallent werthu’r cynnyrch yn rhatach. Rhwng 1730 a 1740 dechreuodd y Penrhyn gynhyrchu llechi mwy, a rhoddasant enwau iddynt a ddaeth yn gyffredin trwy’r diwydiant, o’r Duchesses, 24 modfedd wrth 12 modfedd, trwy’r Countesses, Ladies a Doubles i’r lleiaf, y Singles.
Datblygiad Chwarel y Penrhyn
Richard Pennant, yn ddiweddarach Arglwydd Penrhyn oedd y tirfeddiannwr cyntaf yng Nghymru i ddechrau gweithio’r chwareli ei hun. Yn 1782 cafwyd gwared ar y partneriaethau annibynnol ac apwyntiwyd James Greenfield fel asiant. Yr un flwyddyn agorodd Pennant chwarel newydd yng Nghaebraichycafn ger Bethesda, a gafodd yr enw Chwarel y  Penrhyn yn nes ymlaen. Erbyn 1792, roedd y chwarel yn cyflogi 500 o ddynion ac yn cynhyrchu 15,000 tunnell o lechi y flwyddyn.
Helydd coed llwyd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Helydd coed llwyd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: helyddion coed llwydion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Artamus fuscus; yr enw Saesneg arno yw Ashy wood swallow. Mae'n perthyn i deulu'r Helyddion coed (Lladin: Artamidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Chwarel y Penrhyn
Datblygiad Chwarel y Penrhyn
Yn 1799 dechreuodd Greenfield system y "galeriau", terasau enfawr rhwng 9 medr a 21 medr o ddyfnder. Yn 1798 roedd Arglwydd Penrhyn wedi agor Tramffordd Llandegai, oedd yn defnyddio ceffylau i dynnu’r wagenni, i gario llechi o’r chwarel i’r porthladd, ac yn 1801 agorwyd Rheilffordd Chwarel y Penrhyn, un o’r rheilffyrdd cynharaf. Datblygwyd porthladd yn Abercegin ger Bangor dan yr enw Porth Penrhyn.
Helydd coed llwyd
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. fuscus, sef enw'r rhywogaeth.
Chwarel y Penrhyn
Datblygiad Chwarel y Penrhyn
Yn 1859 amcangyfrifodd y Mining Journal fod Chwarel y Penrhyn yn gwneud elw o £100,000 y flwyddyn.
Helydd coed llwyd
Teulu
Mae'r helydd coed llwyd yn perthyn i deulu'r Helyddion coed (Lladin: Artamidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Chwarel y Penrhyn
Anghydfod diwydiannol
bawd|250px|chwith|Chwarel y Penrhyn tua 1900
Ffurfiwyd Undeb Chwarelwyr Gogledd Cymru yn 1874, a’r un flwyddyn bu anghydfod diwydiannol yn Chwarel y Penrhyn, a ddiweddodd mewn buddugoliaeth i’r gweithwyr. Yn 1885 cymerodd George Sholto Gordon Douglas-Pennant yr awenau yn lle ei dad, a’r flwyddyn wedyn apwyntiwyd E. A. Young yn rheolwr. Gwaethygodd y berthynas â’r gweithwyr, ac ym mis Medi 1896 dechreuodd anghydfod a ddisgrifid gan y rheolwyr fel streic, tra dywedai’r gweithwyr eu bod wedi eu cloi allan o’r chwarel. Aeth y gweithwyr yn ôl i’r chwarel yn Awst 1897, fwy neu lai ar delerau Arglwydd Penrhyn. Ar 22 Tachwedd 1900 dechreuodd ail streic (neu ail gloi-allan), a barhaodd am dair blynedd. Roedd yr achosion yn gymhleth, ond roeddynt yn cynnwys cynnydd yn yr arfer o osod rhannau o’r chwarel i gontractwyr. Yn hytrach na chytuno ar eu bargeinion eu hunain, roedd y chwarelwyr wedyn yn gweithio am gyflog i’r contractwyr. Nid oedd gan yr undeb ddigon o arian i dalu tâl streic digonol, a bu cyni mawr ymysg y 2,800 o weithwyr. Ail agorodd Arglwydd Penrhyn y chwarel ym mis Mehefin 1901, a dychwelodd tua 500 o weithwyr iddi. Ystyrid hwy yn “Fradwyr” gan y gweddill. Yn y diwedd bu raid i’r gweithwyr ddychwelyd i’r chwarel ym mis Tachwedd 1903 ar delerau Arglwydd Penrhyn. Gwrthodwyd ail-gyflogi llawer o’r gweithwyr oedd wedi bod yn amlwg yn yr undeb, a gadawodd llawer o weithwyr yr ardal yn barhaol. Gadawodd yr anghydfod etifeddiaeth o chwerwder yn ardal Bethesda.
Mae Chwarel y Penrhyn y parhau i gynhyrchu llechi, ond ar raddfa llawer llai nag yn ystod oes aur y diwydiant. Yn 1995, cynhyrchai bron 50% o gynnyrch llechi y Deyrnas Unedig. Eiddo Welsh Slate Ltd, isgwmni Grŵp Lagan, yw’r chwarel bellach.
Maria a'r Dafarn
Ffilm ddrama yw Maria a'r Dafarn a gyhoeddwyd yn 1997. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1997. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Titanic sef ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol: