cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La Madre María
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Lucas Demare yw La Madre María a gyhoeddwyd yn 1974. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Patricia Castell, Carlos Muñoz, Tita Merello, Diana Ingro, Hugo Arana, Adrián Ghio, Alejandra Da Passano, Fernando Labat, Inés Murray, José Slavin, María José Demare, Tina Serrano, Rey Charol, Adriana Parets, Marta Gam, Rogelio Romano, Cristina Murta, Bernardo Perrone, Héctor Gance, Sara Bonet, Horacio Nicolai a Marcelo José. Mae'r ffilm La Madre María yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1974. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather Part II sef rhan dau y gyfres Americanaidd boblogaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lucas Demare ar 14 Gorffenaf 1910 yn Buenos Aires a bu farw yn yr un ardal ar 1 Hydref 1964. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1939 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lucas Demare nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ecwador
Gwlad yng ngogledd-orllewin De America yw Ecwador  (yn swyddogol Gweriniaeth Ecwador). Y gwledydd cyfangos yw Colombia i'r gogledd, a Periw i'r de. Mae hi'n wlad annibynnol ers 1830. Prifddinas Ecwador yw Quito.
Daearyddiaeth
Gwlad gyhydeddol sy'n gorwedd ar arfordir gogledd-orllewin De America ar lan y Cefnfor Tawel yw Ecwador. Rhed mynyddoedd yr Andes trwy ganol y wlad, gan gyrraedd eu pwynt uchaf ym mynydd Chimborazo. Rhennir y wlad yn dri rhanbarth daearyddol felly, sef mynydd-dir yr Andes, y tir arfordirol i'w gorllewin a rhan o Goedwig-law Amazon i'r dwyrain.
Quand Le Cœur Chante
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Bernard Roland yw Quand Le Cœur Chante a gyhoeddwyd yn 1938. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1938. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Bringing Up Baby sef ffilm gomedi Americanaidd gan Howard Hawks.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bernard Roland ar 22 Tachwedd 1910 ym Moulins a bu farw yn Province of Syracuse ar 8 Rhagfyr 1966.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bernard Roland nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hinsides Sult
Ffilm ddogfen yw Hinsides Sult a gyhoeddwyd yn 1983. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Alma Arnell
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Sweden oedd Alma Arnell (2 Mai 1857 – 1934).
Vacuum
Ffilm ddrama yw Vacuum a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Luca Vicini.
Mae'r ffilm Vacuum (ffilm o 2013) yn 94 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Corregen resog
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. affinis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r corregen resog yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Einmal Hans mit scharfer Soße
Ffilm gomedi Almaeneg o'r Almaen yw Einmal Hans mit scharfer Soße gan y cyfarwyddwr ffilm Buket Alakuş. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ali N. Aşkın. Cafodd y ffilm hon ei chynhyrchu gan Uwe Kolbe.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.Hyd at 2022 roedd o leiaf 12540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Buket Alakuş nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Crecdeyrn Tumbes
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Crecdeyrn Tumbes (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: crecdeyrniaid Tumbes) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Ochthoeca salvini; yr enw Saesneg arno yw Tumbes tyrant. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn O. salvini, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r crecdeyrn Tumbes yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Y Bugail
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Xie Jin yw Y Bugail a gyhoeddwyd yn 1982. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd 牧马人 ac fe’i cynhyrchwyd yn Tsieina. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieineeg Mandarin a hynny gan Li Zhun.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Liu Qiong. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1982. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner sef film noir, dystopaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,550 o ffilmiau Tsieineeg Mandarin wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Xie Jin ar 21 Tachwedd 1923 yn Ardal Shangyu a bu farw yn yr un ardal ar 28 Rhagfyr 1998.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Xie Jin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Abaty Cwm-hir
Abaty yn perthyn i Urdd y Sistersiaid oedd Abaty Cwm-hir, neu Abaty Cwm Hir. Saif i'r gogledd o dref Llandrindod ym Mhowys.
Erbyn 1381, dim ond wyth mynach oedd yn weddill yma, a dinistriwyd yr abaty yn rhannol yn ystod gwrthryfel Owain Glyn Dŵr.
Archaeoleg
Cafwyd peth cloddio mor bell yn ôl â'r 1820au a'r 1890au. Bu nifer o archwiliadau'n ddiweddar gan Ymddiriedolaeth Archaeolegol Clwyd-Powys, gan gychwyn yn 1988.
Cymuned
Mae Abaty Cwm-hir hefyd yn Gymuned.
Antigwa (ynys)
Ynys yn y Caribî yw Antigwa. Mae'n ffurfio rhan o wlad Antigwa a Barbiwda.
Mae gan yr ynys arwynebedd o 280 km², a phoblogaeth o tua 80,161 (yng nghyfrifiad 2011). Dinas fwyaf yr ynys, a phrifddinas Antigwa a Barbiwda, yw Saint John's. Mae'r economi yn ddibynnol ar dwristiaeth yn bennaf, gyda'r diwydiant amaeth yn gwasanaethu'r farchnad ar yr ynys.
Cyrhaeddodd Christopher Columbus yr ynys yn 1493, a'i henwi ar ôl eglwys gadeiriol Sevilla, Santa Maria la Antigua. Ceisiodd y Prydeinwyr feddiannu'r ynys yn 1632, ond fe'u gyrrwyd ymaith gan y trigolion brodorol, y Caribiaid. Dychwelasant yn 1663 a chipio'r ynys.
bawd|dim|250px|Llun lloeren o Antigwa
Emr
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd James Erskine nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ring of Fear
Ffilm antur gan y cyfarwyddwyr James Edward Grant a William A. Wellman yw Ring of Fear a gyhoeddwyd yn 1954. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Paul Fix. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1954. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rear Window sy’n ffilm llawn dirgelwch, gan y cyfarwyddwr ffilm enwog Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm James Edward Grant ar 2 Gorffenaf 1905 yn Illinois a bu farw yn Burbank ar 30 Tachwedd 1991.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd James Edward Grant nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
IL2
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn IL2.
The Gentle Rain
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Burt Balaban yw The Gentle Rain a gyhoeddwyd yn 1966. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1966. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Good, the Bad and the Ugly sef ffilm gomedi gowboi gan Sergio Leone. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Burt Balaban ar 6 Mawrth 1922 yn Chicago. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1954 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Burt Balaban nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
La Calle Grita
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Lucas Demare yw La Calle Grita a gyhoeddwyd yn 1948. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Lucio Demare.
The Girl Who Shagged Me
Ffilm gomedi a ffuglen wyddonol yw The Girl Who Shagged Me a gyhoeddwyd yn 2005. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw A. J. Khan, Anouchka, Erin Brown ac Anoushka Garin.
La Calle Grita
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1948. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Treasure of the Sierra Madre sy’n ffilm antur (cowboi i ryw raddau), gan John Huston. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Francis Boeniger oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
The Girl Who Shagged Me
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue.
La Calle Grita
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lucas Demare ar 14 Gorffenaf 1910 yn Buenos Aires a bu farw yn yr un ardal ar 1 Hydref 1964. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1939 ac mae ganddo o leiaf 6 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lucas Demare nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llandrillo
Gallai Llandrillo gyfeirio at un o ddau le yng Nghymru:
Madoline Thomas
Actores Gymreig oedd Madoline Thomas (2 Ionawr 1890 – 30 Rhagfyr 1989) a gafodd yrfa ar lwyfan, ffilm a theledu.
Roedd cydnabyddiaethau llwyfan Thomas yn cynnwys nifer o rannau gyda'r Royal Shakespeare Company yn y 1960au yn cynnwys cynyrchiadau o The Comedy of Errors, Richard II, Richard III, Henry V a Henry VI, Part 2.
Fe chwaraeodd rannau cefnogol mewn 13 ffilm rhwng 1945 a 1972, ac roedd ei rhannau teledu yn cynnwys Dixon of Dock Green, Coronation Street, Angels a When the Boat Comes In.
Bu farw Thomas ar 30 Rhagfyr 1989, tri diwrnod yn fyr o'i 100fed pen-blwydd.
Shooting For Socrates
Ffilm ddrama am bêl-droed cymdeithas gan y cyfarwyddwr James Erskine yw Shooting For Socrates a gyhoeddwyd yn 2014.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd James Erskine nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Abaty Cwm-hir (cymuned)
Enwyd y pentref a'r gymuned ar ôl Abaty Cwm-hir, abaty Sistersaidd a sefydlwyd yn 1143. Dim ond adfeilion sydd ar ôl bellach, ond gan yr abaty yma yr oedd yr eglwys fwyaf o abatai Cymru. Yma y claddwyd Llywelyn ap Gruffudd.
Ail-adeiladwyd eglwys pentref Abaty Cwm-hir yn 1866. Mae yma dafarn, yr Happy Union Inn, sy'n adeilad cofrestredig. Adeiladwyd Neuadd Cwm-hir yn 1867. Mae Llwybr Glyn Dŵr yn mynd trwy'r gymuned.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
CR1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn CR1 yw CR1 a elwir hefyd yn Complement C3b/C4b receptor 1 (Knops blood group) (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 1, band 1q32.2.
La Reine Margot
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Henri Desfontaines yw La Reine Margot a gyhoeddwyd yn 1914. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Corregen adeinwen
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Corregen adeinwen (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: corregennod adeinwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Coturnicops ayresi; yr enw Saesneg arno yw White-winged crake. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae) sydd yn urdd y Gruiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. ayresi, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r corregen adeinwen yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
CR1
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn CR1.
La Reine Margot
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Henri Desfontaines, Léontine Massart, Pierre Magnier, Rolla Norman a Romuald Joubé. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1914. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Cabiria sef ffilm epig am ryfel o’r Eidal gan Giovanni Pastrone.Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Reine Margot, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Alexandre Dumas a gyhoeddwyd yn 1845.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henri Desfontaines ar 12 Tachwedd 1876 ym Mharis a bu farw yn yr un ardal ar 18 Ebrill 2006.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henri Desfontaines nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Judy A. Holdener
Mathemategydd Americanaidd yw Judy A. Holdener (ganed 1965), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel mathemategydd.
Manylion personol
Ganed Judy A. Holdener yn 1965 ac wedi gadael yr ysgol leol mynychodd Brifysgol Illinois a Phrifysgol Gwladwriaethol Kent.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Vader Episode I: Shards of The Past
Ffilm gan y ffans yw Vader Episode I: Shards of The Past a gyhoeddwyd yn 2018. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
24 Horas En Libertad
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Lucas Demare yw 24 Horas En Libertad a gyhoeddwyd yn 1939. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Pepe Iglesias, Carlos Enríquez, Cayetano Biondo, Enrique Roldán, Cirilo Etulain, Juan Bono, Juan Ricardo Bertelegni, Lea Conti, Miguel Gómez Bao, Niní Gambier, Oscar Villa, José Casamayor a Liana Moabro.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1939. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gone with the Wind sef ffilm Americanaidd am drais, dial a rhamant gan Victor Fleming, George Cukor a Sam Wood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lucas Demare ar 14 Gorffenaf 1910 yn Buenos Aires a bu farw yn yr un ardal ar 1 Hydref 1964. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1939 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lucas Demare nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Addison Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Private Number
Ffilm arswyd yw Private Number a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Kristin Lauter
Mathemategydd Americanaidd yw Kristin Lauter (ganed 8 Rhagfyr 1969), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel mathemategydd, cryptograffwr a peiriannydd.
Manylion personol
Ganed Kristin Lauter ar 8 Rhagfyr 1969 yn Appleton, Wisconsin ac wedi gadael yr ysgol leol bu'n astudio Gwyddoniaeth.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Snuff-Movie
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Bernard Rose yw Snuff-Movie a gyhoeddwyd yn 2005. Fe'i cynhyrchwyd gan Peter Locke yn y Deyrnas Gyfunol; y cwmni cynhyrchu oedd Capitol Films. Lleolwyd y stori yn Lloegr.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lyndsey Marshal, Jeroen Krabbé, Alastair Mackenzie a Teri Harrison. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Golygwyd y ffilm gan David Gamble sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bernard Rose ar 4 Awst 1960 yn Llundain a bu farw ym Mharis. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1986 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn National Film and Television School.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bernard Rose nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kurama Tengu
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Teppei Yamaguchi yw Kurama Tengu a gyhoeddwyd yn 1928. Fe'i cynhyrchwyd yn Japan.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Kanjūrō Arashi. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1928. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Circus ffilm gomedi, fud, Americanaidd gan Charlie Chaplin.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Teppei Yamaguchi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Katy Wix
Actores a digrifwraig Cymreig yw  Katy Wix (ganwyd 28 Chwefror 1980 yng Nghaerdydd). Mae wedi ymddangos yn Not Going Out, Rush Hour, Miranda, Torchwood a Fried.
Bywgraffiad
Ganwyd Wix yng Nghaerdydd ac fe aeth i Brifysgol Warwick cyn mynd ymlaen i Goleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru.
Gyrfa
Yn 2007, fe ymunodd a chast y comedi sefyllfa Not Going Out fel y cymeriad achlysurol Daisy ac fe ddaeth yn gymeriad rheolaidd yng nghyfres 3. Yn Torchwood: Children of Earth roedd yn chwarae Rhiannon Davies, chwaer Ianto Jones. Yn 2010, fe gyflwynodd y gyfres The King Is Dead ar BBC Three. Mae wedi gwneud ymddangosiadau gwadd ar y sioeau BBC - Horrible Histories, Outnumbered (2010) a Absolutely Fabulous (2011). Fe ymddangosodd yn hysbysebion nawdd Harvey's Furniture Store ar gyfer Coronation Street.
The Man Who Saved The World
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Peter Anthony yw The Man Who Saved The World a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America, Denmarc, Rwsia a Latfia. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Kristian Eidnes Andersen.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kevin Costner, Walter Cronkite, Robert De Niro, Stanislav Petrov, Ashton Kutcher, Matt Damon, Natalia Vdovina a Baiba Broka. Mae'r ffilm The Man Who Saved The World yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Peter Anthony ar 19 Mai 1971.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Peter Anthony nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Les Trois Lys
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Henri Desfontaines yw Les Trois Lys a gyhoeddwyd yn 1921. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Charles Méré.
Cézanne: Three Colours Cézanne
Ffilm ddogfen yw Cézanne: Three Colours Cézanne a gyhoeddwyd yn 1996. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol.
Les Trois Lys
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Cézanne: Three Colours Cézanne
Mae'r ffilm Cézanne: Three Colours Cézanne yn 56 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Les Trois Lys
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1921. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Kid sef ffilm gomedi a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Cézanne: Three Colours Cézanne
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Scream sef ffilm arswyd gan Wes Craven.
Les Trois Lys
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henri Desfontaines ar 12 Tachwedd 1876 ym Mharis a bu farw yn yr un ardal ar 18 Ebrill 2006.
Cézanne: Three Colours Cézanne
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Les Trois Lys
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henri Desfontaines nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Polly of The Movies
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Scott Pembroke yw Polly of The Movies a gyhoeddwyd yn 1927. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Scott Pembroke ar 13 Medi 1889 yn San Francisco a bu farw yn Pasadena ar 4 Rhagfyr 1940. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1920 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Scott Pembroke nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Piggott, Arkansas
Dinas yn, yn nhalaith Arkansas, yw .
HPRT1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn HPRT1 yw HPRT1 a elwir hefyd yn Hypoxanthine phosphoribosyltransferase 1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom X dynol, band Xq26.2-q26.3.
Piggott, Arkansas
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Piggott, gan gynnwys:
HPRT1
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn HPRT1.
Asid wrig
bawd|dde|200px|Fformiwla Asid Wrig bawd|dde|200px|Moleciwlau o Asid Wrig Cyfansoddyn organig ydy asid wrig neu asid iwrig (Saesneg: uric asid) wedi ei wneud allan o garbon, nitrogen, ocsigen a hydrogen a chanddo isfformiwla o: C5H4N4O3.
Bioleg
Mewn bodau dynol a theulu'r epaod, asid iwric ydy diwedd y broses o ocsideiddio (neu dorri i lawr) y piwrin y metaboledd, gan wedyn ei ysgarthu yn yr wrin (neu biso). Gwelir ar unwaith fod cysylltiad rhwng y ddau air: wrin a wrig. Yn y rhan fwyaf o anifeiliaid, fodd bynnag, mae'r ensym wricas (uricase) yn ocsideiddio'r asid wrig ymhellach fyth gan ei droi'n allantoin.
Cefnddwysarn
Pentref bychan yng nghymuned Llandderfel, Gwynedd, Cymru, yw Cefnddwysarn (neu Cefn-ddwysarn). Saif yn ardal Meirionnydd tua tri chwarter milltir i'r de-orllewin o bentref Sarnau ar briffordd yr A494 a rhyw dair milltir i'r dwyrain o'r Bala.
Asid wrig
Gowt
Math o wynegon (neu arthritis) ydy gowt sy'n cael ei achosi gan ormod o asid wrig.
Syndrom Lesch-Nyhan
Credir fod yr afiechyd prin hwn yn etifeddol, ond mae'n ymwneud hefyd gyda gormod o asid wrig yn y corff.
Cefnddwysarn
Rhwng y ddau bentref mae Cors y Sarnau. I'r gogledd mae bryn Cefn Caer-Euni â'i fryngaer fechan Caer Euni (neu Eini). I'r gorllewin mae tref Y Bala a Llyn Tegid ac ar orwel y dwyrain rhed llethrau cadarn Y Berwyn. Mae twmpath - safle castell pren efallai - ar ymyl Cefnddwysarn i'r de.
Asid wrig
Afiechydon cardiofasgiwlar
er fod yr asid hwn yn gweithredu fel gwrthocsidant, mae gormodedd ohono'n cael ei gysylltu gyda phroblemau'n ymwneud â'r galon.
Clefyd y siwgwr
Gwyddys am y cysylltiad rhwng gormodedd o asid wrin a chlefyd y siwgwr ers cychwyn yr 20ed ganrif.
Cefnddwysarn
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Asid wrig
Syndrom metabolaidd
Cysylltiad arall.
Foix
Dinas a chymuned yw Foix (Occitaneg: Fois, [ˈfujs, ˈfujʃ]; Catalaneg: Foix, [ˈfoʃ]), sy'n brifddinas département Ariège yn Ffrainc. Gyda phoblogaeth o 9,109 o bobl (cyfrifiad 1999), Foix yw'r briffddinas département leiaf yn Ffrainc. Fe'i lleolir i'r de o Toulouse, heb fod yn nepell o'r ffin â Sbaen ac Andorra.
Cefnddwysarn
Enwogion y fro
Yno yn 1859 ar fferm y Cynlas y ganwyd Thomas Edward Ellis (Tom Ellis), un o wleidyddion disgleiriaf ei ddydd ac aelod blaenllaw o'r Rhyddfrydwyr a mudiad Cymru Fydd. Cafodd ei gladdu ym mynwent yr eglwys. Dadorchuddiwyd y goflech iddo sydd i'w gweld yn yr eglwys heddiw gan Lloyd George yn 1910.
Foix
Sefydlwyd capel yn Foix gan Siarlymaen, a ddaeth yn abaty wedyn. Bu'n brif ddinas cyn Swydd Foix.
Dwyrain Asia
bawd|250px|Dwyrain Asia yn ôl y diffiniad arferol mewn gwyrdd tywyll, yn ôl y diffiniad ehangaf mewn gwyrdd golau
Cefnddwysarn
Enwogion y fro
Bu'r bardd Robert Williams Parry yn brifathro ysgol Y Sarnau am flwyddyn yn y 1910au cynnar.
Asid wrig
Asid wrig yn creu cerrig
Pan nad yw'n hydoddi, gall yr asid hwn grisialu gan greu cerrig.
Multiple sclerosis
Mae ychwanegu asid wrin (drwy dabledi inosine) yn gymorth i'r claf.
Cefnddwysarn
Enwogion y fro
Un o enwogion eraill y fro yw Llwyd o'r Bryn, a aned ar fferm rhwng Cefnddwysarn a Llandderfel yn 1888. Mae ei lyfr adnabyddus Y Pethe yn llawn o ddigrifiadau ac atgofion o'r fro a'i chymdeithas drwyadl Gymraeg.
Dwyrain Asia
Un o ranbarthau daearyddol cyfandir Asia yw Dwyrain Asia. Mae gan y rhanbarth (fel y'i diffinnir yn gyffredinol) arwynebedd o 6,640,000 km². Mae'n cynnwys y gwledydd canlynol:
Sïedn bacsiog llwygynffon
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Sïedn bacsiog llwygynffon (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod bacsiog llwygynffon) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Ocreatus underwoodii; yr enw Saesneg arno yw Booted raquet-tail. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae) sydd yn urdd y Apodiformes.
Mascotte, Florida
Dinas yn, yn nhalaith Florida, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Mascotte, gan gynnwys:
Sïedn bacsiog llwygynffon
Teulu
Mae'r sïedn bacsiog llwygynffon yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Hinukay Ko Na Ang Libingan Mo
Ffilm llawn cyffro yw Hinukay Ko Na Ang Libingan Mo a gyhoeddwyd yn 1991. Fe'i cynhyrchwyd yn y Philipinau.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Silence of the Lambs sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cefnddwysarn
Enwogion y fro
O ardal y Sarnau y daw'r ddau frawd, y prifeirdd Gerallt Lloyd Owen a Geraint Lloyd Owen. Mae rhai o gerddi gorau Gerallt yn ymwneud â chymeriadau a thirlun y fro. Geraint oedd Archdderwydd Cymru o 2016 i 2018 dan yr enw barddol Geraint Llifon.
Angel and The Badman
Ffilm am y Gorllewin gwyllt a ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr James Edward Grant yw Angel and The Badman a gyhoeddwyd yn 1947. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan James Edward Grant a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Richard Hageman. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
La Suprême Épopée
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Henri Desfontaines yw La Suprême Épopée a gyhoeddwyd yn 1919. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Henri-André Legrand a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Camille Erlanger.
Angel and The Badman
Y prif actorion yn y ffilm hon yw John Wayne, Lee Dixon, Bruce Cabot, Tom Powers, Gail Russell, Irene Rich, Paul Fix, Harry Carey, Hank Worden, Olin Howland, LeRoy Mason, Marshall Reed, Pat Flaherty, Paul Hurst a Wade Crosby. Mae'r ffilm yn 100 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
La Suprême Épopée
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Angel and The Badman
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1947. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Out of the Past sy’n ffilm am dditectif breifat yn newid ei waith, gan Jacques Tourneur. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Archie Stout oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Harry Keller sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
La Suprême Épopée
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Broken Blossoms sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig D. W. Griffith.
Berthe Art
Arlunydd benywaidd a anwyd ym Mrwsel, Gwlad Belg oedd Berthe Art (26 Rhagfyr 1857 – 27 Chwefror 1934).
Bu farw yn Dinas Brwsel ar 27 Chwefror 1934.
Angel and The Badman
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm James Edward Grant ar 2 Gorffenaf 1905 yn Illinois a bu farw yn Burbank ar 30 Tachwedd 1991.
La Suprême Épopée
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henri Desfontaines ar 12 Tachwedd 1876 ym Mharis a bu farw yn yr un ardal ar 18 Ebrill 2006.
SDLP
Un o bleidiau gwleidyddol Gogledd Iwerddon yw'r SDLP (Saesneg: Social Democratic and Labour Party, Gwyddeleg: Páirtí Sóisialta Daonlathach an Lucht Oibre, Cymraeg: Plaid y Democratiaid Cymdeithasol a Llafur). O'r 1970au ymlaen, yr SDLP oedd y blaid genedlaetholgar fwyaf yng Ngogledd Iwerddon, ond erbyn hyn mae Sinn Féin wedi ennill mwy o seddau a phleidleisiau.
Sefydlwyd y blaid yn 1970, pan ddaeth nifer o wleidyddion o wahanol bleidiau cenedlaethol y chwith at ei gilydd i greu plaid newydd. Arweinydd cyntaf y blaid oedd Gerry Fitt. Yn 1979, olynwyd ef gan John Hume, a barhaodd yn arweinydd hyd 2001. Dilynwyd ef gan arweinydd presennol y blaid, Mark Durkan.
Ar hyn o bryd mae gan yr SDLP dri Aelod Seneddol yn San Steffan, sy'n cymweryd chwip Plaid Lafur y DU, ac 16 aelod o Gynulliad Gogledd Iwerddon. Ar lefel Ewropeaidd, mae'r SDLP yn aelod o Blaid y Sosialwyr Ewropeaidd.
Angel and The Badman
Gweler hefyd
Cyhoeddodd James Edward Grant nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Une échelle pour Damas
Ffilm ddrama Arabeg o Syria yw Une échelle pour Damas gan y cyfarwyddwr ffilm Mohammad Malas. Fe'i cynhyrchwyd yn Syria.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3309 o ffilmiau Arabeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Mohammad Malas nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pamiers
200px|bawd|Stryd yn Pamiers Dinas a chymuned yw Pamiers (Pàmias yn Ocsitaneg), sy'n un o sous-préfectures Ariège, département yn rhanbarth Midi-Pyrénées, Ffrainc. Poblogaeth: 13,417 (1999). Mae'n gorwedd ar lan Afon Ariège yn nhroedfryniau'r Pyreneau Ffrengig.
Betty and The Buccaneers
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Rollin S. Sturgeon yw Betty and The Buccaneers a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Pamiers
Lleolir sedd Esgob Pamiers yn Eglwys Gadeiriol Pamiers, yn y ddinas.
Betty and The Buccaneers
Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Immigrant sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rollin S Sturgeon ar 25 Awst 1877 yn Rock Island, Illinois a bu farw yn Santa Monica ar 28 Mawrth 1984.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rollin S. Sturgeon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Baod
Mae Baod (Ffrangeg: Baud) yn gymuned yn department Mor-Bihan (Ffrangeg: Morbihan), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Pro Wrestlers vs Zombies
Ffilm arswyd Saesneg o Unol Daleithiau America yw Pro Wrestlers vs Zombies. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhyngweithiad cryf
Mewn ffiseg niwclear a ffiseg gronynnau, rhyngweithio cryf yw'r mecanwaith sy'n gyfrifol am y grym niwclear cryf, ac mae'n un o'r pedwar rhyngweithiad sylfaenol hysbys. Y lleill yw: electromagnetiaeth, rhyngweithio gwan, a disgyrchiant. Ar yr ystod 10−15 m (1 femtometer), mae'r grym cryf oddeutu 137 gwaith mor gryf ag electromagnetiaeth, miliwn gwaith mor gryf â'r rhyngweithio gwan, a 1038 gwaith mor gryf â disgyrchiant.
Mae'r grym niwclear cryf yn dal y mater mwyaf cyffredin gyda'i gilydd oherwydd ei fod yn cyfyngu cwarciau i ronynnau hadron fel y proton a'r niwtron. Yn ogystal, mae'r grym cryf yn rhwymo'r niwtronau a'r protonau hyn i greu niwclysau atomig. Mae'r rhan fwyaf o fàs proton neu niwtron cyffredin yn ganlyniad i egni maes grym cryf; dim ond tua 1% o fàs proton y mae'r cwarciau unigol yn ei ddarparu.
Yng nghyd-destun niwclysau atomig, mae'r un grym rhyngweithio cryf sy'n clymu cwarciau o fewn niwcleon hefyd yn clymu protonau a niwtronau gyda'i gilydd i ffurfio niwclews. Yn rhinwedd y swydd hon fe'i gelwir yn rym niwclear (neu'r grym cryf gweddilliol). Felly mae'r gweddillion o'r rhyngweithio cryf o fewn protonau a niwtronau hefyd yn clymu niwclysau gyda'i gilydd.
Yn hynny o beth, mae'r rhyngweithio cryf gweddilliol yn ufuddhau i ymddygiad sy'n dibynnu ar bellter rhwng niwcleonau sy'n dra gwahanol i'r hyn sy'n digwydd i rwymo cwarciau o fewn niwcleonau. Yn ogystal, mae gwahaniaethau yn bodoli yn egni rhwymol grym niwclear yr ymasiad niwclear yn erbyn ymholltiad niwclear. Mae ymasiad niwclear yn cyfrif am y mwyafrif o gynhyrchu ynni yn yr Haul a sêr eraill. Mae ymholltiad niwclear yn caniatáu dadelfennu elfennau ymbelydrol ac isotopau, er ei fod yn aml yn cael ei gyfryngu gan y rhyngweithio gwan. Yn artiffisial, mae'r egni sy'n gysylltiedig â'r grym niwclear yn cael ei ryddhau'n rhannol mewn grym niwclear ac arfau niwclear, mewn arfau ymholltiad wraniwm neu blwtoniwm ac mewn arfau ymasiad fel y bom hydrogen.
Mae'r rhyngweithio cryf yn cael ei gyfryngu gan gyfnewid gronynnau di-fás o'r enw "gliwonau" sy'n gweithredu rhwng cwarciau, gwrth-gwarciau a gliwonau eraill. Credir bod glwonau yn rhyngweithio â chwarciau a glwonau eraill trwy fath o wefr o'r enw "gwefr lliw". Mae gwefr lliw yn cyfateb i wefr electromagnetig, ond mae mewn tri math (± coch, ± gwyrdd, ± glas) yn hytrach nag un, sy'n arwain at fath gwahanol o rym, gyda rheolau ymddygiad gwahanol. Manylir ar y rheolau hyn yn theori cromodynameg cwantwm (QCD), sef theori rhyngweithio cwarc-gliwon.
Hanes
Cyn y 1970au, roedd ffisegwyr yn ansicr ynghylch sut roedd y niwclews atomig wedi'i rwymo gyda'i gilydd. Roedd yn hysbys bod y niwclews yn cynnwys protonau a niwtronau a bod protonau yn meddu ar wefr drydanol positif, tra bod niwtronau yn drydanol niwtral. Trwy ddeall ffiseg yr oes honno, byddai gwefrau positif yn gwrthyrru ei gilydd a dylai'r protonau â gwefr bositif beri i'r niwclews wahanu. Fodd bynnag, ni arsylwyd hyn erioed. Roedd angen ffiseg newydd i egluro'r ffenomen hon.
Cynosodwyd grym atynol cryfach i egluro sut roedd y niwclews atomig yn rhwym, er gwaethaf gwrthyriad electromagnetig y protonau. Galwyd y grym damcaniaethol hwn yn "rym cryf", y credwyd ei fod yn rym sylfaenol a oedd yn gweithredu ar y protonau a'r niwtronau sy'n ffurfio'r niwclews.
Darganfuwyd yn ddiweddarach, fodd bynnag, nad oedd protonau a niwtronau yn ronynnau sylfaenol, ond eu bod yn cynnwys gronynnau cyfansoddol o'r enw cwarciau. Yr atyniad cryf rhwng niwcleonau oedd sgil-effaith grym mwy sylfaenol a rwymodd y cwarciau gyda'i gilydd yn brotonau a niwtronau. Mae theori cromodynameg cwantwm yn esbonio bod cwarciau'n cario'r hyn a elwir yn "wefr lliw" (gweler uchod), er nad oes ganddo unrhyw berthynas â lliw gweladwy. Mae cwarciau â gwefr lliw gwahanol yn denu ei gilydd o ganlyniad i'r rhyngweithio cryf, a gelwid y gronyn sy'n cyfryngu hyn yn "gliwon".
Ymddygiad rhyngweithiad cryf
Defnyddir y gair cryf gan mai'r rhyngweithio cryf yw'r "cryfaf" o'r pedwar grym sylfaenol. Ar bellter o 1 femtometer (1 fm = 10−15 metr) neu lai, mae ei gryfder oddeutu 137 gwaith cryfder y grym electromagnetig, rhyw 106 gwaith cymaint â chryfder y grym gwan, a thua 1038 gwaith cryfder y disgyrchiant.
Gronyn cludwr grym y rhyngweithio cryf yw'r gliwon, boson di-fàs. Yn wahanol i'r ffoton mewn electromagnetiaeth, sy'n niwtral, mae gan y gliwon wefr lliw. Cwartciau a gliwonau yw'r unig ronynnau sylfaenol sy'n cario gwefr lliw nad yw'n diflannu, ac felly maent yn cymryd rhan mewn rhyngweithio cryf â'i gilydd yn unig. Y grym cryf yw mynegiant y rhyngweithio gliwon â gronynnau cwarc a gliwon eraill.
Mae'r holl gwarciau a gliwonau yn QCD yn rhyngweithio â'i gilydd trwy'r grym cryf. Mae cryfder y rhyngweithio yn cael ei baramedreiddio gan y cysonyn cyplu cryf. Addasir y cryfder hwn gan wefr lliw mesurydd y gronyn, priodwedd damcaniaethol grŵp.
Mae'r grym cryf yn gweithredu rhwng cwarciau. Yn wahanol i'r holl rymoedd eraill (electromagnetig, rhyngweithiad gwan a disgyrchiant), nid yw'r grym cryf yn gwahanhau gyda phellter cynyddol rhwng parau o gwarciau. Ar ôl cyrraedd pellter cyfyngol (tua maint hadron), mae'n parhau i fod oddeutu 10,000 o newtonau (N) o ran cryfder, waeth faint yw'r pellter rhwng y cwarciau. Wrth i'r gwahaniad rhwng y cwarciau dyfu, mae'r egni sy'n cael ei ychwanegu at y pâr yn creu parau newydd o gwarciau paru rhwng y ddau wreiddiol; felly mae'n amhosibl creu cwarciau ar wahân. Yr esboniad yw bod maint y gwaith a wneir yn erbyn grym o 10,000 newton yn ddigon i greu parau gronynnau-gwrthcarticl o fewn pellter byr iawn i'r rhyngweithio hwnnw. Byddai'r union egni a ychwanegir at y system sy'n ofynnol i wahanu dwy gwarc yn creu pâr o gwarciau newydd a fydd yn paru gyda'r rhai gwreiddiol. Yn QCD, gelwir y ffenomen hon yn "gaethiwo lliw"; o ganlyniad dim ond hadronau, nid cwarciau rhydd unigol, y gellir eu harsylwi. Ystyrir bod methiant yr holl arbrofion sydd wedi chwilio am gwarciau rhydd yn dystiolaeth o'r ffenomen hon.
Nid oes modd arsylwi'n uniongyrchol ar y gronynnau cwarc elfennol a gliwn sy'n gysylltiedig â gwrthdrawiad egni uchel. Mae'r rhyngweithio'n cynhyrchu jetiau o hadronau sydd newydd eu creu y gellir eu gweld. Mae'r hadronau hynny'n cael eu creu, fel amlygiad o gywerthedd egni màs, pan fydd digon o egni'n cael ei ddyddodi i fond cwarc-cwarc, fel pan fydd cwarc mewn un proton yn cael ei daro gan gwarc cyflym iawn o broton arall sy'n effeithio yn ystod arbrawf cyflymydd gronynnau. Fodd bynnag, arsylwyd ar blasmas cwarc-gliwon.
Gweddilliad
Yn y cyfnod ôl-Big Bang nid yw'n wir bod pob cwarc yn y bydysawd yn denu pob cwarc arall. Mae cyfyngu lliw yn awgrymu bod y grym cryf yn gweithredu heb leihau pellter yn unig rhwng parau o gwarciau, ac mewn casgliadau cryno o gwarciau wedi'u rhwymo (hadronau), mae gwefr-lliw net y cwarciau yn canslo allan yn y bôn, gan arwain at derfyn gweithredu y grymoedd lliw: o bellteroedd yn agosáu at radiws proton neu'n fwy na radiws proton, mae'n ymddangos nad oes gan gasgliadau cryno o gwarciau (hadronau) unrhyw wefr lliw, neu'n "ddi-liw", ac felly mae'r grym cryf bron yn absennol rhwng yr hadronau hynny. Fodd bynnag, nid yw'r canslo yn hollol berffaith, ac mae grym gweddilliol (a ddisgrifir isod) yn parhau. Mae'r grym gweddilliol hwn yn lleihau'n gyflym gyda phellter, ac felly mae'n amrediad byr iawn (ychydig femtomedrau i bob pwrpas). Mae'n ymddangos fel grym rhwng yr hadronau "di-liw", ac weithiau fe'i gelwir yn "rym niwclear cryf" neu'n syml, yn "rym niwclear".
Mae'r grym niwclear yn gweithredu rhwng hadronau, a elwir yn "fesonau a baryonau". Mae'r "grym cryf gweddilliol" hwn, sy'n gweithredu'n anuniongyrchol, yn trosglwyddo gliwonau sy'n rhan o'r rhith mesonau π a ρ, sydd, yn eu tro'n trosglwyddo'r grym rhwng niwcleonau sy'n dal y niwclews (y tu hwnt i brotiwm) gyda'i gilydd.
Felly mae'r grym cryf gweddilliol yn weddilliad bach o'r grym cryf sy'n clymu cwarciau gyda'i gilydd yn brotonau a niwtronau. Mae'r un grym hwn yn llawer gwannach rhwng niwtronau a phrotonau, oherwydd ei fod wedi'i niwtraleiddio ynddynt yn bennaf, yn yr un modd ag y mae grymoedd electromagnetig rhwng atomau niwtral (grymoedd van der Waals) yn wannach o lawer na'r grymoedd electromagnetig sy'n dal electronau mewn cysylltiad â'r niwclews, gan ffurfio'r atomau.
That 70'S Girl
Ffilm gomedi yw That 70'S Girl a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw A. J. Khan, Julian Wells, Erin Brown a Suzi Lorraine.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bert Dauncey
Roedd Frederick Herbert Dauncey (1 Rhagfyr 1871 – 30 Hydref 1955) yn asgellwr rygbi'r undeb ryngwladol a chwaraeodd rygbi clwb i Gasnewydd ac a gafodd ei gapio deirgwaith i Gymru. Roedd Dauncey yn sbortsmon amryddawn. Yn ogystal â chwarae rygbi bu'n cynrychioli Cymru mewn tenis a Chasnewydd mewn hoci maes. Bu hefyd yn rasio cerdded fel aelod o Gymdeithas Athletau Casnewydd.
Bywyd personol
Ganwyd Bert Dauncey ym Mhont-y-pŵl yn fab i Frederick Stephen Dauncey, cyfreithiwr, a Louisa (née Parry) ei wraig. Addysgwyd ef yn Ysgol Ramadeg y Brenin Harri VIII yn y Fenni ac roedd yn aelod gydol oes o gymdeithas Hen Fechgyn yr ysgol. Mewn cyfnod pan oedd chware rygbi yn weithgaredd amatur, bu Dauncey yn gweithio fel cyfreithiwr. Ym 1900 priododd Dauncey yn Eglwys y Plwyf, Maendy â Beatrice May Howard-Jones, merch George Inglis Jones, perchennog cwmni llongau a chonswl Prydeinig i Rwmania. Bu iddynt bedwar o blant. Bu farw Dauncey yng Nghasnewydd, yn 83 mlwydd oed.
Gyrfa rygbi
Daeth Dauncey i'r amlwg fel chwaraewr Casnewydd, gan ymuno â'r clwb ym 1887. Gwnaeth Dauncey 178 ymddangosiad i Gasnewydd, gan sgorio 94 cais, 9 trosiad ac un gôl adlam. Chwaraeodd Dauncey yn y trichwarterwyr gyda dau chwaraewr rygbi rhyngwladol amlwg o Gymru, Tom Pearson ac Arthur Gould.
Gyrfa tenis
Chwaraeodd Dauncey denis ar lefel genedlaethol, gan gynrychioli tîm Cymru mewn mân dwrnameintiau. Ym 1906, fe fu'n bartner i bencampwr Wimbledon, May Sutton, mewn gêm dyblau cymysg ym Mhencampwriaeth Tenis Cymru, er iddynt gael eu curo yn yr ail rownd, aeth Sutton ymlaen i ennill pencampwriaeth y merched.
Lady of Vengeance
Ffilm am gyfeillgarwch am drosedd gan y cyfarwyddwr Burt Balaban yw Lady of Vengeance a gyhoeddwyd yn 1957. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Dennis O'Keefe. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Candyman
Ffilm arswyd llawn cyffro seicolegol gan y cyfarwyddwr Bernard Rose yw Candyman a gyhoeddwyd yn 1992. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Candyman ac fe'i cynhyrchwyd gan Clive Barker, Alan Poul, Sigurjón Sighvatsson a Steve Golin yn Unol Daleithiau America a'r Deyrnas Gyfunol; y cwmni cynhyrchu oedd TriStar Pictures. Lleolwyd y stori yn Chicago ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Bernard Rose a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Philip Glass. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Virginia Madsen, Bernard Rose, Tony Todd, Xander Berkeley, Ted Raimi, Kasi Lemmons, Rusty Schwimmer, Vanessa Estelle Williams, Eric Edwards, Gilbert Lewis, Michael Culkin a Stanley DeSantis. Mae'r ffilm Candyman (ffilm o 1992) yn 99 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1992. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Reservoir Dogs sef ffilm noir am ladrad gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Anthony B. Richmond oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bernard Rose ar 4 Awst 1960 yn Llundain a bu farw ym Mharis. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1986 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn National Film and Television School.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bernard Rose nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Great Waltz
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Luise Rainer, Curt Bois, Sig Ruman, Herman Bing, Al Shean, Miliza Korjus, Bess Flowers, Minna Gombell, Lionel Atwill, Hugh Herbert, Henry Hull, Fernand Gravey, George Magrill, Leonid Kinskey, Sidney D'Albrook, Christian Rub, Alma Kruger, Bert Roach, Roland Varno, Ralph Sanford, Bodil Rosing, Ellinor Vanderveer, Walter Sande, George F. Houston, Greta Meyer ac Edward Keane. Mae'r ffilm The Great Waltz yn 107 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1938. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Bringing Up Baby sef ffilm gomedi Americanaidd gan Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Joseph Ruttenberg oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Tom Held sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Victor Fleming ar 23 Chwefror 1889 yn Pasadena a bu farw yn Cottonwood, Arizona ar 4 Medi 1932. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1910 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Victor Fleming nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Prodigal
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr James F. Collier yw The Prodigal a gyhoeddwyd yn 1983. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1983. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode VI: Return of the Jedi sef ffilm ffugwyddonol gan y cyfarwyddwr ffilm Richard Marquand, Cymro o Lanishen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm James F Collier ar 25 Ebrill 1929 a bu farw yn San Luis Obispo County ar 9 Chwefror 1921.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd James F. Collier nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lladin Llafar
Lladin Llafar (yn Lladin, sermo vulgaris, "iaith y werin") oedd y tafodieithoedd o'r iaith Ladin a siaredid gan werin-bobl yr Ymerodraeth Rufeinig. Ymrannodd y tafodieithoedd yn yr Oesoedd Canol Cynnar gan ddatblygu i'r ieithoedd Romáwns erbyn y 6g.
Roedd Lladin Llafar yn wahanol i Ladin Clasurol yn ei hynganiad, geirfa a gramadeg. Nid oedd Lladin Llafar yn iaith ysgrifenedig felly mae'n rhaid i ieithyddion droi at ddulliau anuniongyrchol o'i hastudio.
Hanes
Gan nad ysgrifennid iaith feunyddiol siaradwyr Lladin, gellir astudio Lladin Llafar drwy ddulliau anuniongyrchol yn unig. Daw gwybodaeth am Ladin Llafar o dair prif ffynhonnell: yn gyntaf mae’r dull cymharu sy’n ail-greu ffurfiau cynnar yr ieithoedd Romáwns, ac yn nodi lle wahaniaethent o Ladin Clasurol; yn ail, mae yna nifer o destunau gramadeg o’r cyfnod Lladin hwyr sy’n collfarnu’r “camgymeriadau” ieithyddol a wnaed gan siaradwyr Lladin sy’n rhoi syniad i ieithyddion o sut y siaredid Lladin gan y werin-bobl; yn drydydd, mae’r enghreifftiau o iaith ddi-glasurol a ddefnyddiwyd yn rhai testunau Lladin hwyr yn datgelu manylion am iaith lafar yr awdur.