cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Philip Dudley Waller
Chwaraeodd i'r tîm cenedlaethol yn nhymor 1909-1910 hefyd, ond collodd ei le yn y tîm wedi gêm Cymru yn erbyn Ffrainc ar Ddydd Calan 1910. Roedd y dewiswyr am ganolbwyntio ar y sgrym, a rhoddwyd ei le i Joe Pugsley a oedd yn well sgrymiwr.
Aeryn Jones
Mae'n enedigol o Langwm, Conwy. Bu'n gweithio fel hwsmon ar fferm Llwyn Dedwydd, Tŷ Nant am bron i ugain mlynedd cyn mynd yn arddwr i gartref Cysgod y Gaer, Corwen hyd nes ei ymddeoliad.
Cujo
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ed Lauter, Arthur Rosenberg, Dee Wallace, Daniel Hugh Kelly, Billy Jayne, Danny Pintauro, Jerry Hardin, Mills Watson, Robert Behling a Christopher Stone. Mae'r ffilm Cujo (ffilm o 1983) yn 91 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Philip Dudley Waller
Cafodd ei ddewis i fod yn rhan o dim Prydain i deithio i hemisffer y de, gan chwarae ymron pob un o'r pedair gêm ar hugain, gan gynnwys y tair gêm brawf.
Aeryn Jones
Fe enillodd Wobr Goffa Llwyd o’r Bryn yn Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd, 2008. Bu'n teithio dros Gymru i eisteddfodau a chyngherddau, gan ennill ugeiniau o gwpanau a medalau, a chasglu nifer o hanesion difyr a doniol wrth ddiddanu.
Cujo
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1983. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode VI: Return of the Jedi sef ffilm ffugwyddonol gan y cyfarwyddwr ffilm Richard Marquand, Cymro o Lanishen. Jan de Bont oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Neil Travis sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi'i seilio ar waith cynharach, Cujo, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Stephen King a gyhoeddwyd yn 1981.
Philip Dudley Waller
Penderfynodd Phil Waller aros yn Johannesburg wedi'r daith, gan derbyn swydd peirianydd yn y fwrdeistref, a bu'n gweithio yno am y pum mlynedd nesaf, gan chwarae i'r Wanderers, y tîm rygbi lleol. munodd a Magnelwyr De Affrica [South African Heavy Artillery] ym mis Awst 1915, gan hyfforddi ym Mhrydain gyda'r Magnelwyr ym Mexhill-on-Sea, dwyrain Sussex. Tra ym Mhrydain, chwaraeodd ddwy gêm rygbi bwysig i'r Fagnelwyr yn erbyn pymtheg Milwrol Seland Newydd.
Aeryn Jones
Ysgrifennodd ei hunangofiant yn y gyfrol Moch Bach Mewn Basged Ddillad a gyhoeddwyd ar 10 Mehefin 2013 gan Y Lolfa.
Heilyn Fardd
Cefndir
Gellir dadlau hefyd mai bardd dychmygol y priodolir cerddi iddo yn y canu darogan yw 'Heilyn Fardd' neu fod brudiau diweddarach gan feirdd anhysbys yn cael eu tadogi ar (Hywel) Heilyn am fod ganddo enw fel brudiwr.
Philip Dudley Waller
O fewn pythefnos i'r ail gêm, gadawodd y Magnelwyr am y ffrynt gorllewinol, ac yn ystod yr ugain mis y bu yno, cymerodd ran mewn brwydrau'r Somme, Arras, Ypres a Cambrai. Cafodd ei ddyrchafu'n is-gapten ym 1917. Cafodd ei ladd gan sielio strae wrth iddo deithio adref ar seibiant ar ôl Brwydr Cambrai. Fe'i claddwyd ym Mynwent Gornel y Groes Goch ym Meugny, ar y ffordd rhwng Cambrai a Bapaume.
Cymru ar Werth
Nofel i oedolion gan Penri Jones yw Cymru ar Werth. Gwasg Dwyfor a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1990. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Stori yn byrlymu o gymeriadau, digwyddiadau a gwrthdrawiadau gwleidyddol. Nofel "Datrys a Dirgelwch" a fwriadwyd ar gyfer yr arddegau hŷn ac oedolion.
Botwm Crys yn cadw lle
Heilyn Fardd
Cerddi
O'r cerddi a dadogir ar Heilyn Fardd ac eraill yn y llawysgrifau mae'r rhai a dadogir arno fo a neb arall yn perthyn i ganol y 15g, yn ôl pob tebyg. Maent yn cynnwys fersiwn o'r gyfres o englynion sy'n dechrau gyda'r geiriau cyrch 'Coronog Faban...'; priodolir fersiynau eraill i frudwyr eraill yn cynnwys Taliesin Ben Beirdd.
Mind (elusen)
Mind yw'r brif elusen iechyd meddwl yng Nghymru a Lloegr. Maen nhw'n darparu gwybodaeth er mwyn helpu i hybu dealltwriaeth o iechyd meddwl ac yn ymgyrchu i greu cymdeithas ble caiff pobl gyda phrofiad o gyfyngder meddyliol eu trin yn deg, yn gadarnhaol a gyda pharch. Mae Mind yn helpu pobl i gael rheolaeth dros eu hiechyd meddwl.
Cujo
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lewis Teague ar 8 Mawrth 1938 yn Brooklyn. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1964 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lewis Teague nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Amanda Brewster Sewell
Arlunydd benywaidd a anwyd yn North Elba, Unol Daleithiau America oedd Amanda Brewster Sewell (24 Chwefror 1839 – 15 Tachwedd 1926).
Bu farw yn Fflorens ar 15 Tachwedd 1926.
Llygadwyn cefnllwyd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Llygadwyn cefnllwyd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llygaidwynion cefnllwyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Zosterops lateralis; yr enw Saesneg arno yw Grey-backed white-eye. Mae'n perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: Zosteropidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn Z. lateralis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r llygadwyn cefnllwyd yn perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: Zosteropidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Hanner marathon
bawd|300px|Rhedwyr yn Hanner Marathon Bryste
Østjylland - Danmark
Ffilm ddogfen yw Østjylland - Danmark a gyhoeddwyd yn 1919. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Broken Blossoms sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig D. W. Griffith.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
National Institute for Health and Care Excellence
Sefydliad Cenedlaethol dros Iechyd a Rhagoriaeth Glinigol yw'r National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Mae NICE yn sefydliad annibynnol sy'n gyfrifol am ddarparu canllawiau cenedlaethol er mwyn hybu iechyd da ac atal a thrin afiechyd.
Tudor Wilson Evans
Llenor Cymraeg oedd Tudor Wilson, yn ysgrifennu fel T. Wilson Evans (ganed 1928, bu farw 2013).
Ganed ef yn Mostyn, Sir y Fflint, yn fab i lowr. Enillodd y Fedal Ryddiaith yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Môn 1983 am Y Pabi Coch. Enillodd ei frawd, Einion Evans, y Gadair yn yr un Eisteddfod.
Afan ab Alun
Awdur Cymreig yw Afan ab Alun sy'n enedigol o Aberystwyth. Mae'n nodedig am y gyfrol Cestyll Ceredigion a gyhoeddwyd 1 Ionawr, 1991 gan Wasg Carreg Gwalch. chwith|120px|bawd
Corning, Arkansas
Dinas yn, yn nhalaith Arkansas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Corning, gan gynnwys:
Tulpehocken Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Tulpehocken Township, gan gynnwys:
Conwra nendai
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Conwra nendai (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: conwraod nendai) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Nandayus nenday; yr enw Saesneg arno yw Nanday conure. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: Psittacidae) sydd yn urdd y Psittaciformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn N. nenday, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r conwra nendai yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: Psittacidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Christine Dumitriu Van Saanen
Gwyddonydd o Ganada oedd Christine Dumitriu Van Saanen (1932 – Ebrill 2008), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel awdur, peiriannydd a daearegwr.
Byers Green
Pentref yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Byers Green. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Spennymoor yn awdurdod unedol Swydd Durham.
Mamograffeg
Pelydr X ar y fron yw mamogram. Defnyddir mamogramau sgrinio i chwilio am ganser y fron mewn menywod sydd ag arwyddion neu symptomau o'r clefyd. Defnyddir mamogramau diagnostig i chwilio am ganser y fron ar ôl i lwmp neu arwydd neu symptom arall o'r clefyd gael ei ddarganfod.
Mae'r fron wedi'i gwneud o feinwe bloneg sy'n storio braster, meinwe gyswllt, miloedd o labedennau a thiwbiau bach iawn a elwir yn ddwythellau. Mae llabedennau yn chwarennau a dwythellau bychan sy'n cynhyrchu llaeth ac sy'n cyflenwi llaeth i'r deth.
Christine Dumitriu Van Saanen
Manylion personol
Ganed Christine Dumitriu Van Saanen yn 1932 yn București. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Chevalier de l'ordre des Arts et des Lettres‎.
Mamograffeg
Gall canser y fron ymledu i rannau eraill o'r corff fel yr afu, yr esgyrn neu'r nodau lymff (chwarennau bach sy'n hidlo bacteria o'r corff, mae'r rhai agosaf i'r fron yn mynd dan y fraich, yn ardal y gesail) Hyd yma ni ddeallir yn llwyr beth sy'n achosi canser y fron. Mae ffactorau fel oedran a hanes teuluol yn cynyddu'r tebygrwydd o ddatblygu canser y fron. Mae gan y genynnau a etifeddwyd gennych rôl i'w chwarae – er nad oes ‘genyn canser y fron’ yn bodoli (yn yr un ffordd ag y ceir genyn ar gyfer ffibrosis y bledren), gall mwtaniadau mewn rhai genynnau (BRCA1 a BRCA2) gynyddu eich tebygrwydd o'i ddatblygu.
Christine Dumitriu Van Saanen
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Mamograffeg
Mae mamogram yn tynnu llun pelydr X o du mewn y bronnau. Fe'i defnyddir i nodi newidiadau ym meinwe'r fron yn gynnar, cyn i unrhyw lwmp fod yn amlwg. Mae'r dechneg yn fwy effeithiol mewn menywod dros 35, gan fod menywod iau yn dueddol o feddu ar fronnau mwy trwchus ble mae'n fwy anodd sbotio newidiadau. Gellir cynnig sgan uwchsain ar y fron i fenywod iau yn hytrach na hyn. Mae radiograffydd (arbenigydd pelydr X) yn gosod un fron ar blât pelydr X fflat. Yna gwthir ail blât pelydr X i lawr ar y fron oddi uchod (a all achosi poen neu anghysur dros dro), yna caiff ei gwasgu a'u fflatio rhwng y ddau blât. Cymerir pelydr X, ac yna caiff y broses ei hailwneud ar y fron arall.
Christine Dumitriu Van Saanen
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Untitled
Mae'r ffilm Untitled (ffilm o 2016) yn 31 munud o hyd.
Capel Isaf
Pentref bychan gwledig yng nghymuned Honddu Isaf, Powys, Cymru, yw Capel Isaf (Saesneg: Lower Chapel). Saif yn ardal Brycheiniog i'r de o Fynydd Epynt ar lan afon Honddu, un o ledneintiau pwysicaf afon Wysg.
Untitled
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Capel Isaf
Lleolir y pentref ar bwys lôn wledig sy'n dringo i gyfeiriad Epynt o Aberhonddu, tua 4 milltir i'r de. Y pentrefi cyfagos yw Capel Uchaf a Chastell Madog i'r gogledd, a Pwllgloyw, a Llandefaelog Fach i'r de, ar y lôn i Aberhonddu.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Untitled
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Boram Lee Jung nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Richie Rich (ffilm)
Ffilm sy'n serennu Macaulay Culkin, John Larroquette, Jonathan Hyde ac Edward Herrmann yw Richie Rich (hefyd Ri¢hie Ri¢h; 1994).
Emmelie de Forest
Cantores-gyfansoddwr Danaidd yw Emmelie Charlotte-Victoria de Forest (ganwyd 28 Chwefror 1993). Enillodd y Gystadleuaeth Cân Eurovision 2013 ym Malmö, Sweden, gyda'i chân "Only Teardrops", sy'n ennill gyda 281 o bwyntiau.
Cafodd De Forest ei geni yn Randers, Denmarc, yn ferch i Marianna Birgitte Gudnitz a'i gŵr, Ingvar de Forest; roedd Ingvar yn Swedaidd.
Ynys May
Mae Ynys May tua 5 milltir o arfordir dwyreiniol Yr Alban. Mae’r ynys tua milltir o hyd ac mae lled yr ynys llai na hanner milltir. It is about 1.5 km long and 0.5 km wide. Mae’r ynys yn warchodfa natur genedlaethol, yn eiddo i Nature Scot, sy’n rheoli’r warchodfa. Mae adfeilion Priordy Sant Adrian ar yr ynys. "Adrian o May" (m. 975) oedd esgob St Andrews. Mae adeiladau eraill, megis goleudy, tai ac adeiladau eraill yn ymwneud â’r goleudy, i gyd o ddiddordeb bensaernïol neu hanesyddol.
Mae fferiau o Anstruther a Crail, Fife, a hefyd o Ogledd Berwick yn mynd â theithwyr i’r ynys, fel arfer am ddiwrnod yn unig. Mae'r siwrnai'n cymryd 45 munud. Gall hyd at 6 o bobl aros yno am wythnos. Caeir yr ynys i ymwelwyr rhwng dechrau mis Hydref a’r Pasg er mwyn osgoi aflodynnu’r morloi ifanc. Mae 2 gamera ar yr ynys, sy’n ddangos adar y clogwyni i’r ymwelwyr.
dim|bawd|260px
Capel Uchaf
Pentref gwledig yng nghymuned Merthyr Cynog, Powys, Cymru, yw Capel Uchaf (Saesneg: Upper Chapel). Saif yn ardal Brycheiniog wrth lethrau deheuol Mynydd Epynt ar lan afon Honddu, un o ledneintiau pwysicaf afon Wysg.
Lleolir y pentref ar bwys lôn wledig sy'n dringo i gyfeiriad Epynt o Aberhonddu, tua 7 milltir i'r de. Fymryn i'r gogledd o'r pentref mae'r lôn yn fforcio, gydag un ffordd yn mynd i lawr i'r A483 ger Llangamarch a'r brif lôn yn mynd yn ei blaen i Llanfair-ym-Muallt. Y pentrefi cyfagos yw Merthyr Cynog, a gysylltir â'r pentref gan lôn sy'n dringo dros y bryn i'r gorllewin, a Chastell Madog, Capel Isaf, Pwllgloyw, a Llandefaelog Fach i'r de, ar y lôn i Aberhonddu. I'r gogledd ceir Pentref Dolau Honddu.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Zorro Rides Again
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwyr William Witney a John English yw Zorro Rides Again a gyhoeddwyd yn 1937. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Califfornia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Franklin Adreon a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Alberto Colombo.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Roger Williams, Noah Beery, Sr., John Carroll, Bob Kortman, Edmund Cobb, Nigel De Brulier, Richard Alexander, Duncan Renaldo a Reed Howes. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1937. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Life of Emile Zola sef ffilm Americanaidd hanesyddol gan y cyfarwyddwr William Dieterle. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. William Nobles oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Helene Turner sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Witney ar 15 Mai 1915 yn Lawton, Oklahoma a bu farw yn Jackson ar 14 Rhagfyr 1950. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1939 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Witney nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Carlbury
Pentref yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Carlbury.
Gol Chakkar
Ffilm gomedi yw Gol Chakkar a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn Pacistan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Wrdw.
Specialisterne
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Ulrik Holmstrup yw Specialisterne a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Gol Chakkar
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Specialisterne
Mae'r ffilm Specialisterne (ffilm o 2009) yn 59 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Gol Chakkar
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 320 o ffilmiau Wrdw wedi gweld golau dydd.
Specialisterne
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino.
Gol Chakkar
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Specialisterne
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ulrik Holmstrup ar 3 Mai 1956.
Aled Davies
Awdur Cymreig yw Aled Davies. Mae'n nodedig am y gyfrol Cyntaf i Ateb a gyhoeddwyd 31 Gorffennaf, 2009 gan: Cyhoeddiadau'r Gair.
Specialisterne
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ulrik Holmstrup nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
An Tergant
Mae  An Tergant (Ffrangeg:  Le Tiercent) yn gymuned yn department Il-ha-Gwilen (Ffrangeg: d'Ille-et-Vilaine), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Delwedd:Population - Municipality code 35336.svg
Gweler hefyd
Cymunedau Il-ha-Gwilen
Aenid
bawd|dde|280px|Aeneas yn ffoi o Gaerdroa, [[Federico Barocci, 1598.]]
Cerdd Ladin gan y bardd Rhufeinig Fyrsil yw'r Aeneid (Lladin: Aeneis, daw y ffurf "Aenid" o'r Groeg). Ysgrifennwyd y gerdd rheng 29 CC ac 19 CC. Mae'n adrodd hanes Aeneas, mab i'r tywysog Anchises a'r dduwies Aphrodite (Gwener); mae Anchises yn gefnder i Priam, brenin Caerdroea. Yn yr Iliad, ef yw arweinydd y Dardaniaid sy'n ymladd ar ochr Caerdroea yn erbyn y Groegiaid, ac mae'n un o gynghreiriaid agosaf Hector. Pan syrth dinas Caerdroes ar ddiwedd Rhyfel Caerdroea, llwydda Aeneas i ddianc o'r ddinas.
Dechreua'r Aenid gydag Aeneas yn hwylio tua'r Eidal i chwilio am gartref newydd. Gyrr y dduwies Juno stormydd, a gyrrir ef i Ogledd Affrica a dinas Carthago, lle mae'r frenhines Dido yn syrthio mewn cariad ag Aeneas. Er hynny, mae Aeneas yn mynnu gadael, ac yn teithio i'r Eidal. Yn ail hanner y gerdd, ceir hanes ei frwydro yn erbyn y Lladiniaid. Mae'n ymsefydlu yn Latium, lle mae'n priodi Lavinia, merch y brenin Latinus, ac yn sefydlu dinas Lavinium.
Dechreua'r gerdd gyda'r geiriau enwog Arma virumque cano..., ("Canaf am arfau ac am ddyn ...").
Daeth yr Aenid yn garreg glo mewn gwersi Lladin, erbyn diwedd yr 2g OC, ac roedd dygu'r gwaith ar y co, yn hanfodol.
Nychdod cyhyrol
Mae Nychdod cyhyrol (MD neu Muscular dystrophy) yn gyflwr genetig (etifeddol) sydd yn raddol, gydag amser, yn peri i'r cyhyrau wanhau. Mae hyn yn arwain i lefel cynyddol o anabledd. Ceir nifer o wahanol fathau o MD, gyda gwahanol symptomau a phatrymau cynyddu. Nid yw pob math ar MD yn achosi anabledd difrifol, ond ar hyn o bryd nid oes iachâd i'r cyflwr.MD Duchenne yw'r ffurf fwyaf cyffredin a mwyaf difrifol o MD. Fel rheol mae'n effeithio ar fechgyn ac fe gaiff ei ddiagnosio tua thair blwydd oed. Mae'n cychwyn yng nghyhyrau'r coesau cyn symud yn gyflym i grwpiau eraill o gyhyrau.
Wyneb Fy Genyn
Ffilm comedi arswyd gan y cyfarwyddwr Tanit Jitnukul yw Wyneb Fy Genyn a gyhoeddwyd yn 2013. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd wạn p̄hī ac fe’i cynhyrchwyd yng Ngwlad Tai. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Thai.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Pimradapa Wright. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tanit Jitnukul ar 24 Tachwedd 1956 yn Songkhla. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1985 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tanit Jitnukul nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cymylau'r Dydd
Nofel i oedolion gan Siân Jones yw Cymylau'r Dydd. Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1986. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Nofel hanesyddol wedi'i lleoli yng ngogledd Ceredigion.
Botwm Crys yn cadw lle
Before and After
Ffilm ddrama sy'n llawn dirgelwch gan y cyfarwyddwr Barbet Schroeder yw Before and After a gyhoeddwyd yn 1996. Fe'i cynhyrchwyd gan Barbet Schroeder yn Unol Daleithiau America; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: Hollywood Pictures, Caravan Pictures. Lleolwyd y stori ym Massachusetts a chafodd ei ffilmio yn New Jersey. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ted Tally a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Howard Shore. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Betrayed By Beauty
Ffilm bornograffig yw Betrayed By Beauty a gyhoeddwyd yn 2001. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Before and After
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Meryl Streep, Liam Neeson, Alfred Molina, Edward Furlong, John Heard, Ann Magnuson, Daniel von Bargen, Wesley Addy a Julia Weldon. Mae'r ffilm yn 103 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
The Grizzlies
Ffilm ddrama am chwaraeon gan y cyfarwyddwr Miranda de Pencier yw The Grizzlies a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Moira Walley-Beckett a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Garth Stevenson. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Betrayed By Beauty
Mae'r ffilm Betrayed By Beauty yn 74 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Before and After
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Scream sef ffilm arswyd gan Wes Craven. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Luciano Tovoli oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Lee Percy sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Betrayed By Beauty
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2001. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Beautiful Mind sef ffilm fywgraffyddol gan Ron Howard. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
The Grizzlies
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Miranda de Pencier ar 20 Awst 1968.
Betrayed By Beauty
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Before and After
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Barbet Schroeder ar 26 Awst 1941 yn Tehran. Derbyniodd ei addysg yn Lycée Condorcet.
The Grizzlies
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Miranda de Pencier nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Before and After
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Barbet Schroeder nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Wedlock
Ffilm llawn cyffro a ffuglen wyddonol gan y cyfarwyddwr Lewis Teague yw Wedlock a gyhoeddwyd yn 1991. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Wedlock ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Richard Gibbs. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Rutger Hauer, Danny Trejo, Mimi Rogers, Joan Chen, Stephen Tobolowsky, James Remar, Grand L. Bush, Glenn E. Plummer a Denis Forest. Mae'r ffilm Wedlock (ffilm o 1991) yn 96 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Silence of the Lambs sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Dietrich Lohmann oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Carl Kress sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lewis Teague ar 8 Mawrth 1938 yn Brooklyn. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1964 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lewis Teague nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
My Geisha
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Jack Cardiff yw My Geisha a gyhoeddwyd yn 1962. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Los Angeles a Tokyo. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Norman Krasna a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Franz Waxman.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1962. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Dr. No a'r gyntaf yng nghyfres James Bond a'r ffilm gyntaf i serennu Sean Connery fel yr asiant cudd ffuglennol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Archie Marshek sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jack Cardiff ar 18 Medi 1914 yn Great Yarmouth a bu farw yn Llundain ar 1 Mai 1997. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1918 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jack Cardiff nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Atroz
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lex Ortega nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tom Ban Mor
Mae Tom Ban Mor yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Broom i Strath Oykel yn  Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Menschen Und Masken (ffilm, 1913 )
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Harry Piel yw Menschen Und Masken a gyhoeddwyd yn 1913. Fe'i cynhyrchwyd gan Jules Greenbaum yn yr Almaen ac Ymerodraeth yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Harry Piel.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ludwig Trautmann, Hedda Vernon, Hubert Moest a Max Auzinger. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1913. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Raja Harishchandra sef ffilm fud o India gan Dadasaheb Phalke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry Piel ar 12 Gorffenaf 1892 yn Düsseldorf a bu farw ym München ar 25 Tachwedd 1967. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry Piel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sisticola cwynfanllyd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Sisticola cwynfanllyd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sisticolau cwynfanllyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Cisticola lais; yr enw Saesneg arno yw Wailing cisticola. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. lais, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r sisticola cwynfanllyd yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Zirkus Beely
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Harry Piel yw Zirkus Beely a gyhoeddwyd yn 1927. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Was ist los im Zirkus Beely? ac fe'i cynhyrchwyd gan Heinrich Nebenzahl yn yr Almaen a Gweriniaeth Weimar. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Hans May.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Harry Piel, Eugen Burg, Fritz Greiner, Erich Kaiser-Titz, Hanni Weisse a Charly Berger. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1927. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Metropolis ffilm ffuglen wyddonol o’r Almaen gan Fritz Lang. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Georg Muschner oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry Piel ar 12 Gorffenaf 1892 yn Düsseldorf a bu farw ym München ar 25 Tachwedd 1967. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Pwllgloyw
Pentref bychan gwledig yng nghymuned Honddu Isaf, Powys, Cymru, yw Pwllgloyw. Saif yn ardal Brycheiniog, i'r de o Fynydd Epynt ar lan afon Honddu, un o ledneintiau pwysicaf afon Wysg.
Lleolir y pentref ar bwys lôn wledig sy'n dringo i gyfeiriad Epynt o Aberhonddu, tua 2 milltir a hanner i'r de. Y pentrefi cyfagos yw Capel Uchaf, Castell Madog a Chapel Isaf i'r gogledd, a Llandefaelog Fach i'r de, ar y lôn i Aberhonddu.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Sypyn Cyfeiliog
Bywgraffiad
Fel mae ei enw barddol yn awgrymu, gŵr o gwmwd Cyfeiliog, yn ne-orllewin Powys ar y ffin â Gwynedd a Deheubarth oedd Sypyn Cyfeiliog. Awgrymir yr enw "Sypyn" ei fod yn ddyn bychan o gorff. Ond dylid nodi hefyd fod trefgordd ganoloesol ger Machynlleth o'r enw "llety Suppyn". Mae achau Sypyn yn ansicr, er y gwyddom enw ei dad. Cofnodir uchelwr o'r enw Madog ap Dafydd ap Gruffudd a oedd yn ddisgynnydd i'r tywysog Owain Cyfeiliog ond does dim modd gwybod ai hwn oedd y bardd neu beidio.
Cerddi
Cedwir chwech o gerddi gan Sypyn Cyfeiliog. Maent yn cynnwys awdl foliant i Ddafydd ap Cadwaladr o Fachelldref a chywydd moliant i Harri Salsbri ac Annes Cwrtes o Leweni, yn Nyffryn Clwyd. Ceir pedwar cywydd serch ac englyn.
Cyfeiriadau ato
Ceir cyfeiriadau at Sypyn Cyfeiliog gan Gruffudd Unbais, sy'n awgrymu fod Sypyn yn noddwr y bardd hwnnw, gan Gruffudd Llwyd ap Dafydd ab Einion Llygliw a gan Hywel Dafi. Yn ogystal cyfeirir ato yn y darn rhyddiaith fwrlesg "Araith Iolo Goch", un o'r Areithiau Pros.
Llewpart y cyrs
Gwyfyn sy'n perthyn i deulu'r Cossidae yn urdd y Lepidoptera yw llewpart y cyrs, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy llewpartiaid y cyrs; yr enw Saesneg yw Reed Leopard, a'r enw gwyddonol yw Phragmataecia castaneae. Mae i'w ganfod yng nghanol a de Ewrop, y Dwyrain Canol, y Cawcasws, Tyrcmenistan, Casachstan, gogledd-orllewin Iran, Irac, Syria, Libanus, Twrci, gorllewin Tsieina, de-orllewin Siberia, yr Aifft, Tiwnisia a Morocco.
27–50 mm ydy lled yr adenydd, er bod adain y fenyw yn fwy na'r gwryw. Mae'n hedfan rhwng Mai a Gorffennaf.
Prif fwyd y siani flewog ydy Phragmites australis.
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae llewpart y cyrs yn lindysyn sy'n bwydo tu fewn i wreiddiau a choesynnau cyrs, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Brinley Richard Lewis
Roedd yr uwchgapten Brinley "Bryn" Richard Lewis (4 Ionawr 1891 – 2 Ebrill 1917) yn chwaraewr rygbi rhyngwladol i Gymru, a fu hefyd yn chwarae rygbi i dimoedd Casnewydd a Phrifysgol Rhydychen. Mae’n un o’r deuddeg chwaraewr rygbi rhyngwladol Cymru a fu farw ar wasanaeth milwrol yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf.
Ganwyd Bryn Lewis ym Mhontardawe, Cymru ar y 4ydd o Ionawr 1891. Roedd ei rieni'n berchen gwaith haearn Glantawe, Pontardawe. Fe'i addysgwyd yn Ysgol Ramadeg Abertawe, lle bu'n gapten y tîm rygbi, gan chwarae i dîm bechgyn ysgol Cymru ym 1905. Aeth ymlaen i ddarllen y gyfraith yng Ngholeg y Drindod, Caergrawnt, gan ennill ei le yn nhîm rygbi'r coleg, lle’r enillodd 3 ‘blue’ wrth gael ei ddewis ar gyfer tair gêm ‘Varsity’ yn olynol i’r brifysgol rhwng 1909-11. Byddai hefyd yn chwarae i dîm rygbi Pontardawe yn ystod y gwyliau, ac ymunodd â thîm Abertawe yn ystod tymor 1909-10.
Enillodd ei gap cyntaf dros Gymru yn erbyn Iwerddon fel rhan o Bencampwriaeth y Pum Gwlad yn ystod tymor 1911-12.
Roedd tîm Cymru’n ddibrofiad a collwyd y gêm o 12-5, ac fe gafodd Bryn Lewis ei feirniadu'n hallt gan y wasg. Llwyddodd i ad-ennill ei enw da yn ystod y tymor canlynol yn chwarae i dîmoedd Abertawe, Morgannwg a Chaergrawnt. O ganlyniad, cafodd gyfle arall i chwarae i Gymru yn erbyn Iwerddon ym 1912-13. Sgoriodd Lewis ddwy gais yn y gêm a welodd Cymru'n ennill o drwch blewyn. Cafodd gyfle i chwarae dros y Barbariaid yn ystod y Pasg yr un flwyddyn. Chwaraeodd eto dros y Barbariaid ym mis Ebrill 1914, ond cafodd ei hepgor o dîm Cymru yn nhymor 1913-14.
Cychwynodd ar swydd fel clerc erthyglog yn Abertawe ym 1914, ac ymunodd â Iwmyn Morgannwg ym mis Hydref 1914. Fel rhan o gynllun recriwtio'r fyddin, trefnwyd gêm arbennig ar Barc yr Arfau ym mis Ebrill 1915, a dyma'r tro olaf i Bryn Lewis chwarae gêm fawr o rygbi dros Gymru. Er mwyn cynyddu'r diddordeb yn y gêm, gwerthwyd y gêm fel gêm ryngwladol answyddogol yn erbyn Lloegr. Collodd Cymru'r gêm o 26-10, ond sgoriodd Bryn Lewis gais.
Ymunodd ag adran arfog y 38th Welsh Division yn fuan wedi hyn, a chyrraedd Ffrainc ar ddydd Nadolig, 1915. Brwydrodd ym mrwydr Mametz Wood, cyn i'r gatrawd symud ymlaen o'r Somme i Ypres. Penodwyd Bryn Lewis yn brif swyddog ac uwchgapten y "B Battery 122 Brigade RFA". Yn ystod daib yn y frwydr, a thra'n ymlacio'n bwyta ei frecwast gyda chyd swyddog, trawyd y ddau gan siel strae. Lladdwyd y ddau, ac fe'u claddwyd ym mynwent 'Frme-Olivier, Elverdinge, ger Boeshinge.
Llyfryddiaeth
Gwyn Prescott, Call them to Rememberance: the Welsh rugby internationals who died in the Great War (Caerdydd, 2014)
Afon Honddu
Ceir fwy nag un afon Honddu yng Nghymru:
Richard Garnons Williams
Roedd Richard Davies Garnons Williams (15 Mehefin 1856 – 25 Medi 1915) yn chwarae rygbi'r undeb rhyngwladol dros Gymru a chwaraeodd i glybiau Aberhonddu a Chasnewydd. Chwaraeodd Williams yng ngem rygbi'r undeb rhyngwladol gyntaf Cymru.
Daeth yn swyddog yn y Fyddin Brydeinig yn 1876 ac ymddeolodd o wasanaeth llawn yn 1892, ond parhaodd i wasanaethu fel gwirfoddolwr tan 1906. Ac yntau'n 58 oed ar ddechrau'r Rhyfel Byd Cyntaf, ailymunodd a'r fyddin ac fe'i lladdwyd ar faes y gad yn 1915.
Gyrfa rygbi
bawd|Tim Cymru yn 1881. Mae Williams yn y rhes gefn, y pellaf ar y dde. Wedi iddo gofrestru fel myfyriwr yng Ngholeg y Drindod, Caergrawnt, chwaraeodd Garnons Williams yn nhim rygbi Caergrawnt ond ni chafodd ei wobrwyo gyda "Blue".
Yn 1881 cafodd Williams ei ddewis gan Richard Mullock i gynrychioli Cymru yn eu gem gyntaf fel tim cenedlaethol. Roedd y chwaraewyr wedi eu dewis i adlewyrchu lleoliad y clybiau a safon eu haddysg brifysgol yn hytrach na'u gallu ar y cae. Er gwaethaf y dull anffodus o ddewis, prin y byddai unrhyw un wedi disgwyl cymaint o wahaniaeth yn y sgor, wrth i Loegr drechu Cymru gan sgorio 13 chais mewn gem un-ochrog. Hwn oedd unig ymddangosiad Williams dros Gymru, gyda'r dewiswyr yn cyfnewid un ar ddeg o chwaraewyr ar gyfer yr ail gem.
Gemau rhyngwladol a chwaraewyd
Cymru
Gyrfa filwrol
Ar 10 Ionawr 1887, cafodd ei benodi'n ddirprwy (adjutant) yn 4ydd Bataliwn y gatrawd. Ymddeolodd o wasanaeth llawn ar 4 Mai 1892. Ar 8 Awst 1894 cafodd ei gomisiynu fel uwchgapten ym Mataliwn Gwirfoddol 1af (Sir Frycheiniog), Cyffinwyr De Cymru, ac ar 1 Tachwedd yn Uwchgapten Brigad ym Mrigad De Cymru y Llu Gwirfoddol. Ar 12 Gorffennaf 1899 cafodd ei anrhydeddu fel cyrnol is-gapten. Ymddiswyddodd o'i gomisiwn fel gwirfoddolwr ar 26 Mai 1906, gan gadw ei safle gyda chaniatad i barhau i wisgo ei wisg.
Ailymunodd a'r Fyddin Brydeinig yn fuan ar ôl dechrau'r Rhyfel Ewropeaidd gan ymuno â'i hen gatrawd ac ymuno â 12fed Bataliwn y Ffiwsiliwyr Brenhinol fel Cadridog ar 26 Medi 1914. Cafodd ei ddyrchafu'n gyrnol is-gapten dros dro a'i drosglwyddo yn ôl i Gyffinwyr De Cymru i arwain Bataliwn Sir Frycheiniog. ae'n debyg iddo ailymuno a 12fed Bataliwn y Ffiwsiliwyr Brenhinol yn fuan wedyn, ac fe'i lladdwyd ar faes y gad ar 25 Medi 1915 ym Mrwydr Loos. Mae ei enw wedi ei gofnodi ar y Gofeb i'r rhai a Gollwyd yn Loos. Yn 59 oed, ef oedd yr hynaf o'r 13 o chwaraewyr Cymru a laddwyd yn y Rhyfel Mawr.
Ateşten Gömlek (ffilm, 1950)
Ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr Vedat Örfi Bengü yw Ateşten Gömlek a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd yn Nhwrci. Lleolwyd y stori yn Ymerodraeth yr Otomaniaid. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tyrceg.
Aled L. Ellis
Awdur Cymreig yw Aled L. Ellis. Mae'n nodedig am y gyfrol Minffordd - Rhwng Dau Draeth a gyhoeddwyd 13 Gorffennaf, 2011. chwith|120px|bawd
Ateşten Gömlek (ffilm, 1950)
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Renan Fosforoğlu, Refik Kemal Arduman a Vedat Örfi Bengü.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All About Eve sy’n ffilm gomedi Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,660 o ffilmiau Tyrceg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Vedat Örfi Bengü nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Parlys yr ymennydd
Parlys yr ymennydd (cerebral palsy) yw'r term cyffredinol sy'n disgrifio grŵp o gyflyrau sy'n achosi problemau symud. Y math mwyaf cyffredin yw parlys yr ymennydd sbastig ble mae'r cyhyrau'n anystwyth ac yn anhyblyg yn un neu fwy o'r aelodau. Y broblem waelodol yw niwed neu ddatblygiad diffygiol mewn rhan o'r ymennydd, sy'n digwydd fel rheol ar ryw adeg cyn geni.
Desperate Measures
Ffilm llawn cyffro am drosedd gan y cyfarwyddwr Barbet Schroeder yw Desperate Measures a gyhoeddwyd yn 1998. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Pittsburgh a chafodd ei ffilmio yn Pittsburgh. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan David Klass a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Trevor Jones. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Brian Cox, Janel Moloney, Michael Keaton, Andy Garcia, Marcia Gay Harden, Erik King, Tracey Walter, Joseph Cross, Richard Riehle, Scott Waugh a Michael Shamus Wiles. Mae'r ffilm Desperate Measures yn 96 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1998. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Saving Private Ryan sef ffilm ryfel gan Steven Spielberg a enillod 5 Oscar. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Luciano Tovoli oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Lee Percy sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Barbet Schroeder ar 26 Awst 1941 yn Tehran. Derbyniodd ei addysg yn Lycée Condorcet.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Barbet Schroeder nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Naməlum Torpaq
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Leyla Səfərova yw Naməlum Torpaq a gyhoeddwyd yn 1992.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1992. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Reservoir Dogs sef ffilm noir am ladrad gan Quentin Tarantino.
Afon Honddu (Epynt)
Afon ym Mrycheiniog, de Powys, yw Afon Honddu. Mae'n tarddu i'r de o Ddrum Ddu (474 m), un o gopaon Mynydd Epynt, tua 5 milltir i'r de-orllewin o dref Llanfair-ym-Muallt. Afon Honddu yw un o ledneintiau pwysicaf afon Wysg. Ei hyd yw tua 11 milltir.
Llifa'r afon ar gwrs i gyfeiriad y de o lethrau Epynt i lawr trwy gwm deniadol i Aberhonddu lle mae'n llifo i afon Wysg. Mae'r aber yn yr enw Aberhonddu yn cyfeirio at aber neu 'geg' yr afon honno yn afon Wysg.
Ceir sawl pentref ar lan yr afon, sef (o'r gogledd i'r de): Pentref Dolau Honddu, Capel Uchaf, Castell Madog, Capel Isaf, Pwllgloyw a Llandefaelog Fach.
Parotan tepwi
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Parotan tepwi (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: parotanod tepwi) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Nannopsittaca panychlora; yr enw Saesneg arno yw Tepui parrotlet. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: Psittacidae) sydd yn urdd y Psittaciformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn N. panychlora, sef enw'r rhywogaeth.
Ostrzeżenie
Ffilm gyffro Hindi o India yw Ostrzeżenie. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Meet Bros. Cafodd y ffilm hon ei chynhyrchu gan Anubhav Sinha.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llinell goch
22–28 mm ydy lled yr adenydd a'r blaen adain yn mesur 12–14 mm o ran ei hyd. Mae'r oedolyn i'w weld yn hedfan rhwng Ebrill hyd at Hydref ac mae'n cael ei ddenu gan olau.
Prif fwyd y siani flewog ydy gweiriau a dail tafol (Rumex) a rhai planhigion isel eraill.
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae'r llinell goch yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Cyn Diffodd y Gannwyll
Nofel i oedolion gan Gwenda Richards yw Cyn Diffodd y Gannwyll. Gwasg Pantycelyn a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1998. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Nofel ar ffurf dyddiadur dychmygol Elin Glyn o Lŷn, 1658-72, gwraig deyrngar y Parchedig Henry Maurice, offeiriad yn Eglwys Loegr a droes yn bregethwr anghydffurfiol ar ôl profi tröedigaeth.
Botwm Crys yn cadw lle
Paraplegia
Parlys sy'n effeithio ar y corff/aelodau isaf yw Paraplegia, a achosir fel rheol gan anaf isel i'r asgwrn cefn, e.e. torri cefn.
Carlton, Swydd Durham
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Carlton. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Stockton-on-Tees.
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 874.
No Reservations (ffilm)
Ffilm sy'n serennu Catherine Zeta-Jones ac Aaron Eckhart yw No Reservations (2007).
Der Schwarze Pierrot
Ffilm llawn cyffro heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Harry Piel yw Der Schwarze Pierrot a gyhoeddwyd yn 1926. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen; y cwmni cynhyrchu oedd Phoebus Film. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg. Dosbarthwyd y ffilm gan Phoebus Film.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Harry Piel, Fritz Greiner, Albert Paulig, Dary Holm, Heinrich Peer a Charly Berger. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry Piel ar 12 Gorffenaf 1892 yn Düsseldorf a bu farw ym München ar 25 Tachwedd 1967. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry Piel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Zilia Sánchez
Arlunydd benywaidd o Ciwba yw Zilia Sánchez (12 Gorffennaf 1928).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Ciwba.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Llygadwyn melyn Awstralia
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Llygadwyn melyn Awstralia (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llygaidwynion melynion Awstralia) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Zosterops lutea; yr enw Saesneg arno yw Yellow-Silver-eye. Mae'n perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: Zosteropidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Teulu
Mae'r llygadwyn melyn Awstralia yn perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: Zosteropidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
En Dansk Ambassade
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Børge Høst ar 17 Ebrill 1926.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Børge Høst nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Carn Loch Sruban Mora
Mae Carn Loch Sruban Mora yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Broom i Strath Oykel yn  Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
Bella Martha
Ffilm Almaeneg yw Bella Martha (2001).
¿Porque Nací Mujer?
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Rogelio A. González yw ¿Porque Nací Mujer? a gyhoeddwyd yn 1970. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1970. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Patton sef ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr ffilm Franklin J. Schaffner. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Gloria Schoemann sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rogelio A González ar 27 Ionawr 1920 ym Monterrey a bu farw yn Saltillo ar 16 Mai 1959. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1945 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rogelio A. González nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mercè Sala i Schnorkowski
Gwyddonydd Sbaenaidd oedd Mercè Sala i Schnorkowski (1943 – 4 Mai 2015), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel gwleidydd ac economegydd.
Manylion personol
Ganed Mercè Sala i Schnorkowski yn 1943 yn Barcelona. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Creu de Sant Jordi.
Gyrfa
Am gyfnod bu'n Gynghorydd.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Moving North
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Ulrik Wivel yw Moving North a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
In Search of The Last Good Man
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Peg Campbell yw In Search of The Last Good Man a gyhoeddwyd yn 1989. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Moving North
Mae'r ffilm Moving North yn 59 munud o hyd.
In Search of The Last Good Man
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1989. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Batman (ffilm o 1989) sef ffilm drosedd llawn cyffro gan Tim Burton. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Moving North
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski.
In Search of The Last Good Man
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Peg Campbell nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Moving North
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ulrik Wivel ar 18 Hydref 1967.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ulrik Wivel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
An Tilh
Mae  An Tilh (Ffrangeg:  Le Theil-de-Bretagne ) yn gymuned yn department Il-ha-Gwilen (Ffrangeg: d'Ille-et-Vilaine), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Delwedd:Population - Municipality code 35333.svg
Gweler hefyd
Cymunedau Il-ha-Gwilen
Aled O. Richards
Awdur Cymreig yw Aled O. Richards. Mae'n nodedig am y gyfrol Carnifal y Creaduriaid a gyhoeddwyd 25 Ionawr, 2007 gan: Atebol/Awen. Bu'n bennaeth cynhyrchu cwmni B-DAG.
Anna Eliza Hardy
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Unol Daleithiau America oedd Anna Eliza Hardy (26 Ionawr 1839 – 1934).
Peiriant TENS
bawd|Peiriant Tens
Ysgogydd Nerfol Trydanol Trawsgroenol yw peiriant TENS (Saesneg:Transcutaneous electrical nerve stimulation). Mae trawsgroenol yn golygu 'drwy'r croen'. Mae peiriannau TENS yn cyflenwi pylsiau bach trydanol i'r corff drwy electrodau a osodir ar y croen. Credir bod peiriannau TENS yn effeithio ar y ffordd mae signalau poen yn cael eu hanfon i'r ymennydd. Mae signalau poen yn cyrraedd yr ymennydd drwy'r nerfau a madruddyn y cefn. Os gellir blocio signalau poen yna bydd yr ymennydd yn derbyn llai o signalau o ffynhonnell y boen. Yna gall unigolion deimlo llai o boen.
Cyn Noswylio
Nofel i oedolion gan Glenys M. Pritchard yw Cyn Noswylio. Gwasg Gee a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1998. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Detholiad o ddarnau byrion o ryddiaith a barddoniaeth i'w darllen cyn noswylio.