cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Plerin
Mae Plerin (Ffrangeg: Plérin) yn gymuned (Llydaweg: kumunioù; Ffrangeg: communes) yn Departamant Aodoù-an-Arvor (Ffrangeg: Département Côtes-d'Armor), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Lleolir Marché du Porc Breton, yn Plerin, dyma lle nodi pris porc ar gyfer gwerthwyr ar draws Ffrainc.
Enw
Ceir y cofnod cynharaf i'r enw "Plerin" yn 1225, "Parrochia de Plerin" yn 1254, "Ecclesia de Plerin" oddeutu 1330, "Ploerin" yn 1636.
Daw'r enw Plerin o'r Lydaweg - ple- sef ffurf ar yr hen Lydaweg, plou ('plwyf' yn y Gymraeg, sydd, ei hun o'r Lladin plebs). Daw'r ail ran o enw person; Erin neu Eren, sydd hefyd i'w ganfod yn merdeistrefi Plourin a hefyd Plourin-lès-Morlaix, yn Penn-ar-Bed.
Am resymau hyrwyddo twristiaeth, hyrwyddi'r y dref fel Plérin-sur-Mer, yn fynych, er nad oes cydnabyddiaeth swyddogol i hyn.
Llydaweg
Pleidleisiodd cyngor y ddinas aelodaeth o Siarter iaith i gefnogi'r Lydweg, Ya d’ar brezhoneg ar 18 Rhagfyr 2017.
Coleg Normal, Bangor
Coleg hyfforddi athrawon oedd Coleg y Normal, Bangor a newidiodd ei enw oddeutu 1979 i Y Coleg Normal. Fe'i sefydlwyd yn 1861 drwy arian a godwyd gan gymdeithasau Cymraeg a Syr Hugh Owen - cyfanswm o £11,000; derbyniwyd y swm tila o £2,000 gan Lywodraeth Prydain.
Plerin
Poblogaeth
Population - Municipality code22187
Greve Na Construção Civil
Ffilm ddogfen yw Greve Na Construção Civil a gyhoeddwyd yn 1976. Fe'i cynhyrchwyd yn Portiwgal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1976. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rocky gan y cyfarwyddwr ffilm John G. Avildsen. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Canolfan Iaith Clwyd
Adeilad aml-ddefnydd yn Ninbych, Sir Ddinbych ydy Canolfan Iaith Clwyd. Roedd yr adeilad arfer bod yn gartref i lyfrgell y dref, ond heddiw mae'n bencadlys cwmni Popeth Cymraeg
Llyfrgell Dinbych
300px|bawd|chwith|Canolfan Iaith Clwyd, Pwll y Grawys, Dinbych.
Canolfan Iaith Clwyd
Gwnaethpwyd apêl yn Ebrill 1988 gan David Jones, maer Dinbych – a dysgwr Cymraeg - i sefydlu Canolfan Iaith yn y dref, i atal gostyngiad pellach yn niferoedd siaradwyr Cymraeg ardal Dinbych. Cynhaliwyd cyfarfod cyhoeddus a siaradodd Elyn Rhys ac Ioan Talfryn. Sefydlwyd pwyllgor, ac erbyn mis Hydref, casglwyd mil o bunnau at y prosiect. Roedd llyfrgell Dinbych ar fin symud, felly awgrymwyd y byddai'r hen adeilad yn addas ar gyfer y ganolfan arfaethedig.
Amcangyfrif y costau blynyddol oedd £30,000, a £40,000 yn y flwyddyn gyntaf. Cynigiwyd £1,500 gan Gyngor Tref Dinbych.
Roedd angen £100,000 i atgyweirio'r adeilad, a rhoddwyd £25,000 gan Gyngor Bwrdeistref Glyndŵr. Dechreuwyd cyrsiau WLPAN a chyrsiau ar gyfer y cyngor sir ym 1990. ac agorwyd y ganolfan yn swyddogol ar 19 Hydref 1991 gan Syr Wyn Roberts AS. Erbyn Medi 1993, roedd pumgwaith y nifer o ddysgwyr yn mynychu'r ganolfan, a datblygwyd cynllun i estyn yr adeilad. Lansiwyd apêl ym Mawrth 1994 ac erbyn Medi, derbyniwyd £187,300 o'r Cronfa Loteri. Agorwyd yr estyniad gan Rhodri Morgan yn Hydref 2000.
Amgueddfa Gwefr Heb Wifrau
Yn 2008, agorodd Dr John Davies Amgueddfa Gwefr Heb Wifrau yng Nghanolfan Iaith Clwyd, yn dangos hanes radio yng Nghymru. Mae'r arddangosfa yn cynnwys radios o gasgliad y diweddar David Jones gan bod radio yn un o'i brif ddiddordebau.
Capel y Tabernacl
Mae Tabernacl yn enw ar nifer o gapeli, gan gynnwys y canlynol:
Black Leather Jacket
Ffilm ddogfen yw Black Leather Jacket a gyhoeddwyd yn 1989. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1989. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Batman (ffilm o 1989) sef ffilm drosedd llawn cyffro gan Tim Burton. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Mae'r ffilm hon wedi'i seilio ar waith cynharach, The Black Leather Jacket, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Mick Farren a gyhoeddwyd yn 1985.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Arnold le Boteler
Arnold le Boteler oedd arglwydd (Normanaidd) cyntaf pentref bychan Pen-bre, ger Llanelli, de Cymru. Yn y cyfnod hwnnw gorweddai Pen-bre yng nghantref Eginog, un o dri chantref Ystrad Tywi ac roedd yn rhan o deyrnas Deheubarth cyn iddo gael ei gipio gan y Normaniaid. Trigai Arnold yn niwedd yr 11g a chychwyn y 12ed ganrif ac roedd yn berchen ar lawer o dai a thir gan gynnwys Court Farm ym Mhen-bre yn ystod brenhiniaeth Gwilym y Gorchfygwr. Gellir olrhain achau Arnold le Boteler i lawr i rai o arlywyddion yr Unol Daleithiau megis George Bush.
Fanny Churberg
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Vaasa, y Ffindir, oedd Fanny Churberg (12 Rhagfyr 1845 – 10 Mai 1892).
Arnold le Boteler
Derbyniodd eiddo gan Maurice de Londres am ei wasanaeth milwrol yn erbyn y Cymru lleol, y cyntaf oedd Dundryfan (Saesneg: Dunraven). Tra fod ei arglwydd de Londres yn ymladd yn erbyn byddin Gwenllian, gwarchododd le Boteler Gastell Ogwr.
Gyda threigl y blynyddoedd, newidir enwau pobl yn aml, a dyna a ddigwyddodd yn y cyswllt yma, gyda le Boteler yn troi'n "Butler". Priododd aelod o deulu yr Arlywydd James Abram Garfield, 19 cenhedlaeth o'i flaen, sef yr Arglwydd Butler ferch o'r enw Anne le Boteler, merch William le Boteler II, Arglwydd Boteler o Wemme - sef pentref bychan yn Swydd Amwythig; Wem, heddiw.
Fame is the Spur
Nofel am fyd gwleidyddiaeth yn yr iaith Saesneg gan Howard Spring, cyhoeddwyd 1940, yw Fame is the Spur. Mae'r nofel yn dilyn y gyrfa gwleidydd sosialaidd.
Arnold le Boteler
Roedd perthnasau hefyd yn nheulu George W. Bush - 26ed cenhedlaeth, sef James Butler a anwyd 1305.
Gellir gweld arfbais y teulu mewn plastr ar fur Eglwys Sant Illtyd, Pen-bre.
Iarll Ashburnham a etifeddodd yr ystâd.
Fanny Churberg
Bu farw yn Helsinki ar 10 Mai 1892.
When Thieves Fall Out
Y prif actor yn y ffilm hon yw Harry Benham. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Intolerance sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jack Harvey ar 16 Medi 1881 yn Cleveland a bu farw yn Los Angeles ar 14 Ionawr 2017.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jack Harvey nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Boyd Clack
Awdur ac actor Cymreig yw Boyd Daniel Clack (ganwyd 7 Mawrth 1951).
Fe'i ganwyd yn Vancouver, Canada i rieni Cymreig. Symudodd y teulu yn ôl i Gymru pan oedd yn blentyn a fe'i magwyd yn Nhonyrefail.
Ysgrifennodd ac actiodd yn y rhaglenni comedi sefyllfa Satellite City a High Hopes.
Yn Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2019 roedd yn ymgeisydd Plaid Cymru dros etholaeth Gorllewin Caerdydd.
Moel Fenlli
Mae Foel Fenlli yn gopa mynydd ac yn fryngaer a geir ym Mryniau Clwyd yn Sir Ddinbych, Cymru;. Fe'i lleolir tua hanner ffordd rhwng Rhuthun a Llanferres uwchlaw Bwlch Pen Barras ar ochr ddwyreiniol Dyffryn Clwyd.
Dosbarthiad
Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 358.5metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn a Dewey. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghyd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 510.9 metr (1676 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 20 Tachwedd 2009.
Ffenoleg
Dywedodd Golygydd Geiriadur Prifysgol Cymru Andrew Hawke yn 2019 wrth brosiect Llên Natur bod “tystiolaeth i'r term ffenoleg yn brin iawn (bron yn gyfyngedig i Llên Natur)”, ond meddai “rwy'n cytuno y dylai gyrraedd GPC”. Prin efallai yw'r ddealltwriaeth o ystyr phenology yn Saesneg yn ogystal. Felly dyma gynnig ar lunio diffiniad Cymraeg, fel addasiad o ddiffiniad geiriadur Saesneg Collins: ‘Yr astudiaeth o ffenomenáu dychweledig, megis ymfudo anifeiliaid, blodeuo planhigion, yn enwedig dan ddylanwad amodau hinsoddol a thymhorol, a'r tywydd yn gysylltiedig a’r amodau hynny’. (‘The study of recurring phenomena, such as animal migration, esp as influenced by climatic conditions’)
Moel Fenlli
Y fryngaer
Moel Fenlli yw'r fwyaf deheuol o gadwyn o fryngaerau ar gopaon Bryniau Clwyd. Mae'n amgau tua 10ha o dir ar gopa bryn o'r un enw sy'n gwarchod Bwlch Pen Barras, mynedfa amlwg i Ddyffryn Clwyd o'r dwyrain. Ar gopa'r bryn ceir carnedd o Oes yr Efydd.
Meall a' Gheur-fheadain
Mae Meall a' Gheur-fheadain yn gopa mynydd a geir ar y daith o Kyle of Lochalsh i Garve yn  Ucheldir yr Alban;.
Moel Fenlli
Y fryngaer
Dyddia'r amddiffynwaith i gyfnod rhwng y ganrif gyntaf CC a'r 4g OC, fwy neu lai y cyfnod y bu'r Rhufeiniaid yn Ynys Prydain. Lleolir y prif amddiffyniad ar ochrau gogleddol a dwyreiniol y gaer, uwchlaw'r bwlch. Ceir mynedfa gynnar yn y gornel orllewinol ac yn diweddarach yn y gornel de-ddwyreiniol. Ceir olion cytiau crwn tu mewn i'r gaer. Darganfuwyd darnau o briddlestri gwyn a choch, haearn, saethau callestr a gwydr pan gloddiwyd y safle yn 1849. Yn 1816 cafwyd hyd i gelc o dros 1,500 o ddarnau pres Rufeinig, yn dyddio o'r cyfnod 307-360 OC yn bennaf. Darganfyddwyd tua 60 o dai Celtaidd y tu fewn i'r gaer.
Meall a' Gheur-fheadain
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Moel Fenlli
Tarddiad yr enw
Mae'r enw'n awgrymiadol. Mae'n bosib y daw o enw'r cawr Cymreig Benlli Gawr y cyfeirir ato weithiau yng ngwaith beirdd yr Oesoedd Canol a gan Nennius yn yr Historia Brittonum. Cyfeiria Cynddelw Brydydd Mawr (12g) at Fenlli Gawr yn ei farwnad i osgordd y Tywysog Madog ap Maredudd o Bowys.
Middlestone Moor
Pentref yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Middlestone Moor. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Durham.
Meu Amigo Hindu
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Héctor Babenco yw Meu Amigo Hindu a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd gan Héctor Babenco ym Mrasil. Lleolwyd y stori yn São Paulo. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg a hynny gan Héctor Babenco a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Zbigniew Preisner. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Willem Dafoe. Mae'r ffilm Meu Amigo Hindu yn 113 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Héctor Babenco ar 7 Chwefror 1946 yn Buenos Aires a bu farw yn São Paulo ar 4 Mawrth 2014. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1973 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gwin
200px|de|bawd|Gwin coch Diod alcoholaidd a gynhyrchir trwy eplesu grawnwin yw gwin. Yn aml, fe'i darperir mewn caráff.
Plerneg
Mae Plerneg (Ffrangeg: Plerneuf) yn gymuned (Llydaweg: kumunioù; Ffrangeg: communes) yn Departamant Aodoù-an-Arvor (Ffrangeg: Département Côtes-d'Armor), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Poblogaeth
Population - Municipality code22188
Diwydiant
Yn gyffredinol, mae diwydiant yn grŵp o fusnesau sydd yn rhannu dull tebyg o gynhyrchu elwau.
Meu Amigo Hindu
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Cell danwydd
bawd|250px|de|Model o gell danwydd methanol. Yn y canol, gellir gweld ciwb o gelloedd tanwydd cysylltiedig mewn cyfres. Dyfais sy'n trawsnewid yr egni cemegol o danwydd i drydan yw cell danwydd. Mae'r adwaith rhydocs rhwng yr asiant ocsidio (fel arfer ocsigen) a'r asiant rhydwytho (y mwyaf cyffredin yw hydrogen) yn gyfrifol am gynhyrchu egni. Er taw hydrogen yw'r tanwydd mwyaf cyffredin, gallai tanwyddau eraill gael eu defnyddio, er enghraifft methanol, ethanol neu asid fformig.
Meu Amigo Hindu
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Héctor Babenco nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cell danwydd
Gwnaeth y Cymro, William Robert Grove o Abertawe, y gell danwydd gyntaf erioed ym 1839 wedi i'r egwyddor gael ei darganfod gan y gwyddonydd Almaeneg, Christian Friedrich Schönbein, y flwyddyn cynt.
Jorge Solari
Pêl-droediwr o yr Ariannin yw Jorge Solari (ganed 11 Tachwedd 1941). Cafodd ei eni yn Buenos Aires a chwaraeodd 10 gwaith dros ei wlad.
Cell danwydd
Cell danwydd hydrogen
Mae'r ddau hanner adwaith yn ymuno i greu'r adwaith cyfan:
Yn dilyn y darlun gyferbyn, mae'r electronau a gynhyrchir ar y anod yn gorfodi i symud trwy cylched allanol ac wedyn maen nhw'n adweithio gyda ocsigen ar y catod. Mae'r electronau yn pweru dyfeisiau cysylltiedig. Mae'r protonau, hefyd a gynhyrchir ar y anod, yn gallu symud rhwng y ddau electrodau gan defnyddio'r bilen electrolyt polymer (sef Nafion). Felly, mae'r bilen electrolyt polymer yn gwneud dau beth. Mae hi'n cwblhau'r cylched gan gadael protonau trwyddi (mae gwefr positif yn symud un ffordd yn gyfartal i wefr negatif yn symud y llall). Hefyd mae hi'n rhwystro'r llif electron trwyddi rhag gwneud cylched fer.
A Feast for Crows
Nofel ffantasi gan George R. R. Martin yw A Feast for Crows a gyhoeddwyd gyntaf yn 2005. Hon yw'r bedwaredd nofel yn y gyfres A Song of Ice and Fire.
Perthyn (nofel)
Nofel i oedolion gan Rhiannon Thomas yw Perthyn. Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1991. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Nofel am deulu'n ymgasglu i dreulio'r Nadolig ar aelwyd eu hen gartref ar gyfnod o argyfwng teuluol, ac mae gan bob un ohonynt gyfrinach i'w datgelu.
Botwm Crys yn cadw lle
Pane E Olio
Ffilm gomedi yw Pane E Olio a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Journey to The West
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Liu Xiao Ling Tong yw Journey to The West a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Liu Xiao Ling Tong. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Mae ganddi o leiaf 5 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Liu Xiao Ling Tong nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Middleton One Row
Pentref yn sir seremonïol Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Middleton One Row. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Middleton St George yn awdurdod unedol Bwrdeistref Darlington.
Death Factory
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Brad Sykes yw Death Factory a gyhoeddwyd yn 2002. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ron Jeremy a Tiffany Shepis.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Brad Sykes ar 1 Ionawr 1901.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Brad Sykes nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cariad Ci
Ffilm ffantasi heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Jack Harvey yw Cariad Ci a gyhoeddwyd yn 1914. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd A Dog's Love ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Helen Badgley. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1914. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Cabiria sef ffilm epig am ryfel o’r Eidal gan Giovanni Pastrone.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jack Harvey ar 16 Medi 1881 yn Cleveland a bu farw yn Los Angeles ar 14 Ionawr 2017.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jack Harvey nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Plijidi
Mae Plijidi (Ffrangeg: Plésidy) yn gymuned (Llydaweg: kumunioù; Ffrangeg: communes) yn Departamant Aodoù-an-Arvor (Ffrangeg: Département Côtes-d'Armor), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code22189
Tom Cullen
Actor o Gymru yw Tom Cullen (ganwyd 17 Gorffennaf 1985). Fe'i ganwyd yn Aberystwyth.
Bywyd cynnar ac addysg
Yn Llandrindod y treuliodd ei blentyndod cyn symud i Gaerdydd pan oedd yn 12 oed. Yno, mynychodd Ysgol Uwchradd Llanisien. Awduron oedd ei rieni. Cyn dechrau ar ei yrfa fel actor, bu'n rheoli tŷ bwyta Mecsicanaidd a bu'n ymwneud â'r byd cerddoriaeth. Mae ganddo ddau o blant. Graddiodd o Goleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru Caerdydd yn 2009 gyda gradd dosbarth cyntaf gydag anrhydedd, mewn actio.
Gyrfa
Tra yn y Coleg Cerdd a Drama, ymddangosodd yn y ffilm Daddy's Girl, a enillodd wobr BAFTA Cymru am y 'Ffilm Orau', a serennodd yn Watch Me, a enillodd hefyd wobr BAFTA Cymru am 'Ffilm Fer'. Ymddangosodd wedyn ar lwyfan, yn y ddrama Gorgio yn y Bristol Old Vic, Assembly a A Good Night Out in the Valleys yn Theatr Cenedlaethol Cymru ac yna yn The Sanger yn Theatr Sherman. Yn 2011, fe'i enwyd ar restr Screen International Stars of Tomorrow.
Cog bigddu
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cog bigddu (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cogau pigddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Coccyzus erythrophthalmus; yr enw Saesneg arno yw Black-billed cuckoo. Mae'n perthyn i deulu'r Cogau (Lladin: Cuculidae) sydd yn urdd y Cuculiformes. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain, ond nid yng Nghymru.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. erythrophthalmus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Teulu
Mae'r cog bigddu yn perthyn i deulu'r Cogau (Lladin: Cuculidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Carlos Pachamé
Pêl-droediwr o yr Ariannin yw Carlos Pachamé (ganed 25 Chwefror 1944). Cafodd ei eni yn Fortín Olavarría a chwaraeodd 9 gwaith dros ei wlad.
Ula
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Rajan Madhav yw Ula a gyhoeddwyd yn 2015. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd சித்திரம் பேசுதடி 2 ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg a hynny gan Rajan Madhav.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Ajmal Ameer. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd. Padmesh oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rajan Madhav ar 31 Mai 1975 yn Chennai.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rajan Madhav nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dinasoedd dynodedig Japan
bawd|200px|Dinasoedd dynodedig Japan
Romeo a Juliet
bawd|200px|Clawr y Quatro cyntaf, 1597 Drama gan William Shakespeare yw Romeo a Juliet (Teitl gwreiddiol Saesneg: The Most Excellent and Lamentable Tragedy of Romeo and Juliet neu Romeo and Juliet). Ymddangosodd y cyfieithiad Cymraeg ohono gan J. T. Jones yn 1983.
Dinasoedd dynodedig Japan
Dinas dynodedig trwy ordinhâd llywodraeth (, Seirei shitei toshi), neu Dinas Dynodedig (, Shitei toshi) neu Dinas Ordinhâd Llywodraeth (, Seirei shi) yw'r enw a roddir ar ddinas yn Japan sydd â phoblogaeth o dros 500,000 ac sydd wedi ei dynodi gan orchymyn Cabinet Japan o dan Erthygl 252, Adran 19 o dan y Ddeddf Ymreolaeth Lleol.
Swyddogaeth a gweinyddiaeth
Dirprwyir nifer o swyddogaethau tebyg i'r rhai a weinyddir gan daleithiau Japan i ddinasoedd dynodedig; mewn meysydd megis addysg, gofal cymdeithasol, glanweithdra, trwyddedu busnesau a chynllunio trefol. Fel arfer, datganolir swyddogaethau llai i lywodraeth y ddinas tra caiff penderfyniadau mwy pwysig eu gwneud gan lywodraeth y dalaith. Er enghraifft, gellir trwyddedu clinigau neu fasnachwyr fferyllol gan lywodraeth y ddinas, ond i gael trwydded ar gyfer fferyllfa neu ysbyty rhaid gwneud cais trwy lywodraeth y dalaith.
Rhaid i ddinasoedd dynodedig is-rannu eu hunain i mewn i wardiau (, ku), pob un a'i swyddfa weinyddol sy'n edrych ar ôl swyddogaethau megis cofrestru trigolion a chasglu treth.
Gofynion
Er mwyn cyflwyno cais swyddogol rhaid cael caniatâd llywodraethau y ddinas a'r dalaith.
Anthony McPartlin
Mae Anthony David "Ant" McPartlin sy'n cael ei adnabod hefyd fel PJ (ganed 18 Tachwedd 1975 yn Newcastle upon Tyne) yn actor a chyflwynydd Seisnig. Mae'n fwyaf adnabyddus am weithio gyda Declan Donnelly, a gyda'i gilydd cânt eu galw'n 'Ant & Dec'.
Jar canopig
bawd| Set gyflawn o jariau canopig; 900–800 CC; calchfaen wedi'i baentio; [[Amgueddfa Gelf Walters (Baltimore, UDA)]] Defnyddiwyd jariau canopig gan yr hen Eifftiaid yn ystod y broses mymïo i storio a chadw ymysgaroedd eu perchennog ar gyfer y byd a ddaw. Roeddent fel arfer naill ai wedi'u cerfio o galchfaen neu wedi'u gwneud o grochenwaith. Defnyddiwyd y jariau hyn gan yr hen Eifftiaid o gyfnod yr Hen Deyrnas hyd at y Cyfnod Hwyr neu'r Cyfnod Ptolemaig, ac erbyn hynny roedd yr ymysgaredd wedi'i lapio a'i osod gyda'r corff. Ni chadwyd y ymysgaredd mewn un jar canopig: neilltuwyd pob jar ar gyfer organau penodol. Mae'r term canopig yn adlewyrchu'r cysylltiad anghywir gan Eifftolegwyr cynnar â chwedl Groegaidd Canopus--capten cwch Menelaus ar y fordaith i Troy - "a gladdwyd yn Canopus yn y Delta lle cafodd ei addoli ar ffurf jar". de|bawd| Hieroglyffau ar gyfer pedwar mab Horus a ddefnyddir ar jar canopig o'r Aifft Anaml yr oedd arysgrifau ar jariau canopig yr Hen Deyrnas ac roedd ganddynt gaead plaen. Yn y Deyrnas Ganol daeth arysgrifau yn fwy arferol, ac roedd y caeadau yn aml ar ffurf pennau dynol. Erbyn y Bedwaredd Frenhinllin roedd pob un o'r pedwar caead yn darlunio un o bedwar mab Horus, fel gwarcheidwaid yr organau.
Defnydd a dyluniad
chwith|bawd| Set gyflawn o jariau canopig wedi'u haddurno â [[Hieroglyffig yr Aifft|hieroglyffig ; 744–656 CC; pren ffigys sycomore wedi'i baentio; gwahanol daldra; Amgueddfa Prydain.]] Roedd pedwar jariau canopig, pob un ar gyfer cadw organau dynol penodol yn ddiogel: y stumog, y coluddion, yr ysgyfaint a'r afu. Credid y byddai eu hangen i gyd yn y byd a ddaw. Nid oedd jar i'r galon: credai'r Eifftiaid mai hi oedd sedd yr enaid, ac felly fe'i gadawyd y tu mewn i'r corff.
Cafwyd hyd i lawer o jariau canopig yr Hen Deyrnas yn wag ac wedi'u difrodi, hyd yn oed mewn beddrodau na darfwyd arnynt. Felly mae'n ymddangos na chawsant erioed eu defnyddio fel cynwysyddion. Yn lle hynny, mae'n ymddangos eu bod yn rhan o ddefodau claddu ac wedi'u gosod ar ôl y defodau hyn, yn wag. bawd| Jariau canopig [[Tutankhamun ; 1333–1323 CC; alabastr ; cyfanswm uchder: 85.5 cm; Amgueddfa'r Aifft (Cairo)]] bawd| Jariau canopig [[Ruiu ; 1504–1447 CC; crochenwaith wedi'i baentio; Yr Amgueddfa Gelf Fetropolitan (Dinas Efrog Newydd)]] Newidiodd dyluniad jariau canopig dros amser. Mae'r hynaf yn dyddio o'r unfed frenhinlin ar ddeg neu'r ddeuddegfed frenhinllin, ac maent wedi'u gwneud o garreg neu bren. Mae'r jariau olaf yn dyddio o'r Deyrnas Newydd. Yn yr Hen Deyrnas roedd gan y jariau gaeadau plaen, ond erbyn y Cyfnod Canolradd Cyntaf dechreuodd jariau gyda phennau dynol (y tybir eu bod yn cynrychioli'r meirw) ymddangos. Weithiau roedd gorchuddion y jariau wedi eu modelu ar (neu eu paentio i ymdebygu i) ben Anubis, duw marwolaeth a phêr-eneinio. Erbyn diwedd y ddeunawfed frenhinllin roedd jariau canopig wedi dod i gynnwys pedwar mab Horus. Mae llawer o setiau o jariau wedi goroesi o'r cyfnod hwn, mewn alabastr, aragonit, carreg galchaidd, a phorslen gwydrog glas neu wyrdd. Roedd meibion Horus hefyd yn dduwiau'r pwyntiau cwmpawd prifol. Roedd pob duw yn gyfrifol am amddiffyn organ benodol ac roedd ef ei hun yn cael ei amddiffyn gan dduwies a oedd gydymaith iddo. Y rhain oedd:
Gosodwyd jariau canopig cynnar y tu mewn i gist ganopig a'u claddu mewn beddrodau ynghyd â sarcophagus y meirw. Yn ddiweddarach, fe'u trefnwyd weithiau mewn rhesi o dan yr elor, neu ym mhedair cornel y siambr. Ar ôl y cyfnodau cynnar roedd arysgrifau fel arfer ar du allan y jariau, weithiau'n eithaf hir a chymhleth. Dyfynnodd yr ysgolhaig Syr Ernest Budge arysgrif o'r cyfnod Saïte neu Ptolemaig sy'n dechrau: "Mae dy fara i ti. Mae dy gwrw i ti. Yr ydych yn byw ar yr hyn y mae Ra yn byw arno. " Mae arysgrifau eraill yn sôn am buro yn y byd a ddaw.
Yn y Trydydd Cyfnod Canolradd ac yn ddiweddarach, cyflwynwyd jariau canopig ffug. Roedd technegau pêr-eneinio gwell yn caniatáu i'r ymysgaredd aros yn y corff; roedd y jariau traddodiadol yn parhau i fod yn nodwedd o feddrodau, ond nid oedd ganddynt bellach ofod y tu mewn i storio'r organau.
Cynhyrchwyd jariau helaeth, ac mae enghreifftiau ohonynt wedi goroesi ac maent i'w gweld mewn amgueddfeydd ledled y byd.
Yn 2020, dangosodd cloddfa yn Saqqara fod gan fenyw a elwir yn Didibastet chwe jar canopig yn lle'r pedwar jar ganopig draddodiadol. Mae'r darganfyddiad yn awgrymu addasu yn unol â cheisiadau penodol cwsmeriaid.
O Fabuloso Fittipaldi
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Héctor Babenco a Roberto Farias yw O Fabuloso Fittipaldi a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg a hynny gan Héctor Babenco a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Marcos Valle.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Juan Manuel Fangio, Carlos Pace, François Cevert, Emerson Fittipaldi, Ronnie Peterson a Wilson Fittipaldi Júnior. Mae'r ffilm O Fabuloso Fittipaldi yn 99 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Exorcist sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Héctor Babenco ar 7 Chwefror 1946 yn Buenos Aires a bu farw yn São Paulo ar 4 Mawrth 2014. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1973 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Héctor Babenco nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Y Brython Sisilaidd
Roedd y Brython Sisilaidd (fl. O.C. 410) yn fardd yn yr iaith Ladin, a adnabyddir dan ei lysenw yn unig, yn enedigol o Brydain.
Ei gefndir
Ychydig iawn a wyddys amdano. Cafodd ei eni ym Mhrydain tua diwedd y 4g pan oedd rheolaeth yr Ymerodraeth Rufeinig ar yr ynys yn dirwyn i ben. Ymddengys ei fod yn Frython ond nid oes modd gwybod hynny i sicrwydd. Medrai'r iaith Ladin yn ddigon da i ysgrifennu ynddi a dichon ei fod yn medru siarad Brythoneg hefyd. Yn ddyn ieuanc roedd yn byw ar ynys Sisili ar ddechrau'r 5fed ganrif, efallai ar ôl ffoi o Brydain wrth i'r ymerodraeth ddechrau gwegian.
Do Ladke Dono Kadke
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Basu Chatterjee yw Do Ladke Dono Kadke a gyhoeddwyd yn 1979. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd दो लड़्के दो कड़्के (1979 फ़िल्म) ac fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Hemant Kumar.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Navin Nischol.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1979. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Apocalypse Now sy'n seiliedig ar y nofel fer Heart of Darkness gan Joseph Conrad.
Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Basu Chatterjee ar 10 Ionawr 1930 yn Ajmer a bu farw ym Mumbai ar 29 Gorffennaf 1960. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1969 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Calcutta.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Basu Chatterjee nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Colbhasa
Ynys yn Ynysoedd Mewnol Heledd yng ngogledd-orllewin yr Alban yw Colbhasa (Saesneg: Colonsay). Saif i'r gogledd i ynys Islay ac i'r de o Muile. Roedd y boblogaeth yn 2001 yn 108. Mae cob yn ei chysylltu ag ynys Oronsay.
Y prif bentref yw Sgalasaig, ar yr arfordir dwyreinol. Oddi yno, mae fferi yn hwylio i Oban, ac yn yr haf i Kennacraig gan alw yn Port Askaig ar Islay. Mae Croes Riasg Buidhe ar yr ynys yn dyddio o'r 8g, a cheir amrywiaeth o fywyd gwyllt yma, sy'n ei gwneud yn gyrchfan boblogaidd i dwristiaid.
Canthrig Bwt
Gwrach neu gawres ddychmygol oedd Canthrig Bwt. Dywedir ei bod yn byw yn Nantperis, Eryri, a'i bod yn bwyta plant.
Roedd Canthrig yn byw dan garreg anferth a elwir y Gromlech, sydd dal i'w gweld heddiw ar bwys y lôn ym mhen uchaf Nant Peris ar y ffordd i fyny o dref Llanberis i Ben-y-pass; enwir Dinas y Gromlech ar ei hôl. Yn ôl y chwedl werin leol, roedd hi'n adnabyddus i'r trigolion fel hen wraig unig, sarrug, yr oedd ar y plant ei hofn hi.
Un diwrnod aeth rhai o blant y gymdogaeth ar goll. Chwilwyd amdanyn nhw ond roedden nhw wedi diflannu. Yn nes ymlaen aeth dyn lleol yn mynd i hela â'i gi. Cafodd y ci hyd i esgyrn plentyn a dechrau eu cnoi. Gwelwyd y wrach yn cilio i'w chartref dan y Gromlech. Aeth y dyn ar ei hôl hi yn llechwraidd ac ar ôl cyrraedd y garreg gwaeddodd fod ganddo blant i Ganthrig. Pan ddaeth hi allan, torrodd ei phen â'i fwyall a dyna ddiwedd Canthrig Bwt.
Ceir chwedlau cyffelyb am wrachod yn bwyta plant yn llên gwerin sawl gwlad, e.e. y wrach yn y chwedl adnabyddus am Hansel a Gretel gan y Brodyr Grimm a'r chwedlau am y trols yn Llychlyn.
Perthyn i'r Teulu
Nofel i oedolion gan John Gruffydd Jones yw Perthyn i'r Teulu.
Bettina Rockenbach
Gwyddonydd o'r Almaen yw Bettina Rockenbach (ganed 29 Hydref 1963), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel economegydd ac academydd.
Perthyn i'r Teulu
Gwasg Tŷ ar y Graig a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1987. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Bettina Rockenbach
Manylion personol
Ganed Bettina Rockenbach ar 29 Hydref 1963 yn Cwlen. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Gwobr Hendrik Casimir-Karl Ziegler-Forschungspreis.
Perthyn i'r Teulu
Disgrifiad byr
Nofel am alcoholiaeth.
Botwm Crys yn cadw lle
Bettina Rockenbach
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Llinellau Croesedig
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Liu Yiwei yw Llinellau Croesedig a gyhoeddwyd yn 2007. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd 命运呼叫转移 ac fe’i cynhyrchwyd yn Tsieina. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieineeg Mandarin.
Black Lolita
Ffilm drosedd yw Black Lolita a gyhoeddwyd yn 1975. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Llinellau Croesedig
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Fan Bingbing, Annie Yi a Ge You.
Bettina Rockenbach
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Padandi Munduku
Ffilm ddrama llawn cyffro gan y cyfarwyddwr V. Madhusudhan Rao yw Padandi Munduku a gyhoeddwyd yn 1962. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Lleolwyd y stori yn Indian independence movement. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan S. P. Kodandapani.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Garikapati Varalakshmi, Kongara Jaggayya a S. V. Ranga Rao.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1962. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Dr. No a'r gyntaf yng nghyfres James Bond a'r ffilm gyntaf i serennu Sean Connery fel yr asiant cudd ffuglennol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm V Madhusudhan Rao ar 27 Gorffenaf 1917 yn Krishna a bu farw yn Hyderabad ar 16 Ionawr 2006.
Llinellau Croesedig
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,550 o ffilmiau Tsieineeg Mandarin wedi gweld golau dydd.
Padandi Munduku
Gweler hefyd
Cyhoeddodd V. Madhusudhan Rao nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llinellau Croesedig
Mae ganddo o leiaf 1 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Liu Yiwei nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Aderyn haul eurgoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Aderyn haul eurgoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar haul eurgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Necterinia kilimensis; yr enw Saesneg arno yw Bronze sunbird. Mae'n perthyn i deulu'r Adar haul (Lladin: Nectarinidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn N. kilimensis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r aderyn haul eurgoch yn perthyn i deulu'r Adar haul (Lladin: Nectarinidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Plelin-Tregavoù
Mae Plelin-Tregavoù (Ffrangeg: Pleslin-Trigavou) yn gymuned (Llydaweg: kumunioù; Ffrangeg: communes) yn Departamant Aodoù-an-Arvor (Ffrangeg: Département Côtes-d'Armor), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Black Lolita
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1975. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd One Flew Over the Cuckoo's Nest sef ffilm gan Milos Forman am ysbyty meddwl. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Plelin-Tregavoù
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Black Lolita
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Plelin-Tregavoù
Poblogaeth
Population - Municipality code22190
Steve Perryman
Pêl-droediwr o Lloegr yw Steve Perryman (ganed 11 Tachwedd 1951). Cafodd ei eni yn Ealing a chwaraeodd unwaith dros ei wlad.
His Guardian Auto
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Jack Harvey yw His Guardian Auto a gyhoeddwyd yn 1915. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actor yn y ffilm hon yw James Cruze. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1915. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Birth of a Nation addasiad o ddrama o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jack Harvey ar 16 Medi 1881 yn Cleveland a bu farw yn Los Angeles ar 14 Ionawr 2017.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jack Harvey nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Palmyra Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Palmyra Township, gan gynnwys:
Tsimpansî
Anifail sy'n byw yng ngorllewin a chanolbarth Affrica yw Tsimpansî. Mae dwy rywogaeth hominid ohonynt ac maent yn aelodau o deulu'r epaod yn y genws Pan. Mae'r Afon Congo'n gwahanu'r ddwy rywogaeth:
Mae'r Tsimpansî'n aelod o deulu'r Hominidae, ynghyd â bodau dynol, gorilas ac orangwtangiaid. Cawsant eu hollti o linell y bod dynol oddeutu chwe miliwn o flynyddoedd cyn y presennol (CP). Yr is-lwyth Panina yw perthynas agosaf bodau dynol ac mae'r ddau'n aelodau o'r llwyth Hominini. Dim ond y tsimpansî sydd yn yr is-lwyth Pamina, hyd y gwyddom.
Holltwyd y ddwy rywogaeth: y bonobo a'r tsimpansî oddi wrth ei gilydd tua miliwn o flynyddoedd CP.
Yr enw
Cofnodwyd yr enw "Chimpanze" am y tro cyntaf yn y cylchgrawn The London Magazine a hynny yn 1738, a chredir iddo olygu "Mockman" yn iaith pobl o Angola (Ieithoedd Bantu o bosib), ac mae'n air o fewn yr iaith H Bantu: ci-mpenzi ). Ugain mlynedd wedyn fe'i sillafwyd fel Chimpanzee yn Cyclopædia, or an Universal Dictionary of Arts and Sciences. Defnyddiwyd y bachigyn "chimp" am y tro cyntaf tua'r 1870au.
Den Demokratiske Terroristen
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Per Berglund yw Den Demokratiske Terroristen a gyhoeddwyd yn 1992. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden a'r Almaen. Lleolwyd y stori yn Stockholm. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Hans Iveberg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Björn J:son Lindh.
Hahira, Georgia
Dinas yn, yn nhalaith Georgia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Hahira, gan gynnwys:
Den Demokratiske Terroristen
Y prif actor yn y ffilm hon yw Stellan Skarsgård. Mae'r ffilm Den Demokratiske Terroristen yn 96 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1992. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Reservoir Dogs sef ffilm noir am ladrad gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Mae'r ffilm hon wedi'i seilio ar waith cynharach, Der demokratische Terrorist, sef gwaith ysgrifenedig gan yr awdur Jan Guillou a gyhoeddwyd yn 1987.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Per Berglund ar 28 Chwefror 1939 yn Hedemora.
Rajnigandha
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Basu Chatterjee yw Rajnigandha a gyhoeddwyd yn 1974. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd रजनीगन्धा ac fe'i cynhyrchwyd yn India. Lleolwyd y stori yn Mumbai. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a hynny gan Basu Chatterjee a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Salil Chowdhury.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1974. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather Part II sef rhan dau y gyfres Americanaidd boblogaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd. K. K. Mahajan oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Basu Chatterjee nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Amaethon fab Dôn
Yn y chwedl Culhwch ac Olwen, cymeriad a gysylltir ag amaeth yw Amaethon fab Dôn. Yn ôl ei enw, roedd yn fab i'r dduwies Dôn.
Cyfeirir ato mewn rhestr o'r annoethau (pethau anodd i'w cael) a osodir ar yr arwr Culhwch gan Ysbaddaden Bencawr er mwyn ennill llaw Olwen. Mae'n rhaid i Gulhwch gael cymorth Amaethon i wneud aradr arbennig, aradu darn o dir a'i hau. Ni cheir cyfeiriad arall ato na'r dasg, ond mae'r ffaith ei fod yn y rhestr honno yn awgrymu y bu chwedl amdano yn cylchredeg yn y gorffennol.
Efallai fod cymeriad Amaethon yn cynrychioli duw amaeth Celtaidd y cadwyd y cof amdano yn fyw yn nhraddodiadau'r Cymry.
Locomotif dosbarth 1400 GWR
260px|bawd|chwith|1450 yn cyrraedd Carrog 260px|bawd|1450 ynghanol trên awto yn Llangollen Mae Dosbarth 1400 GWR yn fath o Locomotif Stêm, cynlluniwyd ar gyfer trenau i deithwyr ar gangennau Rheilffordd y Great Western. Oeddent Dosbarth 4800 GWR yn wreiddiol ym 1932, ond newidiwyd eu rhifau ym 1946. Adeiladwyd 75 o’r dosbarth yng Ngweithdy Swindon. Er disgrifir y cynllun fel un gan Charles Collett, mae’r cynllun sylfaenol y dyddio’n ol i Dosbarth 517 GWR, cynlluniwyd gan George Armstrong, ac adeiladwyd yng Ngweithdy Heol Stafford, Wolverhampton rhwng 1868 a 1885.
Cynlluniwyd y dosbarth i fod yn drenau awto wedi cysylltu i gerbydau arbennig; roedd hi’n bosib gyrru’r trên o’r cerbyd yn hytrach nac o’r locomotif. Roeddent yn cyflymach – hyd at 80 milltir yr awr – na threnau diesel mwy ddiweddar.
Pan addaswyd 12 locomotif Dosbarth 2800 GWR i ddefnyddio olew, newidiwyd eu rhifau i 4800 ymlaen. Felly newidiwyd rhifau’r dosbarth gwreiddiol 4800 i 1400-1474. Scrapiwyd yr olaf un o ddosbarth 517 George Armstrong ym mis Ebrill 1961. Scrapiwyd mwyafrif o ddosbarth 1400 rhwng 1956 a 1965.
Cadwriaeth
Mae 4 locomotif wedi goroesi, i gyd wedi gweithio hyd at y gyfnod 1963-65 ac yn gyflwr da:-
Alisa in Warland
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Liubov Durakova a Alisa Kovalenko yw Alisa in Warland a gyhoeddwyd yn 2016. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Mae'r ffilm Alisa in Warland yn 74 munud o hyd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Liubov Durakova nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Donaumelodien
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Willy Reiber ar 20 Chwefror 1895 ym München a bu farw yn yr un ardal ar 31 Awst 1954.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Willy Reiber nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Irene Dingel
Gwyddonydd o'r Almaen yw Irene Dingel (ganed 22 Mai 1956), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel hanesydd eglwysig, diwinydd ac academydd.
Gyrfa
Enillodd sawl gradd academaidd gan gynnwys: Doethuriaeth.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Morwen Brosschot
Bardd ac arlunydd Cymreig o Lanbedrog yn Llŷn yw Morwen Brosschot. Bu'n athrawes yn Ysgol Cymerau ym Mhwllheli tan iddi ymddeol.
Grisbrottaren
Ffilm ddogfen yw Grisbrottaren a gyhoeddwyd yn 2005. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Grisbrottaren ac fe’i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg.
Morwen Brosschot
Barddoniaeth
Mae cerddi a chelf Morwen Brosschot yn cymryd ffurf myfyrdodau ar fyd natur a threigl tymhorau. Mae ei gwaith yn aml yn cynnwys cyfuniad o elfennau gweledol a llenyddol, gan ddefnyddio Instagram i gyhoeddi llawer o'i cherddi byrion.
Grisbrottaren
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Hans-Åke Lerin oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Morwen Brosschot
Barddoniaeth
Cyhoeddodd ei phamffled cyntaf o gerddi, Pethau fel hyn, ar ei liwt ei hun yn ystod 2020, i godi arian at Eisteddfod Genedlaethol Llŷn ac Eifionydd. Cyhoeddwyd Gwrando, casgliad o gerddi a chelf ar y cyd â'r artist gweledol a chyfaill Morwen, Kim Atkinson, trwy Gyhoeddiadau'r Stamp yn hydref yr un flwyddyn. Mae Gwrando yn cynnwys cerddi yn llawysgrifen y bardd, ac esboniodd rywfaint ar gefndir y broses wrth gylchgrawn Golwg:"'Cefais gymaint o fwynhad yn cydweithio efo Kim (Atkinson) ar y delweddau a dylunio’r pamffled. Mi wnaethon ni lawer o waith yn ystod y gwanwyn, allan mewn gwahanol lefydd, yn gwrando ac yn ymateb ar bapur i sŵn a sain. Dydi’r lluniau yn Gwrando ddim wedi eu gwneud yn arbennig i gerddi neilltuol. Wedyn wnaethon ni ddewis delweddau oedd rywsut yn cyd-fynd â’r cerddi. Roedden ni’n awyddus i roi fformat tirlun i’r pamffled oedd yn rhoi ryw deimlad o anffurfioldeb llyfr braslunio iddo a hefyd argraffu’r cerddi mewn llawysgrifen yn hytrach na phrint'."
Damcaniaeth y Glec Fawr
Egwyddorion damcaniaeth y Glec Fawr
bawd|300px
300px | bawd | Antena radio yn Holmdel, [[New Jersey, Unol Daleithiau, wnaeth ddarganfod pelydriad cefndir microdon cosmig]]
Mae damcaniaeth y Glec Fawr yn seiliedig ar Egwyddor Gosmolegol a damcaniaeth perthnasedd cyffredinol Einstein. Yr Egwyddor Gosmolegol yw'r syniad bod y Bydysawd yn homogenaidd ac isotropig ar raddfa eang. Mae hyn yn golygu bod gwedd y Bydysawd yr un fath ym mhob man, ar hyn o bryd, o safbwynt strwythurau mawr iawn. Felly does dim byd arbennig gyda lleoliad Galaeth y Llwybr Llaethog, ein galaeth ni, yn y Bydysawd, yn hytrach na strwythau lleol fel galaethau, clystyrau galaethau ac ati.
Yn y ddamcaniaeth mae'r Bydysawd wedi ehangu o gyflwr dwys iawn ac yn dal i ehangu heddiw. Felly mae'r pellter rhwng unrhyw ddwy alaeth ymhell o'u gilydd yn cynyddu. Hefyd mae galaethau pell o'n Galaeth ni yn symud i ffwrdd ohonom.
Un canlyniad naturiol o ddamcaniaeth y Glec Fawr yw bod gwrthrychau seryddol pell, fel galaethau, yn dangos symudiad nodweddion yn eu sbectra i donfeddi hirach, yr effaith a elwir dadleoliad coch (neu weithiau ‘rhuddiad’). Mwy na hyn, mae'r Egwyddor Gosmolegol yn mynnu bod maint y dadleoliad coch z mewn cyfrannedd â'r pellter D, fel z \propto D, ac eithro mudiannau bach lleol galaethau.
Grisbrottaren
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Peswch
bawd|de|170px|Bachgen yn peswch oherwydd yr afiechyd [[pertussis]] bawd|de|170px|Moddion Peswch
Gweithred o fewn y Tracea yw pesychu lle mae cyhyrau'r fron yn cyfangu i wneud y nwyon adael yr ysgyfaint efo grym cryf. Mae peswch yn fwy tebygol o ddigwydd pan mae rhywun yn sâl. Mae peswch hefyd yn amlwg yn ystod annwyd yn enwedig pan fo llysnafedd (mwcws) yn gorchuddio'r celloedd yn y gwddf sy'n cael gwared â llwch a bacteria sydd yn cael ei anadlu mewn. Digwydd yn aml mewn aer sydd wedi'i halogi a phersonau sy'n ysmygu.
Meddygaeth amgen
Tybir fod y llysiau canlynol yn gallu lliniaru tipyn ar yr anhwylder o besychu: teim, dail troed yr ebol ac erfinen.
Pi ÂR
Nofel i oedolion gan Dafydd Meirion yw Pi ÂR.
Gwasg Carreg Gwalch a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2001. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Nofel gyfoes a dychanol am gyfarwyddwr cwmni cysylltiadau cyhoeddus yn canfod ei hun mewn pob math o helyntion wrth iddo ef a'i bartner geisio sefydlu busnes.
Botwm Crys yn cadw lle
Plaguers
Ffilm arswyd a ffuglen wyddonol gan y cyfarwyddwr Brad Sykes yw Plaguers a gyhoeddwyd yn 2008. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Plaguers ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Brad Sykes.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Steve Railsback a Jared Cohn. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Brad Sykes ar 1 Ionawr 1901.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Brad Sykes nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lee Lozano
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America oedd Lee Lozano (5 Tachwedd 1930 - 2 Hydref 1999).
Fe'i ganed yn Newark, New Jersey a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Bu farw yn Dallas.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Meall Innis na Sine
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
Homo rudolfensis
Mae Homo rudolfensis (a adnabyddir hefyd yn Australopithecus rudolfensis) yn rhywogaeth a ddaeth i ben, ac a oedd yn byw tua 1.9 miliwn o flynyddoedd cyn y presennol (CP). Mae'n perthyn i'r llwyth gwyddonol a elwir yn Hominini. Dim ond dyrnaid o ffosiliau ohono a ddarganuwyd hyd yma; deuthpwyd o hyd i'r cyntaf gan Bernard Ngeneo dan arweiniad Richard Leakey a'r swolegydd Meave Leakey ym 1972 yn Koobi Fora ar ochr ddwyreiniol o Lyn Rudolf (a elwir heddiw yn Llyn Turkana) yng Nghenia.