cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Animal Crimes
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1992. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Reservoir Dogs sef ffilm noir am ladrad gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Wally Pfister oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gregory Dark ar 12 Gorffenaf 1957 yn Los Angeles. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Stanford.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gregory Dark nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llydanbig arianfron
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Llydanbig arianfron (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llydanbigau arianfron) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Serilophus lunatus; yr enw Saesneg arno yw Silver-breasted broadbill. Mae'n perthyn i deulu'r Llydanbigau (Lladin: Eurylaimidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. lunatus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
Teulu
Mae'r llydanbig arianfron yn perthyn i deulu'r Llydanbigau (Lladin: Eurylaimidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Gynacantha nigeriensis
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Gynacantha nigeriensis. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Shu Kun Chen
Mae Shu Kun Chen (ganwyd:  1936) yn fotanegydd nodedig a aned yn Tsieina.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Caeau Cwmcoynant
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Velkommen Hjem, Leila
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Anja Dalhoff yw Velkommen Hjem, Leila a gyhoeddwyd yn 1996. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Anja Dalhoff.
Highfield, Swydd Hertford
Ardal faestrefol Hemel Hempstead yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, ydy Highfield. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Dacorum.
William Faulkner
Nofelydd o'r Unol Daleithiau oedd William Cuthbert Faulkner (25 Medi 1897 – 6 Gorffennaf 1962). Enillodd Wobr Lenyddol Nobel ym 1949. Mae llawer o'i nofelau a storïau byrion yn cael eu gosod mewn yr ardal ffuglennol Swydd Yoknapatawpha, sydd wedi ei seilio ar Swydd Lafayette, Mississippi, lle y treuliodd Faulker y rhan fwyaf o'i fywyd.
Conor Cruise O'Brien
Gwleidydd, awdur a newyddiadurwr Gwyddelig oedd Conor Cruise O'Brien (3 Tachwedd 1917 - 18 Rhagfyr 2008).
Ganed O'Brien yn Nulyn yn fab i Francis ("Frank") Cruise O'Brien a Kathleen Sheehy. Astudiodd yng Ngholeg y Drindod, Dulyn, ac yn ddiweddarach cafodd swyddi fel diplomydd. Daeth i amlygrwydd fel cynrychiolydd Dag Hammarskjöld, Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig pan geisiodd talaith Katanga ymrannu oddi wrth y Congo yn 1961.
Yn etholiad 1969, etholwyd ef i Dáil Éireann fel aelod o Blaid Lafur Iwerddon. Wedi etholiad 1973, daeth yn weinidog dros y gwasanaeth post a theligraff yn llywodraeth Liam Cosgrave. Roedd yn nodedig am ei wrthwynebiad cryf i'r mudiad gweriniaethol yn Iwerddon. Rhwng 1979 a 1981, bu'n olygydd y papur newydd The Observer yn Lloegr. Yn 1996, daeth yn aelod o Blaid Undebol y Deyrnas Unedig yng Ngogledd Iwerddon; ymddiswyddodd yn ddiweddarach.
Llyfryddiaeth
Máire a Conor Cruise O'Brien:
Leena Nio
Arlunydd benywaidd o'r Ffindir yw Leena Nio (1982).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn y Ffindir.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Bryngaer Gelli Diogyn
Mae Gelli Diogyn yn fryngaer Geltaidd sy'n perthyn i Oes yr Haearn, ac sydd wedi'i lleoli ger Llanboidy yn Sir Gaerfyrddin, Cymru; cyfeirnod OS: SN198214.
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CM293. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Fel arfer, fel mae'r gair yn ei awgrymu, ar fryn y codwyd y caerau hyn, er mwyn i'r amddiffynwyr gael mantais milwrol. Un o'r bryngaerau mwyaf trawiadol yng Nghymru ydy Tre'r Ceiri, a hon yw'r fryngaer Oes Haearn fwyaf yng ngogledd-orllewin Ewrop. Mae ei harwynebedd oddeutu 2.5ha. Y mwyaf o ran maint (arwynebedd), fodd bynnag ydy Bryngaer Llanymynech sydd ag arwynebedd o 57 hectar.
Lloches i gartrefi a gwersyllfeydd milwrol oedd eu pwrpas felly, cyn y goresgyniad Rhufeinig; a chafodd cryn lawer ohonynh nhw eu hatgyfnerthu a'u defnyddio, yng nghyfnod y Rhufeiniaid; er enghraifft Dinorben yng ngogledd Cymru. Oes aur bryngaerau gwledydd Prydain oedd rhwng 200 CC ac OC 43.
Springfield, Colorado
Tref yn, yn nhalaith Colorado, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Springfield, gan gynnwys:
EXOSC7
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn EXOSC7 yw EXOSC7 a elwir hefyd yn Exosome component 7 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 3, band 3p21.31.
Bordon
Tref a phlwyf sifil yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Bordon. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Whitehill yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Hampshire. Saif yn Fforest Brenhinol Woolmer gynt.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Bordon boblogaeth o 16,035.
Rhwng 1903 a 2015 lleolwyd gwersyll byddin yn y dref. Yn 2009, fe'i dynodwyd gan Lywodraeth y DU yn un o bedair eco-dref newydd. Ar ôl ymadawiad y byddin ym mis Rhagfyr 2015 am ganolfan newydd yn Lyneham, Wiltshire rhyddhawyd dros 100 hectar, a roddodd gyfle i drawsnewid y dref o dref garsiwn i leoliad modern ecogyfeillgar erbyn 2036.
Ti Gyntaf
Ffilm gomedi yw Ti Gyntaf a gyhoeddwyd yn 1980. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1980. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Empire Strikes Back sef yr ail ffilm yn y gyfres Star Wars. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sïedn gyddfgoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Sïedn gyddfgoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod gyddfgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Archilochus colubris; yr enw Saesneg arno yw Ruby-throated hummingbird. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae) sydd yn urdd y Apodiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. colubris, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.
Teulu
Mae'r sïedn gyddfgoch yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Tidlige Trin
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Anja Dalhoff yw Tidlige Trin a gyhoeddwyd yn 1988. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Anja Dalhoff.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Hard sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan. Anja Dalhoff oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ole Roos sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anja Dalhoff nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Knickerbocker Holiday
Ffilm ar gerddoriaeth sydd hefyd yn ffilm hanesyddol gan y cyfarwyddwr Harry Joe Brown yw Knickerbocker Holiday a gyhoeddwyd yn 1944. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Maxwell Anderson a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Werner R. Heymann.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Fritz Feld, Shelley Winters, Otto Kruger, Carmen Amaya Amaya, Charles Coburn, Nelson Eddy, Ernest Cossart, Percy Kilbride a Richard Hale. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1944. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Double Indemnity ffilm noir ac addasiad o lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr ffilm Billy Wilder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Philip Tannura oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan John F. Link Sr. sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry Joe Brown ar 22 Medi 1890 yn Pittsburgh a bu farw yn Palm Springs ar 27 Mawrth 1989.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry Joe Brown nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Age of Insects
Ffilm comedi arswyd yw The Age of Insects a gyhoeddwyd yn 1990. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1990. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pretty Woman sef un o ffilmiau mwyaf llwyddiannus Disney gan ddod ag incwm o hanner biliwn o ddoleri i’r cwmni.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llyn y Parc
Llyn yng Nghoedwig Gwydyr yn sir Conwy yw Llyn y Parc neu Llyn Parc. Saif i'r gogledd o Fetws y Coed ac ychydig i'r gorllewin o'r ffordd B5106, 664 troedfedd uwch lefel y môr, ac mae ganddo arwynebedd o 22 acer.
Nid oes pysgod yn y llyn oherwydd y lefel uchel o blwm yn ei ddyfroedd, o ganlyniad i fwyngloddio plwm yn yr ardal yn y gorffennol.
Hackers
Ffilm ddrama sy'n ymwneud â chyffro-techno gan y cyfarwyddwr Iain Softley yw Hackers a gyhoeddwyd yn 1995. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Hackers ac fe'i cynhyrchwyd gan Ralph Winter yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd United Artists Corporation. Lleolwyd y stori yn Ninas Efrog Newydd a chafodd ei ffilmio yn Ninas Efrog Newydd, New Jersey, Pinewood Studios a Lloyd’s building. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Rafael Moreu a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Simon Boswell. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jonny Lee Miller, Angelina Jolie, Jose Michimani, Matthew Lillard, Lorraine Bracco, Alberta Watson, Michael Gaston, Jesse Bradford, Fisher Stevens, Wendell Pierce, Laurence Mason a Renoly Santiago. Mae'r ffilm Hackers (ffilm o 1995) yn 107 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1995. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Braveheart sef ffilm gan Mel Gibson am yr Alban a rhyfel annibyniaeth y genedl, dan arweiniad William Wallace, yn erbyn y goresgynwyr Seisnig o Loegr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Andrzej Sekuła oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Preblyn Danjou
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Preblyn Danjou (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: preblynnod Danjou) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Jabouilleia danjoui; yr enw Saesneg arno yw Danjou’s babbler. Mae'n perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: Timaliidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn J. danjoui, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r preblyn Danjou yn perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: Timaliidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Clebran
Clebran yw papur bro y Preseli a'r cylch yng ngogledd Sir Benfro. Mae'r ardal yn ymestyn o Landudoch yn y gogledd i Glunderwen yn y de, ac o Frynberian a Rhos-y-bwlch yn y gorllewin hyd at Gilgerran ac Abercych yn y dwyrain, gan gynnwys pentrefi fel Clunderwen, Llandudoch a'r Efailwen. Canolbwynt ardal y papur yw pentref Crymych.
Ymhlith y golygyddion sydd wedi bod wrth y llyw y mae: Cris Tomos.
Die Stämme Von Köln
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Anja Dreschke yw Die Stämme Von Köln a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anja Dreschke nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Joely Fisher
Mae Joely Fisher (ganwyd 29 Hydref 1967) yn actores Americanaidd sydd fwyaf adnabyddus am ei gwaith ar y teledu, ond sydd hefyd wedi perfformio ar lwyfan ac mewn ffilmiau. Cafodd ei geni yn Burbank, Califfornia, yn ferch i'r cantor Eddie Fisher a'r actores Connie Stevens. Mae ganddi chwaer ifancach sef yr actores Tricia Leigh Fisher. Mae'n hanner-chwaer i'r actores Carrie Fisher, ac mae ganddi hanner-brawd, Todd Fisher, o briodas blaenorol ei thad i'w actores Debbie Reynolds.
Helena - Direktørens Datter
Ffilm i blant gan y cyfarwyddwr Anja Kvistgaard yw Helena - Direktørens Datter a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Jan Pallesen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Morten Egholm a Lars Therkelsen sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anja Kvistgaard nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Eddie Fisher
Cantor ac adlonwr Americanaidd oedd Edmund John "Eddie" Fisher (10 Awst 1928 – 22 Medi 2010). Bu'n briod pum gwaith: yr actores Debbie Reynolds (priododd 1955 - ysgarodd 1959), yr actores Elizabeth Taylor (priododd 1959 - ysgarodd 1964), yr actores Connie Stevens (priododd 1967 - ysgarodd 1969), Terry Richard (priododd 1975 - ysgarodd 1976) a Betty Lin (priododd 1993). Bu farw Betty Lin ar y 15fed o Ebrill, 2001. Roedd Fisher yn dad i ddau o blant gyda Reynolds, yr actores Carrie Fisher a Todd Fisher, ac yn dad i ddau o blant gyda Stevens, yr actores Joely Fisher a'r actores Tricia Leigh Fisher.
Bryngaer Llwyn Du
Mae Llwyn Du yn fryngaer Geltaidd sy'n perthyn i Oes yr Haearn, ac sydd wedi'i lleoli ger Llangadog yn Sir Gaerfyrddin, Cymru; cyfeirnod OS: SN679245.
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CM010. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Fel arfer, fel mae'r gair yn ei awgrymu, ar fryn y codwyd y caerau hyn, er mwyn i'r amddiffynwyr gael mantais milwrol. Un o'r bryngaerau mwyaf trawiadol yng Nghymru ydy Tre'r Ceiri, a hon yw'r fryngaer Oes Haearn fwyaf yng ngogledd-orllewin Ewrop. Mae ei harwynebedd oddeutu 2.5ha. Y mwyaf o ran maint (arwynebedd), fodd bynnag ydy Bryngaer Llanymynech sydd ag arwynebedd o 57 hectar.
Lloches i gartrefi a gwersyllfeydd milwrol oedd eu pwrpas felly, cyn y goresgyniad Rhufeinig; a chafodd cryn lawer ohonynh nhw eu hatgyfnerthu a'u defnyddio, yng nghyfnod y Rhufeiniaid; er enghraifft Dinorben yng ngogledd Cymru. Oes aur bryngaerau gwledydd Prydain oedd rhwng 200 CC ac OC 43.
Carcharias - Velký Bílý
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Steve Lichtag yw Carcharias - Velký Bílý a gyhoeddwyd yn 2001. Fe'i cynhyrchwyd yn y Weriniaeth Tsiec. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieceg a hynny gan Steve Lichtag.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2001. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Beautiful Mind sef ffilm fywgraffyddol gan Ron Howard. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,350 o ffilmiau Tsieceg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Steve Lichtag nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Inferno (ffilm 2016)
Mae Inferno  yn ffilm gyffrous Americanaidd a gyfarwyddwyd gan Ron Howard ac ysgrifennwyd gan David Koepp. Fe'i seiliwyd ar y nofel 2013 o'r un enw gan Dan Brown. Dilyna Inferno y ffilm Angels & Demons, gyda Tom Hanks yn ailgydio yn ei rôl fel Robert Langdon. Yn ogystal â Hanks, serenna Felicity Jones, Omar Sy, Sidse Babett Knudsen, Ben Foster, ac Irrfan Khan yn y ffilm. Dechreuodd ffilmio ar 27 Ebrill 2015 yn Fenis, yr Eidal a daeth i ben ar 21 Gorffennaf 2015. Rhyddheir y ffilm ar 28 Hydref 2016 mewn fformatau 3D a 2D.
Plot
Dihuna Robert Langdon mewn ystafell ysbyty yn Fflorens, yr Eidal, heb unrhyw atgofion o'r hyn sydd wedi digwydd dros y dyddiau diwethaf. Daw yn amlwg ei fod, unwaith eto, yn darged mewn helfa ddynion. Ond gyda help Dr. Sienna Brooks, a'i wybodaeth o symboleg, ceisia Langdon adennill ei ryddid, a'i atgofion coll, wrth iddo ddatrys y dirgelwch mwyaf mae erioed wedi'i wynebu.
Rhyddhad
Ym mis Gorffennaf 2013, cyhoeddodd Sony y rhyddheir y ffilm ar 18 Rhagfyr 2015,  ond oherwydd rhyddhad Star Wars: The Force Awakens, symudwyd y dyddiad yn ôl blwyddyn i 14 Hydref, 2016. Fe'i symudwyd eto i 28 Hydref 2016. Bydd y ffilm ar gael mewn fformatau 2D a 3D.
Sieffre o Fynwy
bawd|265px|Rhan o Historia regum Britanniae. Bern, Burgerbibliothek 568, fol. 18r
Roedd Sieffre o Fynwy, Lladin Galfridus Monemutensis (c.1100 - c.1155) yn glerigwr fu'n Esgob Llanelwy. Mae'n fwyaf adnabyddus fel awdur llyfrau Lladin am hanes cynnar Ynys Prydain, yn enwedig am y Brenin Arthur. Er nad oes dim gwerth iddynt fel hanes, cawsant ddylanwad enfawr yng Nghymru a thrwy orllewin Ewrop.
Bywyd
Ni wyddys ymhle y ganed Sieffre, ond mae ei enw yn awgrymu mai yn ne-ddwyrain Cymru y ganed ef. Mae ei ddisgrifiad o Gaerllion yn ei Historia Regum Britanniae yn awgrymu ei fod yn gyfarwydd â'r ardal. Roedd ei deulu yn wreiddiol o Lydaw. Aeth i Brifysgol Rhydychen ac ymddengys ei enw ar freinlen abaty Osney, Rhydychen ym 1129 ac ar chwe dogfen arall o ardal Rhydychen rhwng y flwyddyn honno a 1151. Disgrifir ef fel magister yn rhai o'r dogfennau hyn.
Ar 24 Chwefror 1152 cysegrwyd ef yn Esgob Llanelwy gan Archesgob Caergaint. Nid oes cofnod iddo ymweld â'i esgobaeth, oedd yn rhan o deyrnas Owain Gwynedd. Bu Owain yn dadlau'n ffyrnig ag Archesgob Caergaint ynglŷn â phenodiad Esgob Bangor; nid oes cofnod a oedd penodiad Sieffre i Lanelwy yn dderbyniol iddo. Yn ôl y croniclau Cymreig bu farw ym 1155.
Gweithiau
Llyfr cyntaf Sieffre oedd y Prophetiae Merlini ("Proffwydoliaethau Myrddin"), a ysgrifennodd cyn 1135. Cyflwynodd Sieffre hwn fel cyfres o weithiau gan y dewin Myrddin ei hun. Hwn oedd y tro cyntaf i rywbeth am Fyrddin gael ei gyhoeddi mewn iaith heblaw Cymraeg, a chafodd dderbyniad brwd.
Gwaith enwocaf Sieffre oedd yr Historia Regum Britanniae (Hanes Brenhinoedd Prydain) a ymddangosodd ddechrau'r flwyddyn 1136. Mae'n adrodd hanes Ynys Prydain o ddyfodiad Brutus o Gaerdroea, disgynnydd Aeneas, hyd farwolaeth Cadwaladr yn y 7g. Bu dylanwad y llyfr hwn yn enfawr, yn enwedig ei hanesion am y Brenin Arthur. Yn ôl Sieffre ei hun yr oedd wedi cyfieithu'r hanes o hen lyfr Cymraeg, ond ni chredir fod sail i hyn. Mae'n debyg mai prif ffynonellau Sieffre oedd gweithiau Gildas (De Excidio Britanniae), Beda a Nennius, ond gyda llawer o'r cynnwys yn ffrwyth dychymyg Sieffre ei hun. 200px|bawd|chwith|Sieffre oedd yn bennaf gyfrifol am greu'r ddelwedd boblogaidd o'r Brenin Arthur
Rhwng tua 1149 a 1151 ysgrifennodd Sieffre gerdd Ladin o 1538 o linellau, y Vita Merlini ('Buchedd Myrddin'), yn ailadrodd hanes Myrddin gan dynnu ar y traddodiadau Cymreig amdano.
Bu dylanwad gweithiau Sieffre yn enfawr trwy orllewin Ewrop. Cafodd yr Historia ei gyfieithu i lawer o ieithoedd Ewrop, gan gynnwys y Gymraeg dan y teitl Brut y Brenhinedd. Ymddengys mai fel dilyniant i'r Historia Regum Britanniae y bwriadwyd Brut y Tywysogion. Sieffre yn anad neb fu'n gyfrifol am greu'r ddelwedd o'r Brenin Arthur fel brenin ar batrwm y Canol Oesoedd gyda phrifddinas yng Nghaerllion-ar-Wysg ac wedi ei amgylchu gan farchogion oedd yn batrwm o sifalri. Yng Nghymru bu ei ddylanwad yn arbennig o drwm a pharhaodd am ganrifoedd lawer, fel y gwelir yng nghyfrol Theophilus Evans Drych y Prif Oesoedd.
Y Cardi Bach
Y Cardi Bach yw papur bro ardal Dyffryn Taf ar y ffin rhwng Sir Benfro a Sir Gaerfyrddin. Mae'r ardal yn cynnwys Hendy-gwyn ar Daf a Sanclêr. Mae'r ardal hefyd yn cynnwys trefi Hendy-gwyn ar Daf yn ogystal â phentrefi Meidrim, Pen-y-bont a Threlech, Efailwen, Llanboidy a Llanglydwen yng ngogledd yr ardal.
Ymhlith y golygyddion a fu wrth y llyw y mae Rhoswen Llewellyn. Ceir deg rhifyn o'r papur yn flynyddol, gyda thoriad ym mis Awst a thros y Nadolig.
Thailasin
Roedd thailasin neu teigr Tasmania neu blaidd Tasmania yn anifail marswpial oedd yn byw yn Tasmania. Dyma oedd y marswpial cigysydd mwyaf. Mi fuodd yr un ddiweddaf farw yn 1936.
Gynacantha nympha
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Gynacantha nympha. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Hinxworth
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, ydy Hinxworth. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Swydd Hertford.
29 Medi
29 Medi yw'r deuddegfed dydd a thrigain wedi'r dau gant (272ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (273ain mewn blynyddoedd naid). Erys 93 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.
Genedigaethau
bawd|130px|dde|[[Enrico Fermi]] bawd|130px|dde|[[Rhodri Morgan]] bawd|130px|dde|[[Julia Gillard]] bawd|130px|dde|[[Amy Williams]]
Marwolaethau
bawd|130px|dde|[[Tony Curtis (actor)|Tony Curtis]]
PDZRN3
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn PDZRN3 yw PDZRN3 a elwir hefyd yn PDZ domain containing ring finger 3 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 3, band 3p13.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn PDZRN3.
The Lost Tribe
Ffilm antur gan y cyfarwyddwr William Berke yw The Lost Tribe a gyhoeddwyd yn 1949. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Affrica. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Johnny Weissmuller. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1949. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd White Heat sy’n ffilm drosedd ac antur gan cyfarwyddwr ffilm oedd yr actores Raoul Walsh. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Berke ar 3 Hydref 1903 ym Milwaukee a bu farw yn Los Angeles ar 9 Chwefror 2009. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1922 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Berke nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Iron Sky: The Coming Race
Ffilm gomedi a ffuglen wyddonol gan y cyfarwyddwr Timo Vuorensola yw Iron Sky: The Coming Race a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn y Ffindir a'r Almaen. Lleolwyd y stori yn yr Antarctig. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Laibach. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Julia Dietze, Udo Kier, Lloyd Kaufman, Thom Green, Vladimir Burlakov, Jukka Hilden, Stephanie Paul a Kari Ketonen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Mika Orasmaa oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Timo Vuorensola ar 29 Tachwedd 1979 yn Helsinki. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1996 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Timo Vuorensola nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bryngaer Maes y Castell
Mae Bryngaer Maes y Castell yn fryngaer Geltaidd sy'n perthyn i Oes yr Haearn, ac sydd wedi'i lleoli ger Manordeilo a Salem yn Sir Gaerfyrddin, Cymru; cyfeirnod OS: SN631279.
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CM149. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Fel arfer, fel mae'r gair yn ei awgrymu, ar fryn y codwyd y caerau hyn, er mwyn i'r amddiffynwyr gael mantais milwrol. Un o'r bryngaerau mwyaf trawiadol yng Nghymru ydy Tre'r Ceiri, a hon yw'r fryngaer Oes Haearn fwyaf yng ngogledd-orllewin Ewrop. Mae ei harwynebedd oddeutu 2.5ha. Y mwyaf o ran maint (arwynebedd), fodd bynnag ydy Bryngaer Llanymynech sydd ag arwynebedd o 57 hectar.
Caeau Fferm
Mae Caeau Fferm wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 28 Medi 1999 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 10.78 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Bryngaer Maes y Castell
Lloches i gartrefi a gwersyllfeydd milwrol oedd eu pwrpas felly, cyn y goresgyniad Rhufeinig; a chafodd cryn lawer ohonynh nhw eu hatgyfnerthu a'u defnyddio, yng nghyfnod y Rhufeiniaid; er enghraifft Dinorben yng ngogledd Cymru. Oes aur bryngaerau gwledydd Prydain oedd rhwng 200 CC ac OC 43.
Caeau Fferm
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Svitlana Mikolayivna Ziman
Mae Svitlana Mikolayivna Ziman (ganwyd:  1936) yn fotanegydd nodedig a aned yn Wcrain.
Caeau Fferm
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Cwlwm (papur bro)
Cwlwm yw papur bro tref Caerfyrddin a'r pentrefi cyfagos, Sir Gaerfyrddin. Mae'r ardal yn cynnwys Cynwyl Elfed, Bronwydd, Llansteffan a Glanyfferi. Sefydlwyd y papur gan T. Gwynn Jones (Abergwaun).
Svitlana Mikolayivna Ziman
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Cwlwm (papur bro)
Ymhlith y golygyddion sydd wedi bod wrth y llyw y mae: Iwan Evans, Caerfyrddin.
Brwydr Pharsalus
Brwydr dyngedfennol y rhyfel cartref Rhufeinig rhwng Iŵl Cesar a Gnaeus Pompeius Magnus oedd Brwydr Pharsalus, a ymladdwyd yn 48 CC gerllaw Pharsalus (Farsala heddiw) yng nghanolbarth Gwlad Groeg.
Yn 49 CC, croesodd Cesar a'i fyddin Afon Rubicon, y ffin rhwng ei dalaith ei hun a'r Eidal, gan ddechrau rhyfel cartref yn Rhufain. Cymerodd Pompeius blaid y Senedd, yn erbyn Cesar.
Enciliodd Pompeius i Brundisium cyn croesi i Wlad Groeg, a'r rhan fwyaf o Senedd Rhufain gydag ef. Croesodd Ceasr a'i fyddin ar ei ôl. Gorchfygwyd Pompeius gan Cesar ym Mrwydr Pharsalus, a ffôdd Pompeius i'r Aifft. Pan gyrhaeddodd yno, llofruddiwyd ef ar orchymyn y brenin Ptolemi XIII. Gadawodd hyn Cesar yn feistr ar Rufain.
Brindisi
Dinas, porthladd a chymuned (comune) yn ne-ddwyrain yr Eidal yw Brindisi (hen enw Lladin Brundisium), sy'n brifddinas talaith Brindisi yn rhanbarth Puglia.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y gymuned boblogaeth o 88,812.
Saif y ddinas ar Fôr Adria, ac oherwydd ei phorthladd naturiol, mae wedi bod yn borthladd pwysig ar hyd ei hanes, gyda cysylltiadau a Gwlad Groeg, Twrci ac Albania. Dyddia'r ddinas o'r cyfnod cyn y Rhufeiniaid. Cipiwyd y ddinas gan y Rhufeiniaid yn 267 CC, a datblygodd yn borthadd pwysig, gyda'r Via Appia yn ei chysylltu a Rhufain.
Dagar Vid Älven
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Runar Enberg yw Dagar Vid Älven a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Matrix sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Runar Enberg ar 14 Ebrill 1955.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Runar Enberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Craig Gwrtheyrn
250px|bawd|Bryngaer Craig Gwrtheyrn Mae Craig Gwrtheyrn yn fryngaer Geltaidd sy'n perthyn i Oes yr Haearn, ac sydd wedi'i lleoli ger Llanfihangel-ar-Arth yn Sir Gaerfyrddin, Cymru; cyfeirnod OS: SN433402.
En Skæv Start
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1993. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Jurassic Park a gyfarwyddwyd gan Steven Spielberg. Peter Roos oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Jørgen Kastrup sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Craig Gwrtheyrn
Gwrtheyrn
Mae'n debygol mai at y brenin Gwrtheyrn y mae'r enw yn cyfeirio. Brenin Brythonaidd o ganol y 5g oedd Gwrtheyrn (Lladin: Vortigernus), yn ôl traddodiad. Dywedir mai ef fu'n gyfrifol am wahodd y Sacsoniaid i Ynys Prydain. Nid oes sicrwydd a yw'n gymeriad hanesyddol ai peidio.
Yn ôl un fersiwn o chwedl Gwrtheyrn, ar ôl ffoi am loches i Gymru priododd ei ferch ei hun, a chafodd ei felltithio am hynny gan Sant Garmon. Llosgwyd ef a'i wragedd gan dân o'r nefoedd yng Nghaer Gwrtheyrn.
Disgrifiad
Saif y fryngaer hon ar safle cryf i'e de o Afon Teifi. Mae amddiffynwaith cryf o waith cerrig yn dilyn ffurf naturiol y bryn. Ceir dwy ffos wrth y brif fynedfa ar ochr dde-orlelwin y gaer sy'n ffurfio math o barbican a cheir nifer o gerrig miniog chevaux-de-frise ar y tir tu allan hefyd i gryfhau'r amddiffyn. Mae'r chevaux-de-frise hyn yn angyffredin yng Nghymru.
Cefndir
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CM023. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Fel arfer, fel mae'r gair yn ei awgrymu, ar fryn y codwyd y caerau hyn, er mwyn i'r amddiffynwyr gael mantais milwrol. Un o'r bryngaerau mwyaf trawiadol yng Nghymru ydy Tre'r Ceiri, a hon yw'r fryngaer Oes Haearn fwyaf yng ngogledd-orllewin Ewrop. Mae ei harwynebedd oddeutu 2.5ha. Y mwyaf o ran maint (arwynebedd), fodd bynnag ydy Bryngaer Llanymynech sydd ag arwynebedd o 57 hectar.
Lloches i gartrefi a gwersyllfeydd milwrol oedd eu pwrpas felly, cyn y goresgyniad Rhufeinig; a chafodd cryn lawer ohonynh nhw eu hatgyfnerthu a'u defnyddio, yng nghyfnod y Rhufeiniaid; er enghraifft Dinorben yng ngogledd Cymru. Oes aur bryngaerau gwledydd Prydain oedd rhwng 200 CC ac OC 43.
Gynacantha ochraceipes
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Gynacantha ochraceipes. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Y Lloffwr
Y Lloffwr yw papur bro ardal Dinefwr yn Sir Gaerfyrddin. Mae'r ardal yn cynnwys trefi Llanymddyfri a Llandeilo.
Jonas - Logistikchefens Søn
Ffilm i blant gan y cyfarwyddwr Anja Kvistgaard yw Jonas - Logistikchefens Søn a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Jan Pallesen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Morten Egholm sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anja Kvistgaard nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Caeau Ffos Fach
Mae Caeau Ffos Fach wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 30 Mawrth 1984 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 12.49 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Trick Baby
Ffilm ddrama sy'n ymwneud ag ymelwad croenddu gan y cyfarwyddwr Larry Yust yw Trick Baby a gyhoeddwyd yn 1972. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mel Stewart a Kiel Martin.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Larry Yust ar 3 Tachwedd 1930 ym Mhennsylvania.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Larry Yust nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cyfeiriadau
o Unol Daleithiau America]]
Inkheart
Ffilm ffantasi a seiliwyd ar nofel gan y cyfarwyddwr Iain Softley yw Inkheart a gyhoeddwyd yn 2008. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Inkheart ac fe'i cynhyrchwyd gan Cornelia Funke, Mark Ordesky, Toby Emmerich a Ileen Maisel yn Unol Daleithiau America, yr Eidal, y Deyrnas Gyfunol a'r Almaen; y cwmni cynhyrchu oedd New Line Cinema. Lleolwyd y stori yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan David Lindsay-Abaire a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Javier Navarrete. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jennifer Connelly, Jamie Foreman, Jim Broadbent, Brendan Fraser, Andy Serkis, Jessie Cave, Sienna Guillory, Eliza Bennett, Paul Bettany, Helen Mirren, Stephen Graham, Lesley Sharp, Rafi Gavron, Steve Speirs, John Thomson, Matt King, Roger Allam, Paul Kasey, Adam Bond a Tereza Srbová. Mae'r ffilm Inkheart (ffilm o 2008) yn 106 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Roger Pratt oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Martin Walsh sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Inkheart series, sef cyfres nofelau gan yr awdur Cornelia Funke a gyhoeddwyd yn 2003.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Iain Softley ar 30 Hydref 1956 yn Chiswick. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1994 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg y Breninesau, Caergrawnt.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Iain Softley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Holwell, Swydd Hertford
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, ydy Holwell. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Swydd Hertford.
Sumner, Washington
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Sumner, gan gynnwys:
Byw Yn Rhydd (ffilm)
Mae Byw Yn Rhydd yn ffilm Gymraeg a ryddhawyd ym 1987. Cafodd y ffilm ei chynhyrchu gan Siôn Humphreys.
The Billion Dollar Scandal
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Harry Joe Brown yw The Billion Dollar Scandal a gyhoeddwyd yn 1933. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Beatrice Banyard.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Robert Armstrong, Frank Morgan, Olga Baclanova, James Gleason, Edward Van Sloan, Arthur Hoyt, Irving Pichel, Frank Albertson, Jerome Storm, Sidney Toler, Stuart Holmes a Frederic Richard Sullivan. Mae'r ffilm The Billion Dollar Scandal yn 81 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry Joe Brown ar 22 Medi 1890 yn Pittsburgh a bu farw yn Palm Springs ar 27 Mawrth 1989. Mae ganddo o leiaf 6 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
David Ian
Mae David Ian Lane (ganwyd Chadwell Heath, Lloegr ym 1961), yn gyn-actor a drodd yn gynhyrchydd theatr ym 1991 a bellach ef yw'r dyn mwyaf pŵerus ym myd y theatr ym Mhrydain yn ôl The Stage. Arferai fod yn gadeirydd cwmni theatr rhyngwladol Live Nation, ac yn fwy diweddar roedd yn un o'r beirniaid ar raglen deledu realiti y BBC, How Do You Solve A Problem Like Maria?. Yn ystod y 1980au, cymerodd David ran yn A Song For Europe ar ddwy achlysur wahanol, gan ddod yn ail bob tro.
The Billion Dollar Scandal
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry Joe Brown nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Brwydr Cannae
de|bawd|280px|Ymosodiad y Rhufeiniaid (mewn coch).
Ymladdwyd Brwydr Cannae ar 2 Awst 216 CC gerllaw Cannae, yn Apulia yn ne-ddwyrain yr Eidal, rhwng byddin Garthaginaidd dan Hannibal a byddin Gweriniaeth Rhufain dan y ddau gonswl, Lucius Aemilius Paullus a Gaius Terentius Varro. Roedd yn un o frwydrau mwyaf yr Ail Ryfel Pwnig, ac yn un o fuddugoliaethau mwyaf Hannibal.
Diweddodd y frwydr mewn buddugoliaeth fawr i Hannibal a'r Carthaginiaid. Lladdwyd tua 50,000 o Rufeiniaid; un o'r colledion mwyaf mewn un diwrnod o frwydro mewn hanes. Yn eu plith roedd y conswl Aemilius Paullus. Roedd colledion y Carthaginiaid yn llawer llai.
bawd|chwith|280px|Ail ran y frwydr - y Carthaginiaid yn amgylchynu'r Rhufeiniaid ac yn eu gwasgu at ei gilydd
Dva Goda Nad Propast'yu
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Timofei Levchuk yw Dva Goda Nad Propast'yu a gyhoeddwyd yn 1966. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Два года над пропастью ac fe’i cynhyrchwyd yn yr Undeb Sofietaidd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwseg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Herman Zhukovsky. Dosbarthwyd y ffilm gan Dovzhenko Film Studios.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Nikolai Kryukov, Harijs Liepiņš, Anatoly Barchuk, Irina Bunina, Nina Veselovskaya, Nikolai Gritsenko, Mikhail Sidorkin, Lyudmila Sosyura, Gurgen Tonunts, Lyudmila Khityaeva, Viktor Chekmaryov, Yekaterina Krupennikova, Silviya Serheychykova a Nikolay Barmin.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1966. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Good, the Bad and the Ugly sef ffilm gomedi gowboi gan Sergio Leone. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,700 o ffilmiau Rwseg wedi gweld golau dydd. Vladimir Voytenko oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Timofei Levchuk ar 19 Ionawr 1912 yn Bystriivka a bu farw yn Kyiv ar 10 Rhagfyr 2004.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Llais (papur bro)
Llais yw papur bro ardal Cwm Tawe, ardal ddiwydiannol a rennir rhwng Sir Abertawe, Powys a Chastell-nedd Port Talbot.
Thaís Ibañez
Arlunydd benywaidd o Frasil yw Thaís Ibañez (19 Chwefror 1982).
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Gynacantha odoneli
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Gynacantha odoneli. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Black Throat
Ffilm bornograffig gan y cyfarwyddwr Gregory Dark yw Black Throat a gyhoeddwyd yn 1985. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Mae'r ffilm Black Throat yn 66 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1985. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Back to the Future sef ffilm wyddonias Americanaidd am fachgen a’i gar yn cael ei yrru i’r dyfodol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Alex Craig sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gregory Dark ar 12 Gorffenaf 1957 yn Los Angeles. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Stanford.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gregory Dark nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Caneri penddu
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. alario, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
SNRNP200
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn SNRNP200 yw SNRNP200 a elwir hefyd yn Small nuclear ribonucleoprotein U5 subunit 200 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 2, band 2q11.2.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn SNRNP200.
Gwnewch Fel y Dymunwch
Ffilm ddrama yw Gwnewch Fel y Dymunwch a gyhoeddwyd yn 1980. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1980. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Empire Strikes Back sef yr ail ffilm yn y gyfres Star Wars. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Byw Yn Dy Groen
Mae Byw Yn Dy Groen yn ffilm Gymraeg a ryddhawyd yn 2001. Cyfarwyddwr y ffilm oedd Pip Broughton.
Crynodeb
Am y tro cyntaf mewn trideg mlynedd mae gŵr busnes llwyddiannus yn dychwelyd i fro ei febyd yn Sir Benfro, a hynny ar gyfer angladd ei fam. Mae'n gorfod wynebu bwganod y gorffennol ac mae'n edrych ar ei briodas mewn golau newydd. Cymhlethir pethau ymhellach wedi iddo gwrdd â Sara, gweddw ifanc a ffrind i'w fam.
Bryngaer Pen y Garn
Mae Bryngaer Pen y Garn yn fryngaer Geltaidd sy'n perthyn i Oes yr Haearn, ac sydd wedi'i lleoli ger Llanfihangel Aberbythych yn Sir Gaerfyrddin, Cymru; cyfeirnod OS: SN576189.
Byw Yn Dy Groen
Manylion technegol
Fformat saethu: 35mm
Pige Med Mobil
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Anja Kvistgaard yw Pige Med Mobil a gyhoeddwyd yn 2005. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Isaac Foulkes
200px|bawd|Yr [[Iolo Morganwg|Iolo Manuscripts, cyhoeddwyd gan Isaac Foulkes yn 1848.]] Newyddiadurwr, awdur a chyhoeddwr oedd Isaac Foulkes (Llyfrbryf, 9 Tachwedd 1836 – 2 Tachwedd 1904).
Byw Yn Dy Groen
Manylion technegol
Math o sain: Dolby Digital
Isaac Foulkes
Ganed ef yn Llanfwrog, Rhuthun, Sir Ddinbych lle bu'n brentis cysodydd. Yn 1854 aeth i Lerpwl cyn gorffen ei brentisiaeth lle bu'n gweithio fel cysodydd yn swyddfa'r Amserau. Yn 1862 sefydlodd ei wasg ei hun a hynny yn Lerpwl lle roedd cymuned sylweddol o Gymry Cymraeg o siroedd y Gogledd.
Pige Med Mobil
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Lasse Frank Johannessen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Morten Egholm sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Byw Yn Dy Groen
Manylion technegol
Lliw: Lliw
Isaac Foulkes
Ef oedd perchennog a golygydd cyntaf Y Cymro, a ddechreuodd ar 22 Mai 1890.
Bryngaer Pen y Garn
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CM150. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Byw Yn Dy Groen
Manylion technegol
Cymhareb agwedd: 1.85:1 Lleoliadau saethu: Porth-gain a Mwnt, Sir Benfro
Pige Med Mobil
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anja Kvistgaard nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Isaac Foulkes
Bu farw yn y Rhewl yn 1904.
Byw Yn Dy Groen
Manylion technegol
Lleoliadau arddangos: Gŵyl Ffilmiau Rynglwadol Caerdydd 2001
Bryngaer Pen y Garn
Fel arfer, fel mae'r gair yn ei awgrymu, ar fryn y codwyd y caerau hyn, er mwyn i'r amddiffynwyr gael mantais milwrol. Un o'r bryngaerau mwyaf trawiadol yng Nghymru ydy Tre'r Ceiri, a hon yw'r fryngaer Oes Haearn fwyaf yng ngogledd-orllewin Ewrop. Mae ei harwynebedd oddeutu 2.5ha. Y mwyaf o ran maint (arwynebedd), fodd bynnag ydy Bryngaer Llanymynech sydd ag arwynebedd o 57 hectar.
Isaac Foulkes
Cyhoeddiadau
Detholiad yn unig yw hwn o'r llyfrau niferus a gyhoeddwyd gan Isaac Foulkes:
Bryngaer Pen y Garn
Lloches i gartrefi a gwersyllfeydd milwrol oedd eu pwrpas felly, cyn y goresgyniad Rhufeinig; a chafodd cryn lawer ohonynh nhw eu hatgyfnerthu a'u defnyddio, yng nghyfnod y Rhufeiniaid; er enghraifft Dinorben yng ngogledd Cymru. Oes aur bryngaerau gwledydd Prydain oedd rhwng 200 CC ac OC 43.
Esgob Llanelwy
bawd|150px|Arfbais yr Esgob Llanelwy
Legio XII Fulminata
Lleng Rufeinig oedd Legio XII Fulminata. Fe'i ffurfiwyd gan Iŵl Cesar yn 58 CC, a bu ganddi enwau eraill megis Paterna, Victrix, Antiqua, Certa Constans a Galliena. Ei symbol oedd y daranfollt (fulmen).
Nelvys Og Ånderne
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Anja Dalhoff yw Nelvys Og Ånderne a gyhoeddwyd yn 1998. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Anja Dalhoff.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1998. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Saving Private Ryan sef ffilm ryfel gan Steven Spielberg a enillod 5 Oscar.
Million Dollar Racket
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Nelvys Og Ånderne
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anja Dalhoff nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Million Dollar Racket
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1937. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Life of Emile Zola sef ffilm Americanaidd hanesyddol gan y cyfarwyddwr William Dieterle. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Hill ar 14 Ebrill 1886 yn Port Rowan, Ontario a bu farw yn Los Angeles.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Hill nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Legio XII Fulminata
Ymladdodd dros Cesar yn erbyn yr Helvetii ac yn erbyn y Nervii. Yn y rhyfel cartref yc hydig yn ddiweddarach, ymladdodd drosto yn erbyn Pompeius ym mrwydr Pharsalus, a chafodd yr enw Victrix.
Wedi llofruddiaeth Cesar, ymladdodd dros Marcus Antonius, a roddodd yr enw Antiqua iddi. Ymladdodd dan Antonius yn erbyn y Parthiaid yn 36 CC. Dan yr ymerawdwr Augustus, bu yn yr Aifft am gyfnod, yna o 14 O.C. yn Syria, lle roedd ei gwersyll yn Raphana gyda Legio III Gallica.
Yn 54, wedi i Vologases I, brenin Parthia feddiannu Armenia, ymladdodd y lleng yn erbyn y Parthiaid dan y cadfridog Gnaeus Domitius Corbulo. Yn 62, dan Lucius Caesenius Paetus, gorchfygwyd y lleng yma a Legio IV Scythica gan y Parthiaid, ac ni chawsant ran yn ymgyrch lwyddiannus Corbulo yn erbyn y Parthiaid yn fuan wedyn.