cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ysgol Gymraeg Ystalyfera Bro Dur
Yn Medi 2017 trawsnewidiodd yr ysgol yn ysgol pob oed drwy ymuno ag Ysgol Gynradd Gymraeg Y Wern, ac o Fehefin 2018 bydd y ddwy adran ar yr un campws ym mhentref Ystalyfera. Yn Medi 2018, bydd safle yn ne'r sir yn agor gyda disgyblion o ysgolion cynradd Cymaeg Rhosafan, Tyle'r Ynn a Chastell-nedd yn mynychu, Ysgol Gymraeg Bro Dur.
Hanes
Sefydlwyd yr ysgol ym 1969, tra'n rhannu safle a staff ag Ysgol Sir Ystalyfera, a sefydlwyd yn 1896, yn ystod ei blynyddoedd cynnar. Roedd dalgylch yr ysgol yn ymestyn o Faesteg yn y de-ddwyrain i Benrhyn Gŵyr yn y de cyn i ysgolion Llanhari ac Ysgol Gyfun Gŵyr agor. Tan ddiwedd y 1990au, bu Ysgolion Ystalyfera a Gŵyr yn rhannu chweched dosbarth ar safle Ystalyfera. Enw'r chweched dosbarth yw 'Canolfan Gwenallt', er clod i'r prifardd D. Gwenallt Jones (1899-1968), a fynychodd yr Ysgol Sir yno.
Mae dalgylch presennol yr ysgol yn rhannu ffiniau â bwrdeistref sirol Castell-nedd Port Talbot, gyda nifer o ddisbylion o Aber-crâf ac Ystradgynlais yn ne-orllewin sir Powys hefyd yn mynychu'r ysgol.
Fel ysgol benodedig Gymraeg, drwy gyfrwng y Gymraeg y mae'r mwyafrif o'r gwersi'n cael eu cynnal, er bod modd dilyn rhai pynciau drwy gyfrwng y Saesneg.
TXK
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn TXK yw TXK a elwir hefyd yn TXK tyrosine kinase (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 4, band 4p12.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn TXK.
Schamlose Angela
Ffilm erotica gan y cyfarwyddwr Andrea Bianchi yw Schamlose Angela a gyhoeddwyd yn 1986. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Eduardo Alfieri.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Anita Ekberg, Roberto Malone, Pinuccio Ardia, Carmen Di Pietro, Guerrino Crivello, Michela Miti, Piero Gerlini a Carlo Mucari. Mae'r ffilm Schamlose Angela yn 88 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1986. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Aliens sef ffilm wyddonias llawn arswyd a chyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Golygwyd y ffilm gan Cesare Bianchini sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrea Bianchi ar 31 Mawrth 1925 yn Rhufain a bu farw yn Nice ar 20 Tachwedd 1993. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 17 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrea Bianchi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Brondre-fawr
Mae Brondre-fawr yn gopa mynydd a geir rhwng y Trallwng a'r Gelli Gandryll;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 448 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Dissidence
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Zézé Gamboa yw Dissidence a gyhoeddwyd yn 1998. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Dissidence ac fe’i cynhyrchwyd yn Angola. Lleolwyd y stori yn Angola.
Brondre-fawr
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Dewey. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 508 metr (1667 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 28 Mawrth 2010.
Dissidence
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1998. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Saving Private Ryan sef ffilm ryfel gan Steven Spielberg a enillod 5 Oscar.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Zézé Gamboa ar 31 Hydref 1955 yn Luanda.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Zézé Gamboa nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lover's Lane
Ffilm fud (heb sain) a chomedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr William Beaudine yw Lover's Lane a gyhoeddwyd yn 1924. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1924. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Nibelungen sef ffilm ffantasi Almaenig mewn dwy ran, gan Fritz Lang. Charles Van Enger oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Beaudine ar 15 Ionawr 1892 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Canoga Park ar 3 Medi 1947.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Beaudine nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Runnymede a Weybridge (etholaeth seneddol)
Etholaeth seneddol yn Surrey, De-ddwyrain Lloegr, yw Runnymede a Weybridge (Saesneg: Runnymede and Weybridge). Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.
Sefydlwyd yr etholaeth yn 1997.
Crug Glas Treleg
Crug crwn eitha mawr a godwyd gan bobl Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crug Glas Treleg, yng nghymuned Tre-lech, Sir Gaerfyrddin;. Mae ei ddiamedr yn 30 metr a'i uchder yn 1.8m.
Cofrestrwyd y crug hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: CM091. Ceir bron i 400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb.
Codwyd crugiau crynion yn gyntaf tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd Oes yr Efydd (tua 600 C.C.) gyda'r mwyafrif ohonyn nhw'n cael eu codi rhwng 2400 - 1500 C.C.
Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu:
Italienisches Capriccio
Ffilm hanesyddol gan y cyfarwyddwr Glauco Pellegrini yw Italienisches Capriccio a gyhoeddwyd yn 1961. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Ugo Pirro a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Günter Kochan.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1961. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Breakfast at Tiffany's sy’n glasur o ffilm, yn gomedi rhamantus gan Blake Edwards ac yn addasiad o lyfr o’r un enw. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Helmut Bergmann oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Glauco Pellegrini ar 14 Ionawr 1919 yn Siena a bu farw yn Rhufain ar 4 Ionawr 1983. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1945 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Glauco Pellegrini nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Beuys
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Andres Veiel yw Beuys a gyhoeddwyd yn 2017. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Beuys ac fe'i cynhyrchwyd gan Thomas Kufus yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Andres Veiel a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ulrich Reuter. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Johannes Rau, Andy Warhol, Klaus Staeck, Joseph Beuys a Johannes Stüttgen. Mae'r ffilm Beuys (ffilm o 2017) yn 107 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Jörg Jeshel oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Stephan Krumbiegel a Olaf Voigtländer sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andres Veiel ar 16 Hydref 1959 yn Stuttgart. Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andres Veiel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Maritza Morillas
Arlunydd benywaidd o Fecsico yw Maritza Morillas (1969).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd ym Mecsico.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Night Hair Child
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Andrea Bianchi yw Night Hair Child a gyhoeddwyd yn 1971. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Diabólica malicia ac fe’i cynhyrchwyd yn yr Eidal a'r Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Andrea Bianchi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Stelvio Cipriani.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lilli Palmer, Hardy Krüger, Britt Ekland, Mark Lester, Harry Andrews, Ricardo Palacios a Conchita Montes. Cafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
2016
20g - 21g - 22g
Night Hair Child
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1971. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Clockwork Orange sef ffim wyddonias, ddistopaidd am drosedd gan y cyfarwyddwr ffilm Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Harry Waxman oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrea Bianchi ar 31 Mawrth 1925 yn Rhufain a bu farw yn Nice ar 20 Tachwedd 1993.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrea Bianchi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
2016
2011 2012 2013 2014 2015 - 2016 - 2017 2018 2019 2020 2021
Digwyddiadau
Ionawr
Chwefror
Mawrth
Ebrill
Mai
Mehefin Gorffennaf
Awst
Medi
Hydref
Tachwedd
Rhagfyr
Seiclo yng Ngemau Olympaidd yr Haf 1948
Cynhaliwyd chwech cystadleuaeth seiclo yng Ngemau Olympaidd yr Haf 1948 yn Llundain, sef dau ar y ffordd a pedwar ar y trac. Cynhaliwyd y seiclo trac yn Velodrome Herne Hill yn ne Llundain.
Treganna
Ardal a chymuned yng ngorllewin Caerdydd yw Treganna (Saesneg: Canton).
bawd|dim|200px|Lleoliad ward Treganna o fewn Caerdydd
Yr enw
Nid yw tarddiad yr enw Treganna yn glir, ond dywed rhai ei fod yn deillio o enw Santes Canna, santes yn y chweched ganrif o dde Cymru (merch i nai'r Brenin Arthur yn ôl y chwedl). Digwydd yr elfen canna yn enw'r ardal gyfagos Pontcanna hefyd.
Ar lafar mae'r enwau Treganna/Canton yn cyfeirio at ardal llawer mwy eang na'r gymuned swyddogol gan gyfateb a'r plwyf eglwysig o'r un enw.
Disgrifiad
Mae nifer o addoldai yn Nhreganna, gan gynnwys Salem, un o gapeli Cymraeg Eglwys Bresbyteraidd Cymru.
Mae gan Dreganna ddau stadiwm chwaraeon nodedig, sef Stadiwm Dinas Caerdydd (cartref C.P.D. Dinas Caerdydd) a Stadiwm Chwaraeon Rhyngwladol Caerdydd (stadiwm athletau).
Daeth Treganna yn rhan o Gaerdydd yn 1875.
Y Gymraeg
Yng nghyfrifiad 2011 nodwyd bod 19.1% o'r boblogaeth dros dair blwydd oed yn medru'r Gymraeg, sef 2,625 o bobl. Roedd hyn yn gynnydd arwyddocaol ar ffigyrau cyfrifiad 2001, sef 15.6% a 1,964.
Mae dwy ysgol gynradd Gymraeg yn Nhreganna, sef Ysgol Gymraeg Pwll Coch ac Ysgol Gymraeg Treganna. Un addoldy Cymraeg sydd yn y gymuned, sef Salem, un o gapeli Eglwys Bresbyteraidd Cymru. Adeiladwyd addoldy presennol y Cardiff Chinese Christian Church (Heol Llandaf) yn gapel i'r Bedyddwyr Cymraeg, ond troes yr iaith i'r Saesneg ar ddiwedd y 19g.
Demograffeg
Yng nghyfrifiad 2011 cafwyd yr ystadegau a ganlyn:
Addysg
Yn ogystal â'r ddwy ysgol gynradd Gymraeg (Ysgol Gymraeg Pwll Coch ac Ysgol Gymraeg Treganna), mae dwy ysgol gynradd Saesneg hefyd, sef Ysgol Gynradd Lansdowne ac Ysgol Gynradd Radnor. Un ysgol uwchradd sydd yn y gymuned, sef Ysgol Uwchradd Fitzalan.
Blaize Bailey
Adeiladwyd y golygfan gan ddefnyddio carreg o hen bont reilffordd yn Fetter Hill gerllaw. Mae'n edrych dros ddolen yn Afon Hafren a'r dirwedd y tu hwnt.
Auburn, Indiana
Dinas yn, yn nhalaith Indiana, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Auburn, gan gynnwys:
Attention Au Départ !
Ffilm gomedi yw Attention Au Départ ! a gyhoeddwyd yn 2021. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Attention au départ! ac fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2021. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Spider-Man: No Way Home sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Jon Watts. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bouncing Babies
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Robert F. McGowan yw Bouncing Babies a gyhoeddwyd yn 1929. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jackie Cooper, Bobby Hutchins, Allen Hoskins, Jean Darling, Mary Ann Jackson a Harry Spear. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1929. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Piccadilly ffilm am ferch yn Llundain gan Ewald André Dupont. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Art Lloyd oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Richard C. Currier sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert F McGowan ar 11 Gorffenaf 1882 yn a bu farw yn Santa Monica ar 3 Mehefin 1965. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1921 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert F. McGowan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Crug Ebolion
Crug crwn enfawr a godwyd gan bobl Oes Newydd y Cerrig neu Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crug Ebolion, i'r gorllewin o Gilrhedyn yng nghymuned Trellech, Sir Gaerfyrddin;. Saif ar y ffin rhwng Sir Gaerfyrddin a Sir Benfro. Mae'n mesur 34 metr wrth 1.6m.
Cofrestrwyd y crug hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: CM093. Ceir bron i 400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb.
Codwyd crugiau crynion yn gyntaf tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd Oes yr Efydd (tua 600 C.C.) gyda'r mwyafrif ohonyn nhw'n cael eu codi rhwng 2400 - 1500 C.C.
Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu:
Reise in Die Vergangenheit
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Hans Heinz Zerlett yw Reise in Die Vergangenheit a gyhoeddwyd yn 1943. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hans Heinz Zerlett ar 17 Awst 1892 yn Wiesbaden a bu farw yn NKVD special camp Nr 2 ar 29 Mai 2021.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hans Heinz Zerlett nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Crug y Dryn
Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu:
Basse-Normandie
250px|bawd|Lleoliad Basse-Normandie yn Ffrainc
Un o ranbarthau Ffrainc sy'n gorwedd yng ngogledd-orllewin y wlad yw Basse-Normandie (Normandi Isaf). Mae'n gorwedd ar lannau y Môr Udd ac yn ffinio â rhanbarthau Haute-Normandie, Centre, Pays de la Loire a Bretagne (yn Llydaw).
Départements
Rhennir Manche yn dri département:
Florence Hannah Bacon Marsh
Roedd Florence Hannah Bacon Marsh (1881 – 1948) yn fotanegydd nodedig a aned yn y Deyrnas Unedig. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd TERN.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
William Williams (Creuddynfab)
Beirniad llenyddol a golygydd Cymraeg oedd William Williams (20 Awst 1814 – 26 Awst 1869), a adnabyddid gan amlaf wrth ei enw barddol Creuddynfab. Roedd yn frodor o ardal Y Creuddyn ger Llandudno yn yr hen Sir Gaernarfon (yn Sir Conwy heddiw).
Bywgraffiad
Ganed Creuddynfab yn 1814. Saer maen oedd ei dad. Ni chafodd ond ychydig o addysg a dechreuodd ei yrfa fel gwas fferm yn y Creuddyn. Yn y cyfnod 1845-1862 bu'n gweithio fel meistr stesion ar y rheilffordd newydd yn ardal y Pennines yng ngogledd Lloegr. Yno daeth yn gyfaill i'r bardd Ceiriog. Cafodd waith i Geiriog ar y rheilffordd a daeth yn ddylanwad mawr ar y bardd ieuanc, megis perthynas athro a disgybl.
Pan ddychwelodd i Gymru daeth yn Ysgrifennydd cyntaf Cymdeithas yr Eisteddfod Genedlaethol ond bu'n rhaid iddo roi'r gorau i'r swydd oherwydd afiechyd. Yn 1864 daeth yn olygydd cylchgrawn Yr Eisteddfod.
Roedd cryn fri i Greuddynfab fel beirniad llenyddol yn ei gyfnod. Roedd o blaid y mesurau rhydd newydd yn enwedig y delyneg gan ymosod ar y beirdd Neo-Glasuraidd fel Caledfryn. Gosododd ei feirniadaeth yn ei unig gyhoeddiad, Y Barddoniadur Cymmreig; yn ôl Saunders Lewis, hwn oedd "un o'r ychydig bethau pwysig mewn beirniadaeth Gymraeg rhwng Goronwy Owen ac Emrys ap Iwan."
Bu farw yn 1869.
Manuel I Komnenos
bawd|180px|Llun Manuel I Komnenos mewn llawysgrif
Ymerawdwr Bysantaidd rhwng 1143 a 1180 oedd Manuel I Komnenos neu Comnenus, Groeg: Μανουήλ Α' Κομνηνός, Manouēl I Komnēnos neu Μανουήλ o Μέγας, "Manuel Fawr" (28 Tachwedd, 1118 - 24 Medi, 1180).
Roedd Manuel yn bedwerydd mab yr ymerawdwr Ioan II Komnenos. Penododd ei dad Manuel yn olynydd yn hytrach na'i frawd hynaf Isaac Komnenos wedi iddo chwarae rhan bwysig yn y rhyfeloedd yn erbyn y Twrciaid. Wedi dod yn ymerawdwr ar farwolaeth ei dad yn 1143, bu'n ymgyrchu yn y dwyrain a'r gorllewin. Gwnaeth gynghrair a Theyrnas Jeriwsalem a gyrrodd lynges fawr i gymeryd rhan mewn ymosodiad ar yr Aifft. Ymestynnodd ei awdurdod dros wladwriaethau'r croesgadwyr, gyda Raynald, Tywysog Antioch ac Amalric, brenin Jeriwsalem yn gwneud cytundebau oedd yn cydnabod ei awdurdod. Gyrrodd fyddin i'r Eidal yn 1155, ond bu raid iddi encilio oherwydd anghydfod gyda'i gyngheiriaid. Ymosododd ar Deyrnas Hwngari yn 1167, gan orchfygu'r Hwngariaid ym Mrwydr Sirmium. Erbyn 1168 roedd bron y cyfan o arfordir dwyreiniol y Môr Adriatig yn nwylo'r ymerodraeth. Gwnaeth nifer o gytundebau a'r Pab ac a theyrnasoedd Cristionogol y gorllewin, a llwyddodd i sicrhau fod byddinoedd yr Ail Groesgad yn mynd trwy ei diriogaethau heb drafferth.
Yn y dwyrain, gorchfygwyd ef gan y Twrciaid ym Mrwydr Myriokephalon yn 1176, ond llwyddodd ei gadfridog, Ioan Vatatzes, i adfer y sefyllfa.
Chump Change
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Stephen Burrows yw Chump Change a gyhoeddwyd yn 2000. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Wisconsin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Stephen Burrows.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Stephen Burrows nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sychau yn Gleddyfau
Llyfr Cymraeg, ffeithiol gan Gruffudd Parry yw Sychau yn Gleddyfau. Cyngor Gwynedd: Adran Addysg a Diwylliant a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1990. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Llyfryn yn cofnodi rhai atgofion gŵr a fu'n athro yn Ysgol Botwnnog yn Llŷn o 1939 ymlaen. Dyma Ddarlith Flynyddol Llŷn 1989.
Botwm Crys yn cadw lle
Joyce Chu
Cantores boblogaidd o Maleisia yw Joyce Chu (ganwyd 7 Mawrth 1997) sy'n defnyddio'r llysenw Sìyècǎo (四葉草) ar adegau. Daeth yn enwog ar ôl i'w chân "Malaysia Chabor" gael ei chlywed dros 10 miliwn o weithiau ar YouTube. Mae hi hefyd yn rhan o'r grŵp 'RED People'.
Su Nombre Es Fujimori
Ffilm ddogfen yw Su Nombre Es Fujimori a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Periw. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Mae'r ffilm yn 105 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Babar Et Le Père Noël
Ffilm i blant a ddisgrifir hefyd fel ffilm Nadoligaidd yw Babar Et Le Père Noël a gyhoeddwyd yn 1986. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Babar and Father Christmas ac fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada a Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1986. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Aliens sef ffilm wyddonias llawn arswyd a chyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Y Barddoniadur Cymmreig
Llyfr beirniadaeth lenyddol Cymraeg gan William Williams (Creuddynfab) yw Y Barddoniadur Cymmreig, a gyhoeddwyd mewn dwy gyfrol yn 1855 a 1857. Yn ôl Saunders Lewis, hwn oedd "un o'r ychydig bethau pwysig mewn beirniadaeth Gymraeg rhwng Goronwy Owen ac Emrys ap Iwan."
Blakeney, Swydd Gaerloyw
Pentref yn Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr, ydy Blakeney. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Awre yn ardal an-fetropolitan Fforest y Ddena.
Y Barddoniadur Cymmreig
Roedd cryn fri i Greuddynfab fel beirniad llenyddol yn ei gyfnod. Roedd o blaid y mesurau rhydd newydd yn enwedig y delyneg gan ymosod ar y beirdd Neo-Glasuraidd fel Caledfryn. Yn y Barddoniadur mae'n dadlau dros ryddid creadigol y mesurau rhydd ac yn erbyn "cyfyngderau" y canu caeth a oedd yn ei gyfnod yn rhy aml yn aberthu rhwyddindeb mynegiant er mwyn cwrdd â gofynion y gynghanedd a "gramadeg mecanyddol". Mae Creuddynfab yn ceisio llunio beirniadaeth lenyddol newydd yn seiliedig ar agweddau seicolegol a gweledigaeth fewnol y bardd. Cafodd hynny gryn ddylanwad ar ddatblygiad yr arwrgerdd a'r bryddest ym marddoniaeth Gymraeg ail hanner y 19g."
Pentre Newydd Hill
Mae Pentre Newydd Hill yn gopa mynydd a geir yn Ne-orllewin Cymru;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 107 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 217 metr (712 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 15 Tachwedd 2010.
The Air Circus
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwyr Howard Hawks a Lewis Seiler yw The Air Circus a gyhoeddwyd yn 1928. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Fox Film Corporation. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Norman Z. McLeod. Dosbarthwyd y ffilm gan Fox Film Corporation.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sue Carol, Louise Dresser ac Arthur Lake. Mae'r ffilm The Air Circus yn 118 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1928. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Circus ffilm gomedi, fud, Americanaidd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Howard Hawks ar 30 Mai 1896 yn Elkhart County a bu farw yn Palm Springs ar 15 Ionawr 2013. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1916 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg Peirianneg Prifysgol Cornell.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Verliebtes Abenteuer
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Hans Heinz Zerlett yw Verliebtes Abenteuer a gyhoeddwyd yn 1938. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
The Air Circus
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Howard Hawks nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lloegr Bach
Ffilm ddrama Groeg o Gwlad Groeg yw Lloegr Bach gan y cyfarwyddwr ffilm Pantelis Voulgaris. Fe'i cynhyrchwyd yn Gwlad Groeg.
Verliebtes Abenteuer
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1938. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Bringing Up Baby sef ffilm gomedi Americanaidd gan Howard Hawks.
Lloegr Bach
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 800 o ffilmiau Groeg wedi gweld golau dydd.
Giochi Carnali
Ffilm bornograffig gan y cyfarwyddwr Andrea Bianchi yw Giochi Carnali a gyhoeddwyd yn 1983.
Lloegr Bach
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Pantelis Voulgaris nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tiberius II
bawd|300px|Tiberius II ar ddarn arian solidus.
Giochi Carnali
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sirpa Lane, Florence Aubry, Maria Tedeschi a Vittorio Zarfati.
Verliebtes Abenteuer
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hans Heinz Zerlett ar 17 Awst 1892 yn Wiesbaden a bu farw yn NKVD special camp Nr 2 ar 29 Mai 2021.
Amseru (comedi)
Defnyddio rhythm, tempo a seibiant i loywi a chyfoethogi comedi yw amseru. Yr agwedd amlycaf o amseru yw'r saib cyn llinell glo jôc.
Verliebtes Abenteuer
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hans Heinz Zerlett nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Giochi Carnali
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1983. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode VI: Return of the Jedi sef ffilm ffugwyddonol gan y cyfarwyddwr ffilm Richard Marquand, Cymro o Lanishen.
Tiberius II
Ymerawdwr Bysantaidd rhwng 574 a 582 oedd Tiberius II Cystennin, Lladin: Flavius Tiberius Constantinus Augustus (c. 520 - 14 Awst 582).
Giochi Carnali
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrea Bianchi ar 31 Mawrth 1925 yn Rhufain a bu farw yn Nice ar 20 Tachwedd 1993.
Tiberius II
Dyrchafwyd Tiberius, oedd yn gyfaill i'r ymerawdwr Justinus II, yn gyd-ymerawdwr yn 574 ar gyngor yr ymerodres Sophia pan ddatblygodd yr ymerawdwr afiechyd meddyliol. Bu'n rheoli'r ymerodraeth ar y cyd a hi hyd ar farwolaeth Justinus, pan ddaeth yn ymerawdwr ar ei ben ei hun. Gorchfygwyd y Persiaid yn Armenia gan ei gadfridog Mauricius, a diogelwyd tiriogaethau'r ymerodraeth yn Sbaen a Gogledd Affrica. Ni allodd atal y Slafiaid rhag ymosod ar y Balcanau, gan fod angen y fyddin i amddiffyn y ffîn ddwyreiniol yn erbyn y Persiaid.
Giochi Carnali
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrea Bianchi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tiberius II
Enwodd ei fab-yng-nghyfraith, Mauricius, fel ei olynydd ychydig cyn ei farwolaeth yn 582; roedd sibrydion ei fod wedi ei wenwyno.
Corhwyaden Ynys Campbell
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Corhwyaden Ynys Campbell (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: corhwyaid Ynys Campbell) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Anas aucklandica nesiotis; yr enw Saesneg arno yw Campbell Island teal. Mae'n perthyn i deulu'r Hwyaid (Lladin: Anatidae) sydd yn urdd y Anseriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. aucklandica nesiotis, sef enw'r rhywogaeth.
Amseru
Gall amseru gyfeirio at:
Corhwyaden Ynys Campbell
Teulu
Mae'r corhwyaden Ynys Campbell yn perthyn i deulu'r Hwyaid (Lladin: Anatidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Sembunyi: Amukan Azazil
Ffilm arswyd Maleieg o Maleisia yw Sembunyi: Amukan Azazil gan y cyfarwyddwr ffilm Kabir Bhatia. Fe'i cynhyrchwyd yn Maleisia. Lleolwyd y stori mewn un lle, sef Maleisia.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 120 o ffilmiau Maleieg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kabir Bhatia nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tokyo Skytree
150px|bawd|Y Skytree Tŵr yn Sumida, Tokyo, Japan, yw'r Tokyo Skytree. Adeilad yn ail talaf yn y byd yw'r Skytree, gyda uchder o 634 medr.
Batouk
Ffilm ddogfen yw Batouk a gyhoeddwyd yn 1967. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Batouk ac fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Lleolwyd y stori yn Affrica. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Michel Magne.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1967. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd You Only Live Twice sef ffilm llawn cyffro gan Lewis Gilbert. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Bledington
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr, ydy Bledington. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Cotswold.
Sökarna – Återkomsten
Ffilm ddrama llawn cyffro gan y cyfarwyddwyr Thorsten Flinck, Lena Koppel a Liam Norberg yw Sökarna – Återkomsten a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Liam Norberg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Noomi Rapace, Johanna Sällström, Leif Andrée, Ken Ring, Thorsten Flinck, Malou Hansson, Bojan Westin, Reine Brynolfsson, Matti Berenett, Thomas Hedengran, Mats Helin, Ray Jones IV, Lakke Magnusson, Liam Norberg a Johan Wahlström. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Per Källberg oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Thorsten Flinck ar 17 Ebrill 1961 yn Solna.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Thorsten Flinck nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Forever Fever
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Glen Goei yw Forever Fever a gyhoeddwyd yn 1998. Fe'i cynhyrchwyd yn Singapôr. Lleolwyd y stori yn Singapôr. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Glen Goei a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Guy Gross. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Glen Goei nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Eryr Bonelli
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn H. fasciatus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia, Ewrop ac Affrica.
Teulu
Mae'r eryr Bonelli yn perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: Accipitridae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Sudlersville, Maryland
Tref yn, yn nhalaith Maryland, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Sudlersville, gan gynnwys:
Y Foel Goch (Glyderau dwyreiniol)
Mae Y Foel Goch yn gopa mynydd a geir yn y Glyderau yn Eryri, ger Capel Curig, Sir Conwy.
Blockley
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr, ydy Blockley. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Cotswold.
HIRA
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn HIRA.
Y Foel Goch (Glyderau dwyreiniol)
Uchder
Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 742 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Hewitt a Nuttall. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 805 metr (2641 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 28 Hydref 2001.
Manche
250px|bawd|Lleoliad Manche yn Ffrainc
Un o départements Ffrainc, yn rhanbarth Normandi yng ngogledd-orllewin y wlad ar lan Môr Udd, yw Manche. Daw ei enw o'r ffaith ei fod yn gorwedd ar lan Le Manche (Môr Udd). Ei phrifddinas weinyddol yw Saint-Lô. Yn ogystal â Môr Udd, mae Manche yn ffinio â départements Ffrengig Calvados, Orne, a Mayenne, ac Ille-et-Vilaine yn Llydaw. Mae'n ffurfio gorynys sy'n ymestyn allan i'r sianel. Mae Ynysoedd y Sianel i'r gorllewin.
Mae'r prif drefi yn cynnwys:
Yr Efengyl yn ôl Luc
Yr Efengyl yn ôl Luc (talfyriad: Lc.) yw trydydd llyfr y Testament Newydd ac un o'r pedair efengyl. Ei awdur yn ôl traddodiad oedd yr efengylwr Luc. Mae'n adrodd hanes geni, bywyd, gweinidogaeth a marwolaeth Iesu Grist. Y talfyriad arferol yw 'Luc'.
Somerville, Massachusetts
Dinas yn, yn nhalaith Massachusetts, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Somerville, gan gynnwys:
Hebe Tien
Cantores boblogaidd o Taiwan yw Hebe Tian a elwir hefyd yn Hebe (田馥甄 neu Tián Fùzhēn; ganwyd 30 Mawrth 1983). Mae hi'n nodedig am fod yn rhan o'r grŵp Mandopop S.H.E.
Fe'i ganed yn Ninas Hsinchu City, Taiwan i deulu o Taiwan yn wreiddiol. Wedi iddi fyw yn Hsinchu am ddeunaw mlynedd symudodd y teulu i Taipei.
Yn 2010 cyhoeddodd ei halbwm gyntaf, ar ei liwt ei hun, a chyn pen dim roedd wedi rhyddhau wyth fideo cerdd a welwyd dros 10 miliwn o weithiau ar YouTube. Cynhaliodd ei chyngerdd cyntaf ar 6 Rhagfyr 2014 yn Arena Taipei, pan werthwyd 22,000 o docynnau o fewn 10 munud. Ei chân 'Ychydig o Hapusrwydd' (neu 小幸运) oedd y gân Tsieineeg gyntaf i'w 'weld' dros miliwn o weithiau ar YouTube, a hynny yn Awst 2016.
Tonnau electromagnetig
Dosrennir tonnau electromagnetig i mewn i grwpiau yn ôl eu mynychder. Mae yna donnau radio, microdonau, pelydredd isgoch, golau gweladwy, pelydredd uwchfioled, pelydredd x a phelydredd gamma. Mae'r pellter rhwng pob ton yn gwahaniaethu rhwng 1 kilometr, a 0.000001 mm (bras-amcangyfrif). Mae gan donnau electromagnetig lawer o Defnydd tonnau electromagnetigfnyddiau. 600px|de|Y sbectrwm electromagnetig
Ceir nifer o wahanol fathau, sy'n cael eu dosbarthu yn ôl amlder y don; mae'r gwahanol fathau'n cynnwys: tonnau radio, microdonnau, ymbelydredd terahertz, ymbelydredd is-goch, golau gweladwy, ymbelydredd uwchfioled, pelydr-X, a phelydrau gama. O'r rhain, tonnau radio ydyw'r hiraf a phelydrau gama sydd a'r byrraf. Mae gwahanol anifeiliaid yn gweld gwahanol ranau o'r spectrwm hwn.
Mae ymbelydredd magnetig yn cario egni a momentwm a all gael gael ei drosglwyddo pan fo'n taro gwrthrych.
Mae'r theori cwantwm yn disgrifio'r cydadweithio rhwng ymbelydredd magnetig â mater megis electronau mewn theori a elwir yn theori electrodeinameg.
Defnydd tonnau electromagnetig
Isod mae rhestr o ddefnyddiau cyffredin y tonnau electromagnetig.
Pelydrau Radio
Defnyddir ar gyfer darlledu gwasanaethau radio a theledu. Mae tonnau radio’n cael eu defnyddio i drawsyrru rhaglenni teledu a radio. Mae tonnau radio â thonfeddi hirach yn cael eu hadlewyrchu oddi ar haen o’r atmosffer uwch sydd wedi’i gwefru’n drydanol. Mae hyn yn golygu y gallant gyrraedd derbynyddion nad ydynt yng ngolwg y trawsyrrydd gan fod arwyneb y Ddaear yn grwm.
Pelydrau Microdon
Fe'u ddefnyddio i goginio bwyd trwy ysgogi moleciwlau dŵr.
Blwyddyn o Ryddid
Hunangofiant Cymraeg, ffeithiol gan Glenys Pritchard yw Blwyddyn o Ryddid: Dyddiadur Nyrs. Gwasg Gee a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1990. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Tonnau electromagnetig
Pelydrau Isgoch (IR)
Y pelydrau yma sy'n cludo gwres yr haul i'r byd.
Blwyddyn o Ryddid
Disgrifiad byr
Math ar hunangofiant ar ffurf dyddiadur yw'r llyfr hwn, yn rhoi hanes blwyddyn arbrofol nyrs ifanc mewn ysbyty yn ardal Lerpwl yn 1940-41. Bu'r awdures yn nyrsio wedi hynny am dros 30 mlynedd.
Tonnau electromagnetig
Pelydrau Gweledol (goleuni)
Y goleuni sy'n ein caniatáu i weld.
Blwyddyn o Ryddid
Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle
Tonnau electromagnetig
Pelydrau Uwchfioled (UV)
Pelydrau sy'n rhoi lliw haul i'ch croen.
Pelydrau-X
Fe'u defnyddir mewn ysbytai i wirio cyflwr esgyrn. Maent yn adweithio ag electronau atomau.
Pelydrau Gama
Fe'u defnyddir i ddiheintio ffrwythau. Maent yn adweithio â chnewyll atomau.
Boddington, Swydd Gaerloyw
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr ydy Boddington. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Tewkesbury.
Tanagr torchgoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tanagr torchgoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod torchgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Ramphocelus sanguinolentus; yr enw Saesneg arno yw Crimson-collared tanager. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn R. sanguinolentus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r tanagr torchgoch yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Rhwng Gwy a Hafren
Roedd yn cynnwys sawl cantref a chwmwd, gan gynnwys Buellt, Cwmwd Deuddwr, Elfael, Gwerthrynion, a Maelienydd. Ymddengys fod Rhwng Gwy a Hafren yn dalaith o'r Bowys gynnar, ond ni wyddys ddim o gwbl am ei hanes. Yn ddiweddarach daeth rhannau o'r diriogaeth yn rhan o deyrnas Brycheiniog.
Mae un traddodiad yn honni bod Cawrdaf, mab Caradog Freichfras, wedi sefydlu teyrnas yno yn y 6ed ganrif, ond diweddar a niwlog yw'r cyfeiriad ac ni ellir dibynnu arno.
Jadwiga Wołoszyńska
Roedd Jadwiga Wołoszyńska (5 Ebrill 1882 – 30 Awst 1951) yn fotanegydd nodedig a aned yng Ngwlad Pwyl. Y sefydliad trydyddol lle y derbyniodd ei haddysg oedd: Uniwersytet Jagielloński, Krakow. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Universidade de São Paulo.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Bu farw yn 1951.
Crug Garreg Wen
Crug crwn a godwyd gan bobl Oes Newydd y Cerrig neu Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crug Garreg Wen, yng nghymuned Tre-lech, Sir Gaerfyrddin;.
Cofrestrwyd y crug hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: CM318. Ceir bron i 400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb. Mae'n mesur 20 metr wrth un fetr.
Codwyd crugiau crynion yn gyntaf tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd Oes yr Efydd (tua 600 C.C.) gyda'r mwyafrif ohonyn nhw'n cael eu codi rhwng 2400 - 1500 C.C.
Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu:
TYRO3
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn TYRO3 yw TYRO3 a elwir hefyd yn Tyrosine-protein kinase receptor TYRO3 a TYRO3 protein tyrosine kinase (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 15, band 15q15.1.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn TYRO3.
Dendam Pontianak
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwyr Glen Goei a Gavin Yap yw Dendam Pontianak a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn Singapôr Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Maleieg.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Glen Goei ar 22 Rhagfyr 1962 yn Singapôr. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1989 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Caergrawnt.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Glen Goei nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Landscape Within
Ffilm ddogfen am berson nodedig gan y cyfarwyddwr Andrea Capranico yw The Landscape Within a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn y Philipinau.
Mae'r ffilm The Landscape Within yn 79 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Andrea Capranico oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Andrea Capranico sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrea Capranico nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bondend
Pentref yn Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr, ydy Bondend. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Upton St Leonards yn ardal an-fetropolitan Stroud.
Cham
Ffilm ddogfen yw Cham a gyhoeddwyd yn 2010. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Cham ac fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a Chmereg a hynny gan Bruno Deniel-Laurent.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Raidió Teilifís Éireann
Darlledwr gwasanaeth cyhoeddus Gweriniaeth Iwerddon yw Raidió Teilifís Éireann (Gwyddeleg am "Radio [a] Teledu Iwerddon"; RTÉ). Dechreuodd y wasanaeth radio ddarlledu ar 1 Ionawr 1926, a'r wasanaeth teledu ar 31 Rhagfyr 1961.
The Golden Bough
Mae The Golden Bough: A Study in Magic and Religion yn astudiaeth gymharol eang ar fytholeg a chrefydd gan yr anthropolegwr Syr James George Frazer. Fe'i gyhoeddwyd am y tro cyntaf fel dwy gyfrol ym 1890.
Hwyaden y Bahamas
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Hwyaden y Bahamas (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: hwyaid y Bahamas) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Anas bahamensis; yr enw Saesneg arno yw Bahama pintail. Mae'n perthyn i deulu'r Hwyaid (Lladin: Anatidae) sydd yn urdd y Anseriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. bahamensis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r hwyaden y Bahamas yn perthyn i deulu'r Hwyaid (Lladin: Anatidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Body Rock
Ffilm ar gerddoriaeth yw Body Rock a gyhoeddwyd yn 1984. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Desmond Nakano a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Sylvester Levay.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lorenzo Lamas, Grace Zabriskie, Joseph Whipp, Tony Ganios, Vicki Frederick, Ray Sharkey, Cameron Dye, Ellen Gerstein a James Greene. Mae'r ffilm Body Rock yn 93 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1984. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Terminator sef ffilm apocolyptaidd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Robby Müller oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Subathraparinayam
Ffilm mytholeg yw Subathraparinayam a gyhoeddwyd yn 1935. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd சுபத்ராபரிணயம் ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Mutiny on the Bounty sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw..... Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd.
Konso
Ffilm ddogfen yw Konso a gyhoeddwyd yn 1993. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Konso ac fe'i cynhyrchwyd yn Ethiopia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Derek Walcott
Fe'i ganwyd yn Castries, prifddinas Sant Lwsia. Ei efaill oedd y dramodydd Roderick Walcott. Priododd Fay Moston ym 1954 (ysgarodd 1956). Priododd Margaret Maillard ym 1962 (ysgarodd). Priododd Norline Metivier ym 1976.
Mirjan Koldeweij
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd ym Mrenhiniaeth yr Iseldiroedd.
The Scarlet Claw
Ffilm am ddirgelwch gan y cyfarwyddwr Roy William Neill yw The Scarlet Claw a gyhoeddwyd yn 1944. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Lloegr. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Roy William Neill a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Paul Sawtell.
Mirjan Koldeweij
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
The Scarlet Claw
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Victoria Horne, Basil Rathbone, Ian Wolfe, Nigel Bruce, Miles Mander, Arthur Hohl a Paul Cavanagh. Mae'r ffilm The Scarlet Claw yn 74 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1944. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Double Indemnity ffilm noir ac addasiad o lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr ffilm Billy Wilder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Roy William Neill ar 4 Medi 1887 yn Iwerddon a bu farw yn Llundain ar 17 Ebrill 1933. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1917 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Roy William Neill nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Surrey Heath (etholaeth seneddol)
Etholaeth seneddol yn Surrey, De-ddwyrain Lloegr, yw Surrey Heath. Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.
Sefydlwyd yr etholaeth yn 1997.
Carnedd Gwenllian
Copa ar brif grib y Carneddau yn Eryri yw Carnedd Gwenllian (neu hyd at 2009: Y Garnedd Uchaf).
Daearyddiaeth
Saif ar y ffin rhwng siroedd Conwy a Gwynedd. Saif ar y grib rhwng Foel Fras a Foel Grach. Wedi cyrraedd y grib, nid yw dringo Garnedd Uchaf ei hun yn serth.
Uchder
Nid yw'r copa yma'n cael ei gynnwys yn yr "14 copa" traddodiadol o gopaon dros 3,000 o droedfeddi o uchder, gan nad yw ond fymryn yn uwch na'r brif grib ei hyn, ond hi yw'r pymthegfed copa sydd fymryn dros 3,000 troedfedd.
Newid enw
Ar y 1af o Fai 2009 cyhoeddwyd y byddai'r enw'n cael ei newid yn swyddogol o'r Garnedd Uchaf i Garnedd Gwenllian i gofio'r Dywysoges Gwenllian, Tywysoges Cymru, merch Llywelyn Ein Llyw Olaf a'i wraig Elinor (Elen) a goffeir eisoes (yn yr enwau Carnedd Llywelyn a'r Elen). Brawd Llywelyn oedd Dafydd a cheir Carnedd Dafydd i'w goffau.
Bydd yr enw'n cael ei argraffu, gyda'r hen enw hefyd oddi tano rhwng cromfachau, ar fapiau OS newydd o Fedi 2009 ymlaen.
Cred rhai, fodd bynnag, mai ar ôl Llywelyn Fawr y galwyd Carnedd Llywelyn a Charnedd Dafydd ar ôl Dafydd ap Llywelyn, a bod hefyd gan Yr Elen darddiad heb unhryw gysylltiad ag Elinor - gweler yn yr erthygl honno am fanylion.
Black Box Brd
Ffilm ddogfen am berson nodedig gan y cyfarwyddwr Andres Veiel yw Black Box Brd a gyhoeddwyd yn 2001. Fe'i cynhyrchwyd gan Thomas Kufus yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Andres Veiel.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Helmut Kohl. Mae'r ffilm Black Box Brd yn 101 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2001. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Beautiful Mind sef ffilm fywgraffyddol gan Ron Howard. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Jörg Jeshel oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Katja Dringenberg sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andres Veiel ar 16 Hydref 1959 yn Stuttgart. Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andres Veiel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Haters
Ffilm gomedi yw Haters a gyhoeddwyd yn 2021. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Haters ac fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Romuald Boulanger.