cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pabi`r Atlas
Planhigyn blodeuol sydd hefyd yn un o symbolau cenedlaethol Tsieina yw Pabi'r Atlas sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Papaveraceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Papaver atlanticum a'r enw Saesneg yw Atlas poppy. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Pabi'r Atlas.
Mae'r teulu'n nodedig am ei briodweddau meddygol (honedig, yn enwedig yn Corea, Tsieina a Japan. Mae'n un o symbolau cenedlaethol Tsieina. Caiff ei dyfu ar gyfer gerddi oherwydd maint ei flodau unigol, ac mae'r morgrugyn yn cael ei ddenu at y neithdar sydd ar ei betalau.
Enallagma sulcatum
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Enallagma sulcatum sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Enallagma.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Susannah Hornebolt
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Fflandrys, Gwlad Belg oedd Susannah Hornebolt (1503 – 1545).
Bu farw yn Lloegr yn 1545.
Rhestr o ganeuon a recordiwyd gan Gôr Caerdydd
Dyma restr o ganeuon a recordiwyd gan Gôr Caerdydd. Nid yw'r rhestr yn orffenedig, ac mae'r ffeiliau yn dameidiau i aros pryd, sef y 30 eiliad cyntaf o'r traciau a recordiwyd ar label/i Cwmni Recordiau Sain.
Marmet, Gorllewin Virginia
Dinas yn, yn nhalaith Gorllewin Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Marmet, gan gynnwys:
Cofio Eirug
Bywgraffiad Eirug Wyn gan Emyr Llywelyn Gruffudd (Golygydd) yw Cofio Eirug. Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 11 Tachwedd 2004. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle
Melysor diliw
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Melysor diliw (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: melysorion diliw) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Meliphaga obscura; yr enw Saesneg arno yw Obscure honeyeater. Mae'n perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. obscura, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r melysor diliw yn perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Allwedd (cerddoriaeth)
Allwedd (neu gleff a ddaw o'r gair Ffrangeg am allwedd) yw symbol gerddorol a ddefnyddir i ddynodi traw nodyn ysgrifenedig. Wedi'i lleoli ar un o'r llinellau ar ddechrau'r erwydd, dengys enw a thraw y nodau ar y llinell honno. Mae'r llinell hon yn bwynt cyfeirio a allai gael ei ddefnyddio i benderfynu enwau'r nodau ar unrhyw linell neu fwlch ar yr erwydd.
Enallagma traviatum
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Enallagma traviatum sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Enallagma.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
The Maelstrom
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Paul Scardon yw The Maelstrom a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Dorothy Kelly. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Immigrant sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paul Scardon ar 6 Mai 1874 ym Melbourne a bu farw yn Fontana ar 26 Medi 2016.
Stockton Heath
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Stockton Heath. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Warrington.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 6,391.
Bu George Formby yn byw yn Stockton Heath fel plentyn.
Dawnsio Tan Yfory
Ffilm romantic comedi anime and manga gan y cyfarwyddwr Itsumichi Isomura yw Dawnsio Tan Yfory a gyhoeddwyd yn 2005. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd あさってDANCE ac fe'i cynhyrchwyd yn Japan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Japaneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 5,600 o ffilmiau Japaneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Itsumichi Isomura ar 30 Tachwedd 1950 yn Gifu. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Waseda.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Itsumichi Isomura nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Afon Lahn
Mae Afon Lahn yn afon yng ngorllewin yr Almaen. Mae'n llifo i gyfeiriaid y de-orllewin o'r Rothaargebirge heibio i Marburg, Giessen, Wetzlar a Limburg i ymuno ag Afon Rhein yn Lahnstein ger Koblenz. Ei hyd yw 242 km (150 milltir).
Owain Glyndŵr (llyfr, 2007)
Cyfrol am Owain Glyn Dŵr gan Aeres Twigg yw Owain Glyn Dŵr. Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2000. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Llyfryn dwyieithog darluniadol llawn yn cyflwyno hanesion ffeithiol am Owain Glyn Dŵr (neu Glyn Dŵr), ei dras a'i fagwraeth uchelwrol, ei ddyrchafu'n arweinydd ar wrthryfel cenedlaethol Cymreig, ei ddiflaniad sydyn a'r modd y'i coffeir yng Nghymru heddiw; i ddarllenwyr o bob oed. 28 llun lliw a 3 llun du-a-gwyn.
Enallagma truncatum
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Enallagma truncatum sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Enallagma.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Coctel
bawd|Mae [[Mair waedlyd yn enghraifft o goctel.]] bawd|dde|Coctel traddodiadol, wedi ei arllwys i mewn i wydryn coctel. Diod alcoholaidd ffasiynol sy'n gymysgedd o ddau neu ragor o gynhwysion wedi'u cymysgu a'u paratoi mewn ffordd arbennig yw coctel. Yn wreiddiol, arferai'r term coctel gyfeirio at gymysgedd o wirodydd, siwgr, dŵr, a chwerwon, ond yn raddol newidiodd y gair i olygu unrhyw ddiod bron sy'n cynnwys alcohol.
Erbyn heddiw, mae coctel yn cynnwys mwy nag un math o wirod ac un cymsygydd neu fwy megis chwerwon, sudd ffrwyth, ffrwyth, iâ, siwgr, mêl, llaeth, hufen, neu berlysiau.
Mae Mair waedlyd, sy'n cynnwys fodca a sudd tomato, yn un o'r coctelau mwyaf adnabyddus.
Stockton, Swydd Gaer
Plwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, oedd Stockton cyn iddo gael ei gyfuno â phlwyf sifil Malpas yn 2015.
Teisen sbwnj
bawd|250px|Sleisen o deisen sbwnj [[lemon.]] Teisen yw teisen sbwnj neu deisen felen a wneir o flawd (gan amlaf blawd gwenith), siwgr, ac wyau, ac weithiau menyn ac/neu bowdr pobi. Mae teisen Fadeira yn enghraifft o deisen sbwnj.
Gellir hefyd wneud math wahanol o deisen sbwnj gyda dŵr ac heb fenyn, sy'n addas i wneud fflan am darten ffrwythau. Ceir hefyd ryseitiau sy'n cynnwys mêl.
Anian
Gallai Anian, efallai yn ffurf arall ar Einion, gyferirio at un o nifer o bobl:
Pabi sudd melyn
Planhigyn blodeuol sydd hefyd yn un o symbolau cenedlaethol Tsieina yw Pabi sudd melyn sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Papaveraceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw ''Papaver dubium is-rh. lecoqii a'r enw Saesneg yw Yellow-juiced poppy''. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Pabi Hirben Sudd Melyn.
Mae'r teulu'n nodedig am ei briodweddau meddygol (honedig, yn enwedig yn Corea, Tsieina a Japan. Mae'n un o symbolau cenedlaethol Tsieina. Caiff ei dyfu ar gyfer gerddi oherwydd maint ei flodau unigol, ac mae'r morgrugyn yn cael ei ddenu at y neithdar sydd ar ei betalau.
Cky4: The Latest & Greatest
Ffilm gomedi llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Bam Margera yw Cky4: The Latest & Greatest a gyhoeddwyd yn 2002. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Bam Mangera.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Tony Hawk, Johnny Knoxville, Bam Mangera, Ryan Dunn, Brandon Novak, Chris Raab, Preston Lacy, Jeff Tremaine, Vincent Margera a Joe Frantz.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bam Margera ar 28 Medi 1979.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bam Margera nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Culpable
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Hugo del Carril yw Culpable a gyhoeddwyd yn 1960. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Culpable ac fe’i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Tito Ribero.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Hugo del Carril, Myriam de Urquijo, Adolfo Linvel, Diana Ingro, Ernesto Bianco, Francisco Audenino, Roberto Escalada, Elina Colomer, María Aurelia Bisutti, María Esther Duckse, Carlos Cotto, Gilberto Peyret, Luis Otero, Rogelio Romano, Claudio Lucero, Alberto Quiles, Carlos Olivieri ac Yamandú Romero. Mae'r ffilm Culpable (ffilm o 1960) yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1960. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Psycho sy’n ffilm llawn arswyd a dirgelwch gan feistr y genre yma, Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Américo Hoss oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan José Serra sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hugo del Carril ar 30 Tachwedd 1912 yn Buenos Aires a bu farw yn yr un ardal ar 8 Rhagfyr 2008. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1927 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hugo del Carril nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cân i Gymru 2020
Cynhaliwyd Cân i Gymru 2020 ar 29 Chwefror yn Aberystwyth. Bu wyth cân yn cystadlu am wobrau ariannol.
Enillydd y gystadleuaeth oedd Gruffydd Wyn gyda'r gân 'Cyn i'r Llenni Gau'.
Lech Wałęsa
Gwleidydd Pwylaidd yw Lech Wałęsa (ganwyd 29 Medi 1943), arweinydd Solidarność ac ymgyrchydd dros ryddid a iawnderau dynol yng Ngwlad Pwyl.
Fe briododd Danuta Gołoś ar yr 8 Tachwedd 1969.
4edd ganrif
3g - 4g - 5g
300au 310au 320au 330au 340au 350au 360au 370au 380au 390au
Blynyddoedd a degawdau
300au 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309
310au 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319
320au 320 321 322 323 324 325 326 327 328 329
340au 340 341 342 343 344 345 346 347 348 349
Llinos goch dywyll
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Llinos goch dywyll (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: llinosiaid cochion tywyll) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Carpodacus nipalensis; yr enw Saesneg arno yw Dark rosefinch. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
4edd ganrif
Blynyddoedd a degawdau
360au 360 361 362 363 364 365 366 367 368 369
370au 370 371 372 373 374 375 376 377 378 379
380au 380 381 382 383 384 385 386 387 388 389
Ghostbusters (ffilm 2016)
Mae Ghostbusters yn ffilm gomedi oruwchnaturiol Americanaidd sy'n ailwampiad o'r gyfres ffilmiau Ghostbusters. Cyfarwyddwyd y ffilm gan Paul Feig a fe'i hysgrifenwyd gan Feig a Katie Dippold. Serenna Melissa McCarthy, Kristen Wiig, Kate McKinnon a Leslie Jones fel paraseicolegwyr sy'n dechrau busnes dal-ysbrydion yn Ninas Efrog Newydd. Cynhwysa fersiwn newydd o thema Ghostbusters gan Fall Out Boy a Missy Elliott.
Llinos goch dywyll
Teulu
Mae'r llinos goch dywyll yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
4edd ganrif
Blynyddoedd a degawdau
400au 400
O Grande Elias
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Arthur Duarte yw O Grande Elias a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd yn Portiwgal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Milú, António Silva, Maria Olguim a Ribeirinho. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All About Eve sy’n ffilm gomedi Americanaidd'' gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Perdigão Queiroga sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Duarte nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Outfield
Ffilm ddrama a chomedi yw The Outfield a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Glöyn Apolo bach
Glöyn byw sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw glöyn Apolo bach, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy gloÿnnod Apolo bach; yr enw Saesneg yw Small Apollo, a'r enw gwyddonol yw Parnassius phoebus.
Cynefin
Mae'r glöyn Apolo bach i'w weld yn Ewrasia a Gogledd America gan gynnwys yr Alpau, yr Wral, Siberia, Kazakhstan, Mongolia, Tsieina, Alaska a Chanada, ac o Unol Daleithiau America i Utah a Mecsico Newydd.
Bwyd
Hoff fwyd y siani flewog ydy:
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloÿnnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae'r glöyn apolo bach yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd gloÿnnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Hiragana
Hiragana yw un o'r ddwy sillwyddor a ddefnyddir i ysgrifennu Japaneg, gyda'r ail, katakana, a'r nodau Tsieineeg a elwir yn kanji.
Siart hiragana-rōmaji
Mae'r siart sy'n dilyn yn dangos yr arwyddion hiragana gyda'i ffurfiau mewn llythrennau Rhufeinig (system Hepburn), sef romaji. Cynhwysir rhai kana hynafol y gwelir eu gwerth romaji mewn ffont lliw coch. Ceir 105 cyflwr.
Kana (skriftsystem)
Evan James
Awdur Hen Wlad fy Nhadau, anthem genedlaethol Cymru, oedd Evan James o Bontypridd ("Ieuan ap Iago"; 1809 – 30 Medi 1878). Ei fab, James James, oedd y cyfansoddwr.
Halogen
Mae'r halogenau yn gyfres gemegol o elfennau. Mae'r elfennau hyn yn ffurfio grŵp 17 (hen steil:7, VII neu VIIA) o'r tabl cyfnodol:
Evan James
bawd|Y copi cynharaf o Hen Wlad fy Nhadau, 1856
Halogen
fflworin (F), clorin (Cl), bromin (Br), ïodin (I), astatin (At) ac un heb ei ddarganfod hyd yn hyn, ununseptiwm (Uus). Ystyr y term halogen yw 'crëwr halwyn', sef rhywbeth sy'n ffurfio halwyn os caiff ei uno gyda metel.
Evan James
bawd|dde|"[[Hen Wlad fy Nhadau", gan Madge Breese ar gyfer y Gramophone Company (1899) – y recordiad cyntaf gwybyddus o unrhyw gân yn y Gymraeg ]] Gwëydd oedd James wrth ei waith a roedd yn cyflogi sawl gweithiwr yn ei felin ar lan Afon Rhondda. Roedd hefyd yn berchen Tafarn yr Ancient Druid yn Argoed, Bedwellte, Sir Fynwy
Breaking It
Ffilm bornograffig yw Breaking It a gyhoeddwyd yn 1984. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Halogen
Mae'r elfennau yn cynnwys moleciwlau deuatomig yn eu ffurfiau naturiol. Mae ganddynt ddiffyg o un electron yn eu plisg falens, felly mae arnynt angen ennill un electron a ffurfio ïon negatif gyda gwefr unigol, Hal-. Gelwir yr ïonau hyn yn ïonau halid, felly mae halwynau sy'n eu cynnwys yn cael eu galw'n halidau.
Evan James
Yn ôl chwedl deuluol, roedd ei fab James James yn cerdded un diwrnod ar lan yr afon pan ddaeth alaw Hen Wlad fy Nhadau i'w feddwl. Pan roddodd yr alaw i'w dad, cyfansoddodd Evan James y geiriau a ddaeth i fod yn anthem cenedlaethol Cymru. Mae'n debyg fod Evan wedi ei ysbrydoli gan y ffaith fod dau o'i frodyr wedi ymfudo i'r Unol Daleithiau ac wedi ysgrifennu yn canmol eu gwlad mabwysiedig a'i annog i ymuno â nhw.
bawd|Cofeb i Evan James a James James ym Mharc Ynysangharad, [[Pontypridd]] Mae cofeb i Evan James a'i fab, ar ffurf dau ffigwr yn cynrychioli Barddoniaeth a Cherddoriaeth, yn sefyll ym Mharc Ynysangharad, Pontypridd. Dangosir wyneb Evan nesaf at ei dad, ond mae'n ymddangos yn ifancach am fod y ffotograffau oedd ar gael i'r cerflunydd, Goscombe John, wedi eu cymryd blynyddoedd ar wahan.
Breaking It
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Traci Lords, Peter North, Rachel Ashley, Bunny Bleu, John Leslie, Tom Byron, Jamie Gillis a Paul Thomas.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1984. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Terminator sef ffilm apocolyptaidd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Halogen
Elfennau adweithiol iawn yw'r halogenau, felly pan mae gormod o halogen yn bresennol fe allant niweidio neu wenwyno organebau biolegol. Defnyddir clorin ac ïodin fel diheintyddion ar gyfer steryllu'r cyflenwad dŵr yfed, pyllau nofio, trîn anafiadau, a glanhau llestri ac arwynebau lle mae hylendid yn hanfodol. Maent yn lladd bacteria a micro-organebau eraill, proses a elwir yn steryllu. Defnyddir eu hadweithedd mewn cannyddion hefyd, ac mae maint sylweddol o glorin yn cael ei ddefnyddio yn y diwidiant papur yn flynyddol i sicrhau fod y papur yn hollol wyn.
Pan gyfunir ïon halid gydag ïon hydrogen unigol, H+ ffurfir asidau hydrohalig, h.y. HF, HCl, HI, sy'n gyfres nodweddiadol o asidau hynod o gryf. Dylai asid hydroastatig, HAt, gael ei ystyried yn un o'r asidau hyn ond nid yw'n werth ei gynnwys oherwydd ansefydlogrwydd niwclear yr elfen ymbelydrol astatin.
Gall halogenau gwahanol adweithio gyda'i gilydd i ffurfio cyfansoddion rhynghalogen. Mae'r cyfansoddion deuatomig (BrF, ICl, ClF ayb) yn debyg iawn i'r halogenau elfennol. Mae cyfansoddion mwy cymhleth yn ffurfio, yn cynnwys llawer o gyfansoddion AB3, a rhai uwch (BrF5, IF5, IF7). Mae gan y rhain priodweddau tra gwahanol i'r elfennau, yn cynnwys ymdoddbwyntiau sylweddol uwch.
Mae nifer o gyfansoddion synthetig yn cynnwys atomau halogen fel rhan o'u hadeiledd. Mae nifer o blastigion yn cynnwys halogenau, gyda PVC (polyfinylclorid) a PTFE (PolyTetraFflworoEthen) yn ddau o'r rhai mwyaf cyffredin. Yn fiolegol, clorin yw'r halogen pwysicaf, gydag ïonau clorid yn cyfrannu at brosesau gweithredu'r ymennydd. Defnyddir y mymryn lleiaf o ïodin yn y prosesau o greu rhai hormonau, fel thyrocsin. Er nad yw bromin na fflworin yn hanfodol ar gyfer bywyd biolegol, credir bod mymryn o fflworid yn cryfhau'r dannedd yn erbyn pydredd.
Gwelir nifer o dueddiadau wrth symud i lawr y grŵp o elfennau, yn cynnwys cynnydd yn yr ymdoddbwynt a'r berwbwynt, a gostyngiad mewn adweithedd ac electronegatifedd.
* Nid yw Ununseptiwm eto wedi ei ganfod; lle na ymddengys gwerth yn y tabl nid yw wedi ei fesur, a lle yr ymddengys gwerth amcangyfrif ydyw ar sail mesuriadau o elfennau eraill.
Theodoric Fawr
Roedd Theodoric Fawr (454 - 30 Awst, 526), Lladin: Flavius Theodoricus, yn frenin yr Ostrogothiaid (488-526), yn rheolwr Yr Eidal (493-526), ac yn rheolwr y Fisigothiaid (511-526).
Ganed Theodoric yn 454 ar lannau'r Neusiedler See ger Carnuntum, yn fab i Theodemir, brenin yr Ostrogothiaid. Pan oedd yn fachgen gyrrwyd ef i Gaergystennin fel gwystl, wedi i'r Ostrogothiaid wneud cytundeb a'r Ymerawdwr Bysantaidd, Leo. Bu'n byw yno am flynyddoedd, gan gael ei benodi'n magister militum (Meistr y Milwyr) yn 483, ac yn gonswl yn 484. Dychwelodd at yr Ostrogothiaid yn fuan wedyn, a daeth yn frenin arnynt yn 488.
Richard (esgob Bangor)
Clerigwr a fu'n Esgob Bangor o 1236 hyd 1267 oedd Richard (bu farw Hydref/Tachwedd 1267).
Theodoric Fawr
Gwnaeth Theodoric gytundeb a'r Ymerawdwr Bysantaidd Zeno i ymosod ar yr Eidal, lle roedd  Odoacer yn frenin. Enillodd Theodoric fuddugoliaethau ym mrwydrau Isonzo (489), Verona (489) ac Adda (490), ac yn 493 cipiodd ddinas Ravenna. Ildiodd Odoacer, a lladdwyd ef gan Theodoric yn bersonol.
Richard (esgob Bangor)
Wedi cyfnod fel Archddiacon Bangor, etholwyd ef yn esgob ar 7 Mehefin 1236, a chysegrwyd ef gan Archesgob Caergaint yn 1237. Yn y cyfnod 1241 - 1246, gwrthwynebodd y tywysog Dafydd ap Llywelyn. Wedi cytundeb heddwch 1247, gadawodd ei esgobaeth i fyw yn St Albans yn Lloegr, er y cofnodir iddo ymweld a'r esgobaeth yn 1252, ac roedd yn ôl yng Nghymru erbyn Hydref 1259.
Tua 29 Medi 1267 gofynnodd i'r pab am ganiatad i ymddiswyddo oherwydd oedran ac afiechyd; roedd wedi marw erbyn 8 Tachwedd 1267.
Theodoric Fawr
Mewn theori roedd Theodoric yn rheoli'r Eidal ar ran yr Ymerodraeth Fysantaidd, ond yn ymarferol roedd yn frenin annibynnol. Gwnaeth gynghrair a'r Ffranciaid a phriododd Audofleda, chwaer Clovis I. Yn 511 daeth yn reolwr teyrnas y Fisigothiaid yn Sbaen a de Gâl, lle roedd ymladd wedi bod rhwng hawlwyr yr orsedd ers i Alaric II gael ei ladd ym mrwydr Vouillé yn 507. Diorseddodd Theodoric yr hawliwr Gesaleic, a gwnaeth ei ŵyr ei hun, Amalaric, mab Alaric a Tindigota, merch Theodoric, yn frenin. Theodoric fu'n rheoli'r deyrnas ar ran Amalaric hyd ei farwolaeth, pan ddaeth Amalaric yn frenin annibynnol.
Roedd Theodoric yn parchu arferion a diwylliant Rhufain, a bu nifer o wŷr amlwg yn ei wasanaethu, er enghraifft bu'r hanesydd Cassiodorus yn weinidog ac ymghynghorwr iddo. Tua 520 penododd yr athronydd  Boethius yn magister officiorum,, pennaeth y llywodraeth. Yn ddiweddarach collodd Boethius ymddiried Theodoric, oedd yn ei amau o gynllwynio gyda'r Ymerawdwr Bysantaidd Justinianus, a dienyddiwyd ef yn 525. Roedd Theodoric yn dilyn y fersiwn Ariaidd o Gristionogaeth, ac roedd hyn yn creu tyndra rhyngddo ef a dilynwyr uniongrededd Catholig Cyngor Nicea.
Mewn llenyddiaeth, mae'r cymeriad Dietrich von Bern yn y saga Almaenig Dietrichepik a'r Nibelungenlied wedi ei seilio ar Theodoric.
Pabi hirben
Planhigyn blodeuol sydd hefyd yn un o symbolau cenedlaethol Tsieina yw Pabi hirben sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Papaveraceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Papaver dubium a'r enw Saesneg yw Long-headed poppy. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Pabi Hirben, Drewg Hirben-llyfn, Pabi Hir-benllyfn, Pabi Hirben Llyfn.
Ahí Te Encargo
Ffilm gomedi a ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Salvador Espinosa Orozco yw Ahí Te Encargo a gyhoeddwyd yn 2020. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Pabi hirben
Mae'r teulu'n nodedig am ei briodweddau meddygol (honedig, yn enwedig yn Corea, Tsieina a Japan. Mae'n un o symbolau cenedlaethol Tsieina. Caiff ei dyfu ar gyfer gerddi oherwydd maint ei flodau unigol, ac mae'r morgrugyn yn cael ei ddenu at y neithdar sydd ar ei betalau.
80 CC
2g CC - 1g CC - 1g
130au CC 120au CC 110au CC 100au CC 90au CC - 80au CC - 70au CC 60au CC 50au CC 40au CC 30au CC
85 CC 84 CC 83 CC 82 CC 81 CC - 80 CC - 79 CC 78 CC 77 CC 76 CC 75 CC
Meini Neolithig wedi eu haddurno
bawd|Dde|300px|Carreg gerllaw cloddfa Bryn Celli Ddu, Môn ac arni gerfiadau Celtaidd. Ceir meini Neolithig wedi eu haddurno mewn sawl rhan o Ewrop.
Cymru
Yng Nghymru ac mae'r cerrig hyn ymhlith y gwaith celf cynharaf yng Ngwledydd Prydain. Mewn un achos (Barclodiad y Gawres) mae'r garreg oddi fewn i'r siambr gladdu gyda llinellau igam-ogam drosti. Ychydig iawn o gerrig wedi'u cerfio fel hyn sydd ar gael yng Nghymru: Bryn Celli Ddu, Llanfechell, Cae Dyni yn Llŷn a Garn Wen a Garn Turne ym Mhenfro.
Yna aml, ceir ffynnon neu lyn gerllaw i'r cerrig hyn.
Wy (bwyd)
bawd|300px|Wy iâr ddof ar y chwith a dau wy [[sofliar ar y dde]] Mae bodau dynol wedi bwyta wyau a ddodir gan nifer o rywogaethau, gan gynnwys adar, ymlusgiaid, amffibiaid, a physgod, am filoedd o flynyddoedd. Yr wy mwyaf poblogaidd yng nghoginiaeth o gwmpas y byd o bell ffordd yw wy'r iâr ddof.
Traddodiadau
Roedd mynd i glapio cyn y Pasg yn arfer poblogaidd gan blant Sir Fôn, flynyddoedd yn ôl. Fel rheol roedd y plant yn cael awr neu ddwy o’r ysgol neu ddiwrnod neu ddau cyn cau’r ysgol er mwyn cael mynd i gasglu wyau ieir o gwmpas ffermydd a thyddynnod yr ardal. Defnyddid darn o bren gyda dau ddarn bach bob ochor er mwyn creu’r ‘clapar’ a phiser bach neu fasgiad gyda gwellt neu laswellt at waelod y fasgiad er mwyn cael casglu’r wyau ac i wneud yn siŵr nad oedd yr wyau yn cael eu difetha ar y ffordd.
Arferai'r plant fynd o amgylch ffermydd yr ardal gan guro drysau ac adrodd rhigwm wrth ysgwyd y clapiwr. Mae Clap, clap, gofyn ŵy, Hogia bach ar y plwy, Plîs ga’i ŵy? yn enghraifft o rigwm maen nhw’n parhau i ddefnyddio hyd heddiw.
Yn ôl yr arferiad byddai’r drws yn cael ei agor a’r person tu mewn i’r tŷ yn gofyn ‘A phlant bach pwy ’dach chi?’ Ar ôl cael ateb, byddai perchennog y tŷ yn rhoi wy yr un i’r plant.
Dic Dywyll y Baledwr
Bywgraffiad Dic Dywyll gan Hefin Jones yw Dic Dywyll y Baledwr. Gwasg Carreg Gwalch a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn Ionawr 1995. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Jak Se Zbavit Nevěsty
Ffilm gomedi a ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Tomáš Svoboda yw Jak Se Zbavit Nevěsty a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn y Weriniaeth Tsiec. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieceg a hynny gan Marcel Bystroň.
Dic Dywyll y Baledwr
Disgrifiad byr
Astudiaeth gryno o fywyd a gwaith y baledwr dall o hanner cyntaf y 19g ynghyd â detholiad o rai o'i faledi. Ceir darluniau du-a-gwyn.
Jak Se Zbavit Nevěsty
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jana Švandová, Simona Babčáková, Lenka Vlasáková, Veronika Žilková, Andrea Růžičková, David Matásek, Vladimír Kratina, Jan Vlas, Jana Boušková, Jana Stryková, Jaromír Dulava, Jaroslav Plesl, Josef Polášek, Matěj Ruppert, Marek Majeský, Jenovéfa Boková, Lucie Polišenská, Jana Kolesárová, Petr Vojnar, Dušan Sitek, Tomáš Svoboda, Lenka Loubalová a Jan Unger.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tomáš Svoboda nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Revedun
Clerigwr a fu'n Esgob Bangor tua diwedd yr 11g oedd Revedun.
Ychydig o wybodaeth sydd ar gael amdano, ond dywedir iddo gael ei gysegru yn Esgob Bangor gan Sulien, Esgob Tyddewi. Bu Sulien yn Esgob Tyddewi am ddau gygnod, rhwng 1073 a 1078 a rhwng 1080 a 1085.
A Menina Da Rádio
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Arthur Duarte yw A Menina Da Rádio a gyhoeddwyd yn 1944. Fe'i cynhyrchwyd yn Portiwgal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw António Silva, Maria Olguim, Ribeirinho, Maria Eugénia Rodrigues Branco a Maria Matos. Mae'r ffilm A Menina Da Rádio yn 106 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1944. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Double Indemnity ffilm noir ac addasiad o lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr ffilm Billy Wilder. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Duarte ar 17 Hydref 1895 yn Lisbon a bu farw yn yr un ardal ar 5 Hydref 2010.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Duarte nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Shaani
Ffilm arswyd a ffuglen wyddonol gan y cyfarwyddwr Saeed Rizvi yw Shaani a gyhoeddwyd yn 1989. Fe'i cynhyrchwyd yn Pacistan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Wrdw.
Historia Del 900
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Santiago Arrieta, Hugo del Carril, Guillermo Battaglia, Alberto Contreras, Angelina Pagano, José Olarra, Leticia Scury, Sabina Olmos, Ubaldo Martínez, Manuel Alcón, Paquita Garzón, Alberto Berco, Florindo Ferrario, Joaquín Petrosino, Sara Guasch a Ricardo Land. Mae'r ffilm Historia Del 900 yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Shaani
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mohammad Ali, Babra Sharif a Ghulam Mohiuddin. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Historia Del 900
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1949. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd White Heat sy’n ffilm drosedd ac antur gan cyfarwyddwr ffilm oedd yr actores Raoul Walsh. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Bob Roberts oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Shaani
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1989. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Batman (ffilm o 1989) sef ffilm drosedd llawn cyffro gan Tim Burton. Hyd at 2022 roedd o leiaf 320 o ffilmiau Wrdw wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Saeed Rizvi ar 8 Mawrth 1954 ym Mumbai.
Historia Del 900
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hugo del Carril ar 30 Tachwedd 1912 yn Buenos Aires a bu farw yn yr un ardal ar 8 Rhagfyr 2008. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1927 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Brynberian
Pentref bach yng nghymuned Eglwyswrw, Sir Benfro, Cymru, yw Brynberian. Saif yng ngogledd y sir yng nghesail bryniau'r Preseli, tua un filltir o Bentre Ifan.
Historia Del 900
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hugo del Carril nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Shaani
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Taliesin (gwahaniaethu)
Gallai Taliesin gyfeirio at un o sawl peth:
Cerrig Cae Dyni
Tair carreg wedi eu cerfio â 'chwpannau' yw Cerrig Cae Dyni, ac mae'n perthyn i waith celf Oes Newydd y Cerrig (Neolithig) ac wedi'i lleoli i'r dwyrain o Gricieth, Gwynedd. Ceir yma siambr gladdu gerllaw. Mae'r olion ar lethr gorllewinol, gyda golygfa o'r môr.
Shaani
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Saeed Rizvi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Stretton, Gorllewin Swydd Gaer a Chaer
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Stretton. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gorllewin Swydd Gaer a Chaer.
Brynberian
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Enallagma vernale
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Enallagma vernale sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Enallagma.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Stoke, Dwyrain Swydd Gaer
Plwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Stoke. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dwyrain Swydd Gaer.
Aaen Med De Ni Møller
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Poul Juhl yw Aaen Med De Ni Møller a gyhoeddwyd yn 1941. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1941. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Ball of Fire sef ffilm gomedi Americanaidd sy’n parodio’r chwedl Eira Wen a’r Saith Corach, gan y cyfarwyddwr Howard Hawks. Poul Juhl oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Stoke, Dwyrain Swydd Gaer
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd ganddo boblogaeth o 324.
Aaen Med De Ni Møller
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Poul Juhl nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Anahit
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Shara Talean, Avet Avetisyan, Hrachia Nersisyan, Frunze Dovlatyan, David Malyan, Metaksia Simonyan, Aram Amirbekyan, Khachatur Abrahamyan, Ori Buniatyan, Vaghinak Marguni, Yevgenya Sebar a Bella Isahakyan. Mae'r ffilm Anahit (ffilm o 1947) yn 66 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1947. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Out of the Past sy’n ffilm am dditectif breifat yn newid ei waith, gan Jacques Tourneur. Hyd at 2022 roedd o leiaf 169 o ffilmiau Armeneg wedi gweld golau dydd. Ivan Dildaryan oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Interpol Llamando a Río
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Leo Fleider yw Interpol Llamando a Río a gyhoeddwyd yn 1962. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil a'r Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Eliseo Montaine a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Tito Ribero a Héctor Lagna Fietta.
Anahit
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hamo Beknazarian ar 19 Mai 1891 yn Yerevan a bu farw ym Moscfa ar 3 Ionawr 1977. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Economeg Plekhanov, Rwsia.
Interpol Llamando a Río
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Tito Alonso, Enrique Kossi, Julia Sandoval, Orestes Soriani, Arnaldo Montel, Mario Amaya, Gilberto Peyret, Ricardo de Rosas ac Esther Mellinger.
Anahit
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Interpol Llamando a Río
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1962. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Dr. No a'r gyntaf yng nghyfres James Bond a'r ffilm gyntaf i serennu Sean Connery fel yr asiant cudd ffuglennol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Aníbal González Paz oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Anahit
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hamo Beknazarian nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Nat King Cole
Canwr a phianydd Americanaidd oedd Nathaniel Adams Coles, neu Nat "King" Cole (17 Mawrth 1919 – 15 Chwefror 1965).
Cafodd ei eni ym Montgomery, Alabama yn fab i weinidog a'i fam yn canu'r organ yn yr eglwys. Does dim rhyfedd, felly, mai'r organ oedd offeryn cyntaf Cole. Er mai fel canwr jazz y cofiwn i ef, gallai droi ei law at bob math o gerddoriaeth: o gerddoriaeth gospel i Johann Sebastian Bach yn ddigon hawdd.
Yn Bronzeville (rhan o Chicago) y trigai'r teulu. Yn aml, llithrai Nat allan o'r tŷ yn ddiarwybod i'w rieni er mwyn stelcian y tu allan i'r clybiau nos - er mwyn gwrando ar gewri megis Louis Armstrong, Earl "Fatha" Hines, a Jimmie Noone. Cymerodd ran yn renowned rhaglen gerdd DuSable High School (Walter Dyett).
Yng nghanol yr 1930'au, cychwynodd fand a defnyddiodd yr enw "Nat Cole" arno ef ei hun. Ymunodd ei frawd mawr Eddie a'r grwp ar y bâs, gan dorri eu record gyntaf yn 1936. Cafodd yr enw "King" mewn un clwb oherwydd y gerdd Saesneg "Old King Cole". Pan oedd ar daith fel pianydd ragtime i "Shuffle Along", aeth y cwmni i'r wal yn Long Beach, California, a phenderfynodd Cole aros yno.
Gwrthryfel Dwyrain yr Almaen (1953)
bawd|250px|[[Tanc Sofietaidd yn Leipzig ar 17 Mehefin 1953]] Dechreuodd gwrthryfel 1953 yn Nwyrain yr Almaen gyda streic yn Nwyrain Berlin gan adeiladwyr ar 16 Mehefin. Trodd yn wrthryfel eang yn erbyn llywodraeth Stalinaidd Gweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen ar 17 Mehefin. Cafodd y gwrthryfel yn Nwyrain Berlin ei lethu'n dreisgar gan danciau Grŵp y Lluoedd Sofietaidd yn yr Almaen a'r Volkspolizei. Er ymyrraeth lluoedd yr Undeb Sofietaidd, roedd yn anodd i'r awdurdodau atal y streiciau a'r protestiadau. Hyd yn oed wedi'r 17 Mehefin, bu gwrthdystiadau mewn mwy na 500 o drefi a phentrefi.
Cân i Gymru 2008
Cynhaliwyd Cân i Gymru 2008 yng nghanolfan yr Afan Lido ym Mhort Talbot. Cyflwynwyd y rhaglen gan Sarra Elgan a Rhydian Bowen Phillips.
Roedd 9 cân yn cystadlu am y brif wobr o £10,000. Yr enillydd oedd Aled Myrddin gyda'r gân 'Atgofion'. Rhyddhawyd CD o'r caneuon gan gwmni The Pop Factory.
Sinners and Saints
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr William Kaufman yw Sinners and Saints a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn New Orleans ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Anian I, Esgob Bangor
Clerigwr Cymreig a fu'n Esgob Bangor o 1267 hyd tua 1306 oedd Anian I, weithiau Einion I (bu farw tua 1306).
Bywgraffiad
Wedi bod yn Archddiacon Môn, etholwyd ef yn esgob ar 8 Tachwedd 1267, a chytunwyd i hyn gan y brenin ar 12 Rhagfyr. Cysegrwyd ef gan Archesgob Caergaint yng Nghaergaint yn 1267/8.
Ar y cychwyn, roedd Anian yn cydweithio'n agos a Llywelyn ap Gruffudd, a bu'n gynrychiolydd i'r tywysog yn y trafodaethau a arweiniodd at gytundeb rhwng Llywelyn a'i frawd Dafydd yn 1269 ac a'i frawd arall, Rhodri, yn 1272.
Pan aeth pethau'n ddrwg rhwng y Tywysog a'r brenin yn 1277, roedd Anian yn amharod i'w gefnogi yn erbyn y brenin, a ffôdd i Loegr. O ganlyniad, bu'r berthynas rhyngddo ef a Llywelyn yn ddrwg am rai blynyddoedd. Ymddengys eu bod wedi cymodi erbyn 1280, ond yn rhyfel 1282 cefnogodd Anian y brenin yn erbyn Llywelyn unwaith eto.
Esgoblyfr Bangor
Cysylltir y Liber Pontificalis Aniani (Esgoblyfr Bangor) ag ef weithiau, ond y farn gyffredinol yw mai esgob diweddarach, Anian II, Esgob Bangor oedd yr Anian yma.
Sinners and Saints
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Costas Mandylor, Method Man, Tom Berenger, Sean Patrick Flanery, Bas Rutten, Kim Coates, Johnny Strong a Kevin Phillips. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Kaufman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dwyrain Berlin
Rhan ddwyreiniol dinas Berlin rhwng 1949 a 1990 oedd Dwyrain Berlin a phrifddinas de facto Gweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen. Fe'i sefydlwyd yn 1945 ar ddiwedd yr Ail Ryfel Byd. Olynodd y sector Sofietaidd o Ferlin a sefydlwyd pan feddiannwyd y ddinas gan y Cynghreiriaid yn dilyn diwedd y Rhyfel. Unwyd y sectorau Americanaidd, Prydeinig, a Ffrengig i greu Gorllewin Berlin. Rhannodd Mur Berlin y ddau hanner o'r ddinas o 13 Awst 1961 hyd at 9 Tachwedd 1989. Ni wnaeth Cynghreiriad y Gorllewin gydnabod Dwyrain Berlin fel prifddinas y GDR nac awdurdod y GDR i lywodraethu yno. bawd|chwith|Map o'r bedair sector o Ferlin a feddiannwyd, gyda Dwyrain Berlin mewn coch
Sefydlu
Ar ôl i Brotocol Llundain yn 1944 gael ei lofnodi ar 12 Medi 1944, penderfynodd yr Unol Daleithiau, y Deyrnas Unedig a'r Undeb Sofietaidd rannu'r Almaen yn dair ardal feddiannaeth (occupation zones) a sefydlu ardal arbennig o Berlin, a feddiannwyd gan y tri Llu'r Cynghreiriaid gyda'i gilydd.
Interpol Llamando a Río
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Leo Fleider ar 12 Hydref 1913 yn Buenos Aires a bu farw yn yr un ardal ar 11 Mai 2014.
Dwyrain Berlin
Sefydlu
Ym Mai 1945, gosododd yr Undeb Sofietaidd lywodraeth ddinesig ar gyfer y ddinas gyfan a elwir yn "Ynadaeth Berlin Fwyaf" (Magistrate of Greater Berlin), a oedd yn bodoli tan 1947. Ar ôl y rhyfel, gweinyddodd y Lluoedd Cynghreiriol y ddinas gyda'i gilydd o fewn y Cynghreiriad Kommandatura, a wasanaethai fel corff llywodraethu'r ddinas. Fodd bynnag, ym 1948 gadawodd y cynrychiolydd Sofietaidd y Kommandatura a chwalodd y weinyddiaeth yn ystod y misoedd canlynol.
Interpol Llamando a Río
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Leo Fleider nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gimn Rossiyskoy Federatsii
Gimn Rossiyskoy Federatsii ("Emyn Ffederasiwn Rwsia") yw anthem genedlaethol Rwsia ers 2000. Cyfansoddodd Alexander Alexandrov y tôn, a Sergei Mikhalkov y geiriau. Mae tôn y gân hon yn union yr un fath â Gimn Sovietskogo Soyuza, anthem genedlaethol yr Undeb Sofietaidd o 1944 hyd 1991.
Dwyrain Berlin
Sefydlu
Yn y sector Sofietaidd, sefydlwyd llywodraeth ddinesig ar wahân, a barhaodd i alw ei hun yn "Ynadaeth Berlin Fwyaf".
Pan sefydlwyd Gweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen yn 1949, fe hawliodd yn syth Dwyrain Berlin fel ei phrifddinas - hawliad a gydnabuwyd gan bob gwlad Gomiwnyddol. Ni chafodd ei gynrychiolwyr i Siambr y Bobl mo'u hethol yn uniongyrchol ac nid oedd ganddynt hawliau pleidleisio llawn tan 1981.
Enallagma vesperum
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Enallagma vesperum sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Enallagma.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Cytsain ochrol
Ceir y cytseiniaid ochrol canlynol yn yr Wyddor Seinegol Ryngwladol (IPA):
Tesi de la Plane
Arlunydd benywaidd o Ffrainc oedd Tesi de la Plane (1916 - 2003).
Fe'i ganed yn Port Said a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Ffrainc.
Bu farw yn Nice.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Shin Saimdang
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Gangneung, De Corea oedd Shin Saimdang (29 Hydref 1504 – 17 Mai 1551).
Bu farw yn Paju ar 17 Mai 1551.
Llysiau cwsg
Planhigyn blodeuol sydd hefyd yn un o symbolau cenedlaethol Tsieina yw Llysiau cwsg sy'n enw lluosog. Mae'n perthyn i'r teulu Papaveraceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Papaver somniferum a'r enw Saesneg yw Opium poppy. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Cwsglys, Buiwg Ffengig, Drewg Gwyn, Llys y Cwsg, Llysiau'r Cwsg.
Mae'r teulu'n nodedig am ei briodweddau meddygol (honedig, yn enwedig yn Corea, Tsieina a Japan. Mae'n un o symbolau cenedlaethol Tsieina. Caiff ei dyfu ar gyfer gerddi oherwydd maint ei flodau unigol, ac mae'r morgrugyn yn cael ei ddenu at y neithdar sydd ar ei betalau.
Deep in The Valley
Ffilm comedi rhamantaidd sy'n gomedi rhyw yw Deep in The Valley a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Los Angeles ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan William Goodrum. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs a thrwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Tracy Morgan, Heather Vandeven, Kim Kardashian, Denise Richards, Olivia O'Lovely, Charlotte Salt, Scott Caan, Christopher McDonald, Sandra McCoy, Nikki Griffin, Tiffany Fallon, Taryn Southern, Betsy Rue, Ana Alexander, Chris Pratt, Jacklyn Zeman, Brendan Hines, Blanca Soto, Caroline Correa, Rachel Specter, Katherine Kendall, Shayne Lamas, Brittany Evans, Didier Cohen, Jacki R. Chan, Jessica Anderson, Jessica Hall, Lisa Gleave, Jay Jablonski, Olivia Alexander a Carla Harvey. Mae'r ffilm Deep in The Valley yn 87 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Fanatyk
Ffilm drama-gomedi yw Fanatyk a gyhoeddwyd yn 2017. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Fanatyk. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Pwyleg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,350 o ffilmiau Pwyleg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Enallagma weewa
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Enallagma weewa sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Enallagma.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
John Charles Jones
Clerigwr Cymreig a fu'n Esgob Bangor o 1949 hyd ei farwolaeth oedd John Charles Jones (3 Mai 1904 - 13 Hydref 1956). Ganed ef yn Llansaint, Sir Gaerfyrddin. Addysgwyd ef yn Ysgol Ramadeg Caerfyrddin, Prifysgol Caerdydd a Choleg Wadham, Rhydychen.
Treuliodd flwyddyn yn Neuadd Wycliffe, Rhydychen, cyn cael ei ordeinio'n offeiriad yn 1930. Bu'n giwrad yn Llanelli hyd 1933 yna yn Aberystwyth gyda chyfrifoldeb dros y myfyrwyr. Aeth yn genhadwr yn 1934, gan weithio yn y Bishop Tucker Memorial College, Mukono, Uganda.
Llinos goch hardd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Llinos goch hardd (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: llinosiaid cochion hardd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Carpodacus pulcherrimus; yr enw Saesneg arno yw Beautiful rosefinch. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Stretton, Warrington
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Stretton. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Warrington.
Llinos goch hardd
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. pulcherrimus, sef enw'r rhywogaeth.
Stretton, Warrington
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,131.
Llinos goch hardd
Teulu
Mae'r llinos goch hardd yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Bam Margera Presents: Where The ♯$&% Is Santa?
Ffilm gomedi a ddisgrifir hefyd fel ffilm Nadoligaidd gan y cyfarwyddwr Bam Margera yw Bam Margera Presents: Where The ♯$&% Is Santa? a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Joe Frantz a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan CKY. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs a thrwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ville Valo, Bam Mangera, Brandon Novak, Hannu-Pekka Parviainen, Jukka Hilden, Jarno Laasala, Phil Margera a Joe Frantz.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bam Margera ar 28 Medi 1979.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bam Margera nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bethan Sayed
Gwleidydd o Gymraes yw Bethan Sayed (ganed 9 Rhagfyr 1981). Bu'n Aelod Cynulliad Plaid Cymru dros Orllewin De Cymru rhwng 2007 a 2021. Ar adeg ei ethol Bethan oedd yr aelod ieuengaf yn y Cynulliad Cenedlaethol.
Cychwynnodd gyfnod mamolaeth ym mis Mawrth 2020. Ym mis Awst 2020 cyhoeddodd na fyddai yn sefyll fel ymgeisydd yn Etholiad Senedd Cymru, 2021 er mwyn treulio fwy o amser gyda'i mab ifanc. Nododd y byddai wedi gwneud penderfyniad gwahanol os oedd hi'n bosib i Aelod o'r Senedd rannu swydd neu petai fwy o aelodau er mwyn rhannu baich y gwaith.
Brenhines Powys: Dora Herbert Jones a Byd yr Alaw Werin
Bywgraffiad Dora Herbert Jones gan Gwenan Mair Gibbard yw Brenhines Powys: Dora Herbert Jones a Byd yr Alaw Werin. Gwasg Carreg Gwalch a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Gorffennaf 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Bethan Sayed
Bywyd cynnar ac addysg
Ganwyd Bethan Jenkins yn Aberdâr, yn ferch i'r bardd Mike Jenkins. Mae o dras rhannol Wyddelig gyda'i mam yn dod o Ogledd Iwerddon. Ei brawd yw'r newyddiadurwr, Ciaran Jenkins ac mae ganddi chwaer iau, Niahm. Fe'i magwyd ym Merthyr Tudful lle roedd ei rhieni yn weithgar gyda Mudiad Gwrth Apartheid y 1980au ac 1990au. Aeth i Ysgol Gyfun Rhydfelen ac yna astudiodd Gwleidyddiaeth Ryngwladol ym Mhrifysgol Cymru, Aberstwyth.
Yr achos gweriniaethol
Mae Bethan yn honni ei bod yn weriniaethwraig o argyhoeddiad ac yn erbyn y cardiau adnabod.
Brenhines Powys: Dora Herbert Jones a Byd yr Alaw Werin
Disgrifiad byr
Hanes am fywyd a gwaith Dora Herbert Jones (1890-1974), datgeinydd a darlithydd, darlledwraig a beirniad ym maes alawon gwerin Cymru. Ceir 17 ffotograff du-a-gwyn.
Bethan Sayed
Yr achos gweriniaethol
Ar ddechrau Tachwedd 2007, cododd Bethan gwestiwn penderfyniad Undeb Rygbi Cymru i enwi'r dlws ar gyfer gemau rhyngwladol rhwng Cymru a De Affrica yn "Gwpan y Tywysog William". Dywedodd ei bod yn rheitiach enwi'r dlws yn "Gwpan Ray Gravell" er cof am y diweddar chwaraewr rygbi enwog a gwladgarwr twymgalon.
Ym mis Mehefin 2012, aeth Bethan i ddŵr poeth o herwydd sylwadau ar wefan rhwydweithio cymdeithasol Twitter, wedi cwyno am gyfarfod rhwng Dirprwy Brif Weinidog Gogledd Iwerddon Martin McGuinness a'r Frenhines Elizabeth II mewn derbyniad elusennol. Ar ôl i Aelodau Llafur Cymru cwyno am y sylwadau, dywedodd Jenkins ei bod hi'n gofidio o gael ei chyhuddo o "geisio ansefydlogi" y broses heddwch, a'i bod hi am roi'r gorau i Twitter am y tro