cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Celf Lloegr
Yr Ysgol Baentio Seisnig
Rhoddir yr enw "yr Ysgol Seisnig" ar arlunwyr Lloegr yn y cyfnod 1750–1850. Dyma ffyniant o arddulliau a themâu gwreiddiol yn arluniaeth y wlad a oedd, am y tro cyntaf, cystal â chelf y cyfandir. Ymhlith goreuon yr oes oedd y tirlunwyr J. M. W. Turner a John Constable, y portreadwyr Syr Joshua Reynolds a Thomas Gainsborough, a'r paentiwr anifeiliaid George Stubbs.
Thomas Burke
Mae yna enghreifftiau o waith Thomas Burke yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Thomas Burke:
Giovanni Vendramini
Gwneuthurwr printiau o'r Eidal oedd Giovanni Vendramini (1769 - (1839). Cafodd ei eni yn Roncade yn 1769 a bu farw yn Llundain.
Edward Francis Finden
Ysgythrwr o Loegr oedd Edward Francis Finden (30 Ebrill 1791 - 9 Chwefror 1857). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1791 a bu farw yn St John's Wood.
Mae yna enghreifftiau o waith Edward Francis Finden yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Edward Francis Finden:
James Basire
Ysgythrwr o Loegr oedd James Basire (1730 - 6 Medi (1802). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1730 a bu farw ym Meysydd Ysbyty Lincoln.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan James Basire:
Eden Upton Eddis
Arlunydd o Brydain oedd Eden Upton Eddis (9 Mai 1812 - 7 Ebrill 1901). Cafodd ei eni yn Newington Green yn 1812 a bu farw yn Shalford, Surrey.
Mae yna enghreifftiau o waith Eden Upton Eddis yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Eden Upton Eddis:
Edward Scriven
Mae yna enghreifftiau o waith Edward Scriven yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Edward Scriven:
John Riley
Arlunydd o'r Loegr oedd John Riley (1646 - (1691). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1646 a bu farw yn Llundain. Yn ystod ei yrfa, roedd yn arbenigo mewn cynhyrchu delweddau portread.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan John Riley:
George Hayter
Gwneuthurwr printiau o Loegr oedd George Hayter (17 Rhagfyr 1792 - 18 Ionawr 1871). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1792 a bu farw yn Marylebone. Yn ystod ei yrfa, roedd yn arbenigo mewn cynhyrchu delweddau portread.
Mae yna enghreifftiau o waith George Hayter yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
George Rowe
Lithograffydd, ysgythrwr a person busnes o Loegr oedd George Rowe (1796 - 2 Medi (1864). Cafodd ei eni yng Nghaerwysg yn 1796 a bu farw yn Heavitree.
Mae yna enghreifftiau o waith George Rowe yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan George Rowe:
George Samuel Measom
Cyhoeddwr ac ysgythrwr o Loegr oedd George Samuel Measom (3 Rhagfyr 1818 - 1 Mawrth 1901). Cafodd ei eni yn Blackheath yn 1818 a bu farw yn Isleworth.
Mae yna enghreifftiau o waith George Samuel Measom yn gasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan George Samuel Measom:
John Faber
Arlunydd o'r Iseldiroedd oedd John Faber (1660 - 1 Mai (1721). Cafodd ei eni yn Den Haag yn 1660 a bu farw ym Mryste. Yn ystod ei yrfa, roedd yn arbenigo mewn cynhyrchu delweddau portread.
Mae yna enghreifftiau o waith John Faber yn gasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan John Faber:
Edward Fisher
Gwneuthurwr printiau ac ysgythrwr o Iwerddon oedd Edward Fisher (1730 - (1785). Cafodd ei eni yn Nulyn yn 1730 a bu farw yn Llundain.
Mae yna enghreifftiau o waith Edward Fisher yn gasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Edward Fisher:
Henry Thomas Ryall
Arlunydd o Loegr oedd Henry Thomas Ryall (1 Awst 1811 - 14 Medi 1867). Cafodd ei eni yn Frome yn 1811 a bu farw yn Cookham.
Mae yna enghreifftiau o waith Henry Thomas Ryall yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Henry Thomas Ryall:
Robert Fludd
Bywgraffiad
Ganwyd i deulu cefnog yn Bearsted, Caint. Enillodd gradd baglor, gradd meistr, a doethuriaeth o Goleg Sant Ioan, Rhydychen, cyn iddo dreulio chwe mlynedd yn crwydro'r Cyfandir. Dychwelodd i Rydychen yn 1605 i astudio meddygaeth ac ymunodd â Choleg y Meddygon yn 1609. Gweithiodd yn feddyg yn Llundain.
Syniadaeth
Roedd Fludd yn ddilynwr brwd o Paracelsus a fe'i ysbrydolwyd yn gryf gan lên y Rhosgroesogion. Yn ei waith, cyflwynodd ddamcaniaeth ocwlt unedig ar sail dealltwriaeth gyfriniol o fathemateg, gwyddoniaeth, a meddygaeth. Gwrthwynebai Aristoteliaeth, Galeniaeth, ac athroniaeth fecanyddol, gan dynnu ar Lyfr Genesis, Hermetigiaeth, a Chabala i ddoethinebu ar bynciau natur a chrefydd. Dadleuodd Fludd yn erbyn rhesymoliaeth a syniadau newydd y Chwyldro Gwyddonol, gan ddibynnu ar hen wyddorau'r Oesoedd Canol megis alcemeg, sêr-ddewiniaeth, dewiniaeth sympathetig, rhifoleg, a llawddewiniaeth.
Ffrae â Kepler
Beirniadodd Johannes Kepler ei syniadau anwyddonol am y cosmos yn 1619, gan iddo ystyried bod angen astudiaeth fathemategol o'r bydysawd er mwyn ei ddeall yn hytrach na dadleuaeth astrus megis gwaith Fludd. Ymatebodd Fludd drwy ladd ar fathemateg Ewclid, yr hen Roegwr a osododd seiliau'r dulliau a ddefnyddid gan Kepler.
Ffrae â Mersenne
Yn 1623, cyhoeddodd yr athronydd Marin Mersenne feirniadaeth o ddewiniaid ac alcemegwyr, gan gynnwys Fludd, a'u cyhuddo o holl-dduwiaeth ac heresi. Amddiffynnodd Flud syniadaeth ei hunan a thraddodiad dewiniaeth yn gyffredinol.
José Marí Mora
Ffotograffydd o Cuba oedd José Marí Mora (1850 - (18 Hydref (1926). Cafodd ei eni yng Nghiwba yn 1850 a bu farw yn Ninas Efrog Newydd.
Mae yna enghreifftiau o waith José Marí Mora yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan José Marí Mora:
George Cooke
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan George Cooke:
Arnold de Jode
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Arnold de Jode:
James Charles Armytage
Ysgythrwr o Loegr oedd James Charles Armytage (1802 - 28 Ebrill (1897). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1802 a bu farw yn Llundain.
Mae yna enghreifftiau o waith James Charles Armytage yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan James Charles Armytage:
Valentine Green
Cyhoeddwr a ysgythrwr o Loegr oedd Valentine Green (3 Hydref 1739 - 29 Gorffennaf 1813). Cafodd ei eni yn Salford Priors yn 1739 a bu farw yn Llundain.
Mae yna enghreifftiau o waith Valentine Green yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Valentine Green:
George Baxter
Ysgythrwr o Loegr oedd George Baxter (1804 - (1867). Cafodd ei eni yn Lewes yn 1804 a bu farw yn Llundain.
Mae yna enghreifftiau o waith George Baxter yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan George Baxter:
James Giles
Mae yna enghreifftiau o waith James Giles yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan James Giles:
Isaac Robert Cruikshank
Cartwnydd dychanol a darlunydd o Loegr oedd Isaac Robert Cruikshank (27 Medi 1789 - 13 Mawrth 1856). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1789 a bu farw yn Islington.
Mae yna enghreifftiau o waith Isaac Robert Cruikshank yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Isaac Robert Cruikshank:
James Heath
Ysgythrwr o'r Loegr oedd James Heath (19 Ebrill 1757 - 15 Tachwedd 1834). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1757 a bu farw yn Llundain.
Mae yna enghreifftiau o waith James Heath yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan James Heath:
John Chester Buttre
Ysgythrwr o Unol Daleithiau America oedd John Chester Buttre (10 Mehefin 1821 - 2 Rhagfyr 1893). Cafodd ei eni yn Auburn yn 1821 a bu farw yn Ridgewood.
Mae yna enghreifftiau o waith John Chester Buttre yn gasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan John Chester Buttre:
George White
Arlunydd o Loegr oedd George White (1684 - (1732). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1684 a bu farw yn Llundain.
Mae yna enghreifftiau o waith George White yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan George White:
David Loggan
Drafftsmon, cyhoeddwr, awdur ac ysgythrwr o'r Loegr oedd David Loggan (1 Awst 1634 - 1 Gorffennaf 1692). Cafodd ei eni yn Gdańsk yn 1634 a bu farw yn Llundain.
Lambertus Antonius Claessens
Engrafwr o De'r Iseldiroedd oedd Lambertus Antonius Claessens (21 Tachwedd 1763 - 6 Hydref 1834). Cafodd ei eni yn Antwerp yn 1763 a bu farw yn Rueil-Malmaison.
David Loggan
Mae yna enghreifftiau o waith David Loggan yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Lambertus Antonius Claessens
Mae yna enghreifftiau o waith Lambertus Antonius Claessens yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
David Loggan
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan David Loggan:
John Pye
Gwneuthurwr printiau o Loegr oedd John Pye (7 Tachwedd 1782 – 6 Chwefror 1874). Cafodd ei eni ym Mirmingham a bu farw yn Llundain.
Mae yna enghreifftiau o waith John Pye yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
James Caldwall
Cynllunydd ac ysgythrwr o Loegr oedd James Caldwall (1739 - (1822). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1739
Mae yna enghreifftiau o waith James Caldwall yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan James Caldwall:
Charles Heath
Darlunydd o Loegr oedd Charles Heath (1 Mawrth 1785 - 18 Tachwedd 1848). Cafodd ei eni yn Llundain Fwyaf yn 1785 a bu farw yn Llundain Fwyaf.
Mae yna enghreifftiau o waith Charles Heath yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Charles Heath:
Henry Dawe
Arlunydd o Loegr oedd Henry Dawe (24 Medi 1790 - 28 Rhagfyr 1848). Cafodd ei eni yn Kentish Town yn 1790 a bu farw yn Windsor.
Mae yna enghreifftiau o waith Henry Dawe yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Henry Dawe:
Jeremiah Meyer
Arlunydd o Dugiaeth Württemberg oedd Jeremiah Meyer (18 Ionawr 1735 - 19 Ionawr 1789). Cafodd ei eni yn Tübingen yn 1735 ac addysgwyd ef yn Academi St Martin's Lane. Bu farw yn Kew. Yn ystod ei yrfa, roedd yn arbenigo mewn cynhyrchu delweddau portread.
Mae yna enghreifftiau o waith Jeremiah Meyer yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Jeremiah Meyer:
James Ramsay
Mae yna enghreifftiau o waith James Ramsay yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan James Ramsay:
John Evan Thomas
Mae yna enghreifftiau o waith John Evan Thomas yn gasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan John Evan Thomas:
Richard Dighton
Mae yna enghreifftiau o waith Richard Dighton yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Richard Dighton:
James McNeill Whistler
Arlunydd ac awdur Americanaidd oedd James Abbott McNeill Whistler (11 Gorffennaf 1834 – 17 Gorffennaf 1903) a fu'n weithgar yn Lloegr o 1859 hyd at ddiwedd ei oes.
John A. O'Neill
Gwleidydd o Unol Daleithiau America oedd John A. O'Neill (1837 - (17 Mehefin (1892). Cafodd ei eni yn Lloegr yn 1837 a bu farw yn Washington.
James McNeill Whistler
Treuliodd ei fagwraeth yn ei ardal enedigol Lloegr Newydd, yn Rwsia lle'r oedd ei dad yn gweithio fel peiriannydd sifil, a chyda'i deulu yn Lloegr. Ymunodd â Lluoedd Arfog yr Unol Daleithiau am gyfnod ond nid oedd ei gymeriad yn addas at fywyd milwr. Bu Whistler yn ymddiddori mewn arlunio ers ei blentyndod, ac yn 1855 i Baris i ddysgu paentio. Symudodd Whistler i Lundain yn 1859 ac yno daeth yn amlwg fel dyn arabus a ffasiynol. Yn y 1860au symudodd Whistler rhwng Lloegr a Ffrainc, gan weithio yn y ddwy wlad. Ei beintiad cyntaf i dynnu sylw oedd Symphony in White, No. 1: The White Girl (1861–2), a gafodd ei arddangos yn y Salon des Refusés ym Mharis yn 1863. Dyn cwerylgar oedd Whistler yn aml, a bu sawl ffrae rhyngddo â'r beirniaid celf, gan gynnwys ei achos llys enwog yn erbyn John Ruskin yn 1877.
James Peller Malcolm
Cyhoeddwr ac argraffydd o'r Unol Daleithiau America oedd James Peller Malcolm (1 Awst 1767 - 5 Ebrill 1815). Cafodd ei eni yn Philadelphia yn 1767
James McNeill Whistler
Erbyn diwedd ei yrfa, clodforwyd Whistler am ei ddawn dylunio, ei ddefnydd coeth o liw, a'i allu technegol o ran peintio ac ysgythru, yn ogystal â'i lithograffau, lluniau dyfrlliw, a phastel-luniau. Ymhlith ei beintiadau enwocaf mae ei bortread o'i fam Arrangement in Grey and Black No. 1 (1871) a'i nosluniau o Lundain. Arddangosir ei waith mewn orielau yn Llundain, Paris, Pittsburgh, Washington, D.C., Chicago, a Dinas Efrog Newydd. Cedwir nifer o'i beintiadau yn Oriel Gelf Freer yn Washington, ac yno hefyd mae'r Peacock Room, ystafell a ddyluniwyd gan Whistler mewn arddull sy'n rhagweld art nouveau.
James Peller Malcolm
Mae yna enghreifftiau o waith James Peller Malcolm yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
John A. O'Neill
Mae yna enghreifftiau o waith John A. O'Neill yn gasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.
Samuel Shelley
Gwneuthurwr printiau a goleuwr o Loegr oedd Samuel Shelley (1750 - (1808). Cafodd ei eni yn Whitechapel yn 1750 a bu farw yn Llundain. Yn ystod ei yrfa, roedd yn arbenigo mewn cynhyrchu delweddau portread.
James Peller Malcolm
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan James Peller Malcolm:
James McNeill Whistler
Yn ogystal â'i gelf, ysgrifennodd Whistler sawl darlith feirniadol, gwirebau, ac ysgrifau ar bynciau amrywiol. Nodweddir ei lenyddiaeth gan ffraethineb egr. Cafodd ei ddarlith The Ten O'Clock (1888) ddylanwad pwysig ar ddamcaniaeth celf, ac roedd Whistler yn gyfrifol yn bennaf am gyflwyno celf fodern o Ffrainc, yn enwedig Argraffiadaeth, i Loegr. Ei lyfr enwocaf yw The Gentle Art of Making Enemies (1890), casgliad o adolygiadau gan ei feirniaid ochr yn ochr ag atebion pigog gan Whistler.
Samuel Shelley
Mae yna enghreifftiau o waith Samuel Shelley yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
John A. O'Neill
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan John A. O'Neill:
James Fittler
Ysgythrwr o Loegr oedd James Fittler (1 Hydref 1758 - 2 Rhagfyr 1835). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1758 a bu farw yn Turnham Green.
James McNeill Whistler
Bywyd cynnar a theulu
bawd|[[Daguerroteip o'r bachgen James Whistler (1847–9).]] Ganwyd James Abbott Whistler yn Lowell, Massachusetts, i deulu o dras Wyddelig. Ychwanegodd McNeill at ei enw yn ddiweddarach. Peiriannydd sifil ac uwchgapten ym Myddin yr Unol Daleithiau oedd ei dad, George Whistler (1800–49), a symudodd y teulu yn aml wrth iddo weithio ar adeiladu rheilffyrdd. Cafodd George dri phlentyn gyda'i wraig gyntaf, Mary R. Swift (bu farw 1827), George William (1822–69), Deborah Delano (1825–1908), a Joseph Swift (1824–40), a phum mab gyda'i ail wraig Anna Matilda McNeill, James Abbott (1834–1903), William McNeill (1836–1900), Kirk Boott (1838-–42), Charles Donald (1841–43), a John Bouttatz (1845–46). Symudant i Stonington, Connecticut, yn 1837, ac yn 1843 teithiodd James gyda'i fam, ei frodyr a'i chwaer i St Petersburg, Rwsia, lle'r oedd ei dad yn arolygu gwaith rheilffordd o'r ddinas honno i Foscfa. Bu farw George Whistler o fethiant y galon o ganlyniad i'r geri marwol yn 1849, a dychwelodd ei deulu i Connecticut.
Samuel Shelley
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Samuel Shelley:
James McNeill Whistler
Bywyd cynnar a theulu
Aeth James i Academi Filwrol yr Unol Daleithiau yn West Point, Efrog Newydd, yn 1851. Er iddo ymddisgleirio mewn gwersi arlunio, nid oedd yn gadét ufudd nac yn astud mewn unrhyw bwnc arall, a chafodd ei ddanfon i ffwrdd o'r Academi ar ôl ei drydedd flwyddyn o ganlyniad i 218 o farciau anhaeddiant (demerits) yn ei erbyn. Blynyddoedd yn hwyrach, honnai Whistler iddo gael ei yrru allan o'r Fyddin am iddo fethu ddysgu digon am gemeg, a dweud wrth arholwr taw nwy yw silicon. Gyda chymorth yr Ysgrifennydd Rhyfel Jefferson Davis, ymunodd ag Arolwg Arfordirol a Geodesig yr Unol Daleithiau ac yno fe ddysgodd sut i lunio mapiau ac ysgythru, ond roedd yn aml yn absennol o'i waith. Ymddiswyddodd Whistler wedi tri mis.
James Fittler
Mae yna enghreifftiau o waith James Fittler yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan James Fittler:
John Sturt
Ysgythrwr o'r Loegr oedd John Sturt (6 Ebrill 1658 - 1 Awst 1730). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1658 a bu farw yn Llundain.
James McNeill Whistler
Ei gyfnod ym Mharis
Penderfynodd Whistler gychwyn ar yrfa celfyddydol, a chynigodd ei hanner brawd George, a oedd yn gweithio'n beiriannydd yn Baltimore, i ddarparu lwfans o $350 y flwyddyn iddo ac i dalu am fordaith i Ffrainc i ddysgu arlunio. Symudodd James i Baris yn 1855, ac yno fe ymwelodd ag arddangosfa o waith Jean-Auguste-Dominique Ingres ac Eugène Delacroix yn yr Exposition Universelle ac ymunodd â stiwdio'r arlunydd Swisaidd Charles Gleyre. Er iddo gofleidio diwylliant bohemaidd y ddinas, nid oedd Whistler yn hoff o'r chwarae swnllyd a chwffio a ddigwyddai ymhlith ei gyd-ddisgyblion yn y stiwdio, a phenderfynodd y byddai'n well iddo dreulio'i amser yn tynnu lluniau o bobl a golygfeydd strydoedd, caffis, parciau, a neuaddau dawns Paris. Daeth yn gymeriad adnabyddus yn y Quartier latin am chwarae castiau a'i ymddygiad ecsentrig. Pan nad oedd yn medru fforddio papur braslunio, arferai rhwygo tudalennau gweili allan o lyfrau'r stondinau ar hyd Afon Seine.
Thomas Goff Lupton
Ysgythrwr o Loegr oedd Thomas Goff Lupton (3 Medi 1791 - 18 Mai 1873). Cafodd ei eni yn Clerkenwell yn 1791 a bu farw yn Sgwâr Russell.
Mae yna enghreifftiau o waith Thomas Goff Lupton yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
James MacArdell
Gwneuthurwr printiau o Iwerddon oedd James MacArdell (1729 - 2 Mehefin (1765). Cafodd ei eni yn Nulyn yn 1729 a bu farw yn Llundain.
Thomas Goff Lupton
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Thomas Goff Lupton:
Philip Audinet
Ysgythrwr o Loegr oedd Philip Audinet (1766 - (1837). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1766 a bu farw yn Llundain.
James McNeill Whistler
Ei gyfnod ym Mharis
Magodd sawl cyfeillgarwch â myfyrwyr celf eraill, Ffrancod a Saeson yn bennaf, a threuliodd dwy flynedd mewn perthynas gyda model o'r enw Fumette. Aeth ar daith drwy ogledd Ffrainc, Lwcsembwrg, a'r Rheindir gan greu gyfres o 12 o ysgythriadau copr o'r enw The French Set. Yn 1858, bu'n yn cwrdd â dau arlunydd ifanc arall, Henri Fantin-Latour ac Alphonse Legros, a ffurfiasant grŵp o'r enw Cymdeithas y Tri. Trwy'r Gymdeithas daeth Whistler i adnabod y peintiwr Gustave Courbet, ac ymunodd â charfan o arlunwyr dan ei hyfforddiant. Mewn nifer o weithiau cynnar Whistler gwelir dylanwad Courbet ac arlunwyr realaidd Ffrengig eraill megis François Bonvin. Yn y cyfnod hwn, magodd Whistler ei werthfawrogiad o waith Diego Velázquez a chelf Asia, yn enwedig printiau Japaneaidd. Daeth Whistler i ddysgu am waith y llenorion Charles Baudelaire a Théophile Gautier, a chawsant effaith hollbwysig ar ddamcaniaethau Whistler am gelf yn hwyrach yn ei fywyd.
James MacArdell
Mae yna enghreifftiau o waith James MacArdell yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan James MacArdell:
James McNeill Whistler
Ei gyfnod cynnar yn Llundain
Er i un o beintiadau cynnar Whistler, At the Piano, dderbyn clod gan Courbet a'i gyfeillion, cafodd ei wrthod gan Salon Paris yn 1859. Symudodd Whistler i Lundain yn nhymor y gwanwyn 1860, i fyw gyda'i hanner chwaer Deborah a'i theulu yn ardal Knightsbridge, a danfonodd y llun i'r Academi Frenhinol. Cafodd y portread hwnnw o Deborah a'i merch ei arddangos yn oriel yr Academi yn Sgwâr Trafalgar yn 1860. Ymsefydlodd yn Llundain a bu'r ddinas yn gartref iddo am weddill ei oes, ond treuliodd y 1860au yn ymweld yn aml â Ffrainc, gan weithio yn y ddwy wlad.
Philip Audinet
Mae yna enghreifftiau o waith Philip Audinet yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Philip Audinet:
James McNeill Whistler
Y daith i Ffrainc a'r Salon des Refusés
Erbyn haf 1861, roedd gan Whistler digon o arian o'i werthiannau i dalu am daith i Ffrainc am 15 mis gyda Jo. Crwydrasant drwy Lydaw, ym mha le peintiodd Whistler morluniau megis The Coast of Brittany (1861), ac i Baris i ymweld â Courbet. Yn y gaeaf, peintiodd bortread o Jo o'r enw Symphony in White No. 1 (1861–2), ac o ganlyniad i'r paent plwm gwyn bu Whistler yn dioddef o wenwyn plwm, neu "golig yr arlunydd". Aeth gyda Jo i dde Ffrainc i geisio'i wella, ac yn Biarritz yng Ngwlad y Basg fe beintiodd Blue and Silver (1862), llun o'r tonnau yn taro'r creigiau o dan wybren gymylog.
Josiah Wood Whymper
Mae yna enghreifftiau o waith Josiah Wood Whymper yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
James McNeill Whistler
Y daith i Ffrainc a'r Salon des Refusés
Ei beintiad cyntaf i dynnu sylw mawr oedd Symphony in White, a gafodd ei arddangos yn y Salon des Refusés ym Mharis yn 1863.
Baileys
Mae Hufen Gwyddelig Baileys yn wirodlyn sy'n seiliedig ar wisgi Gwyddelig a hufen. Mae'n cael ei gynhyrchu gan gwmni Diageo yn Nangor Road, Dulyn, Iwerddon ac yn Mallusk, Gogledd Iwerddon sy'n eiddo i gwmni Gilbeys of Ireland, mae'r nod masnach yn eiddo i Diageo. Mae ganddo gynnwys alcohol datganedig o 17% yn ôl cyfaint.
James McNeill Whistler
Yr achos yn erbyn Ruskin
Dyn cwerylgar oedd Whistler yn aml, a bu sawl ffrae rhyngddo â'r beirniaid celf. Yn 1877 aeth â John Ruskin i'r llys gan ddwyn achos o enllib yn ei erbyn. Ysgrifennodd Ruskin bod Whistler yn "gofyn am ddeucan gini am luchio potyn o baent yn wyneb y cyhoedd" gyda'i beintiad Nocturne in Black and Gold – The Falling Rocket. Enillodd Whistler yr achos, a derbyniodd un ffyrling yn unig yn ddyfarndal.
Baileys
Hanes a tharddiad
Crëwyd Hufen Gwyddelig Baileys gan Tom Jago o gwmni Gilbeys of Ireland, adran o gwmni Distillers a Vintners International,  gan ei fod yn chwilio am rywbeth i'w gyflwyno i'r farchnad ryngwladol. Dechreuodd y broses o ddod o hyd i gynnyrch ym 1971 ac fe'i cyflwynwyd ym 1974 fel yr Hufen Gwyddelig cyntaf i'w gwerthu'n fasnachol. Enwyd y ddiod ar ôl Gwesty Bailey's yn Llundain a chafwyd caniatâd gan berchenogion y gwesty i ddefnyddio'r enw heb yr atalnod.
James McNeill Whistler
Diwedd ei oes
Aeth Whistler yn fethdalwr o ganlyniad i gostau'r achos llys yn erbyn Ruskin. Yn 1898 fe lwyddodd i ailsefydlu'i hunan pan werthodd nifer o'i ysgythriadau o Fenis. Trigai Whistler yn ardal Chelsea, ac yno fe gynhaliodd salon boblogaidd yng nghyfnod diweddaraf ei oes.
Baileys
Cynhyrchu
Mae gwisgi Gwyddelig a hufen o wahanol ddistyllwyr yn cael eu homogenu i ffurfio emylsiwn gyda chymorth emylsydd sy'n cynnwys olew llysiau wedi'i mireinio. Mae'r broses yn atal gwahanu'r alcohol a'r hufen yn ystod storio. Mae Baileys yn cynnwys rysáit dethol coco perchnogol sy'n rhoi cymeriad a rhinflas siocled i'r ddiod. Ni wyddys faint o gynhwysion eraill sydd ond maent yn cynnwys perlysiau a siwgr.
James McNeill Whistler
Ei gelf
Roedd Whistler yn arlunydd yn nhraddodiad "celfyddyd er mwyn celfyddyd": dadleuodd taw dyletswydd yr arlunydd oedd i ddewis elfennau o'r byd a'u cydosod gan greu gwaith creadigol, megis cyfansoddiad cerddorol. Whistler oedd un o brif arlunwyr, os nid arloeswr, y mudiad Tonyddol, sy'n disgrifio'r arlliwiau niwlog sydd yn flaenllaw yn ei dirluniau. Nodweddir ei bortreadau llawn hyd gan arddulliad tebyg. Cafodd ei ddylanwadu'n gryf gan yr Argraffiadwyr, ac mae ambell waith ganddo yn dangos nodweddion cynnar o gelf haniaethol. Dadleuodd Whistler taw cyfuniad a threfn golau, ffurf, a lliw oedd yn bwysig yn ei gelf, nid cynnwys neu bwnc y llun. Er mwyn dadbwysleisio eu cynnwys, rhoddai Whistler enwau haniaethol i'w beintiadau, er enghraifft Arrangement in Gray and Black No. 1 ar y portread o'i fam.
Josiah Wood Whymper
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Josiah Wood Whymper:
Baileys
Cynhyrchu
Daw'r hufen a ddefnyddir yn y ddiod o Glanbia, cwmni llaeth Gwyddelig sydd yn cynhyrchu llaeth powdr a hufen ffres yn ei ffatri yn Swydd Cavana. Dyma'r prif gyflenwr hufen i Baileys ers dros ddeng mlynedd ar hugain. Ar adegau prysur y flwyddyn, bydd Glanbia hefyd yn cyflenwi hufen o'i ffatri yn Ballyragget Swydd Kilkenny.
Nathan Cooper Branwhite
Mae yna enghreifftiau o waith Nathan Cooper Branwhite yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
William Bernard Cooke
Ysgythrwr o Loegr oedd William Bernard Cooke (1778 - 2 Awst (1855). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1778 a bu farw yn Llundain.
Nathan Cooper Branwhite
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Nathan Cooper Branwhite:
William Bernard Cooke
Mae yna enghreifftiau o waith William Bernard Cooke yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
James McNeill Whistler
The Ten O'Clock
Gwaith ysgrifenedig mwyaf dylanwadol Whistler, a dogfen bwysig yn hanes celf, oedd ei ysgrif The Ten O'Clock a gyhoeddwyd yn 1888. Traddodai'r ddarlith yn gyntaf yn 1885 yn Neuadd y Tywysog, Piccadilly. Gwaith o ddifrif ydoedd, heb ffraethebion na sarhadau, a oedd yn cyfuno holl syniadau'r awdur ynglŷn â phwrpas a swyddogaeth celf. Gellir ei ystyried yn faniffesto sy'n amlinellu'r gredo fachog, "celfyddyd er mwyn celfyddyd". Ynddo wnaeth Whistler hawlio natur ddethol yr arlunydd, a'i arwahanu oddi ar y cyhoedd a'r beirniad. Datganodd bod yr arlunydd yn atebol i'w hunan yn unig, a dim ond arlunwyr eraill sydd â'r hawl i feirniadu celf. Dadleuodd hefyd bod celf yn hollol annibynnol ar natur ac hanes, a dyletswydd yr arlunydd yw i greu celfyddydwaith ar dermau'i hun ac nid o reidrwydd i lunio dynwarediad cywir o'r byd. Ceisiodd cysuro'i gynulleidfa gan gynghori iddynt gymryd celf yn ganiataol, ac nid i bryderu am neges na phwysigrwydd celf i gymdeithas.
Baileys
Storio a bywyd silff
Yn ôl y gwneuthurwr, nid oes angen cynnwys cadwolion yn rysáit Bailys gan fod y cynnwys alcohol yn cadw'r hufen yn ffres.
Mae'r gwneuthurwr yn honni bod gan Baileys bywyd silff o 24 mis ac mae'n gwarantu ei flas am ddwy flynedd o'r diwrnod y cafodd ei gynhyrchu, hyd yn oed mewn potel sydd wedi ei hagor cyn belled â'i bod wedi ei gadw mewn oergell i ffwrdd o olau haul uniongyrchol ar dymheredd rhwng 0 a 25 °C (32 a 77 °F).
Gwerthoedd maeth
Mae Diageo yn darparu gwybodaeth faeth canlynol ar gyfer Baileys. Gwerthoedd fesul 100 ml:
Braster	14 g
Carbohydrad	24 g
Ynni	1345 kJ (327 kcal)
Blasau amgen
Yn 2003, lansiodd Bailey & Co. Baileys Glide, wedi'i anelu at y farchnad alcopop. Rhoddwyd gorau i'w cynhyrchu yn 2006.
Yn 2005, lansiodd Baileys amrywiadau Siocled Mintys a Crème Caramel. Fe'i rhyddhawyd yn wreiddiol ym meysydd awyr y Deyrnas Unedig ac yna fe'i rhyddhawyd ar gyfer marchnadoedd mawr yn y DU, yr Unol Daleithiau, Awstralia a Chanada yn 2006. Wedi llwyddiant y blasau amgen blaenorol cynhyrchwyd blasau newydd eto yn 2008, sef un blas coffi ac yn 2010 cynhyrchwyd un a blas cnau cyll. Treialodd y cwmni fersiwn premiwm newydd, Baileys Gold, mewn sawl maes awyr Ewropeaidd yn 2009. Cafodd Baileys Gold hefyd ei farchnata'n gryf ar gyfer cwsmeriaid o Japan. Ychwanegiadau diweddaraf i deulu blas Baileys yw Biscotti, a lansiwyd yn 2011, a chynnyrch premiwm Baileys Chocolat Luxe, a gyfunodd siocled Gwlad Belg gyda Baileys, yn 2013. Rhyddhaodd y cwmni amrywiaeth fanila a sinamon yn yr Unol Daleithiau yn 2013 gyda blasau pellach Sbeis Pwmpen, Espresso a Charamel Hallt y flwyddyn ganlynol. Yn 2017, crewyd Baileys Almande sydd yn addas at gwsmeriaid fegan. Yn 2018 daeth Baileys blas Mefus a Hufen i'r farchnad.
James McNeill Whistler
The Ten O'Clock
Mae syniadau Whistler yn adlewyrchu'r newidiadau cymdeithasol syfrdanol a fu ar doriad modernedd yn ail hanner y 19g. Bellach, nid crefftwr angenrheidiol oedd yr arlunydd a noddid gan y frenhiniaeth a'r eglwys. Yn hytrach, dyn ar gyrion cymdeithas ydoedd a pheth y gellir ei hepgor oedd ei ddawn artistig. Honnwyd trefn o benderfyniaeth yn y byd gan athrawiaethau gwleidyddol a gwyddonol newydd, megis Marcsiaeth a Darwiniaeth, gan fygwth hunaniaeth a natur unigryw y crefftwr creadigol. Bu arlunwyr hefyd yn ofni cydymffurfio o ganlyniad i fasgynhyrchu, ac effeithiau'r gyfundrefn gyfalafol ar ddiwylliant. Datganiad balch oedd darlith Whistler a oedd yn honni taw'r arlunydd sydd yn gwrthod cymdeithas, ac nid fel arall.
Michael Vandergucht
Ysgythrwr o Fflandrys oedd Michael Vandergucht (1660 - (16 Hydref (1725). Cafodd ei eni yn Antwerp yn 1660 a bu farw yn Antwerp.
James McNeill Whistler
The Ten O'Clock
Fel y disgwyl, derbyniodd y ddarlith wrthwynebiad gan nifer o awduron, gan gynnwys un o edmygwyr Whistler, Oscar Wilde. Er yr ymateb chwyrn gan y beirniaid, dylanwadodd The Ten O'Clock yn gryf ar fyd celf a daeth i sylw rhan fawr o'r cyhoedd. Cafodd Whistler ei wahodd i draddodi'r ddarlith ym mhrifysgolion Rhydychen a Chaergrawnt a chan grwpiau megis Clwb Myfyrwyr yr Academi Frenhinol.
Michael Vandergucht
Mae yna enghreifftiau o waith Michael Vandergucht yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
James McNeill Whistler
The Gentle Art of Making Enemies
Yn niwedd y 1880au, daeth newyddiadurwr ifanc o'r Unol Daleithiau o'r enw Sheridan Ford i Whistler a gofyn caniatâd ganddo i gasglu adolygiadau anffafriol o waith Whistler, ynghyd ag ymatebion yr arlunydd, a'u cyhoeddi ar ffurf llyfr. Cytunodd Whistler, ond yn ddiweddarach fe benderfynodd i beidio â gadael Ford i dderbyn yr holl elw o werthiannau'r llyfr. Anfonodd £10 i Ford yn dâl am ei waith hyd hynny, a datganodd ei fod wedi newid ei feddwl ynglŷn â'r fenter. Aeth Ford ati i argraffu'r llyfr, heb ganiatâd Whistler, yn Antwerp. Bygythiodd Whistler y byddai'n dwyn achos llys yn ei erbyn, ac o'r diwedd ildiodd Ford. Yn 1890, cyhoeddodd Whistler ei olygiad o'r llyfr gyda'r un teitl a ddefnyddiodd Ford, The Gentle Art of Making Enemies. Er yr helynt a fu ynghylch cyhoeddi The Gentle Art of Making Enemies, nid oedd y llyfr yn llwyddiannus ar y pryd. Pan gyhoeddwyd ail argraffiad yn 1897, fe'i canmolwyd gan Max Beerbohm mewn adolygiad yn y Saturday Review, ac wedi marwolaeth Whistler ysgrifennodd Beerbohm gwerthfawrogiad ohono yn yr ysgrif "Whistler's Writing" gan ddyrchafu ei waith ysgrifenedig yr un mor celfydd a chywrain â'i arluniaeth.
Michael Vandergucht
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Michael Vandergucht:
Pierre-Alexandre Aveline
Ysgythrwr o Ffrainc oedd Pierre-Alexandre Aveline (1702 - (1760). Cafodd ei eni ym Mharis yn 1702 a bu farw ym Mharis.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Pierre-Alexandre Aveline:
John Sturt
Mae yna enghreifftiau o waith John Sturt yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Joseph Collyer
Ysgythrwr o Loegr oedd Joseph Collyer (14 Medi 1748 - 24 Rhagfyr 1827). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1748 a bu farw yn Llundain.
John Sturt
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan John Sturt:
Joseph Collyer
Mae yna enghreifftiau o waith Joseph Collyer yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
John Thomas Smith
Gwerthwr hen greiriau a gwneuthurwr printiau o Loegr oedd John Thomas Smith (23 Mehefin 1766 - 6 Mawrth 1833). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1766 a bu farw yn Llundain.
Joseph Collyer
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Joseph Collyer:
John Thomas Smith
Mae yna enghreifftiau o waith John Thomas Smith yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan John Thomas Smith:
John Henry Robinson
Mae yna enghreifftiau o waith John Henry Robinson yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Thomas Landseer
Arlunydd o Loegr oedd Thomas Landseer (1793 - 20 Ionawr (1880). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1793 a bu farw yn Llundain.
John Henry Robinson
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan John Henry Robinson:
Thomas Landseer
Mae yna enghreifftiau o waith Thomas Landseer yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Richard Woodman
Ysgythrwr o Loegr oedd Richard Woodman (1 Gorffennaf 1784 - 15 Rhagfyr 1859). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1784 a bu farw yn Llundain.
Thomas Landseer
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Thomas Landseer:
Richard Woodman
Mae yna enghreifftiau o waith Richard Woodman yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Richard Woodman:
Maxim Gauci
Lithograffydd o Malta oedd Maxim Gauci (11 Chwefror 1774 - 3 Tachwedd 1854). Cafodd ei eni yn Valletta yn 1774 a bu farw yn Llundain.
Mae yna enghreifftiau o waith Maxim Gauci yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Maxim Gauci:
Matthew Noble
Mae yna enghreifftiau o waith Matthew Noble yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Matthew Noble:
Thomas Wright
Ysgythrwr o Loegr oedd Thomas Wright (2 Mawrth 1792 - 30 Mawrth 1849). Cafodd ei eni ym Mirmingham yn 1792 a bu farw yn Llundain.
Mae yna enghreifftiau o waith Thomas Wright yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Thomas Wright:
John Scott
Ysgythrwr o Loegr oedd John Scott (12 Mawrth 1774 - 1828). Cafodd ei eni yn Newcastle upon Tyne yn 1774 a bu farw yn Chelsea.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan John Scott:
Samuel De Wilde
Ysgythrwr o Loegr oedd Samuel De Wilde (1751 - (19 Ionawr (1832). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1751 a bu farw yn Llundain. Yn ystod ei yrfa, roedd yn arbenigo mewn cynhyrchu delweddau portread.
Luigi Schiavonetti
Ysgythrwr o'r Eidal oedd Luigi Schiavonetti (1 Ebrill 1765 - 7 Mehefin 1810). Cafodd ei eni yn Bassano del Grappa yn 1765 a bu farw yn Llundain.
Samuel De Wilde
Mae yna enghreifftiau o waith Samuel De Wilde yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Luigi Schiavonetti
Mae yna enghreifftiau o waith Luigi Schiavonetti yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Samuel De Wilde
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Samuel De Wilde:
Luigi Schiavonetti
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Luigi Schiavonetti:
Silvester Harding
Arlunydd o Loegr oedd Silvester Harding (25 Gorffennaf 1745 - 12 Awst 1809). Cafodd ei eni yn Newcastle-under-Lyme yn 1745 a bu farw yn Llundain Fwyaf.
Mae yna enghreifftiau o waith Silvester Harding yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Silvester Harding:
William Bromley
Ysgythrwr o Loegr oedd William Bromley (1769 - 24 Tachwedd (1842). Cafodd ei eni yn Carisbrooke yn 1769 a bu farw yn Llundain.
Thomas Worlidge
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Thomas Worlidge:
William Bromley
Mae yna enghreifftiau o waith William Bromley yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan William Bromley:
William Skelton
Engrafwr o'r Loegr oedd William Skelton (14 Mehefin 1763 - 13 Ebrill 1848). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1763 a bu farw yn Llundain.
Thomas Holloway
Arlunydd o Loegr oedd Thomas Holloway (1748 - 28 Chwefror (1827). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1748 a bu farw yn Coltishall. Yn ystod ei yrfa, roedd yn arbenigo mewn cynhyrchu delweddau portread.
William Skelton
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan William Skelton:
Thomas Holloway
Mae yna enghreifftiau o waith Thomas Holloway yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Thomas Holloway:
Robert Dighton
Cartwnydd dychanol o Loegr oedd Robert Dighton (1752 - (1814). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1752 a bu farw yn Llundain.
Bernard Baron
Gwneuthurwr printiau o Ffrainc oedd Bernard Baron (1696 - 24 Ionawr 1762), a dreuliodd lawer o'i oes yn Lloegr.
Robert Dighton
Mae yna enghreifftiau o waith Robert Dighton yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Bernard Baron
Cefndir
Ganwyd Baron ym Mharis, yn blentyn i Laurent Baron, ysgythrwr a Françoise (née Aveline) ei wraig. Dysgodd ei grefft gan ei lystad Nicolas-Henri Tardieu.
Robert Dighton
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Robert Dighton:
Bernard Baron
Gyrfa
Ym 1712 symudodd i Lundain ar wahoddiad Claude Dubosc, er mwyn ei gynorthwyo ar ei ysgythriadau o furlun Laguerre yn Marlborough House. Roedd yn un o'r ysgythrwyr Ffrengig a gynhyrchodd set o blatiau ar ôl paentiadau Thornhill yng nghromen Eglwys Gadeiriol Sant Paul, ac ym 1720 cynorthwyodd Dubosc a Nicolas Dorigny gyda'u hysgythriadau wedi seilio ar gartwnau Raphael. Ym 1724 ysgythrodd Baron wyth plât o Fywyd Achilles wedi seilio ar waith Rubens.
Ym 1729, dychwelodd i Baris dros dro lle ysgythrodd bedwar plât ar gyfer y Recueil Jullienne, crynodeb o 271 o ysgythriadau o baentiadau ac addurniadau Watteau a gomisiynwyd gan y gwneuthurwr tecstilau, ysgythrwr a chasglwr celf Jean de Jullienne, a gyhoeddwyd yn y pen draw ym 1735. Mae rhai haneswyr celf wedi awgrymu bod llun gan Watteau o ysgythrwr wrth ei waith, yng nghasgliad yr Amgueddfa Brydeinig, yn bortread o Baron. Hefyd ysgythrodd blât ar ôl Titian ar gyfer y Recueil Crozat, casgliad o brintiau o baentiadau Eidalaidd mewn casgliadau Ffrengig a gyhoeddwyd ym 1742.
William Ward
Engrafwr o Loegr oedd William Ward (1766 - 21 Rhagfyr 1826). Cafodd ei eni yn Llundain Fawr yn 1766 a bu farw yn Llundain.
Bernard Baron
Gyrfa
Ym 1735 roedd Baron yn un o grŵp o artistiaid blaenllaw yn Llundain a ddangoswyd ym mhaentiad Gawen Hamilton A Conversation of Virtuosis Roedd yn un o bedwar ysgythrwr Ffrengig a gyflogwyd gan William Hogarth i gynhyrchu platiau ar gyfer ei gyfres Marriage à la mode. Ysgythrodd hefyd bortreadau gan Hogarth ac Allan Ramsay, a gweithiau gan Holbein, Rubens, Van Dyck, a Teniers.
Rhoddodd dystiolaeth i bwyllgor Tŷ'r Cyffredin a arweiniodd at y Ddeddf Hawlfraint Ysgythrwyr.
Mae yna enghreifftiau o waith Bernard Baron yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Teulu
Tua 1722 priododd Grace Lafosse, gwniadyddes gynau, bu iddynt fab.
William Ward
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan William Ward:
Pessach
bawd|250px|Bara croyw (matzo)
Gŵyl Iddewig pwysig yw Pessach (Hebraeg: פֶּסַח, "neidio"), sy'n dathlu ymadawiad yr Israeliaid o gaethwasiaeth yn yr Aifft, stori a adroddir yn Llyfr Exodus. Cedwir yr ŵyl yng ngymuned Iddewig y brif ffrwd, hyd yn oed ymhlith y rhai nad ydynt yn grefyddol. Para wythnos, ac mae'r dyddiadau yn amrywio yn ôl y calendr Hebreaidd.
James Watson
Ysgythrwr o Loegr oedd James Watson (1740 - 20 Mai (1790). Cafodd ei eni yn Nulyn yn 1740 a bu farw yn Llundain.
William Derby
Arlunydd o Loegr oedd William Derby (10 Ionawr 1786 - 1847). Cafodd ei eni ym Mirmingham yn 1786 a bu farw yn Llundain Fwyaf. Yn ystod ei yrfa, roedd yn arbenigo mewn cynhyrchu delweddau portread.
Mae yna enghreifftiau o waith William Derby yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
James Watson
Mae yna enghreifftiau o waith James Watson yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
William Derby
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan William Derby:
James Watson
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan James Watson:
Pessach
Dyddio a hyd
Un o brif symbolau'r blaid hon yw bara croyw. Mae'n cael ei wahardd i fwyta bwydydd sy'n deillio o grawnfwydydd yn ystod y dyddiadau hyn. Yn Israel, mae'r Pasg yn para am saith niwrnod, ac mae'r cyntaf a'r olaf yn wyliau swyddogol, ni chaiff y dyddiau eraill eu galw'n Chol HaMoed, mewn cymunedau uniongredol a cheidwadol, peidiwch â gweithio yn y dyddiau hynny. Yn hanesyddol, yn y cymunedau Iddewig y diaspora, roedd y Pasg yn para am wyth diwrnod ac mae llawer yn dal i ddioddef yr arfer hwn.
Traddodiadau
Gelwir cinio teulu y Pasg cyntaf yn Seder Pessach. Yn ystod y cinio hwn, mae un o aelodau'r teulu, fel arfer tad y teulu, yn adrodd hanes yr Exodus, ar ôl pedwar cwestiwn traddodiadol y mab ieuengaf sy'n dechrau gyda'r traddodiadol "Pam ei fod heno'n wahanol i eraill?"
Ynghyd â'r ŵyl Pentecost (Shavout) a Tabernacles (Succot), Iddewig Pasg oedd un o'r dathliadau traddodiadol y bu'r Deml Jerusalem yn bererindod iddi.
Bernard Baron
Marwolaeth
Bu farw yn ei gartref yn Panton Square, Llundain yn 66 mlwydd oed.
Pessach
Pasg mewn crefyddau eraill
Mae Cristnogaeth yn seiliedig ar ddathlu'r Pasg yn y Swper Ddiwethaf Iesu Grist. Digwyddodd hyn, yn ôl y Beibl, yn ystod dathlu'r Pasg Iddewig, lle'r oedd Iesu yn newid ei ystyr, yn yr hyn a elwir yn "Gyfamod Newydd", yn hytrach na'r "Hen Gyfamod", gan gyfeirio at y pact o bobl Israel gyda Duw drwy'r Torah. Mae dathliad y Pasg yn y grefydd Gristnogol yn gysylltiedig â chorff a gwaed Iesu Grist, trwy fara a gwin. Mewn rhai cymunedau Cristnogol, dathlu'r Pasg yn y ffordd Iddewig i gofio ffordd o fyw Iesu.
Mae Samariaethiaeth, chwaer grefydd Iddewiaeth, yn parhau i ddathlu'r Pasg mewn ffordd sy'n debyg iawn i'r Iddewig, gyda rhai naws.
Antoine Maurin
Arlunydd o Ffrainc oedd Antoine Maurin (5 Tachwedd 1793 - 21 Medi 1860). Cafodd ei eni yn Perpignan yn 1793 a bu farw ym Mharis.
Mae yna enghreifftiau o waith Antoine Maurin yn gasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yn gasgliadau'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Antoine Maurin:
Joseph John Jenkins
Arlunydd o Loegr oedd Joseph John Jenkins (1811 - 9 Mawrth (1885). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1811 a bu farw yn Llundain.
Robert Havell
Gwneuthurwr printiau ac argraffydd o Loegr oedd Robert Havell (29 Rhagfyr 1769 - 21 Tachwedd 1832). Cafodd ei eni yn Reading yn 1769
James Stephenson
Ysgythrwr o Loegr oedd James Stephenson (26 Tachwedd 1808 - 28 Mai 1886). Cafodd ei eni ym Manceinion yn 1808 a bu farw yn Llundain.
Joseph John Jenkins
Mae yna enghreifftiau o waith Joseph John Jenkins yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
James Stephenson
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan James Stephenson:
Robert Havell
Mae yna enghreifftiau o waith Robert Havell yn gasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Robert Havell:
Joseph John Jenkins
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Joseph John Jenkins:
Pierre Lombart
Ysgythrwr o Deyrnas Ffrainc oedd Pierre Lombart (1613 - (1682). Cafodd ei eni ym Mharis yn 1613 a bu farw ym Mharis.
Bernard Baron
Gweithiau
Ei waithiau mwyaf nodedig yw:
William Say
Engrafwr o Loegr oedd William Say (1768 - 24 Awst (1834). Cafodd ei eni yn Norwich yn 1768 a bu farw yn Llundain.
Mae yna enghreifftiau o waith William Say yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan William Say:
Bernard Baron
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Bernard Baron:
Robert White
Drafftsmon ac ysgythrwr o'r Loegr oedd Robert White (1645 - (1703). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1645 a bu farw yn Llundain.
Mae yna enghreifftiau o waith Robert White yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Robert White:
Pierre Lombart
Mae yna enghreifftiau o waith Pierre Lombart yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Pierre Lombart:
Henry Hoppner Meyer
Mae yna enghreifftiau o waith Henry Hoppner Meyer yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Henry Hoppner Meyer:
Richard Roffe
Ysgythrwr o Loegr oedd Richard Roffe (1781 - (1846). Cafodd ei eni yn 1781 a bu'n gweithio yn Llundain.
Mae yna enghreifftiau o waith Richard Roffe yn gasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Richard Roffe:
Robert Pollard
Gwerthwr printiau ac ysgythrwr o Loegr oedd Robert Pollard (1755 - 23 Mai (1839). Cafodd ei eni yn Newcastle upon Tyne yn 1755 a bu farw yn Llundain.
Mae yna enghreifftiau o waith Robert Pollard yng nghasgliad portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a hefyd yng nghasgliad Yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Thomas Woolnoth
Gwneuthurwr printiau ac ysgythrwr o Loegr oedd Thomas Woolnoth (1785 - (1857). Cafodd ei eni yn Llundain yn 1785 a bu farw yn Audlem.
Mae yna enghreifftiau o waith Thomas Woolnoth yng nghasgliadau portreadau Llyfrgell Genedlaethol Cymru a'r Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain.
Oriel
Dyma ddetholiad o weithiau gan Thomas Woolnoth: