cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pax Æterna
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Holger-Madsen ar 11 Ebrill 1878 yn Copenhagen a bu farw yn yr un ardal ar 17 Chwefror 1961.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Holger-Madsen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mesur Iechyd Meddwl (Cymru) 2010
Mesur Cynulliad Cenedlaethol Cymru yw Mesur Iechyd Meddwl (Cymru) 2010. Fe'i basiwyd gan y Cynulliad ar 2 Tachwedd 2010 a daeth i rym ar 15 Rhagfyr 2010 pan derbyniodd sêl bendith y Frenhines.
Bardd
Dyn neu ddynes sy'n cyfansoddi barddoniaeth yw bardd.
Iliad
bawd|Achilles gyda chorff Hector: engrafiad gan Johann Balthasar Probst (1673-1748)
Un o'r ddwy gerdd fawr a briodolir i'r bardd Groeg Homeros ydy'r Iliad (Groeg Ιλιάδα). Y llall ydy'r Odyseia.
Braslun o'r cynllun
bawd|300px|Llinellau cyntaf yr Iliad Llinellau cyntaf yr Iliad yw:
Llyfryddiaeth
Troswyd rhannau o'r Iliad i'r Gymraeg gan R. Morris Lewis:
Pi (llythyren)
Pi (priflythyren Π, llythyren fach π neu ϖ) yw'r 16eg lythyren yn yr wyddor Roeg. Yn y system rhifolion Groegaidd, mae ganddi werth o 80.
Sea of Fear
Ffilm arswyd yw Sea of Fear a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Katherine Bailess, Kieren Hutchison, Edward Albert, Caroline Walker, Christopher Showerman, Burgess Jenkins ac Adam Mayfield.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ægtemænd i Knibe
Ffilm fud (heb sain) yw Ægtemænd i Knibe a gyhoeddwyd yn 1915. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1915. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Birth of a Nation addasiad o ddrama o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
PRKAR2B
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn PRKAR2B yw PRKAR2B a elwir hefyd yn Protein kinase, cAMP-dependent, regulatory, type II, beta, isoform CRA_a a Protein kinase cAMP-dependent type II regulatory subunit beta  (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 7, band 7q22.3.
Y Casgliad Answyddogol
Cyfrol o gerddi amrywiol wedi'i golygu gan Robat Gruffudd yw Y Casgliad Answyddogol. Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol yn y gyfres Cyfres y Beirdd Answyddogol a hynny yn 1998. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Y goreuon o Gyfres y Beirdd Answyddogol, yn cynnwys 89 o gerddi gan 27 o feirdd, ynghyd â 48 o ddarluniau du-a-gwyn, a rhagair gan Robat Gruffudd. Dyluniwyd y gyfrol gan Owain Huw.
Botwm Crys yn cadw lle
Peulin
Sant Cymreig oedd yn byw tua diwedd y 5g oedd Peulin (Lladin: Paulinus). Yn draddodiadol, cyfeirir ato fel Pawl Hen hefyd. Cysylltir ef yn arbennig â Sir Gaerfyrddin.
Hanes a thraddodiad
Nid oes unrhyw fuchedd i Beulin ei hun wedi goroesi, ond mae cyfeiriad ato ym Muchedd Dewi Sant o waith Rhygyfarch ap Sulien, lle dywedir i Dewi dael ei addysgu gan Peulin. Dywedir yno fod Peulin yn ddisgybl i Garmon; dywedir hefyd iddo gael ei daro'n ddall ac i Dewi gyflawni gwyrth i adfer ei olwg. Ceir cyfeiriad ato ym Muchedd Teilo hefyd, lle dywedir i Teilo gael ei addysgu ganddo.
Roedd "Paulinus" yn enw cyffredin, a gall fod yn anodd bod yn siwr am ba un y sonir. Mae Buchedd Illtud yn crybwyll "Paulinus" oedd yn ddisgybl i Illtud ac yn gyfoeswr i Ddewi, ond mae'n debyg mai Paulinus Aurelianus oedd hwn, ychydig yn iau na Peulin, er fod rhai ysgolheigion yn credu mai'r un yw'r ddau.
Darganfuwyd carreg ac arysgrif arni ym Maes Llanwrthwl ym mhlwyf Caeo yn Sir Gaerfyrddin yn coffáu un Paulinus, efallai Peulin. Disgrifir ef ar y garreg fel "Ceidwad y ffydd a charwr cyson ei wlad":
Mae eglwys Llangors yn Sir Frycheiniog wedi ei chysegru iddo. Credir mai 22 Tachwedd yw dyddiad cywir ei ŵyl.
Mae'n debyg mai ef oedd ym meddwl Saunders Lewis wrth greu'r cymeriad Paulinus yn y ddrama Buchedd Garmon.
Cyfeiriadau
Paulinus of Wales
Night Nurse
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr William A. Wellman yw Night Nurse a gyhoeddwyd yn 1931. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Leo F. Forbstein. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Clark Gable, Barbara Stanwyck, Joan Blondell, Walter McGrail, Charles Winninger, Ben Lyon, Blanche Friderici, Edward Nugent, Vera Lewis, Willie Fung a Ralf Harolde. Mae'r ffilm Night Nurse yn 72 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1931. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Frankenstein (1931) ffilm arswyd, Americanaidd gan James Whale. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Barney McGill oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William A Wellman ar 29 Chwefror 1896 yn Brookline, Massachusetts a bu farw yn Los Angeles ar 3 Rhagfyr 2003. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1919 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William A. Wellman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Swyre
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy Swyre. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dorset.
Fantômas Contre Scotland Yard
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Louis de Funès, Jean Marais, Mylène Demongeot, Robert Dalban, Jacques Dynam, Raymond Pellegrin, Dominique Zardi, Henri Serre, André Dumas, Antoine Baud, Françoise Christophe, Gilbert Servien, Guy Delorme, Henri Attal, Hubert de Lapparent, Jean-Roger Caussimon, Jean Ozenne, Max Montavon, Michel Thomass, Paul Pavel, Rita Renoir, Roger Trapp, Roland Giraud ac Yvan Chiffre. Mae'r ffilm Fantômas Contre Scotland Yard yn 104 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1967. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd You Only Live Twice sef ffilm llawn cyffro gan Lewis Gilbert. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. Marcel Grignon oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Pierre Gillette sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd André Hunebelle nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bryniau Gleision
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Dewey. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 538 metr (1765 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 30 Mehefin 2007.
Dover, New Hampshire
Dinas yn nhalaith New Hampshire, Unol Daleithiau America, sy'n ddinas sirol Strafford County, yw Dover. Mae gan Dover boblogaeth o 29,987, ac mae ei harwynebedd yn 75.2 km². Cafodd ei sefydlu (neu ei ymgorffori) yn y flwyddyn 1623.
Petrisen gerrig
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. petrosus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Teulu
Mae'r petrisen gerrig yn perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: Phasianidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Steve Lamacq
Mae Steve Lamacq (ganed 16 Hydref 1965) yn newyddiaduriwr cerddoriaeth a DJ Seisnig, adnabyddir weithiau gan y ffugenwau Lammo (a roddwyd iddo gan John Peel) neu The Cat (oherwydd ei allu fel ceidwad gôl ym mhêl-droed). Mae yn gweithio ar gyfer y BBC ar sianeli Radio 1, BBC Radio 6 Music a hefyd BBC Radio 2 ar ddydd Mercher o 23:30-00:30 cyn rhaglen Janice Long.
Gyrfa Cynnar
Ganed yn Bournemouth, cyn symyd i Hampshire. Mae ei deulu yn dod o Essex, tyfodd Steve i fyny ym mhentref Colne Engaine yn ardal Halstead. Dechreuodd gyrfa newyddiadurol fel is-ohebydd ar gyfer y West Essex Gazette, ar ôl astudio newyddiaduraeth yng Ngholeg Harlow, Essex. Dechreuodd Lamacq's fanzine o'r enw A Pack Of Lies tra'n ei arddegau.
Yn ystod ei gyfnod o weithio ar gyfer y New Musical Express, dechreuodd weithio fel DJ XFM, pan oedd dal yn orsaf radio pirate. Dechreuodd label recordio yn 1992 gyda Alan James a Tony Smith, sef Deceptive Records. Y band mwyaf llwyddiannus iddynt arwyddo oedd Elastica. Mae'r rhanfwyaf o'r gerddoriaeth ar y label yn rhy fath o pync-pop. Daeth Deceptive Records i ben yn 2001. Ysgrifennodd Lamacq hunangofiant, y teitl yw Going Deaf For A Living.
Yn 1991 roedd Lamacq, yn ddiymwybod iddo ef, yn rhan o un o achlysyron enwog roc Prydeinig, yn ystod cyfweliad ar ôl gig, yng Nganolfan Celfyddydau Norwich, gyda'r Manic Street Preachers, ar gyfer NME. Wedi i sawl cais gan Richey James Edwards i ddarbwyllo i Lamacq eu bod "for real" (roedd y Manics wedi bod yn gwneud datganiadau gwallgo i'r wasg), rhoddod Edwards i fynnu a cherfiodd 4 Real yn ei fraich gyda llafn rasal. Bu bron i'r cyhoeddusrwydd ei hun, lawnsio'r Manics i fyd y Byd Enwog. Trafodwyd y cyfweliad mewn cyfarfod olygyddol a recordwyd ar gyfer rhaglen ddogfen ar BBC Radio 5, "Sleeping With the NME" a ymddangosodd yn hwyrach ar ochr-B sengl Suicide Is Painless y Manics (Hwn hefyd oedd cân thema M*A*S*H).
Radio 1
Rhwng 1993 a 1997 cyflwynodd Lamacq y rhaglen Evening Session gyda Jo Whiley, ac wedyn ar ei ben ei hun tan Rhagfyr 2002, pan ddaeth diwedd y rhaglen. Cymerodd Colin Murray ei le drost dro am chwe mis tan i gytundeb Zane Lowe ddod i ben gyda'r orsaf radio XFM yn Mehefin 2003, pan gymerodd ef y safle parhaol. Cyflwynodd Lamacq y rhaglen radio indie, Lamacq Live, pob prynhawn Llun tan 18 Medi 2006. Daeth y sioe i ben fel rhan o ail-ddyluniad rhaglenni Radio 1, er mwyn cyflwyno delwedd newydd ifengach ar gyfer y gwrandawyr. Dechreuodd Lamacq Live yn niwedd Mehefin 1998, a chymerodd Colin Murray ei le ar yr awyr gyda rhaglen newydd, ond mae Lamacq yn dal i gyflwyno rhaglenni dogfen ar gyfer yr orsaf a rhaglen goffa, noson John Peel. Mae hefyd yn cyflwyno rhaglen Radio 1, In New Music We Trust, pob nos Lun rhwng 9 a 10 o'r gloch. Rhwng yr un oriauu ar ddydd Mawrth, Mercher a dydd Iau mae Tim Westwood, Jo Whiley a Pete Tong yn cyflwyno. 'Darganfyddod' Steve y band indie tanddaearol, Pencil Toes.
BBC 6 Music / Radio 2
Mae ei dudalen wê ar wefan y BBC yn disgrifio ei raglen Lamacq Live fel un o'r rhaglenni radio mwyaf Dylanwadus ym Mhrydain. Mae ganddo hefyd raglen ar orsaf digidol y BBC, 6 Music, ar pob brynhawn Sul, ond ers Ebrill 2005 mae hefyd wedi cyflwyno rhaglen dyddiol yn gynnar yn y prnhawn ar 6 Music, gan gymryd drosodd oddiar Andrew Collins, yma mae o ar yr awyr fyth. Ers Ebrill 2007, mae hefyd yn cyflwyno rhaglen wythnosol ar BBC Radio 2, pob dydd Mercher rhwng 11.30 a 12.30, ar y rhaglen hon mae'n chwarae ei ddewis ef o'r gerddoriaeth ac yn cyflwyno bandiau sydd wedi ymddangos yn diweddar i'r gwrandawyr.
Lamacq yn ffan o glwb pêl-droed Colchester United.
Da Uomo a Uomo
Ffilm sbageti western gan y cyfarwyddwr Giulio Petroni yw Da Uomo a Uomo a gyhoeddwyd yn 1967. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal; y cwmni cynhyrchu oedd United Artists Corporation. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a Saesneg a hynny gan Luciano Vincenzoni a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ennio Morricone. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lee Van Cleef, Anthony Dawson, Luigi Pistilli, Mario Brega, Carlo Pisacane, Carla Cassola, John Phillip Law, Franco Balducci, Ignazio Leone, José Torres, Nino Vingelli, Romano Puppo, Alba Maiolini, Bruno Corazzari, Giovanni Petrucci, Guglielmo Spoletini, Nerina Montagnani, Remo Capitani a José Terrón. Mae'r ffilm Da Uomo a Uomo yn 120 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1967. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd You Only Live Twice sef ffilm llawn cyffro gan Lewis Gilbert. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. Carlo Carlini oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Eraldo Da Roma sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Giulio Petroni ar 21 Medi 1917 yn Rhufain a bu farw yn yr un ardal ar 7 Ionawr 1950.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Giulio Petroni nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Joyce Stewart
Roedd Joyce Stewart (1936 - 7 Ionawr 2011) yn fotanegydd nodedig a aned yn y Deyrnas Unedig. Y sefydliad trydyddol lle y derbyniodd ei haddysg oedd: Prifysgol Reading. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd University of Cape Town.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Ysgol Syr Thomas Jones
Ysgol uwchradd gyfun dwyieithog Cymraeg a Saesneg ar gyrion Amlwch, ar Ynys Môn, yw Ysgol Syr Thomas Jones. Lleolir yr ysgol ym Mhentrefelin, ychydig i'r gogledd-orllewin Amlwch. Y prifathro presennol yw Dylan Jones.
Ystadegau
Mae tua 550-600 o blant yn yr ysgol a tua 50 o athrawon. Mae yna 6 aelod yn y tim bugeilio sef, pennaeth, dirpwy, 3 pennaeth cynorthwyol ac 1 pennaeth cynhwysiant ac lles. Presenoldeb blynyddol yr ysgol ar gyfartaledd yw 94.9%. Mae tua 32 ystafell ddysgu yn yr ysgol.
Hanes yr Ysgol
bawd|Adeilad yr ysgol Cafodd yr ysgol ei hadeiladu 5 mlynedd ar ôl yr Ail Ryfel Byd ond ar y pryd, bwriad Syr Thomas Jones oedd adeiladu ysbyty. Roedd yn meddwl y byddai yna drydedd ryfel byd. Dyna'r rheswm pam fod y coridorau mor llydan - er mwyn i gwlau ysbyty gael teithio o un pen yr 'ysbyty' i'r llall. Mae yna dwneli o dan yr ysgol sy'n mynd am filltiroedd rhag ofn i'r gelyn fomio. Roedd Ynys Môn wedi bod yn datblygu cynlluniau ar gyfer addysg gynhwysfawr ers 1936: yr ysgol gynhwysfawr bwrpasol hon yw'r enghraifft gynharaf o agwedd arloesol Ynys Môn tuag at addysg uwchradd yn y cyfnod ar ôl y rhyfel, yr ysgol gyntaf o'r fath yng Nghymru ac yn ôl y son ym Mhrydain. Dechreuwyd ym 1948, i ddyluniadau pensaer y sir, N.Squire Johnson; gosodwyd y garreg sylfaen gan yr Ysgrifennydd Gwladol dros Addysg, D R Hardyman; agorodd yr ysgol yn swyddogol ym 1950 a chwblhawyd y gwaith adeiladu ym 1952. Fel ysgol eithriadol o gynnar ar ôl y rhyfel, cynlluniwyd yr adeilad i fanyleb uchel ar gyfer adeiladau addysgol nad oedd bob amser yn cael ei gynnal yn ei olynwyr: er enghraifft, mae ganddi haelioni gofodol. cynllunio gan gynnwys campfeydd ar wahân ar gyfer bechgyn a merched, neuadd a ffreutur ar wahân. Felly mae'n cynrychioli mynegiant clir iawn o arfer gorau ar gyfer adeiladu addysg uwchradd ar ôl y rhyfel. Nid yw'r ysgol wedi newid fawr ddim ers agor, er bod rhai ystafelloedd ysgol wedi'u hychwanegu yng nghefn yr ysgol, a theatr fodern wedi'i hadeiladu mewn cangen o flociau ystafell ddosbarth anghyfnewidiol, ar ddiwedd y C20.
Traddodiadau
Yn yr ysgol mae llawer o ddigwyddiadau bob blwyddyn:
Gwisg Ysgol
Mae'n rhaid i ddisgyblion wisgo crys-T glas golau hefo y bathodyn, siwmper glas tywyll, trowsus sgert ddu ac esgidiau du. Ar gyfer y chweched dosbarth bydd rhaid gwisgo siwmper ddu, crys gwyn, tei, trowsus neu sgert ddu ac esgidiau du.
Gwisg Ymarfer Corff
Gwisg ymarfer corff yw, yn y Gaeaf; legins du, esgidiau pêl-droed, sanau hir glas, siwmper las a crys-t gwyn. Yn yr haf; crys-t gwyn, legins du, a threinyrs rhedeg.
Eisteddfod yr Urdd
Pob blwyddyn mae yna eisteddfod cylch ac eisteddfod sir yn yr ysgol. Mae'n gyfle i'r disgyblion cynradd ganu, adrodd a dawnsio.
Eisteddfod Ysgol
Mae'r ysgol yn cynnal ei Eisteddfod ei hun bob blwyddyn hefyd. Mae'r disgyblion ac athrawon wedi'i rhannu i mewn i dair grwp; Eilian sy'n liw coch, Eleth sy'n liw glas a Padrig sy'n lliw melyn. Mae'r Eisteddfod yn cymryd diwrnod cyfan ar gyfer yr holl weithgareddau cyn i'r Prifathro gyhoeddi'r canlyniadau. Mae hyn yn gyfle i ddisgyblion gymryd rhan mewn cystadlaethau canu, adrodd, dawnsio ac ati.
Pysgotwr pigfawr Swlawesi
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Pysgotwr pigfawr Swlawesi (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: pysgotwyr pigfawr Swlawesi) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Halcyon melanorhyncha; yr enw Saesneg arno yw Great-billed kingfisher. Mae'n perthyn i deulu'r Pysgotwyr (Lladin: Alcedinidae) sydd yn urdd y Coraciiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn H. melanorhyncha, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
Teulu
Mae'r pysgotwr pigfawr Swlawesi yn perthyn i deulu'r Pysgotwyr (Lladin: Alcedinidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Furia À Bahia Pour Oss 117
Ffilm am ysbïwyr gan y cyfarwyddwyr André Hunebelle a Jacques Besnard yw Furia À Bahia Pour Oss 117 a gyhoeddwyd yn 1965. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal a Ffrainc. Lleolwyd y stori yn Brasil a Rio de Janeiro a chafodd ei ffilmio yn Rio de Janeiro. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan André Hunebelle a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Michel Magne.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mylène Demongeot, François Maistre, Perrette Pradier, Frederick Stafford, Claude Carliez, Raymond Pellegrin, Dominique Zardi, André Cagnard, Annie Anderson, Gilbert Servien, Guy Delorme, Henri Attal, Jacques Riberolles, Jean Minisini, Michel Thomass, Yvan Chiffre, Yves Furet a Éric Vasberg. Mae'r ffilm Furia À Bahia Pour Oss 117 yn 99 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o’r hyn a elwir'' yn Franscope.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Sound of Music sef ffilm fiwsical rhamantus gan Robert Wise. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm André Hunebelle ar 1 Medi 1896 ym Meudon a bu farw yn Nice ar 20 Medi 1961.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd André Hunebelle nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Franz Schubert
Cyfansoddwr Awstraidd oedd Franz Peter Schubert (31 Ionawr 1797 – 19 Tachwedd 1828).
Ganed Schubert yn Himmelpfortgrund, gerllaw Fienna, y trydydd ar ddeg o un ar bymtheg o blant. Roedd eisoes yn cael gwersi cerddoriaeth gan ei dad, Franz Theodor Schubert, pan oedd yn chwech oed. Ym mis Hydref 1808, daeth yn aelod o'r côr yn Hofkapelle Fienna. Ceir y dyddiad 8 Ebrill - 1 Mai 1810 ar un o'i gyfansoddiadau cynnar.
Bu'n athro cynorthwyol am gyfnod, ond fel arall nid oedd ganddo ffynhonnell ddibynadwy o arian. Bu yn Hwngari am gyfnod yn 1818 gweithio fel athro cerddorol i deulu Esterházy. Dim ond wedi ei farwolaeth y daeth ei gerddoriaeth yn wirioneddol boblogaidd, ond perfformiwyd dwy opera o'i waith yn 1820 a chafodd lwyddiant gyda chyhoeddi Opus 1–7 a 10–12 yn 1821/2. Erbyn hyn roedd ei iechyd yn dirywio. Bu farw ar 19 Tachwedd 1828 wedi pythefnos o dwymyn. Claddwyd ef yn mynwent Währinger, Fienna, heb fod ymhell o fedd Ludwig van Beethoven.
Siryfion Sir Gaerfyrddin yn yr 16eg ganrif
Mae hon yn rhestr o ddeiliaid swydd Siryf Sir Gaerfyrddin rhwng 1516 a 1599.
Siryf yw cynrychiolydd cyfreithiol y Brenin a benodir yn flynyddol ar gyfer pob sir yng Nghymru a Lloegr, ei ddyletswydd yw cadw'r heddwch yn ei sir a sicrhau ufudd-dod i gyfraith y brenin. Yn wreiddiol roedd yn swydd o statws a grym ond bellach mae'n swydd seremonïol yn bennaf.
Loteri Genedlaethol
Y Loteri Genedlaethol yw loteri fwyaf y Deyrnas Unedig. Fe'i gweithredir gan Camelot Group, a dderbyniodd eu trwydded ym 1994, 2001 a 2007. Rheolir y loteri gan y Comisiwn Hapchwarae. Ail-frandiwyd y Loteri Genedlaethol yn 2002 er mwyn gwrthsefyll llai o werthiant. Canlyniad hyn oedd ail-enwi'r prif gêm yn Lotto. Fodd bynnag, mae'r casgliad o gemau'n parhau i gael eu galw'n Y Loteri Genedlaethol. Dyma yw un o ddulliau gamblo mwyaf yn y Deyrnas Unedig.
Telir yr holl wobrau mewn un swm ac maent yn ddi-dreth. Am bob punt (£) a werir ar gemau'r Loteri, aiff 50 ceiniog (c) i'r gronfa gwobrwyo, 28c i 'achosion da' yn unol a chanllawiau'r Llywodraeth, 12c i'r Llywodraeth fel treth a 5C i'r gwerthwyr fel comisiwn, tra bod Camelot yn derbyn 4.5c i dalu am gostau gweithredu a 0.5c o elw. Rhaid i chwaraewyr fod o leiaf 16 mlwydd oed i chwarae'r loteri, boed ym mhrif gemau'r loteri ar y teledu neu er mwyn prynu cardiau crafu'r loteri.
Ceir deuddeg peiriant gwahanol y gellir eu defnyddio ar gyfer y Lotto. Dewisir y peiriant a'r set o beli loteri ar hap, a chaiff hyn ei gyhoeddi yn union cyn i'r rhifau gael eu tynnu. Gelwir y peiriannau'n Merlin, Arthur, Galahad, Vyvyan, Lancelot, Garnet, Topaz, Opal, Amethyst, Moonstone, Pearl a Sapphire. Arferwyd defnyddio Guinevere yn y gorffennol. Rhoddir rhif ar bob set o beli. Ceir wyth set i gyd.
Pi (mathemateg)
100px|bawd|dde|Pi
Southern Comforts
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1971. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Clockwork Orange sef ffim wyddonias, ddistopaidd am drosedd gan y cyfarwyddwr ffilm Stanley Kubrick.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pi (mathemateg)
Mae'r cysonyn mathemategol π (a sillefir hefyd fel pi) yn rhif real, anghymarebol sydd yn fras yn hafal i 3.141592654 (i 9 lle degol) ac a gafodd ei enwi gan William Jones, mathemategydd o Gymru. Hwn yw'r gymhareb o gylchedd cylch i'w ddiamedr yn ôl geometreg Ewclidaidd. Mae gan π nifer o ddefnyddiau mewn Mathemateg, Ffiseg a Pheirianneg. Enwau arall am π yw Cysonyn Archimedes a Rhif Ludolph. Dethlir Diwrnod Pi ar 14 Mawrth yn flynyddol.
Fe'i diffinnir mewn geometreg Ewclidaidd fel cymhareb (cylchedd) cylch â'i ddiamedr, ac mae ganddo hefyd amryw o ddiffiniadau tebyg. Mae'r rhif 3.14159 yn ymddangos mewn sawl fformiwla ym mhob maes o fathemateg a ffiseg.
Gan ei fod yn Rhif anghymarebol, ni ellir mynegi fel ffracsiwn cyffredin, er bod ffracsiynau fel 22⁄7 yn gyffredin a ddefnyddir i'w amcangyfrif. Yn yr un modd, nid yw ei gynrychiolydd degol byth yn dod i ben a byth yn setlo i batrwm ailadroddus. Mae'n ymddangos bod ei ddigidau degol (neu fôn arall ) yn cael eu dosbarthu ar hap, ac fe'u rhagdybir i fodloni math penodol o hap ystadegol.
Mae'n hysbys bod yn rhif trosgynnol: nid yw'n wraidd unrhyw polynomial â chyfernodau rhesymegol. Mae trosgynniaeth yn awgrymu ei bod yn amhosib datrys yr her hynafol o sgwario'r cylch gyda chwmpawd a phren mesur!
Ochr yn ochr gyda datblygiad calcwlws, datblygodd y gallu i gyfrifo cannoedd o ddigidau o, digon ar gyfer yr holl gyfrifiannau gwyddonol ymarferol. Serch hynny, yn yr 20fed a'r 21g, mae mathemategwyr a chyfrifiadurwyr wedi ymestyn cynrychiolaeth degol i sawl triliwn o ddigidau. Y prif gymhelliant dros y cyfrifiannau hyn yw fel achos prawf i ddatblygu algorithmau effeithlon i gyfrifo cyfresi rhifol, yn ogystal â'r ymgais i dorri record. Defnyddiwyd y cyfrifiadau helaeth dan sylw hefyd i brofi uwchgyfrifiaduron ac algorithmau lluosi manwl iawn.
Diwrnod Pi
Ers 1988 mae 14 Mawrth wedi cael ei ddynodi'n ddiwrnod rhyngwladol π a datblygodd i fod yn ddathliad byd-eang. Deilliodd y syniad o gael diwrnod pai o San Francisco, Unol Daleithiau'r America, lle defnyddir y fformat 'mis/dydd/blwyddyn' ar gyfer dyddiadau; o ddilyn y patrwm hwn, mae 14 Mawrth yn cyfateb i dri digid cynta'r rhif. Mae'r diwrnod hefyd yn gyfle i hyrwyddo mathemateg yn gyffredinol, yn enwedig pethau pob dydd fel gwiro arian cyfrifoedd banc.
Diffiniad
Mewn geometreg Ewclidaidd, diffinnir π fel y gymhareb o gylchedd cylch i'w ddiamedr, neu fel cymhareb arwynebedd cylch i arwynebedd sgwâr ag ochrau sy'n hafal i radiws y cylch. Gellir diffinio'r cysonyn π mewn ffyrdd eraill hefyd.
Oherwydd bod ei ddiffiniad mwyaf elfennol yn ymwneud â'r cylch, mae i'w gael mewn sawl fformiwla mewn trigonometreg a geometreg, yn enwedig y rhai sy'n ymwneud â chylchoedd, elipsau a sfferau. Mewn dadansoddiad mathemategol mwy modern, diffinnir y rhif yn lle hynny gan ddefnyddio priodweddau sbectrol y system rhifau real, fel eigenvalue neu gyfnod, heb unrhyw gyfeiriad at geometreg. Mae'n ymddangos felly mewn meysydd mathemateg a gwyddorau nad oes ganddynt lawer i'w wneud â geometreg cylchoedd, megis theori rhif ac ystadegau, yn ogystal ag ym mron pob maes ffiseg. Mae hollbresenoldeb, felly, yn ei wneud yn un o'r cysonion mathemategol mwyaf adnabyddus - y tu mewn a'r tu allan i'r gymuned wyddonol. Cyhoeddwyd sawl llyfr sy'n ymwneud â, ac mae cyfrifiadau torri record nifer digidau yn aml yn arwain at benawdau'r newyddion, drwy'r byd, ond yn enwedig yng Nghymru, cartref. bawd|Mae cylchedd cylch ychydig yn fwy na thair gwaith ei ddiamedr. Gelwir yr union gymhareb hon yn. Diffinnir yn aml fel y gymhareb rhwng cylchedd cylch
C
s ddiffinir yn aml fel "y gymhareb rhwng cylchedd cylch a'i ddiamedr
d
Mae'r gymhareb
yn gysonyn, waeth beth yw maint y cylch. Er enghraifft, os oes gan gylch ddwywaith diamedr cylch arall, bydd ganddo ddwywaith y cylchedd hefyd, gan gadw'r un gymhareb
C/d
Telyn Egryn
Cyfrol o gerddi gan Elin Evans (Elen Egryn), Llanegryn, yw Telyn Egryn, a gyhoeddwyd yn 1850.
Pi (mathemateg)
Diffiniad
. Mae'r diffiniad hwn o yn defnyddio geometreg fflat (Ewclidaidd), er y gellir ymestyn y syniad o gylch i unrhyw geometreg cromlin (di-Ewclidaidd), ond ni fydd y cylchoedd newydd hyn yn bodloni'r fformiwla
Telyn Egryn
Disgrifiad byr
Y gyfrol brintiedig gyntaf gan ferch yn y Gymraeg, sef casgliad o farddoniaeth gan Elin Evans, Llanegryn, Meirionnydd, a gyhoeddwyd ym 1850.
Den Ny Huslærer
Ffilm fud (heb sain) yw Den Ny Huslærer a gyhoeddwyd yn 1910. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Erik Crone, Ella la Cour, Julie Henriksen, Rigmor Jerichau, Victor Fabian a Kai Voigt.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1910. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Frankenstein (ffilm o 1910) sef ffilm arswyd, gwyddonias o Unol Daleithiau America gan J. Searle Dawley.
John Lewis
Siop adrannol yw John Lewis. Agorodd siop gyntaf y cwmni yn 1864 yn Oxford Street, Llundain.
Den Ny Huslærer
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Telyn Egryn
Argraffiad newydd
Cyhoeddodd Honno argraffiad newydd ohono wedi'i olygu gan Kathryn Hughes a Ceridwen Lloyd-Morgan, a hynny yn 1998. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print. Ceir rhagymadrodd cynhwysfawr gan y golygyddion.
Exponerad
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Gustav Wiklund yw Exponerad a gyhoeddwyd yn 1971. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Exponerad ac fe’i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Tony Forsberg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Berndt Egerbladh.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Christina Lindberg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1971. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Clockwork Orange sef ffim wyddonias, ddistopaidd am drosedd gan y cyfarwyddwr ffilm Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Tony Forsberg oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ingemar Ejve sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gustav Wiklund nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pi (mathemateg)
Diffiniad
= C/d
Gig Harbor, Washington
Dinas yn, yn nhalaith Washington, yw .
Pi (mathemateg)
Diffiniad
mwyach.
Yma, cylchedd cylch yw hyd yr arc o amgylch perimedr y cylch, maint y gellir ei ddiffinio'n ffurfiol yn annibynnol ar geometreg gan ddefnyddio terfynau - cysyniad o fewn calcwlws. Er enghraifft, gall un gyfrifo hyd arc hanner uchaf cylch yr uned yn uniongyrchol, a roddir mewn cyfesurynnau Cartesaidd gan yr hafaliad
Mary Westwood
Arlunydd benywaidd o Seland Newydd yw Mary Westwood (1905).
Pi (mathemateg)
Diffiniad
x2 + y2 = 1
Mary Westwood
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Seland Newydd.
Pi (mathemateg)
Diffiniad
, fel yr integryn:
Mabwysiadwyd integryn fel hyn yn y diffiniad o gan Karl Weierstrass, a'i diffiniodd yn integryn ym 1841. Nis defnyddir y diffiniad hwn bellach.
Sydling St Nicholas
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy Sydling St Nicholas. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dorset.
Pi (mathemateg)
π fel llythyren
Enw'r lythyren Roegaidd π yw pi. Defnyddir y sillafiad yma mewn cyd-destun cysodol pan nad oes modd defnyddio'r lythyren Roegaidd neu pan fydd y defnydd o'r symbol yn achosi dryswch.
Mary Westwood
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Pi (mathemateg)
π fel llythyren
Y symbol a ddefnyddir gan fathemategwyr i gynrychioli cymhareb cylchedd cylch â'i ddiamedr yw'r llythyren Roegaidd, sy'n deillio o lythyren gyntaf y gair Groeg perimetros, sy'n golygu cylchedd. Yn ôl Uned Technolegau Iaith Prifysgol Bangor, yn y Gymraeg, yngenir y lythyren Roegaidd hon fel "pi" gan ddilyn yr ynganiad Roegaidd yn hytrach na'r ynganiad Saesneg "pai". Mewn defnydd mathemategol, mae'r llythyren fach yn cael ei gwahaniaethu oddi wrth ei phrif lythyren Π, gan fod honno'n dynodi cynnyrch o ddilyniant mewn mathemateg, sy'n cyfateb i sut mae Σ yn dynodi crynhoad.
Sydling St Nicholas
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 432.
Pi (mathemateg)
Gwerth Rhifiadol
Gwerth π wedi ei flaendorri i 50 lle degol yw:
Mae cyfrifiaduron pwerus wedi cyfrifo gwerth rhifiadol π i driliwn o lefydd degol ond nid oes unrhyw batrwm syml o ddigidau wedi ei ddarganfod. Er bod modd cyfrifo π i filiynau o lefydd degol gan ddefnyddio cyfrifiaduron, dylid nodi fod gwerth wedi'i flaendorri i 39 lle degol yn ddigon cywir i gyfrifo cylchedd y bydysawd ac o fewn maint atom hydrogen o'r gwerth cywir. Pur anaml mae angen defnyddio mwy na 4 lle degol mewn gwaith gwyddonol neu ymarferol.
Dyma werth π wedi ei flaendorri i i'r 9-lle degol cyntaf: 3.141592653. Yn Gymraeg gellir creu cofair (nemonig) drwy roi llythrennau i gynrychioli pob digid: 0 Di; 1 Un; 2 Da; 3 Tr; 4 Pe; 5 Pu; 6 Ch; 7 Sa; 8 Wy; 9 Na; 10 De. Dyma'r cofair:
(Tr-iodd Un-awd Pê-r Un-nwaith, Pu-r ei Na-ws a Da! Ch-wydodd Pu-w Tr-osto! sef 3-iodd 1-awd 4-r 1-nwaith, 5-r ei 9-ws a 2! 6-wydodd 5-w 3-osto!)
Priodweddau
Mae π yn rhif anghymarebol (a hefyd yn rhif trosgynnol), ac felly mae gwerth union π yn ehangiad degol anfeidraidd, h. y. nid yw ehangiad degol π yn gorffen neu ailadrodd. Yn rhif anghymarebol, ni all π fod yn ffracsiwn, er bod 22/7 yn cael ei ddefnyddio’n gyffredinol i’w frasamcanu.
Profwyd ei fod yn anghymarebol ym 1761 gan Johann Heinrich Lambert, a'i fod yn drosgynnol gan Ferdinand von Lindemann ym 1882. Dengys y ffaith fod π yn anghymarebol fod sgwario'r cylch yn amhosib.
Cyfrifo π
Gellir mesur π yn empeiraidd trwy lunio cylch mawr, mesur ei ddiamedr a'i gylchedd, a chyfrifo'r gymhareb. Yn ogystal, gellir cyfrifo π gan ddefnyddio dulliau mathemategol yn unig.
Dyma fformwla Leibniz:
Er bod y gyfres uchod yn un hawdd i'w hysgrifennu a'i chyfrifo, ond nid yw'n amlwg pam ei bod yn cydgyfeirio i π. Yn wir, mae'r cydgyfeirio mor araf fod 300 term yn annigonol i gyfrifo gwerth π i 2 le degol!
Ceir dull mwy greddfol trwy ddychmygu cylch â radiws r a'i ganol ar y tarddiad. Yna, fe fydd unrhyw bwynt (x,y) sydd â phellter d o'r tarddiad, a d yn llai nag r, o fewn y cylch. Gan ddefnyddio theorem Pythagoras:
Wedi canfod casgliad o bwyntiau o fewn y cylch, gellir amcangyfrifo A, arwynebedd y cylch. Gan mai π wedi lluosi â'r radiws sgwâr yw arwynebedd y cylch, gellir amcangyfrifo:
Trosgynoldeb
alt=A diagram of a square and circle, both with identical area; the length of the side of the square is the square root of pi|bawd| Oherwydd bod π yn [[rhif trosgynnol, nid yw sgwario'r cylch yn bosibl mewn nifer gyfyngedig o gamau gan ddefnyddio offer clasurol cwmpawd a phren mesur.]] Yn ogystal â bod yn afresymol, mae π hefyd yn rhif trosgynnol, sy'n golygu nad yw'n ateb unrhyw hafaliad polynomaidd nad yw'n gyson â chyfernodau cymarebol, fel
x5⁄120 − x3⁄6 + x = 0
Mae gan drosgyniad ddau ganlyniad pwysig: yn gyntaf, ni ellir mynegi  gan ddefnyddio unrhyw gyfuniad meidrol o rifau rhesymegol ac ail isradd neu n-fed isradd (megis
3√31
neu
√10
). Yn ail, gan na ellir llunio rhif trosgynnol gyda chwmpawd a phren mesur, nid yw'n bosibl "sgwario'r cylch". Mewn geiriau eraill, mae'n amhosibl llunio, gan ddefnyddio cwmpawd a phren mesur yn unig, sgwâr y mae ei arwynebedd yn union yr un fath ag arwynebedd cylch penodol. Roedd sgwario cylch yn un o broblemau geometreg pwysig yr oes glasurol. Mae mathemategwyr amatur yn y cyfnod modern weithiau wedi ceisio sgwario'r cylch a hawlio llwyddiant - er gwaethaf y ffaith ei fod yn fathemategol amhosibl! alt=A photograph of the Greek letter pi, created as a large stone mosaic embedded in the ground.|bawd| Cynrychiolir y cyson π yn y [[Mosäig|brithwaith hwn y tu allan i Adeilad Adran Fathemateg, Prifysgol Dechnegol Berlin .]] Fel pob rhif anghymarebol, ni ellir cynrychioli π fel ffracsiwn cyffredin (a elwir hefyd yn ffracsiwn syml), gan yr union ddiffiniad o rif anghymarebol (h.y., nid rhif cymarebol). Ond gellir cynrychioli pob rhif anghymarebol, gan gynnwys, gan gyfres anfeidrol o ffracsiynau nythol, a elwir yn ffracsiwn parhaus:
Mae blaendorri'r ffracsiwn parhaus ar unrhyw bwynt yn cynhyrchu brasamcan rhesymegol ar gyfer ; y pedwar cyntaf o'r rhain yw 3, 22/7, 333/106, a 355/113. Mae'r niferoedd hyn ymhlith y brasamcanion hanesyddol mwyaf adnabyddus o'r cysonyn. Y brasamcan a gynhyrchir fel hyn yw'r brasamcan cymarebol gorau; hynny yw, mae pob un yn agosach at π nag unrhyw ffracsiwn arall gyda'r un enwadur neu lai. Gan y gwyddom fod yn drosgynnol, nid yw'n algebraidd (trwy ddiffiniad) ac felly ni all fod yn anghymarebol-gwadratig. Felly, ni all gael ffracsiwn parhaus cyfnodol. Mae mathemategwyr wedi darganfod sawl ffracsiynau parhaus cyffredinol sy'n amlygu patrymau amlwg, e.e.
Y gwreiddiau
Roedd y brasamcanion mwyaf adnabyddus o yn dyddio i fileniwm cynat CC, ac yn gywir i ddau le degol; aeth y mathemategwyt Tsieineaidd ati i wella ar hyn, yn benodol erbyn canol y mileniwm cyntaf, i gywirdeb o saith lle degol. Ar ôl hyn, ni wnaed unrhyw gynnydd pellach tan ddiwedd y cyfnod canoloesol (tua mil o flynyddoedd we3dyn).
√10
≈ 3.1622.
Cyfnod brasamcanu'r polygon
bawd|Amcangyfrifo trwy gyfrifo cylchred polygonau Roedd yr algorithm cyntaf a gofnodwyd ar gyfer cyfrifo gwerth yn drwyadl yn ddull geometregol gan ddefnyddio polygonau, ac a ddyfeisiwyd oddeutu 250 CC gan y mathemategydd Groegaidd Archimedes. Roedd yr algorithm polygonal hwn yn frenin ar y pwnc am dros 1,000 o flynyddoedd, ac o ganlyniad gelwir weithiau fel "cysonyn Archimedes". Cyfrifodd Archimedes ffiniau uchaf ac isaf trwy dynnu hecsagon rheolaidd y tu mewn a'r tu allan i gylch, a dyblu nifer yr ochrau yn olynol nes iddo gyrraedd polygon rheolaidd 96 ochr. Trwy gyfrifo perimedrau'r polygonau hyn, profodd fod
223⁄71 < < 22⁄7
(hy
3.1408 < < 3.1429
. Man uchaf Archimedes oedd
22⁄7
a gall fod hyn wedi wedi arwain mathemategwyr eraill at gred boblogaidd gyffredinol bod yn hafal i
.
Tua 150 OC, noddodd y gwyddonydd Groegaidd-Rufeinig Ptolemi, yn ei Almagest, werth fel  3.1416, y gallai fod wedi'i gael gan Archimedes neu gan Apollonius o Perga. Cyrhaeddodd y mathemategwyr a oedd yn defnyddio algorithmau polygonaidd 39 digid o ym 1630, record a dorrwyd yn 1699 pan ddefnyddiwyd cyfresi anfeidrol i gyrraedd 71 digid. alt=A painting of a man studying|bawd| Datblygodd [[Archimedes y dull polygonaidd o frasamcanu .]] Yn y 3g CC, yn y Tsieina hynafol, cyfrifwyd yn
142⁄45
, sef 3.1556. Tua 265 OC, creodd y mathemategydd Wei Kingdom Liu Hui algorithm ailadroddol wedi'i seilio ar bolygonau a'i ddefnyddio gyda pholygon 3,072 ochr i gael gwerth π yn 3.1416. Yn ddiweddarach dyfeisiodd Liu ddull cyflymach o gyfrifo a chael gwerth o 3.14 gyda pholygon 96 ochr, trwy fanteisio ar y ffaith bod y gwahaniaethau ym maes polygonau olynol yn ffurfio cyfres geometrig â ffactor o 4.
Tua 480 OC cyfrifodd y mathemategydd Tsieineaidd Zu Chongzhi, fod
3.1415926 < < 3.1415927
ac awgrymodd y brasamcanion
≈ 355⁄113
a
≈ 22⁄7
= 3.142857142857..., a alwodd yn Milü ('cymhareb agos") ac Yuelü ("cymhareb fras"), yn y drefn honno, gan ddefnyddio algorithm Liu Hui i gymhwyso i polygon 12,288 o ochrau. Mewn cymhariaeth, nid oedd yr iaith Saesneg eto'n bodoli yn y cyfnod hwn. Gyda gwerth cywir ar gyfer ei saith digid degol cyntaf, roedd y gwerth hwn yn parhau i fod y brasamcan mwyaf cywir o am yr 800 mlynedd nesaf.
Defnyddiodd y seryddwr Indiaidd Aryabhata werth o 3.1416 yn ei Āryabhaṭīya (499 OC).
Cyfrifodd Ffibonacci yn 1220 y gwerth o 3.1418 gan ddefnyddio dull polygonal, yn annibynnol ar Archimedes. Mae'n debyg bod yr awdur Eidalaidd Dante wedi defnyddio'r gwerth
3+√2⁄10 ≈ 3.14142
Mabwysiadu'r symbol π
Ond gan Gymro o blwyf Llanfihangel Tre'r Beirdd, ar Ynys Môn y cafwyd y defnydd cyntaf o'r llythyren Roegaidd  yn unig  i gynrychioli'r gymhareb cylchedd cylch i'w ddiamedr, sef William Jones yn ei waith yn 1706 Synopsis Palmariorum Matheseos; neu Gyflwyniad Newydd i Fathemateg. Mae'r llythyren Roegaidd yn ymddangos gyntaf yn yr ymadrodd "1/2 cylchred " wrth iddo drafod cylch â radiws o un. Mabwysiadwyd nodiant Jones o dipyn i beth gan fathemategwyr eraill, gyda'r nodiant ffracsiwn yn dal i gael ei ddefnyddio mor hwyr â 1767 gan rai.
Dechreuodd Euler ddefnyddio'r un llythyren Roegaidd hon, gan ddilyn yn sodlau William Jones yn ei Draethawd yn Esbonio Priodweddau Aer, 1727, er iddo ddefnyddio , cymhareb y gylchred i'r radiws, yn yr ysgrifen hon a rhywfaint yn ddiweddarach. Defnyddiodd Euler gyntaf yn ei waith Mechanica yn 1736, a pharhaodd yn ei waith Introductio in analysin infinitorum pan ysgrifennodd: "er mwyn crynodeb, byddwn yn ysgrifennu'r rhif hwn fel π ; felly mae π yn hafal i hanner cylchedd cylch radiws 1").  Ymledodd y defnydd o'r llythyren Roegaidd yn gyflym, a mabwysiadwyd yr arfer yn gyffredinol wedi hynny yn y byd Gorllewinol, er bod y diffiniad yn dal i amrywio rhwng 3.14 ... a 6.28 ... hyd at 1761.
Cyfnod cyfrifiadur ac algorithmau ailadroddol
alt=Formal photo of a balding man wearing a suit|bawd| Roedd [[John von Neumann yn rhan o'r tîm a ddefnyddiodd gyfrifiadur digidol yn gyntaf, ENIAC, i gyfrifo π.]] Ffrwydrodd datblygiad cyfrifiaduron yng nghanol yr 20g a chafwyd sawl helfa am ddigidau pellach o π. Cyrhaeddodd y mathemategwyr John Wrench a Levi Smith 1,120 digid ym 1949 gan ddefnyddio cyfrifiannell desg. Gan ddefnyddio cyfres anfeidrol tangiad gwrthdro (arctan), cyflawnodd tîm dan arweiniad George Reitwiesner a John von Neumann yr un flwyddyn 2,037 o ddigidau gyda chyfrifiad a gymerodd 70 awr o amser cyfrifiadur, ar gyfrifiadur ENIAC. A thorwyd y record, a oedd bob amser yn defnyddio cyfres arctan, dro ar ôl tro: 7,480 digid ym 1957; 10,000 digid ym 1958; 100,000 o ddigidau ym 1961.. nes cyrraedd 1 miliwn o ddigidau ym 1973.
Cyhoeddwyd yr algorithmau ailadroddol yn annibynnol ym 1975-1976 gan y ffisegydd Eugene Salamin a'r gwyddonydd Richard Brent. Mae'r rhain yn osgoi dibynnu ar gyfresi anfeidrol gan eu bod yn ailadrodd cyfrifiad penodol, pob iteriad gan ddefnyddio'r allbynnau o gamau blaenorol fel mewnbynnau, ac yn cynhyrchu canlyniad ym mhob cam sy'n cydgyfeirio i'r gwerth a ddymunir. Dyfeisiwyd y dull mewn gwirionedd dros 160 mlynedd ynghynt gan Carl Friedrich Gauss, yn yr hyn a elwir bellach yn ddull cymedrig rhifyddol-geometrig (arithmetic–geometric mean method neu'r dull CCB) neu weithiau algorithm Gauss-Legendre. Cafodd ei haddasu gan Salamin a Brent, ac felly cyfeirir ato hefyd fel algorithm Brent-Salamin.
Defnyddiwyd yr algorithmau ailadroddol yn helaeth ar ôl 1980 oherwydd eu bod yn gyflymach nag algorithmau cyfres anfeidrol: tra bo cyfresi anfeidrol fel rheol yn cynyddu nifer y digidau cywir yn ychwanegol mewn termau olynol, mae algorithmau ailadroddol yn lluosi nifer y digidau cywir ar bob cam yn gyffredinol. Er enghraifft, mae'r algorithm Brent-Salamin yn dyblu nifer y digidau ym mhob iteriad. Ym 1984, cynhyrchodd y brodyr John a Peter Borwein algorithm ailadroddol sy'n cynyddu bedair gwaith nifer y digidau ym mhob cam; ac ym 1987, un sy'n cynyddu nifer y digidau bum gwaith ym mhob cam. Defnyddiwyd dulliau ailadroddol hefyd gan y mathemategydd Siapaneaidd Yasumasa Kanada i osod sawl record ar gyfrifo π rhwng 1995 a 2002. Daw'r cydgyfeiriant cyflym hwn am bris: mae'r algorithmau ailadroddol yn gofyn am lawer mwy o gof cyfrifiadurol na chyfresi anfeidrol.
Rôl a nodweddion mewn mathemateg
Oherwydd bod gan π gysylltiad agos â'r cylch, mae i'w gael mewn sawl fformiwla o feysydd geometreg a thrigonometreg, yn enwedig y rhai sy'n ymwneud â chylchoedd, sfferau neu elipsau. Mae canghennau eraill gwyddoniaeth, megis ystadegau, ffiseg, dadansoddiad Fourier, a theori rhif, hefyd yn cynnwys π yn rhai o'u fformiwlâu pwysig.
Geometreg a thrigonometreg
alt=A diagram of a circle with a square coving the circle's upper right quadrant.|de|bawd| Mae [[arwynebedd y cylch yn hafal i π wedi'i luosi gyda'r arwynebedd llwyd.
Arwynebedd cylch yr uned yw π .]] Gweler isod rhai o'r fformiwlâu mwyaf cyffredin sy'n ymwenud a π.
2πr
.
r
yw
πr2
4πr2
Mae'r fformiwlâu uchod yn achosion arbennig o gyfaint y bêl <i id="mwBWQ">n</i> -dimensiwn ac arwynebedd ei ffin, y sffêr dimensiwn ( <i id="mwBWY">n</i> −1), a roddir isod. bawd| Mesur lled triongl Reuleaux fel y pellter rhwng llinellau ategol cyfochrog. Oherwydd nad yw'r pellter hwn yn dibynnu ar gyfeiriad y llinellau, mae'r triongl Reuleaux yn [[Cromlin|gromlin o led cyson.]] Ar wahân i gylchoedd, ceir hefyd cromliniau eraill o led cyson. Yn ôl theorem Barbier, mae gan bob cromlin o led cyson berimedr π wedi'i luosi gyda'i led. Mae gan y triongl Reuleaux (a ffurfiwyd trwy groesffordd tri chylch, pob un wedi'i ganoli lle mae'r ddau gylch arall yn croesi ) yr ardal leiaf bosibl ar gyfer ei lled a gan y cylch mae'r mwyaf.
Yn nodweddiadol mae gan integrynnau pendant sy'n disgrifio cylchedd, arwynebedd neu gyfaint siapiau a gynhyrchir gan gylchoedd werthoedd sy'n cynnwys π. Er enghraifft, rhoddir integryn sy'n nodi hanner arwynebedd cylch radiws un gan:
Yn yr integryn yma mae'r ffwythiant
√1 − x2
yn cynrychioli hanner uchaf cylch (mae'r ail isradd yn ganlyniad i'r theorem Pythagoras), a'r integryn
yn cyfrifo'r arwynebedd rhwng yr hanner cylch hwnnw a'r echelin x. alt=Diagram showing graphs of functions|bawd| Ffwythiannau Sine a cosine yn ailadrodd gyda chyfnod 2π. Mae'r ffwythiannau trigonometrig yn dibynnu ar onglau, ac yn gyffredinol mae mathemategwyr yn defnyddio radianau fel unedau mesur. Mae π yn chwarae rhan bwysig mewn onglau, a fesurir mewn radianau, a ddiffinnir fel bod cylch cyflawn yn rhychwantu ongl o 2π radian. Mae'r ongl o 180° yn hafal i π radian, ac 1 ° = π/180 radian.
Rhestr beirdd
Iaith Saesneg
Liste von Dichtern Lyrikk
Symondsbury
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy Symondsbury. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dorset.
Cigydd-deyrn cynffonwyn
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. andicola, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r cigydd-deyrn cynffonwyn yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Alistair McAlpine, Barwn McAlpine o West Green
Gwleidydd ac awdur Albanaidd oedd Robert Alistair McAlpine, Barwn McAlpine o West Green (14 Mai 1942 – 17 Ionawr 2014), oedd yn ffrind ac yn gefnogwr i Margaret Thatcher.
Ynys Yos Sudarso
Ynys yn perthyn i Indonesia yw Ynys Yos Sudarso (Indoneseg: Pulau Yos Sudarso). Saif ger arfordir de-orllewinol ynys Gini Newydd, ac mae'n rhan o dalaith Papua. Yr hen enw arni oedd Ynys Frederik Hendrik; fe'i hail-enwyd ar ôl swyddog yn llynges Indonesia.
Mae'r ynys tua 180 km o hyd a 100 km o led, gydag arwynebedd o 11,600 km². Gorchuddir llawer o'r ynys gan goedwig drofannol, a cheir rhai o goedwigoedd Mangrof mwyaf y byd o gwmpas ei glannau.
PRKAR2A
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn PRKAR2A yw PRKAR2A a elwir hefyd yn cAMP-dependent protein kinase type II-alpha regulatory subunit (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 3, band 3p21.31.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn PRKAR2A.
Dosbarthiad gwyddonol
Diffiniad
Mae union ddiffiniad tacsonomeg yn amrywio o ffynhonnell i ffynhonnell, ond erys craidd y ddisgyblaeth: cenhedlu, enwi a dosbarthu grwpiau o organebau. Fel pwyntiau cyfeirio, cyflwynir diffiniadau diweddar o dacsonomeg isod:
Mae'r diffiniadau amrywiol hyn naill ai'n gosod tacsonomeg fel is-faes o systemateg (diffiniad 2), yn gwrthdroi'r berthynas honno (diffiniad 6), neu'n ymddangos eu bod yn ystyried y ddau derm yn gyfystyr. Ceir rhywfaint o anghytundeb a yw enwi biolegol yn cael ei ystyried yn rhan o dacsonomeg (diffiniadau 1 a 2), neu’n rhan o systemateg y tu allan i dacsonomeg. Er enghraifft, mae diffiniad 6 wedi'i baru â'r diffiniad canlynol o systemateg sy'n gosod y gyfundrefn enwau (nomenclature) y tu allan i dacsonomeg:
System hierarchaidd
Dyma'r hierarchaeth o dacsonau, gyda'r prif rengau mewn teip trwm.