cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ty Olaf yn Sefyll
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mary Fowler
Manylion personol
Ganed Mary Fowler yn 1953 ac wedi gadael yr ysgol leol mynychodd Goleg Darwin, Caergrawnt a Choleg Girton. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Medal Prestwich.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Breuddwydion Jinsha
Ffilm wyddonias yw Breuddwydion Jinsha a gyhoeddwyd yn 2010. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd 梦回金沙城 ac fe’i cynhyrchwyd yn Tsieina. Lleolwyd y stori yn Chengdu. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieineeg Mandarin.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,550 o ffilmiau Tsieineeg Mandarin wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bathurst
Gall Bathurst gyferirio at:
Terfyniad diacen
Mewn barddoniaeth, ceir terfyniad diacen pan fo'r acen yn syrthio ar y goben, neu'r sillaf olaf ond un mewn llinell.
Im Westen ging die Sonne auf
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Wolfgang Ettlich yw Im Westen ging die Sonne auf a gyhoeddwyd yn 2002. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Wolfgang Ettlich ar 1 Ionawr 1947 yn Berlin.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Wolfgang Ettlich nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Øen i Havet
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Helga C. Theilgaard yw Øen i Havet a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Helga C. Theilgaard.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Helga C. Theilgaard oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Grete Møldrup sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Helga C. Theilgaard nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Braithwaite
Pentref yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Braithwaite. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Above Derwent yn awdurdod unedol Cumberland.
Albury, De Cymru Newydd
Dinas yn nhalaith De Cymru Newydd, Awstralia, gyda phoblogaeth o tua 42,000 o bobl yw Albury. Fe’i lleolir 552 cilometr i'r de-orllewin o brifddinas De Cymru Newydd, Sydney.
Kumbakonam
Tref yng nghanolbarth talaith Tamil Nadu yn ne-ddwyrain India yw Kumbakoram. Tua 25 milltir i'r gogledd ceir safel teml hynafol Gangakondacholapuram.
Terfyniad diacen
Enghraifft o derfyniad diacen yw'r llinell enwog:
Terfyniad acennog
Mewn barddoniaeth, ceir terfyniad acennog pan fo'r acen yn syrthio ar y sillaf olaf yn y llinell.
Enghraifft o derfyniad acennog yw'r llinell enwog:
Terfyniad diacen
Bron yn ddieithriad yn y Gymraeg, syrth acen geiriau lluosill ar y goben.
Terfyniad acennog
Yn y llinell hon, mae'r acen yn syrthio ar y sillaf olaf, sef pell.
Milky Way
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Benedek Fliegauf yw Milky Way a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yn Hwngari. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Benedek Fliegauf.
Terfyniad diacen
Mewn pennill o gywydd deuair hirion, rhaid i'r naill linell neu'r llall ym mhob cwpled fod â therfyniad diacen.
Milky Way
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder.
Albury, De Cymru Newydd
Cafodd Albury ei sefydlu ym 1839.
Pjegava Djevojka
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Mirza Idrizović yw Pjegava Djevojka a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd yn Iwgoslafia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Serbo-Croateg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Danilo Stojković, Relja Bašić, Milena Dravić, Ines Fančović ac Uroš Kravljača.
Milky Way
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Benedek Fliegauf ar 15 Awst 1974 yn Budapest.
Pjegava Djevojka
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Exorcist sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 890 o ffilmiau Serbo-Croateg wedi gweld golau dydd.
Terfyniad diacen
Gelwir terfyniad diacen yn derfyniad disgynedig yn aml.
Pjegava Djevojka
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Mirza Idrizović ar 7 Awst 1939 yn Sarajevo a bu farw yn yr un ardal ar 5 Mawrth 1998.
Colomen war-efydd Saõ Tomé
Teulu
Mae'r colomen war-efydd Saõ Tomé yn perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: Columbidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Pjegava Djevojka
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Mirza Idrizović nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Milky Way
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Benedek Fliegauf nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Terfyniad acennog
Rhaid gochel y bai trwm ac ysgafn gyda therfyniad acennog; er enghraifft ni odla sillaf drom, pen, gyda sillaf ysgafn, hen.
Mewn pennill o gywydd deuair hirion ac esgyll englyn unodl union, rhaid i'r naill linell neu'r llall fod â therfyniad acennog.
Gan amlaf, mae terfyniad acennog yn golygu gair unsill gan fod yr acen mewn geiriau lluosill fel arfer yn syrthio ar y goben, ond ceir eithriadau, fel erioed a'r terfyniad berfenwol au fel y ceir yn mwynhau, glanhau ac ati. Digwydd y terfyniad hwn mewn 3.2% o holl ferfau'r Gymraeg.
Nodir yr acen gyda'r symbol ’.
Half Past Ten
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Sascha Bachmann yw Half Past Ten a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sascha Bachmann nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Deinosor
Ymlusgiaid daeardrig o urdd y Saurischia a’r Ornithischia, y rhan fwyaf ohonynt sydd â chorff enfawr ac â phedwar aelod, yw deinosoriaid. Roedd y deinosoriaid cyntaf yn byw tua 210 miliwn o flynyddoedd yn ôl, ond amryfalasant yn gyflym ar ôl y cyfnod Triasig. Roeddent yn fwyaf niferus yn ystod y cyfnodau Jwrasig (e.e. Stegosaurus) a Chretasaidd, ond wedi'r cyfnod Cretasaidd diflanodd pob rywogaeth ohonynt, heblaw am y rheini a ddatblygodd i fod yn adar, yn ystod y digwyddiad difodiant Cretasaidd-Paleogenaidd tua 65 miliwn o flynyddoedd yn ôl.
Bathodd Richard Owen, paleontolegwr o Loegr, y gair Dinosauria yn gyntaf ym mlwyddyn 1842. Mae'r gair hwn yn gyfansoddair o'r Hen Roeg deinos ‘ofnadwy, arswydus’ a sauros ‘madfall’. Enwyd un rhywogaeth ar ôl Richard Owen, tad y deinosoriaid, sef yr Owenodon.
Ymddangosodd yn gyntaf yn ystod y cyfnod Triasig, rhwng 243 a 233.23 miliwn o flynyddoedd yn ôl (sef CP) er bod union darddiad ac amseriad esblygiad deinosoriaid yn destun ymchwil. Daethant yn fertebratau tirol ar ôl y digwyddiad difodiant Triasig-Jwrasig tua 201.3 CP; parhaodd eu goruchafiaeth trwy gydol y cyfnodau Jwrasig a Chretasaidd. Mae'r cofnod ffosil yn dangos bod adar yn ddeinosoriaid pluog byw, wedi esblygu o theropodau cynharach yn ystod yr epoc Jwrasig Diweddar, a dyma'r unig linach o ddeinosoriaid y gwyddys ei fod wedi goroesi'r digwyddiad difodiant Cretasaidd-Paleogenaidd tua 66 CP. Felly gellir rhannu deinosoriaid yn ddeinosoriaid adarol, sef adar, a'n ddeinosoriaid anadarol diflanedig, sy'n holl ddeinosoriaid eraill heblaw adar.
Mae deinosoriaid yn grŵp amrywiol o anifeiliaid o safbwyntiau tacsonomig, morffolegol ac ecolegol. Ceir dros 10,700 o rywogaethau byw o adar, ysydd mhlith y grŵp mwyaf amrywiol o fertebratau. Gan ddefnyddio tystiolaeth ffosil, mae paleontolegwyr wedi nodi dros 900 genera gwahanol a mwy na 1,000 o rywogaethau gwahanol o ddeinosoriaid nad ydynt yn adar. Cynrychiolir deinosoriaid ar bob cyfandir gan rywogaethau sy'n bodoli (adar) ac olion ffosil. Trwy gydol hanner cyntaf yr 20g, cyn i adar gael eu hadnabod fel deinosoriaid, roedd y rhan fwyaf o'r gymuned wyddonol yn credu bod deinosoriaid yn greaduriaid araf, swrth a bod ganddyn nhw waed oer. Mae'r rhan fwyaf o ymchwil a gynhaliwyd ers y 1970au, fodd bynnag, wedi nodi bod deinosoriaid yn anifeiliaid gweithredol, cyflym gyda metaboledda uchel a nifer o addasiadau ar gyfer rhyngweithio cymdeithasol. Roedd rhai yn llysysol, eraill yn gigysol. Mae tystiolaeth yn awgrymu bod pob deinosor yn dodwy wyau, a bod adeiladu nythod yn nodwedd a rennir gan lawer o ddeinosoriaid, adar a rhai nad ydynt yn adar.
Tra bod rhai o gyndadau'r deinosoriaid yn fiped, roedd llawer o grwpiau diflanedig yn cynnwys rhywogaethau pedwarplyg, ac roedd rhai'n gallu symud rhwng y safiadau hyn. Mae strwythurau arddangos cywrain fel cyrn neu gribau yn gyffredin i bob grŵp o ddeinosoriaid, a datblygodd rhai grwpiau diflanedig addasiadau ysgerbydol megis arfwisg esgyrnog ac asgwrn cefn. Er bod llinach adar (adar) y deinosoriaid heddiw yn fach yn gyffredinol oherwydd cyfyngiadau hedfan, roedd llawer o ddeinosoriaid cynhanesyddol (nad ydynt yn adar ac adar) o gorff mawr - amcangyfrifir bod y deinosoriaid sauropod mwyaf wedi cyrraedd hyd o 40 metr39.7 m a thaldra o 18 m 18 m a hwy oedd yr anifeiliaid tir mwyaf erioed. Mae'r camsyniad bod deinosoriaid nad ydynt yn adar yn unffurf, enfawr yn seiliedig ar ragfarn, gan fod esgyrn mawr, cadarn yn fwy tebygol o bara nes eu bod wedi'u ffosileiddio. Roedd llawer o ddeinosoriaid yn eithaf bach, rhai yn mesur tua 50 cm50 cm o hyd.
Adnabuwyd y ffosilau deinosoriaid cyntaf ar ddechrau'r 19g, gyda'r enw "deinosor" (sy'n golygu "madfall ofnadwy") yn cael ei fathu gan Syr Richard Owen ym 1841 i gyfeirio at y "madfallod ffosil mawr" hyn. Ers hynny, mae sgerbydau deinosoriaid ffosil wedi'u gosod yn atyniadau mawr mewn amgueddfeydd ledled y byd, ac mae deinosoriaid wedi dod yn rhan barhaus o ddiwylliant poblogaidd. Mae meintiau mawr rhai deinosoriaid, yn ogystal â'u natur anhygoel a gwych, wedi sicrhau eu hymddangosiad rheolaidd mewn llyfrau a ffilmiau sy'n gwerthu orau, fel Jurassic Park. Mae brwdfrydedd parhaus y cyhoedd dros yr anifeiliaid wedi arwain at gyllid sylweddol ar gyfer gwyddoniaeth ddeinosoriaid, ac mae'r cyfryngau'n ymdrin â darganfyddiadau newydd yn rheolaidd.
Deinosoriaid yng Nghymru
Ar wahân i Richard Owen, ceir llawer o baleontolegwyr eraill yng Nghymru a ystyrir o bwys mawr, gan gynnwys Dorothea Bate a aned yn Sir Gaerfyrddin, y ferch gyntaf i weithio yn Natural History Museum, Llundain.
bawd|canol|600px|Map o'r wyth lleoliad yng Nghymru lle cafwyd hyd i ffosiliau deinosoriaid (hyd at 2018).
Mae'r darganfyddiadau hyn o bwysigrwydd bydeang, nid oherwydd y nifer, ond gan fod y darganfyddiadau'n eitha cyflawn, ymlusgiaid wedi'u cadw a'u prisyrfio yn dda. Anifeiliaid bychan ydyn nhw i gyd, a gellir eu dychmygu'n ceisio dianc oddi wrth rai mwy.
Diffiniad
O dan enwau ffylogenetig, diffinnir deinosoriaid fel arfer fel y grŵp sy'n cynnwys cyd-hynafiad diwethaf (MRCA) y trichornfil ac adar byw (Neornithes), a'i holl ddisgynyddion. Awgrymwyd hefyd y dylid diffinio deinosoriaid mewn perthynas ag MRCA Megalosaurus ac Iguanodon, oherwydd dyma ddau o'r tair cenhedlaeth a ddyfynnwyd gan Richard Owen pan gydnabu'r deinosoriaid. Mae'r ddau ddiffiniad uchod yn arwain at yr un set o anifeiliaid sy'n diffinio'r deinosoriaid: deinosoriaid = ornithisgiaid + sawrisgiaid. Mae’r diffiniad hwn yn cynnwys grwpiau mawr fel ancylosoriaid (llysysorion pedwartroed arfog), stegosoriaid (llysysorion pedwartroed platiog), seratopsiaid (llysysorion deudroed neu bedwartroed gyda choler esgyrnog), pachyseffalosoriaid (llysysorion deudroed pendew), ornithopodau (llysysorion deudroed neu bedwartroed gan gynnwys hwyadbigau), theropodau (cigysyddion deudroed ac adar yn bennaf) a'r sawropodomorffiaid (llysysorion mawr pedwartroed gyda gwddf a chynffonnau hir yn bennaf).
Mae adar bellach yn cael eu cydnabod fel yr unig linach sydd wedi goroesi o ddeinosoriaid theropodaidd. Mewn tacsonomeg draddodiadol, roedd adar yn cael eu hystyried yn ddosbarth ar wahân a oedd wedi esblygu o ddeinosoriaid, a oedd yn uwchurdd (superorder) ar wahân. Fodd bynnag, mae mwyafrif y paleontolegwyr cyfoes sy'n ymwneud â deinosoriaid yn gwrthod yr arddull draddodiadol o ddosbarthu o blaid tacsonomeg ffylogenetig; mae'r dull hwn yn ei gwneud yn ofynnol, er mwyn i grŵp fod yn naturiol, bod yn rhaid i holl ddisgynyddion aelodau'r grŵp gael eu cynnwys yn y grŵp hefyd. Mae adar felly'n cael eu hystyried yn ddeinosoriaid ac nid yw deinosoriaid, felly, wedi darfod, nac wedi'u difodi. Mae adar yn cael eu dosbarthu fel rhai sy'n perthyn i'r is-grŵp Maniraptora, sef coelurosoriaid, sef theropodau, sy'n sawrisgiaid, ac sy'n ddeinosoriaid.
Disgrifiad cyffredinol
chwith|bawd|250x250px|Ysgerbwd trichornfil (Triceratops), Amgueddfa Hanes Naturiol Sir Los Angeles Gan ddefnyddio un o'r diffiniadau uchod, gellir disgrifio deinosoriaid yn gyffredinol fel archosoriaid gyda choesau ôl yn codi o dan y corff. Nid yw anifeiliaid cynhanesyddol eraill, gan gynnwys y pterosoriaid, mosasoriaid, ichthyosoriaid, plesiosoriaid a Dimetrodon, er eu bod yn aml yn cael eu hystyried fel deinosoriaid, yn cael eu dosbarthu'n dacsonomaidd fel deinosoriaid. Mae pterosoriaid yn perthyn o bell i ddeinosoriaid, gan eu bod yn aelodau o'r cytras Ornithodira. Mae'r grwpiau eraill a grybwyllir, fel deinosoriaid a pterosoriaid, yn aelodau o Sauropsida (cytras yr ymlusgiaid ac adar), ac eithrio Dimetrodon (sy'n synapsid). Nid oedd gan yr un ohonyn nhw'r osgo coesau ol syth, sy'n nodweddiadol o ddeinosoriaid go iawn.
Deinosoriaid oedd prif fertebratau'r tir yn y gorgyfnod Mesosöig, yn enwedig y cyfnodau Jwrasig a Chretasaidd. Roedd grwpiau eraill o anifeiliaid yn gyfyngedig o ran maint; ee anaml yr oedd mamaliaid yn fwy na maint cath ddof, ac yn gyffredinol roeddent yn gigysyddion maint cnofilod bychan. Maent bob amser wedi cael eu cydnabod fel grŵp hynod amrywiol o anifeiliaid; ceir dros 900 o enynnau deinosoriaid nad ydynt yn adar wedi'u nodi yn 2018, ac amcangyfrifir bod cyfanswm y genera a gadwyd yn y cofnod ffosiliau tua 1,850, mae bron i 75% ohonynt ar ôl i'w darganfod, a chofnodwyd 1,124 o rywogaethau erbyn 2016. Roedd astudiaeth yn 1995 yn rhagweld bod tua 3,400 o enynnau deinosoriaid (drwy gydol hanes) wedi bodoli, gan gynnwys llawer na fyddent wedi'u cadw yn y cofnod ffosil.
Yn 2016, amcangyfrifir bod 1,543-2,468 o rywogaethau o ddeinosoriaid yn bodoli yn y Mesosöig. Yn 2021, amcangyfrifwyd bod nifer yr adar byw (deinosoriaid adarol) yn 10,806 o rywogaethau. Mae rhai'n llysieuwyr, eraill yn gigysol, gan gynnwys bwytawyr hadau, bwytawyr pysgod, pryfyddion, a hollyddion. Tra bod deinosoriaid yn gyndadau deudroed (fel pob aderyn byw), roedd rhai rhywogaethau cynhanesyddol yn bedwartroed, a gallai eraill, fel yr Anchisaurus a'r Iguanodon, gerdded yr un mor hawdd ar ddwy neu bedair coes. Mae addasiadau cranial fel cyrn a chribau yn nodweddion o'r deinosor cyffredin, ac roedd gan rai rhywogaethau diflanedig arfwisg esgyrnog, cadarn. Er eu bod yn cael eu darlunio fel creaduriaid o faint mawr, roedd llawer ohonynt yn y gorgyfnod Mesosöig o faint dynol neu lai, ac mae adar byw yn gyffredinol yn fach o ran maint. Heddiw mae deinosoriaid yn trigo ar bob cyfandir, ac mae ffosilau'n dangos eu bod wedi cyflawni dosbarthiad byd-eang erbyn y cyfnod Jwrasig Cynnar o leiaf. Mae adar presennol yn byw yn y rhan fwyaf o gynefinoedd sydd ar gael, o’r tirol i’r morol, a cheir tystiolaeth y gallai rhai deinosoriaid nad ydynt yn adar (fel y Microraptor) hedfan neu o leiaf gleidio, ac roedd gan eraill, fel y spinosoriaid, arferion lled-ddyfrol.
Gwahaniaethu a nodweddion anatomegol
Er bod darganfyddiadau diweddar wedi ei gwneud hi'n anoddach cyflwyno rhestr y cytunwyd arni o'u nodweddion gwahaniaethol, mae bron pob deinosor a ddarganfuwyd hyd yn hyn yn rhannu rhai addasiadau i sgerbwd archosor hynafol, neu'n amlwg yn ddisgynyddion i'r deinosoriaid hŷn sy'n dangos yr addasiadau hyn. Er bod rhai grwpiau diweddarach o ddeinosoriaid yn cynnwys fersiynau wedi'u haddasu ymhellach o'r nodweddion hyn, fe'u hystyrir yn nodweddiadol ar gyfer Dinosauria (yr uwchurdd); roedd gan y deinosoriaid cynharaf y nodweddion hyn, ac fe'u trosglwyddwyd i'w disgynyddion. de|bawd|Diagram wedi'i labelu o benglog archosor nodweddiadol, sef penglog Dromaeosaurus Cadarnhaodd asesiad manwl o ryngberthynas yr archosor gan Sterling Nesbitt y deuddeg nodwedd a ganlyn:
bawd| Cymalau clun ac osgo'r coesau ôl: (o'r chwith i'r dde) [[ymlusgiad nodweddiadol (ymledu), deinosoriaid a mamaliaid (wedi codi), a rauisuchiaid (colofn-godi)]] Mae amrywiaeth o nodweddion ysgerbydol eraill yn cael eu rhannu gan ddeinosoriaid. Fodd bynnag, oherwydd eu bod naill ai'n gyffredin i grwpiau eraill o arcosawriaid neu nad oeddent yn bresennol ym mhob deinosor cynnar, nid yw'r nodweddion hyn yn cael eu hystyried.
Fwltur yr Aifft
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Fwltur yr Aifft (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: fwlturiaid yr Aifft) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Neophron percnopterus; yr enw Saesneg arno yw Egyptian vulture. Mae'n perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: Accipitridae) sydd yn urdd y Falconiformes. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain, ond nid yng Nghymru.
Deinosor
Gwahaniaethu a nodweddion anatomegol
Mae deinosoriaid yn sefyll gyda'u coesau ôl yn codi mewn modd tebyg i'r rhan fwyaf o famaliaid byw, ond yn wahanol i'r rhan fwyaf o ymlusgiaid eraill, y mae eu coesau'n ymledu i'r naill ochr a'r llall. Mae'r ystum hwn o ganlyniad i ddatblygiad cilfach sy'n wynebu'r ochr yn y pelfis (soced agored fel arfer) a phen amlwg cyfatebol sy'n wynebu'r ffemwr. Roedd osgo uchel hwn yn galluogi deinosoriaid cynnar i anadlu'n hawdd wrth symud, a oedd yn caniatáu stamina a lefelau gweithgaredd a oedd yn rhagori ar rai ymlusgiaid.
Fwltur yr Aifft
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn N. percnopterus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia, Ewrop ac Affrica.
Teulu
Mae'r fwltur yr Aifft yn perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: Accipitridae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Deinosor
Ymchwil cynnar
bawd|Edward Llwyd, y cyntaf drwy'r byd i ddisgrifio deinosor yn wyddonol.
Ymddangosodd disgrifiadau ysgolheigaidd o'r hyn a fyddai bellach yn cael ei gydnabod fel esgyrn deinosoriaid am y tro cyntaf ar ddiwedd yr 17g pan ddaethpwyd o hyd i ran o asgwrn, y gwyddys bellach ei fod yn ffemwr Megalosaurus, mewn chwarel galchfaen ger Chipping Norton, Swydd Rydychen, yn 1676. Anfonwyd y darn at Robert Plot, Athro Cemeg ym Mhrifysgol Rhydychen a churadur cyntaf Amgueddfa'r Ashmolean, a gyhoeddodd ddisgrifiad yn ei The Natural History of Oxford-shire (1677). Nododd yn gywir yr asgwrn fel rhan isaf ffemur anifail mawr, a chydnabu ei fod yn rhy fawr i berthyn i unrhyw rywogaeth hysbys. Daeth i'r casgliad, felly, ei fod yn ffemwr dyn anferth, efallai Titan neu fath arall o gawr sy'n ymddangos mewn chwedlau. 'Doedd dim byd gwyddonol am yr hyn a ysgrifennai!
Maint
alt=|bawd|320x320px|Diagram wrth raddfa sy'n cymharu'r dynol cyffredin â'r deinosoriaid hiraf y gwyddys amdanynt mewn pum cytras mawr: Mae tystiolaeth gyfredol yn awgrymu bod maint cyfartalog deinosoriaid yn amrywio trwy'r Triasig, y Jwrasig Cynnar, y Jwrasig Hwyr a'r Cretasaidd. Mae deinosoriaid theropodaidd ysglyfaethus y Mesosöig, gan amlaf yn disgyn i'r grwp 100 kg i hyd at 1 000 kg, tra bod mamaliaid cigysol ysglyfaethus diweddar yr Holosen yn grwp sydd a phwysau rhwng 10 kg i 100 kg, cryn ostyngiad.
Y sawropodau oedd y deinosoriaid mwyaf a thrymaf. Am lawer o oes y deinosoriaid, roedd y sawropodau lleiaf yn fwy nag unrhyw anifail arall yn eu cynefin, ac roedd y mwyaf yn fwy enfawr nag unrhyw beth arall sydd wedi cerdded y Ddaear ers hynny. Roedd mamaliaid cynhanesyddol enfawr fel y Paraceratherium (y mamal tir mwyaf erioed) yn gorachod wrth ochr y sawropodau anferth, a dim ond morfilod modern sy'n nesáu neu'n rhagori arnynt o ran maint. Mae yna nifer o fanteision arfaethedig ar gyfer maint mawr gan gynnwys amddiffyniad rhag ysglyfaeth, lleihau'r defnydd o ynni, a hirhoedledd, ond efallai mai'r fantais bwysicaf oedd o ran y diet. Mae anifeiliaid mawr yn fwy effeithlon wrth dreulio nag anifeiliaid bach, oherwydd mae bwyd yn treulio mwy o amser yn eu stumogau a'u coluddion. Mae hyn yn caniatáu iddynt fod ar fwyd sydd â gwerth maethol is nag anifeiliaid llai. Mae llawer iawn o ffosiliau o'r sawropod i'w cael yn bennaf mewn creigiau a hinsoddau a ddehonglir fel rhai sych neu dymhorol sych, a byddai'r gallu i bori ar faetholion isel wedi bod yn fanteisiol mewn amgylcheddau o'r fath.
Y mwyaf a'r lleiaf
Mae'n debyg na fydd gwyddonwyr byth yn berffaith sicr o'r deinosoriaid mwyaf a'r lleiaf sydd wedi bodoli gan mai dim ond canran fechan iawn o anifeiliaid gafodd eu ffosileiddio erioed ac mae'r rhan fwyaf o'r rhain yn parhau i fod wedi'u claddu yn y ddaear. Ychydig o'r sbesimenau sy'n cael eu hadennill sy'n sgerbydau cyflawn, ac mae argraffiadau o groen a meinweoedd meddal eraill yn brin. Mae ailadeiladu sgerbwd cyflawn trwy gymharu maint a morffoleg esgyrn â rhai o rywogaethau tebyg, mwy adnabyddus yn gelfyddyd anfanwl, ac mae ail-greu cyhyrau ac organau eraill yr anifail byw, ar y gorau, yn broses o ddyfalu addysgiadol. chwith|bawd| Maint cymharol Argentinosaurus i'r dynol cyffredin Y deinosor talaf a thrymaf sy'n hysbys o sgerbydau da yw'r Giraffatitan brancai (a ddosbarthwyd yn flaenorol fel rhywogaeth o Brachiosaurus). Darganfuwyd ei weddillion yn Tanzania rhwng 1907 a 1912. Ymgorfforwyd esgyrn nifer o unigolion o'r un maint yn y sgerbwd sydd bellach yn cael ei osod a'i arddangos yn Amgueddfa für Naturkunde yn Berlin; mae ei daldra'n 12 metr a'i hyd yn 22.5 metr. Golyga hyn y byddai'r ysgerbwd hwn wedi perthyn i anifail a oedd yn pwyso rhwng 30,000 a 60,000 cilogram (rhwng 70,000 a 130,000 pwys). Y deinosor cyflawn hiraf yw'r 27 mDiplodocws asy'n 27 metr o hyd, a ddarganfuwyd yn Wyoming yn yr Unol Daleithiau ac a arddangoswyd yn Amgueddfa Hanes Natur Carnegie Pittsburgh yn 1907. Y deinosor hiraf y gwyddys amdano o ddeunydd ffosil da yw'r Patagotitan: mae mownt y sgerbwd yn Amgueddfa Hanes Natur America yn Efrog Newydd yn 37 metr o hyd. Yn y Museo Municipal Carmen Funes yn Plaza Huincul, yr Ariannin, ceir mownt sgerbwd wedi'i ail-greu o'r Argentinosaurus sy'n 39.7 m 39.7 metr o hyd. bawd| [[Sïedn bychan llawndwf, y deinosor hysbys lleiaf ]] Y deinosor lleiaf sy'n hysbys i wyddoniaeth yw'r Sïedn bychan, gyda hyd o ddim ond 5 cm5 cm a màs o tua 1.8 g 1.8 gram. Roedd y deinosoriaid lleiaf nad oeddent yn adar tua'r un maint â cholomen a dyma'r theropodau hynny a oedd yn perthyn agosaf i adar. Roedd y deinosoriaid llyseuol lleiaf heb fod yn adar yn cynnwys y Microceratus a Wannanosaurus, a oedd yn 60 cm o ran hyd.
De Usynlige Kræfter
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Jacob Jørgensen a Henrik Lundø yw De Usynlige Kræfter a gyhoeddwyd yn 2002. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jacob Jørgensen ar 1 Ionawr 1951 yn Denmarc.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jacob Jørgensen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Reprisal
Y prif actor yn y ffilm hon yw Bruce Willis. Mae'r ffilm Reprisal (ffilm o 2018) yn 89 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Dean Cundey oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Brian A Miller ar 1 Ionawr 2000.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Brian A. Miller nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Kirlian Witness
Ffilm gyffro yw The Kirlian Witness a gyhoeddwyd yn 1979. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Harry Manfredini.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lawrence Tierney a Nancy Snyder. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1979. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Apocalypse Now sy'n seiliedig ar y nofel fer ''Heart of Darkness gan Joseph Conrad.
Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Branthwaite Edge
Pentref yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Branthwaite Edge. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Dean yn awdurdod unedol Cumberland.
Palmen, Meer Und Stolze Hähne
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Lorenzo Ricciardi yw Palmen, Meer Und Stolze Hähne a gyhoeddwyd yn 1961. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Carlo Rustichelli.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Calvin Lockhart. Mae'r ffilm Palmen, Meer Und Stolze Hähne yn 98 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1961. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Breakfast at Tiffany's sy’n glasur o ffilm, yn gomedi rhamantus gan Blake Edwards ac yn addasiad o lyfr o’r un enw. Aldo Giordani oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Mario Serandrei sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lorenzo Ricciardi ar 1 Ionawr 1930 ym Milan.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lorenzo Ricciardi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Armidale
Mae Armidale yn ddinas yn nhalaith De Cymru Newydd, Awstralia, gyda phoblogaeth o tua 28,000 o bobl. Fe’i lleolir tua 540 cilomedr i'r gogledd o brifddinas De Cymru Newydd, Sydney.
Louise Ravn-Hansen
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Denmarc oedd Louise Ravn-Hansen (19 Gorffennaf 1849 – Ionawr 1909).
Ty'r Cyrff
Ffilm arswyd o Unol Daleithiau America yw Ty'r Cyrff (ffilm o 2013). Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Chad Hugo.
Manacin gwinau
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Manacin gwinau (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: manacinod gwinau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Neopipo cinnamomea; yr enw Saesneg arno yw Cinnamon manakin. Mae'n perthyn i deulu'r Manacinod (Lladin: Pipridae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Ty'r Cyrff
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Carl-Henning Pedersen: Mellem Himmel Og Jord - Der Hvor Stjernerne Bor
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Jacob Jørgensen a Kristof Kuncewicz yw Carl-Henning Pedersen: Mellem Himmel Og Jord - Der Hvor Stjernerne Bor a gyhoeddwyd yn 1998. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Best of Luck
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rohit Jugraj Chauhan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Carl-Henning Pedersen: Mellem Himmel Og Jord - Der Hvor Stjernerne Bor
Mae'r ffilm Carl-Henning Pedersen: Mellem Himmel Og Jord - Der Hvor Stjernerne Bor yn 51 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Manacin gwinau
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn N. cinnamomea, sef enw'r rhywogaeth.
Wica Dianigaidd
Traddodiad, neu enwad, o'r grefydd Neo-baganaidd o Wica yw Wica Dianigaidd, hefyd a elwir Dewiniaeth Dianigaidd a Dewiniaeth Ffeministaidd Dianigaidd, Sefydlwyd gan Zsuzsanna Budapest yn America yn y 1970au, ac mae'n canolbwyntio ar addoli'r Dduwies ac ar ffeministiaeth. Mae'n cyfuno elfennau o Wica Draddodiadol Prydain, dewiniaeth werin Eidalaidd a recordiwyd yn y llyfr Aradia, or the Gospel of the Witches gan Charles Leland, gwerthoedd ffeministaidd a defodol, dewiniaeth werin, ac arferiadau iacháu a addysgir oddi wrth ei mam.
Carl-Henning Pedersen: Mellem Himmel Og Jord - Der Hvor Stjernerne Bor
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1998. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Saving Private Ryan sef ffilm ryfel gan Steven Spielberg a enillod 5 Oscar. Henrik Lundø oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Wica Dianigaidd
Fel arfer, ymarferir Wica Dianigaidd gan gwfennau sydd â gwragedd yn unig.
Carl-Henning Pedersen: Mellem Himmel Og Jord - Der Hvor Stjernerne Bor
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jacob Jørgensen ar 1 Ionawr 1951 yn Denmarc.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jacob Jørgensen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Melekeok
Mae Melekeok yn brifddinas Palaw, gyda phoblogaeth o tua 9,500 o bobl.
Manacin gwinau
Teulu
Mae'r manacin gwinau yn perthyn i deulu'r Manacinod (Lladin: Pipridae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Die Unheimlichen Briefe
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Wolfgang F. Henschel yw Die Unheimlichen Briefe a gyhoeddwyd yn 2002. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. David Slama oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Sabine Brose sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Wolfgang F Henschel ar 1 Chwefror 1943 yn Damasławek.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Wolfgang F. Henschel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Backtrace
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Brian A. Miller yw Backtrace a gyhoeddwyd yn 2018. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Backtrace ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Georgia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs a thrwy fideo ar alwad.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Sylvester Stallone. Mae'r ffilm Backtrace (ffilm o 2018) yn 92 munud o hyd.
Palikir
Mae Palikir yn brifddinas Taleithiau Ffederal Micronesia, gyda phoblogaeth o tua 4,600 o bobl.
Backtrace
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Bridgman, Michigan
Dinas yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Backtrace
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Brian A Miller ar 1 Ionawr 2000.
Bridgman, Michigan
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Bridgman, gan gynnwys:
Backtrace
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Brian A. Miller nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Haingosoa
Ffilm ddogfen, ffuglenol yw Haingosoa a gyhoeddwyd yn 2019. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Haingosoa ac fe’i cynhyrchwyd yn Ffrainc a Madagasgar. Cafodd ei ffilmio ym Madagasgar.
Mae'r ffilm Haingosoa (ffilm o 2019) yn 72 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Colomen binc
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Colomen binc (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: colomennod pinc) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Columba mayeri; yr enw Saesneg arno yw Pink pigeon. Mae'n perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: Columbidae) sydd yn urdd y Columbiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. mayeri, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r colomen binc yn perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: Columbidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Rhyfel a Chariad yn Kabul
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Helga Reidemeister yw Rhyfel a Chariad yn Kabul a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Dari a hynny gan Helga Reidemeister.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10 o ffilmiau Dari wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Helga Reidemeister ar 4 Chwefror 1940 yn Halle (Saale) a bu farw yn Berlin ar 24 Hydref 2013.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Owain Fôn Williams
Chwaraewr pêl-droed Cymreig yw Owain Fôn Williams (ganwyd 17 Mawrth 1987). Mae'n chwarae i Inverness Caledonian Thistle yn Uwch Gynghrair yr Alban ac i dîm cenedlaethol Cymru.
Prifysgol Leeds
Prifysgol yn Leeds, Gorllewin Swydd Efrog, Lloegr, sy'n aelod o'r Grŵp Russell a'r Grwp N8 (ymchwil) yw Prifysgol Leeds. Ffurfiwyd hi'n wreiddiol ym 1831 fel ysgol feddygol a'i henw oedd Yorkshire College of Science cyn ei newid i Yorkshire College. Hyd at 1903 roedd yn aelod o glwstwr o 'golegau ffederal Victoria' a oedd hefyd yn cynnwys Owens College (sef Prifysgol Manceinion heddiw) a Choleg Prifysgol Lerpwl. Yn 1904 daeth siarter frenhinol i rym a grewyd gan Edward VII.
Owain Fôn Williams
Crewe Alexandra
Ar ôl cyfnodau gyda thimau ieuenctid Manchester United a Lerpwl, dechreuodd Williams ei yrfa gyda Crewe Alexandra gan arwyddo i academi'r clwb yn 2003, ond wedi methu a sicrhau ei le yn y tîm cyntaf penderfynod wrthod cynnig o gytundeb newydd yn 2008 gan symud i Stockport County.
Rhyfel a Chariad yn Kabul
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Helga Reidemeister nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Prifysgol Leeds
Mae ganddi tua 33,500 myfyrwyr.
Owain Fôn Williams
Bury a Rochdale
Disgynodd Stockport i Adran Un ar ddiwedd tymor 2009-10 ac er fod Williams â chymal yn ei gytundeb fyddai'n caniatau iddo adael y clwb yn rhad ac am ddim methodd a chanfod clwb a symudodd i Bury F.C. ar fenthyg cyn arwyddo i Rochdale ym mis Ionawr 2010.
Prifysgol Leeds
O 2005 hyd at 2015 hi oedd yr ail brifysgol mwyaf poblogaidd yng ngwledydd Prydain, ar ôl Prifysgol Manceinion. Incwm Leeds yw £547.3 million in 2010/11, gyda £124 million o hwnnw ar gyfer ymchwil a chytundebau.
Owain Fôn Williams
Tranmere Rovers
Ar ôl cael ei ryddhau gan Rochdale ar ddiwedd tymor 2010-11, ymunodd Williams â Tranmere Rovers. Wedi pediar blynedd gyda'r clwb, cafodd Williams ei ryddhau wedi i Tranmere ddisgyn allan o'r Gynghrair Bêl-droed ar ddiwedd tymor 2014-15.
Inverness Caledonian Thistle
Ymunodd Williams ag Inverness Caledonian Thistle yn Uwch Gynghrair yr Alban ym mis Gorffennaf 2015 gan wneud ei ymddangosiad cyntaf yng Nghynghrair Europa yn erbyn Astra Giurgiu o Romania
Gyrfa ryngwladol
Mae Williams wedi cynrychioli Cymru dan 21,  dan 19 a  dan 17 a chafodd ei alw i garfan llawn  Cymru am y tro cyntaf ar gyfer y gêm gyfeillgar yn erbyn Gwlad Pwyl ar 11 Chwefror 2009 lle roedd yn un o'r eilyddion.
Casglodd ei gap cyntaf mewn gêm gyfeillgar yn erbyn Yr Iseldiroedd ar 13 Tachwedd 2015.
Personol
Mae Williams yn hoff o arlunio yn ei amser hamdden gyda'i waith yn cael ei arddangos mewn arddongasfa yn Oriel Betws y Coed.
Bathurst, De Cymru Newydd
Mae Bathurst yn ddinas yn nhalaith De Cymru Newydd, Awstralia, gyda phoblogaeth o tua 37,000 o bobl. Fe’i lleolir 200 cilometr i'r gorllewin o brifddinas De Cymru Newydd, Sydney.
Zen
bawd|dde|Mae'r [[Ensō (円相, japaneg "cylch") yn aml yn cael ei ddefnyddio fel symbol o Zen.]]
Braystones
Pentref yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Braystones. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Lowside Quarter yn awdurdod unedol Cumberland.
Zen
Ysgol Bwdhaeth Mahayana a darddodd yn Tsieina yn ystod llinach Tang yw Zen (Tsieineeg: 禪; Pinyin: Chan; Japaneg: 禅|禅; Coreeg: 선 (Seon); Fiatnameg: Thiền). Gelwir yr ysgol yma'n Ysgol Chan (Chánzong禪宗), ac fe ddatblygodd yn ddiweddarach yn nifer o is-ysgolion a changhennau. O Tsieina, ymledodd Chán i'r de i Fietnam a daeth yn Thiền Fietnam, i'r gogledd-ddwyrain i Corea i ddod yn Fwdhaeth Seon, ac i'r dwyrain i Japan, lle'i galwyd yn Zen Japaneaidd. Mae'r gair Chán yn tarddu o'r gair Sanscrit dhyāna, sy'n golygu "myfyrdod".
Margaret Hamilton
Mathemategydd Americanaidd yw Margaret Hamilton (ganed 17 Awst 1936), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel gwyddonydd cyfrifiadurol, mathemategydd ac academydd.
Zen
Mae Zen yn pwysleisio profiad prajñā er mwyn cyrraedd bodhi ("goleuedigaeth"). O'i gymharu a mathau eraill o Fwdhaeth Mahayana, mae'n rhoi llai o bwyslais ar wybodaeth o theori, ac yn pwysleisio myfyrdod (yn enwedig trwy ymarfer Zazen) a dharma. Mae ffynonellau Zen yn cynnwys llenyddiaeth y Prajñāpāramitā a dysgeidiaeth ysgolion Yogācāra a Tathāgatagarbha.
Margaret Hamilton
Manylion personol
Ganed Margaret Hamilton ar 17 Awst 1936 yn Paoli ac wedi gadael yr ysgol leol mynychodd Goleg Earlham a Phrifysgol Michigan. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Medal Rhyddid yr Arlywydd.
Zen
Datblygodd Zen fel ysgol ar wahan yn Tsieina yn y 7g. Oddi yno, ymledaenodd i Fietnam, Corea a Japan. Yn draddodiadol, dywedir mai'r tywysog Bodhidharma o dde India, a droes yn fynach ac a deithiodd i Tsieina i genhadu, a'i sefydlodd.
Margaret Hamilton
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Zen
Ceir nifer o ysgolion gwahanol o fewn Zen:
Mae'r term Zen yn deillio o ynganiad Japaneaidd o'r gair Tsieineaidd Canol 禪 (chán), talfyriad o 禪 那 (chánnà), sy'n drawslythreniad Tsieineaidd o'r gair Sansgrit dhyāna ("myfyrdod"). Mae Zen yn pwysleisio hunan-ataliaeth drwyadl, ymarfer myfyrdod, mewnwelediad i natur y meddwl (見 性, Ch. jiànxìng, Jp. kensho , "canfod gwir natur") a natur pethau (heb haerllugrwydd nac egotistiaeth), a mynegiant personol y mewnwelediad hwn ym mywyd beunyddiol, yn enwedig pan fo er budd eraill. Yn hynny o beth, mae'n dad-bwysleisio gwybodaeth yn unig am sutras ac athrawiaeth, ac yn ffafrio dealltwriaeth uniongyrchol trwy ymarfer ysbrydol a rhyngweithio ag athro neu feistr medrus.
Bridfa Un Nos
Ffilm comedi rhamantaidd yw Bridfa Un Nos a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn Tsieina. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieineeg Mandarin.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
John Owen Griffith (Ioan Arfon)
Bywgraffiad
Brodor o Gaernarfon, Gwynedd, a aned yn 1828 oedd Griffith. Ym more ei oes aeth i weithio fel chwarelwr yn Llanberis. Ar ôl llwyddo i hel tipyn o bres, aeth i fyw yn nhref Caernarfon i gadw busnes.
Bridfa Un Nos
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,550 o ffilmiau Tsieineeg Mandarin wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Zen
Ymhellach, dylanwadwyd ar Ysgol Chan gan athroniaeth Taoist, yn enwedig y meddwl Neo-Daoist.
Compert Chon Culainn
Un o'r remscéla (chwedlau rhagarweiniol) i chwedl Táin Bó Cuailgne (Cyrch Gwartheg Cuailgne) yw Compert Chonn Culainn (Cenhedlu Cú Chulainn). Mae'n adrodd sut y cafodd yr arwr Cú Chulainn ei genhedlu (compert). Mae'n un o chwedlau Cylch Wlster.
John Owen Griffith (Ioan Arfon)
Bywgraffiad
Roedd yn ffigwr amlwg yn yr eisteddfodau, fel bardd a beirniad, ac enillodd sawl cadair a thlws. Roedd yn adnabod y bardd Owen Wynne Jones (Glasynys), a chyfansoddodd farwnad iddo pan fu farw'r llenor yn 1870. Bardd telynegol oedd Ioan Arfon, fel nifer o'i gydoeswyr, ac mae naws sentimentalaidd, pruddglwyfus i lawer o'i gerddi yn ôl safon yr oes hon.
Compert Chon Culainn
Cedwir dau destun o'r chwedl yn y llawysgrif Wyddeleg Lebor na hUidre (Llyfr y Fuwch Llwyd-ddu) a sawl llawysgrif arall diweddarach.
Zen
Geirdarddiad
Daw'r gair Zen o'r ynganiad Japaneaidd (kana: ぜん) a ddaw o'r gair Tsieineaidd Canol 禪 ([dʑian]; ), sydd yn ei dro'n deillio o'r gair Sansgrit dhyāna (ध्यान), y gellir ei gyfieithu i raddau helaeth fel "amsugno" neu "gflwr myfyriol".
John Owen Griffith (Ioan Arfon)
Llyfryddiaeth
Golygodd waith Robert Elis (Cynddelw).
Zen
Geirdarddiad
Y term Tsieineaidd go iawn ar gyfer yr "ysgol Zen" yw 禪宗, tra bod "Chan" yn cyfeirio at yr arfer o fyfyrio ei hun neu astudio myfyrdod (Tsieineeg: 禪學; pinyn chánxué) er ei fod yn aml yn cael ei ddefnyddio fel ffurf gryno o Chánzong.
Mit Starrem Blick Aufs Geld
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Helga Reidemeister yw Mit Starrem Blick Aufs Geld a gyhoeddwyd yn 1983. Fe'i cynhyrchwyd gan Klaus Volkenborn yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Helga Reidemeister.
Compert Chon Culainn
Mae'r chwedl yn adrodd sut y cafodd Deichtir (neu Deichtine) chwaer y brenin Conchobar mac Nesa, brenin Wlster, ei beichiogi mewn modd dirgel ac esgor ar y plentyn Sétanta, sy'n tyfu i fyny i fod yn arwr mawr dan yr enw Cú Chulainn. Mewn un fersiwn o'r chwedl, yr hynaf efallai, enwir Lug mac Ethnenn yn dad i'r plentyn.
Mit Starrem Blick Aufs Geld
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Heinz Hoenig a Hilde Kulbach.
Zen
Geirdarddiad
Yn draddodiadol, mae "Zen" yn enw priod gan ei fod fel arfer yn disgrifio sect Fwdhaidd benodol. Yn fwy diweddar, defnyddir y llythrennau bach "zen" wrth drafod yr athroniaeth ac fe'i ychwanegwyd yn swyddogol at eiriadur Merriam-Webster yn 2018.
Mit Starrem Blick Aufs Geld
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1983. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode VI: Return of the Jedi sef ffilm ffugwyddonol gan y cyfarwyddwr ffilm Richard Marquand, Cymro o Lanishen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Johannes Flütsch oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Elisabeth Förster sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Compert Chon Culainn
Cyfeiriadau
Bernhard Maier, Dictionary of Celtic Religion and Culture (1994; arg. newydd 1997), d.g. Compert Chon Culáinn.
Mit Starrem Blick Aufs Geld
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Helga Reidemeister ar 4 Chwefror 1940 yn Halle (Saale) a bu farw yn Berlin ar 24 Hydref 2013.
Hang 'Em High
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Ted Post yw Hang 'Em High a gyhoeddwyd yn 1968. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Oklahoma a chafodd ei ffilmio ym Mecsico Newydd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Leonard Freeman a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Dominic Frontiere. Dosbarthwyd y ffilm gan Malpaso Productions a hynny drwy fideo ar alwad.
Mit Starrem Blick Aufs Geld
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Helga Reidemeister nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Zen
Bwdhaeth Tsieineaidd
Cyrhaeddodd myfyrio Bwdhaidd Tsieina gyntaf trwy gyfieithiadau An Shigao (fl. C. 148–180 OC), a Kumārajīva (334–413 CE), a gyfieithodd y ddau sutras Dhyāna, a oedd yn destunau myfyrdod cynnar, dylanwadol yn seiliedig yn bennaf ar Ddysgeidiaeth Yogacara (ymarfer ioga) o'r Kashmiri Sarvāstivāda c. 1af - 4g OC.
Hang 'Em High
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Clint Eastwood, Dennis Hopper, Pat Hingle, Jack Ging, Benny Hill, John Wesley, Ed Begley, Charles McGraw, Ben Johnson, Bruce Dern, Inger Stevens, Arlene Golonka, Alan Hale, Jr., Bob Steele, James MacArthur, L. Q. Jones, Mark Lenard, James McArthur, Bert Freed, James Westerfield, Larry J. Blake, Ruth White, Robert Jones, Roy Glenn, Bill Zuckert a Joel Fluellen. Mae'r ffilm Hang 'Em High yn 114 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Hommage À Noir
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Ralf Schmerberg yw Hommage À Noir a gyhoeddwyd yn 1996. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Lleolwyd y stori yn Affrica.
Hang 'Em High
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1968. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 2001: A Space Odyssey sef ffilm wyddonias gan Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Leonard J. South oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Antonietta Zita sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ted Post ar 31 Mawrth 1918 yn Brooklyn a bu farw yn Santa Monica ar 15 Mawrth 1982.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ted Post nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Zen
Bwdhaeth Tsieineaidd
Ymhlith y testunau myfyrdod Tsieineaidd cynnar mwyaf dylanwadol mae Anban Shouyi Jing (安 般 守 意 經, Sutra ar <i id="mwoA">ānāpānasmṛti</i> ), y Zuochan Sanmei Jing (坐禪 三昧經，Sutra eistedd dhyāna samādhi) a'r Damoduoluo Chan Jing (達摩多羅 禪經, Dharmatrata dhyāna sutra). Parhaodd y gweithiau myfyrdod Tsieineaidd cynnar hyn i gael dylanwad ar ymarfer Zen ymhell i'r presennol. Er enghraifft, yn y 18g ysgrifennodd Rinzai Zen meistr Tōrei Enji sylwebaeth ar y Damoduoluo Chan Jing a defnyddiodd y Zuochan Sanmei Jing fel ffynhonnelli i'r sylwebaeth. Credai Tōrei fod y Damoduoluo Chan Jing wedi cael ei ysgrifennu gan Bodhidharma.
Bridgefoot
Pentref yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Bridgefoot. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Little Clifton yn awdurdod unedol Cumberland.
Hommage À Noir
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Scream sef ffilm arswyd gan Wes Craven.
Zen
Bwdhaeth Tsieineaidd
Tra bod dhyāna mewn ystyr lem o'r gair yn cyfeirio at y pedwar dhyānas, ym Mwdhaeth Tsieineaidd, gall dhyāna gyfeirio at wahanol fathau o dechnegau myfyrio a'u harferion paratoi, sy'n angenrheidiol i ymarfer dhyāna. Y pum prif fath o fyfyrdod yn sutras Dhyāna yw:
Hommage À Noir
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ralf Schmerberg ar 28 Ionawr 1965 yn Stuttgart.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ralf Schmerberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Zen
Bwdhaeth Tsieineaidd
Yn ôl y meistr Chan modern, Sheng Yen, gelwir yr arferion hyn yn "bum dull ar gyfer llonyddu neu dawelu'r meddwl" ac maent yn canolbwyntio a phuro'r meddwl, a chefnogi datblygiad camau dhyana. Mae Chan hefyd yn rhannu arfer pedair sylfaen ymwybyddiaeth ofalgar a 'Tair Clwyd Rhyddhad' gyda Bwdhaeth gynnar a Mahayana clasurol.
Ymwybyddiaeth Ofalgar o anadlu
de|bawd| Hsuan Hua Hybarch yn myfyrio yn [[safle'r lotws, Hong Kong, 1953]] Yn ystod myfyrdod eistedd (坐禅, Ch. Zuòchán, Jp. Zazen, Ko. Jwaseon), mae ymarferwyr fel arfer yn cymryd safle'r lotws (sef y Padmasana), hanner-lotws, Byrmaneg, neu <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Seiza" rel="mw:ExtLink" title="Seiza" class="cx-link" data-linkid="1307">seiza</a>, gan ddefnyddio'r dyāna mudrā yn aml. Yn aml, defnyddir clustog sgwâr neu grwn a roddir ar fat go dew i eistedd arno; mewn rhai achosion eraill, gellir defnyddio cadair.
Er mwyn rheoli'r meddwl, mae myfyrwyr Zen yn aml yn cyfri'r anadliadau. Naill ai mae all-anadliadau a mewn-anadliadau'n cael eu cyfrif, neu un ohonynt yn unig. Gall y cyfrif fod hyd at ddeg, ac yna caiff y broses hon ei hailadrodd nes bod y meddwl wedi'i dawelu. Mae athrawon Zen fel Omori Sogen yn dysgu cyfres o all-anadliadau a mewn-anadliadau hir a dwfn fel ffordd i baratoi ar gyfer myfyrdod anadl rheolaidd. Rhoddir sylw fel arfer ar ganolbwynt yr ynni (dantian) o dan y bogail. Mae athrawon Zen yn aml yn hyrwyddo anadlu diaffragmatig, gan nodi bod yn rhaid i'r anadl ddod o'r abdomen isaf (a elwir yn hara neu tanden mewn Japaneg), ac y dylai'r rhan hon o'r corff ehangu ymlaen ychydig wrth i un anadlu. Dros amser dylai'r anadlu fynd yn llyfnach, yn ddyfnach ac yn arafach. Pan ddaw'r cyfrif yn llyffethair, argymhellir yr arfer o ddilyn rhythm naturiol anadlu gyda sylw dwys.
Goleuo Tawel a shikantaza
Gelwir ffurf gyffredin o fyfyrdod eistedd yn " Oleuad tawel " (Tsieineeg: Mampzhào, Jp. Mokushō). Yn draddodiadol, hyrwyddwyd yr arfer hwn gan ysgol Caodong o Chan Tsienieaidd ac mae'n gysylltiedig â Hongzhi Zhengjue (1091—1157) a ysgrifennodd amryw o weithiau ar yr ymarfer hwn. Mae'r dull hwn yn deillio o ymarfer Bwdhaidd o India, o gymhathu dwy asana: śamatha a vipaśyanā.