cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cerddoriaeth bachata
Offerynnau
bawd|Güira Mae'r grŵp bachata arferol yn cynnwys pum offeryn: requinto (gitâr arweiniol), segunda (gitâr rhythm), gitâr fas, bongos a güira (offeryn taro o'r Weriniaeth Dominica). Mae'r segunda yn ychwanegu trawsacennu i'r gerddoriaeth. Mae grwpiau Bachata yn chwarae'r arddull syml bolero yn bennaf (mae gitâr arweiniol yn defnyddio cordiau ailadroddus arpeggio yn nodweddiadol o bachata), ond pan fyddant yn newid i fachata wedi'i seilio ar merengue, bydd yr offerynnwr taro yn newid o fongo i drwm tambora. Yn y 1960au a'r 1970au, defnyddiwyd maracas yn lle güira. Daeth y newid yn yr 1980au o faracas i'r güira (sy'n fwy amlbwrpas) wrth i bachata ganolbwyntio mwy ar ddawns.
Hanes
Cafodd y bachatas Dominicaidd cyntaf eu recordio yn syth ar ôl marwolaeth Rafael Trujillo, gan fod unbennaeth 30 mlynedd Trujillo yn cyd-fynd â sensoriaeth. Cydnabyddir José Manuel Calderón am recordio'r senglau bachata cyntaf: ("Borracho de amor" a "Que será de mi (Condena)"), a ryddhawyd ym 1962. Ar ôl marwolaeth Trujillo ac yn dilyn recordiau cyntaf Calderon, daeth llif o recordiadau eraill gan bobl fel Rodobaldo Duartes, Rafael Encarnacion, Ramoncito Cabrera, El Chivo Sin Ley, Corey Perro, Antonio Gómez Sacero, Luis Segura, Louis Loizides, Eladio Romero Santos, Ramón Cordero a llawer mwy. Yn y 1960au ganwyd y diwydiant cerddoriaeth Ddominicaidd, a'r gerddoriaeth bachata a fyddai'n dominyddu.
Er bod blas Dominicaidd amlwg i'r bachatas cafodd eu recordio yn y 1960au, roeddent yn cael eu hystyried ar y pryd fel amrywiad o folero, gan nad oedd y term bachata yn cael ei ddefnyddio eto. Defnyddiwyd y term hwn gyntaf i'r gerddoriaeth gan y rhai a oedd yn ceisio ei bychanu, oherwydd gyfeiriodd yn wreiddiol at barti gwledig anffurfiol, Teimlai'r dosbarth uwch cymdeithas Ddominicaidd fod cerddoriaeth bachata yn fynegiant o gyntefigrwydd diwylliannol, a dechreuodd ymgyrch i frandio bachata yng ngolau negyddol. Ar un bryd roedd Bachata anghyfreithlon, ac ystyrir mwynhau'r math hwn o gerddoriaeth yn "fwlgar a chwantus". Nid oedd y dosbarth uwch eisiau newid y stereoteip hwn felly ni wnaethant ddawnsio na gwrando arno. Gan fod bachata yn anghyfreithlon, nid oedd yn boblogaidd iawn, ond mae hynny wedi newid ar hyd y blynyddoedd wrth i lawer o artistiaid enwog deithio'i wneud yn fwy poblogaidd. Oherwydd nad oedd gan y cerddorion a ysgrifennodd y math hwn o gerddoriaeth unrhyw addysg gerddorol nac academaidd, gwelwyd bod gan bachata geiriau a dawnsiau rhywiol.
Roedd y 1970au yn flynyddoedd tywyll i bachata. Anaml y chwaraewyd y gerddoriaeth ar y radio, a bron byth soniwyd amdano ar y teledu ac mewn print. Gwaharddwyd bachateros hefyd rhag perfformio mewn lleoliadau cymdeithas uchel - ac yn lle ond yn chwarae gigs mewn bariau a phuteindai yng nghymdogaethau tlotaf y wlad. Dylanwadwyd ar y gerddoriaeth gan ei hamgylchoedd; roedd rhyw, anobaith a throsedd ymhlith y pynciau trafodwyd y genre. Er gwaethaf ei sensoriaeth answyddogol, arhosodd bachata yn boblogaidd iawn. Rhai bachateros a ddaeth i'r amlwg o'r oes hon oedd Marino Perez a Leonardo Paniagua.
Erbyn dechrau'r 1980au, ni ellid gwadu poblogrwydd bachata. Oherwydd hyn, dechreuodd mwy o orsafoedd radio chwarae bachata, a dechreuodd bachateros perfformio ar y teledu hefyd. Yn y cyfamser roedd bachata wedi dechrau cael naws neuadd ddawns: cynyddodd y tempo, daeth chwarae gitâr fwy grymus, ac roedd canu 'galw ac ateb' yn fwy cyffredin. Yn fwyfwy daeth batacha arddull merengues, neu merengues gitâr, yn rhan bwysig o'r repertoire bachata. Blas Durán oedd y cyntaf i recordio gyda gitâr drydan ym 1987 gyda'i chan bachata-merengue, "Mujeres hembras".
Erbyn dechrau'r 1990au, roedd y sain wedi'i moderneiddio ymhellach ac roedd dwy seren ifanc newydd yn dominyddu'r olygfa bachata: Luis Vargas ac Antony Santos. Roedd gan y ddau nifer mawr o bachata-merengues yn eu repertoire. Cyflawnodd Santos, Vargas a'r nifer fawr o bachateros arddull newydd a fyddai'n dilyn, lefel o enwogrwydd a oedd yn ddieithr i'r bachateros daeth o'u blaen. Nhw oedd y genhedlaeth gyntaf o artistiaid pop bachata, a chawsant yr holl frandio a hype sy'n nodweddiadol o gerddoriaeth bop fasnachol. Y cyfnod hwn hefyd y dechreuodd bachata ddod i'r amlwg yn rhyngwladol fel cerddoriaeth neuaddau dawns Ysbaenaidd.
Erbyn dechrau'r 21ain ganrif, roedd y grŵp bachata Aventura wedi cymryd y bachata a ddechreuodd Juan Luis Guerra yn gynnar yn y 1990au i uchelfannau newydd. Fe wnaethant chwyldroi a moderneiddio'r genre. Fe wnaethant werthu allan Madison Square Garden sawl gwaith, a rhyddhaent ganeuon di-ri a ddaeth yn llwyddiannus yn siartiau "Hot Latin", gan gynnwys dwy gan rhif-un "Por un segundo" a "Dile al Amor". Ymhlith yr artistiaid bachata poblogaidd eraill yn y degawd oedd "Monchy y Alexandra" a Band Los Toros.
Heddiw, ynghyd â cherddoriaeth bachata, cododd genres 'fusion' yng ngwledydd y Gorllewin megis yr Unol Daleithiau, sy'n cyfuno rhai o elfennau rhythmig cerddoriaeth bachata ag elfennau o gerddoriaeth y Gorllewin fel hip-hop, R&B, pop, techno a mwy. Mae'r genre 'fusion' hwn yn eithaf poblogaidd ymhlith cynulleidfaoedd y Gorllewin, ac yn aml mae'n cynnwys dynwarediadau o ganeuon pop y Gorllewin y chwaraeir ar MTV a gorsafoedd radio nad yw'n Lladin. Artistiaid nodedig y genre 'fusion' newydd yw Prince Royce, Xtreme a Toby Love, ymhlith eraill. Nid yn unig y mae poblogrwydd bachata wedi newid ond hefyd ei eiriau; yn wreiddiol roedd y geiriau yn sôn yn bennaf am berthnasau twyll a chalonnau'n torri, ond nawr maen nhw'n sôn am gariad ac yn fwy rhamantus. Yn ôl Bachata: Música Del Pueblo ("Bachata: Cerddoriaeth y Bobl") maen nhw'n ddweud: "Yn ystod y degawd diwethaf, mae bachata wedi cael ei drawsnewid o gerddoriaeth gitâr arddull baled y tlodion gwledig yn y Weriniaeth Ddominicaidd i'r gerddoriaeth newydd mwyaf poblogaidd y steil gerddoriaeth Latino rhyngwladol."
Dactinomycin
Mae dactinomycin, sydd hefyd yn cael ei alw’n actinomycin D, yn feddyginiaeth cemotherapi a ddefnyddir i drin nifer o fathau o ganser. Y fformiwla cemegol ar gyfer y cyffur hwn yw C₆₂H₈₆N₁₂O₁₆. Mae dactinomycin yn gynhwysyn actif yn Cosmegen.
Defnydd meddygol
Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:
Enwau
Caiff cyffuriau eu hadnabod gan amryw o enwau gwahanol yn aml. Enw cemegol y cyffur hen yw Dactinomycin, ond rhoddir enwau masnachol a brand iddo hefyd, gan gynnwys;
Mudferwi
bawd|de|250px|[[Cawl peli cig Mecsicanaidd yn mudferwi ar stof]] Techneg coginio yw mudferwi trwy goginio bwyd mewn hylifau poeth a gedwir ychydig o dan bwynt berwi dŵr ond yn uwch na thymheredd potsio. Er mwyn cadw pot yn mudferwi, caiff ei ferwi ac yna ei gadw ar dymheredd lle mae swigod y stêm wedi darfod.
Eve's Leaves
Ffilm comedi rhamantaidd heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Paul Sloane yw Eve's Leaves a gyhoeddwyd yn 1926. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Leatrice Joy a William Boyd. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1926. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The General sef ffilm gomedi fud gan Buster Keaton a Clyde Bruckman. Arthur Charles Miller oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Paint and Powder
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Hunt Stromberg yw Paint and Powder a gyhoeddwyd yn 1925. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Dinas Efrog Newydd.
Eve's Leaves
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paul Sloane ar 16 Ebrill 1893 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Santa Monica ar 22 Mai 1964.
Paint and Powder
Y prif actor yn y ffilm hon yw Elaine Hammerstein. Mae'r ffilm Paint and Powder yn 70 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3.
Lidderdale, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Paint and Powder
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1925. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Gold Rush sef ffilm gomedi Americanaidd am Klondike gan Charlie Chaplin. Sol Polito oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Eve's Leaves
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Paul Sloane nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Paint and Powder
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hunt Stromberg ar 12 Gorffenaf 1894 yn Louisville a bu farw yn Santa Monica ar 28 Gorffennaf 1984.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hunt Stromberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dwygyfylchi
Gallai Dwygyfylchi gyfeirio at un o ddau beth:
Ruth Rogers-Altmann
Arlunydd benywaidd o Awstria oedd Ruth Rogers-Altmann (31 Rhagfyr 1917 - 11 Hydref 2015).
Fe'i ganed yn Fienna a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Awstria.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Aderyn telyn gwych
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Aderyn telyn gwych (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar telyn gwych) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Menura novaehollandiae; yr enw Saesneg arno yw Superb lyrebird. Mae'n perthyn i deulu'r Adar telyn (Lladin: Menuridae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Cân y Werin
Casgliad o 24 o alawon gwerin gan D.E. Parry Williams a Gwyn Thomas yw Cân y Werin.
Aderyn telyn gwych
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. novaehollandiae, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Awstralia.
Cân y Werin
Cwmni Cyhoeddi Gwynn a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
George Washington Slept Here
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr William Keighley yw George Washington Slept Here a gyhoeddwyd yn 1942. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Adolph Deutsch. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Aderyn telyn gwych
Teulu
Mae'r aderyn telyn gwych yn perthyn i deulu'r Adar telyn (Lladin: Menuridae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Cân y Werin
Disgrifiad byr
Casgliad o 24 o alawon gwerin Cymraeg wedi'u trefnu gan D. E. Parry Williams yn y 1920au; hen benillion wedi'u dewis gan Meredydd Evans.
George Washington Slept Here
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jack Benny, Hattie McDaniel, Ann Sheridan, Leon Ames, Charles Coburn, Lee Patrick, Douglas Croft, Leo White, Marie Windsor, William Tracy, Charles Dingle, Franklin Pangborn, Fred Kelsey, Hank Mann, Harvey Stephens, Jack Mower, John Emery, Percy Kilbride a Joyce Reynolds. Mae'r ffilm George Washington Slept Here yn 93 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1942. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Casablanca sy’n glasur o ffilm Americanaidd am ramant a rhyfel, gan y cyfarwyddwr ffilm Michael Curtiz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Ernest Haller oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ralph Dawson sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Keighley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Prospect (cylchgrawn)
Cylchgrawn misol a gyhoeddir yn y Deyrnas Unedig yw Prospect sy'n canolbwyntio ar wleidyddiaeth a materion cyfoes. Mae hefyd yn cynnwys stori fer ym mhob rhifyn. Mae cyfranwyr i'r cylchgrawn yn cynnwys Linda Colley, A. C. Grayling, Gordon Brown, Wesley Clark, Michael Lind, Michael Ignatieff, Ian Bremmer, Francis Fukuyama, John Keegan, Margaret Atwood, a J. M. Coetzee. Yn 2008 roedd ganddo gylchrediad o 27,552.
Demograffeg Ffrainc
Gyda phoblogaeth o 64.5 miliwn, saif Ffrainc yn 19eg ymysg gwledydd y byd. Y dinasoedd mwyaf yw Paris, Marseille, Lyon, Lille, Toulouse, Nice, a Naoned.
Mae tŵf naturiol (heb gynnwys mewnfudiad) y boblogaeth wedi cyflynu yn ystod y blynyddoedd diwethaf. Yn 2004, tyfodd y boblogaeth o 0.68%, tra yn 2006 roedd 299,800 mwy o enedigaethau nag o farwolaethau.
Yn 2004, ymfudodd 140,033 o bobl i Ffrainc, 90,250 ohonynt o wledydd Affrica a 13,710 o Ewrob. Yn ôl y Sefydliad Cenedlaethol dros Ystadegau ac Astudiaethau Economaidd, roedd tua 4.9 miliwn o bobl wedi ei geni mewn gwledydd eraill yn byw yn Ffrainc, 2 filiwn ohonynt wedi dod yn ddinasyddion Ffrengig.
Er fod poblogaeth y wlad yn cynyddu, mae poblogaeth llawer o ardaloedd gwledig yn parhau i leihau. Yn y cyfnod 1960-1999, gostyngodd poblogaeth pymtheg o départements gwledig; y gostyngiad mwyaf oedd 24% yn Creuse.
Dinasoedd mwyaf Ffrainc yw:
Megalagrion xanthomelas
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Megalagrion xanthomelas sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Megalagrion.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Drinksgiving
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwyr Bart Elfrink a Matt Olmon yw Drinksgiving a gyhoeddwyd yn 2016. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Drinksgiving ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Brian Jun, Bart Elfrink a Pamela Mitchell. Mae'r ffilm Drinksgiving (ffilm o 2016) yn 89 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Johanna Vergouwen
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Antwerp, De'r Iseldiroedd oedd Johanna Vergouwen (1630 – 11 Mawrth 1714).
Osian Roberts
Hyfforddwr pêl-droed Cymreig yw Osian Roberts sydd yn is-reolwr Tîm pêl-droed cenedlaethol Cymru ers 21 mis Gorffennaf 2015.
Drinksgiving
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Johanna Vergouwen
Bu farw yn Antwerp ar 11 Mawrth 1714.
Osian Roberts
Bywyd cynnar ac addysg
Ganwyd Roberts ar Ynys Môn, a magwyd ef ym Modffordd.
Drinksgiving
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bart Elfrink nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Osian Roberts
Bywyd cynnar ac addysg
Mynychodd Ysgol Gyfun Llangefni. Roedd yn bêl-droediwr talentog ac yn gapten tîm Ysgolion Cymru. Yn 1985 derbyniodd Ysgoloriaeth Pêl-droed, i astudio am radd mewn Addysg Gorfforol ym Mhrifysgol Furman yn Ne Carolina yn yr Unol Daleithiau.
Teledu
Darlledwyd cyfres ddogfen deledu o'r enw Byd Pêl-droed Osian Roberts ar S4C yn 2014.
Anrhydeddau
Ar 17 Gorffennaf 2017 derbyniodd Gymrodoriaeth er Anrhydedd gan Brifysgol Bangor yr oedd eisoes wedi derbyn Cymrodorion Anrhydeddus gan Brifysgol De Cymru a Phrifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant.
Llyfryddiaeth
Yn 2016 cyhoeddwyd ei hunangofiant Môn, Cymru a’r Bêl gan gwmni’r Lolfa
Rhestr o ganeuon a recordiwyd gan Dafydd Edwards
Dyma restr o ganeuon a recordiwyd gan Dafydd Edwards. Nid yw'r rhestr yn orffenedig, ac mae'r ffeiliau yn dameidiau i aros pryd, sef y 30 eiliad cyntaf o'r traciau a recordiwyd ar label/i Cwmni Recordiau Sain.
Tenor o Bethania, Ceredigion yw Dafydd.
6 Years
Ffilm ddrama a ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Hannah Fidell yw 6 Years a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd gan Kelly Williams yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Austin a Texas. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a Saesneg a hynny gan Hannah Fidell a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Julian Wass. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Olta Boka
Cantores Albaniaidd yw Olta Boka (ganwyd 4 Tachwedd, 1991 ym Tiranë, Albania). Fe'i dewisiwyd i gynrychioli ei gwlad yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision 2008 ble canodd "Zemrën e lamë peng". Daeth yn 17fed allan o 25 cystadleuydd a chafodd 55 pwynt. Hyd at 2016 hi oedd yr ieuengaf i gystadlu yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision.
6 Years
Y prif actor yn y ffilm hon yw Taissa Farmiga. Mae'r ffilm 6 Years yn 80 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Andrew Droz Palermo oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hannah Fidell nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Richard Herbert
Marchog, Iorcydd a noddwr beirdd o'r Oesoedd Canol oedd Syr Rhisiart Herbert neu Richard Herbert o Golbrwg (bu farw 1469). Roedd yn frawd iau i William Herbert, Iarll Penfro ac yn fab i Syr William ap Thomas o Gastell Rhaglan a Gwladys ferch Dafydd Gam, ac yn ŵyr felly i Ddafydd Gam. Priododd Marged, chwaer Syr Rhys ap Thomas (1449 - 1525) un o uchelwyr mwyaf grymus de Cymru.
Fel ei frawd roedd yn deyrngar i'r Iorciaid yn ystod Rhyfel y Rhosynnau. Credir ei fod wedi ymladd ysgwydd wrth ysgwydd gyda’i frawd ym Mrwydr Mortimer’s Cross, lle trechwyd llu Siasbar Tudur gan Edward, mab dug Iorc. Ar ôl i Edward gael ei gydnabod yn frenin Lloegr, bu Rhisiart yn cyflawni swyddogaethau pwysig yn Ne Cymru e.e. oedd cyd-arweinydd yr ymgyrch yn erbyn Castell Carreg Cennen yn 1462. Yn 1468 arweiniodd treuan o fyddin Wiliam Herbert yn erbyn castell Harlech, a ddelid gan y Lancastriaid. Ar y ffordd yno fe drechodd lu Siasbar Tudur ger Dinbych. Gwobrwywyd ef a'i frawd Rhisiart Herbert yn hael gan y brenin a gwobrwywyd y ddau gyda lawer o diroedd yn swyddi Henffordd a Chaerloyw.
Daliwyd Rhisiart a'i frawd ym mrwydr Edgecote ar 24 Gorffennaf 1469, gan eu gelyn, Richard Neville, Iarll Warwick. Aethpwyd â'r ddau i Northampton lle cawsant eu dienyddio. Dygwyd corff Rhisiart yn ôl i’r Fenni a'i gladdu yno yn eglwys Priordy Mair ac mae ei feddrod ysblennydd yno hyd heddiw.
Perthnasau
Ei wraig oedd Margred ferch Tomas ap Gruffudd ap Nicolas ac roedd ganddo fab o'r enw Wiliam o Golbrwg ac eraill o bosib. Roedd yn hanner brawd i feibion Syr Rhosier Fychan.
Noddwr y beirdd
Canodd Bedo Brwynllys nifer o gerddi iddo, ac ystyrid ef yn un o noddwyr hael beirdd yr Uchelwyr. Erys un cywydd a erys iddo gan Guto’r Glyn a cheir awdl iddo gan Lewys Glyn Cothi, cywydd mawl gan Ieuan Deulwyn ac awdl gan Huw Cae Llwyd i’w fab, Syr Wiliam Herbert o Golbrwg. Ceir hefyd ymryson rhwng Ieuan Deulwyn a Bedo Brwynllys a gynhaliwyd ar ei aelwyd ef yng Ngholbrwg. Yn olaf, ceir marwnadau gan Fedo Brwynllys (Lewis 1982: cerdd 30) a Hywel Dafi a marwnad i Risiart a’i frawd Wiliam, iarll Penfro, gan Huw Cae Llwyd.
Cyfeiriadau
Llyfryddiaeth
Fatti Corsari
Ffilm ddogfen yw Fatti Corsari a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal.
Mae'r ffilm Fatti Corsari yn 79 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
George Hargreaves
Arweinydd Y Blaid Gristnogol, a alwyd yn wreiddiol yn Operation Christian Vote, yw'r Parchedig James George Hargreaves.
Cyn iddo gael ei farn gyfredol bod gwrywgydiaeth yn bechod, ysgrifennodd Hargreaves y gân So Macho, a gyrhaeddodd #2 yn siartiau y Deyrnas Unedig pan ganwyd gan Sinitta yn 1985, sy'n aml yn cael ei hystyried yn "anthem hoyw", ac mae breindaliadau'r gân – tua £10 000 y mis – yn cyllido ymgyrch y blaid.
Alternate Weeks
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Ivan Calbérac yw Alternate Weeks (And Half The Vacation) a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc; y cwmni cynhyrchu oedd Mandarin et Compagnie - Mandarin Télévision. Lleolwyd y stori ym Mharis. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Ivan Calbérac.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mathilde Seigner, Judith Davis, Bernard Campan, Grégori Derangère, Anne Charrier, Bertille Chabert, Danièle Lebrun, Didier Brice, François Toumarkine a Marina Pastor.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ivan Calbérac ar 3 Tachwedd 1970.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ivan Calbérac nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cheeese
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Hüseyin Tabak yw Cheeese a gyhoeddwyd yn 2008. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Cheeese ac fe’i cynhyrchwyd yn Awstria. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Berivan Kaya. Mae'r ffilm Cheeese (ffilm o 2008) yn 12 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hüseyin Tabak ar 15 Gorffenaf 1981 yn Lemgo.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hüseyin Tabak nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Norepineffrin
Mae norepineffrin (NE), sydd hefyd yn cael ei alw’n noradrenalin (NA), yn gemegyn organig yn nheulu’r catecolaminau sy’n gweithredu yn yr ymennydd a’r corff fel hormon a niwrodrosglwyddydd. Y fformiwla cemegol ar gyfer y cyffur hwn yw C₈H₁₁NO₃. Mae norepineffrin yn gynhwysyn actif yn Levophed.
Defnydd meddygol
Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:
Enwau
Caiff cyffuriau eu hadnabod gan amryw o enwau gwahanol yn aml. Enw cemegol y cyffur hen yw Norepineffrin, ond rhoddir enwau masnachol a brand iddo hefyd, gan gynnwys;
Caneuon a Deuawdau Enwog
Casgliad o dair unawd a dwy ddeuawd gan W.S. Gwynn Williams (Golygydd) a T. Gwynn Jones yw Caneuon a Deuawdau Enwog.
Cwmni Cyhoeddi Gwynn a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1944. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Tair unwad a dwy ddeuawd gyda geiriau Cymraeg a Saesneg.
Botwm Crys yn cadw lle
Potsio
bawd|de|Paentiad gan [[Diego Velázquez o hen fenyw yn potsio wyau, tua 1618]] Techneg coginio yw potsio o fudferwi bwyd yn ysgafn iawn mewn hylif ar wahân i olew, gan amlaf llaeth, stoc, neu win. Gwneir wyau wedi eu potsio mewn dŵr.
Gangs of Chicago
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Arthur Lubin yw Gangs of Chicago a gyhoeddwyd yn 1940. Fe'i cynhyrchwyd gan Robert North yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lloyd Nolan, Alan Ladd, Addison Richards, Barton MacLane, Dwight Frye, Astrid Allwyn, Charles Halton a John Harmon. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1940. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Abe Lincoln in Illinois sef ffilm Americanaidd am fywyd a gwaith Abraham Lincoln, gan John Cromwell. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Lubin ar 25 Gorffenaf 1898 yn Los Angeles a bu farw yn Glendale ar 9 Ionawr 2022. Derbyniodd ei addysg yn Carnegie Mellon College of Fine Arts.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Lubin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Melanesobasis annulata
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Melanesobasis annulata sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Melanesobasis.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Wellington, Swydd Amwythig
Tref a plwyf sifil sydd bellach yn ardal faestrefol o dref newydd Telford yn sir seremonïol Swydd Amwythig, Gorllewin Canolbarth Lloegr, yw Wellington. Fe'i lleolir yn awdudod unedol Telford a Wrekin. Yn hanesyddol roedd Wellington yn dref ynddo'i hun, ond yn y 1960au cafodd ei hymgorffori yn nhref newydd Telford.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 21,352.
Mae tref Wellington yn dyddio i'r cyfnod Eingl-Sacsonaidd, ond, gyda datblygaid tref newydd Telford yn y 1960au a'r 1970au, daeth yn rhan o'r dref newydd honno. Mae'r dref wedi cadw ei hen gyfaredd ei hun gyda gorsaf trenau o ganol y bedwaredd ganrif ar bymtheg a llyfrgell Edwardaidd. Cafodd siarter fel tref farchnad ym 1244. Mae'r farchnad leol yno o hyd, yn agos i sgwâr y farchnad yng nghanol y dref. Mae gan y dref orsafoedd trenau a bysiau, ac mae traffordd yr M54 yn gyfagos. Poblogaeth Wellington yw 20,430 (Cyfrifiad 2001).
Peep World
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Barry W. Blaustein yw Peep World a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jeff Cardoni.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Troian Bellisario, Michael C. Hall, Sarah Silverman, Octavia Spencer, Kate Mara, Taraji P. Henson, Judy Greer, Alicia Witt, Lesley Ann Warren, Emily Kuroda, Rainn Wilson, Ron Rifkin, Stephen Tobolowsky, Jack Plotnick a Ben Schwartz. Mae'r ffilm Peep World yn 79 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Barry W. Blaustein nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lafant-y-môr gorweddol
Planhigyn blodeuol lluosflwydd a llysieuol yw Lafant-y-môr gorweddol sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Plumbaginaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Limonium bellidifolium a'r enw Saesneg yw Matted sea-lavender. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Lafant Matiog.
Mae i'w chanfod mewn gwahanol hinsawdd: o'r arctig i ardaloedd trofannaol ond fe'i cysylltir yn bennaf gyda thir hallt (fel y 'Steppes'), rhostiroedd ac arfordiroedd.
Steve Jobs
Cyfrifiadurwr a dyn busnes Americanaidd oedd Steven Paul Jobs (24 Chwefror 1955 – 5 Hydref 2011), un o gyd-sefydlwyr y cwmni Apple, Inc., sy'n cynhyrchu caledwedd a meddalwedd cyfrifiaduron, yn ogystal â perifferolion, er engraiff yr iPod.
Sefydlwr arall Apple yw Steve Wozniak.
Garé Barks
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America oedd Garé Barks (6 Rhagfyr 1917 - 10 Mawrth 1993).
Fe'i ganed yn Hilo a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Bu farw yn Grants Pass.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
The Long Dumb Road
Ffilm ddrama am deithio ar y ffordd gan y cyfarwyddwr Hannah Fidell yw The Long Dumb Road a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Keegan DeWitt. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Andrew Droz Palermo oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Zach Clark sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hannah Fidell ar 7 Hydref 1985 yn Bethesda, Maryland. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2010 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Indiana.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hannah Fidell nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gudrun Piper
Fe'i ganed yn Kobe a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn ddinesydd o'r Almaen.
Bu farw yn Wedel.
Melanesobasis bicellulare
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Melanesobasis bicellulare sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Melanesobasis.
Yellowstone
Ffilm am ddirgelwch gan y cyfarwyddwr Arthur Lubin yw Yellowstone a gyhoeddwyd yn 1936. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Yellowstone ac fe'i cynhyrchwyd gan Val Paul yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan T. Jefferson Parker.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Raymond Hatton, Andy Devine, Mary Gordon, Paul Fix, Ralph Morgan, Edward LeSaint, Paul Harvey a Florence Wix. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Milton Krasner oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Melanesobasis bicellulare
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Yellowstone
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Lubin ar 25 Gorffenaf 1898 yn Los Angeles a bu farw yn Glendale ar 9 Ionawr 2022. Derbyniodd ei addysg yn Carnegie Mellon College of Fine Arts.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Lubin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llewellyn, Pennsylvania
Cymuned heb ei hymgorffori (unincorporated community) yn Schuylkill County yn nhalaith Pennsylvania, Unol Daleithiau America, yw Llewellyn. Fe'i lleolir ger Pottsville, rhwng dinasoedd Harrisburg ac Allentown, i'r gogledd-orllewin o Philadelphia. Mae'n 160 milltir i'r gogledd o Washington D.C., prifddinas UDA. Mae ganddi boblogaeth o 4,460 (cyfrifiad 2002).
The Pinco Triangle
Ffilm ddogfen am LGBT yw The Pinco Triangle a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Matrix sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Athrawiaeth Ulbricht
Athrawiaeth polisi tramor a enwyd ar ôl Walter Ulbricht, arweinydd Gweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen (DDR), oedd Athrawiaeth Ulbricht oedd yn haeru y gall cysylltiadau diplomyddol rhwng y DDR a Gorllewin yr Almaen ond digwydd os oedd y ddwy wladwriaeth yn cydnabod sofraniaeth ei gilydd. Cyferbynnwyd hyn gan Athrawiaeth Hallstein yng Ngorllewin yr Almaen, a mynnodd taw'r Gorllewin oedd yr unig wladwriaeth Almaenig gyfreithlon. Ar droad y 1960au–70au, mabwysiadodd Gorllewin yr Almaen Ostpolitik gan sefydlu cysylltiadau diplomyddol â'r DDR.
Hi, Gaucho!
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Tommy Atkins yw Hi, Gaucho! a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Adele Buffington.
Y prif actor yn y ffilm hon yw John Carroll. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Mutiny on the Bounty sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw..... Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tommy Atkins ar 18 Gorffenaf 1887 yn Springfield, Massachusetts a bu farw yn Los Angeles ar 10 Rhagfyr 2004.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tommy Atkins nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ogwr (etholaeth seneddol)
Mae Ogwr yn etholaeth seneddol a gynrychiolir yn Nhŷ Cyffredin Senedd y Deyrnas Unedig gan un person. Yr Aelod Seneddol presennol yw.
Ffiniau
Mae'r etholaeth yn cymryd ei henw o'r Afon Ogwr, mae wedi ei lleoli yn agos at darddiad yr afon ond nid yw'n cynnwys Ogwr ger Pen-y-bont ar Ogwr.
Etholiadau
bawd|Chris Elmore
Canlyniadau Etholiadau yn y 2010au
bawd|Huw Irranca-Davies
Etholiadau cyn y 1940au
Yn etholiad 1935 cafodd Ted Williams, Llafur, ei ddychwelyd yn ddiwrthwynebiad
Yn etholiadau 1923 a 1924 cafodd Vernon Hartshorn ei ddychwelyd yn ddiwrthwynebiad.
Fashion Row
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Robert Zigler Leonard yw Fashion Row a gyhoeddwyd yn 1923. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Ogwr (etholaeth seneddol)
Etholiadau cyn y 1940au
Yn etholiad cyntaf i'r sedd newydd ym 1918 etholwyd yn ddiwrthwynebiad ar gyfer y Blaid Lafur
Fashion Row
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mae Murray, Sidney Franklin ac Elmo Lincoln. Mae'r ffilm Fashion Row yn 70 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Zigler Leonard ar 7 Hydref 1889 yn Chicago a bu farw yn Beverly Hills.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Zigler Leonard nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Elsinboro Township, New Jersey
Treflan yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Llydanbig corunllwyd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Llydanbig corunllwyd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llydanbigau corunllwyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Tolmomyias poliocephalus; yr enw Saesneg arno yw Grey-crowned flycatcher. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Elsinboro Township, New Jersey
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Elsinboro Township, gan gynnwys:
Muriel Barbery
Mae Muriel Barbery (ganwyd 28 Mai 1969) yn nofelydd Ffrengig. Athrawes athroniaeth yw hi.
Llydanbig corunllwyd
Teulu
Mae'r llydanbig corunllwyd yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Muriel Barbery
Cafodd Barbery ei geni yn Casablanca, Moroco. Cafodd ei addysg yn y Lycée Lakanal, Sceaux, a'r École Normale Supérieure de Fontenay-Saint-Cloud.
Gwerthodd ei nofel L'Élégance du hérisson (2006) dros filiwn o gopïau o fewn blwyddyn.
Kadhal Kirukkan
Y prif actor yn y ffilm hon yw R. Parthiepan. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1992 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sakthi Chidambaram nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Trealaw
250px|bawd|Trealaw o Ddinas Rhondda
Pentref a chymuned ym mwrdeisdref sirol Rhondda Cynon Taf, de Cymru, yw Trealaw. Roedd poblogaeth y gymuned yn 2011 yn 4,040.
Hanes
Daw enw Trealaw o "Alaw Goch", sef enw barddol Dafydd Williams, tad y barnwr Gwilym Williams a sefydlodd y pentref, ynghyd â Threwiliam pentref i'r de o Drealaw. Cofir Gwilym Williams gan enw neuadd yn y pentref, sef y 'Judge Gwilym Williams Memorial Hall', yn ogystal â Heol Ynyscynon a enwyd ar ôl sedd y teulu yn Ynsycynon ger Aberdâr yng Nghwm Cynon.
Trafnidiaeth
Gwasanaethir Trealaw gan dair gorsaf reilffordd, gan gynnwys Dinas, Tonypandy a Llwynypïa, ar linell Trafnidiaeth Cymru rhwng Caerdydd Canolog a Threherbert.
Caneuon Cymru
Casgliad o 51 o alawon Cymru gan Margery Hargest Jones yw Caneuon Cymru. Boosey & Hawkes Music Publishers Ltd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1993. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Trealaw
Trafnidiaeth
Gwasanaethir y pentref gan Stagecoach llwybr bysiau 120 rhwng Blaenrhondda a Phontypridd/Caerffili, a Veolia Transport llwybr bysiau 175 rhwng Cwm Clydach/Tonypandy a'r Porth.
Caneuon Cymru
Disgrifiad byr
Casgliad o 51 o alawon cenedlaethol Cymru gyda'r geiriau Cymraeg, wedi eu trefnu ar gyfer llais a phiano.
Trealaw
Addysg
Mae dwy ysgol gynradd Saesneg yn y pentref, sef Ysgol Gynradd Trealaw ac Ysgol Gynradd Alaw. Nid oes ysgol gynradd Gymraeg yn Nhrealaw, ac mae'r plant sy'n derbyn addysg Gymraeg ar hyn o bryd yn mynd i Ysgol Gynradd Gymraeg Llwyncelyn yn y Porth neu Ysgol Gynradd Bodringallt yn Ystrad.
Caneuon Cymru
Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle
Trealaw
Addysg
Ar ôl gadael Ysgol Gynradd Trealaw ac Ysgol Gynradd Alaw, mae'r rhan fwyaf o'r plant yn cael eu haddysg yn Ysgol Gymunedol Sir y Porth, neu Ysgol Cymunedol Tonypandy.
Mae mwyafrif y plant o'r ysgolion cynradd Cymraeg yn mynychu Ysgol Gyfun Cwm Rhondda i dderbyn eu haddysg uwchradd er bod rhywrai yn dewis Ysgol Gyfun Treorci sydd a rhywfaint o darpariaeth addysg Gymraeg.
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Güzelliğin On Par’etmez
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Hüseyin Tabak yw Güzelliğin On Par’etmez a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstria. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tyrceg a hynny gan Hüseyin Tabak a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Judit Varga.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lale Yavaş, Abdulkadir Tuncer a Tina Keserovic. Mae'r ffilm Güzelliğin On Par’etmez yn 86 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,660 o ffilmiau Tyrceg wedi gweld golau dydd. Lukas Gnaiger oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hüseyin Tabak ar 15 Gorffenaf 1981 yn Lemgo.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hüseyin Tabak nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhestr o ganeuon a recordiwyd gan Dafydd Huw
Dyma restr o ganeuon a recordiwyd gan Dafydd Huw. Nid yw'r rhestr yn orffenedig, ac mae'r ffeiliau yn dameidiau i aros pryd, sef y 30 eiliad cyntaf o'r traciau a recordiwyd ar label/i Cwmni Recordiau Sain.
Trehafod
bawd|240px|Glofa Lewis Merthyr, yn awr yn rhan o Barc Treftadaeth Cwm Rhondda
Pentref a chymuned ym mwrdeistref sirol Rhondda Cynon Taf, de Cymru, yw Trehafod. Roedd poblogaeth y gymuned yn 2001 yn 816.
Trehafod yw'r fwyaf deheuol o gymunedau'r Rhondda. Mae Parc Treftadaeth Cwm Rhondda ar safle Glofa Lewis Merthyr, a arferai fod yn un o byllau glo mwyaf cynhyrchiol Cymru.
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Parc Treftadaeth Cwm Rhondda
Parc treftadaeth ger Trehafod, Rhondda Cynon Taf, yw Parc Treftadaeth Cwm Rhondda (Saesneg: Rhondda Heritage Park). Mae'n atyniad i dwristiaid, sy'n anelu at roi darlun o fywyd y glowyr a'r gymuned lofaol. Ceir teithiau tywysedig trwy rai o weithfeydd Glofa Lewis Merthyr, yn cael eu harwain gan gyn-lowyr.
Yn mis Mai 2000, dadorchuddiwyd cerflun o lamp glowr ger y fynedfa, fel cofeb i'r glowyr a fu farw mewn damweiniau neu o afiechyd o ganlyniad i weithio ym Maes Glo De Cymru.
Melanesobasis corniculata
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Melanesobasis corniculata sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Melanesobasis.
Brych llwyd bach
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Brych llwyd bach (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: brychion llwydion bach) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Catharus fuscescens; yr enw Saesneg arno yw Veery. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae) sydd yn urdd y Passeriformes. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain, ond nid yng Nghymru.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. fuscescens, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.
Teulu
Mae'r brych llwyd bach yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Maynard, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Black Spurs
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr R. G. Springsteen yw Black Spurs a gyhoeddwyd yn 1965. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Kansas. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Steve Fisher a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jimmie Haskell. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw DeForest Kelley, Linda Darnell, James Best, Terry Moore, Patricia Owens, Lon Chaney Jr., Bruce Cabot, Scott Brady, James Brown, Richard Arlen, Jerome Courtland, Robert Carricart a Rory Calhoun. Mae'r ffilm Black Spurs yn 81 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Sound of Music sef ffilm fiwsical rhamantus a leolir yn Awstria yn ystod yr Ail Ryfel Byd, gan Robert Wise. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Ralph Woolsey oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Archie Marshek sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm R G Springsteen ar 8 Medi 1904 yn Tacoma a bu farw yn Los Angeles ar 20 Medi 2002. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1936 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd R. G. Springsteen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Françoise Pascal
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Lyon, Ffrainc oedd Françoise Pascal (1632 – 1698).
Bu farw ym Mharis yn 1698.
Don Carmelo Il Capo
Ffilm gomedi yw Don Carmelo Il Capo a gyhoeddwyd yn 1976. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Victor Buono, Guillermo Marín, Thelma Stefani, Adriana Aguirre, Augusto Codecá, Marcos Zucker, Eddie Pequenino, Jesús Pampín, Julio López, Maurice Jouvet, Ricardo Bauleo, Vicente La Russa, Vicente Rubino, Juan Carlos Altavista, Nelly Beltrán, Ricardo Castro Ríos, Osvaldo Canónico, Amparito Castro, Orlando Marconi, Raúl Ricutti, Martín Coria, Coco Fossati, Rafael Chumbito, Juan Queglas, Osvaldo María Cabrera, Tito Mendoza, Nino Udine, Ricardo Greco a Horacio Heredia. Mae'r ffilm Don Carmelo Il Capo yn 85 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1976. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rocky gan y cyfarwyddwr ffilm John G. Avildsen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Humberto Peruzzi oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gwalchwyfyn hofran
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae'r gwalchwyfyn hofran yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Lleoliad
bawd|chwith|300px|Map yn dangos lleoliad y gwyfyn: {{legend|#0000FF|Lleoliad yn yr haf}} {{legend|#008000|drwy'r flwyddyn}} {{legend|#FFFF00|gaeaf}}
Alan Ball
Chwaraewr pêl-droed Saesneg a rheolwr oedd James Alan Ball Jr. (12 Mai, 1945 - 24 Ebrill, 2007).
Melanesobasis flavilabris
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Melanesobasis flavilabris sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Melanesobasis.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Stupa
Srwythur o siap tomen neu fwnt sy'n dal creiriau Bwdhaidd - gweddillion sant fel rheol - yw stupa (Sansgrit a Pāli: स्तूप, stūpa, yn llythrennol "pentwr"). Mae'r creirfaoedd hyn yn nodwedd amlwg yn nhirwedd unrhyw wlad Fwdhaidd yn Asia, o Nepal i Japan, ac yn cymryd sawl ffurf ranbarthol a hanesyddol. Mae cynllun y stupa yn fath o fandala, patrwm sanctaidd sy'n adlewyrchu'r bydysawd.
Ceir sawl gair am 'stupa' mewn ieithoedd Asiaidd eraill, e.e.
Where Did You Get That Girl?
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Arthur Lubin yw Where Did You Get That Girl? a gyhoeddwyd yn 1941. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Jay Dratler.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Eddie Quillan, William Desmond, Philip Van Zandt, Franklin Pangborn, Thurston Hall, Wade Boteler, Stanley Fields, Leon Errol a Frank Marlowe. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Stupa
Yn ôl traddodiad, codwyd y stupas cyntaf, wyth ohonynt, i ddal lludw Gautama Buddha. Ceir enghreifftiau cynnar yn Sarnath a Sanchi a lleoedd eraill yng ngogledd India.
Where Did You Get That Girl?
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1941. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Ball of Fire sef ffilm gomedi Americanaidd sy’n parodio’r chwedl Eira Wen a’r Saith Corach, gan y cyfarwyddwr Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Lubin ar 25 Gorffenaf 1898 yn Los Angeles a bu farw yn Glendale ar 9 Ionawr 2022. Derbyniodd ei addysg yn Carnegie Mellon College of Fine Arts.
Andrée Le Coultre
Arlunydd benywaidd o Ffrainc oedd Andrée Le Coultre (1917 - 6 Gorffennaf 1986).
Fe'i ganed yn La Chaux-de-Fonds a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Ffrainc.
Hwyaden y cenllif
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. armata, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Andrée Le Coultre
Bu'n briod i Paul Régny.
Where Did You Get That Girl?
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Lubin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hwyaden y cenllif
Caiff ei fagu er mwyn ei hela.
Teulu
Mae'r hwyaden y cenllif yn perthyn i deulu'r Hwyaid (Lladin: Anatidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Andrée Le Coultre
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
American Animals
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Blake Jenner, Udo Kier, Evan Peters, Ann Dowd, Jared Abrahamson a Barry Keoghan. Mae'r ffilm American Animals yn 116 munud o hyd.
Fattitude
Ffilm ddogfen yw Fattitude a gyhoeddwyd yn 2016. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Fattitude ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
American Animals
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Nick Fenton sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
John Williams (naturiaethwr)
Roedd John Williams (1 Mawrth 1801 – 1 Tachwedd 1859) yn feddyg a naturiaethwr o Lansanffraid Glan Conwy.
American Animals
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bart Layton ar 1 Mawrth 1975 yn Hammersmith.
Fattitude
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
John Williams (naturiaethwr)
Bywyd Cynnar
Ganwyd John Williams ar Ddydd Gŵyl Dewi 1801 yn Y Felin Uchaf, Pentre'r Felin, Llansantffraid Glan Conwy, yn ail fab a'r trydydd o wyth o blant i Gadwaladr Williams a Jane (née Williams) ei wraig. Roedd Jane Williams yn perthyn i dylwyth Tan y Castell Dolwyddelan ac yn gyfnither i'r Parch John Jones, Talysarn. Ni chafodd addysg sefydlog mewn ysgol barhaol, ond mynychodd ysgol deithiol a ymwelai â Fforddlas am gyfnod ac ysgol a gynhaliwyd gan Jesse Jones, Aberystwyth yng Nghapel Bedyddwyr Fforddlas. Ym 1813 cafodd le yn Ysgol Harrington Academy, Ysgol Rad anenwadol yn Lerpwl lle cafodd gwersi mewn morwriaeth, mathemateg a gramadeg Saesneg, cyn dychwelyd i Lansanffraid i gynorthwyo'i dad yng ngwaith y felin.
American Animals
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bart Layton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Fattitude
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol: