cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pencampwriaeth Rygbi'r Pedair Gwlad 1884
Lloegr v. Yr Alban
Lloegr: HB Tristram (Prifysgol Rhydychen), CG Wade (Prifysgol Rhydychen), Arthur Evanson (Richmond), WN Bolton (Blackheath), A Rotherham (Prifysgol Rhydychen), HT Twynam (Richmond), GT Thomson (Halifax), CS Wooldridge (Blackheath), CJB Marriott (Prifysgol Caergrawnt), RS Kindersley (Prifysgol Rhydychen), EL Strong (Prifysgol Rhydychen), WM Tatham (Prifysgol Rhydychen), RSF Henderson (Blackheath), Charles Gurdon (Richmond), ET Gurdon (Richmond) (capt.)
Yr Alban: JP Veitch (Royal HSFP), Bill Maclagan (London Scottish) capt., DJ Macfarlan (London Scottish), ET Roland (Edinburgh Wanderers), Andrew Ramsay Don-Wauchope (Fettesian-Lorettonians), AGG Asher (Prifysgol Rhydychen), T Ainslie (Edinburgh Inst FP), JB Brown (Glasgow Acads), John Jamieson (West of Scotland), D McCowan (West of Scotland), WA Peterkin (Prifysgol Caeredin), C Reid (Edinburgh Acads), CW Berry (Fettesian-Lorettonians), J Tod (Watsonians), WA Walls (Glasgow Acads)
Jasana’r Gogledd
bawd|Jacana spinosa
Antigirl
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America yw Antigirl (1983).
Jasana’r Gogledd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Jasana’r Gogledd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: jasanaod y Gogledd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Jacana spinosa; yr enw Saesneg arno yw Northern jacana. Mae'n perthyn i deulu'r Jasanaod (Lladin: Jacanidae) sydd yn urdd y Charadriiformes.
Antigirl
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Pencampwriaeth Rygbi'r Pedair Gwlad 1884
Cymru v Iwerddon
Cymru: Tom Barlow (Caerdydd), Frank Hancock (Caerdydd), William Norton (Caerdydd), Charles Taylor (Rhiwabon), William Stadden (Caerdydd), William Gwynn (Abertawe), William David Phillips (Caerdydd), John Sidney Smith (Caerdydd), Joe Simpson (Caerdydd) capt., Tom Clapp (Casnewydd), Bob Gould (Casnewydd), Horace Lyne (Casnewydd), Buckley Roderick (Llanelli), Samuel Goldsworthy (Abertawe), John Hinton (Caerdydd)
Jasana’r Gogledd
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn J. spinosa, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Pencampwriaeth Rygbi'r Pedair Gwlad 1884
Cymru v Iwerddon
Iwerddon: JWR Morrow (Queen's College, Belfast), Charles Jordan (Casnewydd),J Pedlaw (Bessbrook), Henry Spunner (Wanderers), AJ Hamilton (Lansdowne), HG Cook (Lansdowne), DF Moore (Wanderers) capt., FW Moore (Wanderers), JM Kennedy (Wanderers), WS Collis (Wanderers), J Fitzgerald (Wanderers), W Hallaran, Lambert Moyers (Dublin Uni.), WE Johnston (Dublin Uni.), Harry McDaniel (Casnewydd)
Pan gyrhaeddodd Iwerddon Gymru ar gyfer cyfarfod 1884 roeddent ddau chwaraewr yn brin. Er mwyn caniatáu i'r gêm ddigwydd, darparwyd eilyddion Cymreig heb eu capio. Aeth Charles Jordan a Harry McDaniel, y ddau o Glwb Rygbi Casnewydd, i'r cae fel chwaraewyr Iwerddon, er bod adroddiadau cyfoes yn parhau i restru'r chwaraewyr Gwyddelig gwreiddiol a ddewiswyd: Ernest Greene a Robert Gibson Warren.
Jasana’r Gogledd
Teulu
Mae'r jasana’r Gogledd yn perthyn i deulu'r Jasanaod (Lladin: Jacanidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
SPART
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn SPART yw SPART a elwir hefyd yn Spartin a Spastic paraplegia 20 isoform 1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 13, band 13q13.3.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn SPART.
Antigirl
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Pencastell
Mae Pencastell yn fryngaer Geltaidd sy'n perthyn i Oes yr Haearn, ac sydd wedi'i lleoli ger Llanwinio yn Sir Gaerfyrddin, Cymru; cyfeirnod OS: SN257289.
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CM295. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Fel arfer, fel mae'r gair yn ei awgrymu, ar fryn y codwyd y caerau hyn, er mwyn i'r amddiffynwyr gael mantais milwrol. Un o'r bryngaerau mwyaf trawiadol yng Nghymru ydy Tre'r Ceiri, a hon yw'r fryngaer Oes Haearn fwyaf yng ngogledd-orllewin Ewrop. Mae ei harwynebedd oddeutu 2.5ha. Y mwyaf o ran maint (arwynebedd), fodd bynnag ydy Bryngaer Llanymynech sydd ag arwynebedd o 57 hectar.
Lloches i gartrefi a gwersyllfeydd milwrol oedd eu pwrpas felly, cyn y goresgyniad Rhufeinig; a chafodd cryn lawer ohonyn nhw eu hatgyfnerthu a'u defnyddio, yng nghyfnod y Rhufeiniaid; er enghraifft Dinorben yng ngogledd Cymru. Oes aur bryngaerau gwledydd Prydain oedd rhwng 200 CC ac OC 43.
Pwdin Nadolig
bawd|Pwdin Nadolig yn cael ei gyflwynol gyda brandi poeth wedi'i arllwys drosto a fflamau tân. Pwdin sy'n cael ei fwyta ar ddydd Nadolig ydy pwdin Nadolig neu bwdin plwm. Caiff ei wneud, fel arfer, gyda'r cynhwysion drud hynny er mwyn ei wneud yn arbennig: cwraints, sbeisys melys, triog, ffrwythau a siwet. Caiff ei goginio'n araf ac felly mae ei liw'n eitha tywyll.
Y dyddiau hyn gellir ychwanegu cwrw gyda'r cynhwysion, a brandi drosto. Fel arfer ychwanegir menyn toddi gwyn efo fo.
Bobbili Yuddham
Ffilm ryfel yw Bobbili Yuddham a gyhoeddwyd yn 1964. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Lleolwyd y stori yn Andhra Pradesh. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu a hynny gan Samudrala Raghavacharya a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan S. Rajeswara Rao.
Y Dieithryn (ffilm)
Mae Y Dieithryn yn ffilm Gymraeg a ryddhawyd ym 1976. Cafodd y ffilm ei chynhyrchu gan Emlyn Williams.
Bobbili Yuddham
Y prif actorion yn y ffilm hon yw N. T. Rama Rao, Bhanumathi Ramakrishna, Chilakalapudi Seeta Rama Anjaneyulu, Chittoor Nagaiah, Dhulipala Seetharama Sastry, Jamuna, Mukkamala, Rajanala Kaleswara Rao, S. V. Ranga Rao a Mannava Balayya.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1964. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Dr. Strangelove sef ffilm gomedi ddu sy’n dychanu'r Rhyfel Oer a’r gwrthdaro niwclear rhwng yr Undeb Sofietaidd a'r Unol Daleithiau. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd. Kamal Ghosh oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Anthony Hopkins
200px|bawd|Anthony Hopkins yn ifanc: portread gan Milton Johanides. Actor Cymreig ydy Syr Philip Anthony Hopkins CBE (ganwyd 31 Rhagfyr 1937), sy'n adnabyddus am ymddangos mewn nifer o ffilmiau llwyddiannus. Mae wedi ennill nifer o wobrau am ei berfformiadau megis Gwobr Academi, Gwobr Golden Globe a Gwobr Emmy ac yn bennaf nodedig am ei ran yn chwarae Hannibal Lecter. Mae'n un o Ymddiriedolwyr Parc Cenedlaethol Eryri a chyfrannodd yn ariannol at gadwraeth y Parc.
Cefndir
Ganwyd Anthony Hopkins ym Margam, ym Mhort Talbot. Roedd ei dad Richard yn bobydd a pherthynai ei fam, Muriel, o bell i'r bardd Gwyddelig W. B. Yeats. Dywedir ei fod yn siarad Cymraeg. Cafodd ei addysg yn yr Ysgol Ramadeg y Bont-faen. Mynychodd Goleg Brenhinol Cerdd a Drama Caerdydd a threuliodd dwy flynedd yn y fyddin, cyn mynychu RADA yn Llundain. Ar ôl degawd ar y llwyfan actiodd yn y ffilm The Lion in Winter a dechreuodd ar yrfa llwyddiannus iawn ym myd ffilmiau.
Priododd deirgwaith ac mae ganddo un ferch, o'r enw Abigail Hopkins. Santa Monica, Califfornia, yw ei gartref presennol, ac mae wedi bod yn ddinesydd Americanaidd ers 12 Ebrill 2000. Mae'n gyn-alcoholig sydd heb yfed ers 1975.
Enillodd Anthony Hopkins ei ail Wobr Academi am yr Actor Gorau yn 2021.
Gynacantha stenoptera
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Gynacantha stenoptera. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Caneri tinfelyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Caneri tinfelyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: caneris tinfelyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Serinus atrogularis; yr enw Saesneg arno yw Yellow-rumped seedeater. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. atrogularis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r caneri tinfelyn yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Rhestr ysgolion cynradd Ceredigion
Trefnir Rhestr ysgolion cynradd Ceredigion yn ôl cylch. Mae'n rhaid i rieni wneud cais i ennill mynediad i'w plentyn i un o'r 65 o ysgolion yn ôl eu dewis.
Gynacantha stevensoni
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Gynacantha stevensoni. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Leavesden, Swydd Hertford
Pentref yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, ydy Leavesden.
Dŵr a Thân (ffilm)
Dwr A Thân yn ffilm Gymraeg a ryddhawyd ym 1991. Cafodd y ffilm ei chynhyrchu gan Siôn Humphreys.
Letts, Iowa
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Letts, gan gynnwys:
Caeau Nant y Llechau
Mae Caeau Nant y Llechau wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 1 Ionawr 1978 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 7.58 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Highway to Hell
Chweched albwm stiwdio y band roc caled Awstralaidd AC/DC, a ryddhawyd ar 27 Gorffennaf, 1979, yw Highway to Hell. Hwn oedd albwm olaf AC/DC gyda Bon Scott fel y prif leisydd; bu farw Scott ar 19 Chwefror, 1980.
Traciau
Ysgrifennwyd pob cân gan Angus Young, Malcolm Young, a Bon Scott.
Profiad Gwych
Ffilm ddrama am drosedd yw Profiad Gwych a gyhoeddwyd yn 1980. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1980. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Empire Strikes Back sef yr ail ffilm yn y gyfres Star Wars. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
New Wave Hookers
Ffilm bornograffig gan y cyfarwyddwr Gregory Dark yw New Wave Hookers a gyhoeddwyd yn 1985. Fe'i cynhyrchwyd gan Gregory Dark yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Gregory Dark a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan The Plugz.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Traci Lords, Ginger Lynn, Peter North, Tom Byron, Jamie Gillis a Steve Drake. Mae'r ffilm New Wave Hookers yn 75 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1985. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Back to the Future sef ffilm wyddonias Americanaidd am fachgen a’i gar yn cael ei yrru i’r dyfodol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gregory Dark ar 12 Gorffenaf 1957 yn Los Angeles. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Stanford.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Bryn Alyn (bryngaer)
Mae Bryn Alun (bryngaer) yn fryngaer Geltaidd sy'n perthyn i Oes yr Haearn, ac sydd wedi'i lleoli ger Llai yn Sir Wrecsam, Cymru; cyfeirnod OS: SJ331536.
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: DE057. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Fel arfer, fel mae'r gair yn ei awgrymu, ar fryn y codwyd y caerau hyn, er mwyn i'r amddiffynwyr gael mantais milwrol. Un o'r bryngaerau mwyaf trawiadol yng Nghymru ydy Tre'r Ceiri, a hon yw'r fryngaer Oes Haearn fwyaf yng ngogledd-orllewin Ewrop. Mae ei harwynebedd oddeutu 2.5ha. Y mwyaf o ran maint (arwynebedd), fodd bynnag ydy Bryngaer Llanymynech sydd ag arwynebedd o 57 hectar.
Lloches i gartrefi a gwersyllfeydd milwrol oedd eu pwrpas felly, cyn y goresgyniad Rhufeinig; a chafodd cryn lawer ohonynh nhw eu hatgyfnerthu a'u defnyddio, yng nghyfnod y Rhufeiniaid; er enghraifft Dinorben yng ngogledd Cymru. Oes aur bryngaerau gwledydd Prydain oedd rhwng 200 CC ac OC 43.
Pentre (gwahaniaethu)
Talfyriad cyfarwydd am y gair pentref yw pentre. Mae'n enw lle cyffredin:
Pentrefi:
Arall:
Gweler hefyd y tudalennau gwahaniaethu:
Rhyddfeddyliaeth
bawd|[[Caru'n ofer, neu yr hen wynebau, yw symbol rhyddfeddyliaeth ers diwedd y 19g. Ei enw Ffrangeg yw pensée ("meddwl"), gan ei fod yn edrych yn debyg i wyneb ac yn yr haf mae'n pendrymu fel petai ynghanol meddyliau. ]] Agwedd o feddwl sy'n ymlynu wrth reswm yn hytrach na dogma ac awdurdod yw rhyddfeddyliaeth neu ryddfeddwl. Defnyddir y gair yn enwedig mewn materion ffydd a diwinyddiaeth, ac felly mae rhyddfeddyliaeth yn gysylltiedig â ffurfiau ar sgeptigiaeth grefyddol megis anffyddiaeth, agnostigiaeth, anghrefydd, dyneiddiaeth, anghydffurfiaeth, a rhesymoliaeth. Rhoddir yr enw Rhyddfeddyliaeth â Rh fawr ar fudiad o athronwyr a llenorion adeg yr Oleuedigaeth oedd yn ddylanwadol yn llenyddiaeth, gwleidyddiaeth a bywyd deallusol y gwledydd Cristnogol yng Ngorllewin Ewrop a Gogledd America yn y 18g.
Eginodd syniadau'r mudiad a elwir bellach yn Rhyddfeddyliaeth ym Mhrydain yn niwedd yr 17g. Dechreuwyd defnyddio'r gair yn sgil cyhoeddi'r traethawd A Discourse of Free-thinking (1713) gan y Sais Anthony Collins. Duwgredwr ac nid anffyddiwr oedd Collins a wrthodai crefydd ddatguddiedig gan arddel deistiaeth. Fel rheol, credai'r deistiaid mewn creawdwr y bydysawd ond nid bod goruwchnaturiol sy'n ymyrryd mewn materion bydol. Mabwysiadwyd yr enw rhyddfeddylwyr yn derm mantell gan ddeistiaid, anffyddwyr ac amheuwyr eraill i amlygu eu rhyddhâd oddi wrth ragfarnau crefyddol, ac oddi wrth bob cyfundrefn grefyddol. Ym 1718 dechreuwyd cyhoeddi'r papur wythnosol, The Freethinker. Roedd Collins, Toland, Tindal, a Morgan yn cael eu hystyried yn gampwyr y mudiad, ond hwyrach mai David Hume a'r Is-iarll Bolingbroke oedd y ddau enwocaf o'i haelodau. Yn Ffrainc, yr oedd Voltaire, D'Alembert, Diderot, a Helvetius, yn arweinyddion y dosbarth a wrthwynebent Gristnogaeth yn ei holl ffurfiau. Amlygodd yr un ysbryd ei hun yn yr Almaen yn oes Ffredrig Fawr, a theimlwyd ei ddylanwad i raddau helaeth iawn trwy gyfrwng y wasg, y prifysgolion, ac hyd yn oed y pulpud yn y wlad honno.
Ennynai ymateb amddiffynnol gan gredinwyr o bob math. Cyhoeddwyd llu o atebion i draethodau Collins, Tindal a'r lleill, a rhoddai sawl clerigwr, er enghraifft yr Esgob Hoadly, ei bin ar bapur i fynnu'r ffydd a'i hawdurdod fel ei gilydd. Mae Colton, yn ei Lacon, yn sylwi ei fod yn ymddangos nad ydyw Rhyddfeddyliaeth yn ei oes yn ddim amgen nag enw arall ar ryddid i beidio gosod y meddwl ar waith. Er gwaetha'r adlach, llwyddodd syniadau'r rhyddfeddylwyr i groesi'r Iwerydd yng ngeiriau Tom Paine ac eraill. Deistiaeth Jefferson ac ambell un arall o'r Sefydlwyr oedd wrth wraidd ymwahanu'r eglwys oddi ar y wladwriaeth yng Nghyfansoddiad yr Unol Daleithiau. Ceisiwyd creu llywodraeth seciwlar yn Ffrainc hefyd yn sgil y Chwyldro Ffrengig, ond atgyfnerthai'r gwrthwynebiad gan geidwadwyr megis Burke o ganlyniad i drais yr ymgyrch honno yn erbyn yr Eglwys Gatholig. Cynhelid y traddodiad rhyddfeddyliol yn y 19g gan athronwyr megis Mill, gwyddonwyr megis Darwin a Huxley, ac areithwyr megis Robert Ingersoll.
Crëyr gyddfwyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Crëyr gyddfwyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: crehyrod gyddfwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Ardea cocoi; yr enw Saesneg arno yw Cocoi heron. Mae'n perthyn i deulu'r Crehyrod (Lladin: Ardeidae) sydd yn urdd y Ciconiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. cocoi, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.
Teulu
Mae'r crëyr gyddfwyn yn perthyn i deulu'r Crehyrod (Lladin: Ardeidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Lemsford
Pentref yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, ydy Lemsford. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Hatfield yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Welwyn Hatfield.
Noswyl Nadolig
Y noson cyn y Nadolig yw Noswyl Nadolig, sef y 24ain o Ragfyr. Yn draddodiadol, gelwid y noson hon yn 'nos Nadolig'. Dyna'r ffurf mewn rhai tafodieithoedd hyd heddiw.
Dyma'r noson y daw Siôn Corn a'i anrhegion i blant y Gorllewin, America a rhannau o Asia. Fel arfer, mae'r dydd yn cael ei ddefnyddio i gwbwlhau trefniadau munud olaf ar gyfer y Nadolig: paratoi'r llysiau ar gyfer y cinio, lapio'r anrhegion a'u dosbarthu i ffrindiau a theulu.
Cyfeiriadau
Jul
Ray Milland
Actor Cymreig oedd Ray Milland (ganed Reginald Truscott-Jones) (3 Ionawr 1907 – 10 Mawrth 1986). Cafodd ei eni yng Nghastell-nedd.
Ef oedd yr actor Cymreig cyntaf i ennill Oscar, a phan derbyniodd y wobr gan Ingrid Bergman rhoddodd un o'r areithiau derbyn byrraf o unrhyw enillydd Oscar.
Politikens Historiske Film 1912
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Anker Kirkeby yw Politikens Historiske Film 1912 a gyhoeddwyd yn 1955. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Anker Kirkeby.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1955. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rebel Without a Cause sy’n ffilm glasoed gan y cyfarwyddwr ffilm oedd Nicholas Ray.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anker Kirkeby nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Techqua Ikachi, Land - My Life
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Anka Schmid yw Techqua Ikachi, Land - My Life a gyhoeddwyd yn 1989. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a Y Swistir.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1989. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Batman (ffilm o 1989) sef ffilm drosedd llawn cyffro gan Tim Burton. Golygwyd y ffilm gan Inge Schneider sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anka Schmid ar 8 Mawrth 1961 yn Zürich.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anka Schmid nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
NFASC
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn NFASC yw NFASC a elwir hefyd yn Neurofascin (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 1, band 1q32.1.
Halvvägs Till Himlen
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwyr Rune Carlsten a Stellan Windrow yw Halvvägs Till Himlen a gyhoeddwyd yn 1931. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg.
NFASC
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn NFASC.
Halvvägs Till Himlen
Y prif actor yn y ffilm hon yw Elisabeth Frisk.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1931. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Frankenstein (1931) ffilm arswyd, Americanaidd gan James Whale. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rune Carlsten ar 2 Gorffenaf 1890 yn Stockholm a bu farw yn Täby ar 18 Hydref 1931.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rune Carlsten nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhuddlan Teifi
Pentrefan (neu 'amlwd' bychan) yn ne Ceredigion, tua dwy filltir i'r gorllewin o Lanybydder ar y ffordd i Landysul yw Rhuddlan Teifi (ceir sawl amrywiad ar yr enw, yn cynnwys Rhuddlan Deifi, Pentre Rhuddlan neu Rhuddlan yn unig). Mae'n gorwedd ar lan ogleddol Afon Teifi.
Kurz Davor Ist Es Passiert
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Anja Salomonowitz yw Kurz Davor Ist Es Passiert a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd gan Gabriele Kranzelbinder yn Awstria. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Anja Salomonowitz.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Jo Molitoris oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anja Salomonowitz ar 12 Tachwedd 1976 yn Fienna.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anja Salomonowitz nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Haxtun, Colorado
Tref yn, yn nhalaith Colorado, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Haxtun, gan gynnwys:
Tetricus
Gallai Tetricus gyfeirio at:
Al Patrulea Stol
Ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Timotei Ursu yw Al Patrulea Stol a gyhoeddwyd yn 1978. Fe'i cynhyrchwyd yn Rwmania. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwmaneg a hynny gan Mihail Sebastian.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Timotei Ursu ar 22 Ionawr 1939.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Timotei Ursu nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cystennin III
Gallai Cystennin III gyfeirio at:
The Alien Encounters
Ffilm wyddonias yw The Alien Encounters a gyhoeddwyd yn 1979. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan William Loose.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1979. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Apocalypse Now sy'n seiliedig ar y nofel fer ''Heart of Darkness gan Joseph Conrad.
Maria Paola Bizzarri
Mae Maria Paola Bizzarri (ganwyd 1937) yn fotanegydd nodedig a aned yn Yr Eidal.
The Alien Encounters
Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Maria Paola Bizzarri
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
The Alien Encounters
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Caeau Nantsais
Mae Caeau Nantsais wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 21 Medi 2000 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 0.93 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Leadville Gunslinger
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Harry Keller yw Leadville Gunslinger a gyhoeddwyd yn 1952. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Stanley Wilson.
Caeau Nantsais
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Leadville Gunslinger
Y prif actor yn y ffilm hon yw Allan Lane. Mae'r ffilm Leadville Gunslinger yn 54 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1952. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Singin' in the Rain sy’n ffilm fiwsical gan y cyfarwyddwyr ffilm Stanley Donen a Gene Kelly. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Bud Thackery oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry Keller ar 22 Chwefror 1913 yn Los Angeles a bu farw yn yr un ardal ar 2 Mai 1984.
Aleksandra Sukhareva
Arlunydd benywaidd o'r Undeb Sofietaidd yw Aleksandra Sukhareva (25 Mai 1983).
Leadville Gunslinger
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry Keller nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Aleksandra Sukhareva
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Undeb Sofietaidd.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Victorinus
bawd|Victorinus ar ddarn arian Antonianus
Marcus Piav(v)onius Victorinus (bu farw 271) oedd ymerawdwr yr Ymerodraeth Alaidd rhwng 269 a 271.
Roedd Victorinus i bob golwg o deulu cyfoethog, ac yn filwr galluog. Wedi marwolaeth Marius yn hydref 269, cyhoeddwyd ef yn ymerawdwr. Ni dderbyniwyd ef yn Hispania, a ddychwelodd at yr Ymerodraeth Rufeinig.
Yn 270, penderfynodd dinas Augustodunum Haeduorum (Autun) ddychwelyd at yr Ymerodraeth Rufeinig hefyd. Gosododd Victorinus warchae ar y ddinas, a'i chipio wedi 7 mis o warchae. Dychwelodd Victorinus i'w brifddinas, Cwlen, ond yn nechrau 271 llofruddiwyd ef gan un o'i swyddogion.
Olynwyd ef gan Tetricus I, a wnaed yn ymerawdwr gan fam Victorinus, Victoria.
Tylluan fyngog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tylluan fyngog (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: tylluanod myngog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Jubula lettii; yr enw Saesneg arno yw Maned owl. Mae'n perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: Strigidae) sydd yn urdd y Strigiformes.
Teulu
Mae'r tylluan fyngog yn perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: Strigidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Old Bill and Son
Ffilm bropoganda gan y cyfarwyddwr Ian Dalrymple yw Old Bill and Son a gyhoeddwyd yn 1941. Fe'i cynhyrchwyd gan Josef Somlo yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Bruce Bairnsfather a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Richard Addinsell.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Morland Graham. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1941. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Ball of Fire sef ffilm gomedi Americanaidd sy’n parodio’r chwedl Eira Wen a’r Saith Corach, gan y cyfarwyddwr Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Georges Périnal oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Charles Crichton sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ian Dalrymple ar 26 Awst 1903 yn Johannesburg a bu farw yn Llundain ar 12 Rhagfyr 1995. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg y Drindod, Caergrawnt.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ian Dalrymple nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tanec Modrých Andělů
Ffilm fer sydd hefyd yn ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Steve Lichtag yw Tanec Modrých Andělů a gyhoeddwyd yn 2004. Fe'i cynhyrchwyd yn y Weriniaeth Tsiec. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieceg a hynny gan Steve Lichtag.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,350 o ffilmiau Tsieceg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Steve Lichtag nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Secret Games
Ffilm ddrama llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Gregory Dark yw Secret Games a gyhoeddwyd yn 1992. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Martin Hewitt.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1992. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Reservoir Dogs sef ffilm noir am ladrad gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gregory Dark ar 12 Gorffenaf 1957 yn Los Angeles. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Stanford.
Gynacantha subinterrupta
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Gynacantha subinterrupta. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
The Marshal's Daughter
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr William Berke yw The Marshal's Daughter a gyhoeddwyd yn 1953. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Darrell Calker.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1953. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Roman Holiday sy’n ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Berke ar 3 Hydref 1903 ym Milwaukee a bu farw yn Los Angeles ar 9 Chwefror 2009. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1922 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Berke nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Tiger Woman
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Philip Ford yw The Tiger Woman a gyhoeddwyd yn 1945. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
TAB2
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn TAB2 yw TAB2 a elwir hefyd yn TGF-beta-activated kinase 1 and MAP3K7-binding protein 2 a TGF-beta activated kinase 1/MAP3K7 binding protein 2 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 6, band 6q25.1.
The Tiger Woman
Y prif actor yn y ffilm hon yw Adele Mara. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
TAB2
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn TAB2.
The Tiger Woman
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1945. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anchors Aweigh ffilm ysgafn, fflyffi ar ffurf miwsigal gyda Fran Sinatra, gan y cyfarwyddwr ffilm George Sidney. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Philip Ford ar 16 Hydref 1900 yn Portland, Maine a bu farw yn Los Angeles ar 5 Gorffennaf 1952. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1916 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Hendes Verden
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Anker Sørensen a Lise Roos yw Hendes Verden a gyhoeddwyd yn 1975. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alf Lassen, Anne-Lise Gabold, Lone Luther a Torben Jetsmark.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1975. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd One Flew Over the Cuckoo's Nest sef ffilm gan Milos Forman am ysbyty meddwl. Rolf Rønne oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Anker Sørensen a Lise Roos sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anker Sørensen ar 3 Mai 1926 yn Copenhagen a bu farw yn yr un ardal ar 5 Hydref 2008. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1946 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anker Sørensen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Autun
bawd|Y Champ de Mars, Autun
Dinas yn departement Saône-et-Loire a regione Bourgogne yn Ffrainc yw Autun. Yn 1999 roedd y boblogaeth yn 16,419.
Saif Autun ar afon Arroux. Sefydlwyd hi gan yr ymerawdwr Rhufeinig Augustus dan yr enw Augustodonum. Symudwyd poblogaeth Bibracte yma. Mae nifer o weddillion adeiladau Rhufeinig i'w gweld yma. Ymhlith adeiladau nodedig y ddinas, mae Eglwys Gadeiriol Saint-Lazare, yn dyddio o'r 12g.
bawd|chwith|Y Porte Saint-André
Schattenboxer
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Lars Becker yw Schattenboxer a gyhoeddwyd yn 1992. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1992. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Reservoir Dogs sef ffilm noir am ladrad gan Quentin Tarantino.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lars Becker ar 12 Ionawr 1954 yn Hannover.
Y Gyfrinachol Olaf
Ffilm ramantus yw Y Gyfrinachol Olaf a gyhoeddwyd yn 1980. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Schattenboxer
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lars Becker nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Y Gyfrinachol Olaf
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1980. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Empire Strikes Back sef yr ail ffilm yn y gyfres Star Wars. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Leverstock Green
Ardal faestrefol Hemel Hempstead yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, ydy Leverstock Green. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Dacorum.
Manjadikuru
Ffilm i blant gan y cyfarwyddwr Anjali Menon yw Manjadikuru a gyhoeddwyd yn 2013. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd മഞ്ചാടിക്കുരു ac fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Malaialeg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ramesh Narayan.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol'' gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 600 o ffilmiau Malaialam wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anjali Menon ar 1 Ionawr 1979 yn Kozhikode. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2006 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn London Film School.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anjali Menon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pen y Gaer (bryngaer)
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: DE231. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Fel arfer, fel mae'r gair yn ei awgrymu, ar fryn y codwyd y caerau hyn, er mwyn i'r amddiffynwyr gael mantais milwrol. Un o'r bryngaerau mwyaf trawiadol yng Nghymru ydy Tre'r Ceiri, a hon yw'r fryngaer Oes Haearn fwyaf yng ngogledd-orllewin Ewrop. Mae ei harwynebedd oddeutu 2.5ha. Y mwyaf o ran maint (arwynebedd), fodd bynnag ydy Bryngaer Llanymynech sydd ag arwynebedd o 57 hectar.
Lloches i gartrefi a gwersyllfeydd milwrol oedd eu pwrpas felly, cyn y goresgyniad Rhufeinig; a chafodd cryn lawer ohonyn nhw eu hatgyfnerthu a'u defnyddio, yng nghyfnod y Rhufeiniaid; er enghraifft Dinorben yng ngogledd Cymru. Oes aur bryngaerau gwledydd Prydain oedd rhwng 200 CC ac OC 43.
Gynacantha tenuis
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Gynacantha tenuis. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Eugene O'Neill
Dramodydd Americanaidd oedd Eugene Gladstone O'Neill (16 Hydref 1888 – 27 Tachwedd 1953). Enillodd Wobr Lenyddol Nobel ym 1936. Enillodd y Gwobr Pulitzer bedair gwaith yn y 1920au ac unwaith eto ar ôl ei farwolaeth.
Fe'i anwyd yn Ninas Efrog Newydd. Astudiodd ym Mhrifysgol Princeton ac ym Mhrifysgol Harvard. Treuliodd sawl blwyddyn ar y môr, pan ei fod yn dioddef o iselder ysbryd ac alcoholiaeth. Yn ei flynyddoedd olaf dirywiodd ei iechyd; daeth ysgrifennu'n anodd ac yn y diwedd yn amhosibl. Bu farw yn Boston, Massachusetts.
Charolais
Gallai Charolais gyfeirio at:
Mynydd Bach (bryngaer)
Mae Mynydd Bach yn fryngaer Geltaidd sy'n perthyn i Oes yr Haearn, ac sydd wedi'i lleoli ger Llanarmon Dyffryn Ceiriog yn Sir Wrecsam, Cymru; cyfeirnod OS: SJ151340.
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: DE120. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Fel arfer, fel mae'r gair yn ei awgrymu, ar fryn y codwyd y caerau hyn, er mwyn i'r amddiffynwyr gael mantais milwrol. Un o'r bryngaerau mwyaf trawiadol yng Nghymru ydy Tre'r Ceiri, a hon yw'r fryngaer Oes Haearn fwyaf yng ngogledd-orllewin Ewrop. Mae ei harwynebedd oddeutu 2.5ha. Y mwyaf o ran maint (arwynebedd), fodd bynnag ydy Bryngaer Llanymynech sydd ag arwynebedd o 57 hectar.
Tetricus I
Gaius Pius Esuvius Tetricus neu Tetricus I oedd ymerawdwr yr Ymerodraeth Alaidd rhwng 271 a 274. Ef a'i fab, Tetricus II, oedd yr olaf i deyrnasu dros yr Ymerodraeth Alaidd.
Pan lofruddiwyd yr ymerawdwr Victorinus yn 271, gwnaed Tetricus yn ymerawdwr gan fam Victorinus, Victoria. Yn 271 a 272 bu Tetricus yn ymladd yn erbyn yr Almaenwyr. Gwnaeth ddinas Trier yn brifddinas iddo. Yn 273, rhoddodd deitl Cesar i'w fab, Tetricus II. Yn 274 ymgyrchodd yr ymeradwr Rhufeinig Aurelian yn erbyn yr Ymerodraeth Alaidd, a gorchfygodd Tetricus mewn brwydr ger Châlons-sur-Marne. Cymerwyd Tetricus a'i fab yn garcharorion, ond ni chawsant eu dienyddio. Yn ddiweddarach, gwnaed Tetricus yn llywodraethwr Lucania.
Mâcon
Prifddinas departement Saône-et-Loire yn regione Bourgogne yn Ffrainc yw Mâcon. Saif ar afon Saône.
Knights & Emeralds
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Ian Emes yw Knights & Emeralds a gyhoeddwyd yn 1986. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Colin Towns.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1986. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Aliens sef ffilm wyddonias llawn arswyd a chyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Richard Greatrex oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ian Emes ar 17 Awst 1949 yn Birmingham. Derbyniodd ei addysg yn Birmingham Institute of Art and Design.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ian Emes nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gorsaf reilffordd Umberleigh
Mae Gorsaf reilffordd Umberleigh yn orsaf ar Lein Tarka rhwng Caerwysg a Barnstaple, yn Nyfnaint.
Hanes
Agorwyd yr orsaf gan Reilffordd Gogledd Dyfnaint ar 1af Awst 1854. . Mae traciau dwbl trwy’r orsaf i ganiatáu pasio. Yr oedd bocs signal ac iard nwyddau ar un adeg.
Marlene Freitas da Silva
Roedd Marlene Freitas da Silva (ganwyd:  1937) yn fotanegydd nodedig a aned yn Brasil.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Thalli Prema
Ffilm ddrama yw Thalli Prema a gyhoeddwyd yn 1968. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu a hynny gan Bhamidipati Radhakrishna.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw N. T. Rama Rao, Savitri, Basavaraju Venkata Padmanabha Rao, Kanchana, Nagabhushanam, Relangi Venkata Ramaiah a Geetanjali.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1968. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 2001: A Space Odyssey sef ffilm wyddonias gan Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
EPB41L3
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn EPB41L3 yw EPB41L3 a elwir hefyd yn Band 4.1-like protein 3 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 18, band 18p11.31.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn EPB41L3.
Dyddiadur Dyn Dwad (ffilm)
Ffilm Gymraeg yw Dyddiadur Dyn Dwad a ddarlledwyd gyntaf ar S4C yn Rhagfyr 1989. Roedd wedi ei seilio ar y llyfr Dyddiadur Dyn Dŵad gan Dafydd Huws, ac yn dilyn anturiaethau Goronwy Jones, dyn ifanc sy'n symud o Gaernarfon i Gaerdydd i weithio mewn siop garpedi yn nechrau'r 70au. Cyn hir cychwynodd Goronwy ysgrifennu dyddiadur am ei brofiadau ym mhapur bro'r ddinas, Y Dinesydd.
Morvan
Gallai Morvan gyfeirio at:
Anastasiya Kuznetsova-Ruf
Arlunydd benywaidd o Rwsia yw Anastasiya Kuznetsova-Ruf (26 Ebrill 1983).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Rwsia.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
2 Hydref
2 Hydref yw'r pymthegfed dydd a thrigain wedi'r dau gant (275ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (276ain mewn blynyddoedd naid). Erys 90 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.
Genedigaethau
bawd|130px|dde|[[Mahatma Gandhi]] bawd|130px|dde|[[Maria Ressa]]
Marwolaethau
bawd|130px|dde|[[Marcel Duchamp]]
GGA3
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn GGA3 yw GGA3 a elwir hefyd yn Golgi associated, gamma adaptin ear containing, ARF binding protein 3 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 17, band 17q25.1.
Don't Change The Subject
Ffilm ddogfen yw Don't Change The Subject a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yng Califfornia ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
La Ametralladora (ffilm, 1943)
Ffilm ddrama yw La Ametralladora a gyhoeddwyd yn 1943. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1943. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Life and Death of Colonel Blimp sef bywgraffiad o ffilm am y milwr ffuglenol General Clive Wynne-Candy, gan y cyfarwyddwyr ffilm Michael Powell ac Emeric Pressburger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Caneri Arabia
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Caneri Arabia (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: caneris Arabia) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Serinus atrogularis rothschildi; yr enw Saesneg arno yw Olive-rumped serin. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. atrogularis rothschildi, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r caneri Arabia yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Jwnco penllwyd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Jwnco penllwyd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: jwncos penllwyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Junco caniceps; yr enw Saesneg arno yw Grey headed junco. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Milagros Moncada Ferrera
Mae Milagros Moncada Ferrera (ganwyd:  1937) yn fotanegydd nodedig a aned yn Ciwba.
Jwnco penllwyd
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn J. caniceps, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r jwnco penllwyd yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Milagros Moncada Ferrera
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Crëyr goliath
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Crëyr goliath (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: crehyrod goliath) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Ardea goliath; yr enw Saesneg arno yw Goliath heron. Mae'n perthyn i deulu'r Crehyrod (Lladin: Ardeidae) sydd yn urdd y Ciconiformes.
Teulu
Mae'r crëyr goliath yn perthyn i deulu'r Crehyrod (Lladin: Ardeidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Pen-yr-englyn
Pentref yn rhan uchaf Y Rhondda, ym mwrdesidref sirol Rhondda Cynon Taf, de Cymru, yw Pen-yr-englyn.
Lleolir y pentref tua 2 filltir i'r gogledd-orllewin o Dreorci, tua hanner ffordd rhwng y dref honno a Treherbert. Rhed ffordd yr A4061 trwyddo. Mae ar lan Afon Rhondda Fawr. Tua milltir i'r de ceir pentref Ynyswen.
Island Women
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr William Berke yw Island Women a gyhoeddwyd yn 1958. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Marie Windsor. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1958. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Vertigo sy’n ffilm drosedd a dirgelwch Americanaidd gan Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Lilley, Swydd Hertford
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Hertford, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Lilley. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Swydd Hertford.
Island Women
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Berke ar 3 Hydref 1903 ym Milwaukee a bu farw yn Los Angeles ar 9 Chwefror 2009. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1922 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Lilley, Swydd Hertford
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 386.
Gêm
Un o hanfodion pob gêm yw fod iddo set o reolau, a hyn mewn gwirionedd sy'n ei strwythuro; mae sgìl, strategaeth a lwc felly'n rinweddau pwysig i'r chwaraewyr.
Island Women
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Berke nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Morvan Lez-Breizh
bawd|Morvan Lez-Breizh
Roedd Morvan neu Morvan Lez Breizh (bu farw 818) yn frenin Llydaw yn y cyfnod yn dilyn marwolaeth Siarlymaen.
Glaw yn Disgyn
Ffilm ddrama yw Glaw yn Disgyn a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Marshal of Cedar Rock
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Harry Keller yw Marshal of Cedar Rock a gyhoeddwyd yn 1953. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Albert DeMond a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Stanley Wilson.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Allan Lane. Mae'r ffilm Marshal of Cedar Rock yn 54 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1953. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Roman Holiday sy’n ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. John MacBurnie oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry Keller ar 22 Chwefror 1913 yn Los Angeles a bu farw yn yr un ardal ar 2 Mai 1984.
Glaw yn Disgyn
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Exorcist sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol: