cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Môr Bismarck
Hanes
Yn yr Ail Ryfel Byd ymladdwyd brwydr fawr ar ei ddyfroedd rhwng yr ail a'r 4 Mawrth, 1943, a adnabyddir fel Brwydr Môr Bismarck, rhwng llynges ac awyrlu'r Cynghreiriaid a llynges Siapan.
Corsen fach flewog
Planhigyn blodeuol Monocotaidd a math o wair yw Corsen fach flewog sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Poaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Calamagrostis canescens a'r enw Saesneg yw Purple small-reed. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Mawnwellt Blewog.
Gall dyfu bron mewn unrhyw fan gan gynnwys gwlyptiroedd, coedwigoedd a thwndra. Dofwyd ac addaswyd y planhigyn gan ffermwyr dros y milenia; chwiorydd i'r planhigyn hwn yw: india corn, gwenith, barlys, reis ac ŷd.
Hannibal Rising
Y bedwaredd nofel yn y gyfres gan Thomas Harris sy'n dilyn hynt a helynt yr arteithiwr a'r sadydd Hannibal Lecter yw Hannibal Rising.
Yousaf Raza Gillani
Prif Weinidog Pakistan oedd Yousaf Raza Gillani (ganed 9 Mehefin, 1952). Roedd yn cynrychioli Plaid Pobl Pakistan (PPP), plaid y diweddar Benazir Bhutto. Roedd yn Brif Weinidog rhwng 25 Mawrth 2008 a 26 Ebrill 2012, pan olynodd Muhammad Mian Soomro o Cynghrair Mwslimaidd Pacistan. Gillani oedd 24ain Prif Weinidog Pacistan.
West Bend, Iowa
Dinas yn Palo Alto County, yn nhalaith Iowa, yw .
Hannibal Rising
Cynhyrchwyd fel ffilm gan Peter Webber. Ymhlith y cast mae Rhys Ifans, Li Gong, Gaspard Ulliel a Richard Brake.
West Bend, Iowa
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn West Bend, gan gynnwys:
Yousaf Raza Gillani
Ei weinidogaeth
Un o'r problemau mwyaf y bu'n rhaid i Gillani wynebu pan gymerodd drosodd oedd gwrthryfel cynyddol fwy agored Taliban Pacistan. Gyda'r Taliban a'u cynghreiriaid yn rheoli ardal dyffryn Swat, sy'n cyrraedd o fewn 100 milltir o Islamabad, a rhannau eraill o'r NWFP, daeth Gillani dan bwysau aruthrol gan Barack Obama, Arlywydd UDA, i gymryd camrau llym. Ar ddiwedd mis Ebrill 2009 dechreuodd ymladd rhwng Byddin Pacistan a gwrthryfelwyr yn nosbarthau Dir a Swat. Dwyshaodd yr ymladd gyda'r fyddin yn ceisio disodli'r Taliban o Swat. Ar 7 Mai 2009 gorchmynodd Gillani i'r Fyddin "i ddileu'r tefysgwyr" yn Swat.
Paul Kelly: Stories of Me
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Ian Darling yw Paul Kelly: Stories of Me a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Paul Kelly. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ian Darling ar 1 Ionawr 2000.
Juwanna Mann
Ffilm drama-gomedi a chomedi rhamantaidd yw Juwanna Mann a gyhoeddwyd yn 2002. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cafodd ei ffilmio yn Gogledd Carolina.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Vivica A. Fox, Lil' Kim, Kevin Pollak, Tommy Davidson, Kim Wayans, Jenifer Lewis, Annie Corley, Ginuwine, Miguel A. Núñez, Lance Krall, Adam Minarovich, J. Don Ferguson, Ric Reitz ac Eddie Rouse. Mae'r ffilm Juwanna Mann yn 91 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Paul Kelly: Stories of Me
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ian Darling nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Juwanna Mann
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Reynaldo Villalobos oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Newfoundland a Labrador
Un o daleithiau Canada yw Newfoundland a Labrador (Saesneg Newfoundland and Labrador</i>, Ffrangeg Terre-Neuve-et-Labrador) neu yn Gymraeg y Tir Newydd a Labrador neu y Tir Newydd a Labradôr.
Yn ddaearyddol, mae'r dalaith yn cynnwys ynys Newfoundland, ynghyd ag ardal sy'n ffurfio rhan o'r tir mawr, Labrador. Pan ymunodd â Chanada yn 1949, Newfoundland oedd enw'r dalaith gyfan. Ond ers 1964 cyfeirir at lywodraeth y dalaith fel Llywodraeth Newfoundland a Labrador, ac ar 6 Rhagfyr 2001 diwygiwyd Cyfansoddiad Canada er mwyn newid enw swyddogol y dalaith i Newfoundland a Labrador. Serch hynny, mae pobl yn parhau i gyfeirio'n answyddogol at y dalaith fel Newfoundland yn unig.
St John's yw prifddinas a dinas fwya'r dalaith.
Yn 1617 sefydlwyd gwladfa Gymreig Cambriol yn Newfoundland gan Syr William Vaughan, ond methiant fu yn y pen draw.
Rhubarb
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Arthur Lubin yw Rhubarb a gyhoeddwyd yn 1951. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Rhubarb ac fe'i cynhyrchwyd gan William Perlberg yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Dorothy Davenport a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Nathan Van Cleave.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Leonard Nimoy, Ray Milland, Jan Sterling, Taylor Holmes, Orangey, Strother Martin, William Frawley, James Flavin, Gene Lockhart, George Magrill, Billie Bird, Donald MacBride, Larry J. Blake, Al Ferguson, James Griffith, Ralph Sanford, Frank Sully, Hal K. Dawson, Charles Sullivan, Jim Hayward, Brooks Benedict, Douglas Wood ac Oliver Blake. Mae'r ffilm Rhubarb (ffilm o 1951) yn 94 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1951. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Streetcar Named Desire sy’n ffilm am berthynas pobl a’i gilydd ac, yn serennu Marlon Brando, gan y cyfarwyddwr ffilm Elia Kazan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Lionel Lindon oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Alma Macrorie sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Lubin ar 25 Gorffenaf 1898 yn Los Angeles a bu farw yn Glendale ar 9 Ionawr 2022. Derbyniodd ei addysg yn Carnegie Mellon College of Fine Arts.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Lubin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Duchess of Idaho
Ffilm ar gerddoriaeth a chomedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Robert Zigler Leonard yw Duchess of Idaho a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Idaho. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Georgie Stoll.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sig Arno, Lena Horne, Roger Moore, Esther Williams, Eleanor Powell, Mae Clarke, Van Johnson, Amanda Blake, Mel Tormé, John Lund, Red Skelton, Clinton Sundberg, Paula Raymond, Russell Hicks a Tommy Farrell. Mae'r ffilm Duchess of Idaho yn 99 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All About Eve sy’n ffilm gomedi Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Charles Schoenbaum oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Adrienne Fazan sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Zigler Leonard ar 7 Hydref 1889 yn Chicago a bu farw yn Beverly Hills.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Zigler Leonard nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Onychargia vittigera
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Onychargia vittigera sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Onychargia.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Fampir
bawd|dde|The Vampire, gan Philip Burne-Jones, 1897 Mae'r fampir yn greadur chwedlonol sy'n byw drwy yfed gwaed pobl byw. Gall fod yn wrywaidd neu fenywaidd. Y fampir enwocaf yw 'Draciwla', gwrthrych nifer fawr o lyfrau a ffilmiau.
Mewn chwedlau gwerin, dywedir y byddai fampirod yn ymweld â'r bobl a oedd yn agos atynt ac yn achosi anhrefn neu farwolaethau yn y cymdogaethau lle'r oeddent yn byw pan oeddent yn fyw. Arferent wisgo amdo a chawsant eu disgrifio fel creaduriaid chwyddedig gyda phryd a gwedd cochlyd neu dywyll, sy'n wahanol iawn i'r darlun cyfoes o fampir. Erbyn heddiw, cysylltir fampirod a chreaduriaid tenau o ran maint a gwelw o ran lliw eu croen. Er bod son am greaduriaid tebyg i fampirod yn y rhan fwyaf o ddiwylliannau, ni ddaeth y term "fampir" yn gyffredin" tan ddechrau'r 18g, ar ôl dyfodiad ofergoelion o Ddwyrain Ewrop lle'r oedd chwedlau am fampirod yn fwy cyffredin. Daeth nifer o'r chwedlau o'r Balcanau, ond cafwyd creaduriaid tebyg o enwau gwahanol fel y vampir (вампир) yn Serbia, vrykolakas yng Ngwlad Groeg a'r strigoi yn Rwmania. Arweiniodd hyn at gynnydd yng nghred pobl mewn fampirod ac o ganlyniad, lladdwyd rhai pobl trwy yrru gwaywffon trwy eu calonnau wedi iddynt gael eu cyhuddo o fampiraeth.
Crewyd y ddelwedd fodern a charismatig o'r fampir a welir mewn llenyddiaeth gyfoes ym 1819 pan gyhoeddwyd The Vampyre gan John Polidori; roedd y stori yn hynod lwyddiannus ac o bosib, dyma oedd y llenyddiaeth fampir mwyaf dylanwadol ar ddechrau'r 19g. Fodd bynnag, nofel Bram Stoker, Dracula (1897) a ystyrir fel y nofel fampir enwocaf a'r nofel hon a greodd y chwedloniaeth fampiraidd gyfoes. Arweiniodd llwyddiant y llyfr hwn at fath newydd o lenyddiaeth fampir, sy'n parhau i fod yn boblogaidd yn yr 21g, gyda llyfrau, ffilmiau a rhaglenni teledu yn parhau i ddenu gwylwyr. Mae'r fampir yn ffigwr blaenllaw ym myd arswyd.
Meall nan Ruadhag (647m)
Mae Meall nan Ruadhag yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Leven i Rannoch Station yn  Ucheldir yr Alban;.
John Quincy Adams
6ed Arlywydd yr Unol Daleithiau ac 8fed Ysgrifennydd Gwladol yr Unol Daleithiau oedd John Quincy Adams (11 Gorffennaf 1767 – 23 Chwefror 1848).
Meall nan Ruadhag (647m)
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Corbett a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
John Quincy Adams
Siroedd a enwir ar ôl John Quincy Adams
Enwir tair sir yn Swydd Adams ar ôl John Quincy Adams, sef:
Meall nan Ruadhag (647m)
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Chihiro Iwasaki
Arlunydd benywaidd o Japan oedd Chihiro Iwasaki (15 Rhagfyr 1918 - 8 Awst 1974). Mae hi'n adnabyddus am ei darluniau lliwgar o flodau a phlant, sef “heddwch a hapusrwydd i blant”.
Fe'i ganed yn Takefu a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Japan.
Bu'n briod i Zenmei Matsumoto. Bu farw yn Tokyo.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Samarra
Hanes
Mae Samarra yn hen iawn. Ceir olion o bobl y Dywilliant Samarraidd sy'n dyddio o'r Chalcolithig (tua 5500–4800 CC) yn y rhan yma o ardal Mesopotamia. Cyfeirir at ddinas Sur-marrati yn cael ei hailsefydku gan y brenin Sennacherib yn 690 CC.
Yn yr Oesoedd Canol Cynnar, Samarra oedd prifddinas Califfiaeth yr Abassiaid. Symudodd y Califf Al-Mu'tasim ei lys yno yn 836. Codwyd Mosg Mawr Samarra gan ei olynydd. Ganwyd y bardd Arabeg clasurol Abdullah ibn al-Mu'tazz yn Samarra yn 861.
Y Flaengroen Bendigaid
Mae'r Flaengroen Bendigaid yn un o nifer o greiriau a briodolir i fywyd daearol Iesu Grist gan rai enwadau Cristionogol; honnir ei fod yn gynnyrch enwaediad yr Iesu.
Ar wahanol adegau, mae nifer o eglwysi yn Ewrop wedi hawlio eu bod yn berchen ar flaengroen yr Iesu, weithiau ar yr un pryd. Mae amryw o bwerau gwyrthiol wedi cael eu priodoli iddo.
Cefndir
Yn ôl y gyfraith Iddewig mae'n ofynnol i bob bachgen Iddewig gael ei enwaedu ar yr wythfed dydd wedi ei eni; gan hynny mae Gŵyl yr Enwaedu, yn cael ei ddathlu gan nifer o eglwysi ar 1 Ionawr, wyth niwrnod wedi'r Nadolig (Gŵyl y Geni). Mae Efengyl Luc (2:21) yn adrodd bod yr Iesu wedi ei enwaedu yn unol a'r drefn: Pan ddaeth yr amser i enwaedu arno ymhen wyth diwrnod, galwyd ef Iesu, yr enw a roddwyd iddo gan yr angel cyn i'w fam feichiogi arno.
Fel yr unig ddarn o gorff Crist i'w grybwyll yn y Beibl, fel darn o'r corff sanctaidd a adawyd ar y ddaear wedi ei atgyfodiad a'i esgyniad i'r Nef, byddai bod yn berchen ar yr wir flaengroen yn fraint aruthrol i gasglwyr creiriau.
Ymhonwyr am y wir grair
Gwnaeth y Flaengroen Sanctaidd ei ymddangosiad cyntaf yn Ewrop yr Oesoedd Canol, tua 800 OC, pan y cyflwynwyd ef i'r Pab Leo III gan y Brenin Siarlymaen. Dywedodd Siarlymaen ei fod wedi ei dderbyn fel rhodd gan angel.
Wedi honiad Siarlymaen dechreuodd eglwysi ar hyd a lled Ewrop honni mai hwy oedd gwir berchenogion y flaengroen, gydag o leiaf un ar hugain o flaengrwyn go iawn yn cael eu heilun addoli ar yr un pryd. Gan fod gormodedd o flaengrwyn bendigaid, ymdrechodd eglwysi i gael eu blaengroen ei ddilysu gan arweinwyr yr Eglwys fel yr un gwreiddiol, a'r unig un!
Yn gynnar yn y 12g, methodd mynachod San Giovanni yn Laterano i berswadio'r Pab Innocentius III i reoli ar ddilysrwydd eu blaengroen hwy ond fe argyhoeddodd mynachod Charroux y Pab Clement VII (1523-1534) mai ganddyn nhw roedd y flaengroen dilys, gan nodi ei fod yn parhau i ollwng diferion o waed gwyrthiol o safle'r toriad.
Yn ystod ymosodiad Siarl V o'r Almaen ar Rufain ym 1527 cafodd y flaengroen a gyflwynwyd gan Siarlymaen ei ddwyn gan filwr Almaenig, cafodd ei gadw yn nhref Calcata, yr Eidal lle ail-ddarganfuwyd y crair ymhen 30 mlynedd a daeth Calcata yn lle pwysig i bererinion wedi hynny hyd 1983 pan gafodd y crair ei ddwyn.
Diwedd y ddadl
Ym 1900 penderfynodd Yr Eglwys Gatholig bod dadlau am ran mor bersonol o gorff Crist yn ei ddwyn i anfri, gan ddatgan bod pob un oedd yn ymgiprys drosti yn fasweddol a bod sôn neu ysgrifennu am y flaengroen yn drosedd y gellir ei chosbi drwy ysgymuno.
Priordy Beddgelert
Clas Celtaidd ac yn ddiweddarach priordy o Ganoniaid Rheolaidd Awstinaidd oedd Priordy Beddgelert.
Roedd Beddgelert yn glas Celtaidd o gyfnod cynnar iawn, yn ôl traddodiad yr hynaf yng Nghymru ar ôl Abaty Ynys Enlli. Yng nghyfnod Gerallt Gymro (tua 1188), roedd y sefydliad yn parhau i fod yn glas traddodiadol.
Erbyn y cyfnod hwnnw, roedd Abaty Aberconwy wedi derbyn rhoddion o diriogaethau eang yn Eryri, hyd at ychydig lathenni o glas Beddgelert. Bu anghydfod rhyngddynt, ac apeliodd Beddgelert at y pab. Oddeutu'r flwyddyn 1200, daeth y fynachlog yn briordy Awstinaidd; yn ôl pob tebyg trwy ddylanwad Llywelyn Fawr, a berswadiodd nifer o glasau yng Ngwynedd i droi yn dai Awstinaidd yn y cyfnod hwn. Cafodd y priordy rodd bellach o dir gan Llywelyn ap Gruffudd yn 1268.
Llosgwyd y priordy yn ystod rhyfel 1282, a thalwyd iawndal am hyn yn 1284. Diddymwyd y priordy yn 1536; dim ond tri canon, yn cynnwys y prior, oedd yno yr adeg honno. Amcangyfrifwyd fod yr incwm blynyddol yn £69.
Mae eglwys y priordy yn eglwys plwyf Beddgelert, ac mae rhai rhannau ohoni yn dyddio o gyfnod y priordy. Nid oes dim yn weddill o'r adeiladau eraill.
Y Milwr Ivan Brovkin
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Ivan Lukinsky yw Y Milwr Ivan Brovkin a gyhoeddwyd yn 1955. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Солдат Иван Бровкин ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Undeb Sofietaidd; y cwmni cynhyrchu oedd Gorky Film Studio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwseg a hynny gan Georgi Mdivani a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Anatoly Lepin. Dosbarthwyd y ffilm gan Gorky Film Studio.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Leonid Vladimirovich Kharitonov. Mae'r ffilm Y Milwr Ivan Brovkin yn 93 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1955. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rebel Without a Cause sy’n ffilm glasoed gan y cyfarwyddwr ffilm oedd Nicholas Ray. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,700 o ffilmiau Rwseg wedi gweld golau dydd. Valeri Ginzburg oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ivan Lukinsky ar 13 Awst 1906 yn Skopin a bu farw ym Moscfa ar 19 Awst 2021. Derbyniodd ei addysg yn Sefydliad Cinematograffeg Gerasimov.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ivan Lukinsky nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Er Hwylio'r Haul
Disgrifiad byr
Gwaith newydd i gôr ac unawdwyr yn adrodd hanes Llywelyn ein Llyw Olaf ac Eleanor de Montfort, ei wraig. Fe blethir elfennau o'r Offeren, e.e. Benedictus, Agnus Dei, rhwng caneuon ysgafn mewn arddull Sioe Gerdd.
Botwm Crys yn cadw lle
Afon Alun
250px|bawd|Afon Alun ger [[Llanferes.]] 250px|bawd|Afon Alun ym Mharc Gwledig Dyfroedd Alun. Mae Afon Alun (Saesneg: River Alyn) yn afon yng ngogledd-ddwyrain Cymru sy'n llifo i mewn i Afon Dyfrdwy.
Mae Afon Alun yn tarddu yn y bryniau i'r de o bentref Llandegla, gyda nentydd yn llifo o Fynydd Maesyrychen a Chyrn-y-Brain. Wedi llifo tua'r gogledd trwy Ben-y-Stryt a Llandegla mae'n pasio Llanarmon-yn-Iâl, Llanferes, Loggerheads a Phantymwyn cyn troi tua'r dwyrain i lifo trwy'r Wyddgrug ac yna tua'r de-ddwyrain trwy Gaergwrle ac yna Gwersyllt lle mae'n troi tua'r gogledd-ddwyrain eto. Mae'n ymuno ag Afon Dyfrdwy yn agos i'r ffin rhwng Cymru a Lloegr.
Mae Dyffryn Alun yn enwog am brydferthwch y golygfeydd, gyda rhai rhannau wedi eu dynodi yn Ardal o Harddwch Naturiol Arbennig, a hefyd o ddiddordeb daearegol, gyda rhannau o'r afon yn diflannu dan y ddaear cyn ail-ymddangos. Ymhilith y tyllau y mae'r dŵr yn diflannu iddynt mae Ogof Hesp Alyn ac Ogof Hen Ffynhonnau. Mae rhan o'r dŵr yma yn llifo trwy dwnel o wneuthuriad dynol i gyrraedd Afon Dyfrdwy.
Trydan
Trydan yw'r nodwedd a welir mewn gronynnau is-atomig (electronau a phrotonau) a'r rheswm dros yr atyniad sydd rhyngddynt. Mae trydan yn fath o ynni. Gellir cynhyrchu trydan trwy dwymo dŵr sy'n troi i stêm ac yn gweithredu tyrbin.
Hardyston Township, New Jersey
Treflan yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Hardyston Township, gan gynnwys:
Trydan
Y Grid Cenedlaethol a dosbarthu trydan
Dosberthir trydan o orsafoedd pŵer i gwsmeriaid gan rwydwaith o geblau. Yng ngwledydd Prydain, gelwir y rhwydwaith yn Grid Cenedlaethol. Mae'r diagram isod yn dangos rhwydwaith dosbarthu trydan sy'n debyg i'r grid cenedlaethol.
600px|dde|Rhwydwaith dosbarthu trydan
Egni cinetig sydd ei angen i greu trydan. Y ffordd fwyaf effeithlon o gynhyrchu egni cinetig ar hyn o bryd yw i wresogi dŵr i greu ager sydd wedyn yn gyrru tyrbin. Wrth i dua 25,000 V o drydan adael y pŵerdŷ mae'n troi'r foltedd i tua 400,000 V (400 kV) ar y peilonau uwchben oherwydd mae foltedd uchel yn lleihau'r cerrynt ac felly mae yna lai o wres yn cael ei golli. Mae newidydd gostwng yn newid y foltedd i lawr i 230 V yn nes at gartrefi'r cwsmeriad. Mae'r folteddau yn amrywio o wlad i wlad.
Enghreifftiau o drydan
bawd|150px|Melyn wynt trydan ger [[Castell Newydd Emlyn.]]
Cysylltiadau mathemategol rhwng foltedd, cerrynt a phŵer
dde|bawd|200px|Llinellau trydan uwchben yn [[Helsinki, Y Ffindir]] Pan geir foltedd ar draws gwrthydd (neu gydran arall) fe gynhyrchir cerrynt sy'n llifo drwy'r gwrthydd. Yn ôl Deddf Ohm, cysylltir y mesurau hyn gan y fformiwla:
lle:
Yn ogystal, mae gwrthydd yn troi ynni trydanol yn wres pan fo cerrynt yn llifo trwyddo. Rhoddir y pŵer (P) gan,
neu, gan ddefnyddio Deddf Ohm.
Un coulomb yw'r gwefriad trydanol a gludir mewn un eiliad pan fo cerrynt cyson o un Ampere.
Gellir hefyd ddiffinio foltedd gan,
Wallander – Arvet
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Mikael Marcimain yw Wallander – Arvet a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Krister Henriksson.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Jallo Faber oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Mikael Marcimain ar 17 Mawrth 1970 yn Stockholm.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Mikael Marcimain nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dduallt
Mynydd yn ne Gwynedd yw'r Dduallt (Cyfeirnod OS: SH810273). Saif i'r dwyrain o gopa uwch Rhobell Fawr, i'r de-orllewin o bentref Llanuwchllyn ac i'r gogledd o'r briffordd A494 rhwng Dolgellau a Llanuwchllyn. Ar ei lethrau dwyreiniol, ceir tarddle afon Dyfrdwy. Ei uchder yw 662 metr:. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 524 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Gellir ei ddringo ar hyd llwybrau o bentrefi Rhydymain neu Llanfachreth, fel rheol fel rhan o daith sy'n cynnwys copa Rhobell Fawr hefyd.
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Hewitt, Nuttall a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 662 m (2172tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 20 Tachwedd 2009.
Martin Van Buren
8fed Arlywydd, 8fed Is-Arlywydd, 10fed Ysgrifennydd Gwladol yr Unol Daleithiau ac 11eg Llywodraethwr Efrog Newydd oedd Martin Van Buren (5 Rhagfyr 1782 – 24 Gorffennaf 1862).
Môr Solomon
bawd|dde|250px|Lleoliad Môr Solomon Rhan o'r Cefnfor Tawel yw Môr Solomon.
Daearyddiaeth
Diffinnir y môr i'r gorllewin hyd y de-ddwyrain gan ynys Gini Newydd, i'r gogledd gan ynys Prydain Newydd, i'r dwyrain gan Ynysoedd Solomon ac i'r de gan ynysoedd Gorynys Luisiade.
Yn y de mae'r môr yn cysylltu â'r Môr Coral ac i'r gogledd-orllewin â Môr Bismarck.
Gydag arwyneb o tua 720.000 km sgwar mae'n cynnwys basn daearyddol Prydain Newydd yn y gogledd ac Ynysoedd Solomon yn y de. Yn ei fan dyfnaf mae'n cyrraedd 9140 metr dan y môr yn Ffos Prydain Newydd. Y ddinas fwyaf ar ei lannau yw Honiara, prifddinas Ynysoedd Solomon.
Hanes
Ar ddyfroedd Môr Solomon a'i ynysoedd Nelle cafwyd nifer o frwydrau rhwng y Cynghreiriaid a'r Siapaneaid yn ystod yr Ail Ryfel Byd.
Oreagrion armeniacum
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Oreagrion armeniacum sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Oreagrion.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Basseterre
Prifddinas Sant Kitts-Nevis yw Basseterre, a leolir ar ynys Sant Kitts yn y Caribî. Mae'n un o borthladdoedd pwysicaf India'r Gorllewin. Mae ganddi boblogaeth o tua 15,000 (2000).
Broken Lines
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Sallie Aprahamian yw Broken Lines a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Paul Bettany.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Sallie Aprahamian ar 1 Ionawr 1950.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sallie Aprahamian nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Beatrix Potter With Patricia Routledge
Ffilm ddogfen am berson nodedig gan y cyfarwyddwr Ian Denyer yw Beatrix Potter With Patricia Routledge a gyhoeddwyd yn 2016.
Mae'r ffilm Beatrix Potter With Patricia Routledge yn 47 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Mae ganddi o leiaf 1 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ian Denyer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Fumiko Hori
Fe'i ganed yn Tokyo a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Japan.
Jean-Louis Scherrer
Ffasiynwr o Ffrancwr oedd Jean-Louis Scherrer (19 Chwefror 1935 – 20 Mehefin 2013).
Beinn Bheag (616m)
Mae Beinn Bheag yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Leven i Rannoch Station yn  Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 20 Tachwedd 2009.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Petroleg
Mewn daeareg, petroleg yw'r astudiaeth o greigiau, a'r amgylchiadau pan gawsant eu ffurfio. Mae petroleg yn canolbwyntio ar fanylder microsgopig craig tra bod litholeg yn israniad sy'n ymwneud â chyflwr macrosgopig craig.
Defnyddir petroleg a litholeg yn y diwydiant olew i sicrhau fod samplau o olew yn addas i'w defnyddio.
Lindan
Defnydd meddygol
Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:
Enwau
Caiff cyffuriau eu hadnabod gan amryw o enwau gwahanol yn aml. Enw cemegol y cyffur hen yw Lindan, ond rhoddir enwau masnachol a brand iddo hefyd, gan gynnwys;
Daniel Jones
Gall Daniel Jones gyfeirio at:
Ride 'Em Cowboy
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1942. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Casablanca sy’n glasur o ffilm Americanaidd am ramant a rhyfel, gan y cyfarwyddwr ffilm Michael Curtiz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. John W. Boyle oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Philip Cahn sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gweirlöyn hirlygeidiog
Glöyn byw sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw gweirlöyn hirlygeidiog neu gweirlöyn llygad hir, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy gweirloynnod hirlygeidiog; yr enw Saesneg yw Almond-eyed  Ringlet, a'r enw gwyddonol yw Erebia alberganus. Mae hyd yr adenydd yn 40 mm. Yr Alpau a gogledd y Balcanau yw ei gynefin.
Ride 'Em Cowboy
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Lubin ar 25 Gorffenaf 1898 yn Los Angeles a bu farw yn Glendale ar 9 Ionawr 2022. Derbyniodd ei addysg yn Carnegie Mellon College of Fine Arts.
Gweirlöyn hirlygeidiog
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Ride 'Em Cowboy
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Lubin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Oreagrion lorentzi
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Oreagrion lorentzi sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Oreagrion.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Cwcal goliath
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. goliath, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r cwcal goliath yn perthyn i deulu'r Cogau (Lladin: Cuculidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Feltartilleriforeningens Jubilæumsfest 10. Maj 1919
Ffilm ddogfen heb sain (na llais) yw 'Feltartilleriforeningens Jubilæumsfest 10. Maj 1919' a gyhoeddwyd yn 1919. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Broken Blossoms sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig D. W. Griffith.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mission: Impossible Vs. The Mob
Ffilm am ysbïwyr gan y cyfarwyddwr Paul Stanley yw Mission: Impossible Vs. The Mob a gyhoeddwyd yn 1968. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Lalo Schifrin.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1968. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 2001: A Space Odyssey sef ffilm wyddonias gan Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paul Stanley ar 1 Ionawr 1922 yn Hartford, Connecticut. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1956 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Paul Stanley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Quest For Freedom
Ffilm hanesyddol yw The Quest For Freedom a gyhoeddwyd yn 1992. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Fred Holmes.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1992. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Reservoir Dogs sef ffilm noir am ladrad gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Fred Holmes sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gwenynysor fflamgoch y De
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Gwenynysor fflamgoch y De (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: gwenynysorion fflamgoch y De) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Merops nubicoides; yr enw Saesneg arno yw Southern carmine bee eater. Mae'n perthyn i deulu'r Gwenynysorion (Lladin: Meropidae) sydd yn urdd y Coraciiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. nubicoides, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r gwenynysor fflamgoch y De yn perthyn i deulu'r Gwenynysorion (Lladin: Meropidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Barbed pigfelyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Barbed pigfelyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: barbedau pigfelyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Trachyphonus purpuratus; yr enw Saesneg arno yw Yellow-billed barbet. Mae'n perthyn i deulu'r Barbedau (Lladin: Capitonidae) sydd yn urdd y Piciformes.
Vzorvannyy Ad
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Ivan Lukinsky yw Vzorvannyy Ad a gyhoeddwyd yn 1967. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Взорванный ад ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Undeb Sofietaidd; y cwmni cynhyrchu oedd Gorky Film Studio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwseg a hynny gan Afanasy Salynsky a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Leonid Afanasyev. Dosbarthwyd y ffilm gan Gorky Film Studio.
Barbed pigfelyn
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. purpuratus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Teulu
Mae'r barbed pigfelyn yn perthyn i deulu'r Barbedau (Lladin: Capitonidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Vzorvannyy Ad
Y prif actor yn y ffilm hon yw Gennadi Bortnikov.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1967. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd You Only Live Twice sef ffilm llawn cyffro gan Lewis Gilbert. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,700 o ffilmiau Rwseg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Er Mwyn Yfory
Casgliad o holl ganeuon o ddrama gerdd am Ryfel y Degwm gan Derec Williams, Penri Roberts a Robat Arwyn yw Er Mwyn Yfory. Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2011. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Corsen fach y coed
Planhigyn blodeuol Monocotaidd a math o wair yw Corsen fach y coed sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Poaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Calamagrostis epigejos a'r enw Saesneg yw Wood small-reed. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Mawnwellt, Corsen y Sychdir.
Vzorvannyy Ad
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ivan Lukinsky nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Er Mwyn Yfory
Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle
Corsen fach y coed
Gall dyfu bron mewn unrhyw fan gan gynnwys gwlyptiroedd, coedwigoedd a thwndra. Dofwyd ac addaswyd y planhigyn gan ffermwyr dros y milenia; chwiorydd i'r planhigyn hwn yw: india corn, gwenith, barlys, reis ac ŷd.
Lewisburg, Gorllewin Virginia
Dinas yn, yn nhalaith Gorllewin Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Lewisburg, gan gynnwys:
Pedair Congl
Ffilm ddrama Affricaneg o De Affrica yw Pedair Congl gan y cyfarwyddwr ffilm Ian Gabriel. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Affrica.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.Hyd at 2022 roedd o leiaf 277 o ffilmiau Affricaneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ian Gabriel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mogul Mowgli
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Bassam Tariq yw Mogul Mowgli a gyhoeddwyd yn 2020. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a'r Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Riz Ahmed. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2020. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Run. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bassam Tariq ar 22 Hydref 1986 yn Karachi.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bassam Tariq nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Finblastin
Mae finblastin yn feddyginiaeth cemotherapi, a ddefnyddir gyda meddyginiaethau eraill fel arfer, i drin nifer o fathau o ganser. Y fformiwla cemegol ar gyfer y cyffur hwn yw C₄₆H₅₈N₄O₉.
Defnydd meddygol
Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:
Enwau
Caiff cyffuriau eu hadnabod gan amryw o enwau gwahanol yn aml. Enw cemegol y cyffur hen yw Finblastin, ond rhoddir enwau masnachol a brand iddo hefyd, gan gynnwys;
Radu Vasile
Gwleidydd, hanesydd, a bardd Rwmanaidd oedd Radu Vasile (10 Hydref 1942 – 3 Gorffennaf 2013) oedd yn Brif Weinidog Rwmania o Ebrill 1998 hyd Rhagfyr 1999.
Bu farw yn 2013 o ganser y colon.
Amalia La Secretaria
Ffilm ddrama yw Amalia La Secretaria a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn Colombia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
American Vagabond
Ffilm ddogfen Saesneg o Y Ffindir yw American Vagabond gan y cyfarwyddwr ffilm Susanna Helke. Fe'i cynhyrchwyd yn y Ffindir. Lleolwyd y stori mewn un lle, sef San Francisco.
Amalia La Secretaria
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
American Vagabond
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Amalia La Secretaria
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
American Vagabond
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Susanna Helke nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Oreagrion oreadum
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Oreagrion oreadum sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Oreagrion.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Carol Rama
Arlunydd benywaidd o'r Eidal oedd Carol Rama (17 Ebrill 1918 - 25 Medi 2015).
Fe'i ganed yn Torino a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn ddinesydd o'r Eidal.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Priordy Hwlffordd
Priordy o Ganoniaid Rheolaidd Awstinaidd ychydig i'r de o dref Hwlffordd yn Sir Benfro oedd Priordy Hwlffordd.
Sefydlwyd y priordy tua 1180 gan Robert FirzRichard; efallai fod cysylltiad rhwng y sefydliad a mynach Cymreig o'r enw Caradog. Sefydlwyd y priordy i 13 canon. Yn 1291 amcangyfrifwyd gwerth y priordy fel £17. Pan ddiddymwyd ef yn 1536 amcangyfrifwyd ei werth fel £135; yr adeg honno roedd prior, dau ganon a phedwar offeiriad yno.
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Aberpennar 1946
Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1946 yn Aberpennar, Sir Forgannwg (Rhondda Cynon Taf bellach).
Sandhurst
Gall Sandhurst gyfeirio at ambell le yn Lloegr:
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Aberpennar 1946
Enillodd George Davies Dlws y Ddrama am ei ddrama Diffodd yr Haul.
Ceri Sherlock
Cyfarwyddwr ffilm, teledu a theatr yw Ceri Sherlock.
Ganwyd Ceri Sherlock (Mawrth 1958). Cafodd ei addysgu yn Ysgol Dewi Sant, Coleg Llanymddyfri, Coleg y Brenin, Llundain a Prifysgol Califfornia, Los Angeles. Gweithiodd fel cyfarwyddwr o dan hyfforddiant ac fel cyfarwyddwr gyda Theatr Cymru ac Opera Cenedlaethol Cymru.
Ym 1993 cyfarwyddodd Sherlock Dafydd ar gyfer BBC 2. Ym 1995, enillodd ei ffilm Gymraeg Branwen wobr y Ffilm Orau yn yr Ŵyl Ffilmiau Celtaidd.
Fe briododd yn Beijing yn 2017 a ddychwelodd i Ewrop yn 2018 ble mae ef yn barhau ar ei waith creadigol.
Anhrefn
Recordiodd y band dair sesiwn i'r gohebydd cerdd enwog, John Peel ac yn eu hanterth roeddent yn perfformio hyd at 300 o gigs y flwyddyn ledled Ewrop. Anhrefn hefyd oedd un o'r bandiau cyntaf i berfformio yn Nwyrain Berlin. Ymddangosodd y band ar raglen gerdd Channel 4, 'The Tube' yn 1987, er i'r cylchgronau Cerddoriaeth Prydeinig anwybyddu llwyddiant Anhrefn ar y cyfan.
Caiff enw'r band (wedi ei gamsillafu fel "Anrhefn") a phortread chwaraewr bâs Rhys Mwyn ei ymddangos ar ochr yr adeilad gwasg Y Lolfa yn Tal-y-bont, Ceredigion. Maent yn ymddangos yn yr awdl 'Gwawr' gan Meirion MacIntyre Huws a ddaeth yn fuddugol yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Llanelwedd 1993.
Hwiangerdd
Cân neu gerdd i'w chanu i blentyn, yn aml er mwyn ei gael i gysgu, yw hwiangerdd. Mae deunydd rhai hwiangerddi yn hen iawn ac yn aml maent yn adleisio ffordd o fyw sydd wedi hen ddiflannu erbyn hyn. I raddau maent yn perthyn i fyd llên gwerin hefyd. Mae synnwyr rhyfeddod sy'n gallu ymylu ar y swreal yn nodweddiadol hefyd.
Anhrefn
Yn 2007 atgyfodwyd Anhrefn ond y tro hwn heb Rhys Mwyn, gyda Ryan Kift yn canu.
Hwiangerdd
Hwiangerddi Cymraeg
Gan fod yr hwiangerdd yn perthyn i'r traddodiad llafar tan yn gymharol ddiweddar mewn hanes, ychydig iawn o hwiangerddi cynnar sydd wedi eu cadw. Ond ceir enghraifft ddiddorol o hwiangerdd gynnar yn y Gymraeg, sef 'Pais Dinogad', yn y llawysgrif ganoloesol Llyfr Aneirin. Mam sy'n canu 'Pais Dinogad' ('Crys [neu siaced] yr adaeg hynnu Dinogad') i'w phlentyn. Math o gerdd hela ydyw ac mae'r 17 llinell yn digwydd yng nghanol y gerdd arwrol enwog 'Y Gododdin'. Ni ellir ei dyddio yn fanwl ond gellid tybio iddi gael ei chyfansoddi rhywbryd yn yr Oesoedd Canol Cynnar, efallai mor gynnar a'r 7g, ond mae rhai yn dweud yn gynharach.
Anhrefn
Recordiau Anhrefn
Yn 1983, lansiodd y band label recordio annibynnol, 'Recordiau Anhrefn' gan ryddhau nifer o recordiau cynnar gan Y Cyrff, Datblygu, Llwybr Llaethog, Fflaps a Tynal Tywyll. Diolch i'r label, enillodd fandiau Cymreig adnabyddiaeth a chlod tu hwnt i Glawdd Offa.
Hwiangerdd
Hwiangerddi Cymraeg
Ceir sawl hwiangerdd mwy diweddar yn y Gymraeg, ffrwyth trosglwyddo ar lafar o genhedlaeth i genhedlaeth e.e. Suo Gân. Un o'r enwocaf yw 'Gee, geffyl bach':
Bionic Boy
Ffilm llawn cyffro a ffuglen wyddonol gan y cyfarwyddwr Leody M. Diaz yw Bionic Boy a gyhoeddwyd yn 1977. Fe'i cynhyrchwyd yn y Philipinau a Hong Cong. Cafodd ei ffilmio yn Kolkata. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
C.P.D. Dinas Caerdydd
Caerdydd yw'r unig dîm o'r tu allan i Loegr i ennill Cwpan FA Lloegr, gan wneud hynny yn 1927. Maent hefyd wedi cyrraedd tair rownd derfynol yng nghystadlaethau Lloegr: Rownd Derfynol Cwpan FA Lloegr 1925 (colli i Sheffield United), Rownd Derfynol Cwpan FA Lloegr 2008 (colli i Portsmouth) a Rownd Derfynol Cwpan Cynghrair Pêl-droed 2012 (colli i Lerpwl). Maent wedi ennill Cwpan Cymru ar 22 achlysur, sy’n golygu mai nhw yw’r ail dîm mwyaf llwyddiannus yn hanes y gystadleuaeth ar ôl Wrecsam.
Exit Sunset Boulevard
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Bastian Clevé yw Exit Sunset Boulevard a gyhoeddwyd yn 1980. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Lleolwyd y stori yn Califfornia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
C.P.D. Dinas Caerdydd
Ac eithrio cyfnod byr ar ddechrau'r ganrif hon, glas a gwyn yw lliwiau cartref y clwb ers 1908, a dyna sy'n rhoi cyfrif am y llysenw 'Yr Adar Gleision'. Cae parhaol cyntaf y clwb oedd Parc Ninian a agorwyd yn 1910; parhaodd i gael ei ddefnyddio am 99 mlynedd cyn i'r clwb symud i Stadiwm Dinas Caerdydd yn 2009. Mae Caerdydd yn gystadleuwyr hirsefydlog i glwb pêldroed Dinas Abertawe ac mae'r ddau yn chwarae darbi De Cymru yn erbyn ei gilydd. Gêm ddarbi bwysig arall yw honno yn erbyn Bristol City, a elwir yn ddarbi Glannau Hafren (Severnside). Deiliad y record ar gyfer nifer ymddangosiadau i'r clwb yw Billy Hardy, a wnaeth 590 ymddangosiad dros gyfnod o ugain mlynedd, a’r sgoriwr uchaf yn hanes y clwb yw Len Davies gyda 179 gôl.
Exit Sunset Boulevard
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1980. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Empire Strikes Back sef yr ail ffilm yn y gyfres Star Wars. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
C.P.D. Dinas Caerdydd
Blynyddoedd cynnar (1899–1920)
Yn dilyn cyfarfod yng nghartref yr artist lithograffig Bartley Wilson yng Nghaerdydd, sefydlwyd y clwb ym 1899 dan yr enw Riverside AFC fel ffordd o gadw chwaraewyr Clwb Criced Riverside gyda'i gilydd ac yn heini yn ystod misoedd y gaeaf. Yn eu tymor cyntaf, chwaraeon nhw gemau cyfeillgar yn erbyn timau lleol ar faes Gerddi Sophia. Yn 1900 ymunodd y clwb â Chynghrair Caerdydd a'r Cylch am eu tymor cystadleuol cyntaf. Pan roddodd y Brenin Edward VII statws dinas i Gaerdydd ym 1905, cyflwynodd y clwb gais i Gymdeithas Bêl-droed De Cymru a Mynwy i newid eu henw i Ddinas Caerdydd. Gwrthodwyd y cais gan y tybiwyd nad oeddent yn chwarae ar lefel ddigon uchel. Er mwyn cynyddu ei statws, trefnodd y clwb i ymuno â Chynghrair De Cymru ym 1907. Y flwyddyn ganlynol cawsant ganiatâd i newid enw'r clwb i Cardiff City.
Exit Sunset Boulevard
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bastian Clevé ar 1 Ionawr 1950 ym München.
C.P.D. Dinas Caerdydd
Blynyddoedd cynnar (1899–1920)
Gyda'r maes newydd yn ei le, ymunodd Caerdydd ag Ail Adran Cynghrair Pêl-droed y De a phenodi eu rheolwr cyntaf, Davy McDougall, a ddaeth yn chwaraewr-reolwr. Aethant ymlaen i orffen yn y pedwerydd safle yn eu blwyddyn gyntaf yn y gynghrair. Penderfynodd y bwrdd ddisodli McDougall gyda Fred Stewart, a oedd â phrofiad blaenorol o reoli gyda Stockport County. Aeth ati i fabwysiadu agwedd fwy proffesiynol, gan arwyddo sawl chwaraewr gyda phrofiad o'r Gynghrair Bêl-droed, gan gynnwys y brodyr John a George Burton a Billy Hardy. Dyrchafwyd tîm Stewart yn ei ail dymor trwy gipio teitl yr Ail Adran. Arhoson nhw yn yr Adran Gyntaf am y ddegawd nesaf, a gorffen yn y pedwar uchaf ar ddau achlysur.
Ailfrandio a dyrchafiad i Uwchgynghrair Lloegr
Ar 17 Mehefin 2011, penodwyd Malky Mackay yn rheolwr Caerdydd. Yn ystod ei dymor cyntaf, cymerodd Mackay y clwb i rownd derfynol Cwpan Cynghrair Lloegr am y tro cyntaf yn eu hanes.
Hwiangerdd
Hwiangerddi Cymraeg
Un arall sy'n gyfarwydd yw 'Mi welais jac-y-do':
Difodiant
Difodiant yw diwedd bywyd organeb byw, grwp o organebau byw (tacson) neu rywogaeth, fel arfer. Gellir diffinio difodiant o ran amser fel y foment honno pan fo aelod ola'r rhywogaeth yn marw. Defnyddir y term gan mwyaf o fewn daeareg, bywydeg ac ecoleg. Ar adegau, ceir hyd i rywogaeth a gredwyd oedd wedi difodi; mae'n ailymddangos, yn dal yn fyw a gelwir hon yn rhywogaeth Lasarus, oherwydd i Lasarus, yn ôl y chwedl atgyfodi.
Hwiangerdd
Gwerth addysgol
Camgymeriad fyddai disystyru a dilorni hwiangerddi fel rhigymau llawn ffwlbri heb werth go iawn. Fel y noda Eluned Bebb yn ei ragymadrodd i'w chasgliad arloesol Hwiangerddi'r Wlad,
"Tybiaf fod gwerth triphlyg, o leiaf, i'n hwiangerddi ni'r Cymry. Yn swn eu geiriau, ac o'u clywed dro ar ôl tro, nid hir y bydd y plentyn cyn siarad ac ynganu'n groyw a chlir. Yn ail, o sicrhau'r hwiangerddi ar yr aelwyd gartref, rhoddir i'r plant gefndir i'w hiaith a bery ar hyd eu hoes, fel nas dadwreiddir ar chwarae bach. Ac yn olaf, dyma'r ffordd gyntaf oll i ddenu'r meddwl ifanc at lenyddiaeth a llên gwerin."
Difodiant
Cred gwyddonwyr fod dros 99% o'r holl rywogaethau sydd erioed wedi byw ar wyneb Daear wedi difodi; mae hyn yn gyfystyr â phum biliwn o rywogaethau. Mewn cymhariaeth, amcangyfrifir fod rhwng 10 miliwn a 14 miliwn o rywogaethau'n fyw heddiw, gyda dim ond 1.2 miliwn ohonynt wedi eu cofnodi.
Gellir dweud i raddau fod difodiant yn broses cwbwl naturiol o ran esblygiad. Y ddau reswm mwyaf dros ddifodiant yw: yn gyntaf, amgylchiadau sy'n newid yn sydyn e.e. daeargrynfeydd ysgytwol neu newid tymheredd ac yn ail cystadleuaeth gan rywogaeth arall. Ar gyfartaledd mae rhywogaeth yn difodi wedi 10 miliwn o fodolaeth, er bod yr hyn a elwir yn 'ffosiliau byw' yn parhau am gannoedd o filiynau rhagor o fodolaeth, heb fawr o newid esblygol, morffolegol.
Statws cadwraeth
Statws cadwraeth unrhyw rywogaeth yw'r tebygrwydd y gallai'r rhywogaeth honno wynebu difodiant. Y mwyaf adnabyddus o'r rhestri statws cadwraeth yw Rhestr Goch yr IUCN.
Mae categoriau'r IUCN yn cynnwys:
Statws IUCN 3.1
Delwedd:Status iucn3.1 CY.svg Delwedd:Status iucn3.1 blank cy.svg
Galeri o faneri Statws IUCN 3.1
(Hen gofrestriadau)
C.P.D. Dinas Caerdydd
Ailfrandio a dyrchafiad i Uwchgynghrair Lloegr
Yn 2012, cafodd Dinas Caerdydd ei ailfrandio gan berchnogion y clwb o Maleisia. Newidiwyd lliwiau'r crysau cartref o las i goch a bathodyn y clwb, tra cadwyd eu llysenw, 'Yr Adar Gleision'. Roedd yr ailfrandio yn amhoblogiadd ymysg cefnogwyr y clwb, ond honnodd y prif weithredwr ar y pryd y byddai'n ehangu apêl y clwb. Aethant ymlaen i gael eu dechrau gorau erioed i dymor yn 2012/13, gan hefyd dorri record y clwb wrth ennill naw gêm gartref o'r bron. Gorffennwyd y tymor gyda dyrchafiad i'r Uwchgynghrair fel pencampwyr y Bencampwriaeth.
Bionic Boy
Y prif actor yn y ffilm hon yw Johnson Yap.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1977. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode IV: A New Hope sef ffilm wyddonias a sgriptiwyd gan y cyfarwyddwr ffilm George Lucas. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Leody M. Diaz nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
C.P.D. Dinas Caerdydd
Cefnogaeth
Mae gan Gaerdydd ddalgylch eang i ddenu cefnogwyr ohono. Gyda dim ond dau dîm proffesiynol (Abertawe a Chasnewydd) yn rhannu rhanbarth De Cymru, mae'r clwb yn mwynhau cefnogaeth sylweddol o ddinas Caerdydd a Chymoedd De Cymru o'i chwmpas. Fel clwb Cymreig sy’n chwarae yn system cynghrair pêl-droed Lloegr, credir bod hunaniaeth genedlaethol yn ffactor mawr o ran cefnogaeth, ac mae rhai o gemau’r clwb yn cael eu hystyried yn gystadleuaeth trosffiniol rhwng Cymru a Lloegr.