cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gwrthryfel y gweithwyr ym Merthyr Tudful
Achosion tymor hir
Roedd yr amodau gweithio yn eithriadol o wael hefyd. Nid oedd rheolau iechyd a diogelwch er lles y gweithwyr yn poeni’r meistri haearn gan mai elw oedd eu prif amcan. Roedd y gwaith yn tueddu i gynnwys sifftiau 12-13 awr, 7 diwrnod yr wythnos, gydag ychydig iawn o wyliau. Er bod llawer o’r swyddi yn y gweithfeydd haearn yn rhai crefftus, roedd llawer yn llawn peryglon, fel haearn yn tasgu. Roedd y cyflogau’n amrywio, ond nid rhyw lawer, o un gwaith haearn i’r llall.
Rhedynen estrys
Planhigyn blodeuol sy'n frodorol o Hemisffer y De yw Rhedynen estrys sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Onocleaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Matteuccia struthiopteris a'r enw Saesneg yw Ostrich fern. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Rhedynen Estrys.
Gwrthryfel y gweithwyr ym Merthyr Tudful
Achosion tymor byr
Yn ychwanegol at yr amgylchiadau hyn, roedd nifer o achosion eraill wrth wraidd Terfysg 1831. Yn eu plith roedd dirwasgiad economaidd a thorri cyflogau gan y meistri haearn. Ers 1829 roedd llai o alw am haearn, ac ers hynny roedd dirwasgiad wedi bod yn y diwydiant haearn. Eto, roedd costau byw i’r dosbarth gweithiol yn codi, ac aeth llawer i ddyled yn y cyfnod hwn o ddirwasgiad gan weld eu hunain yn cael eu tywys gerbron Llys y Deisyfion. Gyda Crawshay yn torri cyflogau ar ddiwedd Mai 1831 ac yn diswyddo 84 o bwdleriaid, ychwanegodd hyn at y pwysau a'r straen cynyddol ar y gweithwyr, gan beri i'r sefyllfa ffrwydro. Yn fuan wedyn, ar Fai 31, cynhaliwyd y cyfarfod ar Fynydd y Waun a oedd yn gychwyn ar wythnos Terfysg Merthyr 1831.
Rhedynen estrys
Fe'i ceir yn rhannau deheuol Hamisffer y De: o'r Isartig i rannau deheuol Affrica, De America ac Awstralia. Mae'n perthyn yn agos i'r olewyddan, yr onnen, jasmin, a'r leilac. Mae'r dail wedi'u gosod bob yn ail.
Gwrthryfel y gweithwyr ym Merthyr Tudful
Achosion tymor byr
Ers troad y ganrif, roedd mudiadau radicalaidd a’r galw am ddiwygio’r Senedd wedi tanio awydd y gweithwyr diwydiannol i wella eu hamgylchiadau, ac fel ffordd o ddatrys eu cwynion. Nid oedd y dref yn cael ei chynrychioli yn y Senedd, a gan nad oedd ganddynt hawl i bleidleisio nid oedd gan y gweithwyr bŵer i wella eu hamgylchiadau. Roedd y twf ym mhoblogrwydd yr undebau yn ystod yr un adeg wedi helpu i uno’r gweithwyr.
Cychwyn
bawd|William Crawshay, 1788–1867 Drwy gydol mis Mai 1831, gorymdeithiodd glowyr ac eraill a oedd yn gweithio i William Crawshay ar strydoedd Merthyr Tudful, i wrthdystio yn erbyn diweithdra a gostyngiad yn eu cyflogau ac i alw am ddiwygiadau. Yn raddol, lledaenodd y brotest i ardaloedd diwydiannol cyfagos, ac erbyn diwedd mis Mai roedd yr ardal gyfan yn gwrthryfela. Dyma oedd y tro cyntaf i faner goch chwyldro gael ei chyhwfan fel mynegiant o rym y dosbarth gweithiol.
Anrheithiodd y gwrthryfelwyr lys y dyledwyr a'r nwyddau oedd wedi eu casglu. Dinistriwyd llyfrau ag ynddynt fanylion y dyledwyr. Gwaeddwyd 'Caws a bara' ac 'I lawr â'r Brenin'.
Digwyddiadau
Yn wyneb y gwahanol achosion a oedd wedi achosi Terfysg Merthyr, erbyn Mai 1831 penderfynodd y gweithwyr bod angen gweithredu yn fwy pendant. Rhoddwyd hwb i’r awydd hwn gan dwf a phoblogrwydd undebau, fel Undeb y Glowyr, ymhlith dosbarth gweithiol yr ardal. Roedd y cyffro hefyd ynghylch yr ymgyrch i ddiwygio’r Senedd yn rheswm pwysig arall pam eu bod yn credu bod yn rhaid cymryd camau pellach. Cynhaliwyd cyfarfod mawr gan y gweithwyr haearn ar Fynydd y Waun ar 30 Mai 1831, y cyfarfod gwleidyddol mwyaf o weithwyr a oedd wedi ei gynnal hyd hynny yng Nghymru. Dangosai’r cyfarfod bod mwy o gydlynu yn nhrefniadau’r gweithwyr. Rai diwrnodau cyn y cyfarfod roedd Crawshay wedi torri cyflogau’r gweithwyr, ac yn ychwanegol at hynny fe waethygwyd y sefyllfa ganddo pan ddiswyddodd 84 o bwdleriaid.
Ar ôl y cyfarfod bu gweithredu. Ymwelodd beilïaid o Lys y Deisyfion ag eiddo Lewis Lewis, a oedd hefyd yn cael ei adnabod fel Lewsyn yr Heliwr, er mwyn adennill dyledion.
Gwrthododd ildio eiddo, ac felly heriodd awdurdod y Llys, ond llwyddwyd i gytuno ar gyfaddawd pan aeth y Llys â chist a oedd yn eiddo iddo. Drannoeth, a’r dicter yn cynyddu, llwyddodd torf yn Hirwaun i gael cist Lewis yn ôl gan siopwr a oedd wedi cymryd meddiant ohoni. Achosodd hyn ymgais gyffredinol i ailfeddiannu nwyddau a atafaelwyd gan Lys y Deisyfion.
Ar 2 Mehefin gorymdeithiodd y dorf gynyddol i mewn i Ferthyr, gan fynd o dŷ i dŷ a mynd â nwyddau a atafaelwyd gan Lys y Deisyfion. Aethant ati i chwilio drwy dŷ beili o’r enw Thomas Williams, ac erbyn y prynhawn roedd gweithwyr haearn eraill wedi ymuno â’r dorf. Aeth yr ynadon a’r meistri haearn i aros yn Nhafarn y Castell, gan gofrestru tua 70 o Gwnstabliaid Gwirfoddol. Ceisiodd y Prif Ynad J. B. Bruce, ynghyd ag Anthony Hill, berswadio’r dorf i chwalu, ond heb fawr o lwyddiant. Darllenwyd y Ddeddf Derfysg yn Gymraeg ac yn Saesneg, ond arhosodd y dorf.
Gyda’r hwyr ymgasglodd y dorf y tu allan i dŷ Joseph Coffin, sef Llywydd Llys y Deisyfion, gan ddinistrio’r cofnodion oedd yn ei feddiant o ddyledion pobl, yn ogystal â’r tŷ yn y pen draw. O ganlyniad i’r trais cynyddol, anfonwyd milwyr o Gaerdydd, Aberhonddu, Llantrisant a Chastell-nedd.
Ar 3 Mehefin cyrhaeddodd y milwyr o Aberhonddu ac aethant i Dafarn y Castell. Ymgasglodd torf o 10,000 y tu allan ac aeth dirprwyaeth i mewn i gyflwyno eu gofynion, sef:
Gwrthododd y meistri haearn ystyried y gofynion hyn a dychwelydd y ddirprwyaeth i’r dorf. Yna dywedodd yr Uchel Siryf wrth y dorf am wasgaru, gyda Crawshay yn annerch y dorf o Dafarn y Castell. Fodd bynnag, mae’n ymddangos bod y weithred hon wedi digio’r dorf a wnaeth wedyn geisio amgylchynu’r milwyr. Codwyd Lewis Lewis ar ysgwyddau rhai o’r dorf a galwodd am i’r milwyr dynnu eu harfau. Yn ôl Crawshay rhuthrodd rhengoedd blaen y dorf ymlaen gan i’r milwyr gael eu brathu gan y bidogau roedd y protestwyr wedi eu dwyn oddi arnynt.
Yna saethodd y milwyr yn ffenestri’r Dafarn i mewn i’r dorf, gan ladd tri o’r dorf ar unwaith, ac ar ôl pymtheg munud o ymladd ffyrnig, gwasgarodd y dorf o’r diwedd. Anafwyd 16 o filwyr a lladdwyd hyd at 24 o’r dorf, ond am fod llawer o gyrff wedi cael eu cludo ymaith a’u claddu’n gyfrinachol, nid yw’n hysbys faint o bobl a laddwyd mewn gwirionedd.
Drannoeth ymosodwyd ar Iwmyn Abertawe a oedd yn dod o Gastell-nedd, a chipiwyd eu harfau. Roedd yn ymddangos bellach bod gan y dorf reolaeth lwyr. Fodd bynnag, ger pyrth Castell Cyfarthfa, fe wnaeth y dorf gyfarfod â dirprwyaeth arall o brotestwyr, ond beth bynnag oedd cynnwys y trafodaethau dechreuodd yr orymdaith chwalu. Mae’n bosibl mai’r presenoldeb milwrol cynyddol a diffyg amcanion cyffredin a gyfrannodd at y digwyddiad hwn – ni allai’r protestwyr gytuno ar eu nodau. Hwn oedd trobwynt y Gwrthryfel. Erbyn 6 Mehefin roedd torf a oedd yn amrywio rhwng 12,000 ac 20,000 o ran nifer ar ei ffordd i Ferthyr, gan gyfarfod gyda phrotestwyr Merthyr yn y Waun. Penderfynodd yr awdurdodau gymryd camau penderfynol. Anfonwyd milwyr, darllenwyd y Ddeddf Derfysg ac anelodd y milwyr eu mwsgedi. Codwyd arswyd ar y dorf, a ildiodd a ffodd arweinwyr y gwrthryfel.
Duw ar Werth
Ffilm Malaialeg o India yw Duw ar Werth (ffilm o 2013) gan y cyfarwyddwr ffilm Babu Janardhanan. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Afzal Yusuf.
Gwrthryfel y gweithwyr ym Merthyr Tudful
Digwyddiadau
Roedd Merthyr yn llawn braw wrth i’r awdurdodau ymosod ar dai ac arestio 18 o arweinwyr, gan gynnwys Lewis Lewis, a ddaliwyd yn y pen draw mewn coed ger Hirwaun. Fe’u hanfonwyd i garchar Caerdydd i aros eu prawf.
Duw ar Werth
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 120 o ffilmiau Malaialeg wedi gweld golau dydd.
Gwrthryfel y gweithwyr ym Merthyr Tudful
Canlyniadau
bawd|Baner yn coffáu'r gwrthryfel, yn cael ei chwifio ym Merthyr yn 2012. Erbyn 7 Mehefin 1831, ad-enillasai'r awdurdodau reolaeth ar y dref drwy drais. Arestiwyd 26 o bobl a'u rhoi ar brawf am gymryd rhan yn y gwrthryfela. Dedfrydwyd rhai i garchar ac eraill i'w halltudio i Awstralia; a dedfrydwyd dau - Dic Penderyn a Lewsyn yr Heliwr - i farwolaeth, y naill am drywanu milwr o'r enw Donald Black yn ei goes, a'r llall am ysbeilio.
Duw ar Werth
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Babu Janardhanan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gwrthryfel y gweithwyr ym Merthyr Tudful
Canlyniadau
Roedd ymateb llym a didrugaredd yr awdurdodau i arweinyddion y Terfysg yn profi na fyddai protestio yn cael ei oddef ac y byddent yn gwneud esiampl o’r protestwyr er mwyn atal eraill.
Daethpwyd â nifer o brotestwyr gerbron y llysoedd, oedd yn cynnwys glowyr, gweithwyr haearn a llafurwyr, am ymosod ar dai, y trais a’r dinistrio ac am godi arfau yn erbyn yr awdurdodau. Cafodd dau o’r arweinyddion, sef Lewis Lewis (a adnabuwyd fel Lewsyn yr Heliwr) a Richard Lewis, sef Dic Penderyn, eu dedfrydu i farwolaeth. Cafodd Dic Penderyn ei grogi y tu allan i Garchar Caerdydd, er bod llawer o dystiolaeth yn dangos nad oedd yn euog o drywanu milwr o’r enw Donald Black. Protestiodd ei fod yn ddieuog yr holl ffordd i’r crocbren, gan ddweud ‘O Arglwydd, dyma gamwedd’. Yn sgil hynny daeth yn ferthyr dros achos y dosbarth gweithiol yng Nghymru.
Lleihawyd dedfryd Lewis Lewis i drawsgludo, ac anfonwyd ef draw i Awstralia.
Roedd y terfysg wedi dangos hefyd bod Terfysg 1831 wedi radicaleiddio'r protestwyr a bod eu cred yn eu hegwyddorion o degwch a chyfiawnder wedi cael ei chryfhau. Yn ystod y terfysg roeddent wedi trochi un o’u baneri mewn gwaed llo, gyda’r faner goch yn dod yn symbol pwysig yn ystod y terfysg o’u hunaniaeth fel grŵp o weithwyr diwydiannol gyda chwynion penodol.
Flwyddyn yn ddiweddarach wedi’r Terfysg, pasiwyd Deddf Diwygio 1832 a oedd yn rhoi’r bleidlais i ddynion dosbarth canol yn unig, ac yn eu plith, dynion busnes a’r diwydianwyr. Bu hyn yn siom fawr i’r dosbarth gweithiol, ac mewn ymateb trodd llawer o brotestwyr Terfysg 1831 i gefnogi Siartaeth. Yn ystod gweddill y 1830au cynyddodd y gefnogaeth i Siartaeth yng nghymoedd de Cymru ac ymhlith y mathau gwahanol o weithwyr diwydiannol. Yn Ebrill 1839 bu protest Siartaidd yn Llanidloes, gyda llawer o weithwyr y diwydiant gwlân ymhlith y protestwyr, ac yn Nhachwedd 1839 bu’r Gwrthryfel Siartaidd yng Nghasnewydd.
Llais Cenedl  Cyfrol Deyrnged John Roberts Williams
Bywgraffiad John Roberts Williams gan Nan Elis a Gwenno Ffrancon (Golygyddion) yw Llais Cenedl: Cyfrol Deyrnged John Roberts Williams. Gwasg Gwynedd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2008. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Troellwr Nwbia
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Troellwr Nwbia (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: troellwyr Nwbia) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Caprimulgus nubicus; yr enw Saesneg arno yw Nubian nightjar. Mae'n perthyn i deulu'r Troellwyr (Lladin: Caprimulgidae) sydd yn urdd y Caprimulgiformes.
Llais Cenedl  Cyfrol Deyrnged John Roberts Williams
Disgrifiad byr
Cyfrol deyrnged i John Roberts Williams yn cynnwys atgofion a theyrngedau iddo gan nifer o'i gyfeillion a'i gydweithwyr, yn ogystal â detholiadau o'i waith.
Troellwr Nwbia
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. nubicus, sef enw'r rhywogaeth.
Enwau yn yr ieithoedd Celtaidd
Dyma enw'r aderyn hwn mewn rhai o'r ieithoedd Celtaidd eraill:
Teulu
Mae'r troellwr Nwbia yn perthyn i deulu'r Troellwyr (Lladin: Caprimulgidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Eva & Lola
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Sabrina Farji yw Eva & Lola a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Celeste Cid, Alejandro Awada, Claudia Lapacó, Mariela Vitale, Victoria Carreras, Jorge D'Elía, Juan Gervasio Minujín a Willy Lemos. Mae'r ffilm Eva & Lola yn 96 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sabrina Farji nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Max Weber
Cymdeithasegydd o'r Almaen oedd Maximilian Carl Emil Weber (21 Ebrill 1864 – 14 Mehefin 1920). Ganed ef yn Erfurt yn Thuringia, yn blentyn hynaf i Max Weber, gwleidydd rhyddfrydol a gwas sifil. Dechreuodd ei yrfa ym Mhrifysgol Berlin, ac yn ddiweddarach bu'n gweithio ym mhrifysgolion Freiburg, Heidelberg a München.
Roedd prif ddiddordebau Weber yn ymwneud â chymdeithaseg crefydd a llywodraeth. Ei gyhoeddiad pwysicaf oedd Yr Ethig Protestannaidd ac Ysbryd Cyfalafiaeth, lle mae'n dadlau fod crefydd yn un o'r rhesymau pwysicaf am y gwahaniaethau yn natblygiad diwylliannau y gorllewin a'r dwyrain. Ei ddamcaniaeth oedd fod nodweddion Protestaniaeth wedi arwain at ddatblygiad cyfalafiaeth.
Mewn gwaith arall, Gwleidyddiaeth fel Galwedigaeth, diffiniodd Weber y wladwriaeth fel y corff sy'n hawlio monopoli ar ddefnydd cyfreithlon grym, diffiniad sydd wedi dod yn allweddol i wyddor gwleidyddiaeth.
Gagauzia
Mae Gagauzia (Gagawseg: Gagauziya neu Gagauz Yeri; Rwmaneg: Găgăuzia; Rwseg: Гагаузия, Gagauziya), a adnabyddid gynt fel Uned Diriogaethol Ymlywodraethol Gagauzia (Gagauz Yeri) (Gagawseg: Avtonom Territorial Bölümlüü Gagauz Yeri; Rwmaneg: Unitatea Teritorială Autonomă Găgăuzia; Rwseg: Автономное территориальное образование Гагаузия, Avtonomnoye territorialnoye obrazovaniye Gagauziya), yn ardal ym Moldofa sy'n ymlywodraethol. Daw ei henw o'r gair "Gagauz", sy'n tarddu o Gok-oguz, sy'n cyfeirio at ddisgynyddion llwythi Tyrcaidd yr Oghuz.
Grwpiau ethnig
Dyma ddosbarthiad y grwpiau ethnig, yn ôl cyfrifiad 2004:
Montrose, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Montrose, gan gynnwys:
Chicago Tribune
Mae'r Chicago Tribune yn bapur newydd beunyddiol Americanaidd a gyhoeddir yn Chicago, Illinois, dan berchnogaeth Cwmni Tribune. Arferai alw ei hun "Y Papur Mwyaf yn y Byd", ac mae'n aros y prif bapur newydd ar gyfer ardal Chicago a'r Midwest yn yr Unol Daleithiau ac un o'r deg mwyaf yn y wlad, gyda chylchrediad ar y Sul o 957,212.
Hunt to Kill
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Keoni Waxman yw Hunt to Kill a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Cafodd ei ffilmio yn Vancouver. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Frank Hannah a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Michael Richard Plowman. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs a thrwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Stone Cold Steve Austin, Eric Roberts, Michael Hogan a Marie Avgeropoulos. Mae'r ffilm Hunt to Kill yn 89 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fabulosul Destin Al Lui Toma Cuzin
Ffilm gomedi yw Fabulosul Destin Al Lui Toma Cuzin a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn Rwmania. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwmaneg.
Hunt to Kill
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Ceriagrion chaoi
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Hunt to Kill
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Keoni Waxman ar 30 Mehefin 1968 yn Honolulu.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Keoni Waxman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Fabulosul Destin Al Lui Toma Cuzin
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,650 o ffilmiau Rwmaneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kızım Ve Ben
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Halit Refiğ yw Kızım Ve Ben a gyhoeddwyd yn 1988. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Kızım ve Ben  ac fe'i cynhyrchwyd yn Twrci. Lleolwyd y stori yn Istanbul. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tyrceg.
Wiliam III & II, brenin Lloegr a'r Alban
Wiliam III neu Wiliam II (Iseldireg: Willem III, Stadhouder van de Nederlanden) (14 Tachwedd, 1650 - 8 Mawrth, 1702), oedd brenin Lloegr a'r Alban o 11 Rhagfyr, 1688, a mab-yng-nghyfraith y Brenin Iago II. Fe gafodd ei eni wyth diwrnod wedi marwolaeth ei dad, Willem II. Ei fam oedd Mari Stuart, tywysoges Orange, ferch hynaf y brenin Siarl I. Bu farw y tywysoges o'r frech wen yn 1660.
Ei wraig oedd Mari II, merch Iago II & VII, brenin Lloegr a'r Alban. Bu farw Mari o'r frech wen ym 1694.
Kızım Ve Ben
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Hard sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,660 o ffilmiau Tyrceg wedi gweld golau dydd.
Wiliam III & II, brenin Lloegr a'r Alban
Ei feistres oedd Elizabeth Villiers. Ymwrthododd â hi ar ôl marwolaeth ei wraig, ar gais Mari.
Kızım Ve Ben
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Halit Refiğ ar 5 Mawrth 1934 yn İzmir a bu farw yn Istanbul ar 25 Mehefin 1952. Derbyniodd ei addysg yn Robert College.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Halit Refiğ nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Thanga Pappa
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr R. Aravindraj yw Thanga Pappa a gyhoeddwyd yn 1993. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd தங்க பாப்பா ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg a hynny gan R. Aravindraj a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Deva.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1993. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Jurassic Park a gyfarwyddwyd gan Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd R. Aravindraj nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tattoos Saved My Life
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Sunny Jo yw Tattoos Saved My Life a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Mae'r ffilm Tattoos Saved My Life yn 101 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sunny Jo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The House That Screamed
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwyr Polonia brothers, John Polonia a Mark Polonia yw The House That Screamed a gyhoeddwyd yn 2000. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan John Polonia.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Melysor berfarf
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Melysor berfarf (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: melysorion berfarf) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Melidectes nouhuysi; yr enw Saesneg arno yw Short-bearded honeyeater. Mae'n perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. nouhuysi, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r melysor berfarf yn perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Lisammayude Veedu
Ffilm ddrama Malaialeg o India yw Lisammayude Veedu gan y cyfarwyddwr ffilm Babu Janardhanan. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Cafodd y ffilm hon ei chynhyrchu gan Meera Jasmine, Salim Kumar a Rahul Madhav.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 120 o ffilmiau Malaialeg wedi gweld golau dydd.
Zsaruvér És Csigavér 3: a Szerencse Fia
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr István Bujtor yw Zsaruvér És Csigavér 3: a Szerencse Fia a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Hwngari. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan István Bujtor.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm István Bujtor ar 5 Mai 1942 yn Budapest a bu farw yn yr un ardal ar 14 Hydref 2002. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1964 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Piarist Budapest.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd István Bujtor nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhedynen leiniog
Planhigyn blodeuol sy'n frodorol o Hemisffer y De yw Rhedynen leiniog sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Onocleaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Onoclea sensibilis a'r enw Saesneg yw Sensitive fern. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Rhedynen Groendenau.
Fe'i ceir yn rhannau deheuol Hamisffer y De: o'r Isartig i rannau deheuol Affrica, De America ac Awstralia. Mae'n perthyn yn agos i'r olewyddan, yr onnen, jasmin, a'r leilac. Mae'r dail wedi'u gosod bob yn ail.
Das Wunder Des Schneeschuhs
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwyr Arnold Fanck a Deodatus Tauern yw Das Wunder Des Schneeschuhs a gyhoeddwyd yn 1920. Fe'i cynhyrchwyd gan Paul Davidson yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg.
Tafod-y-neidr bach
Rhedynen sy'n tyfu dim ond un deilen ar y tro yw Tafod-y-neidr bach sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Ophioglossaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Ophioglossum azoricum a'r enw Saesneg yw Small adder's-tongue. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Tafod y Neidr Bach.
Das Wunder Des Schneeschuhs
Mae'r ffilm Das Wunder Des Schneeschuhs yn 66 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Tafod-y-neidr bach
Maen'r redynen hon yn mycoheterotrophig ac felly'n dibynnu ar ffwng am egni. Gellir eu canfod mewn ardaloedd trofannol a thymherus.
Das Wunder Des Schneeschuhs
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1920. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Cabinet of Dr. Caligari sef ffilm arswyd Almaeneg gan Robert Wiene. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Sepp Allgeier oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arnold Fanck ar 6 Mawrth 1889 yn Frankenthal a bu farw yn Freiburg im Breisgau ar 11 Ebrill 2017.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arnold Fanck nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Laurie Kynaston
Actor o Gymro yw Laurie Kynaston (ganwyd 24 Chwefror 1994).
Bywyd cynnar ac addysg
Fe'i ganwyd yn yr Amwythig a'i magwyd ar fferm yn Weston Rhyn, ar y ffin rhwng Cymru a Lloegr. Mynychodd Ysgol Uwchradd Llanfyllin lle roedd yn weithgar gyda'r adran ddrama.
Gyrfa
Cychwynnodd ei yrfa broffesiynol ar lwyfan Clwyd Theatr Cymru pan oedd yn 19 mlwydd oed, yn chwarae bachgen ifanc yn The Winslow Boy.
Al Otro Lado Del Tanganika
Ffilm ddogfen yw Al Otro Lado Del Tanganika a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Emrallt mawr
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw emrallt mawr, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy emralltau mawr(-ion); yr enw Saesneg yw Large Emerald, a'r enw gwyddonol yw Geometra papilionaria.
Faccio a Pezzi Il Teatro
Ffilm gomedi yw Faccio a Pezzi Il Teatro a gyhoeddwyd yn 2001. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Faccio a pezzi il teatro!.
Emrallt mawr
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Faccio a Pezzi Il Teatro
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2001. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Beautiful Mind sef ffilm fywgraffyddol gan Ron Howard.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Emrallt mawr
Wedi deor o'i ŵy mae'r emrallt mawr yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Afon Ob
bawd|250px|de|Dalgylch Afon Ob
Afon yn Siberia yn Rwsia yw Afon Ob. Mae'n un o afonydd mwyaf Siberia, ac yn 5,410 km o hyd.
Ffurfir yr afon pan mae dwy afon yn cyfarfod, Afon Katun ac Afon Biya, y ddwy yn tarddu ym Mynyddoedd Altai. Ymunant ger tref Biysk i ffurfio'r Afon Ob. Ger Khanty-Mansiysk, canolfan weinyddol Ocrwg Ymreolaethol Khanty-Mansi, mae Afon Irtysh yn ymuno â hi, afon sy'n hwy na'r Ob ei hun. Llifa'r afon i mewn i Gwlff Ob ym Môr Kara.
Ceriagrion citrinum
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Ceriagrion citrinum sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Ceriagrion.
Afon Ob
Novosibirsk, canolfan weinyddol Oblast Novosibirsk, yw'r ddinas fwyaf ar Afon Ob. Mae Barnaul, canolfan weinyddol Crai Altai, ar yr afon hefyd.
Llednaint
Prif lednant Afon Ob yw Afon Irtysh.
Dinasoedd ar Afon Ob
Mae'r dinasoedd a threfi ar lan yr afon yn cynnwys:
Indrawn
Grawnfwyd yw Indrawn, weithiau India corn neu ŷd India (Zea mays L.). Dechreuwyd tyfu'r planhigyn yng Nghanolbarth America, ac wedi i Ewropeaid gyrraedd America yn niwedd y 15fed a dechrau'r 16g, lledaenwyd ef trwy'r byd. Mae'n gnwd eithriadol o bwysig ar gyfandir America; tyfir 270 miliwn tunnell y flwyddyn yn yr Unol Daleithiau yn unig.
Gall dyfu bron mewn unrhyw fan gan gynnwys gwlyptiroedd, coedwigoedd a thwndra. Dofwyd ac addaswyd y planhigyn gan ffermwyr dros y milenia; chwiorydd i'r planhigyn hwn yw: gwenith, barlys, reis ac ŷd.
Mae'n gnwd gweddol gyffredin yng Nghymru, er nad yw'r tywydd yn ddelfrydol iddo.
Levina Teerlinc
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Brugge, oedd Levina Teerlinc (1510 – 23 Mehefin 1576).
Enw'i thad oedd Simon Bening.
Bu farw yn Llundain ar 23 Mehefin 1576.
Wendy Pasmore
Arlunydd benywaidd o'r Deyrnas Unedig oedd Wendy Pasmore (9 Hydref 1915 - 2015).
Crimen En El Hotel Alojamiento
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Leo Fleider yw Crimen En El Hotel Alojamiento a gyhoeddwyd yn 1974. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Diego Santillán a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Oscar Anderle.
Wendy Pasmore
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn y Deyrnas Unedig.
Crimen En El Hotel Alojamiento
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alberto Fernández de Rosa Martinez, Catalina Speroni, Marta Ecco, Augusto Codecá, Cristina Lemercier, Mimí Pons, Norma Pons, Ovidio Fuentes, Nelly Beltrán, Osvaldo Canónico, Oscar Orlegui a Ricardo Morán. Mae'r ffilm Crimen En El Hotel Alojamiento yn 80 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Wendy Pasmore
Bu'n briod i Victor Pasmore.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Crimen En El Hotel Alojamiento
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Leo Fleider ar 12 Hydref 1913 yn Buenos Aires a bu farw yn yr un ardal ar 11 Mai 2014.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Leo Fleider nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Künstlerlaunen
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Paul Otto yw Künstlerlaunen a gyhoeddwyd yn 1920. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1920. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Cabinet of Dr. Caligari sef ffilm arswyd Almaeneg gan Robert Wiene.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paul Otto ar 8 Chwefror 1878 yn Berlin a bu farw yn yr un ardal ar 30 Tachwedd 1943.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Paul Otto nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Jesús, María y José
Ffilm Nadoligaidd gan y cyfarwyddwr Miguel Zacarías yw Jesús, María y José a gyhoeddwyd yn 1969. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Dryw gylfinhir
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Dryw gylfinhir (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: drywod gylfinhir) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Thryothorus longirostris; yr enw Saesneg arno yw Long-billed wren. Mae'n perthyn i deulu'r Drywod (Lladin: Troglodytidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Jesús, María y José
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1969. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Midnight Cowboy sef ffilm am ddau gyfaill gan y cyfarwyddwr ffilm John Schlesinger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Dryw gylfinhir
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. longirostris, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Jesús, María y José
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Miguel Zacarías ar 19 Mawrth 1905 yn Ninas Mecsico a bu farw yn Cuernavaca ar 15 Mawrth 1977. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1933 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Miguel Zacarías nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dryw gylfinhir
Teulu
Mae'r dryw gylfinhir yn perthyn i deulu'r Drywod (Lladin: Troglodytidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Salina Township, Illinois
Treflan yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Salina Township, gan gynnwys:
1794
17g - 18g - 19g
1740au 1750au 1760au 1770au 1780au - 1790au - 1800au 1810au 1820au 1830au 1840au
1789 1790 1791 1792 1793 - 1794 - 1795 1796 1797 1798 1799
Morwyn y Ddraig Fach
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Leslie Cheung, Lo Lieh a Mary Jean Reimer. Mae'r ffilm Morwyn y Ddraig Fach yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1983. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode VI: Return of the Jedi sef ffilm ffugwyddonol gan y cyfarwyddwr ffilm Richard Marquand, Cymro o Lanishen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,550 o ffilmiau Tsieineeg Mandarin wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hua Shan ar 9 Chwefror 1942 yn Shanghai.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hua Shan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Nouri al-Maliki
Nouri Kamel Mohammed Hassan al-Maliki (Arabeg: نوري كامل المالكي, Nūrī Kāmil al-Mālikī; ganed c. 1950 yn Al Hindiyah, Irac), a adnabyddir hefyd fel Jawad al-Maliki, yw is-arlywydd a chyn-brif weinidog Irac. Mae'n Fwslim Shia, ac yn arweinydd y Blaid Dawa Islamaidd. Cymerodd Al-Maliki a'i lwydodraeth drosodd yn lle Llywodraeth Dros Dro Irac (arweinwyd gan Ibrahim al-Jaafari). Cafodd ei gabinet 37 aelod ei gadarnhau gan Cynulliad Cenedlaethol Irac ar 20 Mai, 2006.
Bydd mandad cyfansoddiadol Al-Maliki yn rhedeg hyd 2010. Ar 26 Ebrill, 2006, cyhoeddodd swyddfa al-Maliki y byddai o hynny ymlaen yn defnyddio'r enw cyntaf Nouri (neu Nuri, "Goleuni" yn Arabeg) yn lle ei hen lysenw Jawad.
Rhagolygon ei lywodraeth
Mae sefydlogrwydd ac effeithiolrwydd llywodraeth al-Maliki yn dibynnu i gryn raddau ar yr heddwch bregus rhwng Moqtada al-Sadr, sy'n rheoli un o'r blociau mwyaf yn y senedd, ac Abdul Aziz al-Hakim, arweinydd Cynghrair Unedig Irac a'r grwp Shia grymus, Cyngor Uchaf y Chwyldro Islamaidd yn Irac. Mae cefndir o ymrafael teuluol rhwng y ddau ddyn a'u teuluoedd sydd wedi arwain at wrthdaro ar y stryd rhwng eu milisias o bryd i'w gilydd.
Mae ansicrwydd ynglŷn â pharodrwydd a gallu al-Maliki i reoli'r milisias Shia. Yn Hydref 2006, beirniadodd cyrch gan yr Americanwyr yn erbyn arweinydd milisia am iddo gael ei wneud heb ei ganiatâd a'i fendith.
Ar 2 Ionawr, 2007, mewn cyfweliad i'r Wall Street Journal dywedodd al-Maliki nad oedd eisiau'r swydd yn y lle cyntaf a'i fod wedi'i derbyn allan o synnwyr dyletswydd yn unig. Ychwanegodd y buasai;n dda ganddo orffen ei dymor fel prif weinidog cyn iddo ddod i ben yn 2009.
Mae bloc aelodau seneddol Moqtada al-Sadr wedi cyhoeddi (15 Ebrill, 2007) eu bod yn tynnu allan o gabinet al-Maliki am nad yw'n barod i osod amserlen ar gyfer tynnu'r milwyr estron allan o Irac."
Meall nan Eun
Mae Meall nan Eun yn gopa mynydd i'r gogledd o Loch Hourn a geir ar y daith o Knoydart i Glen Kingie yn Ucheldir yr Alban;. Ceir craig ar y copa.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, GrahamGraham a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
1793
17g - 18g - 19g
1740au 1750au 1760au 1770au 1780au - 1790au - 1800au 1810au 1820au 1830au 1840au
1788 1789 1790 1791 1792 - 1793 - 1794 1795 1796 1797 1798
William Phillips
Gwyddonydd oedd William Phillips (4 Mai 1822 – 23 Hydref 1905). Ganwyd yn Llanandras ym Maesyfed, yng Nghanolbarth Cymru.
Hanes
Roedd gan ei frawd fusnes dilladau yn yr Amwythig. Yn ystod ei flynyddoedd cynnar, roedd yn brentis teiliwr gydai'i frawd. Ar ôl sawl blwyddyn daeth Phillips yn bartner yn y cwmni. Roedd ganddo ddiddordeb mawr mewn ffyngau ac roedd yn treulio'i amser yn yr Amwythig yn astudio'r gwahanol fathau o ffyngau. Ysgrifennodd llyfr yn 1887 o'r enw A Manual of British Discomycetes. Hanner cant o bapura oedden nhw am ffyngoedd. Cafodd clod mawr am ei waith. Fe gymerodd ugain mlynedd i baratoi y llyfr hwn.
Roedd ganddo ddiddordeb mawr mewn seryddiaeth a hynafiaethau.
Beinn na Caillich (copa gogleddol)
Mae Beinn na Caillich (copa gogleddol) yn gopa mynydd a geir ar y daith o Knoydart i Glen Kingie yn Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
Llangernyw, Llanrwst a Chymru
Cyfrol goffa i R. E. Jones yw Llangernyw, Llanrwst a Chymru. Gwasg Carreg Gwalch a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2005. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Fyra Nyanser Av Brunt
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Tomas Alfredson yw Fyra Nyanser Av Brunt a gyhoeddwyd yn 2004. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Lleolwyd y stori yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Tomas Alfredson.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tomas Alfredson ar 1 Ebrill 1965 yn Lidingö. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1995 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tomas Alfredson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bandits From Shantung
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Huang Feng yw Bandits From Shantung a gyhoeddwyd yn 1972. Fe'i cynhyrchwyd yn Hong Cong. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieineeg Mandarin.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Sammo Hung.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,550 o ffilmiau Tsieineeg Mandarin wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Huang Feng ar 7 Ionawr 1919 yn Hong Kong Prydeinig. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1967 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Huang Feng nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Grand Mound, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Grand Mound, gan gynnwys:
Ceriagrion coeruleum
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Ceriagrion coeruleum sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Ceriagrion.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Y Twrnamaint
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Huang Feng yw Y Twrnamaint a gyhoeddwyd yn 1974. Fe'i cynhyrchwyd yn Hong Cong. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieineeg Mandarin.
Troellwr St Lucia
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Troellwr St Lucia (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: troellwyr St Lucia) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Caprimulgus otiosus; yr enw Saesneg arno yw St Lucian nightjar. Mae'n perthyn i deulu'r Troellwyr (Lladin: Caprimulgidae) sydd yn urdd y Caprimulgiformes.
Y Twrnamaint
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1974. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather Part II sef rhan dau y gyfres Americanaidd boblogaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,550 o ffilmiau Tsieineeg Mandarin wedi gweld golau dydd.
Troellwr St Lucia
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. otiosus, sef enw'r rhywogaeth.
Y Twrnamaint
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Huang Feng ar 7 Ionawr 1919 yn Hong Kong Prydeinig. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1967 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Troellwr St Lucia
Teulu
Mae'r troellwr St Lucia yn perthyn i deulu'r Troellwyr (Lladin: Caprimulgidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Y Twrnamaint
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Huang Feng nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Der Weiße Rausch – Neue Wunder Des Schneeschuhs
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Arnold Fanck yw Der Weiße Rausch – Neue Wunder Des Schneeschuhs a gyhoeddwyd yn 1931. Fe'i cynhyrchwyd gan Harry R. Sokal yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Arnold Fanck a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Paul Dessau.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Leni Riefenstahl, Anton Seelos, Harald Reinl, Walter Riml, David Zogg, Rudolph Matt, Hannes Schneider, Gustav Lantschner, Otto Lantschner a Benno Leubner. Mae'r ffilm Der Weiße Rausch – Neue Wunder Des Schneeschuhs yn 94 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Emrallt Sussex
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw emrallt Sussex, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy emralltau Sussex; yr enw Saesneg yw Sussex Emerald, a'r enw gwyddonol yw Thalera fimbrialis.
Der Weiße Rausch – Neue Wunder Des Schneeschuhs
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1931. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Frankenstein (1931) ffilm arswyd, Americanaidd gan James Whale. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Hans Karl Gottschalk oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Emrallt Sussex
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Der Weiße Rausch – Neue Wunder Des Schneeschuhs
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arnold Fanck ar 6 Mawrth 1889 yn Frankenthal a bu farw yn Freiburg im Breisgau ar 11 Ebrill 2017.
Emrallt Sussex
Wedi deor o'i ŵy mae'r emrallt Sussex yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Der Weiße Rausch – Neue Wunder Des Schneeschuhs
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arnold Fanck nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Karakolda Ayna Var
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Halit Refiğ yw Karakolda Ayna Var a gyhoeddwyd yn 1966. Fe'i cynhyrchwyd yn Twrci. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tyrceg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Fatma Girik a Sadri Alışık. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1966. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Good, the Bad and the Ugly sef ffilm gomedi gowboi gan Sergio Leone. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,660 o ffilmiau Tyrceg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Halit Refiğ ar 5 Mawrth 1934 yn İzmir a bu farw yn Istanbul ar 25 Mehefin 1952. Derbyniodd ei addysg yn Robert College.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Noel Lloyd
Academydd oedd Athro Noel Glynne Lloyd CBE (26 Rhagfyr 1946 – 7 Mehefin 2019) a fu'n Is-ganghellor Prifysgol Aberystwyth o 2004 tan ei ymddeoliad yn 2011. Cyn hynny, bu'n Bennaeth yr Adran Fathemateg, yn Ddeon Gwyddoniaeth, yn Is-Brifathro ac o 1999 hyd 2004, yn Gofrestrydd ac yn Ysgrifennydd y Brifysgol. Bu'r Athro Lloyd yn un o aelodau annibynnol y Comisiwn ar Ddatganoli yng Nghymru (y 'Comisiwn Silk') - a gyflwynodd ei adroddiadau i Lywodraeth y Deyrnas Unedig yn 2012 ac yn 2014.
Daeth yn Gomisiynydd Penodiadau Barnwrol yn 2012. Roedd yn aelod o fwrdd Jisc o 2012 i 2014 a chadeirydd Masnach Deg, Cymru o 2011 hyd 2017. Bu hefyd yn gadeirydd HPC Cymru (menter gydweithredol rhwng holl brifysgolion Cymru).
Rhwng 2008 a 2011, bu'r Athro Lloyd yn gadeirydd Addysg Uwch Cymru ('Prifysgolion Cymru' bellach) ac yn un o Is-lywyddion Prifysgolion DU (Universities UK). Gwasanaethodd ar fyrddau nifer o gyrff eraill, traws-DU. Graddiodd mewn Mathemateg o Brifysgol Caergrawnt a chwblhaodd ei ddoethuriaeth yno; bu'n Gymrawd Ymchwil yng Ngholeg Sant Ioan. Roedd ganddo hefyd ddiploma Coleg Cerdd y Drindod, Llundain.
Roedd yn flaenor yng Nghapel y Morfa, Aberystwyth, a bu'n ysgrifennydd yr eglwys o 1989 hyd 2004. Roedd hefyd yn gadeirydd Adran Eglwys a Chymdeithas Eglwys Bresbyteraidd Cymru.
Dywedodd Syr Emyr Jones Parry, Llywydd Prifysgol Aberystwyth:
Mathemategydd
Ei ddiddordebau ymchwil oedd Systemau Aflinol, a chyhoeddodd nifer sylweddol o bapurau ar Hafaliadau Differol Aflinol. Bu'n Athro Ymchwil ym Mhrifysgol Aberystwyth o 2011 hyd 2016 cyn dod yn Athro Emeritws wedi ymddeol. Bu hefyd yn olygydd y Journal of the London Mathematical Society o 1983 tan 1988.
Gwobrau
Dyfarnwyd CBE iddo yn Rhestr Anrhydeddau Pen-blwydd y Frenhines yn 2010 am ei wasanaeth i Addysg Uwch yng Nghymru. Roedd yn Gymrawd o Gymdeithas Ddysgedig Cymru ac fe'i urddwyd yn Aelod Anrhydeddus o'r Orsedd yn 2012.
Marwolaeth
Yn dilyn ei farwolaeth yn 72 mlwydd oed dywedodd dirprwy ganghellor Prifysgol Aberystwyth, Gwerfyl Pierce Jones wrth BBC Cymru Fyw:
Roedd yn gadael gweddw, Dilys, dau o blant, Carys a Hywel, a dwy wyres.
Y tafod-y-neidr lleiaf
Rhedynen sy'n tyfu dim ond un deilen ar y tro yw Y tafod-y-neidr lleiaf sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Ophioglossaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Ophioglossum lusitanicum a'r enw Saesneg yw Least adder's-tongue. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Tafod y Neidr Lleiaf.
Maen'r redynen hon yn mycoheterotrophig ac felly'n dibynnu ar ffwng am egni. Gellir eu canfod mewn ardaloedd trofannol a thymherus.
Karakolda Ayna Var
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Halit Refiğ nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sylvester Stallone
Mae Sylvester Gardenzio Stallone (ganed 6 Gorffennaf 1946) yn actor, cyfarwyddwr, cynhyrchydd a sgriptiwr Americanaidd a gafodd ei enwebu am Wobr yr Academi. Ef oedd un o actorion mwyaf poblogaidd y byd rhwng y 1970au a'r 1990au a symboleiddiodd gwryweidd-dra a arwriaeth actorion ffilmiau antur Hollywood. Chwaraeodd rannau dau gymeriad sydd bellach yn rhan o ddiwylliant Americanaidd; Rocky Balboa, y bocsiwr a oresgynodd amgylchiadau anodd er mwyn cariad ac anrhydedd, a John Rambo, milwr dewr a arbenigai mewn cynllwyniau o ddial ac achub bywydau pobl eraill.
Yn ystod y 1980au, bu Stallone yn hynod boblogaidd ac ef oedd un o ser actio mwyaf y byd yn sgîl ei gytundebau gyda'r rhyddfreintiau Rocky a Rambo. Newidiodd ffilmiau diwylliannol ddylanwadol Stallone hanes diwylliant pop ac yn gyffredinol mae ef wedi cael gyrfa lwyddiannus am y 30 mlynedd ddiwethaf. bawd| Yn y ffilm Rocky, defnyddiodd Stallone risiau Amgueddfa Gelf Philadelphia ac arweiniodd hyn at yr ardal yn cael ei enwi'n The Rocky Steps. Yn sgîl ei boblogrwydd yn Philadelphia, rhoddwyd cerflun parhaol o gymeriad Rocky ger yr amgueddfa fel rhyw fath o gofeb ddiwylliannol. bawd|chwith|Cofeb Rocky ger grisiau Amgueddfa Gelf Philadelphia
The Scarlet Shadow
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Robert Zigler Leonard yw The Scarlet Shadow a gyhoeddwyd yn 1919. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Broken Blossoms sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Zigler Leonard ar 7 Hydref 1889 yn Chicago a bu farw yn Beverly Hills.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Zigler Leonard nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ein Robinson
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Arnold Fanck yw Ein Robinson a gyhoeddwyd yn 1940. Fe'i cynhyrchwyd gan Oskar Marion yn yr Almaen. Lleolwyd y stori yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Rolf Meyer a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Werner Bochmann.
Uzhavan Magan
Ffilm ddrama llawn cyffro gan y cyfarwyddwr R. Aravindraj yw Uzhavan Magan a gyhoeddwyd yn 1987. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd உழவன் மகன் ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg a hynny gan Aabavanan.
Ein Robinson
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Claus Clausen, Herbert A.E. Böhme, Ludwig Schmid-Wildy, Malte Jaeger, Marieluise Claudius, Georg Völkel, Martin Rickelt, Oskar Marion, Otto Kronburger, Wilhelm Paul Krüger a Charly Berger. Mae'r ffilm Ein Robinson yn 81 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Uzhavan Magan
Y prif actor yn y ffilm hon yw Vijayakanth. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1987. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Last Emperor sef ffilm gan Bernardo Bertolucci. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd.