cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Halogydd bwyd
Profi halogion bwyd
Er mwyn cadw ansawdd uchel bwyd a chydymffurfio â safonau rheoleiddio iechyd, diogelwch ac amgylcheddol, argymhellir dibynnu ar brofion halogion bwyd drwy drydydd parti annibynnol megis labordau, cwmniau ardystio neu debyg. Ar gyfer gweithgynhyrchwyr, gall profi am halogion bwyd leihau'r perygl o ddiffyg cydymffurfio mewn perthynas â chynhwysion amrwd, bwydydd sydd wedi'u gweithgynhyrchu'n rhannol a'r cynhyrchion terfynol. Ar hynny, mae profion halogion bwyd rhoi sicrwydd o ran diogelwch defnyddwyr ac ansawdd y cynhyrchion bwyd sydd wedi'u prynu, a gall atal clefydau a gludir gan fwyd, a pheryglon cemegol, microbiolegol neu ffisegol.
The American Beauty
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr William Desmond Taylor yw The American Beauty a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Julia Crawford Ivers.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Myrtle Stedman, Elliott Dexter a Howard Davies. Mae'r ffilm The American Beauty yn 50 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Intolerance sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. James Van Trees oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Desmond Taylor ar 26 Ebrill 1872 yn Carlow a bu farw yn Westlake ar 23 Tachwedd 1982. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1913 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Desmond Taylor nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Etholiadau Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu Cymru a Lloegr, 2016
Cynhaliwyd yr ail etholiad i ddewis Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu ar Ddydd Iau 6 Mai 2016, yr un diwrnod ag etholiad Cynulliad Cymru. Drwy gynnal y ddau etholiad ar yr un diwrnod y gobaith oedd codi'r nifer a bleidleisiodd, a digwyddodd hynny.
Roedd etholiad yn 40 o'r 43 rhanbarth heddlu yng Nghymru a Lloegr gan defnyddio y sustem bleidleisio atodol. Nid yw'n cynnwys rhanbarthau heddlu Llundain Fwyaf (mae Maer Llundain yn cael ei ystyried fel comisiynwydd heddlu a throseddu ar gyfer ardal Heddlu Metropolitan tra fod y Cwrt y Cyngor Cyffredin yn gwneud yr yn swydd ar gyfer Heddlu Dinas Llundain). Nid oedd etholiad ar gyfer Heddlu Manceinion Fwyaf am fod bwriad i ddiddymu swydd y comisiynydd heddlu yn 2017 a rhoi Maer etholedig i Fanceinion Fwyaf yn ei le.
Plinius yr Ieuengaf
Awdur, cyfreithiwr ac athronydd Rhufeinig oedd Gaius neu Caius Plinius Caecilius Secundus, ganwyd fel Gaius neu Caius Plinius Caecilius (61/63 - tua 113), mwy adnabyddus fel Plinius yr Ieuengaf.
Ganed ef yn Como yng ngogledd yr Eidal. Roedd yn nai ar ochr ei fam i Plinius yr Hynaf. Bu farw ei dad pan oedd yn ieuanc, a rhoddwyd ef dan ofal Lucius Verginius Rufus. Teithiodd i Rufain, lle bu'n dysgu rhethreg oddi wrth Quintilian a Nicetes Sacerdos o Smyrna. Pan fu farw ei ewythr, Plinius yr Hynaf, yn ystod ffrwydrad Vesuvius yn 79, gadawodd ei stad i Plinius yr Ieuengaf yn ei ewyllys.
Etholiadau Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu Cymru a Lloegr, 2016
Heddlu Dyfed-Powys
Roedd deiliad y swydd, Christopher Salmon (Ceidwadwyr), yn ceisio cael ei ail-ethol.
Heddlu Gogledd Cymru
Nid oedd deiliad y swydd, Winston Roddick yn ceisio cael ei ail-ethol.
Heddlu Gwent
Ian Johnston (Annibynnol), deiliad, nid ymgeisiodd eto.
Plinius yr Ieuengaf
Daliodd Plinius nifer o swyddi pwysig; daeth yn gyfaill i'r hanesydd Tacitus a bu Suetonius yn gweithio iddo. Priododd dair gwaith. Credir iddo farw'n sydyn yn Bithynia-Pontus, tua 112 neu 113, pan oedd yn legatus Augusti yno.
Etholiadau Comisiynwyr yr Heddlu a Throseddu Cymru a Lloegr, 2016
Lloegr
Yn Lloegr, collodd 8 Comisiynydd Annibynnol ei sedd (un yng Nghymru).
Kingsbridge
Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy Kingsbridge. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan South Hams.
Ardal De Swydd Derby
Ardal an-fetropolitan yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, yw Ardal De Swydd Derby (Saesneg: South Derbyshire District).
Plinius yr Ieuengaf
Gweithiau
Dywedir i Plinius ddechrau ysgrifennu yn bedair ar ddeg oed, pan ysgrifennodd drasiedi mewn Groeg. Y corff mwyaf o'i waith i oroesi yw'r "Llythyrau" (Epistulae), wedi ei cyfeirio at ffrindiau. Mewn dau lythyr enwog mae'n disgrifio ffrwydrad Vesuvius a marwolaeth ei ewythr, Plinius yr Hynaf. Mewn llythyr arall mae'n gofyn i'r ymerawdwr Trajan am gyngor sut i ddelio a'r Cristionogion.
Kingsbridge
Mae Caerdydd 139.4 km i ffwrdd o Kingsbridge ac mae Llundain yn 292.1 km. Y ddinas agosaf ydy Plymouth sy'n 28.6 km i ffwrdd.
Ardal De Swydd Derby
Mae gan yr ardal arwynebedd o 338 km², gyda 107,261 o boblogaeth yn ôl amcangyfrif cyfrifiad 2018. Mae'n ffinio Ardal Dyffrynnoedd Swydd Derby, Bwrdeistref Amber Valley, Dinas Derby a Bwrdeistref Erewash i'r gogledd, Swydd Gaerlŷr i'r de-ddwyrain, a Swydd Stafford i'r de-orllewin.
bawd|dim|Ardal De Swydd Derby yn Swydd Derby
Ffurfiwyd yr ardal dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, ar 1 Ebrill 1974.
Hanna Hirsch-Pauli
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Stockholm, Sweden oedd Hanna Hirsch-Pauli (13 Ionawr 1864 – 29 Rhagfyr 1940).
Enw'i thad oedd Abraham Hirsch.Bu'n briod i Georg Pauli.
Bu farw yn Stockholm ar 29 Rhagfyr 1940.
Operazione Goldman
Ffilm wyddonias gan y cyfarwyddwr Antonio Margheriti yw Operazione Goldman a gyhoeddwyd yn 1966. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen a'r Eidal. Lleolwyd y stori yn Unol Daleithiau America a Florida. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Alfonso Balcázar a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Riz Ortolani. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw José María Caffarel, Folco Lulli, Diana Lorys, Barta Barri, Goffredo Unger, Fernando Hilbeck, Nino Vingelli, Tito García, Renato Montalbano, Arnaldo Dell'Acqua, Luisa Rivelli, Oreste Palella, Wandisa Guida, Anthony Eisley, Renzo Pevarello a Francisco Sanz. Mae'r ffilm Operazione Goldman yn 94 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1966. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Good, the Bad and the Ugly sef ffilm gomedi gowboi gan Sergio Leone. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. Riccardo Pallottini oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Antonio Margheriti ar 19 Medi 1930 yn Rhufain a bu farw ym Monterosi ar 4 Chwefror 2010.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Antonio Margheriti nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ela Sonhou Que Eu Morri
Ffilm ddogfen yw Ela Sonhou Que Eu Morri a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Donington, Swydd Lincoln
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Donington. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Holland.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,805.
Cariad y Jyngl
Ffilm antur yw Cariad y Jyngl a gyhoeddwyd yn 1990. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Anand-Milind.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1990. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pretty Woman sef un o ffilmiau mwyaf llwyddiannus Disney gan ddod ag incwm o hanner biliwn o ddoleri i’r cwmni.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Macromia chalciope
Gwas neidr o deulu'r Macromiidae (neu'r 'Criwserod') yw'r Macromia chalciope. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
The Menace of The Mute
Ffilm fud (heb sain) sy'n llawn dirgelwch gan y cyfarwyddwr Arnold Daly yw The Menace of The Mute a gyhoeddwyd yn 1915. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Sheldon Lewis. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Kaskade Rückwärts
Ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Iris Gusner yw Kaskade Rückwärts a gyhoeddwyd yn 1984. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen a Gweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Gerhard Rosenfeld.
The Menace of The Mute
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1915. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Birth of a Nation addasiad o ddrama o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Hesgen gyffredin
Monocotyledon a phlanhigyn blodeuol yw Hesgen gyffredin sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Cyperaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Carex nigra a'r enw Saesneg yw Common sedge. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Swp-hesgen y Fawnog.
Kaskade Rückwärts
Y prif actorion yn y ffilm hon yw André Hennicke, Bernd Michael Lade, Jaecki Schwarz, Werner Dissel, Maxi Biewer, Angela Brunner, Johanna Schall, Achim Wolff, Amina Gusner, Carl Heinz Choynski, Christine Harbort, Clément von Wroblewsky, Dieter Wardetzky, Jörg Panknin, Siegfried Höchst, Eckhard Becker, Hermann Beyer, Hilmar Baumann, Klaus-Dieter Klebsch, Ostara Körner, Ralf-Günter Krolkiewicz, Regine Albrecht, Ruth Kommerell, Swetlana Schönfeld, Theresia Wider, Uwe Jellinek a Willi Schrade. Mae'r ffilm Kaskade Rückwärts yn 94 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Hesgen gyffredin
Mae'r planhigyn hwn yn tarddu o Asia a throfannau De America. O ran ffurf, mae'n eithaf tebyg i wair, glaswellt neu frwyn, ond y prif nodwedd sy'n eu gwahaniaethu yw bonyn y planhigyn. Mae gan y bonion hyn - o'u croes-dorri - siap triongl ac mae'r dail yn sbeiralu mewn tair rheng - dwy sydd gan wair.
Kaskade Rückwärts
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1984. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Terminator sef ffilm apocolyptaidd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Roland Dressel oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Karin Kusche sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
The Menace of The Mute
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arnold Daly nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kaskade Rückwärts
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Iris Gusner ar 16 Ionawr 1941 yn Trutnov.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Iris Gusner nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ffwndamentaliaeth
Fel arfer mae gan ffwndamentaliaeth arwyddocâd crefyddol sy'n dynodi ymlyniad diwyro i set o gredoau set. Bellach, gall gyfeirio at duedd ymhlith rhai grwpiau - yn bennaf, er nid yn gyfan gwbl, mewn crefydd - a nodweddir gan set o reolau hynod gaeth, ac yn cael ei gymhwyso i rai ysgrythurau, dogmas, neu ideolegau penodol. Yn aml, ceir dehongliad llythrennol o'r rhain.
Credir hefyd yn y pwysigrwydd o gynnal gwahaniaethau rhwng beth a ganiateir mewn un grŵp, a'r hyn sydd y tu allan i'r grŵp. Rhoddir pwyslais ar burdeb y set o gredoau, a'r awydd i ddychwelyd i ddelfryd neu ddehongliad blaenorol y mae eiriolwyr yn credu bod aelodau wedi crwydro ohoni. Mae gwrthod amrywiaeth ac 'annibyniaeth barn' o fewn y grŵp yn aml yn deillio o'r duedd hon.
Yng Nghymru, gellir gweld 'agweddau o ffwndamentaliaeth' yn dod i'r golwg pan sefydlwyd Mudiad Efengylaidd Cymru yn 1947.
Yn dibynnu ar y cyd-destun, gall y label "ffwndamentaliaeth" fod yn nodwedd ddifrïol yn hytrach na niwtral, yn debyg i'r ffyrdd y gall galw safbwyntiau gwleidyddol yn "adain dde" neu'n "adain chwith" fod â chynodiadau negyddol.
Bwdhaeth
Mae ffwndamentaliaeth Fwdhaidd wedi targedu grwpiau crefyddol ac ethnig eraill mewn llefydd fel Myanmar. Fel gwlad sy’n cael ei dominyddu gan Fwdhyddion, mae Myanmar wedi gweld tensiynau rhwng lleiafrifoedd Mwslimaidd a’r mwyafrif Bwdhaidd yn enwedig yn ystod terfysgoedd gwrth-Fwslimaidd Burma 2013 (a gychwynnwyd o bosibl gan grwpiau caled fel y Mudiad 969), yn ogystal ag yn ystod gweithredoedd sy'n gysylltiedig â hil-laddiad Rohingya (2016 ymlaen).
Gwelir ffwndamentaliaeth Fwdhaidd hefyd yn Sri Lanka, sy’n cael ei rheoli gan Fwdhyddion. Yno, cafwyd tensiynau diweddar rhwng lleiafrifoedd Mwslimaidd a’r mwyafrif Bwdhaidd, yn enwedig yn ystod terfysgoedd gwrth-Fwslimaidd 2014 yn Sri Lanka ac yn ystod terfysgoedd gwrth-Fwslimaidd 2018 yn Sri Lanka, a gychwynnwyd gan grwpiau caled fel Sena Bodu Bala, yn ôl llawer.
Ceir enghreifftiau hanesyddol a chyfoes o ffwndamentaliaeth Fwdhaidd ym mhob un o'r tair prif gangen o Fwdhaeth: Theravada, Mahayana, a Vajrayana. Yn Japan, enghraifft amlwg fu’r arfer ymhlith rhai aelodau o sect Mahayana Nichiren o shakubuku — dull o broselyteiddio sy’n golygu condemnio sectau eraill yn llym fel rhai diffygiol neu ddrwg.
Cristionogaeth
Mae George Marsden wedi diffinio ffwndamentaliaeth Gristnogol fel y galw am ymlyniad caeth i rai athrawiaethau diwinyddol, yn groes i ddiwinyddiaeth Fodern. Bathodd ei chefnogwyr y term yn wreiddiol er mwyn disgrifio’r hyn a honnent oedd yn bum cred ddiwinyddol glasurol benodol o Gristnogaeth, ac arweiniodd y defnydd o'r term at ddatblygiad mudiad ffwndamentalaidd Cristnogol o fewn cymuned Brotestannaidd yr Unol Daleithiau yn gynnar yn yr 20G. Cododd ffwndamentaliaeth fel mudiad yn yr Unol Daleithiau, gan ddechrau ymhlith diwinyddion Presbyteraidd ceidwadol yn y Princeton Theological Seminary ar ddiwedd y 19g. Ymledodd yn fuan i geidwadwyr ymhlith y Bedyddwyr ac enwadau eraill rhwng 1910 a 1920. Pwrpas y mudiad oedd ailddatgan daliadau diwinyddol allweddol a'u hamddiffyn rhag heriau diwinyddiaeth Ryddfrydol a beirniadaeth uwch.
Mae gan y cysyniad o "ffwndamentaliaeth" wreiddiau yng 'Nghynadleddau Beiblaidd Niagara' a gynhaliwyd yn flynyddol rhwng 1878 a 1897. Yn ystod y cynadleddau hynny, nodwyd y daliadau a ystyriwyd yn gred Gristnogol sylfaenol.
Yng Nghymru, gellir gweld 'agweddau o ffwndamentaliaeth' yn dod i'r golwg pan sefydlwyd Mudiad Efengylaidd Cymru yn 1947.
Rhag-ffurfiwyd "Ffwndamentaliaeth" gan The Fundamentals: A Testimony To The Truth, sef casgliad o ddeuddeg pamffled a gyhoeddwyd rhwng 1910 a 1915, gan y brodyr Milton a Lyman Stewart. Caiff ei ystyried yn eang fel sylfaen ffwndamentaliaeth Gristnogol fodern.
Ym 1910, nododd Cymanfa Gyffredinol yr Eglwys Bresbyteraidd yr hyn a ddaeth i gael ei adnabod fel y pum hanfod:
Hindŵaeth
Mae Hindŵaeth yn cynnwys amrywiaeth o syniadau am ysbrydolrwydd a thraddodiadau, ond nid oes ganddi unrhyw drefn eglwysig, dim awdurdod crefyddol diamheuol o fath yn y byd, dim corff llywodraethu, dim un proffwyd, nac unrhyw lyfr sanctaidd. Gall Hindŵiaid ddewis bod yn amldduwiol, yn pantheistig, panentheistig, pandeistig, henotheistig, monotheisticg (undduwiol), monistig, agnostig, anffyddiol neu'n ddyneiddiol. Yn ôl Doniger, "mae syniadau am holl faterion mawr ffydd a ffordd o fyw - llysieuaeth, heddychiaeth, cred mewn ailenedigaeth, hyd yn oed cast - yn bynciau dadl, nid dogma bur."
Oherwydd yr ystod eang o draddodiadau a syniadau a gwmpesir gan y term Hindŵaeth, mae diffyg diwinyddiaeth 'sylfaenol' yn golygu ei bod yn anodd dod o hyd i 'ffwndamentaliaeth grefyddol' ddogmatig fel y cyfryw ynddi. Mae'r grefydd "yn herio ein hawydd i'w diffinio a'i chategoreiddio". Yn India, mae'r term dharma yn cael ei ffafrio, sy'n ehangach na'r term Gorllewinol crefydd.
Felly, mae rhai ysgolheigion yn dadlau nad oes gan Hindŵaeth ddogma na "ffwndamentaliaeth," tra bod ysgolheigion eraill yn nodi sawl mudiad Hindŵaidd sy'n weithgar yn wleidyddol fel rhan o "deulu ffwndamentalaidd Hindŵaidd."
Islam
Mae ffwndamentaliaeth o fewn Islam yn mynd yn ôl i'r 7g, i gyfnod y Kharijiaid. O'u sefyllfa wleidyddol, fe ddatblygon nhw athrawiaethau eithafol a oedd yn eu gosod ar wahân i Fwslimiaid prif ffrwd Shia a Sunni. Roedd y Kharijites yn arbennig o nodedig am fabwysiadu agwedd radical tuag at takfir, a oedd yn datgan bod Mwslimiaid eraill yn anghredinwyr ac felly'n eu hystyried yn deilwng o farwolaeth.
Creodd gwrthdaro crefyddol rhwng y Shia a'r Sunni ers y 7g agoriad i ideolegau radicalaidd, megis Ali Shariati (1933–77), i uno chwyldro cymdeithasol â ffwndamentaliaeth Islamaidd, fel y dangoswyd gan Chwyldro Islamaidd Iran yn 1979. Mae ffwndamentaliaeth Islamaidd wedi ymddangos mewn llawer o wledydd; hyrwyddir fersiwn Salafi- Wahhabi ledled y byd a'i ariannu gan Saudi Arabia, Qatar, a Phacistan.
Roedd argyfwng gwystlon Iran 1979-80 yn drobwynt mawr yn y defnydd o'r term "ffwndamentaliaeth". Disgrifiwyd yr argyfwng hwn gan y cyfryngau, mewn ymgais i egluro ideoleg Ayatollah Khomeini a'r Chwyldro Iran i gynulleidfa Orllewinol fel "fersiwn ffwndamentalaidd o Islam". Fe'i cymharwyd i'r mudiad ffwndamentalaidd Cristnogol yn yr Unol Daleithiau, a bathwyd y term ffwndamentalaidd Islamaidd, a ddefnyddiwyd yn gyffredin mewn ystyron negyddol, yn y blynyddoedd dilynol.
Iddewiaeth
Ideoleg ffwndamentalaidd, wleidyddol sy'n cyfuno Seioniaeth ac Iddewiaeth Uniongred yw Seioniaeth Grefyddol (neu Tziyonut Datit).
Defnyddiwyd ffwndamentaliaeth Iddewig i nodweddu Seioniaeth grefyddol filwriaethus, a fersiynau Ashkenazi a Sephardig o Iddewiaeth Haredi. Mae Ian S Lustik wedi nodweddu ffwndamentaliaeth Iddewig fel "ideoleg genedlaetholgar."
Mae eu hideoleg yn troi o amgylch tair colofn: Gwlad Israel, Pobl Israel, a Torah Israel.
Dyma ddywed Gwyddoniadur y Britannica:
Gwleidyddiaeth
Mae defnydd gwleidyddol o'r term "ffwndamentaliaeth" wedi'i feirniadu. Mae wedi cael ei ddefnyddio gan grwpiau gwleidyddol i frawychu gwrthwynebwyr, gan ddefnyddio'r term yn llac, yn ddibynnol ar eu diddordebau gwleidyddol.
Yn ôl Judith Nagata, athro Sefydliad Ymchwil Asia ym Mhrifysgol Genedlaethol Singapôr,“ Canmolwyd mujahiddin Afghanistan, a oedd yn brwydro yn erbyn y gelyn Sofietaidd yn yr 1980au, fel ‘ymladdwyr dros ryddid’ gan eu cefnogwyr Americanaidd ar y pryd, tra bod y Taliban presennol, sydd wedi amddiffyn gelyn mawr America Osama bin Laden, heb os yn grŵp 'ffwndamentalaidd'."
Yn Ffrainc, yn ystod gorymdaith yn erbyn gosod cyfyngiadau ar y defnydd o benwisgoedd mewn ysgolion a gynhelir gan y wladwriaeth, cafwyd baner yn labelu’r gwaharddiad fel “ffwndamentaliaeth seciwlar”. Yn yr Unol Daleithiau, mae anoddefiad preifat neu ddiwylliannol o ferched yn gwisgo'r hijab (gorchudd pen Islamaidd) ac actifiaeth wleidyddol gan Fwslimiaid hefyd wedi'i labelu'n "ffwndamentaliaeth seciwlar".
Canfu astudiaeth ym Mhrifysgol Caeredin, "fod deallusrwydd isel yn fwyaf cysylltiedig â lefelau uchel o ffwndamentaliaeth."
The Mission
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Robert Oey yw The Mission a gyhoeddwyd yn 2016.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Oey ar 27 Awst 1966 ym Middelburg.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Oey nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ffynnon Llyffant
Ffynnon Llyffant yw llyn uchaf Cymru. Mae'n sefyll 2800 troedfedd (tua 815 meter) i fyny ar lethrau dwyreiniol Carnedd Llywelyn.
Dyma brif darddle Afon Eigiau, sy'n llifo i lawr Cwm Eigiau ac i mewn i Lyn Eigiau. Ar ei ffordd mae'n cael ei bwydo gan ffrydiau llai sy'n llifo i lawr o lethrau Foel Grach, Carnedd Llywelyn a Phen yr Helgi Du. Ceir olion nifer o hen chwareli llechi yn is i lawr y cwm.
Kirkby-in-Ashfield
Tref yn Swydd Nottingham, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Kirkby-in-Ashfield. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn ardal an-fetropolitan Ashfield.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Kirkby-in-Ashfield boblogaeth o 26,927.
Lovespell
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Richard Burton, Kate Mulgrew, Geraldine Fitzgerald, Nicholas Clay, Cyril Cusack, Niall Tóibín, Diana Van der Vlis a Niall O'Brien. Mae'r ffilm Lovespell (ffilm o 1981) yn 91 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1981. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Raiders of the Lost Ark sef ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Richard H. Kline oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tom Donovan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhedwr brych
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Rhedwr brych (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: rhedwyr brych) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Burhinus capensis; yr enw Saesneg arno yw Cape dikkop. Mae'n perthyn i deulu'r Rhedwyr (Lladin: Burhinidae) sydd yn urdd y Charadriiformes.
Ffesant Bulwer
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Ffesant Bulwer (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: ffesantod Bulwer) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Lophura bulweri; yr enw Saesneg arno yw Bulwer's pheasant. Mae'n perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: Phasianidae) sydd yn urdd y Galliformes.
Rhedwr brych
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn B. capensis, sef enw'r rhywogaeth.
Ffesant Bulwer
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn L. bulweri, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
Rhedwr brych
Teulu
Mae'r rhedwr brych yn perthyn i deulu'r Rhedwyr (Lladin: Burhinidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Ffesant Bulwer
Teulu
Mae'r ffesant Bulwer yn perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: Phasianidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Dorrington, Swydd Lincoln
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Dorrington. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Kesteven.
Wanda Paklikowska-Winnicka
Arlunydd benywaidd o Wlad Pwyl oedd Wanda Paklikowska-Winnicka (20 Mehefin 1911 - 20 Awst 2001).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yng Ngwlad Pwyl.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Kington, Swydd Henffordd
Tref a phlwyf sifil yn Swydd Henffordd, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Kington (Cymraeg: Ceintun neu Ceintyn).
Macromia chui
Gwas neidr o deulu'r Macromiidae (neu'r 'Criwserod') yw'r Macromia chui. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Nid yw Marie Antoinette Wedi Marw
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Irma Achten yw Nid yw Marie Antoinette Wedi Marw a gyhoeddwyd yn 1996. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Marie Antoinette is niet dood ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Iseldiroedd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Iseldireg a hynny gan Irma Achten.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Antje De Boeck.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Scream sef ffilm arswyd gan Wes Craven. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,500 o ffilmiau Iseldireg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Irma Achten ar 1 Ionawr 1956 yn Haarlem.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Irma Achten nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Twyni Deheuol
Cadwyn o fryniau sialc sy'n ymestyn am tua 670 km2 (260 milltir sgwâr) ar draws siroedd arfordirol De-ddwyrain Lloegr yw'r Twyni Deheuol (Saesneg: South Downs). Mae'r Twyni yn ymestyn o Ddyffryn Itchen yn Hampshire yn y gorllewin i Bentir Beachy yn Nwyrain Sussex yn y dwyrain. O'r sgarp serth ar yr ochr ogleddol mae golygfeydd helaeth ar draws y Weald. Butser Hill yw pwynt uchaf y Twyni, gyda chopa 270 metr (890 troedfedd) uwchben lefel y môr. Nodweddir y dirwedd gan dwyndir tonnog, dyffrynnoedd sych, a tiroedd helaeth o laswellt byr.
Mae'r Twyni Gogleddol yn gadwyn arall o fryniau sialc sy'n rhedeg yn gyfochrog â'r Twyni Deheuol, tua 30 milltir (48 km) i'r gogledd, ar ymyl ogleddol y Weald.
Dowsby
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Dowsby. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Kesteven.
Dagli Zar Alla Bandiera Rossa
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Piero Ghione yw Dagli Zar Alla Bandiera Rossa a gyhoeddwyd yn 1963. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal.
Mae'r ffilm Dagli Zar Alla Bandiera Rossa yn 95 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1963. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd From Russia with Love sef yr ail ffilm yn y gyfres James Bond.....
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Piero Ghione ar 1 Ionawr 1911 yn Rhufain a bu farw yn Nettuno ar 14 Mai 2018.
Abrahaminte Santhathikal
Ffilm ddrama yw Abrahaminte Santhathikal a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Gopi Sundar.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Golygwyd y ffilm gan Mahesh Narayan sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ben Alder - Sron Bealach Beithe
Mae Ben Alder - Sron Bealach Beithe yn gopa mynydd a geir rhwng Loch Treig a Loch Ericht ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Murdo. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Cymanfa Westminster
upright=1.35|bawd|alt=A painting of the Westminster Assembly in session. Philip Nye is standing and gesturing. Various figures are seated around a table. Prolocutor William Twisse is seated on a raised platform.|Darlunia'r llun hwn gan [[John Rogers Herbert araith arbennig o ddadleuol gerbron y Gymanfa gan Philip Nye yn erbyn llywodraeth eglwysig Bresbyteraidd.]] Cyngor o ddiwinyddion ac aelodau o Senedd Lloegr oedd Cymanfa Diwinyddion Westminster, a benodwyd er mwyn ailstrwythuro Eglwys Loegr mewn cyfres o gyfarfodydd rhwng 1643 a 1653. Saeson oedd y mwyfrif o'r diwinyddion, ond mynychodd sawl Albanwr hefyd a mabwysiadwyd gwaith y Gymanfa gan Eglwys yr Alban. Cymaint â 121 o weinidogion a alwyd i'r Gymanfa a 19 arall a ddaeth wedyn i gymryd lle'r rhai na fynychasant neu na allent barhau i fynychu. Lluniasant Ffurf Llywodraeth Eglwysig, Cyffes Ffydd (datganiad o gred), dau gatecism (llawlyfrau hyfforddiant crefyddol), sef y Mwyaf a'r Lleiaf, a Chyfarwyddiadur Addoliad Cyhoeddus, i gyd at ddefnydd Eglwysi Lloegr a'r Alban. Derbyniwyd y Gyffes a'r catecismau fel safonau athrawiaeth Eglwys yr Alban ac eglwysi Presbyteraidd eraill, lle y maent yn parhau i gael eu defnyddio hyd heddiw. Defnyddiwyd fersiynau diwygiedig o'r Gyffes mewn eglwysi'r Cynulleidfawyr a'r Bedyddwyr yn Lloegr a Lloegr Newydd yn yr 17il a'r 18goedd. Bu dylanwad y Gyffes i'w weld yn y byd Saesneg, ond yn enwedig yn niwinyddiaeth Protestannaidd America.
Galwyd y Gymanfa gan y Senedd Faith cyn ac yn ystod dechrau Rhyfel Cartref Cyntaf Lloegr. Roedd y Senedd Faith dan ddylanwad Piwritaniaeth, mudiad crefyddol a geisiai ddiwygio'r Eglwys ymhellach. Roedd y Piwritaniaid yn erbyn polisïau'r Brenin Siarl I a William Laud, Archesgob Caergaint. Fel rhan o gynghrair filwrol â'r Alban, cytunodd y Senedd y byddai canlyniad y Gymanfa yn dod ag Eglwys Loegr yn nes at gydymffurfio ag Eglwys yr Alban. Roedd Eglwys yr Alban yn cael ei llywodraethu gan gyfundrefn o gymanfaoedd etholedig o henaduriaid o'r enw Presbyteriaeth, yn hytrach na chael ei rheoli gan esgobion, sef trefn Eglwys Loegr. Mynychai comisiynwyr o'r Alban y Gymanfa a'i chyngori fel rhan o'r cytundeb. Bu i anghydfod am lwyodraeth eglwysig achosi rhwyg agored yn y Gymanfa, er gwaethaf ymdrechion i sefyll ynghyd. Y garfan o ddiwinyddion a gefnogai Bresbyteriaeth oedd y mwyafrif, ond arweiniodd gwleidyddiaeth a sefyllfa filwrol y pryd at ddylanwad mwy gan y garfan Gynulleidfaol. Roedd yn well gan y Cynulleidfawyr gynulleidfaoedd hunanlywodraethol yn hytrach na rhai wedi'u rheoli gan gymanfaoedd rhanbarthol a chenedlaethol fel yn y gyfundrefn Bresbyteraidd. Yn y pen draw, derbyniodd y Senedd ffurflywodraeth Bresbyteraidd, ond nid oedd ganddi'r grym yr oedd y diwinyddion Presbyteraidd am ei gael. Yn ystod Adferiad y fonarchiaeth ym 1660, diarddelwyd dogfennau'r Gymanfa ac adferwyd llwyodraeth esgobol yn Eglwys Loegr.
Gweithiai'r Gymanfa yn nhraddodiad diwinyddol y Protestaniaid Diwygiedig, neu'r Calfaniaid. Mae Calfinaeth yn derbyn y Beibl fel gair awdurdodol Duw y dylid seilio pob diwinyddiaeth arno. Roedd y diwinyddion yn ymroddedig i'r athrawiaeth Ddiwygiedig o ragarfaeth—sef bod Duw yn dewis gwaredu rhai pobl i fwynhau bywyd tragwyddol yn hytrach na chosb dragwyddol. Bu anghytuno yn y Gymanfa dros athrawiaeth prynedigaeth benodol—mai dim ond dros y rhai a ddewiswyd i'w gwaredu y bu farw Crist. Credai hefyd mewn diwinyddiaeth gyfamodol, fframwaith i ddehongli'r Beibl. Y cyntaf o'r cyffesau Diwygiedig i ddysgu athrawiaeth cyfamod gweithredoedd oedd un y Gymanfa, sef i Dduw addo bywyd tragwyddol i Adda cyn y Cwymp ar yr amod y byddai'n ufuddhau i Dduw'n berffaith.
Cefndir
bawd|alt=Etching of William Laud and Henry Burton. Laud is vomiting books.|Dengys y print dychanol hwn yr Archesgob [[William Laud a'r Piwritan Henry Burton. Mae clustiau Burton wedi'u torri fel cosb am feirniadu Laud. Mae eu sgwrs yn cyfeirio at ddienyddiad Laud a ddeuai wedi ei brawf gan y Senedd.]] Galwodd y Senedd Gymanfa Westminster yn ystod cyfnod o elyniaeth gynyddol rhwng Siarl I, brenin Lloegr a'r Alban, a'r Piwritaniaid. Roedd y Piwritaniaid yn mynnu y dylai arferion addoli gael eu cadarnhau naill ai'n ymhlyg neu'n echblyg gan y Beibl, wrth i'w gwrthwynebwyr roi mwy o bwyslais ar arferion traddodiadol. Ym marn y Piwritaniaid, roedd Eglwys Loegr, a oedd wedi ymadael â'r Eglwys Gatholig yn ystod y Diwygiad yn Lloegr, dan ormod o ddylanwad gan Babyddiaeth o hyd. Ceisient felly gael gwared â'r dylanwadau a oedd yn parhau yn yr Eglwys a'r genedl. Roedd hyn yn cynnwys ei llywodraeth esgobol. Yn wahanol i ymwahanwyr, ni adawodd y Piwritaniaid yr Eglwys sefydledig. Dan y Brenin Siarl, rhoddwyd gwrthwynebwyr y Piwritaniaid mewn swyddi pwysig awdurdodol a William Laud oedd y mwyaf nodedig o'r gwrthwynebwyr hyn. Ef a wnaethpwyd yn Archesgob Caergaint ym 1633, er bod yr Ucheleglwyswyr hyn yn y lleiafrif. Gorfodwyd Piwritaniaid i gadw eu barn yn gyfrinach neu i wynebu dirwyon a charcharu fel arall. Dyrchafodd Laud ddynion a gefnogai Arminiaeth, safbwynt diwinyddol sydd yn erbyn diwinyddiaeth Ddiwygiedig y Piwritaniaid. Adferwyd arferion megis penlinio yn y Cymun, ymgrymu wrth glywed enw Crist a gosod byrddau'r Cymun ym mhen dwyreiniol eglwysi hefyd. Yng ngolwg y Piwritaniaid, camau ar y ffordd i Gatholigiaeth oedd pethau fel hyn.
Hefyd, bu gwrthdaro rhwng y brenin a'r Albanwyr. Roedd gan yr Alban eglwys dan reolaeth cyfundrefn o gymanfaoedd etholedig o'r enw Presbyteriaeth. Roedd Iago, a olynodd Siarl fel brenin yr Alban, wedi rhoi ar ddeall ei fwriad i osod elfennau llywodraeth eglwysig esgobol a'r Llyfr Gweddi Gyffredin ar yr Albanwyr, gan ddechrau ym 1604. Roedd yr Albanwyr yn ystyried hyn yn ddychweliad i Babyddiaeth. Ymyrrodd Siarl ymhellach yn Eglwys yr Alban ym 1636 a 1637, a arweiniodd at Ryfel Cyntaf yr Esgobion rhyngddo a'r Albanwyr ym 1639. Galwodd Siarl senedd, o'r enw y Senedd Fer, er mwyn codi arian ar gyfer y rhyfel, ond fe'i diddymodd yn fuan wedyn pan ddechreuodd y senedd hon wrthwynebu ei bolisïau.
Ar ôl Ail Ryfel yr Esgbion â'r Albanwyr ym 1640, bu raid i Siarl alw senedd arall i godi rhagor o arian. Adwaenid y senedd hon fel y Senedd Faith ac fe ddechreuodd hi gwyno ychydig yn erbyn Siarl, yn enwedig ynghylch materion crefyddol. Roedd llawer o Biwritaniaid ac aelodau a oedd yn cydymdeimlo â'r Piwritaniaid yn y Senedd. Roedd y garfan hon yn gwrthwynebu'r gyfundrefn esgobol gyfredol yn gyffredinol, ond nid oedd cytundeb ynglŷn â'r gyfundrefn orau i'r Eglwys er hynny. Wedyn ym 1640, cyflwynwyd y Ddeiseb Gwreiddyn a Changen gerbron Tŷ'r Cyffredin. Arwyddwyd hon gan ryw 15,000 o drigolion Llundain a galwodd am ddiddymu system yr esgobion yn llwyr. Trefnwyd pwyllgorau er mwyn gweithredu diwygiadau crefyddol, a arweinodd at garcharu'r Archesgob Laud a'i gefnogwyr yn Nhŵr Llundain i ddial am ormesu'r Piwritaniaid. Hefyd, diddymwyd Llys yr Uchel Gomisiwn a Siambr y Sêr, llysoedd a oedd wedi cosbi Anghydffurfwyr Piwritanaidd yn llym.
Galw'r Gymanfa
300px|chwith|bawd|alt=Inscription depicting two houses of Parliament and the Westminster Assembly on an ark. Various figures are drowning in the flood. Portraits of other figures surround the scene. "Englands Miraculous Salvation Emblematically Described, Erected for a perpetual Monument to Posterity" is printed above.|Hysbyslen alegorïol o 1646 sydd yn dangos dau dŷ'r Senedd a Chymanfa Westminster ar arch ar fôr y mae brenhinwyr yn boddi ynddo. Mae'r gerdd arni'n galw'r tri yn "Drindod y Wlad". Cyflwynwyd y syniad o gael cymanfa genedlaethol o ddiwinyddion i roi cyngor i'r Senedd ar ddiwygio'r Eglwys ymhellach i Dŷ'r Cyffredin yn gyntaf ym 1641. Roedd y cynnig hwn yn y Gwrthdystiad Mawr, rhestr o wrthdystiadau a gyflwynodd y Senedd i Siarl ar 1 Rhagfyr yr un flwyddyn. Ymatebodd Siarl ar 23 Rhagfyr gan ddweud nad oedd angen diwygio'r Eglwys ymhellach. Er gwaethaf hyn, derbyniodd y Senedd dri mesur ym 1642 yn penodi cymanfa a mynnu mai'r Senedd a fyddai'n dewis ei haelodau. Serch hynny, roedd eisiau i Siarl roi ei gydsyniad brenhinol er mwyn gwneud y mesurau hyn yn gyfreithlon. Nid oedd ef yn fodlon ystyried cymanfa o'r fath onibai mai clerigwyr fyddai'n dewis yr aelodau. Roedd hyn yn debyg i sut y dewiswyd aelodau cymanfa clerigwyr Eglwys Loegr.
Yn erbyn ewyllys y brenin, rhwng 12 Chwefror a 20 Ebrill 1642, dewisodd dirprwyon swyddi Lloegr yn Nhŷ'r Cyffredin ddau ddiwinydd yr un, yn ogystal â dau am bob sir yng Nghymru, pedwar dros Lundain a dau o'r ddwy brifysgol, Rhydychen a Chaergrawnt. Dewisodd y dirprwyon ddiwinyddion o'u swyddi eu hun gan amlaf er mwyn sicrhau bod yr etholaethau unigol â chynrychiolaeth yn y penderfyniadau. Ychwanegodd Tŷ'r Arglwyddi 14 enw arall ar 14 Mai a chytunodd aelodau o Dŷ'r Cyffredin â hyn. Yn y cyfamser, parhâi'r berthynas rhwng y brenin a'r Senedd i ddirwyio. Cododd Siarl y faner frenhinol yn Nottingham ar 22 Awst, gan ddynodi dechrau Rhyfel Cartref Cyntaf Lloegr. Roedd dechrau'r rhyfel yn golygu mwy o gefnogaeth i achos y Gymanfa yn y Senedd, oherwydd y byddai ei chynnal yn darbwyllo'r Albanwyr bod y Senedd o ddifrif am ddiwygio'r Eglwys ac felly yn annog yr Albanwyr i'w chynorthwyo. Ar y llaw arall, fe ychwanegodd y rhyfel bwysau at Senedd a oedd eisoes yn brysur iawn.
Yn y pen draw, derbyniodd y Senedd ddeddf i gynnal y gymanfa ar ei hawdurdod ei hun heb gydsyniad Siarl ar 12 Mehefin 1643. Fe enwodd gymaint â 121 o weinidogion a 30 o arsylwyr seneddol na chaent bleidleisio: 20 o'r Cyffredin a 10 o'r Arglwyddi. Saeson oedd y rhan fwyaf o'r aelodau; penododd y Senedd Saeson dros siroedd Cymru, ond anfonodd Eglwysi Dieithriaid Ffrainc (eglwysi ffoaduriaid Protestannaidd o Ffrainc Gatholig) ddau weinidog yn lle unrhyw rai o Ynysoedd y Sianel. Cydnabyddid llawer o'r diwinyddion fel ysgolheigion o fri rhyngwladol ym maes y Beibl, ieithoedd hynafol, patristeg a diwinyddiaeth addysgol. Gweinidogion enwog oedd sawl un ohonynt hefyd. Roedd y mwyafrif o'r rhain wedi cadw eu swyddi yn yr Eglwys yn ystod cyfnod William Laud. Cawsai rhai eu diwyddo o'u heglwysi neu eu gwysio gan lysoedd eglwysig am eu barn bersonol. Roedd rhai wedi ffoi i Gyfandir Ewrop ac roedd un yng ngwladfeydd America. Er hyn, roeddent yn ystyried eu hun yn aelodau o Eglwys Loegr ac wedi'u hordeinio fel esgobion. Cydffurfwyr oedd y mwyafrif, hynny yw, cytunasant ddilyn Deddf Unffurfiaeth 1558 a defnyddio'r Llyfr Gweddi Gyffredin.
Roedd y Gymanfa o dan reolaeth lem y Senedd, ac roedd i fod i drafod pynciau a roddid ganddi. Ni châi'r aelodau ddatgan eu hanghytundeb â barn y mwyafrif neu rannu unrhyw wybodaeth am y trefniadau, heblaw trwy ysgrifennu i'r Senedd. Dewisodd y Senedd William Twisse, diwinydd o barch rhyngwladol, yn llefarydd neu gadeirydd. Yn sgil salwch Twisse, cymerodd Cornelius Burges, un o'r nifer o aseswyr, rôl llefarydd dros dro am y rhan fwyaf o gyfnod cynnal y Gymanfa. Bu 22 o aelodau penodedig farw cyn 1649 a 19 aelod arall a gymerodd eu lle hwy a lle'r rhai na fynychodd dros resymau eraill. Ychwanegwyd tri ysgrifennydd heb hawl pleidleisio ym 1643.
Adolygu'r Deugain Namyn Un Erthygl
bawd|alt=Llun o Gapel Harri VII. Mae seddau pren yn erbyn un wal. Mae gan y nenfwd uchel grogaddurnau. Patrwm sgwarog du a gwyn sydd ar y llawr.|Capel Harri VII, man cyfarfod cyntaf y Gymanfa, mewn llun gan [[Canaletto]] bawd|alt=Ysgythriad o Siambr Caersalem, ystafell fawr â thair ffenest fwaog.|upright=1.2|Symudodd y Gymanfa i [[Siambr Caersalem ym mis Hydref 1643.]] Cychwynnodd cyfarfod cyntaf y Gymanfa â phregeth gan William Twisse yng nghorff Abaty Westminster ar 1 Gorffennaf 1643. Roedd corff yr eglwys mor llawn y bu raid i Dŷ'r Cyffredin anfon aelodau ymlaen llaw er mwyn sicrhau bod seddi ar eu cyfer. Yn dilyn y bregeth, gorymdeithiodd y diwinyddion i Gapel Harri VII, a fyddai'n fan cyfarfodd iddynt nes 2 Hydref pan symudasant i Siambr Caersalem, a oedd yn gynhesach a mwy preifat. Ar ôl eu cyfarfod cychwynnol, roedd yn rhaid aros tua wythnos tan y cyfarfod nesaf gan nad oeddent wedi derbyn cyfarwyddiadau penodol gan y Senedd.
Ar 6 Gorffennaf, derbyniasant reolau gan y Senedd a gofynnwyd iddynt archwilio deg erthygl gyntaf y Deugain Namyn Un Erthygl, safon athrawiaethol gyfredol Eglwys Loegr, ac i "ryddhau ac amddiffyn eu Hathrawiaeth rhag pob Anfri a Chamddehongliad". Ar ôl diwrnod o ymprydio, gwnaeth y Gymanfa adduned, yn unol â chyfarwyddyd y Senedd, i "beidio â dal at unrhyw beth ym Materion Athrawiaeth, ond at yr hyn yr ydwyf yn credu ei fod yn wir yn fy nghydwybod". Ymrannodd y diwinyddion yn dri phwyllgor sefydlog, er bod pob pwyllgor yn agored i unrhyw aelod arall o'r Gymanfa. Byddai'r pwyllgorau'n derbyn pynciau penodol ac yna paratoi cynigion i'w trafod yn y Gymanfa lawn ar ôl pob bore o gyfarfodydd y pwyllgorau. Yn ogystal â hyn, penodwyd dros 200 o bwyllgorau arbennig i ymgymryd â gorchwylion megis arholi ymgeiswyr i bregethu, cymrodyr colegau a hereticiaid drwgdybiedig.
Ŷd
Unrhyw fath o blanhigion grawn a dyfir er mwyn eu hadau bwytadwy yw ŷd. Yng Ngwledydd Prydain mae hyn yn draddodiadol wedi cyfeirio at wenith, ac yn cyfateb i'r gair Saesneg corn, ond weithiau hefyd haidd a cheirch. Ond sylwch fod amwysedd weithiau ynghylch y gair Saesneg oherwydd bod corn yn yr Unol Daleithiau yn cyfeirio at indrawn yn hytrach na gwenith.
Cymanfa Westminster
Adolygu'r Deugain Namyn Un Erthygl
Penderfynodd y Gymanfa, ar ôl cryn drafod, y byddai'n rhaid profi pob athrawiaeth y Deugain Namyn Un Erthygl o'r Beibl. Tueddai aelodau'r Gymanfa i roi areithiau hirfaith ac roedd y cynnydd yn rhwystredig o araf ym marn yr arweinwyr. Roedd wythfed erthygl y Deugain Namyn Un yn argymell derbyn a chredu Credo'r Apostolion, Credo Nicea a Chredo Athanasiws, a welwyd fel datganiadau sylfaenol uniongrededd. Ni allai'r Gymanfa ddatrys y gwrthdaro rhwng y rhai nad eisiau arnynt gael eu gorfodi gan gredoau a'r rhai a oedd am gadw'r geiriau presennol y dylid eu "derbyn a['u] credu'n llwyr". Roedd y rhai a gymerodd y safbwynt cyntaf yn dadlau mai dim ond "mater" y credoau y dylent ei gredu. Ar 25 Awst, fe ohiriwyd yr erthygl nes y gellid ymdrin â'r erthyglau eraill. Datgelodd yr anghytundeb gynnar hwn rwygiadau dyfnion rhwng gwahanol garfannau yn y Gymanfa.
Trafod llywodraeth yr Eglwys
Er dechrau'r Rhyfel Cartref Cyntaf, cydnabyddai'r Senedd Faith y byddai angen cymorth yr Albanwyr. Am ei chymorth milwrol, mynnodd Senedd yr Alban fod y Saeson yn llofnodi Cynghrair a Chyfamod Difrifol ym 1643, a oedd yn dweud y byddai'r Saeson yn dod â'u heglwys yn nes yn ei ffurf at Eglwys yr Alban. Anfonodd Senedd yr Alban gomisiynwyr i Lundain i gynrychioli'r Alban gerbron Senedd Lloegr. Gwahoddwyd 11 o'r rhain, pedwar diwinydd a saith aelod seneddol, i'r Gymanfa hefyd. Rhoddwyd cyfle i'r comisynwyr hyn fod yn aelodau o'r Gymanfa â phleidlais ond fe wrthodasant, am fod yn well ganddynt fod yn annibynnol o hyd fel comisynwyr eu gwlad a'u heglwys eu hun. Samuel Rutherford, George Gillespie ac Alexander Henderson oedd rhai o'r Albanwyr ac roeddent ymhlith y rhai a siaradai'n ddi-flewyn-ar-dafod gan amlaf.
bawd|chwith|alt=Painting of Samuel Rutherford.|Un o gomisiynwyr mwyaf blaengar o'r Alban oedd [[Samuel Rutherford.]] Ar 12 Hydref 1643, gorchmynnodd y Senedd i'r Gymanfa beidio â gweithio ar y Deugain Namyn Un Erthygl a dechrau llunio ffurf gyffredin o lywodraeth eglwysig ar gyfer y ddwy wlad. Byddai'r Gymanfa'n treulio chwarter o'i sesiynau llawn ar bwnc llwyodraeth yr Eglwys o hynny ymlaen. Roedd y mwyafrif o aelodau'r Gymanfa yn cefnogi ffurflywodraeth Bresbyteraidd, sef llwyodraeth eglwysig gan gymanfaoedd etholedig o gynrychiolwyr lleyg a chlerigol, er nad oeddent yn ymrwymo'n ddogmataidd iddi. Roedd yn well gan sawl aelod, rhyw ugain ohonynt, gan gynnwys William Twisse, esgobyddiaeth "gyntefig", a fyddai'n cynnwys elfennau o Bresbyteriaeth a rôl is i esgobion.
Roedd yna sawl Cynulleidfäwr hefyd, a oedd yn cefnogi hunanlywodraeth i eglwysi lleol unigol. Thomas Goodwin, Philip Nye, Sidrach Simpson, Jeremiah Burroughs a William Bridge oedd eu diwinyddion mwyaf dylanwadol. Fe'u galwyd yn "frodyr Anghydffurfiol" yn aml yn y Gymanfa. Ambell waith, cawsant yr enw "Annibynwyr" ond roeddent yn ymwrthod â'r term hwn. Roedd aelodau'r Gymanfa'n defnyddio'r label "Annibynnwyr" am yr ymneilltuwyr a adawodd yr Eglwys sefydledig. Ni ellir dweud bod y brodyr Anghydffurfiol hyn yn Annibynwyr yn yr un modd yr oedd yr ymneilltuwyr a'r Brownwyr, gan eu bod nhw wedi'u hordeinio yn esgobion ac yn parhau yn aelodau o Eglwys Loegr. Rhoddodd llwyddiant Oliver Cromwell a Byddin y Model Newydd yn y rhyfel cartref parhaol gymorth i ddylanwad y Cynulleifawyr. Roedd Cromwell yn llawer eraill yn y fyddin yn cefnogi Cynulleifaoliaeth.
Roedd trydedd garfan o'r diwinyddion yn dwyn yr enw yr Erastiaid, term am y sawl a gredai y dylai fod gan y wlad rym sylweddol dros yr Eglwys. Roedd y Gymanfa gyfan yn Erastaidd yn yr ystyr i'r corff gael ei alw gan y Senedd a'i bod o dan reolaeth lwyr y wlad. Serch hynny, credai'r rhai "Erastaidd" yn y Gymanfa mai awdudod sifil, yn hytrach na swyddogion yr Eglwys, a ddylai gael y grym dros ddisgyblaeth eglwysig. Roedd hyn yn cynnwys grym gwrthod rhoi'r Cymun i bechaduriaid anedifeiriol. Nid oeddent yn gweld bod gan unrhyw ffurflywodraeth benodol archiad dwyfol ac o'r herwydd ymunodd y brodyr Anghydffurfiol â hwy pan ddaeth yn eglur y byddai sefydliad Presbyteraidd yn llai goddefgar o Gynulleidfaoliaeth nag y byddai'r Senedd. Dim ond dau ddiwinydd yn y Gymanfa a ddaliai'r safbwynt Erastaidd, John Lightfoot a Thomas Coleman, ond rhoddodd presenoldeb aelodau seneddol, yn enwedig John Selden, yn ogystal ag arolygiaeth y Senedd dros y Gymanfa, ddylanwad anghyfartal i'r safbwynt Erastaidd.
Roedd sawl esgobaethwr, cefnogwyr y gyfundrefn bresennol â'i hesgobion, wedi'u cynnwys yn y wŷs i fynychu'r Gymanfa, ond efallai fod y Senedd wedi'u henwebu er mwyn rhoi mwy o gyfreithlondeb i'r Gymanfa yn hytrach na disgwyl iddynt ei mynychu gan nad oedd Siarl wedi cymeradwyo'r Gymanfa. Dim ond un, Daniel Featley, a gymerodd ran, a dim ond nes iddo gael ei arestio am frad ym mis Hydref 1643.
Dechreuodd y ddadl am swyddogion yr eglwys ar 19 Hydref. Cychywnnodd y Gymanfa â phwnc ordeiniad, am fod llawer o'r diwinyddion yn pryderu am y nifer cynyddol o wahanol fudiadau enwadol a diffyg unrhyw ddull o ordeinio gweinidogion yn Eglwys y wlad. Er nad oedd rhai aelodau'n meddwl bod ordeiniad yn angenrheidiol i bregethwyr (ond na ddylent weini'r sagrafennau hebddo), credai'r rhan fwyaf o'r diwinyddion fod unrhyw fath o bregethu rheolaidd heb ordeiniad yn annerbyniol ac roeddent am greu henaduriaeth dros dro ar gyfer ordeinio. Bu trafod hefyd yn ystod y cyfnod cynnar hwn am natur yr Eglwys Weladwy. Roedd y Cynulleidfawyr yn ystyried un gynulleifa leol fel eglwys, tra oedd y mwyafrif yn ystyried bod yr Eglwys wladol mewn undod ac roeddent yn dychryn wrth y syniad o chwalu Eglwys Loegr. Er gwaethaf y dadleuon hyn, hyd ddiwedd 1643 bu gobaith y gellid ffurfio llywodraeth eglwysig gyffredin a fyddai'n addas ym marn pob carfan.
bawd|alt=Inscription of Thomas Goodwin|[[Thomas Goodwin oedd un o'r brodyr Anghydffurfiol. ]] Ar 3 neu 4 Ionawr 1644, daeth rhwyg rhwng y pum brawd Anghydffurfiol mwyaf blaenllaw a gweddill y Gymanfa pan gyhoeddodd y Anghydffurfwyr An Apologeticall Narration, taflen ddadleuol yn apelio at y Senedd. Roedd yn dadlau bod y gyfundrefn Gynulleidfaol yn fwy addas i'r wlad gael rheoli materion crefyddol nag yr oedd un y Prebysteriaid. Dywedodd nad oedd y Presbyertiaid am i'r Eglwys gadw unrhyw rym go iawn heblaw'r gallu i dynnu cymdeithas oddi wrth unrhyw gynulleidfa gyfeiliornus. Erbyn 17 Ionawr, roedd y rhan fwyaf o'r Gymanfa yn argyhoeddedig mai system Bresbyteraidd debyg i un yr Albanwyr oedd y ffordd orau ymlaen, ond câi'r brodyr Anghydffurfiol barhau i ddatgan eu hachos yn y gobaith y gallent gael eu cymodi yn y pen draw. Y gobaith oedd, drwy osgoi mynnu i Bresbyteriaeth gael ei sefydlu gan archiad dwyfol, y gellid cymodi'r Cynulleifawyr.
Er gwaethaf yr ymdrechion hyn, daeth yn amlwg ar 21 Chwefror gymaint yr oedd safbwyntiau'r carfanau yn wahanol. Mynnodd Philip Nye, un o'r brodyr Anghydffurfiol, mewn araith y byddai hedaduriaeth wedi'i gosod dros gynulleidfaoedd lleol mor bwerus â'r wlad ac felly roedd yn beryglus i'r weriniaeth, a oedd yn arwain at wrthwynebiad cryf gan y Presbyteriaid. Trannoeth, dechreuodd y Gymanfa lunio argymhelliad am ffurflywodraeth Bresbyteraidd. Oherwydd ei chred gref yn undeb yr Eglwys, parhaodd y Gymanfa i geisio ffyrdd o gymodi'r brodyr Anghydffurfiol â'r mwyafrif drwy 1644, gan gynnwys sefydlu pwyllgor arbennig at y dibenion hynny ym mis Mawrth. Serch hynny, ar 15 Tachwedd, rhoddodd yr Anghydffurfwyr eu rhesymau dros anghytuno â gweddill y Gymanfa gerbron y Senedd, ac ar 11 Rhagfyr cyflwynodd y mwyafrif ddrafft o ffurflwyodraeth Bresbyteraidd.