cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Brihaspati
Mae gwaith Brihaspati wedi diflannu ond mae athronwyr diweddarach fel Shankara (Sankara) a Madhva yn dyfynnu llinellau o'i sutras coll.
Brailsford
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Brailsford. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dyffrynnoedd Swydd Derby.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,116.
Michael D. Higgins
Michael Daniel Higgins, a adnabyddir fel Michael D. Higgins (Gwyddeleg: Micheál D. Ó hUigínn; ganwyd 18 Ebrill 1941) yw nawfed Arlywydd Iwerddon, ers ei ethol ar 30 Hydref 2011. Mae'n wleidydd Gwyddelig, yn fardd, yn awdur ac yn ddarlledwr. Gwyddeleg yw ei famiaith. Cyn ei ethol, roedd yn Aelod o'r Teachta Dála (TD) dros Etholaeth Dáil Éireann (Gorllewin Galway).
FBN1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn FBN1 yw FBN1 a elwir hefyd yn Fibrillin 1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 15, band 15q21.1.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn FBN1.
Bradwell, Swydd Derby
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Bradwell. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dyffrynnoedd Swydd Derby.
Gwelegouarc'h
Mae Gwelegouarc'h (Ffrangeg: Guilligomarc'h) yn gymuned yn Departamant Penn-ar-bed (Ffrangeg Finistère), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code 29071
Gweler hefyd
Cymunedau Penn-ar-Bed
Bramley Vale
Pentref yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Bramley Vale.
Abaty Ystrad Marchell
Abaty yn perthyn i Urdd y Sistersiaid yng nghwmwd Ystrad Marchell ym Mhowys oedd Abaty Ystrad Marchell (Lladin: Strata Marcella). Saif ar lan orllewinol Afon Hafren, tua 4 km i’r de-ddwyrain o’r Trallwng. Ar un adeg, Ystrad Marchell oedd yr abaty Sistersaidd mwyaf yng Nghymru. Roedd eglwys y fynachdy yn 273 troedfedd o hyd.
Chrzanów
Dinas ddiwydiannol yn ne Gwlad Pwyl yw Chrzanów. Amcangyfrifir bod ganddi boblogaeth o tua 39,049 (2009).
Abaty Ystrad Marchell
Hanes
Sefydlwyd Ystrad Marchell yn 1170 gan Owain Cyfeiliog o Bowys, pan wahoddodd fynachod o Abaty Hendy-gwyn i ddechrau abaty newydd. Ymddengys mai ar safle arall yr oedd yr abaty gwreiddiol, ac iddo symud i'r safle bresennol yn 1172. Yn ddiweddarach, ymddeolodd Owain i’r abaty, a chladdwyd ef yma ar ei farwolaeth yn 1197. Noddwyd yr abaty gan dywysogion diweddarach Powys, yn enwedig Gwenwynwyn ab Owain; mae hefyd siarter gan Llywelyn Fawr.
Yn ôl Gerallt Gymro, sy'n cyfeirio at yr hanes yn ei lyfr enwog Hanes y Daith Trwy Gymru (taith a wnaeth yn 1188), dihangodd Enoch, abad Ystrad Marchell, gyda lleian o Leiandy Llansantffraed-yn-Elfael, oedd dan awdurdod Ystrad Marchell. Rhedodd y ddau i ffwrdd ond dychwelodd Enoc i'r abaty yn ddiweddarach ac edifeiriodd am ei weithred. Ond mewn testun arall gan Gerallt, y Gemma Ecclesiastica, abad o abaty Hendy-gwyn ar Daf oedd Enoc, a arosodd yn y lleiandy a llwyddo i gael sawl un o'r lleianod yn feichiog cyn rhedeg i ffwrdd gyda'i gariad.
Sefydlwyd Abaty Glyn y Groes gan fynachod o Ystrad Marchell yn 1201. Cefnogodd mynachod Ystrad Marchell Llywelyn ap Gruffudd yn ei ymdrechion yn erbyn Edward I, brenin Lloegr, a dioddefodd ddifrod oherwydd hynny. Yn 1330 gyrrodd Edward III y mynachod Cymreig i dai yn Lloegr, gan ddod â mynachod o Saeson i Ystrad Marchell yn eu lle a rhoi’r tŷ dan awdurdod Abaty Buildwas yn Swydd Amwythig. Roedd hyn ar gais John de Cherleton, Arglwydd Powys, fu'n cwyno am y mynachod Cymreig ac yn dweud nad oedd yn awr ond wyth mynach, lle bu 60 gynt. Yn ail hanner y 15g roedd Dafydd ab Owain yn abad.
Difrodwyd yr adeiladau yn ystod gwrthryfel Owain Glyn Dŵr. Pan gaewyd y mynachlogydd yn 1536, roedd incwm blynyddol, yr abaty yn £64 a dim ond pedwar mynach yma. Cyrhaeddodd y copmisiynwyr i Ystrad Marchell i ddarganfod fod y mynachod wedi gwerthu’r adeiladau i Arglwydd Powys y flwyddyn cynt, a phopeth o werth wedi diflannu. Ychydig sydd i’w weld ar y safle bellach.
Llinos bengoch fechan
bawd Aderyn ac is-ywogaeth o adar yw Llinos bengoch fechan (enw lluosog: llinosiaid pengoch bychain, sy'n enw benywaidd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Acanthis flammea cabaret; yr enw Saesneg arno yw Lesser redpoll. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae) sydd yn urdd y Passeriformes. Arferid ei ystyried yn is-rywogaeth o'r Llinos Bengoch Gyffredin (Carduelis flammea), ond mae nifer o awdurdodau yn awr yn ei ystyried yn rhywogaeth ar wahan. Mae'n nythu ar draws rhan helaeth o ogledd a chanolbarth Ewrop, ac mae'n bur gyffredin yn Seland Newydd.
Aderyn yn perthyn i'r teulu Fringillidae yw'r Llinos Bengoch Leiaf (Carduelis cabaret). O ran maint, mae'n llai na'r Llinos Bengoch Gyffredin, 11.5-12.5 cm o hyd a 20-22.5 cm ar draws yr adenydd, ac mae'n fwy brown. Mae'r talcen coch yn nodweddiadol. Yng Nghymru, y rhywogaeth yma yw'r llinos bengoch gyffredin.
Penrhyn Reinga
Mae Penrhyn Reinga'r lle mwyaf ogledd-orllewinol Ynys y Gogledd, Seland Newydd, ac mae goleudy yno. Mae'r enw 'Reinga' yn cyfeirio at isfyd Maori. Enw Maori arall y lle yw 'Te Rerenga Wairua' sy'n golygu lle neidio'r ysbrydion. Mae o ar ben Penrhyn Aupouri. I'r gorllewin y penrhyn mae Môr Tasman, ac i'r dwyrain yw Cefnfor Tawel. Ar ben y penrhyn yw coeden pohutukawa dros 800 mlynedd oed, a chredir bod ysbrydion y maori'n neidio o'r goeden i'r môr i gyrraedd eu gwlad gyndadol..
Llinos bengoch fechan
Mae'r llinos bengoch fechan, a dalfyrir yn aml yn A. flammea cabaret, neu'r enw rhywogaeth, i'w ganfod yng nghyfandir Ewrop.
Bryn Cader Faner
Carnedd gron sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Bryn Cader-Faner, i'r dwyrain o gymuned Talsarnau, Gwynedd;, ac i'r gogledd o Lyn Eiddew Bach a Llyn Eiddew Mawr yn y Rhinogau. Mae'n un o'r hynafiaethau mwyaf adnabyddus o'r cyfnod hwn yng Nghymru. Saif ar fryn isel o'r un enw.
Llinos bengoch fechan
Teulu
Mae'r llinos bengoch fechan yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Bryn Cader Faner
Disgrifiad
bawd|chwith|250px|chwith|Bryn Cader Faner yng nghanol y gwastatir. bawd|chwith|250px|chwith|Coron holl gylchoedd cerrig Cymru. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog sy'n fath cwbwl wahanol i garnedd, ac nid yw chwaith yn gylch cerrig. Mae'n mesur tua 8m ar draws, gyda meini mwy wedi eu gosod ar ongl ar hyd yr ochrau. Difrodwyd rhan o'r heneb hon gan y fyddin pan oeddent yn ymarfer cyn yr Ail Ryfel Byd.
Penrhyn Reinga
bawd|dim|260px
Bryn Cader Faner
Disgrifiad
Saif ar hen lwybr o Oes yr Efydd, ac mae nifer o hynafiaethau eraill gerllaw, gan gynnwys olion cytiau, cylchoedd cerrig a meini hirion. Gellir cyrraedd yma trwy ddilyn y briffordd A496 tua'r de heibio Talsarnau, troi i'r chwith lle mae arwydd Gwesty Maes y Neuadd, cadw i'r chwith pan mae'r ffordd yma'n fforchio ac yna cymryd y tröad nesaf i'r dde a pharcio ym mhen draw'r ffordd. Gellir wedyn dilyn y trac tua Llyn Eiddew Bach, ond cadw'n syth ymlaen pan mae'r trac yma'n troi i'r dde wedi mynd trwy'r trydydd giât. Mae'r llwybr yma yn awr yn dilyn llinell yr hen drac o Oes yr Efydd, ac yn mynd heibio Bryn Cader Faner a welir ar y dde ymhen tipyn.
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: ME061.
Kedma
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Amos Gitai yw Kedma a gyhoeddwyd yn 2002. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Kedma ac fe'i cynhyrchwyd gan Amos Gitai a Marin Karmitz yn yr Eidal, Ffrainc ac Israel. Lleolwyd y stori yn Israel. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg, Rwseg, Hebraeg ac Arabeg a hynny gan Amos Gitai. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Juliano Mer-Khamis, Yaël Abecassis, Yussuf Abu-Warda, Moni Moshonov, Sendi Bar, Veronica Nicole, Liron Levo, Ishai Golan a Helena Yaralova. Mae'r ffilm Kedma (ffilm o 2002) yn 100 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Amos Gitai ar 11 Hydref 1950 yn Haifa. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1973 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul> Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Califfornia, Berkeley.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Amos Gitai nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Caniedydd mwci
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Caniedydd mwci (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: caniedyddion mwci) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Gerygone mouki; yr enw Saesneg arno yw Brown flyeater. Mae'n perthyn i deulu'r Dreinbig (Lladin: Acanthizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Teulu
Mae'r caniedydd mwci yn perthyn i deulu'r Dreinbig (Lladin: Acanthizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
IRNA
IRNA yw asiantaeth newyddion gweriniaeth Iran. Ei henw llawn yw Asiantaeth Newyddion y Weriniaeth Islamaidd. IRNA yw'r unig asiantaeth newyddion swyddogol yn Iran. Mae ei phencadlys yn y brifddinas Tehran.
Cigydd helmog picoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cigydd helmog picoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cigyddion helmog picoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Prionops retzii; yr enw Saesneg arno yw Retz's red-billed helmet shrike. Mae'n perthyn i deulu'r Cigyddion (Lladin: Laniidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. retzii, sef enw'r rhywogaeth.
Sean Moore
Drymiwr ac ysgrifennwr caneuon y band roc Cymreig Manic Street Preachers yw Sean Anthony Moore (ganwyd 30 Gorffennaf, 1968).
Moray (etholaeth seneddol y DU)
Mae Moray yn etholaeth Sirol yn yr Alban ar gyfer Tŷ'r Cyffredin, y DU, sy'n ethol un Aelod Seneddol (AS) drwy'r system etholiadol 'y cyntaf i'r felin'. Yn 1983 yr etholwyd yr aelod cyntaf i gynrychioli'r etholaeth hon, ond rhaid cofio fod y ffiniau wedi newid rhyw ychydig ers hynny. Mae'r etholaeth o fewn swydd Moray.
Cynrychiolir yr etholaeth, ers Etholiad Cyffredinol, Mai 2015 gan Angus Robertson, Plaid Genedlaethol yr Alban (yr SNP). Yn yr etholiad hon cipiodd yr SNP 56 o seddi yn yr Alban. Yn Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2017, cipiwyd y sedd gan Douglas Ross (Ceidwadwyr) gyda mwyafrif o 4,159. Daliodd Ross afael yn y sedd yn 2019.
Aelod Seneddol
The MP since 2001 is Angus Robertson, who leads the Scottish National Party in the House of Commons.
Richey Edwards
Gitarydd band roc Cymreig y Manic Street Preachers oedd Richey James Edwards (ganwyd 22 Rhagfyr 1967). Diflannodd ym 1995 a chafodd ei farwolaeth ei ddatgan yn gyfreithiol yn 2008. Cafodd ei fagu yn y Coed Duon, gan fynychu Ysgol Gyfun Oakdale a Phrifysgol Cymru Abertawe rhwng 1986 ac 1989.
Ar Gelveneg
Mae Ar Gelveneg (Ffrangeg: Guilvinec) yn gymuned yn Departamant Penn-ar-bed (Ffrangeg Finistère), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code 29072
Gweler hefyd
Cymunedau Penn-ar-Bed
Caniedydd gyddfwyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Caniedydd gyddfwyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: caniedyddion gyddfwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Gerygone olivacea; yr enw Saesneg arno yw White-throated flyeater. Mae'n perthyn i deulu'r Dreinbig (Lladin: Acanthizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn G. olivacea, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r caniedydd gyddfwyn yn perthyn i deulu'r Dreinbig (Lladin: Acanthizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Charles Collett
Prif ddyluniwr a pheiriannydd rheilffyrdd oedd Charles Benjamin Collett (10 Medi 1871 – 5 Ebrill 1952). Aeth i ysgol Merchant Taylors yn Llundain ac wedyn Prifysgol Llundain cyn gweithio i gwmni peiriannau Chwmni Mawdslay.
Symudodd i Reilffordd y Great Western fel dyluniwr ym Mai 1893. Erbyn 1897 roedd o'n gyfrifol am gynllunio adeiladau, ac ym 1898 yn gynortthwyydd i'r brif ddyluniwr. Daeth o'n ddirpwy reolwr Gwaith Swindon ym 1900, ac ym 1912 daeth yn rheolwr. Daeth o'n ddirpwy brif-beirianydd y rheilffordd ym Mai 1919. Ar ôl marwolaeth George Jackson Churchward daeth yn beif beiriannydd, yn Ionawr 1922.
Cynlluniodd o locomotifau Dosbarth 'Castle', y locomotifau mwyaf pwerus ym Mhrydain ar y pryd, ac yn hwyrach y Dosbarth 'King' hyd yn oed fwy pwerus. Ond yn gyffredinol, canolbwyntiodd o ar ddatblygu cynlluniau Churchward.
Gadawodd y rheilffordd yn 69 oed a symudodd i Wimbledon, lle bu farw yn 80 oed yn 1952.
Bramley, Swydd Derby
Pentref yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Bramley. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Eckington yn ardal an-fetropolitan Gogledd-ddwyrain Swydd Derby.
Nendwr
bawd|[[Adeilad Empire State, un o nendyrau talaf Dinas Efrog Newydd]]
Adeilad uchel iawn gyda llawer o loriau yw nendwr, entrychdy neu gwmwlgrafwr, gan amlaf adeilad o swyddfeydd.
Trust, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Trust, gan gynnwys:
A Day to Remember
Grŵp pync-roc yw A Day to Remember. Sefydlwyd y band yn Ocala yn 2003. Mae A Day to Remember wedi cyhoeddi cerddoriaeth ar label recordio Victory Records.
Dolen allanol
Gwefan swyddogol
Noson yn Haifa
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Amos Gitai yw Noson yn Haifa a gyhoeddwyd yn 2020. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Laila in Haifa ac fe'i cynhyrchwyd gan Amos Gitai, Moshe Edri, Catherine Dussart, Leon Edery a Laurent Truchot yn Ffrainc ac Israel. Lleolwyd y stori yn Haifa. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hebraeg ac Arabeg a hynny gan Amos Gitai.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Makram Khoury, Hana Laszlo, Clara Khoury, Andrzej Seweryn, Hisham Sulliman, Tsahi Halevi, Tom Baum, Maria Zreik ac Amir Khoury. Mae'r ffilm Noson yn Haifa'' yn 99 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2020. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Run. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,100 o ffilmiau Hebraeg wedi gweld golau dydd. Éric Gautier oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Yuval Orr sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Amos Gitai ar 11 Hydref 1950 yn Haifa. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1973 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul> Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Califfornia, Berkeley.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Amos Gitai nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ymerawdwr bach
Gwas neidr ydy'r Ymerawdwr bach (Lladin: Anax parthenope; Saesneg:lesser emperor), yn nheulu'r Aeshnidae. Mae'n frodorol o Dde Ewrop, gogledd Affrica ac Asia. Mae i'w gael yng Nghymru.
Adnabod
Mae'r rhywogaeth hwn yn llai ac yn llai lliwgar na'r Ymerawdwr. Pan fo'n hedfan mae'n eitha tebyg i A. imperator ond fod yr A. parthenope yn dueddol o ddal ei abdomen yn sythach na'r A. imperator. Pan welir gwas neidr eitha mawr yn hedfan - gydag abdomen crwm, mae'n debygol mai A. imperator ydyw yn hytrach na'r A. parthenope. Ceir cyfrwy gals ar S2 ac S3 ar yr A. parthenope a gellir eu gweld hyd yn oed tra'n hedfan. Brwon ydy gweddill yr abdomen. Ceir ychydig o felyn ar waeld S2. Gwyrdd yw lliw'r llygad. Weithiau, mae'n ymddangos yn debyg i A. ephippiger ond fod hwnnw ychydig yn llai o ran hyd ac yn deneuach, a llygad brown nid gwyrdd.
Gorsaf reilffordd Pont-y-pŵl a New Inn
Mae gorsaf reilffordd Pont-y-pŵl a New Inn yn gwasanaethu tref Pont-y-pŵl yn Nhorfaen, Cymru. Mae'r orsaf yn gorwedd ar Reilffordd y Mers ac mae gwasanaethau teithwyr yn cael eu darparu gan Trafnidiaeth Cymru.
McCaysville, Georgia
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn McCaysville, gan gynnwys:
Miguel de Cervantes
200px|bawd|Miguel de Cervantes Nofelydd, bardd a dramodydd o Sbaen oedd Miguel de Cervantes (29 Medi 1547 – 23 Ebrill 1616). Mae'n adnabyddus yn bennaf am ei nofel bicaresg enwog Don Quixote ond roedd hefyd yn ddramodydd o fri yn ei ddydd ac yn awdur straeon byrion.
Ganwyd Miguel De Cervantes Saavedra yn Alcala de Henares, tref rhyw ugain milltir o Fadrid.
Enillodd glod fel milwr ond bu'n gaethwas i'r Mwriaid am bum mlynedd. Priododd â Catalina Salazar yn 1584. Yn 1594 daeth yn gasglwr trethi yn nhalaith Granada ond erbyn 1597 roedd mewn dyled i'r Llywodraeth.
Cyhoeddwyd Don Quixote yn 1605. Bu'n llwyddiant mawr a gwerthwyd 5 argraffiad cyn diwedd y flwyddyn.
Nanook of the North
Ffilm ddogfen fud o 1922 yw Nanook of the North.
Gorsaf reilffordd Shotton
Mae Gorsaf reilffordd Shotton yn orsaf reilffordd yn gwasanaethu tref Shotton yn Sir y Fflint, Cymru. Mae'r orsaf wedi ei lleoli lle mae Rheilffordd y Gororau yn croesi'r Rheilffordd Arfordir Gogledd Cymru. Mae gwasanaethau teithwyr yn cael eu gweithredu gan Trafnidiaeth Cymru.
Brampton, Gogledd-ddwyrain Swydd Derby
Plwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Brampton. Mae'n cynnwys pentref Old Brampton.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,201.
Brassington
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Brassington. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dyffrynnoedd Swydd Derby.
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 548.
FCER1A
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn FCER1A yw FCER1A a elwir hefyd yn Fc fragment of IgE receptor Ia (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 1, band 1q23.2.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn FCER1A.
Jeff Bridges
Actor o Americanwr yw Jeffrey Leon "Jeff" Bridges (ganwyd 4 Rhagfyr 1949). Ef yw mab Lloyd Bridges.
Gwimaeg
Mae Gwimaeg (Ffrangeg: Guimaëc) yn gymuned yn Departamant Penn-ar-bed (Ffrangeg Finistère), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Mike Jenkins
Bardd, nofelydd a llenor straeon byrion Cymreig ydy Mike Jenkins (ganed 1953). Ganed yn Aberystwyth, addysgwyd yng Ngholeg Prifysgol Cymru.
Gwimaeg
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Mike Jenkins
Mae'n dad i'r gwleidydd Bethan Sayed(ganed Jenkins) a'r newyddiadurwr Ciaran Jenkins.
Gwimaeg
Poblogaeth
Population - Municipality code 29073
Mike Jenkins
Mae'n gyn-olygydd y cylchgrawn Poetry Wales a golygydd tymor hir o Red Poets. Bu'n dysgu Saesneg yn Ysgol Gyfun Radur, ger Caerdydd am bron i ddegawd. Mae'n byw yn Merthyr Tudful ers dros 30 mlynedd.
Gwimaeg
Gweler hefyd
Cymunedau Penn-ar-Bed
Mike Jenkins
Cydweithiodd Jenkins yn 2011 - 2012 gyda'r artist Gustavius Payne ar gyfres o arddangosfeydd ledled Cymru dan y teitl "Dim Gobaith Caneri", gan ddefnyddio idiomau Cymraeg fel ysbrydoliaeth (Cefnogi gan Cyngor Celfyddydau Cymru).
Rabin, The Last Day
Ffilm ddrama llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Amos Gitai yw Rabin, The Last Day a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc ac Israel. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Yaël Abecassis. Mae'r ffilm Rabin, The Last Day yn 153 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Éric Gautier oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Amos Gitai ar 11 Hydref 1950 yn Haifa. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1973 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul> Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Califfornia, Berkeley.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Amos Gitai nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cytundeb Trefaldwyn
Cytundeb hanesyddol a phwysig a arwyddwyd pan gyfarfu'r Tywysog Llywelyn ap Gruffudd a Harri III o Loegr ar 29 Medi 1267 yw Cytundeb Trefaldwyn. Yn y cytundeb roedd Brenin Harri III o Loegr (a deyrnasodd rhwng 1216 a 1272) yn cydnabod safle Llywelyn fel Tywysog Cymru, gyda'r hawl i wrogaeth oddi wrth bob tywysog ac arglwydd Cymreig. Gwnaed hynny ym mhresenoldeb Ottobuono, llysgennad y Pab. Llofnodwyd y cytundeb "wrth y rhyd" sef 'Rhyd Chwima', ar Afon Hafren ger Aberriw, tua dwy filltir a hanner i'r gogledd-orllewin o Drefaldwyn, Powys. Ni chafodd Llywelyn wrogaeth Maredudd ap Rhys o'r Dryslwyn tan 1270.
Roedd Cytundeb Trefaldwyn yn crisialu'r hyn roedd Llywelyn wedi bod yn ymdrechu i’w sefydlu yng Nghymru, sef gweledigaeth o Gymru a oedd yn cael ei rheoli gan deyrnas ganolog yng Ngwynedd. Roedd Llywelyn wedi cyflawni rhywbeth na chyflawnwyd gan ei dad-cu, Llywelyn ap Iorwerth, yn 1216, ac roedd sicrhau gwrogaeth oddi wrth reolwyr brodorol yn gysyniad a oedd yn elfen bwysig o system ffiwdal y cyfnod, fel y defnyddiwyd yn Lloegr. Roedd gwrogaeth yn hanfodol i reolwr wrth sefydlu ac atgyfnerthu ei statws a’i bŵer ymhlith ei bobl.
Dyma’r tro cyntaf i hawliau Tywysog Cymru gael eu cydnabod gan Frenin Lloegr. Fel rheolwr Gwynedd a chydag awdurdod teitl Tywysog Cymru, byddai tywysogion ac arglwyddi brodorol eraill Cymru yn talu gwrogaeth i Lywelyn, ac ef yn unig fyddai'n talu gwrogaeth i Frenin Lloegr. Golygai hyn eu bod yn dal eu tiroedd drwy gyflawni dyletswyddau i Lywelyn - er enghraifft, gwasanaeth milwrol a mynychu ei lys. Roedd cyfrifoldebau ynghlwm wrth y wrogaeth i Llywelyn, a gallent golli’r tiroedd os oeddent yn anheyrngar iddo.
Y blynyddoedd blaenorol
Yn ystod y 1250au roedd Llywelyn ap Gruffudd, sef ŵyr Llywelyn Fawr, wedi amlygu ei hun fel arweinydd a oedd yn fodlon herio awdurdod Brenin Lloegr. Rhwng 1255 a 1256 ymsefydlodd fel rheolwr Gwynedd Uwch Conwy (sef y tir i’r gorllewin o’r afon Conwy) ac ychwanegodd y Berfeddwlad at ei deyrnas. Rhwng 1256 a 1258 ychwanegodd Feirionnydd, Ceredigion, Ystrad Tywi, Gwrtheyrnion a Buellt, ac yn 1258 roedd yn galw ei hun yn ‘Dywysog Cymru’ ac wedi llwyddo sicrhau cydnabyddiaeth oddi wrth deyrnasoedd Powys, Morgannwg a'r Deheubarth ei fod yn arglwydd ac yn arweinydd arnynt. Datgelwyd ei amcanion gwleidyddol i ddatblygu Cymru i fod yn uned wleidyddol newydd mewn llythyr a ysgrifennodd at reolwyr yr Alban, lle cyfeiriodd at ei hun fel ‘Tywysog Cymru’. Roedd Llywelyn wedi llwyddo i gyrraedd y sefyllfa hon oherwydd nifer o ffactorau, fel gwrthwynebiad Arglwyddi’r Mers i ddylanwad coron Lloegr, ac roedd Llywelyn ei hun wedi cael gwared ar y gystadleuaeth a wynebai oddi mewn i'w deulu ei hun drwy garcharu ei frodyr.
Yn y blynyddoedd dilynol manteisiodd Llywelyn ar broblemau mewnol a wynebodd Harri III oddi wrth ei farwniaid er mwyn ehangu ei diriogaethau ei hun. Ar ddechrau’r 1260au ymosododd ei luoedd ar Faelienydd, Brycheiniog a’r Fenni, ac er na enillodd y tiroedd hyn cydnabuwyd arglwyddiaeth Llywelyn ynddynt. Erbyn 1264 roedd Gruffudd ap Gwenwynwyn, Arglwydd Powys Wenwynwyn, yn talu gwrogaeth i Lywelyn, ac yn 1265 lluniwyd Cytundeb Pipton rhyngddo ef a Simon de Montfort, sef un o farwniaid mwyaf pwerus Lloegr ac un o elynion pennaf Harri III. Roedd de Montfort, a oedd hefyd yn dad-yng-nghyfraith Llywelyn, yn cydnabod Llywelyn ap Gruffudd fel Tywysog Cymru ac arglwydd y Marchia Wallie.
Lladdwyd de Montfort rai wythnosau wedyn ym Mrwydr Evesham, ond roedd y cytundeb rhyngddo ef a Llywelyn yn Pipton wedi gosod y seiliau ar gyfer Cytundeb Trefaldwyn yn 1267.
Telerau’r Cytundeb
Roedd y cytundeb hefyd yn datgan y byddai olynwyr Llywelyn yn cael eu cydnabod yn dywysogion Cymru ar ei ôl. Roedd y cytundeb hwn felly'n cydnabod tywysogaeth Cymru yn endid annibynnol a chyfansoddiadol, yr hyn a elwir heddiw'n 'wladwriaeth sofran'.
Roedd Harri III drwy Gytundeb Trefaldwyn yn cydnabod bodolaeth Tywysogaeth Cymru o dan arweinyddiaeth ei harglwydd, Llywelyn ap Gruffudd, Tywysog Cymru. Dywedai’r cytundeb bod disgwyl i bob arglwydd Cymreig, heblaw'r Arglwydd Maredudd ap Rhys o Ddryslwyn, dalu gwrogaeth i Lywelyn a bod ganddo’r hawl i feddiannu rhai o Arglwyddi’r Mers ym Mhowys. Roedd Llywelyn, er hynny, yn parhau i fod yn ddeiliad i Frenin Lloegr ac roedd disgwyl iddo dalu gwrogaeth i Frenin Lloegr am yr hawl hon a’r tir a gydnabuwyd iddo. Roedd cost ariannol i’r hawliau a roddwyd iddo gan Frenin Lloegr. Roedd yn rhaid i Lywelyn dalu 25,000 marc (£16,666) mewn deg taliad blynyddol. Datganwyd hefyd y byddai disgwyl i Lywelyn a'i frawd Dafydd ap Gruffudd gymodi ac y byddai’n cael ei dderbyn yn ôl i gymdeithas Cymru wedi iddo ffoi i Loegr ar ddechrau’r 1260au. Rhoddodd dir i Dafydd ac ildiodd diroedd roedd wedi eu goresgyn yn siroedd Amwythig a Chaer.
Fel rhan o delerau Cytundeb 1267 trosglwyddwyd Buellt, Aberhonddu a Gwerthrynion yng nghanolbarth Cymru i Lywelyn. Rhoddwyd iddo hefyd Gastell Whittington yn swydd Amwythig, castell a oedd wedi bod ym meddiant ei dad-cu yn y 1220au, a chafodd addewidion gan Robert o’r Wyddgrug na fyddai castell yn cael ei adeiladu ym Mhenarlâg am 60 mlynedd. Roedd hyn yn gwarantu diogelwch ffin gogledd-ddwyrain Cymru.
Mae'r cytundeb yn arwyddocaol iawn gan mai dyma'r tro cyntaf i berthynas coron Lloegr a thywysogaeth Cymru fod yn sefydlog, o ran y ddwy ochr. Llwyddodd Llywelyn i gael y cytundeb hwn yn dilyn methiant ei ragflaenydd, Llywelyn ap Iorwerth. Roedd Llywelyn Fawr, tadcu Llywelyn ap Gruffudd, wedi hawlio mai ef oedd Tywysog Cymru drwy ddefnyddio’r teitl ‘Tywysog Aberffraw, Arglwydd Eryri’ yn ystod y 1230au wedi iddo ddarostwng y breninllinau Cymreig eraill. Ond roedd goruchafiaeth Llywelyn ap Gruffudd ar ddiwedd y 1260au wedi gorfodi coron Lloegr i gydnabod ei awdurdod yng Nghymru. Roedd hyn ar adeg pan oedd Lloegr yn cael ei gwanhau oherwydd rhaniadau mewnol. link=https://cy.wikipedia.org/wiki/Delwedd:Death_of_Llywelyn.jpg|alt=|bawd|Marwolaeth Llywelyn Yng Nghytundeb Trefaldwyn roedd Llywelyn wedi cyflawni cam pwysig yn y broses o greu Cymru'n wladwriaeth, a oedd yn nodwedd bwysig ar gyfer creu ymdeimlad o hunaniaeth. Oherwydd hynny, roedd Llywelyn ap Gruffudd yn un o wladweinwyr mawr hanes Cymru yn ôl Gwynfor Evans.
Ar ôl 1267
Roedd Cytundeb Trefaldwyn yn gydnabyddiaeth gan Frenin Lloegr o bŵer ac awdurdod Tywysog Cymru. Ond, wedi i fab Harri III ddod i orsedd Lloegr yn 1272, sef Edward I, gwaethygodd y berthynas rhwng Cymru a Lloegr.
Ymhlyg yng Nghytundeb Trefaldwyn roedd problemau dybryd i Llywelyn. Wynebai wrthwynebiad oddi mewn i Wynedd fel ail fab i fab anghyfreithlon Llywelyn ab Iorwerth, gelyniaeth arglwyddi Normanaidd i’w awdurdod ac agwedd llywodraeth Brenin Lloegr, Edward I, tuag at ei statws ac annibyniaeth Cymru. Roedd Edward I yn frenin a oedd eisiau ymestyn ei ymerodraeth ac a oedd yn benderfynol o chwalu awdurdod Llywelyn. Roedd 1271 yn benllanw pŵer Llywelyn ap Gruffudd yng Nghymru, gyda thua 200,000 o ddeiliaid a thri chwarter o dir Cymru dan ei arglwyddiaeth. Nid oedd hyn wrth fodd y Brenin Edward. Cynyddodd y tensiwn rhyngddynt wedi i Edward gipio gwraig Llywelyn, Eleanor de Montfort, wrth iddi hwylio'n ôl o Ffrainc. Rhwng 1274 a 1276 gwrthododd Llywelyn bum gwŷs iddo dalu gwrogaeth i Edward, ac roedd yn absennol o goroniad Edward I yn 1274. Cyhoeddodd Edward ryfel yn erbyn Llywelyn yn 1276, ac roedd telerau Cytundeb Aberconwy yn 1277 yn gosod cyfyngiadau mawr ar bŵer Llywelyn, a chollodd lawer o’r manteision a gafodd yng Nghytundeb Trefaldwyn. Yn Rhagfyr 1282, gorymdeithiodd byddin o Gastell Trefaldwyn i Lanfair-ym-Muallt gyda’r bwriad o lofruddio Llywelyn. Lladdwyd Llywelyn ap Gruffudd, neu ‘Llywelyn Ein Llyw Olaf’, ger afon Irfon yng Nghilmeri, ger Llanfair-ym-Muallt, ar 11 Rhagfyr 1282 gan Stephen de Frankton, un o filwyr byddin Edward I. Yn ddiweddarach, trowyd Castell Trefaldwyn yn garchar.
Robert Peary
Fforiwr o Americanwr oedd Robert Edwin Peary, Sr. (6 Mai 1856 – 20 Chwefror 1920). Roedd wedi penderfynu yn ifanc iawn y byddai yn cyrraedd Pegwn y Gogledd, ac fe wnaeth baratoi yn ofalus gogyfer â'i ymgyrch i gyrraedd y Pegwn. Methiant serch hynny fu ei ymgais gyntaf er iddo lwyddo i gyrraedd lledred 87° 6'G y cyntaf i wneud.
The Best Damn Thing
bawd|200px|Clawr yr albwm
Robert Peary
Ar ôl dwy flynedd o baratoi sefydlodd ei bencadlys ger Cape Columbia yn Chwefror 1908 ac erbyn 28 Mawrth roeddent wedi cyrraedd y man y cyrhaeddodd Peary ar ei ymgais gyntaf. Erbyn 1 Ebrill roedd gan Peary 150 milltir i gyrraedd y Pegwn. Ar 6 Ebrill 1909 gwnaeth ef a'i dîm gyrraedd Pegwn y Gogledd.
The Best Damn Thing
Trydedd albwm Avril Lavigne yw The Best Damn Thing, a ryddhawyd ar y 13eg o Ebrill 2007.
Robert Peary
Ar ôl cyrraedd nôl i Labrador anfonodd Peary neges i Efrog Newydd yn dweud am ei lwyddiant. Roedd neges fodd bynnag wedi cyrraedd dri diwrnod yng nghynt o Norwy yn dweud fod anturiaethwr arall o'r enw Frederick A. Cook wedi cyrraedd y Pegwn yn Ebrill 1908 yng nghynt.
Ed Miliband
Cyn-Arweinydd y Blaid Lafur ac Aelod Seneddol dros Gogledd Doncaster yn Nhŷ'r Cyffredin y Deyrnas Unedig ydy Edward Samuel "Ed" Miliband (ganwyd 24 Rhagfyr 1969). Bu'n Aelod Seneddol ers 2005 a gwasanaethodd yng nghabinet Gordon Brown o 2007 tan 2010.
Robert Peary
Bu dadlau brwd pwy gyrhaeddodd y Pegwn gyntaf. Erbyn heddiw, y gred gyffredinol yw mai twyll oedd haeriad Cook, ac na fu'n agos i'r Pegwn.
Phil Campbell, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Ed Miliband
Ymddiswyddodd fel arweinydd y Blaid Lafur drennydd Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2015 (8 Mai 2015), yn dilyn dymchwel yr wrthblaid yn yr etholiad.
Phil Campbell, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Phil Campbell, gan gynnwys:
Breadsall
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Breadsall. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Erewash.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 773.
Cigydd helmog talcen coch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cigydd helmog talcen coch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cigyddion helmog talcen coch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Prionops scopifrons; yr enw Saesneg arno yw Chestnut-fronted helmet shrike. Mae'n perthyn i deulu'r Cigyddion (Lladin: Laniidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. scopifrons, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r cigydd helmog talcen coch yn perthyn i deulu'r Cigyddion (Lladin: Laniidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Sam Elliott
Actor o Americanwr yw Samuel Pack "Sam" Elliott (ganwyd 9 Awst 1944).
Castell Dineirth
Hanes
Cafodd y castell ei losgi i lawr gan Gruffudd ap Rhys ond ymddengys iddo gael ei ailadeiladu wedyn gan iddo gael ei losgi eto gan y brenin Owain Gwynedd ar gyrch yng Ngheredigion yn 1136 pan losgwyd cestyll Caerwedros ac Aberystwyth yn ogystal. Ymddengys iddo newid dwylo sawl gwaith yn ystod y hanner can mlynedd nesaf: bu ym meddiant Hywel ab Owain Gwynedd yn 1143 ac yn 1144 roedd yn nwylo Cadwaladr ap Gruffudd ap Cynan. Yn 1150 fe'i llosgwyd pan gipiwyd de Ceredigion gan Cadell, Maredudd a Rhys, meibion Gruffudd ap Rhys. Ildiwyd y castell ganddynt i Roger de Clare in 1158. Pan gododd Yr Arglwydd Rhys mewn gwrthryfel yn erbyn Harri II o Loegr yn 1164 fe'i dinistriwyd eto. Ceir y cofnod nesaf ato yn Brut y Tywysogion am y flwyddyn 1199 pan oedd ym meddiant Maelgwn ap Rhys ar ôl iddo ei gipio oddi wrth ei frawd Gruffudd ap Rhys. Difethwyd y castell gan Maelgwn yn 1202 yn wyneb bygythiad Llywelyn Fawr, brenin Gwynedd, i ymosod ar ei arglwyddiaeth am iddo fod yn gynghrair i Gwenwynwyn o Bowys. Pan gipiodd Llywelyn y tir rhwng afon Arth ac afon Aeron, adferodd Dineirth i feibion Gruffudd ap Rhys ond ymddengys i'r safle gael ei esgeuluso yn fuan ar ôl hynny.
Am fod yr enw yn cynnwys yr elfen arth a'r ffaith fod archaeolegwyr wedi darganfod olion amddiffynfa o'r Oesoedd Tywyll yno, mae rhai awduron llyfrau poblogaidd ar y Brenin Arthur yn hawlio Dineirth/Dinerth fel safle ei lys. Ond mae din ('caer') ac arth yn elfennau cyffredin mewn enwau lleoedd ac mae'n amlwg fod yr enw yn deillio o safle'r castell ar lan afon Arth. Cyfeiria Gildas at receptaculi ursi ('ffau'r arth') mewn cysylltiad â Cynlas (Cuneglas), un o frenhinoedd cynnar Teyrnas Rhos, ond mae Rhos yn y gogledd (cynigir Bryn Euryn, ger Llandrillo-yn-Rhos, fel lleoliad posibl i'r gaer honno).
Caniedydd cain
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Caniedydd cain (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: caniedyddion cain) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Gerygone palpebrosa; yr enw Saesneg arno yw Black-headed flyeater. Mae'n perthyn i deulu'r Dreinbig (Lladin: Acanthizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Slapstic
bawd|400px|Golygfa slapstic gyda Charlie Chaplin (chwith) yn y ffilm His New Job (1915). Dull o gomedi gorfforol sy'n defnyddio hiwmor bras, sefyllfaoedd abswrd ac ystumiau a symudiad egnïol a gwyllt yw slapstic neu gomedi golbio.
Caniedydd cain
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn G. palpebrosa, sef enw'r rhywogaeth.
Slapstic
Daw'r enw o'r ffon glec a gafodd ei chario gan yr harlecwin yn y commedia dell'arte a'i defnyddio i guro'r cymeriadau eraill – ar y pen ôl, gan amlaf – yn ogystal â chreu sŵn a'i chwifio megis hudlath. Gellir olrhain campau'r harlecwin i'r 16g, ond mae'r fath gomedi fras a ffars wedi bod yn boblogaidd ers dyddiau'r hen Roegiaid a'r Rhufeiniaid. Ymledodd y traddodiad hwn ar draws Ewrop, a châi'r "slapstic" ei ysgwyd gan mudchwaraewyr Ffrengig ac actorion pantomeim Seisnig fel ei gilydd. Yn y 19g, perfformiai actau tebyg gan ddigrifwyr y neuadd gerdd yng Ngwledydd Prydain a'r theatr fwrlésg yn Unol Daleithiau America.
Caniedydd cain
Teulu
Mae'r caniedydd cain yn perthyn i deulu'r Dreinbig (Lladin: Acanthizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Slapstic
Yn oes gynnar y sinema, comedi gorfforol a jôcs gweledol oedd y prif os nid yr unig fath o ddigrifwch a allai ei ddangos mewn ffilmiau mud, gyda chyfeiliant cerddorol byw. Perfformwyr vaudeville oedd y mwyafrif o'r actorion yn y ffilmiau hyn, ac felly aeth yr enw slapstic draw o'r traddodiad theatr i fyd y darluniau byw. Daeth Charlie Chaplin, Harold Lloyd a Buster Keaton yn sêr byd-enwog am eu ffilmiau comedi, sydd yn dibynnu'n aml ar slapstic. Nodwedda comedi'r sinema fud gan olygfeydd rasio a siaso, cwympo a baglu, a gwneud llanast mewn modd dros ben llestri. Yn aml cafodd lluniau'r rasys eu cyflymu drwy droi'r camera yn llai na'r arfer, fel bod y cymeriadau yn rhedeg ar garlam gwyllt. Darganfyddwyd y dechneg hon gan Mack Sennett, a greodd ffilmiau'r Keystone Cops. Dyfeisiodd Sennett hefyd yr arfer o gymeriadau'n taflu peis yn wynebau ei gilydd. Weithiau byddai'r actorion yn ymgymryd â gweithgareddau go dreisgar, megis ymladd ac ymosod ar ei gilydd, ond fel rheol mae'r symudiadau a'r portread mor abswrd ac annisgwyliedig fel nad yw poen y cymeriadau yn rhoi taw ar chwerthin y gynulleidfa. Yn wir, afrealaeth y fath drais yw ffynhonnell yr hiwmor. Ni chafodd slapstic ei atal gan ddyfodiad y lluniau sain: parhaodd hen berfformwyr vaudeville megis Laurel a Hardy, y Brodyr Marx, a'r Three Stooges, i ddiddanu.
Mae'n rhaid i'r perfformiwr slapstic fod yn ddigrifwr, yn glown, yn acrobat, ac yn styntiwr. Er ei fod yn portreadu ei hunan yn wyllt ac yn anghelfydd, mae'n rhaid iddo feddu ar reolaeth osgeiddig o'i gorff ac amseru perffaith. Byddai nifer ohonynt yn gerddorion, consurwyr neu'n ystumwyr ac yn cyfuno'r doniau theatraidd hynny â'r act, er enghraifft Harpo Marx a'i delyn neu Tommy Cooper a'i driciau hud. Mae sawl yn gweld slapstic yn ffurf isel ei haeliau ar ddigrifwch, ac yn fath o ffwlbri sydd yn apelio at blant a'r diddiwylliant. Yn wir, mae slapstic yn goroesi'n amlycaf o flaen cynulleidfaoedd teuluol, megis y syrcas a sioeau Pwnsh a Jwdi. Eto oll, mae enwau sêr slapstic y sinema gynnar yn gyfarwydd hyd heddiw, a noder bod y goreuon ohonynt "wedi troi hiwmor isel yn gelfyddyd uchel".
Breaston
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Breaston. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Erewash.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,455.
Sanctaidd
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Amos Gitai yw Sanctaidd a gyhoeddwyd yn 1999. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd קדוש ac fe'i cynhyrchwyd gan Amos Gitai yn Ffrainc ac Israel. Lleolwyd y stori yn Jeriwsalem. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hebraeg a hynny gan Amos Gitai a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Philippe Eidel. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Landujan
Mae Landujan (Ffrangeg: Landujan) yn gymuned yn department Il-ha-Gwilen (Ffrangeg: d'Ille-et-Vilaine), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Sanctaidd
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Matrix sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,100 o ffilmiau Hebraeg wedi gweld golau dydd. Renato Berta oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Monica Coleman sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Landujan
Poblogaeth
Population - Municipality code 35143
Sanctaidd
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Amos Gitai ar 11 Hydref 1950 yn Haifa. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1973 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul> Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Califfornia, Berkeley.
Gorsaf reilffordd Y Fflint
Mae Gorsaf reilffordd y Fflint yn orsaf reilffordd yn gwasanaethu tref y Fflint yn Sir y Fflint, Cymru. Mae'r orsaf ar y Rheilffordd Arfordir Gogledd Cymru ac mae gwasanaethau teithwyr yn cael eu gweithredu gan Trafnidiaeth Cymru.
Sanctaidd
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Amos Gitai nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gorsaf reilffordd Y Fflint
Cynlluniwyd yr orsaf gan Francis Thompson ar gyfer Rheilffordd Caer a Chaergybi. Agorwyd yr orsaf ar 1 Mai 1848. Mae’r orsaf yn un restredig Gradd II. Atgyweiriwyd yr orsaf yn 2007 gan Network Rail, yn costio miliwn o bynnoedd.
Callington
Tref a phlwyf sifil yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Callington (Cernyweg: Kelliwik).
O deyrnasiad y Frenhines Mari I hyd Ddeddf Diwygio 1832 roedd Kelliwik yn fwrdeistref seneddol bwdr, yn dychwelyd dau aelod seneddol.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 5,786.
Hamlet
Trasiedi gan William Shakespeare yw Hamlet neu Trasiedi Hamlet, Tywysog Denmarc (Saesneg Hamlet neu The tragical history of Hamlet, Prince of Denmark). Ymddangosodd y cyfieithiad Cymraeg ohoni gan J. T. Jones yn 1960.
Argraffiadau
Shakespeare, William. Trasiedi Hamlet, Tywysog Denmarc. Cyfieithiwyd gan J. T. Jones (Aberystwyth: Cymdeithas Lyfrau Ceredigion, 1960).
Mecaneg
bawd|Dogfen Arabeg yn dangos Peiriant; 16C-18C. Mecaneg (Groeg μηχανική) yw'r rhan honno o wyddoniaeth sy'n ymwneud â gwrthrychau pan fo grym yn cael ei rhoi arnynt ac effaith y gwrthrychau hyn ar yr hyn sydd o'u cwmpas (eu hamgylchedd).
Ceir tarddiad y ddisgyblaeth hon yng Ngroeg yr Henfyd: yn sgwennu Aristotle ac Archimedes. Yn y cyfnod modern, bu Omar Khayyam, Galileo, Johannes Kepler, ac Isaac Newton yn brysur yn gosod y seiliau gwyddonol i'r hyn a ddisgrifir heddiw fel "mecaneg glasurol". Dyma gangen o 'ffiseg glasurol' sy'n delio gyda gronynnau sefydlog neu symudol, ac sy'n symud gyda buanedd llawer llai na chyflymder golau. Gellir diffinio Mecaneg, felly, fel y gangen o wyddoniaeth sy'n ymwneud â symudiad ac effaith grymoedd ar wrthrychau.
Bwrdeistref Slough
Mae gan yr ardal arwynebedd o 32.5 km², gyda 149,112 o boblogaeth yn ôl amcangyfrif cyfrifiad 2018. Mae'n ffinio ar Fwrdeistref Frenhinol Windsor a Maidenhead i'r de, Surrey i'r de hefyd, Swydd Buckingham i'r gorllewin ac i'r gogledd, a Llundain Fwyaf i'r dwyrain.
bawd|dim|Bwrdeistref Slough yn Berkshire
Bretby
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Bretby. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Swydd Derby.
Bwrdeistref Slough
Yn ogystal â thref Slough ei hun, sy'n sefyll mewn ardal ddi-blwyf, mae'r awdurdod yn cynnwys tri phlwyf sifil Britwell, Colnbrook with Poyle a Wexham Court.
Gorsaf danddaearol Warwick Avenue
Gorsaf Rheilffordd Danddaearol Llundain yw gorsaf Warwick Avenue. Fe'i lleolir yn Ninas Westminster yng nghanol Llundain. Saif ar y Bakerloo Line.
Y Groesgad Gyntaf
250px|bawd|Map sy'n dangos llwybrau byddinoedd y Croesgadwyr yn y Groesgad Gyntaf. Ymladdwyd y Groesgad Gyntaf o'r flwyddyn 1095 hyd 1099. Fe'i lawnsiwyd dan oruchwyliaeth a nawdd y Babaeth.
Arweiniodd Pedr y Meudwy fyddin yn erbyn lluoedd Kilij Arslan, swltan Nisé, ond fe'i trechwyd ganddo. Y flwyddyn ganlynol cipiodd y Croesgadwyr Nisé a threchwyd Kilij ym mrwydr Dorylé. Roedd 1098 yn flwyddyn gofiadwy i'r goresgynwyr; cipiwyd Edessa ac Antioch a chreuwyd taleithiau Croesgadwrol ynddynt a chafodd byddin Mwslemaidd dan arweinyddiaeth Karbouka o ddinas Mosul ei threchu. Yn 1099 cipiwyd Caersalem a Thripoli. Yn y Ddinas Sanctaidd ei hun coronwyd y fuddugoliaeth â chyflafan ddychrynllydd ar y trigolion, yn Iddewon, Cristnogion Uniongred a Mwslemiaid yn ddi-wahân.
Byd Go Iawn: Un Nos Ola Leuad
Llyfr ac astudiaeth lenyddol, Gymraeg gan yr awdur J. Elwyn Hughes   yw Byd Go Iawn: Un Nos Ola Leuad. Cyhoeddiadau Barddas a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 30 Awst 2012. Yn 2018 roedd y gyfrol mewn print ac ar gael.
Disgrifiad byr
Cyfrol sy'n bwrw golwg ar y byd a oedd yn sail i'r nofel enwog Un Nos Ola Leuad sydd yma. Ceir taith ddarluniadol o gymdeithas, llefydd a chymeriadau Bethesda a Dyffryn Ogwen fel yr oeddynt yn nyddiau Caradog Prichard.
Adolygiad Gwales
Er bod Byd Go Iawn: Un Nos Ola Leuad yn gyfrol gyflawn ynddi’i hun, mae’n deg dweud ei bod hefyd yn chwaer-gyfrol, ac, ar ryw ystyr, hyd yn oed yn ddilyniant i Byd a Bywyd Caradog Prichard a gyhoeddwyd [yn 2005]. Ychydig o ofod a neilltuwyd i fynd i’r afael â chefndir y nofel yn y fan honno, ac er mai prin y byddai’r darllenydd wedi sylwi ar y "diffyg" mewn cyfrol gynhwysfawr 198 o dudalennau, fe honna’r awdur mai ceisio "gwneud iawn am hynny" a wnaeth y tro hwn.
Yma, fe ganolbwyntir yn gyfan gwbl ar Un Nos Ola Leuad – ei lleoliadau, ei chymeriadau a’i digwyddiadau, a chynseiliau’r rheini yn y "byd go iawn". Fel y dywed J. Elwyn Hughes yn ei Ragarweiniad:
Yn Nyffryn Ogwen ei blentyndod y cafodd Caradog ei ysbrydoliaeth ac y mae rhannau helaeth o’r gwaith wedi ei seilio ar ddigwyddiadau, pobl a llefydd gwirioneddol yn y fro honno, a hynny er gwaethaf yr honiad yn "Nodyn yr Awdur" ar ddechrau’r nofel: “Er bod brith-gofion bore oes yn sail i ambell ddigwyddiad yma, ystumiwyd cymaint gan amser a dychymyg fel nad oes unrhyw gysylltiad uniongyrchol ag unrhyw berson yn yr un o’r cymeriadau, ac y mae "eu dydd yn gelwydd i gyd".
Eir ati, yn gwbl systematig, i gyfosod, yn gyntaf "Lefydd ac Adeiladau", yna "Bobl a Chymeriadau" ac yna ddigwyddiadau penodol â’u cymheiriaid hanesyddol. Llwyddwyd i gywain casgliad rhyfeddol o ddarluniau a ffotograffau i gyd-fynd â’r cyfan – rhai wedi ymddangos o’r blaen yn y gyfrol flaenorol, ond y rhan fwyaf o ddigon yn gwbl "newydd".
Mae trwch y gyfrol yn canolbwyntio ar y cymeriadau, a dyma lle y mae hyd a lled ymchwil J. Elwyn Hughes yn dod i’r amlwg, ynghyd â’i adnabyddiaeth o bobl ei ardal. Cyfeiriaf yn benodol at "Now Gwas Gorlan, Robin Gwas Bach Gorlan a Now Bach Glo", tri chymeriad sy’n "ymgorffori elfennau" o gymeriad Wil Rîtsh (y cynhwyswyd rhai o’i ffraethebau yn y gyfrol Glywsoch Chi Hon? gan Fudiad Adfer yn 1978, ond na chofnodwyd hanes ei fywyd mor gyflawn cyn hyn), a’r bennod honno ar "Mister Vinsent Bank a’i Wraig a’u Hogyn Bach, Cyril", y mae hiwmor yn byrlymu drwyddi. Cefais flas arbennig ar y rhain, ac, mewn ffordd wahanol, ar y bennod ar "Defi Difas Snowdon View", lle y cynhwysir dau lythyr yn llaw T. Rowland Hughes yn holi’r gŵr a fu’n gynsail i Defi Difas, sef David D. Evans, am gefndir y Streic Fawr wrth iddo baratoi i ysgrifennu Chwalfa. Dyma gymeriadau y bu’n golled enfawr i’m cenhedlaeth i beidio â chael eu hadnabod, a dyma gymwynas fawr J. Elwyn Hughes yn y gyfrol hon. Oherwydd y mae’n fwy na chyfeirlyfr i’w gael wrth eich penelin wrth i chi fodio drwy Un Nos Ola Leuad; mae’n gofnod tu hwnt o werthfawr o hanes cymdeithasol, ac yn diogelu straeon am bobl y gellid yn hawdd fod wedi eu hanghofio cyn pen cenhedlaeth eto.
Erbyn i ni droi i’r drydedd adran, cawn mai dim ond un ‘digwyddiad’ sydd yma, mewn gwirionedd, sef hanes y gêm bêl-droed gythryblus rhwng yr Holyhead Railway Institute Reserves a’r Bethesda Comrades – neu’r Cybi Wanderers a "Celts ni", fel y’u gelwir yn y nofel. Daeth achlysuron cymdeithasol eraill, fel yr orymdaith i anrhydeddu’r milwr a enillodd fedal y D.C.M., dadorchuddio’r gofgolofn ar derfyn y rhyfel, ac ymweliad Côr y Sowth, eisoes dan y chwyddwydr wrth edrych ar leoliadau a chymeriadau, a’r ffaith honno’n tystio i anawsterau cynllunio astudiaeth o’r fath, lle y mae ailadrodd a chroesgyfeirio bron yn anorfod. Ond hanes yr ornest bêl-droed yw pinacl y gyfrol, ac roedd yn werth neilltuo lle i’w thrafod ar ei phen ei hun.
Gwen Gruffudd
Botwm Crys yn cadw lle
Nicky Wire
Chwaraewr bas band roc Cymreig Manic Street Preachers yw Nicholas Allen Jones neu Nicky Wire (ganwyd 20 Ionawr 1969). Ar adegau mae'n sgwennu geiriau'r caneuon ac yn canu. Mae Nicky yn frawd ieuenga'r bardd Patrick Jones.
Cafodd dreialon i glybiau pêl-droed gyda Tottenham Hotspur ac Arsenal, ond rhwystrwyd ef gan broblemau gyda'i ben-glin. Safodd arholiadau Lefel A mewn gwleidyddiaeth a chyfraith. Astudiodd ym Mhrifysgol Abertawe lle graddiodd mewn gwleidyddiaeth a chafodd waith yn y Swyddfa Dramor.
Motherwell a Wishaw (etholaeth seneddol y DU)
Mae Motherwell a Wishaw yn etholaeth fwrdeistrefol yn yr Alban ar gyfer Tŷ'r Cyffredin, y DU, sy'n ethol un Aelod Seneddol (AS) drwy'r system etholiadol 'y cyntaf i'r felin'. Yn 1983 yr etholwyd yr aelod cyntaf i gynrychioli'r etholaeth hon, ond rhaid cofio fod y ffiniau wedi newid rhyw ychydig ers hynny. Mae'r etholaeth o fewn y siroedd Dwyrain Swydd Dunbarton a Gogledd Swydd Lanark. Ceir etholaeth Senedd yr Alban o'r un enw.
Yn 1983 rhannwyd etholaeth Motherwell yn ddwy ran: Gogledd a De, ond fe'i hunwyd yn 1997 i greu'r etholaeth hon: Motherwell a Wishaw.
Cynrychiolir yr etholaeth, ers Etholiad Cyffredinol, Mai 2015 gan Marion Fellows, Plaid Genedlaethol yr Alban (yr SNP). Yn yr etholiad hon cipiodd yr SNP 56 o seddi yn yr Alban. Yn Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2017, daliodd ei afael yn y sedd ond syrthiodd y mwyafrif i 318. Cynyddodd ei fwyafrif i 6268 yn 2019 wrth iddo gadw'r sedd am y trydydd tro.
More Than a Secretary
Y prif actor yn y ffilm hon yw Jean Arthur. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.