cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
John Salesbury, Y Rug (1533-1580)
Gyrfa
Er iddo astudio’r gyfraith does dim cofnod ei fod wedi gweithio ym myd y gyfraith, ei brif yrfa oedd bod yn uchelwr ac yn dirfeddiannwr. Cyflwynodd ei dad ystadau'r Rug, Glyndyfrdwy a Dinmael iddo ym 1548, pan nad oedd ond pymtheg oed. Bu farw ei dad dwy flynedd yn niweddarach, ym 1550, pan oedd John yn 17oed ac etifeddodd gweddill ei ystadau. Yn y cyfnod hwn ystyriwyd bod plentyn yn dod yn oedolyn yn 21in oed. Byddai pobl ifanc amddifad cefnog yn cael eu gwneud yn ward y llys a byddai'r llys yn pennu gwarcheidwad i edrych ar ôl ei fuddiannau hyd iddo ddyfod yn oedolyn. Ym 1554 pennodd y llys Phillip Mainwairing yn warcheidwad ar fuddiannau Salesbury, cyn sylwi ei fod bellach wedi troi’n 21. Pan oedd ward y llys yn troi’n 21 disgwyliwyd iddo ‘erlyn ei lifrau’ (mynd ar ôl ei hawliau), trwy fynd o flaen y llys i dalu ffi i’w rhyddhau o’i warchodaeth a derbyn buddiannau a chyfrifoldebau ei ystâd. Roedd peidio ag erlyn lifrau yn drosedd. Gwysiwyd Salesbury i ymddangos o flaen Cyngor Cymru a'r Gororau i ateb am ei drosedd. Derbyniodd y cyngor mae camgymeriad nid bwriad troseddol oedd yn gyfrifol am ei fethiant. Cafodd ryddhad ar yr amod ei fod yn talu’r ffi ac yn talu’r dyledion i’r goron a adawyd gan ei dad ar adeg ei farwolaeth. Methodd i dalu’r dyledion ac fe wysiwyd yn ôl i’r cyngor sawl gwaith i egluro pam, ac ni ryddhawyd ei lifrau hyd 22 Chwefror 1557 pan oedd bron yn 24 mlwydd oed.
Gyrfa Wleidyddol
Cafodd Salesbury ei ethol i’r Senedd am y tro cyntaf ym 1553, fel AS Meirionnydd, yn ŵr ifanc 20 oed, o dan nawdd William Herbert, iarll cyntaf Penfro. Cafodd ei ddychwelyd dros Fwrdeistrefi Dinbych ym 1554 o dan ddylanwad ei deulu ac eto ym 1558 o dan nawdd Penfro. Ym 1559 cafodd ei ethol dros Sir Ddinbych.
Mari Tudur oedd Brenhines Lloegr rhwng 1553 pan etholwyd Salesbury am y tro cyntaf a 1558 pan etholwyd ef am y tro olaf. Gan ei fod yn Babydd, fel y frenhines, roedd ei ffydd yn fanteisiol iddo wrth dderbyn swyddi cyhoeddus. Wedi i’r Protestant Elizabeth I dod i’w orsedd bu Salesbury yn parhau i dderbyn swyddi cyhoeddus er gwaethaf ei ffydd. Ym 1571 safodd eto fel ymgeisydd ym Meirionydd ond fe’i trechwyd gan Hugh Owen, mab y Barwn Lewys ab Owain.
Cyfnod clo
Cyfnod Clo yw'r term a ddefnyddir yn ystod pandemig COVID-19 yng Nghymru i ddisgrifio'r cyfnodau a'r mesurau i reoli symudiadau pobl rhag lledu'r feirws. Erbyn mis Ebrill 2020, roedd oddeutu hanner poblogaeth y byd mewn cyfnod clo, gyda mwy na 3,9 biliwn o bobl mewn dros 90 o wledydd neu diriogaethau o dan gais neu orchymyn i aros yn eu cartrefi gan eu llywodraeth. Argymhelliad Sefydliad Iechyd y Byd ar gyfnodau clo a chyrffyw yw y dylent fod yn fesurau byr dymor i ail-drefnu, ailgynnull, ailgydbwyso adnoddau, a diogelu gweithwyr iechyd sydd wedi'u llethu. Er mwyn cael cydbwysedd rhwng cyfyngiadau a bywyd arferol, dylai ymatebion hirdymor i'r pandemig gynnwys hylendid personol llym, olrhain cysylltiadau effeithiol, a hunanynysu pan yn sâl.
John Salesbury, Y Rug (1533-1580)
Gyrfa gyhoeddus amgen
Gwasanaethodd Salesbury fel:
Caneri bronresog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Caneri bronresog (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: caneris bronresog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Serinus reichardi; yr enw Saesneg arno yw Stripe-breasted seedeater. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Cyfnod clo
Esblygiad y term
Esgorodd hyn ar drafodaeth am y term ar gyfer "lockdown", ynghyd â thermau cymharol dieithr eraill, megis "furlogh", "Beth yw 'lockdown' a 'furlough' yn Gymraeg?" ar 1 Mai. Bu i'r BBC arddel bod dan gyfyngiadau, awgrymodd y prifardd, Aneirin Karadog, Y Meudwyo Mawr, ac Eifion Lloyd Jones, caethiwo. Cafwyd trafodaeth ar Twitter Dafydd Trystan ar 23 Mehefin, dri mis i mewn i'r Cyfnod Clo cyntaf, am ba derm roedd pobl yn ei ddefnyddio, gan nodi diffyg consensws llafar ar derm Cymraeg.
Caneri bronresog
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. reichardi, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r caneri bronresog yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Cyfnod clo
Effaith y Cyfnodau Clo
Yn ogystal â'r effaith ar yr economi a'r gwasanaethau iechyd, gwelwyd effaith ar iechyd meddwl pobl gyda nifer yn trafod yr angen am gwmni, yn enwedig pobl oedd yn byw ar eu pennau eu hunain. Un o'r bobl a siaradodd yn agored am yr unigrwydd yma oedd Elin Jones, Llywydd Senedd Cymru.
Josie d'Arby
Bywgraffiad
Cafodd Josie d'Arby ei eni a'i magu yng Nghasnewydd. Yn ei harddegau mynychodd ysgol drama Theatre Anna Scher yn Llundain cyn ennill lle yn RADA
FBI Girl
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Cesar Romero, Tom Drake, George Brent, Audrey Totter a Margia Dean. Mae'r ffilm Fbi Girl yn 74 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfnod clo
Diben
Ar 10 Mai 2020, cafwyd rhaniad amlwg rhwng Llywodraeth y Deyrnas Unedig o dan Boris Johnson a'r tair senedd ddatganoledig Celtaidd: Llywodraeth Cymru, Llywodraeth yr Alban, a Gweithrediaeth Gogledd Iwerddon (Llywodraeth Gogledd Iwerddon) wrth i San Steffan gyhoeddi eu bod am lacio rhywfaint o amodau'r Cyfnod Clo gan ganiatáu rhagor o deithio.
FBI Girl
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1951. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Streetcar Named Desire sy’n ffilm am berthynas pobl a’i gilydd ac, yn serennu Marlon Brando, gan y cyfarwyddwr ffilm Elia Kazan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Josie d'Arby
Gyrfa
Cychwynnodd gyrfa cyflwyno d'Arby yn ystod ei chyfnod fel myfyriwr yn RADA. Yn y 1990au cynnar, bu’n cyflwyno’r rhaglen SMart ar sianel Children’s BBC, a’i sioe ei hun, Josie, ar Sianel 5. Mae hi wedi cyflwyno nifer o raglenni proffil uchel gan gynnwys The Bigger Breakfast (ategiad i raglen The Big Breakfast) a Top of the Pops. Mae hi hefyd wedi cyflwyno rhaglenni cerddoriaeth fwy clasurol megis BBC Young Musician of the Year, BBC Canwr y Byd Caerdydd a Choir of the Year.
Ei rôl actio ddramatig amlwg gyntaf oedd fel WPC Jodie Finn, yn nrama gyfres y BBC, Merseybeat. Yn 2005, bu’n chware rhan Peally Maghti, un o gyflwynwyr y gyfres ddychanol Look Around You, a oedd yn dychanu rhaglenni teledu gwyddoniaeth o’r 1980au.
Cyfnod clo
Diben
Yn ystod y misoedd canlynol, gwelwyd mesurau'n cael eu llacio yng Nghymru ac ledled gwledydd Prydain, a arweiniodd at gynnydd yn nifer achosion y Coronafeirws.
FBI Girl
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Berke nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Myrddin John
Codwr pwysau a gweinyddwr chwaraeon o Gymro oedd Myrddin John MBE (20 Rhagfyr 1933 – 22 Rhagfyr 2021). Ganwyd yn Betws ger Rhydaman, a'i magwyd yng Nghlanaman.
Josie d'Arby
Gyrfa
Mae wedi ymddangos ar raglen gomedi’r BBC Miranda.
Mae hi wedi gweithio ar y radio, fel cyd-gyflwynydd The Steve Wright Show ar BBC Radio 2 ac mae wedi cyflwyno nifer o raglenni dogfen i BBC Radio 4.
Myrddin John
Cystadlodd fel codwr pwysau yng Ngemau Ymerodraeth Prydain a'r Gymanwlad 1958.
Josie d'Arby
Gyrfa
Yn Nhachwedd 2011, ysgrifennodd a chyfarwyddodd y ffilm comedi A Magpie in the Mirror.
Myrddin John
Roedd yn bennaeth Cyngor Gemau'r Gymanwlad dros Gymru am flynyddoedd lawer. Roedd hefyd yn Is-lywydd am oes Ffederasiwn Rhyngwladol Codi Pwysau. Ymddeolodd yn 2011.
Apesdown
Pentref yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy Apesdown.
Myrddin John
Roedd'n adnabyddus fel ymgyrchydd dros hawliau i gydnabod Cymru fel gwlad yn y gamp o godi pwysau. Roedd hefyd yn awdur.
Josie d'Arby
Gyrfa
Yn 2011 derbyniodd yr her o geisio dysgu Cymraeg mewn wythnos ar gyfer raglen S4C Cariad@iaith gan ddod yn ail yn y gystadleuaeth.
Myrddin John
Magwraeth ac Addysg
Ganed Myrddin John ar 20 Rhagfyr 1933 ym mhentref Betws ger Rhydaman yn fab i lowr, David Llywelyn John a Lily Blodwen John. Wedi Gwasanaeth Cenedlaethol gyda'r Llu Awyr Brenhinol yng Nghaerloyw hyfforddodd i fod yn athro chwaraeon. Bu'n dysgu mewn sawl ysgol a bu'n weithgar gyda'r Urdd.
Gyrfa a Swyddi ym myd Codi Pwysau a Chwaraeon
Cafodd Myrddin John wedi cael gyrfa hir a llewychus ym myd codi pwysau Cymru, y Gymanwlad a'r Byd.
Is-lywydd y Ffederasiwn Codi Pwysau rhyngwladol, Aelod o Fwrdd Gweithredol Ffederasiwn Codi Pwysau Ewrop; Is-Gadeirydd Bwrdd Gweithredol Ffederasiwn Gemau'r Gymanwlad; swyddogol mewn nifer o Gemau Olympaidd a Chymanwlad; prif swyddog Codi Wight World yn delio â materion rheoli dopio; tiwtor i gyrsiau Olympaidd ledled y Byd.
Yng Nghymru mae wedi bod yn Ysgrifennydd Cyffredinol Cyngor Gemau'r Gymanwlad; aelod o Gyngor Chwaraeon Cymru; Ysgrifennydd Ffederasiwn Codi Pwysau Cymru am 38 mlynedd; ddwywaith trefnydd a hyrwyddwr Pencampwriaethau Codi Pwysau Ewrop yng Nghymru ac unwaith, ym 1988, ysgrifennydd y tîm cais i ddod â Gemau'r Gymanwlad i Gymru.
Cydnabyddiaeth Ryngwladol i dîm annibynnol Codi Pwysau Cymru
Yn ei lyfr The Phenomenon of Welshness II:or "Is Wales too Poor to be Independent?" nododd yr awdur, Siôn T. Jobbins y dylsai bod stryd yn ardal Rhydaman wedi ei henwi ar ôl Myrddin John am ymdrechion John i ennill statws ryngwladol i dîm codi pwysau Cymru (y tu allan i Gemau'r Gymanwlad). Wedi blynyddoedd o lobïo a chanfasio fe enillodd Ffederasiwn Codi Pwysau Cymru statws ryngwladol yng nghynhadledd ryngwladol yr International Weightlifting Federation yn ninas Dresden ar 27 Mawrth 2004 - daeth Cymru yn aelod rhif 170 gyda'r Alban a Gogledd Iwerddon yn enill yr un statws yn 2005 a 2006. Yn cyfrwys iawn, gwrthododd Loegr derbyn statws gwlad yn ei henw ei hun gan gadw, yn hytrach yr enw Great Britain, a gyda hynny, lle i gystadlu yn y Gemau Olympaidd. Nododd Jobbins i John ennill y statws yma heb ddim cefnogaeth gan Lywodraeth Cymru, Chwaraeon Cymru na Gemau'r Gymanwlad Cymru.
Llyfryddiaeth
Cyhoeddodd Myrddin John lyfr, gyda fersiwn Gymraeg a Saesneg, ar record timau Gemau'r Gymanwlad Cymru yng Ngemau'r Gymanwlad:
Anrhydeddau
Bu i Myrddin John ennill sawl anrhydedd yn ystod ei oes gan gynnwys:
Personol
Priododd Sheila Mary John (neé Roderick) yn 1957 a ganwyd un ferch iddynt, Delyth, sydd yn briod â Paul Mainwaring a thri o wyrion, Lowri Angharad, Aled Siôn a Penri Owen a dwy or-wyres, Lili Gwen a Nel Megan Jones. Roedd ei frawd, Delfrig John, hefyd yn godwr pwysau ac wedi cynrychioli Cymru fel hyfforddwr a dyfarnwr mewn sawl Gemau'r Gymanwlad.
Marwolaeth
Bu farw yn Ysbyty Glangwili ar ddydd Mercher 22 Rhagfyr 2021. Cynhaliwyd ei angladd ar ddydd Mawrth, 11 Ionawr 2022 gyda gwasanaeth yn Amlosgfa Llanelli am 11.00 o'r gloch.
14 Ebrill
14 Ebrill yw'r pedwerydd dydd wedi'r cant (104ydd) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (105ed mewn blynyddoedd naid). Erys 261 diwrnod hyd diwedd y flwyddyn.
Genedigaethau
bawd|130px|dde|[[Christiaan Huygens]] bawd|130px|dde|[[B. R. Ambedkar]] bawd|130px|dde|[[John Gielgud]]
Marwolaethau
bawd|130px|dde|[[Simone de Beauvoir]]
Robert M. Pirsig
Athronydd ac awdur Americanaidd oedd Robert Maynard Pirsig (6 Medi 1928 – 24 Ebrill 2017).
Fe'i ganwyd ym Minneapolis, Minnesota, UDA; bu farw yn ei gartref yn South Berwick, Maine, UDA. Priododd Nancy Ann James ar 10 Mai 1954.
Roedd yn awdur y nofel boblogaidd Zen and the Art of Motorcycle Maintenance: An Inquiry into Values (1974). Dim ond un llyfr arall gyhoeddodd: Lila: An Inquiry into Morals (1981).
Ardal Miaree Texas
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Silence of the Lambs sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mechain Is Coed
Un o ddau gwmwd canoloesol cantref Mechain ym Mhowys oedd Mechain Is Coed.
Un o brif ganolfannau'r cwmwd oedd Llansantffraid ym Mechain. Cysylltir teulu'r brydyddes serch o'r 15g Gwerful Mechain â'r cwmwd.
Ar ôl i deyrnas Powys dorri i fyny ar ddiwedd y 12g daeth yn rhan o dywysogaeth Powys Wenwynwyn. Gyda gweddill y cantref, daeth Mechain Is Coed yn rhan o Sir Faldwyn pan greuwyd y sir honno gyda phasio'r "Deddfau Uno".
Clogwynygarreg
Mae Clogwynygarreg wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 27 Hydref 1989 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 16.89 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Cato
Roedd Cato yn enw teuluol (cognomen) at nifer o Rufeinwyr. Y ddau mwyaf adnabyddus yw:
Planaeschna taiwana
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Planaeschna taiwana. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Fadren
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Anna Hoffman-Uddgren yw Fadren a gyhoeddwyd yn 1912. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Fadren ac fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Gustaf Uddgren a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Otto Lainga.
Y prif actor yn y ffilm hon yw August Falck. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Six Shootin' Sheriff
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fadren
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1912. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Saved from the Titanic sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan Étienne Arnaud. Otto Bökman oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, The Father, sef gwaith llenyddol gan yr awdur August Strindberg a gyhoeddwyd yn 1887.
Six Shootin' Sheriff
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1938. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Bringing Up Baby sef ffilm gomedi Americanaidd gan Howard Hawks.
Fadren
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anna Hoffman-Uddgren ar 23 Chwefror 1868 yn Hedvig Eleonora församling a bu farw yn Bromma ar 16 Tachwedd 2020.
Six Shootin' Sheriff
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry L Fraser ar 31 Mawrth 1889 yn Califfornia a bu farw yn Pomona ar 19 Gorffennaf 1986. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1916 ac mae ganddo o leiaf 63 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Fadren
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anna Hoffman-Uddgren nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Six Shootin' Sheriff
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry L. Fraser nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Charles Durning
Actor o Americanwr oedd Charles Durning (28 Chwefror 1923 – 24 Rhagfyr 2012) a ymddangosodd mewn mwy na 200 o ffilmiau, a hefyd rhaglenni teledu a dramâu'r theatr. Ymhlith ei rannau enwocaf mae The Sting, Dog Day Afternoon, a Tootsie.
Lady in a Jam
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Gregory La Cava yw Lady in a Jam a gyhoeddwyd yn 1942. Fe'i cynhyrchwyd gan Gregory La Cava yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Otho Lovering a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Frank Skinner.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Patric Knowles, Irene Dunne, Clara Blandick, Ralph Bellamy, Bess Flowers, Charles Lane, Eugene Pallette, Holmes Herbert, Samuel S. Hinds, Hobart Cavanaugh, Chief Thundercloud, Fuzzy Knight, Irving Bacon, Hardie Albright, Lester Dorr, Mona Barrie, Richard Alexander, Russell Hicks, Sarah Padden, Syd Saylor, Theodore von Eltz, Eddy Chandler, Edward Gargan, Emmett Vogan, Frank Coghlan, Jr., Garry Owen, Charles Pearce Coleman a Jack Gardner. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1942. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Casablanca sy’n glasur o ffilm Americanaidd am ramant a rhyfel, gan y cyfarwyddwr ffilm Michael Curtiz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gregory La Cava ar 10 Mawrth 1892 yn Towanda, Pennsylvania a bu farw ym Malibu, Califfornia ar 11 Rhagfyr 1981. Derbyniodd ei addysg yn Urdd Myfyrwyr Celf Efrog Newydd.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gregory La Cava nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Guilt Trip
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Anne Fletcher yw The Guilt Trip a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cafodd ei ffilmio yn Califfornia, Mecsico Newydd a Las Vegas Valley. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Dan Fogelman a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Christophe Beck.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Barbra Streisand, Brett Cullen, Adam Scott, Seth Rogen, Yvonne Strahovski, Miriam Margolyes, Kathy Najimy, Colin Hanks, Ari Graynor, Casey Wilson, Nora Dunn, Danny Pudi, Michael Cassidy, Jeff Kober, Robert Curtis Brown, Dale Dickey, Amanda Walsh, Eddie Shin, Rose Abdoo a Zabryna Guevara. Mae'r ffilm The Guilt Trip yn 96 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Oliver Stapleton oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Dana E. Glauberman sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anne Fletcher ar 1 Mai 1966 yn Detroit.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anne Fletcher nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Redwood Forest Trail
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Philip Ford yw Redwood Forest Trail a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Stanley Wilson.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Rex Allen. Mae'r ffilm Redwood Forest Trail yn 67 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Philip Ford ar 16 Hydref 1900 yn Portland, Maine a bu farw yn Los Angeles ar 5 Gorffennaf 1952. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1916 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Philip Ford nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Jonathan Ross
Cyflwynydd teledu a radio Seisnig yw Jonathan Stephen Ross OBE (ganed 17 Tachwedd 1960 yn Llundain), neu "Wossy", sydd wedi ennill gwobrau BAFTA. Daeth i amlygrwydd gyntaf yn yr 1980au gyda'i sioe siarad The Last Resort with Jonathan Ross ar Channel 4. Aeth ymlaen i wneud sawl rhaglen i'r BBC gan gyflwyno The Film Programme rhwng 1999 a 2010, sioe siarad wythnosol Friday Night with Jonathan Ross rhwng 2001 a 2010, a sioe radio ar BBC Radio 2 rhwng 1999 a 2010. Gadawodd y BBC yn 2010 a cychwynnodd ei sioe siarad newydd ar ITV yn Medi 2011.
The Russell Brand Show ac Andrew Sachs
Gwaharddwyd Ross o'i waith ar y 18fed o Hydref, 2008 wedi iddo ymddangos ar sioe y digrifwr Russell Brand. Tra ar The Russell Brand Show, gwnaeth Ross a Brand gyfres o alwadau ffôn i'r actor 78 mlwydd oed Andrew Sachs, gan adael negeseuon ar ei beiriant ateb. Prin oedd y diddordeb i ddechrau, ond cafwyd erthyglau papur newydd am y nifer uchel o gwynion a wnaed. Ymddiswyddodd Brand o'r BBC a gwaharddwyd Ross o'i swydd yn ddi-dâl am 12 wythnos gan ddechrau ar y 29ain o Hydref. Dywedodd Uwch-Gyfarwyddwr y BBC, Mark Thompson y dylai Ross ystyried y camau disgyblu hyn fel ei gyfle olaf.
Ar yr 21ain o Dachwedd 2008, dywedodd Ymddiriedolaeth y BBC fod y galwadau ffôn yn "deplorable intrusion with no editorial justification" Cefnogodd yr ymddiriedolaeth gwaharddiad 12 wythnos Ross ond argymhellwyd na ddylid cymryd unrhyw gamau pellach yn ei erbyn. Dychwelodd Ross i'w waith yn Ionawr 2009 a darlledwyd y rhaglen gyntaf o Friday Night With Jonathan Ross ar y 23ain o Ionawr 2009. Y gwestai oedd Tom Cruise, Stephen Fry a Lee Evans, a chafwyd cerddoriaeth gan y band Franz Ferdinand.
Doomsday Voyage
Ffilm gyffro yw Doomsday Voyage a gyhoeddwyd yn 1972. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kampen Om Kemikalierne
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Lars Feldballe Petersen yw Kampen Om Kemikalierne a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Maria Adélia Diniz
Mae Maria Adélia Diniz (ganwyd:  1941) yn fotanegydd nodedig a aned yn Portiwgal.
Kampen Om Kemikalierne
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Lars Feldballe Petersen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 12 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lars Feldballe Petersen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Maria Adélia Diniz
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Planaeschna tamdaoensis
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Planaeschna tamdaoensis. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
RAB26
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn RAB26 yw RAB26 a elwir hefyd yn RAB26, member RAS oncogene family (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 16, band 16p13.3.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn RAB26.
Killer Bud
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Karl T. Hirsch yw Killer Bud a gyhoeddwyd yn 2001. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Corin Nemec. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2001. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Beautiful Mind sef ffilm fywgraffyddol gan Ron Howard. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Karl T Hirsch ar 17 Hydref 1970 yn Phoenix.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Karl T. Hirsch nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Merched yn Adeiladu Tai yn Eu Hatgofion
Ffilm ddrama a ffilm ramantus yw Merched yn Adeiladu Tai yn Eu Hatgofion a gyhoeddwyd yn 1991. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Silence of the Lambs sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llewys Gwyrdd
Ffilm ddrama am ryfel yw Llewys Gwyrdd a gyhoeddwyd yn 1991. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Silence of the Lambs sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Claire Olivier-Tiberghien
Arlunydd benywaidd o Ffrainc oedd Claire Olivier-Tiberghien (19 Mehefin 1906 - 20 Tachwedd 1987).
Fe'i ganed yn Roubaix a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Ffrainc.
Bu farw yn Tourcoing.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Two Minutes to Play
Ffilm chwaraeon gan y cyfarwyddwr Robert Hill yw Two Minutes to Play a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Bruce Bennett. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Hill ar 14 Ebrill 1886 yn Port Rowan, Ontario a bu farw yn Los Angeles.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Hill nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Arreton
Pentref a phlwyf sifil yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy Arreton.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil poblogaeth o 988.
Caeau Cloy Brook
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Gweithredydd (cysylltiadau rhyngwladol)
Unrhyw endid sydd yn chwarae rhan mewn cysylltiadau rhyngwladol yw gweithredydd neu actor. Defnyddir y term yn eang yn yr oes fodern gan ei fod yn osgoi cyfyngiadau'r term gwladwriaeth ac yn cydnabod bod nifer o endidau bellach yn dylanwadu ar gysylltiadau rhyngwladol a bod yr hen safbwynt gwladwriaeth-ganolog wedi newid.
Gruffudd ap Madog
Gallai Gruffudd ap Madog gyfeirio at:
Gweithredydd (cysylltiadau rhyngwladol)
Bodolir gwahanol ddamcaniaethau i geisio ddiffinio'r system ryngwladol yn nhermau gweithredyddion; arloesol yn y maes hwn oedd dadl Oran Young o blaid model gweithredydd-cymysg yn y 1970au. Yn fwy penodol, mae ysgolheigion ers hynny wedi awgrymu dosbarthu gweithredyddion yn ôl y tasgau maent yn eu perfformio, pwy neu beth mae'r tasgau hyn yn effeithio arnynt, neu eu lefel o ymreolaeth (yn hytrach na'r hen fodel o weld gweithredyddion rhyngwladol yn nhermau eu sofraniaeth).
Mae gweithredyddion yn cynnwys:
Planaeschna tomokunii
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Planaeschna tomokunii. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Orting, Washington
Dinas yn, yn nhalaith Washington, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Orting, gan gynnwys:
ASF1A
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn ASF1A yw ASF1A a elwir hefyd yn Anti-silencing function 1A histone chaperone (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 6, band 6q22.31.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn ASF1A.
Powys Fadog
bawd|150px|dde|Baner Powys Fadog Powys Fadog neu Powys Maelor oedd y rhan ogleddol o Deyrnas Powys. Yn dilyn marwolaeth tywysog Powys, Madog ap Maredudd, yn 1160, a marwolaeth ei fan Llywelyn ap Madog yn fuan wedyn, rhannwyd y deyrnas. Cafodd nai Madog, Owain Cyfeiliog, y rhan fwyaf o'r de, a gafodd yr enw Powys Wenwynwyn yn nes ymlaen, a chafodd mab Madog,  Gruffudd Maelor I y rhan ogleddol. Cafodd y deyrnas yr enw Powys Fadog yn ystod teyrnasiad ei fab, Madog ap Gruffudd Maelor.
Tywysogion ac arglwyddi Powys Fadog
chwith|120px|Arfbais Powys Fadog
Yn dilyn gwrthryfel Owain Glyn Dŵr, collodd y teulu eu tiroedd. Nid oes cofnod o hynt mab Owain, Maredudd ab Owain Glyndŵr.
Cantrefi a chymydau
Sylwer nad arosodd pob un o'r cantrefi a chymydau hyn yn rhan o Bowys Fadog.
Mechain Uwch Coed
Un o ddau gwmwd canoloesol cantref Mechain ym Mhowys oedd Mechain Uwch Coed.
Mechain Uwch Coed oedd y rhan orllewinol o gantref Mechain, a rennid yn ddau gan goedwig fawr yn ei ganol. Ffiniai'r cwmwd â Mechain Is Coed, ail gwmwd Mechain, i'r dwyrain, Ystrad Marchell i'r de, Caereinion i'r gorllewin a Mochnant Uwch Rhaeadr i'r gogledd.
Ar ôl i deyrnas Powys dorri i fyny ar ddiwedd y 12g daeth yn rhan o dywysogaeth Powys Wenwynwyn. Gyda gweddill y cantref, daeth Mechain Uwch Coed yn rhan o Sir Faldwyn pan greuwyd y sir honno gyda phasio'r "Deddfau Uno".
Edgar Phillips
bawd|Cofeb Trefin yn Rehoboth, Rhoslanog, [[Sir Benfro.]] Bardd Cymraeg oedd Edgar Phillips, enw barddol Trefin (8 Hydref 1889 – 30 Awst 1962). Bu'n Archdderwydd o 1960 hyd ei farwolaeth.
Magwraeth Seisnig
Ganed ef ym mhentref Trefin yn Sir Benfro, yn unig blentyn William Bateman a Martha (g. Davies) Phillips ond symudodd y teulu i Gaerdydd pan oedd yn unarddeg oed. Morwr oedd y tad ond wedi ymddeol o'r môr gweithiodd fel pobydd ym Mhorthcawl. Collodd Trefîn ei fam yn 1898 wedi iddi dreulio 5 mlynedd yn ysbyty Dewi Sant, Caerfyrddin; mabwysiadwyd ef gan Mari, chwaer ei dad, a oedd yn wraig i John Martin, gwneuthurwr hwyliau, a hen forwr. Saesneg oedd iaith y cartref a Saesneg ond cadwodd ei Gymraeg -diolch i'r Ysgol Sul. Ceisiodd ddianc i'r môr pan ddeallodd fod y teulu am ei brentisio'n deiliwr. Pan ailbriododd ei dad symudodd y teulu i Gaerdydd ac aeth y bachgen yn 11 oed i ysgol Sloper Road.
Cymerodd Syr John Rowland ei athro Cymraeg, ddiddordeb ynddo a threfnu iddo gael benthyg Cymru a chyfnodolion Cymraeg eraill. Ond roedd ei dad a'i lysfam yn ceisio'i annog oddi wrth bethau Cymraeg.
Teiliwr
Pan oedd yn 14 oed dychwelodd i Drefin fel prentis teiliwr, a dechreuodd ddysgu'r gynghanedd a gweithiodd am flwyddyn yn Nhreletert a Hendy-gwyn ar Daf am flwyddyn wedi gorffen ei brentisiaeth. Yn ychwanegol at y gymdeithas o feirdd lleol, defnyddiodd Ysgol Farddol Dafydd Morganwg. Dychwelodd i Gaerdydd i arbenigo ar ‘dorri’ a datblygodd i fod yn deiliwr dillad merched. Yn 1912 symudodd i Lundain gan weithio mewn nifer o siopau dillad cyn dychwelyd i Gaerdydd fel prif deiliwr yn un o siopau mwyaf y ddinas. Ym mis Awst 1914 agorodd fusnes teiliwr mewn partneriaeth â Trefor Roberts.
Y Rhyfel Mawr
Yn 1915 ymunodd â'r fyddin a dewisiodd y Royal Garrison Artillery a daeth yn ddiweddarach yn Bombardier, ystod y Rhyfel Byd Cyntaf, a chlwyfwyd ef yn ddifrifol. Cafodd waith dros dro gan Gwmni Seccombes yng Nghaerdydd ond dirywiodd ei iechyd a symudodd i gyffiniau'r Coed-duon yng Ngwent gan weithio mewn siop ym Margod.
Athro a barddoni
bawd|Tom Carrington yn eistedd ar 'Gadair Shanghai', a enillwyd gan Trefin yn 1933. Yn 1921, astudiodd gwrs athro yng Nghaerllion, a bu'n athro ym Mhengam a Pontllanfraith nes ymddeol yn 1954. Roedd yn un o arloeswyr darlledu Cymraeg a bu ei dditectif 'Bili Bach' yn arwr i blant y cyfnod hwnnw. Roedd yn gystadleuydd cyson yn yr eisteddfodau ac enillodd 33 o gadeiriau a choron, Bu'n Geidwad cledd Gorsedd y Beirdd o 1947 hyd 1960 pan wnaed ef yn Archdderwydd. Enillodd y gadair yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Wrecsam 1933 am ei awdl 'Harlech', gan ennill 'Cadair Shanghai' - cadair a wnaed yn Tsieina.
Priodi
Priododd deirgwaith; roedd ei drydedd wraig, Dorothy Phillips, a oedd yn ddi-Gymraeg, yn awdur llyfrau taith dan yr enw Maxwell Fraser.
Poka
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Anna Hoffmann yw Poka a gyhoeddwyd yn 2014. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Poka ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Anna Hoffmann.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Andreas Höfer oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anna Hoffmann ar 29 Gorffenaf 1980 yn Kazakh Soviet Socialist Republic.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anna Hoffmann nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tân a Gwaed
Ffilm gyffrous am drosedd yw Tân a Gwaed a gyhoeddwyd yn 1991. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Silence of the Lambs sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Die Haushaltshilfe
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Anna Hoffmann yw Die Haushaltshilfe a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd gan Jochen Laube a Stephan Grobe yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Anna Hoffmann.
Replikator
Ffilm wyddonias yw Replikator a gyhoeddwyd yn 1994. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Replikator ac fe’i cynhyrchwyd yng Nghanada. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Donald Quan.
Die Haushaltshilfe
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Inigo Westmeier oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Lena Rem sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anna Hoffmann ar 29 Gorffenaf 1980 yn Kazakh Soviet Socialist Republic.
Cyfrinach Rhyngom
Ffilm o Hong Cong yw Cyfrinach Rhyngom gan y cyfarwyddwr ffilm Patrick Kong. Fe'i cynhyrchwyd yn Hong Cong.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Patrick Kong nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Replikator
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1994. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Forrest Gump ffilm glasoed gan Robert Zemeckis. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Critters 4
Ffilm arswyd sy'n gomedi arswyd gan y cyfarwyddwr Rupert Harvey yw Critters 4 a gyhoeddwyd yn 1992. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs a thrwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Angela Bassett, Brad Dourif, Martine Beswick, Anne Ramsay, Eric Da Re, Don Keith Opper a Terrence Mann. Mae'r ffilm Critters 4 yn 83 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Cenedlaetholdeb croenwyn
Cenedlaetholdeb sydd yn arddel taw cenedl yw'r bobl wynion, naill ai mewn cyd-destun rhanbarthol neu ryngwladol, a bod angen llywodraeth wen i sicrhau eu hawliau, hunaniaeth a diwylliant yw cenedlaetholdeb croenwyn. Fel mudiad byd-eang, neu ffurf ar holl-genedlaetholdeb, mae'n pwysleisio etifeddiaeth gyffredin yr hil wen. Ar ei ffurfiau rhanbarthol mae'n galw am ddatblygu a chynnal hunaniaeth genedlaethol y bobl wynion o fewn gwlad benodol, gan amlaf gwlad a chanddi boblogaeth wen yn disgyn o sawl gwahanol grŵp ethnig Ewropeaidd, er enghraifft Unol Daleithiau America neu Dde Affrica. Mae nifer o genedlaetholwyr croenwyn yn cefnogi cysyniad yr ethno-wladwriaeth wen, sef cenedl-wladwriaeth a fyddai'n neilltuo dinasyddiaeth ar gyfer gwynion ac yn diogelu eu buddiannau.
Halloween H20: 20 Years Later
Ffilm arswyd sy'n llawn gwaed a thrywanu gan y cyfarwyddwr Steve Miner yw Halloween H20: 20 Years Later a gyhoeddwyd yn 1998. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Califfornia.
Cenedlaetholdeb croenwyn
Nid yw cenedlaetholdeb croenwyn yn gyfystyr â balchder croenwyn, goruchafiaeth y gwynion, ymwahaniaeth groenwen, nac hunaniaeth groenwen, er bod y cysyniadau a'r creodau hyn i gyd yn cydgyffwrdd yn aml.
Halloween H20: 20 Years Later
Y prif actorion yn y ffilm hon yw LL Cool J, Jamie Lee Curtis, Steve Miner, Michelle Williams, Joseph Gordon-Levitt, Janet Leigh, Jodi Lyn O'Keefe, Josh Hartnett, Matt Winston, Adam Arkin, Adam Hann-Byrd, LisaGay Hamilton, Tom Kane, Branden Williams, Chris Durand, Beau Billingslea, John Cassini, Nancy Stephens a Rachel Galvin. Mae'r ffilm Halloween H20: 20 Years Later yn 83 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1998. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Saving Private Ryan sef ffilm ryfel gan Steven Spielberg a enillod 5 Oscar. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Daryn Okada oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Patrick Lussier sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Steve Miner ar 18 Mehefin 1951 yn Westport, Connecticut.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Steve Miner nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Alt Dette Og Sommersolen Med!
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Ib Dam yw Alt Dette Og Sommersolen Med! a gyhoeddwyd yn 1960. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Hans Hansen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1960. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Psycho sy’n ffilm llawn arswyd a dirgelwch gan feistr y genre yma, Alfred Hitchcock. Ib Dam oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ib Dam ar 30 Mai 1923.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ib Dam nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Yr Oesoedd Canol yng Nghymru
Mae'r Oesoedd Canol yng Nghymru yn gyfnod sy'n ymestyn o tua 600 hyd at 1485.
Ymadawiad y Rhufeiniaid o Brydain sy'n nodi dechreuad yr oesoedd canol yng Nghymru. Rhannwyd tiroedd y Cymry yn deyrnasoedd bach, ac am gannoedd o flynyddoedd bu'r teyrnasoedd hyn yn ymladd yn erbyn goresgynwyr ac yn erbyn ei gilydd er mwyn sefydlu awdurdod dros ardal mor eang â phosibl o Gymru.
Y cyntaf i deyrnasu dros ran helaeth o Gymru oedd Rhodri Mawr, a oedd yn wreiddiol yn frenin Teyrnas Gwynedd, ac a ddaeth yn frenin Powys a Cheredigion hefyd. Pan fu farw, rhannwyd ei deyrnas rhwng ei feibion, ond llwyddodd ei ŵyr, Hywel Dda, i ffurfio teyrnas y Deheubarth drwy uno teyrnasoedd llai'r de-orllewin, ac erbyn 942 roedd yn frenin ar y rhan fwyaf o Gymru. Yn draddodiadol, cysylltir ef â ffurfio Cyfraith Hywel drwy alw cyfarfod yn Hendy-gwyn ar Daf. Pan fu farw yn 950 llwyddodd ei feibion i ddal eu gafael ar y Deheubarth, ond adfeddiannwyd Gwynedd gan y frenhinllin draddodiadol.
Yn 1066, gydag ymosodiad y Normaniaid ar Loegr ar y gorwel, gwelwyd tywysogion y Deheubarth a Gwynedd yn amlygu eu hunain fel arweinyddion y frwydr hon rhwng diwedd y 11g hyd at ddiwedd y 13g.
Roedd yn wlad lle'r oedd y mwyafrif helaeth o'r bobl yn siarad un iaith yn unig, sef Cymraeg, ac roedd trefn arbennig i bwysigrwydd gwahanol grwpiau o bobl yn y gymdeithas. Roedd crefydd yn bwysig iawn ym mywydau pobl ac roedd rôl allweddol gan yr abatai a'r mynachlogydd ym mywydau bob dydd pobl.
Roedd lladd Llywelyn ap Gruffydd a’i frawd Dafydd ap Gruffudd yn 1282/3 yn dynodi cyfnod newydd yn hanes Cymru, gyda’r Goncwest Edwardaidd yn nodi mai awdurdod coron Lloegr oedd bellach yn teyrnasu yng Nghymru. Bu gweddill y 13g hyd at ddiwedd y 15g yn un ansefydlog a helbulus yn hanes Cymru. Ar ddechrau’r 15g amlygodd Owain Glyndŵr ei hun fel ffigwr amlwg ym mrwydr Cymru i ennill annibyniaeth eto wedi Concwest Edward. Bu nifer o wrthryfeloedd eraill yn ystod y cyfnod hwn o dan arweinyddion eraill a ddangosai’r ymdeimlad cenedlaethol oedd ar gynnydd yng Nghymru wedi’r Goncwest. Yn 1485 enillodd Harri Tudur, oedd â’i wreiddiau yn nheulu’r Tuduriaid, Ynys Môn, Frwydr Maes Bosworth, gan gychwyn ar gyfnod mwy sefydlog yn hanes Prydain. Gyda’r fuddugoliaeth honno cychwynnodd cyfnod y Tuduriaid.
Arweinwyr nodedig
alt=|bawd|150x150px|Baner Teyrnas Gwynedd Roedd teyrnasoedd Cymru yn cynnwys Gwynedd yn y gogledd, y Deheubarth yn y Gorllewin a Phowys a Brycheiniog yn y dwyrain. Roedd cydbwysedd y pŵer yn aml yn symud yn gyflym rhwng y Teyrnasoedd, gyda brenhinoedd yn cystadlu am bŵer. Ffurfiwyd cynghreiriau rhwng Teyrnasoedd a chyda'r Saeson, ond roedd pŵer fel arfer yn cael ei ennill drwy frwydr neu briodas. Tra ymladdai llywodraethwyr Cymru ymysg ei gilydd roeddent hefyd yn wynebu bygythiadau gan y Daniaid, a ymosododd ar hyd yr arfordir, ac oddi wrth y Saeson, ac yn ddiweddarach y Normaniaid, a ymosododd o'r dwyrain. Yn gynyddol, gweithiodd y Cymry gyda'i gilydd er mwyn amddiffyn eu hunain a'u tir rhag y goresgynwyr.
Yr oesoedd canol cynnar (600-1066)
bawd|226x226px|Darlun olew o Hywel gan Hugh Williams; c. 1909 bawd|212x212px|Teyrnas Gruffudd ap Llywelyn Mae'r Oesoedd Canol Cynnar yng Nghymru yn ymestyn o tua 600 hyd at 1066 pan ddechreuodd ymosodiadau'r Normaniaid ar ororau Cymru.
Yn nechrau'r cyfnod roedd rhai rhannau o Gymru, yn enwedig Powys, yn dod o dan bwysau cynyddol oddi wrth yr Eingl-Sacsoniaid, yn enwedig teyrnas Mersia. Collodd Powys gryn dipyn o'i thiriogaeth, a oedd yn arfer ymestyn i'r dwyrain o'r ffin bresennol. Yn yr 8g adeiladodd y brenin Eingl-sacsonaidd Offa glawdd a ffos (Clawdd Offa) sy'n rhedeg yn gyfochrog â'r ffin bresennol rhwng Cymru a Lloegr. Mae'n ymestyn o aber Afon Dyfrdwy yn y gogledd i aber Afon Hafren yn y de am 150 milltir; dyma oedd y clawdd hwyaf neu hiraf a wnaed gan ddyn yng ngorllewin Ewrop yn yr Oesoedd Canol.
Y cyntaf i deyrnasu dros ran helaeth o Gymru oedd Rhodri Mawr, a oedd yn frenin Teyrnas Gwynedd yn wreiddiol, ac a ddaeth yn frenin Powys a Ceredigion hefyd. Bu'n rhaid i Rhodri wynebu pwysau gan yr Eingl-Sacsoniaid ac yn gynyddol gan y Daniaid hefyd, a fu'n anrheithio Môn yn 854 yn ôl yr hanes. Yn 856 enillodd Rhodri fuddugoliaeth nodedig dros y Daniaid ym Mrwydr Llandudno, gan ladd eu harweinydd Gorm. Mae dwy gerdd gan Sedulius Scotus, a ysgrifennwyd yn llys Siarl Foel, brenin y Ffranciaid Gorllewinol, yn dathlu buddugoliaeth "Roricus" dros y Llychlynwyr. Cafodd Rhodri fuddugoliaeth arall yn erbyn y Daniaid ym Mrwydr Parciau yn 872.
Yn 877 ymladdodd Rhodri frwydr arall yn erbyn y Daniaid, ond y tro hwn bu'n rhaid iddo ffoi i Iwerddon. Pan ddychwelodd y flwyddyn wedyn, dywedir iddo ef a'i fab Gwriad gael eu lladd gan wŷr Mersia, er nad yw'r manylion yn hysbys. Pan fu ef farw, rhannwyd ei deyrnas rhwng ei feibion, ond bu modd i'w ŵyr, Hywel Dda, ffurfio teyrnas y Deheubarth drwy uno teyrnasoedd llai y de-orllewin, ac erbyn 942 roedd yn frenin ar y rhan fwyaf o Gymru. Yn draddodiadol, cysylltir ef â ffurfio Cyfraith Hywel, pan alwodd gyfarfod er mwyn casglu, diwygio, dileu a chreu cyfreithiau newydd.
Dilynodd Hywel bolisi o gyfeillgarwch gydag Athelstan, brenin y Sacsoniaid Gorllewinol a'r grym mwyaf ar Ynys Prydain yn y cyfnod hwnnw. Cofnodir iddo ymweld â llys Athelstan nifer o weithiau, ac arwyddo nifer o ddogfennau gydag Athelstan. Mewn rhai ohonynt disgrifir ef fel Subregulus neu "is-frenin". Pan fu ef farw yn 950 llwyddodd ei feibion i ddal eu gafael ar y Deheubarth ac ar Gymru.
Gruffudd ap Llywelyn oedd y teyrn nesaf i allu uno'r teyrnasodd Cymreig. Brenin Gwynedd ydoedd yn wreiddiol, ond erbyn 1055 roedd wedi gwneud ei hun yn frenin bron y cyfan o Gymru ac wedi cipio rhannau o Loegr ger y ffin. Yn 1063 gorchfygwyd ef gan Harold Godwinson ac fe'i lladdwyd gan ei ŵyr ei hun. Rhannwyd ei deyrnas unwaith eto, gyda Bleddyn ap Cynfyn a'i frawd Rhiwallon yn dod yn frenhinoedd Gwynedd a Phowys.
Oes y Tywysogion (1066-1282)
bawd|155x155px|[[Brwydr Hastings o Frodwaith Bayeux]] Ar drothwy'r Goncwest Normanaidd roedd Cymru yn 1063 wedi ei gwahanu yn wahanol ranbarthau, sef Gwynedd, Powys, Ceredigion, Buellt, y Deheubarth, Morgannwg a Gwent. Gyda marwolaeth Gruffudd ap Llywelyn yn 1063, dechreuodd tywysogion ardaloedd fel Gwynedd a'r Deheubarth frwydro i gael teyrnasu dros fwy o dir. Roedd y ffin rhwng Cymru a Lloegr yn newid yn aml yn ystod y cyfnod hwn, gyda’r Saeson ar ochr ddwyreiniol Cymru yn chwilio'n gyson am gyfle i ennill tir.
Dechreuwyd pennod newydd yn hanes Lloegr a Chymru yn 1066 pan gipiodd Gwilym y Gorchfygwr, o Normandi, goron Lloegr ym Mrwydr Hastings. Yn fuan iawn roedd y Cymry yn ymosod ar drefi yn Lloegr ac yn achosi tipyn o drafferthion i William. Penderfynodd William felly bod yn rhaid iddo sefydlu rhyw fath o reolaeth dros Gymru, ac felly erbyn 1086 roedd arglwyddi Normanaidd wedi eu lleoli ar hyd y ffin rhwng Cymru a Lloegr i reoli’r Cymry. Enw’r Arglwyddi hyn oedd Arglwyddi’r Mers. Lleolwyd nhw mewn tri safle penodol fel eu bod yn medru lansio ymosodiadau a chipio tiroedd yng Nghymru. Gosodwyd Hugh D’Avranches yn ardal Caer ac ar y ffin ogledd-ddwyreiniol gyda Chymru; roedd Roger de Montgomery wedi ei leoli yn ardal yr Amwythig fel ei fod yn troi ei olygon tuag at ganolbarth Cymru, ac roedd William FitzOsbern wedi ei leoli ar ochr de-ddwyrain Cymru.
Defnyddiodd Rhys ap Tewdwr, Brenin y Deheubarth yn ne Cymru, ei sgiliau gwleidyddol a milwrol i gadw rheolaeth ar y Deheubarth yn ystod ei deyrnasiad rhwng c.1040 a 1093. Ond yn 1093 lladdwyd ef gan y Normaniaid a dyma oedd dechrau concwest y Normaniaid yn ne Cymru.
Roedd yr arglwyddi Normanaidd hyn fwy neu lai yn frenhinoedd ar eu tiroedd eu hunain gan eu bod yn medru codi trethi eu hunain, codi byddin eu hunain ac yn medru codi cestyll eu hunain. Roedd adeiladu cestyll yn un o’r rhesymau pam y llwyddodd y Goncwest Normanaidd i sefydlu rheolaeth ar Loegr mor gyflym. chwith|bawd|212x212px|Gruffudd ap Cynan yng ngharchar Hugh d'Avranches yng Nghaer (llun gan T. Prytherch, tua 1900) Erbyn 1101 roedd y Normaniaid wedi ennill llawer o dir yng Nghymru ac roeddent yn defnyddio cestyll cerrig i sicrhau rheolaeth dros y tir roedden nhw’n ei feddiannu. Y Normaniaid adeiladodd y cestyll cerrig cyntaf yng Nghymru, a bu'r cestyll hyn yn allweddol o ran helpu’r Normaniaid i wrthsefyll ymosodiadau gan y Cymry. Dechreuodd y Normaniaid ymosod ar y Deheubarth yn ne Cymru yn 1136 pan aeth gŵr Gwenllian, Gruffudd ap Rhys, i’r gogledd i ymladd yn erbyn y Normaniaid gyda thad Gwenllian, Gruffudd ap Cynan. Casglodd Gwenllian fyddin i’w hymladd, ond cafodd ei dal a’i dienyddio gan y Normaniaid, ynghyd â’i meibion, Morgan a Maelgwyn. Serch hynny, roedd arwyddion bod y Cymry yn dechrau brwydro'n ôl gyda Gruffudd ap Cynan, tywysog Gwynedd, wedi llwyddo i adennill tir yng ngorllewin Cymru gyda chymorth y Brenin Magnus o Norwy. Gruffudd osododd y sylfaen i dywysogion fel ei fab, Owain Gwynedd, i reoli ar ei ôl.