cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thomas Jones (mathemategydd)
Coleg a gyrfa
Roedd yn frodor o Aberriw, Sir Drefaldwyn. Wedi cwbwlhau ei astudiaethau yn yr ysgol uwchradd yn yr Amwythig, cafodd ei dderbyn yng Ngholeg Sant Ioan, Caergrawnt a chychwynodd yno ar 28 Mai 1774.
Ar 27 Mehefin 1776, symudodd Jones o Goleg Sant Ioan i Goleg y Drindod, Caergrawnt, gan dderbyn gradd BA yn 1779 ac MA yn 1782. Fe'i gwnaed yn Ddirprwy Ddeon yn 1787–1789 ac yn Diwtor rhwng 1787-1807. Fe'i gwnaed yn Offeiriad ar y 6ed o Fehefin 1784, yn Ely, Caergrawnt ac Gannon Fen Ditton, Caergrawnt yn 1784, a Swaffham Prior, yn ddiweddarach yn y flwyddyn honno.
Marwolaeth
Fe'i claddwyd ym mynwent Coleg Dulwich, yn ne-ddwyrain Llundain a cheir cerflun ohono yng Ngholeg y Drindod, Caergrawnt.
Bugsy
Ffilm ddrama am berson nodedig gan y cyfarwyddwr Barry Levinson yw Bugsy a gyhoeddwyd yn 1991. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Bugsy ac fe'i cynhyrchwyd gan Warren Beatty, Barry Levinson, Mark Johnson a Mark Johnson yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Baltimore Pictures. Lleolwyd y stori yn Los Angeles a chafodd ei ffilmio yn Califfornia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan James Toback a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ennio Morricone. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Silence of the Lambs sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Allen Daviau oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Stu Linder sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Barry Levinson ar 6 Ebrill 1942 yn Baltimore, Maryland. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1970 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Baltimore City Community College.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Barry Levinson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Maen cennog
Gwyfyn sy'n perthyn i deulu'r Noctuidae yn urdd y Lepidoptera yw maen cennog, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy meini cennog; yr enw Saesneg yw Feathered Ranunculus, a'r enw gwyddonol yw Polymixis lichenea. Ei diriogaeth yw arfordiroedd.
35–40 mm ydy lled ei adenydd a gwelir yr oedolyn ar ei adain rhwng Awst a Hydref.
Rhuthrad yr Hajj (2015)
Ar 24 Medi 2015, cafwyd cyflafan ym Mecca pan welwyd 849 o bobl yn cael eu damsang a'u sathru'n farw ac 863 yn cael eu hanafu yn ystod pererindod blynyddol Hajj yn Mecca. Dyma'r drychineb fwyaf o'i bath yn yr Hajj ers 1990 pan laddwyd o leiaf 1,426 o bobl drwy gael eu gwasgu a'u sathru dan draed. Fodd bynnag, ceir cryn anghytundeb am y niferoedd a dywed teledu Iran (Press TV) fod dros 1,300 wedi marw, ac y bydd dros 1,500 wedi marw ar ddiwedd y dydd. Rhoddodd papur newydd o Libanus, sef yr Ad-Diyar, y bai ar osgordd y Tywysog Mohammad bin Salman Al Saud a oedd yn cymryd rhan yn yr Hajj. Gwadwyd hyn gan swyddogion Sawdi Arabia. Dyma'r ail drychineb yn Mecca o fewn pythefnos, wedi i graen enfawr ddisgyn gan ladd 11 o bobl ar 11 Medi 2015 ac anafu rhai cannoedd.
Maen cennog
Prif fwyd y siani flewog ydy Sedum acre a Armeria maritima.
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae'r maen cennog yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Gubbio
Tref hynafol a chymuned (comune) yng nghanolbarth yr Eidal yw Gubbio. Fe'i lleolir yn nhalaith Perugia yn rhanbarth Umbria. Saif ar lethr isaf Mynydd Ingino, mynydd bach yn yr Apenninau.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y gymuned boblogaeth o 32,432.
Hanes
Mae gwreiddiau'r dref yn hynafol iawn. Roedd yn anheddiad bwysig i lwyth yr Wmbri, o dan yr enw Ikuvium yn y cyfnod cyn-Rufeinig. Yn 1444 darganfuwyd yno tabledi efydd, y Tabledi Igufaidd, sy'n cynnwys y testun mwyaf sydd wedi goroesi yn yr iaith Wmbreg.
Ar ôl y goncwest Rufeinig yn yr 2g CC parhaodd y dref yn bwysig, fel y tystiwyd gan ei theatr Rufeinig, yr ail-fwyaf yn y byd i oroesi. Ei henw Lladin oedd Iguvium.
Daeth Gubbio yn bwerus iawn ar ddechrau'r Oesoedd Canol. Anfonodd y dref 1,000 o farchogion i ymladd yn y Groesgad Gyntaf (1096–9). Roedd y canrifoedd dilynol yn gythryblus, ac roedd Gubbio yn rhyfela yn aml yn erbyn trefi cyfagos. Yn un o'r rhyfeloedd hyn ei esgob, Ubaldo Baldassini (c.1084–1160) a arweiniodd fyddin y dref (trwy wyrth yr honnwyd) i fuddugoliaeth ysgubol (1151) a chyfnod o ffyniant i'r dref. Ef bellach yw nawddsant y dref, a bob blwyddyn y mae gwyl fawr (Corsa dei Ceri) ar noswyl ei ddygwyl ar 16 Mai.
Yn y pen draw ymgorfforwyd Gubbio i diriogaethau teulu Montefeltro, dugiaid Urbino. O 1631 hyd 1860 roedd yn rhan o Daleithiau'r Babaeth.
Chwedl Sant Ffransis a'r Blaidd
Mae'r dref yn adnabyddus am chwedl Sant Ffransis o Assisi yn dofi blaidd rheibus a chodai arswyd ar y dref, ond a ddaeth wedyn yn breswylydd hydrin y lle.
Ffydd a Ffeiar Briged
Nofel i oedolion gan Harri Parri yw Ffydd a Ffeiar Briged. Gwasg Tŷ ar y Graig a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1984. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Money Magic
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr William Wolbert yw Money Magic a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Mae'r ffilm Money Magic yn 50 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Ffydd a Ffeiar Briged
Disgrifiad byr
Anturiaethau digrif y Parchedig Eilir Thomas, yng Nghyfres Carreg Boeth.
Money Magic
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Immigrant sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Ffydd a Ffeiar Briged
Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle
Money Magic
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Wolbert ar 18 Tachwedd 1883 yn Petersburg a bu farw yn Los Angeles ar 14 Ebrill 2018.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Wolbert nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Elwick, Swydd Durham
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Elwick. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Hartlepool.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,001.
Kuningas Jolla Ei Ollut Sydäntä
Ffilm i blant gan y cyfarwyddwyr Liisa Helminen a Päivi Hartzell yw Kuningas Jolla Ei Ollut Sydäntä a gyhoeddwyd yn 1982. Fe'i cynhyrchwyd yn y Ffindir.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1982. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner sef film noir, dystopaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Ridley Scott.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Liisa Helminen ar 15 Chwefror 1950 yn Turku.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Liisa Helminen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Affrica (talaith Rufeinig)
Talaith Rufeinig sy'n cyfateb yn fras i diriogaeth Tiwnisia heddiw oedd Affrica (Lladin: Africa). Hyd heddiw mae pobl Tiwnisia yn cyfeirio at ei wlad fel Ifriquiyah (Affrica), ac fe ymddengys fod yr enw Lladin, sydd erbyn heddiw, fel y gwyddys, yn enw ar y cyfandir cyfan, yn dod o'r enw brodorol hwnnw.
Carthago oedd prifddinas y dalaith. Mae safleoedd nodiadwy eraill o gyfnod y Rhufeiniaid yn cynnwys Dougga, Bulla Regia, El Djem a Sufetula.
250px|bawd|canol|Talaith Affrica yn yr Ymerodraeth Rufeinig
Nanomedr
Metr
Clefyd coronaidd y galon
bawd|Map y byd efo anomaleddau cynhenid y galon - Marwolaethau fesul miliwn o bobl-WHO2012 Mae clefyd coronaidd y galon (CHD) yn digwydd pan gaiff y cyflenwad gwaed i gyhyrau'r galon gael ei rwystro neu ei atal. Mae hyn yn digwydd drwy broses a elwir yn atherosglerosis pan fydd waliau rhydwelïau'r galon yn cennu gyda dyddodion brasterog. Gelwir y dyddodion brasterog yn atheroma. Mae'r cennu hwn yn cyfyngu ar lif y gwaed, gan arwain i gyflenwad isel o ocsigen i gyhyrau'r galon. Gall hyn achosi poenau yn y frest a elwir yn angina. Os yw rhydwelïau'r galon yn cael eu rhwystro'n llwyr gall hyn achosi trawiad ar y galon - cnawdychiad myocardiaidd. Clefyd coronaidd y galon (CHD) yw
Lewys Glyn Cothi
Bardd Cymraeg o'r 15g oedd Lewys Glyn Cothi (tua 1425 - tua 1490). Roedd yn fardd cynhyrchiol iawn a ganai'n rhwydd ac eglur ar sawl mesur.
Clefyd coronaidd y galon
Clefyd coronaidd y galon yw lladdwr mwyaf y DU, gydag un o bob pedwar dyn ac un o bob chwe menyw yn marw o'r clefyd. Yn y DU, mae tua 300,000 o bobl yn cael trawiad ar y galon bob blwyddyn. Mae angina'n effeithio ar tua un o bob 50 person, ac yn y DU amcangyfrifir bod tua 1.2 miliwn o bobl gyda'r cyflwr. Mae'n effeithio ar ddynion yn fwy na menywod, ac mae eich tebygolrwydd o'i gael yn cynyddu wrth i chi fynd yn hŷn.
Lewys Glyn Cothi
Bywgraffiad
Ni wyddys fawr dim am Lewys Glyn Cothi ar wahân i'r hyn y gellir casglu o dystiolaeth ei gerddi. Arferid credu y cafodd ei enw barddol am iddo fod yn frodor o lannau afon Cothi yn Sir Gaerfyrddin, ond gwyddys erbyn hyn mai frodor o ardal ym mhlwyfi Llanybydder a Llanfihangel-rhos-y-corn, yn yr un sir, sy'n cynnwys fforest frenhinol Glyn Cothi, oedd ef. Ymddengys iddo gael ei eni yno yn y 1420au, efallai tua'r flwyddyn 1425. Gellir dyddio y gerdd olaf ganddo sydd ar glawr i fis Mawrth, 1489, ac felly gellir casglu iddo farw rywbryd yn y blynyddoedd ar ôl hynny, yn y 1490au yn ôl pob tebyg. bawd|130px|Golygiad mewn orgraff fodern o holl waith un o feridd Cymraeg mwyaf y bymthegfed ganrif; Gwasg Prifysgol Cymru; 1995
Clefyd coronaidd y galon
Achosion
Caiff y risg o ddatblygu atherosglerosis ei gynyddu'n sylweddol gan:
Lewys Glyn Cothi
Bywgraffiad
Llywelyn oedd ei enw bedydd, ond defnyddiai'r bardd ei hun amryw ffurfiau ar 'Lewys' neu 'Lewis', e.e. Lewys Glyn Cothi (y ffurf amlach) a Lewys y Glyn. Ceir awgrym mewn un o'i lawysgrifau ei fod wedi gwasanaethu ym Mhriordy Caerfyrddin a'i fod wedi derbyn peth addysg yno. Medrai ysgrifennu - camp anghyffredin yn yr Oesoedd Canol - ac mae rhai o'i lawysgrifau wedi goroesi. Roedd yn Lladinwr da hefyd, awgrym arall ei fod wedi derbyn addysg yn y priordy, a fu'n enwog am ei sgriptoriwm.
Clefyd coronaidd y galon
Achosion
Mae ysmygu'n brif ffactor risg. Mae carbon monocsid (o'r mwg) a nicotin yn rhoi straen ar y galon drwy wneud iddi weithio'n gyflymach. Maen nhw hefyd yn cynyddu'r tebygolrwydd y bydd y gwaed yn ceulo. Mae cemegion eraill mewn mwg sigaréts yn niweidio'r rhydwelïau coronaidd, gan achosi cennu yn y rhydwelïau. Gellir priodoli tua 20% o farwolaethau cysylltiedig â CHD mewn dynion a 17% mewn menywod i ysmygu.
Lewys Glyn Cothi
Bywgraffiad
Credid ar un adeg iddo wasanaethu fel swyddog ym myddin Siasbar Tudur yn Rhyfeloedd y Rhosynnau. Ond er y gellir derbyn, ar sail un o'i gerddi, iddo fod yn dyst i Frwydr Mortimer's Cross (1461) gyda meibion Gruffudd ap Nicolas, mae'n annhebygol iddo fod yn swyddog. Treuliodd gyfnod ar herw yn ardal Pumlumon ac, yn nes ymlaen, yn Eryri, ar ôl y frwydr dynghedfennol honno. Roedd yn gefnogwr brwd i achos y Lancastriaid ond canodd i rai o gefngowyr y Iorciaid yng Nghymru yn ogystal. Ond "mae'n amlwg hefyd fod buddiannau Cymru'n bwysicach yn ei olwg na llwyddiant unrhyw un o bleidiau Lloegr" ac mae ei wladgarwch a'i gasineb o'r Saeson yn elfennau amlwg yn ei ganu. Dengys ei gerddi ei fod yn gyfarwydd â phob rhan o Gymru, o Fôn i Fynwy, yn llythrennol.
Clefyd coronaidd y galon
Symptomau
Os yw'r rhydwelïau coronaidd yn blocio'n rhannol, gall hyn achosi poen yn y frest (angina). Os ydynt yn cael eu blocio'n llwyr, gall achosi trawiad ar y galon (cnawdychiad myocardiaidd). Mae angina'n symptom o glefyd coronaidd y galon. Gall fod yn deimlad ysgafn, anghyffyrddus sy'n teimlo'n debyg i ddiffyg traul. Fodd bynnag, gall trawiad difrifol o angina achosi teimlad o drymder neu dyndra, fel rheol yng nghanol y frest, a all ymledu i'r breichiau, gwddf, safn, cefn neu stumog.
Lewys Glyn Cothi
Cerddi
Cedwir 238 o awdlau a chywyddau gan Lewys Glyn Cothi yn y llawysgrifau. Mae'r rhain yn cynnwys naw o gerddi crefyddol, yn cynnwys awdl nodedig 'I Saint Cymru'. Canodd nifer o gerddi mawl a marwnadau i rai o wŷr amlycaf yr oes yng Nghymru. Roedd ei noddwyr yn cynnwys y Tuduriaid, sef Siasbar Tudur, Edmwnd Tudur, a Harri Tudur, Syr Rhys ap Tomas, a Gruffudd ap Nicolas. Canodd sawl cerdd darogan yn ogystal.
Un o'i gerddi mwyaf adnabyddus, a hynny ers canrifoedd, yw 'Dychan Gwŷr Caer', sy'n seiledig ar brofiadau'r bardd yn y ddinas honno mewn cyfnod pan fu'r Cymry yn cael eu trin fel dinesyddion eilradd. Mae'n cynnwys rhai o'r cwpledi mwyaf miniog ym marddoniaeth Gymraeg. Er enghraifft:
.rs
Côd gwlad parth lefel uchaf swyddogol Serbia yw .rs.
Gwynfynydd
bawd|chwith|dde|250pxRhan o'r adfeilion y gellir eu gweld heddiw, gan gynnwys peipen i gario dŵr er mwyn golchi'r gro. Enw ar ardal ger Afon Mawddach lle yr arferid cloddio am aur ydy Gwynfynydd, gerllaw Dolgellau, Gwynedd. Cychwynnwyd cloddio yno am aur tua 1860 a chafodd y chwarel olaf ei gau yn 1998 wedi i'r ardal gynhyrchu dros 2000 o bwysau aur (sef 62 kg) o aur Cymru - o'i gymharu gyda 78,507 o bwysau aur (sef 2,442 kg) o Mwynfeydd aur Clogau, gerllaw. Roedd y mwynfeydd ar agor i'r cyhoedd hyd at 1998 gyda theithiau rheolaidd i ymwelwyr a chyfle i chwilio gyda'r offer cywir yn yr afon.
.rs
Gweler hefyd
Toppdomän
Lewys Glyn Cothi
Cerddi
Un o'r cerddi mwyaf dirdynnol yn y Gymraeg ydyw ei gerdd i'w fab Sion a fu farw'n bump oed:
Llawysgrifau
Ceir casgliadau pwysig o waith y bardd yn llawysgrifau Peniarth, yn cynnwys llawysgrif Peniarth 109 yn ei law ei hun, Llyfr Coch Hergest, Llyfr Gwyn Hergest ac yn llawysgrifau Llansteffan.
Clefyd coronaidd y galon
Symptomau
Yn aml mae angina’n cychwyn oherwydd gweithgaredd corfforol neu sefyllfaoedd ingol emosiynol. Fel rheol mae'r symptomau'n diflannu ar ôl 10-15 munud a gellir eu lleddfu trwy orffwys, neu ddefnyddio chwistrell neu dabled nitrad.
Mae'r anghysur neu'r boen o drawiad ar y galon yn debyg i angina, ond yn aml mae'n fwy difrifol. Yn ystod trawiad ar y galon gellir hefyd profi'r symptomau canlynol: Gall symptomau trawiad ar y galon fod yn debyg i ddiffyg traul. Er enghraifft, gallant gynnwys teimlad o drymder yn eich brest, cur yn y stumog neu losg cylla. Gall trawiad ar y galon ddigwydd ar unrhyw adeg, yn cynnwys wrth orffwys. Os yw'r symptomau'n para'n hirach na 15 munud, mae'n debygol o fod yn drawiad ar y galon.
I ddynion, cynyddir y tebygrwydd o ddatblygu atherosglerosis os yw aelod agos o'r teulu o'r un rhyw (tad neu frawd) wedi cael trawiad ar y galon neu angina cyn 55 oed. I fenywod, cynyddir y risg os yw aelod agos o'r teulu (mam neu chwaer) wedi cael trawiad ar y galon neu angina cyn 65 oed.
Diagnosis
Defnyddir nifer o wahanol brofion i ddiagnosio problemau cysylltiedig â'r galon yn cynnwys: •	angiogram coronaidd •	electrocardiogram (ECG) •	delweddu cyseiniant magnetig (MRI) •	profion radioniwclid •	phrofi electroffisiolegol
Triniaeth
Ceir llawer o ffyrdd o drin clefyd rhydwelïau coronaidd a phroblemau cardiofasgwlar cysylltiedig. Mae rhai o'r rhain yn benodol iawn i glefyd y galon. Mae eraill, fel rheoli pwysedd y gwaed, yn lleihau'r risgiau o nifer o fethiannau posibl (e.e. strôc, methiant aren). Rhestrir rhai o'r triniaethau a ddefnyddir yn gyffredin isod. Gellir defnyddio aspirin dos isel, moddion sy'n amharu ar dolchennau gwrthgeulyddol i leihau’r posibilrwydd o dolchennau ac o'r herwydd i leihau'r tebygrwydd o flociad. Gellir defnyddio statinau i leihau cholesterol LDL (drwg), ac felly annog atheroma i beidio â chynyddu.
Mae cyffuriau sy'n lleihau pwysedd y gwaed fel blocwyr beta, gwrthweithyddion derbynnydd angiotensin neu wrthweithyddion ACE yn cyfyngu ar ba mor galed mae'r galon yn gweithio, gan leihau'r angen am ocsigen i gyhyrau'r galon. Gan fod yna lai o rym yn llif y gwaed maen nhw hefyd yn lleihau'r tebygolrwydd o ryddhau tolchennau o waliau sydd wedi tewychu, ac o'r herwydd y tebygrwydd o flociad. Gellir defnyddio fasoymledwyr fel nitradau i laesu waliau'r rhydwelïau gan wneud y llwybr yn ehangach ac o'r herwydd lleihau pwysedd y gwaed a'r straen ar y galon. Mae'r rhain yn gweithredu’n gyflym ac fe'u defnyddir yn aml mewn ymyrraeth argyfwng i leddfu angina neu drawiad ar y galon drwgdybiedig.
Mae'r dulliau llawdriniaeth sy'n effeithiol yn cynnwys angioplasty (agor rhydweli sydd wedi culhau) neu driniaeth osgoi (creu llwybr gwahanol i'r gwaed o gwmpas y blociad) ac mewn achosion eithafol, trawsblaniad calon. Os yw'r pibellau gwaed yn gul iawn o ganlyniad i atheroma (dyddodion brasterog) yn ymgasglu, neu os na ellir rheoli'r symptomau drwy ddefnyddio meddyginiaeth, efallai bydd angen llawdriniaeth i agor neu i gymryd lle'r rhydwelïau caeedig.
Jane Hawkins
Arlunydd benywaidd a anwyd y Deyrnas Unedig oedd Jane Hawkins (1841 – 1904).
Marie Curie (gwahaniaethu)
Gallai Marie Curie gyfeirio hefyd at:
Die Große Wette
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Harry Piel, Ludwig Trautmann a Victor Janson. Mae'r ffilm Die Große Wette yn 68 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Intolerance sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Megan Donahue
Gwyddonydd Americanaidd yw Megan Donahue (ganed 28 Rhagfyr 1962), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel astroffisegydd, seryddwr ac academydd.
Die Große Wette
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry Piel ar 12 Gorffenaf 1892 yn Düsseldorf a bu farw ym München ar 25 Tachwedd 1967. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Megan Donahue
Manylion personol
Ganed Megan Donahue ar 28 Rhagfyr 1962 ac wedi gadael yr ysgol leol mynychodd Brifysgol Colorado Boulder a Sefydliad Technoleg Massachusetts. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Cymrawd Cymdeithas Ffiseg America.
Die Große Wette
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry Piel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Megan Donahue
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Ffydd, Gobaith, Cariad
Nofel i oedolion gan Llwyd Owen yw Ffydd, Gobaith, Cariad. Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2006. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Megan Donahue
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
The Heart Buster
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Jack Conway yw The Heart Buster a gyhoeddwyd yn 1924. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Ffydd, Gobaith, Cariad
Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle
The Heart Buster
Y prif actor yn y ffilm hon yw Tom Mix. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1924. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Nibelungen sef ffilm ffantasi Almaenig mewn dwy ran, gan Fritz Lang. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jack Conway ar 17 Gorffenaf 1887 yn Graceville, Minnesota a bu farw yn Pacific Palisades ar 19 Chwefror 1966. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1909 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jack Conway nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Touch The Wall
Ffilm ddogfen am chwaraeon yw Touch The Wall a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Amen
Ffilm ar gerddoriaeth Malaialeg o India yw Amen (ffilm o 2013) gan y cyfarwyddwr ffilm Lijo Jose Pellissery. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Prashant Pillai.
Pyšná Princezna
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Miloš Kopecký, František Hanus, Josef Hlinomaz, Karel Effa, Otomar Korbelář, Terezie Brzková, Vladimír Ráž, František Kovářík, Alena Vránová, Stanislav Neumann, Bohuslav Čáp, Vladimír Bejval, Gustav Heverle, Jana Werichová, Jarmila Kurandová, Jaroslav Seník, Miloš Nesvadba, Mária Sýkorová, Rudolf Cortés, Libuše Bokrová, Luděk A. Mandaus, Oldřich Dědek, Josef Oliak, Emil Kavan, Václav Švec, Jaroslav Orlický a. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Touch The Wall
Mae'r ffilm Touch The Wall yn 101 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Amen
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 120 o ffilmiau Malaialeg wedi gweld golau dydd.
Touch The Wall
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan.
Pyšná Princezna
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1952. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Singin' in the Rain sy’n ffilm fiwsical gan y cyfarwyddwyr ffilm Stanley Donen a Gene Kelly. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,350 o ffilmiau Tsieceg wedi gweld golau dydd. Jan Roth oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Touch The Wall
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Upper Mahanoy Township, Pennsylvania
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Upper Mahanoy Township, gan gynnwys:
Pyšná Princezna
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bořivoj Zeman ar 6 Mawrth 1912 yn Awstria-Hwngari a bu farw yn Prag ar 14 Chwefror 2021.
Marcus Manilius
Bardd Lladin oedd yn byw yn Rhufain yn ystod 1g oedd Marcus Manilius. Ni wyddys rhagor am fanylion ei fywyd. Ysgrifennodd y gerdd Astronomica ar bwnc seryddiaeth a sêr-ddewiniaeth.
Yr Astronomica yw'r unig waith gan Manilius sy'n goroesi. Ysgrifennodd y gerdd addysg anorffen hon rhwng 14 a 27 OC. Pum llyfr sy'n goroesi – 4000 chweban i gyd. Mae'r awdur yn ymdrin â'r sffer, sêr y Sidydd a chytserau eraill, cylchoedd mawr a chomedau yn y llyfr cyntaf; arwyddion y Sidydd a'r dodecatopus yn yr ail lyfr; y 12 man, Fortuna, amseroedd codi'r arwyddion yn Alecsandria, arglwydd y flwyddyn, ac hyd oes yn y trydydd llyfr; y decan, y monomoria, a daearyddiaeth astrolegol yn y pedwerydd llyfr, a'r sêr sefydlog sy'n codi gyda mannau'r ecliptig yn y pumed llyfr. Mae'n debyg taw ysgrifau Hermetig cynnar oedd ffynonellau Manilius, ac o bosib hefyd cyfieithiad Germanicus o Phaenomena gan Aratus. Noda'r gwaith gan Ladin anarferol, cyfrifiadau a symiau ar ffurf penillion, a thuedd yr awdur i grwydro oddi ar y testun gan fydryddu ar bynciau mytholegol a moesol. Pwysleisia Manilius trefn ragluniaethol y byd a rhesymu dwyfol.
Gwybodaeth astrolegol elfennol yw hyn i gyd, ac nid yw'r gerdd yn galluogi'r darllenydd i ddeall neu lunio horosgop. Gwerthfawroga'r gerdd yn fwy gan ysgolheigion clasurol o safbwynt llenyddol ac athronyddol. Manilius oedd y bardd Rhufeinig olaf o'r llu didactig, ac efelychodd arddull ac athroniaeth Lwcretiws, Fferyllt ac Ofydd. Cyfuniad unigrwyd o athroniaeth glasurol, myth, yr epig, hanes Rhufeinig, a barddoneg ddidactig yw'r Astronomica. Tynna Manilius ar ddylanwadau Stoicaidd, Platonaidd, Pythagoreaidd, ac ocwlt. Ceir hefyd penillion difyr wrth iddo bortreadu cymeriadau a'u sygnau.
James Francis Edward Stuart
Hawlydd gorsedd Lloegr a'r Alban oedd James Francis Edward Stuart (10 Mehefin 1688 - 1 Ionawr 1766). Roedd yn fab i Iago II & VII, brenin Lloegr a'r Alban, a hawliai ef ei hun yr orsedd fel Iago III / VIII.
Bywgraffiad
bawd|Tywysog James Francis Edward Stuart|alt=|chwith Diorseddwyd ei dad yn 1688, yn fuan ar ôl genedigaeth y mab. Yn ei le, daeth ei ferch, Mari II a'i gŵr Wiliam III (Wiliam o Orange) i'r orsedd. Wedi ei marwolaeth hwy, daeth Anne, un arall o ferched Iago II/ VII, yn frenhines. Magwyd James yn Ffrainc, lle roedd Louis XIV, brenin Ffrainc yn ei gydnabod fel gwir frenin yr Alban a Lloegr.
Bu'r frenhines Anne farw yn 1714, a daeth Etholwr Hannover yn frenin fel Siôr I. Erbyn hyn roedd deddf Act of Settlement 1701 yn mynny fod rhaid i'w holynydd fod yn Brotestant. Gan fod James Stuart yn Gatholig, caewyd ef allan o'r olyniaeth. bawd|chwith|Arfau Iago
Roedd cefnogaeth i deulu'r Stiwartiaid yn parhau yn gryf yn Iwerddon, Ucheldiroedd yr Alban a rhannau o Ogledd Lloegr. Gelwid pleidwyr y Stiwartiaid yn Jacobitiaid, o'r ffurf Ladin o "Iago". Gwnaed ymgais i roi James ar yr orsedd yn 1715, ond methodd yr ymdrech wedi i'r fyddin Jacobitaidd fethu gorchfygu byddin y llywodraeth ym Mrwydr Sheriffmuir; roedd gwrthryfel byrhoedlog yn 1719 yn aflwyddiannus hefyd. Bu ymgyrch arall yn 1745, pan laniodd mab James Stuart, Charles Edward Stuart (Bonnie Prince Charlie), yn Ucheldiroedd yr Alban a chodi byddin i geisio rhoi ei dad ar yr orsedd. Cafodd ei ddilynwyr nifer o lwyddiannau, ond gorchfygwyd hwy ym Mrwydr Culloden.
.rw
Gweler hefyd
Toppdomän
Embleton, Swydd Durham
Pentref yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Embleton.
Diner
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Barry Levinson yw Diner a gyhoeddwyd yn 1982. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Diner ac fe'i cynhyrchwyd gan Jerry Weintraub yn Unol Daleithiau America Lleolwyd y stori yn Baltimore, Maryland ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Barry Levinson a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ivan Král.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mickey Rourke, Ellen Barkin, Steve Guttenberg, Tim Daly, Daniel Stern, Paul Reiser, Michael Tucker, Mark Margolis a Kevin Bacon. Mae'r ffilm Diner (ffilm o 1982) yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Llygadwyn Savaii
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn Z. samoensis, sef enw'r rhywogaeth.
Diner
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Barry Levinson ar 6 Ebrill 1942 yn Baltimore, Maryland. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1970 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Baltimore City Community College.
Llygadwyn Savaii
Teulu
Mae'r llygadwyn Savaii yn perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: Zosteropidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Diner
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Barry Levinson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Parc Cenedlaethol Zyuratkul
Lleolir Parc Cenedlaethol Zyuratkul (Rwseg: Зюраткуль) yn ne ardal Satkinsky Raion yn Oblast Chelyabinsk, Rwsia. Sefydlwyd y parc cenedlaethol hwn yn 1993. Mae'r parc yn cynnwys rhan o Fynyddoedd yr Wral ac fe'i lleolir tua 30 km i'r de o Satka a 200 km i'r gorllewin o ddinas Chelyabinsk.
Mae nodweddion yn cynnwys Llyn Zyuratkul, 754 meter uwch lefel y môr, a sawl cadwyn mynydd, yn cynnwys cadwyn Zyuratkul (hyd 8 km, yn codi i 1175 m). Mae cadwyn arall, Nurgush, yn cynnwys man uchaf Oblast Chelyabinsk (1406 m).
William Hazell
Roedd William Hazell (27 Gorffennaf 1890 - 11 Tachwedd 1964) yn aelod ac yna yn llywydd Cymdeithas Gydweithredol Ynysybŵl, Y Rhondda am 30 mlynedd; roedd ganddo weledigaeth eang ynglŷn â chreu gwell dyfodol drwy'r mudiad cydweithredol.
Mae busnes cydweithredol yn fusnes ble mae'r gweithwyr yn berchenogion ar y cwmni ac yn cael pleidleisio ar sut mae rheoli yn hytrach na chyfranddalwyr. Bu nifer fawr o fentrau cydweithredol trwy dde Cymru yn ystod hanner cyntaf yr 20g.
Ym 1954 ysgrifennodd lyfr, The Gleaming Vision, sef hanes Cymdeithas Gydweithredol Ynysybŵl. Mae’n cofnodi’r modd yr aeth pobl gyffredin ati i drefnu agweddau economaidd a chymdeithasol ar eu bywydau gan ddarparu gwasanaethau cydweithredol ar gyfer eu cymuned. Mae clawr y lyfr, yn dwyn y slogan, “Yet Before Us Gleams the Vision of the Coming Brotherhood”.
Bywgraffiad
bawd|Ym 2014 cyhoeddwyd y llyfr - William Hazell’s Gleaming Vision gan [[Y Lolfa.]] Ganed ym 1890 yn St Pancras, Llundain, yr ieuengaf o 5 o blant a’i fagu yn Kentish Town. Pan yn blentyn cymerodd ei dad, a oedd yn ffariar, William i wrthdystiadau sosialaidd ac i Fynwent Highgate i weld bedd Karl Marx.
Yn 7 oed collodd ei fam a gadawodd ei dad am Ryfel y Boer. Ail briododd y tad yn nes ymlaen ond roedd y llysfam yn angharedig a gadawodd William am dde Cymru. Yn 16 oed, yn y flwyddyn 1906, dechreuodd weithio ym mhwll glo Lady Windsor yn Ynysybŵl.
Priododd ferch leol, Deborah Elizabeth Pask, ym 1910 a chawsant 6 o blant ac yn ôl pob sôn fe’i ystyriwyd yn ŵr a thad da.
Mudiad Cydweithredol
250px|bawd|Ynysybŵl: y Stryd Fawr heddiw. Pan gyrhaeddodd Hazell dde Cymru roedd ymwybyddiaeth gwleidyddol y dosbarth gweithiol ar gynnydd. Cefnwyd yn gynyddol ar y Blaid Ryddfrydol a thyfodd y mudiad llafur. Codwyd cangen o’r Blaid Lafur Annibynnol (I.L.P.) yn Ynysybŵl ym 1906 ac ar yr un pryd daeth Cyfrinfa Pwll Lady Windsor yn llawer fwy sosialaidd.
Cafwyd cyfarfodydd cyhoeddus gwleidyddol poblogaidd gydag anerchiadau gan ffigyrau megis John McLean a Sylvia Pankhurst.
Pan daeth yn llywydd y Gymdeithas Gydweithredol ym 1935, roedd ganddi 3,345 o aelodau gyda gwerthiant yn llai na £160,000. Pan bu farw ym 1964 roedd gan y Gymdeithas dros 20,000 o aelodau gyda gwerthiant o dros £2 filiwm.
Yn ei anterth roedd gan y mundiad Cydweithredol 300,000 o aelodau trwy dde Cymru gyda Chymdeithas Gydweithredol Ynysybŵl yn fenter a oedd yn gynnwys: cigydd, nwyddau tŷ, asiantaeth teithio, caffi, adeiladu, peintio ac addurno, peirianyddiaeth moduron, trin gwallt, teganau, trysio teledu a radio, esgdiau, optegydd, trefnu angladdau, chwaraeon, unedau ystafell ymolchi, gyda chanolfannau dosbarthu bara a llaeth.
Cyhoeddodd Hazel doreth o erthyglau (400 o leiaf). Roedd o flaen ei amser o ran cwestiynau cyfartaledd rhyw ac amgylcheddol. Gwelai werth gweithredu gwirfoddol ac ofnai law drom y wladwriaeth.
Roedd Hazell yn weithgar nid yn unig gyda Chymdeithas Gydweithredol Ynysybŵl ond hefyd gyda chyfrinfa pwll Lady Windsor lle y bu’n gadeirydd ar gyfnodau. Bu’n ysgrifennydd Institiwt y Gweithwyr, yn  aelod etholedig o’r cyngor lleol am bron 30 mlynedd, yn Gristion argyhoeddedig, yn ddiacon, yn ffyddlon i’w gapel Presbyteraidd.
Saito Takako
Arlunydd benywaidd o Japan yw Saito Takako (18 Chwefror 1929).
William Hazell
Mudiad Cydweithredol
Dadleuai bod yr undebau llafur erbyn y cyfnod ar ôl yr Ail Ryfel Byd yn gynyddol ganoledig fwyfwy dan fawd y prif swyddfa.
Saito Takako
Fe'i ganed yn Sabae a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Japan.
William Hazell
Mudiad Cydweithredol
Er ei fod yn edmygu gwaith Marx roedd yn gynyddol feirniadol o’r Blaid Gomiwnyddol oherwydd y cytundeb rhwng Stalin a Hitler a’r hyn ddigwyddodd yn nwyrain Ewrop ar ôl yr Ail Ryfel Byd. Erbyn 1953 daeth i’r casgliad y gallasai’r byd fod yn well a hapusach lle pe buasai wedi dilyn Robert Owen yn hytrach na Marx.
Manasellam
Ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Santosh yw Manasellam a gyhoeddwyd yn 2003. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd மனசெல்லாம் ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Srikanth. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Santosh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Baner Benin
bawd|250px|Baner Benin [[Delwedd:FIAV 111111.svg|23px]] bawd|Baner Gweriniaeth Pobl Benin (1975–1990) Baner ddeuliw lorweddol gyda stribed uwch melyn a stribed is coch gyda stribed fertigol gwyrdd yn yr hoist yw baner Benin. Lliwiau pan-Affricanaidd yw coch, melyn, a gwyrdd, ac maent yn symboleiddio undod a chenedlaetholdeb Affricanaidd. Mabwysiadwyd yn gyntaf ar 16 Tachwedd, 1959, yn ystod y cyfnod rhwng ennill ymreolaeth yn 1958 ac ennill annibyniaeth lwyr ar Ffrainc yn 1960; enw'r wlad ar y pryd oedd Gweriniaeth Dahomey. Yn dilyn chwyldro sosialaidd yn Rhagfyr 1975, newidodd enw'r wlad i Weriniaeth Pobl Benin a chafodd faner werdd gyda seren goch yn y canton ei defnyddio. Dechreuodd drawsnewidiad i ddemocratiaeth yn y 1980au hwyr a 1990au cynnar: newidiwyd enw'r wlad i Weriniaeth Benin a chafodd y faner wreiddiol ei hadfer yn 1990.
Seiliwyd lliwiau'r faner ar liwiau baner Ethiopia a ddaeth yn liwiau'r mudiad Pan-Affricanaidd dros fudiadau annibyniaeth i bobloedd ddu y cyfandir, a thu hwnt.
Numidia
Roedd Numidia yn deyrnas ac yn ddiweddarch yn dalaith yn yr Ymerodraeth Rufeinig, rhwng talaith Mauretania Caesariensis a thalaith Affrica yng Ngogledd Affrica.
250px|bawd|canol|Talaith Numidia yn yr Ymerodraeth Rufeinig
Big Meat Eater
Ffilm wyddonias yw Big Meat Eater a gyhoeddwyd yn 1982. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Lleolwyd y stori yn British Columbia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1982. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner sef film noir, dystopaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Dryw Apolinar
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Dryw Apolinar (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: drywod Apolinar) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Cistothorus apolinari; yr enw Saesneg arno yw Apolinar's wren. Mae'n perthyn i deulu'r Drywod (Lladin: Troglodytidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Big Meat Eater
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dryw Apolinar
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. apolinari, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r dryw Apolinar yn perthyn i deulu'r Drywod (Lladin: Troglodytidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Raetia
Roedd Raetia neu Rhaetia yn dalaith Rufeinig yng ngogledd-ddwyrain yr Eidal.
250px|bawd|canol|Talaith Raetia yn yr Ymerodraeth Rufeinig
Rhaetieg Cynnar oedd iaith frodorol y dalaith.
Heroes (nofel)
Nofel i bobl ifanc o 1998 a ysgrifennwyd gan Robert Cromier ydy Heroes. Adrodda hanes y prif gymeriad, Francis Cassavant, sydd newydd ddychwelyd i gartref ei blentyndod yn Frenchtown, Monument (yn Massachusetts) ar ôl bod yn gwasanaethu yn yr Ail Ryfel Byd yn Ffrainc. Mae ganddo anafiadau difrifol i'w wyneb o ganlyniad i ddigwyddiad tra'n brwydro. Defnyddia'r nofel ôl-fflachiadau i blentyndod Francis yn Frenchtown a'r hyn sy'n digwydd yno wedi iddo ddychwelyd ar ôl y rhyfel.
Ffynhonnau Doe
Nofel i oedolion gan Marian Henry Jones yw Ffynhonnau Doe. Cymdeithas Lyfrau Ceredigion a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1995. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Casgliad o straeon dychmygol am bobl gyffredin ardaloedd diwydiannol de-orllewin Cymru sy'n cyfeirio at eu bywydau dros gyfnod o dair cenhedlaeth rhwng 1850 a 1950.
Botwm Crys yn cadw lle
Satka
Tref yn Oblast Chelyabinsk, Rwsia, yw Satka (Rwseg: Сатка), sy'n ganolfan weinyddol Ardal Satkinsky ac a leolir 190 cilometer (120 milltir) o ddinas Chelyabinsk, ar lethrau gorllewinol Mynyddoedd yr Wral Deheuol, ar lan Afon Satka. Poblogaeth: 45,178 (Cyfrifiad 2010).
Supa Modo
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Likarion Wainaina yw Supa Modo a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn Cenia a'r Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Satka
Lleolir Parc Cenedlaethol Zyuratkul tua 30 km o'r dref, sy'n dechrau datblygu diwydiant twristiaeth er i'r parc cenedlaethol hwnnw gael ei sefydlu yn 1993.
Supa Modo
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Likarion Wainaina ar 20 Awst 1987.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Likarion Wainaina nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
.sb
Gweler hefyd
Toppdomän
Sgurr nan Ceathreamhnan - Stob Fraoch Choire
Mae Stob Fraoch Choire yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Duich i Cannich yn  Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd ar y copa. Enw'r fam-fynydd yw Sgurr nan Ceathreamhnan.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Munro Top a Murdo. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
Marie Curie Cancer Care
Elusen gofrestredig sy'n darparu gofal yn rhad ac am ddim i gleifion sy'n dioddef o gancr terfynol ydy Marie Curie Cancer Care. Gwnant hyn yng nghartrefi'r cleifion ac mewn hosbisau. Sefydlwyd yr elusen yn 1948, sef yr un flwyddyn a'r Gwasanaeth Iechyd Gwladol.
Sgurr nan Ceathreamhnan - Stob Fraoch Choire
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Marie Curie Cancer Care
Yn y flwyddyn ariannol 2010/11, darparodd yr elusen ofal i 31,800 o gleifion yn y gymuned ac yn ei naw hosbis, ynghyd â darparu cefnogaeth i deuluoedd y cleifion hefyd. Mae dros 2,700 o nyrsys, doctoriaid a gweithwyr iechyd eraill yn darparu'r gofal hwn.
Nevíte o Bytě?
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Bořivoj Zeman yw Nevíte o Bytě? a gyhoeddwyd yn 1947. Fe'i cynhyrchwyd yn Tsiecoslofacia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieceg a hynny gan Bořivoj Zeman.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Miloš Kopecký, Jindřich Plachta, Jiří Jirmal, Hans Hofer, Josef Kemr, Vlasta Jelínková, Václav Trégl, Eduard Dubský, Emil Bolek, Jan Pivec, Josef Pehr, Nelly Gaierová, Mirko Čech, Libuše Bokrová, Ota Motyčka, Antonín Holzinger, Božena Obrová, Emanuel Hříbal a. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1947. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Out of the Past sy’n ffilm am dditectif breifat yn newid ei waith, gan Jacques Tourneur. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,350 o ffilmiau Tsieceg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bořivoj Zeman ar 6 Mawrth 1912 yn Awstria-Hwngari a bu farw yn Prag ar 14 Chwefror 2021.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bořivoj Zeman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Birmingham City F.C.
Clwb pêl-droed yn ninas Birmingham sy'n chwarae yn Bencampwriaeth Lloegr yw Birmingham City Football Club.
Jo Baer
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America yw Jo Baer (7 Awst 1929).
Fe'i ganed yn Seattle a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Wilhelm Conrad Röntgen
Ffisegydd o'r Almaen oedd Wilhelm Conrad Röntgen neu William Conrad Roentgen (27 Mawrth 1845 – 10 Chwefror 1923). Mae'n enwog am ei ddyfais a gynhyrchodd a ddatgelodd am y tro cyntaf, ar 8 Tachwedd 1895, belydrau electromagnetig gyda ystod tonfeddi a elwir yn "Belydrau-X" yn ôl y drefn mathemategol am newidyn anhysbys. Am y gwaith hwn, enillodd wobr newydd sbon, sef Gwobr Ffiseg Nobel, yn 1901.
Enwir y 111fed elfen gemegol "Roentgeniwm", elfed hynod o ymbelydrol a gyda sawl isotop ansefydlog, ar ei ôl.
Cefndir
Yn 1865, ceisiodd gael mynediad i Brifysgol Utrecht, ond yn ofer; safodd arholiadau mynediad sefydliad ffederal Polytechnig Zürich (ETH heddiw) a llwyddodd. Graddiodd gyda doethuriaeth (PhD) mewn athroniaeth. Roedd yn ffefryn gan yr Athro August Kundt, a dilynodd ef i Brifysgol Strassburg yn 1873. bawd|chwith|Man geni Roentgen yn [[Remscheid-Lennep, yr Almaen.]]
Plastig
Caiff plastig ei wneud allan o hydrocarbonau ac fe'i cynhyrchir ar ffurf dwysedd uchel ac isel.
Llygredd plastig
Llygredd plastig yw cronni gwrthrychau plastig er enghraifft poteli dwr neu wrthrychau bob dydd sy'n effeithio ar ein tir ac amgylchedd y Ddaear, yn enwedig ar fywyd gwyllt a bodau dynol. Mae plastigiau sy'n cael eu categorio yn 'llygredd' yn cael ei ddosbarthu i fewn i dri grŵp gwahanol sef micro, meso, neu facro, yn ddibynol ar y maint. Mae canlyniadau gwaith ymchwil yn dangos bod tua 8.3 biliwn o dunelli o blastig wedi cael eu cynhyrchu ers y 1950au - mae hynny'n gyfwerth â phwysau mwy na 800,000 o Dyrrau Eiffel, a dim ond 9% o'r canlyniad yna sydd wedi cael ei ail-gylchu. Ar gyfartaledd mae bodau dynol yn bwyta 70,000 o ficroplastigion bob blwyddyn.
Arsenal F.C.
Clwb pêl-droed sy'n chwarae yn Uwchgynghrair Lloegr yw Arsenal Football Club (llysenw: The Gunners), sydd wedi'i leoli yn Stadiwm Emirates, yn Holloway un o faestrefi dinas Llundain sydd tua 3.3 milltir (5.3 km) i'r gogledd o Charing Cross.
Hyd at 2016 roedd y clwb wedi ennill Cwpan Loegr 12 gwaith, uwch adran Lloegr 13 gwaith, Cwpan Cynghrair Lloegr dwyaith, a Tharian Cymuned Lloegr 14 gwaith.
Arsenal oedd y clwb cyntaf yn ne Lloegr i ymuno gyda Cynghrair Pêl-droed Lloegr, a hynny yn 1893. Erbyn 1904 roedden nhw wedi cyrraedd yr adran uchaf (yr adeg honno) sef yr 'Adran Gyntaf' (First Division). Ers hynny, nhw yw'r ail dîm uchaf o ran pwyntiau. Gan ond disgyn o'r adran uchaf unwaith yn unig, ym 1913, maent yn parhau â'r rhediad hiraf yn yr adran uchaf. Yn y 1930au roedd Arsenal yn bencampwyr yr uwch adran ar bum achlysur, ac ennillon nhw Gwpan Lloegr ddwywaith. Wedi'r Ail Ryfel Byd fe enillon nhw un Gwpan Lloegr arall a dau Bencampwriaeth. Yn 1970–71 fe enillon nhw'r Dwbwl cyntaf: y gynghrair a Chwpan Lloegr yn yr un tymor. Rhwng 1988 a 2005 fe enillon nhw'r gynghrair bum gwaith a Chwpan Lloegr bum gwaith - gan gynnwys y Dwbwl ddwywaith. Ar ddiwedd 20g nhw oedd deiliaid y safle uchaf o ran cyfartaledd safleoedd cynghrair.
Patricia Burchat
Gwyddonydd yw Patricia Burchat (ganed 1958), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel gwyddonydd.
Manylion personol
Ganed Patricia Burchat yn 1958 ac wedi gadael yr ysgol leol mynychodd Brifysgol Toronto a Phrifysgol Stanford. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Cymrawd Cymdeithas Ffiseg America.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Terfysg Cenhedlaeth
Ffilm ddogfen o Ddenmarc yw Terfysg Cenhedlaeth gan y cyfarwyddwr ffilm Lil Wachmann. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.
Escomb
Pentref yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Escomb. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn awdurdod unedol Swydd Durham.
Die Ratte (ffilm, 1918 )
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Harry Piel yw Die Ratte a gyhoeddwyd yn 1918. Fe'i cynhyrchwyd gan Joe May yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Harry Piel a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Philipp Silber.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Heinrich Schroth. Mae'r ffilm Die Ratte yn 72 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Shoulder Arms sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Max Lutze oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry Piel ar 12 Gorffenaf 1892 yn Düsseldorf a bu farw ym München ar 25 Tachwedd 1967. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ac mae ganddo o leiaf 29 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry Piel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Poisoned Stream
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Urban Gad yw The Poisoned Stream a gyhoeddwyd yn 1921. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Göta Kanal 2 – Kanalkampen
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Pelle Seth yw Göta Kanal 2 – Kanalkampen a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Lleolwyd y stori yn Stockholm. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Bengt Palmers.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lena Endre, Rafael Edholm, Janne Carlsson, Maria Langhammer, Eva Röse, Mats Bergman, Peter Haber, Magnus Härenstam, Pino Ammendola, Kim Anderzon, Pia Johansson, Emil Almén, Claes Malmberg, Johan Rabaeus, Nadine Kirschon, Morgan Alling, Kjell Bergqvist, Katarina Cohen, Görel Crona, Regina Lund, Henrik Lundström, Joakim Lindblad, Claes Månsson, Allan Svensson a Linus Wahlgren.
The Poisoned Stream
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1921. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Kid sef ffilm gomedi a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Göta Kanal 2 – Kanalkampen
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Jens Fischer oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
The Poisoned Stream
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Urban Gad ar 12 Chwefror 1879 yn Skælskør a bu farw yn Copenhagen ar 17 Ionawr 1937.
Göta Kanal 2 – Kanalkampen
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pelle Seth ar 5 Mehefin 1946.
The Poisoned Stream
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Urban Gad nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Göta Kanal 2 – Kanalkampen
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Pelle Seth nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Fy Mrawd a Minnau
Nofel i oedolion gan Alun Jones yw Fy Mrawd a Minnau. Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2007. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Nofel am ddirgelwch, a chais i ddatrys yr hyn a ddigwyddodd yn y gorffennol.
Botwm Crys yn cadw lle
Asia (talaith Rufeinig)
Roedd Talaith Rufeinig Asia yn uned wleidyddol a greuwyd ar ddiwedd y Weriniaeth Rufeinig. Roedd yn dalaith Seneddol a lywodraethid gan proconswl, trefn a arosodd yn sgîl ad-drefnu yr Ymerodraeth Rufeinig yn 211.
bawd|canol|Talaith Asia yn yr Ymerodraeth Rufeinig
Bu rhaid i Antiochus III o'r Aifft ildio Asia ar ôl i'r Rhufeiniaid drechu ei fyddin ym mrwydr Magnesia, yn 190 CC. Ar ôl Cytundeb Apamea (188 CC), rhoddwyd yr ardal gyfan i Rufain dan frenin nawdd yn Mhergamon.
Yn 133 CC, rhoddodd Attalus III o Bergamom, oedd heb etifedd, ei deyrnas i Rufain. Ffurfiwyd y dalaith Asia Proconsularis, yn cynnwys hen ardaloedd Groegaidd Mysia, Lydia, Caria, a Phrygia.
Roedd rhai o ddinasoedd Asia, fel Ephesus a Pergamon, ymhlith y dinasoedd pwysicaf a chyfoethocaf yn yr ymerodraeth. Ymhlith y rhai fu'n dal y swydd o broconswl Asia, roedd yr hanesydd Tacitus (110-113).
Ar ôl 326, pan symudodd yr ymerodr Cystennin Mawr y brifddinas i Byzantiwm, arosai'r dalaith yn ganolfan i ddiwylliant Rhufeinig a Helenistaidd yn y dwyrain am ganrifoedd. Arosodd yn rhan o'r Ymerodraeth Fysantaidd hyd y 15g.
Tycho Brahe
Seryddwr o uchelwr o Ddenmarc oedd Tycho Brahe (14 Rhagfyr 1546 - 24 Hydref 1601) a noddwyd gan Deulu Brenhinol Denmarc, yr Ymerodwr Lân Rufeinig ac uchelwyr eraill. Mesurodd safleoedd y sêr a'r planedau o'r Ddaear a oedd yn hanfodol ar gyfer datblygiad seryddiaeth. Roedd hefyd y cyntaf i dystio yr uwchnofa.