cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Over-Exposed
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1956. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Searchers sy’n ffilm bropoganda gwrth-frodorion America gan y cowbois gwyn, gan y cyfarwyddwr ffilm John Ford. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Henry Freulich oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lewis Seiler ar 30 Medi 1890 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Hollywood ar 22 Chwefror 2018.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lewis Seiler nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Florence
Gallai Florence gyfeirio at:
Sailor Moon
bawd|Y clawr Franchise wedi'i greu gan yr arlunydd Naoko Takeuchi ydy Sailor Moon, sy'n cael ei adnabod yn Japan fel Bishōjo Senshi Sailor Moon (美少女戦士セーラームーン). Math o manga o'r enw Shōjo manga ydy Sailormoon.
Emma Ekwall
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Sweden oedd Emma Ekwall (18 Ionawr 1838 – 1 Chwefror 1925).
Sailor Moon
Mae Fred Patten a Paul Gravettyn rhoi clod iddi hi am boblogeiddio'r syniad o griw o ferched hud a lledrith ac am atgyfnerthu'r genre.
Mae'r stori'n ymwneud a chriw o amddiffynwyr sy'n ceisio amddiffyn gwlad a oedd unwaith yn rhychwantu'r gofod, ac am y cymeriadau drwg mae nhw'n dod ar eu traws. Y prif gymeriadau ydy Sailor Senshi (sy'n golygu "Sailor Soldiers"; neu'n aml "Sailor Scouts" neu "Guardians" mewn addasiadau Ewropeaidd. Glasoed ydy'r merched hyn a gallant newid yn arwresau gydag enwau'r planedau a'r lleuad iddynt. Daw'r gair "Sailor" o'u gwisg ysgol Siapan (sērā fuku) sydd i'w weld bron ym mhob ysgol yn Siapan. Mae llawer o symbolau mytholegol drwy'r storiau.
Emma Ekwall
Bu farw yn Stockholm ar 1 Chwefror 1925.
Swedeg
bawd|200px|Map yn dangos tiriogaeth yr iaith Swedeg Iaith Sweden yw'r Swedeg. Fe'i siaredir mewn ardaloedd ar arfordir de-orllewinol Y Ffindir hefyd, a chan ymfudwyr a'u disgynyddion yn Awstralia a Gogledd America. Mae'n perthyn i gangen ogleddol yr ieithoedd Germanaidd, ynghyd â Daneg, Norwyeg, Islandeg a Ffaröeg. Mae hi'n iaith swyddogol yn Sweden a'r Ffindir (ynghyd â'r Ffinneg).
Orgraff
Ysgrifennir y Swedeg gyda gwyddor Lladin, sydd defnyddio 29 llythyren yn draddodiadol:
Llygadwyn y Gorllewin
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Llygadwyn y Gorllewin (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llygaidwynion y Gorllewin) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Zosterops gouldi; yr enw Saesneg arno yw Western Silver-eye. Mae'n perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: Zosteropidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn Z. gouldi, sef enw'r rhywogaeth.
Amanliz
Mae Amanliz (Ffrangeg: Amanlis) yn gymuned yn department Il-ha-Gwilen (Ffrangeg: d'Ille-et-Vilaine), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code 35002
Crac Cymraeg
Nofel i oedolion gan Robat Gruffudd yw Crac Cymraeg. Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1998. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Nofel swmpus sy'n llawn cynnwrf a gwrthdaro gwleidyddol a chyffro rhywiol ar gynfas lliwgar ac amrywiol sy'n cwmpasu cefn gwlad Cymru, Caerdydd, Llundain ac Ynys Naxos. Cyhoeddwyd gyntaf ym 1996.
Botwm Crys yn cadw lle
Looking Back on Eighty Years
Casgliad o frasluniau hunangofiannol gan y llenor Seisnig W. Somerset Maugham yw Looking Back on Eighty Years a gyhoeddwyd mewn rhannau ym mhapur newydd y Sunday Express ym 1962.
Cychwynnodd Maugham ar y llyfr hwn yn Nhachwedd 1960, a wedi iddo ei orffen cafodd y llawysgrif ei chloi mewn cell banc. Addawodd Alan Searle, ysgrifennydd a chariad Maugham, na fyddai'r gwaith yn cael ei gyhoeddi. Pa beth bynnag ei ewyllys, nid oedd diddordeb yn y gwaith gan gyhoeddwyr Maugham, William Heinemann a Doubleday. Er gwaethaf, llwyddodd Searle i ddwyn perswâd ar Maugham i werthu'r gwaith i'r Sunday Express am £3500. Cyhoeddwyd Looking Back mewn wyth rhan yn y Sunday Express o 9 Medi i 28 Hydref 1962, a chyfrannodd Searle ffotograffau ac anecdotau'i hun i liwio'r penodau.
Crewyd stŵr gan sylwadau a chyffesion yr awdur, yn enwedig ei sarhad ar gof ei gyn-wraig, Syrie Maugham, a fu farw ym 1955. Haera nad oedd erioed mewn cariad â Syrie, a'i reswm am ei phriodi oedd i gyfreithloni eu merch Liza. Disgrifiodd Syrie yn wraig benchwiban, ffroenuchel, hunanol, anonest, ac anfoesol. Bu rhwyg rhwng Somerset Maugham a Liza o ganlyniad i'w ddatgeliadau, a bu nifer o hen gyfeillion Syrie yn amddiffyn ei henw. Trodd y dramodydd Noël Coward ei gefn ar Maugham.
Anhun ach Gwrthyfer
Santes o'r 6g oedd Anhun
Roedd Anhun yn ferch i Gwthyfer, wyres i Gwrtheyrn a Sefira a gor-wyres Elen. Bu farw ei thad mewn gwrthryfel yn erbyn ei thaid.
Sefydlodd Llan gyda'i chwaer Madryn ger Trawsfynydd. Wedyn priododd Cynyr o Gaer Gawch yng ngogledd Penfro a bu yn fam i Ina, Gwen o Gernyw a Non ac yn famgu i Ddewi.
Karate a Muerte En Torremolinos
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jesús Franco a Lina Romay.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pedro Temboury ar 1 Ionawr 1971.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Pedro Temboury nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llabed fach
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw llabed fach, sy'n enw benywaidd; yr enw lluosog ydy llabedau bach; yr enw Saesneg yw Small Lappet, a'r enw gwyddonol yw Phyllodesma ilicifolia.
Mae i'w ganfod yn Awstria, Belarws, Gwlad Belg, Tsieina, y Weriniaeth Tsiec, Denmarc, Estonia, Ffindir, Ffrainc, yr Almaen, yr Eidal, Malta, Japan, Kazakhstan, Latfia, Lithwania, Mongolia, Norwy, Gwlad Pwyl, Rwmania, Rwsia, Slofacia, Sbaen, Sweden, Swistir a'r Wcráin.
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae'r llabed fach yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Ostatni Mieszkaniec Stolicy Świata
Ffilm ddogfen yw Ostatni Mieszkaniec Stolicy Świata a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Pwyll. Cafodd ei ffilmio yn Wierszalin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Pwyleg.
Mae'r ffilm Ostatni Mieszkaniec Stolicy Świata yn 28 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Eileen Guppy
Gwyddonydd oedd Eileen Guppy (24 Mai 1903 – 8 Mawrth 1980), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel daearegwr.
Unser Kleiner Junge
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Boleslaw Barlog yw Unser Kleiner Junge a gyhoeddwyd yn 1941. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Eileen Guppy
Manylion personol
Ganed Eileen Guppy ar 24 Mai 1903 ac wedi gadael yr ysgol dechreuodd ar yrfa academaidd. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Aelod Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig.
Ostatni Mieszkaniec Stolicy Świata
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Unser Kleiner Junge
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1941. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Ball of Fire sef ffilm gomedi Americanaidd sy’n parodio’r chwedl Eira Wen a’r Saith Corach, gan y cyfarwyddwr Howard Hawks.
Teigiwg ach Ynyr
Cyfeirir ar Teigiwg fel Santes o'r 6g.
Eileen Guppy
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Teigiwg ach Ynyr
Roedd Teigiwg yn ferch i Madryn ac Ynyr Gwent. Syrthiodd Teigiwg mewn cariad gyda saer ifanc a daeth o Aberffraw i Gaerwent i weithio ar blasdy yno. Pan aeth y saer yn ôl i Aberffraw aeth Teigiwg gydag ef gyda'i gwaddol o geffylau, aur ac arian. Nid oedd y saer yn caru Teigiwg a gadawodd hi mewn ardal unig ar y ffordd. Daeth bugeiliaid o hyd iddi a'i ymgeleddu. Pan clywodd ei theulu yng Nghaerwent aeth Iddon, ei brawd, i chwilio amdani. Pan daeth o hyd iddi, penderfynnodd hithau ymgartrefu mewn llan ger Trawsfynydd yn hytrach na dychweled gydag ef i Gaerwent. Aeth Iddon i Lys Aberffraw i hawlio y ceffylau, aur ac arian yn ôl gan y saer. Bu pennaeth Aberffraw yn anfodlon cynorthwyo ar y dechrau ond llwyddodd sant leol ei darbwyllo i newid ei feddwl.
Unser Kleiner Junge
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Teigiwg ach Ynyr
Amrywiaethau
Mae nifer o amrywiaethau i'r hanes hwn. Mewn un ohonynt llofruddwyd Teigiwg gan y saer ond llwyddodd sant dienw ei adfywio hi. Mewn un arall, torrodd Iddon pen y saer i ffwrdd ond llwyddodd sant dienw a'i osod yn ôl. Weithiau mae enw Beuno yn cymryd lle y sant dienw ond nid oedd Teigiwg a Beuno yn cyfoesi.
Clay, Alabama
Dinas yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Unser Kleiner Junge
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Boleslaw Barlog nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Clay, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Clay, gan gynnwys:
Brafferton, Swydd Durham
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Brafferton. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Darlington.
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 148.
Bert
Ffilm ddrama yw Bert a gyhoeddwyd yn 1998. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Bert ac fe’i cynhyrchwyd yn Sbaen. Lleolwyd y stori yn Serra de Tramuntana a chafodd ei ffilmio ym Mallorca. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1998. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Saving Private Ryan sef ffilm ryfel gan Steven Spielberg a enillod 5 Oscar. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pancreas
dde|bawd|Prif chwarennau'r endocrin: ([[Gwryw ar y chwith, benyw ar y dde) 1 Corffyn pineol 2 Chwarren bitwidol 3 Y chwarren theiroid 4 Hypothalmws 5 Chwarren adrenal 6 Pancreas 7 Ofari 8 Y ceilliau]] Chwarren sy'n perthyn i'r system endocrin a system dreulio fertebratau ydy'r pancreas (neu'r cefndedyn). Mae'n cynhyrchu sawl hormon pwysig iawn gan gynnwys inswlin, glwcagon a somatostatin yn ogystal â bod yn chwarren ecsocrin sy'n secretu hylif pancreatig. Mae'r sudd yma'n cynnwys ensymau treulio sy'n llifo i lawr i'r coluddyn bach. Gall yr ensymau hyn ddadelfennu a threulio carbohydradau, proteinau a saim ymhellach yn y treulfwyd.
Crawia (llyfr)
Nofel i oedolion gan Dewi Prysor yw Crawia. Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2008. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Dyma nofel olaf y drioleg gan Dewi Prysor, yn dilyn Madarch a Brithyll. Cawn fwy o helyntion cymeriadau brith Meirionnydd, megis Cled a Sbanish, yn y gomedi hon.
Botwm Crys yn cadw lle
317
3g - 4g - 5g
260au 270au 280au 290au 300au - 310au - 320au 330au 340au 350au 360au
312 313 314 315 316 - 317 - 318 319 320 321 322
Tegfedd ach Amwn Ddu
Santes o'r 6g oedd Tegfedd. Roedd Tegfedd yn ferch i Amwn Ddu ap Emyr Llydaw, yn chwaer i Tydycho ac un o'r teulu a dihangodd o Llydaw ac ymsefydlodd ar arfordir Gwynedd gyda chaniatad teulu Maelgwn Gwynedd.
Roedd pennaeth leol yn dymuno ei phriodi hi ond gwrthoddodd Tegfedd a symudodd i ddyffryn Afon Mawddach ym Meirionnydd. Cysylltir hi â Garthbeibio.
Gweler hefyd
Dylid darllen yr hanes hwn ynghyd-destun Santesau Celtaidd 388-680
An Alloz
Mae An Alloz (Ffrangeg: Lalleu) yn gymuned yn department Il-ha-Gwilen (Ffrangeg: d'Ille-et-Vilaine), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Melysor gyddfgoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Melysor gyddfgoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: melysorion gyddfgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Myzomela sclateri; yr enw Saesneg arno yw Scarlet-throated honeyeater. Mae'n perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. sclateri, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r melysor gyddfgoch yn perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
An Alloz
Poblogaeth
Population - Municipality code 35140
Ffenicia
Ffenicia yw’r enw a ddefnyddir am diriogaeth a gwareiddiad Semitaidd, yn wreiddiol o lannau dwyreiniol y Môr Canoldir, yn cyfateb yn fras i Libanus heddiw. Galwai’r bobl eu hunain yn kna'ani neu ben kna'an, yn cyfateb i’r Cananeaid yn y Beibl, ond defnyddir y term “Ffeniciaid” am eu disgynyddion oedd yn byw o gwmpas y glannau hyd at Dor (Israel heddiw) ac Arados, neu Arwad (Syria heddiw), rhwng 1200 CC a choncwest y rhanbarthau hyn gan Islam
Paddy O'day
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Lewis Seiler yw Paddy O'day a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Edward Eliscu a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Samuel Kaylin. Dosbarthwyd y ffilm gan 20th Century Studios.
Ffenicia
Roedd y Ffeniciaid yn ddylanwadol iawn o gwmpas Môr y Canoldir; er enghraifft datblygodd yr wyddor a ddefnyddir trwy ran helaeth o’r byd heddiw o’r wyddor Ffeniciaidd. Roedd yr wyddor Ffeniciaidd yn cynnwys 22 symbol, pob un yn dynodi sain arbennig. Nid oedd llafariaid yn cael eu cynnwys. Benthyciwyd y syniad i’r gwyddorau Groeg a Hebraeg, a datblygodd gwyddorau eraill o’r rhain. Ymhilth eu dinasoedd pwysicaf roedd Biblos, Tyrus a Sidon. Oddi yno sefydlwyd gwladychiadau pwysig ar ynys Cyprus ac yn arbennig ddinas Carthago yng ngogledd Affrica, a ddaeth yn un o bwerau mawr Môr y Canoldir.
Paddy O'day
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Rita Hayworth, Jane Darwell, Jane Withers, Russell Simpson, Francis Ford, George Givot, Michael Visaroff a Vera Lewis. Mae'r ffilm Paddy O'day yn 73 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Ffenicia
Fel marsiandiwyr yr oedd y Ffeniciaid yn fwyaf enwog, a sefydlasant rwydwaith masnachol o gwmpas Mor y Canoldir a thu hwnt. O ran crefydd, yr oedd pantheon pob dinas yn amrywio, ond y prif dduwiau oedd Baal, Astarte, Dagon, Resef, Tanit a Melqart.
Mann Township, Pennsylvania
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Mann Township, gan gynnwys:
Paddy O'day
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lewis Seiler ar 30 Medi 1890 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Hollywood ar 22 Chwefror 2018.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lewis Seiler nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Estergon Kalesi
Ffilm antur gan y cyfarwyddwr Vedat Örfi Bengü yw Estergon Kalesi a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd yn Nhwrci. Lleolwyd y stori yn Ymerodraeth yr Otomaniaid. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tyrceg.
Leung Wai-tung
Gwyddonydd yw Leung Wai-tung (ganed 1946), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel daearyddwr ac ynad heddwch.
Estergon Kalesi
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Hulusi Kentmen, Cahit Irgat, Feridun Çölgeçen ac Ahmet Üstün.
Leung Wai-tung
Manylion personol
Ganed Leung Wai-tung yn 1946 yn Hong Kong ac wedi gadael yr ysgol dechreuodd ar yrfa academaidd. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Aelod Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Estergon Kalesi
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Vedat Örfi Bengü ar 14 Hydref 1900 yn Istanbul a bu farw yn yr un ardal ar 26 Mai 1953.
Leung Wai-tung
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Ieithoedd Germanaidd
bawd|250px|Ieithoedd Germanaidd yn y byd Mae canghennau'r ieithoedd Germanaidd (Germaneg), yn cael eu dosbarthu yn dri grŵp ieithyddol neu is-ganghennau:
Beinn Dearg - Iorguill
Mae Beinn Dearg - Iorguill yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Broom i Strath Oykel yn  Ucheldir yr Alban;. Y fam-fynydd yw Beinn Dearg.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Rectwm
bawd|dde|300px| Daw'r gair rectwm o'r gair Lladin rectum intestinum (coluddyn syth), a dyma'r rhan olaf o'r coluddion mewn llawer o anifeiliaid sy'n gorffen yn yr anws. Mae'n rhan, felly, o'r system dreulio. Mewn dyn mae oddeutu 12 cm o ran hyd.
Mynydd Epynt
Ardal o fryniau canolig eu huchder yn ne Powys yw Mynydd Epynt (anghywir yw'r amrywiad Eppynt a geir weithiau);. Gorweddant yng nghanol y rhan o ogledd Brycheiniog a adnabyddid fel Cantref Selyf yn yr Oesoedd Canol.
Mae'r enw'n ddiddorol. Daw o'r gair Brythoneg/Cymraeg Cynnar *epo-s 'ceffyl(au)' (sy'n rhoi enw'r dduwies Geltaidd Epona a'r gair Cymraeg ebol) a hynt, a'r ystyr yw '(lle) crwydra ceffylau'.
Gorwedd Mynydd Epynt mewn ardal o ucheldir a amgylchinir gan ffyrdd yr A483 i'r gorllewin, yr A40 i'r de a'r A470 i'r dwyrain, gyda'r conglau'n cael eu dynodi gan Llanymddyfri ac Aberhonddu i'r de a Llanfair-ym-Muallt i'r gogledd.
Mae'r afonydd sy'n tarddu ar ei lethrau yn cynnwys Afon Honddu, Afon Ysgir, a Nant Brân (yn bwydo Afon Wysg) ac Afon Dulas.
Hanes yr ardal
Cafodd y mynydd ei feddiannu gan y Swyddfa Ryfel ar gyfer ymarfer saethu ac mae rhannau helaeth o'r bryniau ar gau i'r cyhoedd hyd heddiw. Cyhoeddwyd bwriad y Swyddfa Ryfel i feddiannu Mynydd Epynt yn 1939. Er gwaethaf ymdrechion Undeb Cymru Fydd i warchod yr ardal a rhwystro llywodraeth Prydain, methiant fu. Erbyn mis Mehefin 1940, gwasgarwyd y 400 o Gymry fu'n ffermio ar y mynydd a'r saith cwm o'i amgylch ac roedd 16,000 hectar o Fynydd Epynt wedi'u troi'n faes tanio i'r Fyddin Brydeinig. Fel y noda John Davies: "O ganlyniad i weithred y Swyddfa Ryfel, symudwyd ffin y Gymraeg bymtheg cilomedr i'r gorllewin."
Dante's Inferno
Ffilm ddrama a elwir hefyd yn ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr Harry Lachman yw Dante's Inferno a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd gan Sol M. Wurtzel yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Fox Film Corporation. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Philip Klein a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Reginald Hazeltine Bassett. Dosbarthwyd y ffilm gan Fox Film Corporation.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Rita Hayworth, Spencer Tracy, George Irving, Claire Trevor, Andrea Leeds, Lynn Bari, Nella Walker, Don Ameche, Scotty Beckett, Ray Corrigan, Yakima Canutt, Cyril Ring, Henry Brazeale Walthall, Dennis O'Keefe, Noble Johnson, Warren Hymer, Leone Lane, George Magrill, Gertrude Astor, Alan Dinehart, Astrid Allwyn, Barbara Pepper, Frank Conroy, George Meeker, Hale Hamilton, Harry Tenbrook, Jack Mower, Morgan Wallace, Oscar Apfel, Russell Hicks, Willard Robertson, Edmund Mortimer, Joyzelle Joyner, Frank Moran, Edward Pawley, Hank Bell, Harry Woods, John George, Harry Holman, Charles C. Wilson, Harold Miller, Charles Sullivan, Brooks Benedict a Jay Eaton. Mae'r ffilm Dante's Inferno yn 89 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
An Heizeg
Mae An Heizeg (Ffrangeg:  Orgères) yn gymuned yn department Il-ha-Gwilen (Ffrangeg: d'Ille-et-Vilaine), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Dante's Inferno
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Mutiny on the Bounty sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw..... Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Rudolph Maté oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Alfred DeGaetano sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Divina Commedia, sef gwaith ysgrifenedig gan yr awdur Dante Alighieri.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry Lachman ar 29 Mehefin 1886 yn LaSalle, Illinois a bu farw yn Beverly Hills ar 24 Rhagfyr 1963. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Michigan.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Mynydd Epynt
Hanes yr ardal
Ganed y Piwritan John Penry yn ffermdy Cefn-brith, ger Llangamarch ar lethrau gogleddol Mynydd Epynt yn y flwyddyn 1563.
An Heizeg
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Mynydd Epynt
Cymreictod yr ardal
bawd|Dros y gamfa bren! Camfa ar y llwybr o [[Cwm-Llythin|Gwm-Llythin i Epynt.]] Mae Cymreictod yr ardal, o ganlyniad i'r tir a'r ffermydd a gollwyd a datblygiad coedwigaeth fasnachol gan y Comisiwn Coedwigaeth ar y llethrau isaf, yn arbennig i'r gorllewin yn ardal Tirabad, wedi edwino'n sylweddol erbyn heddiw. Bu cymdeithas Gymraeg gref ym mynydd Epynt tan yn gymharol ddiweddar. Roedd yr ardal yn un o gadarnleoedd y Cymry am ganrifoedd yn wyneb ymosodiadau'r Normaniaid a brenhinoedd Lloegr.
Dosbarthiad
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn (mynydd). Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 478 metr (1568 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 20 Tachwedd 2009.
An Heizeg
Poblogaeth
Delwedd:Population - Municipality code 35208.svg
Gweler hefyd
Cymunedau Il-ha-Gwilen
Dante's Inferno
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry Lachman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Thornton, Sir Benfro
Pentref bychan yng nghymuned Tiers Cross, Sir Benfro, Cymru, yw Thornton. (Ymddengys nid oes enw Cymraeg am y pentref.) Fe'i lleolir yng ngorllewin y sir, tua 1 filltir o Aberdaugleddau.
250px|bawd|dim|Capel y Bedyddwyr, Thornton
Michael, brenin Rwmania
Brenin Rwmania 1927-1930 a 1940-1947 oedd Michael I (Rwmaneg: Mihai I; 25 Hydref 1921 – 5 Rhagfyr 2017).
The Hunted
Ffilm ddrama sy'n 'ffilm du' gan y cyfarwyddwr Jack Bernhard yw The Hunted a gyhoeddwyd yn 1948. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Steve Fisher.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Charles McGraw, Belita, Preston Foster, Ernie Adams, Frank Ferguson, George Chandler, Larry J. Blake, Pierre Watkin, Russell Hicks, Joseph Crehan, Tom Fadden a Rory Mallinson. Mae'r ffilm The Hunted yn 88 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1948. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Treasure of the Sierra Madre sy’n ffilm antur (cowboi i ryw raddau), gan John Huston. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jack Bernhard ar 28 Tachwedd 1914 yn Philadelphia a bu farw yn Beverly Hills ar 17 Gorffennaf 2012. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1946 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jack Bernhard nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tonight’s Girlfriend 17
Ffilm bornograffig Saesneg o Unol Daleithiau America yw Tonight’s Girlfriend 17. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Brancepeth
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Brancepeth. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Durham.
Bert and Arnie's Guide to Friendship
Ffilm gomedi Saesneg o Unol Daleithiau America yw Bert and Arnie's Guide to Friendship. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Creigiau Aberdaron (Cyfrol)
Nofel i oedolion gan Gareth F. Williams yw Creigiau Aberdaron. Gwasg Gwynedd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2010. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
316
311 312 313 314 315 - 316 - 317 318 319 320 321
Creigiau Aberdaron (Cyfrol)
Disgrifiad byr
Nofel feistrolgar, gynnil ar gyfer oedolion, wedi'i lleoli ym mhentref Aberdaron yn Llŷn. Ond mae'r môr a'r creigiau'n gallu bod yn beryglus a bygythiol, felly hefyd y tensiwn rhwng rhai o deuluoedd y pentref â'i gilydd.
Botwm Crys yn cadw lle
María Belén Morales
Arlunydd benywaidd o Sbaen oedd María Belén Morales (27 Tachwedd 1928 - 29 Awst 2016).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Sbaen.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Coluddyn dall
bawd|dde|300px| Mae'r coluddyn dall (Lladin: caecus sef 'dall; Sa: Caecum) yn rhan o'r perfedd, neu i fod yn fanwl gywir (o ran anatomeg ddynol) - y colon mawr ac felly'n rhan o'r system dreulio. Mae'n debyg o ran ffurf i goden fechan ac mae'n cysylltu'r iliwm gyda'r colon. Dyma, mewn gwirionedd, gychwyn y colon mawr. Caiff ei wahanu o'r iliwm gan y falf ileocecal (ICV) (neu falf Bauhin) a chaiff ei wahanu oddi wrth y colon, ar yr ochr arall, gan y cecocolic junction.
Amrywiaeth
Mae gan y mamaliaid a'r sgwid goluddyn dall ac mae gan adar ddau. Mae gan y rhan fwyaf o lysysyddion (Sa: herbivores) goluddyn dall cymharol fawr, a hwnnw'n llawn o facteria sy'n cynorthwyo i ddadelfennu neu dreulio'r seliwlos a geir mewn celloedd planhigion.
Mae gan gigysyddion (carnivores), ar y llaw arall, goluddyn dall llai na'r arfer, gyda chwlwm y coledd yn ei le.
Trefgarn
Pentref a phlwyf eglwysig yng nghymuned Breudeth, Sir Benfro, Cymru, yw Trefgarn neu Trefgarn Owen (Saesneg: Treffgarne). Fe'i lleolir yng ngorllewin y sir yn ardal y Preseli, tua 8 milltir i'r dwyrain o ddinas Tyddewi, ger pentref Breudeth.
Ecchi
bawd|Mae dillad byr yn elfennau pwysig mewn gwaith ecchi. Slang yn yr iaith Japaneg ydy Ecchi (エッチ) am ffantasi erotig ac awgrymiadau rhywiol. Fel ansoddair mae'n golygu "budur", "drwg" neu "fochaidd"; fel adferf (ecchi suru) mae'n golygu gwneud rhywbeth drwg neu anweddus fel cysgu efo rhywun; fel enw mae'n golygu person sy'n cael ei ystyried yn ecchi. Mae'n air tebyg i ero, ond nid mor galed a hentai.
Does dim golygfeydd o gyfathrach rywiol mewn ecchi, ond mae llawer o luniau 'meddal' e.e. o nicyrs merched.
Mae ecchi reit boblogaidd mewn manga Shōnen, manga Seinen ac anime harem.
Gallito Ciego
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Santiago Carlos Oves yw Gallito Ciego a gyhoeddwyd yn 2001. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2001. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Beautiful Mind sef ffilm fywgraffyddol gan Ron Howard. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Alberto Basail oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Santiago Carlos Oves ar 14 Medi 1941 yn Buenos Aires a bu farw yn yr un ardal ar 23 Tachwedd 1948.
Adiós Cuñado
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Rogelio A. González yw Adiós Cuñado a gyhoeddwyd yn 1967. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1967. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd You Only Live Twice sef ffilm llawn cyffro gan Lewis Gilbert. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rogelio A. González nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ongole Gittha
Comedi rhamantaidd yn yr iaith Telugu o India yw Ongole Gittha gan y cyfarwyddwr ffilm Bommarillu Bhaskar. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan G. V. Prakash Kumar. Cafodd y ffilm hon ei chynhyrchu gan B. V. S. N. Prasad a’r cwmni cynhyrchu a’i hariannodd oedd Sri Venkateswara Cine Chitra.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bommarillu Bhaskar nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Only Men Aloud!
bawd|230px|Only Men Aloud! a Gwawr Edwards yn Eisteddfod Genedlaethol 2009. Côr meibion o ardal Caerdydd ydy Only Men Aloud. Cafodd ei sefydlu yn 2000 a'r arweinydd ydy Tim Rhys-Evans.
Yn 2008 nhw enillodd cyfres y BBC Last Choir Standing. Gwerthpwyd dros chwarter miliwn o'u halbwm cyntaf, ac fe enwebwyd eu hail albwm, "Band of Brothers" fel albwm y flwyddyn yng nghystadleuaeth y Brits Clasurol.
Manmohan Singh
Manmohan Singh (ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ) (ganed 26 Medi 1932) oedd Prif Weinidog India o 2004 hyd 2014, y 14eg yn hanes y wlad. Mae'n aelod o'r Indian National Congress, a'r Sikh cyntaf i fod yn Brif Weinidog India. Ef yw'r Prif Weinidog mwyaf dysgedig a gafodd India erioed yn ôl rhani. Fe'i nodir am y diwygio economaidd y bu'n gyfrifol amdano ym 1991 tra'n Weinidog Cyllid tra'r oedd Narasimha Rao yn brif weinidog.
Mynychodd Goleg Nuffield, Rhydychen.
Wddyn
Santes o'r 5g oedd Wddyn.
Mae traddodiad cryf ei bod yn gawres a arferai deithio dros y mynyddoedd i ymweld a Melangell.
Sefydlodd Llanwddyn sydd bellach wedi boddi o dan gronfa dŵr Efyrnwy. Pan ail-adeiladodd y pentref pellach i lawr y cwm cysegrwyd yr eglwys newydd i'r Santes Wddyn. Mae'n debyg fod hwn yw'r unig enghraifft o'r eglwys Anglicanaidd yn cadw enw sant leol wrth cysegru adeilad newydd.
Gweler Hefyd
Dylid darllen yr hanes hwn ynghyd-destun "Santesau Celtaidd 388-680".
Cyngor Sir Cernyw
Cyngor Cernyw (Cernyweg: Konsel Kernow) yw'r awdurdod unedol ar gyfer Cernyw yn y Deyrnas Unedig, heb gynnwys Ynysoedd Sili, sydd gen gyngor ei hun. Ers etholiadau 2013, mae'n cael ei rhedeg gan glymblaid Annibynnol-Democratiaid Rhyddfrydol. Mae Cyngor Cernyw yn darparu ystod eang o wasanaethau i fwy na hanner miliwn o drigolion Cernyw. Mae'n gyfrifol am wasanaethau addysg, gwasanaethau cymdeithasol, casglu sbwriel, ffyrdd, cynllunio, ac yn y blaen.
Nofel epistolaidd
Nofel ar ddull llythyr neu gyfres o lythyrau yw Nofel epistolaidd.
Gall nofel epistolaidd fod ar ffurf llythyraeth gan unigolyn at ddarllenydd dychmygol neu fel cyfres o lythyrau rhwng dau neu ragor o gymeriadau ffuglen. Mae'r nofel fer Ffarwel Weledig (1946) gan Cynan yn enghraifft dda o'r ffurf flaenorol yn y Gymraeg.
Roedd y nofel epistolaidd yn arbennig o boblogaidd gan lenorion y 18g yn Ewrop. Mae enghreifftiau adnabyddus yn cynnwys:
Peillian ach Coel
Santes o'r 6g oedd Peillian.
Die Mädchen Aus Nowolipki
Ffilm bywyd pob dydd gan y cyfarwyddwr Barbara Sass yw Die Mädchen Aus Nowolipki a gyhoeddwyd yn 1986. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Pwyl; y cwmni cynhyrchu oedd Studio Filmowe Kadr. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Barbara Sass a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Zbigniew Raj.
Peillian ach Coel
Roedd hi'n ferch i Coel Godebog o deyrnas Rheged yn yr Hen Ogledd ac yn chwaer i Cywyllog a Gwenabwy. Rhoddodd Maelgwn Gwynedd dir iddynt ar Ynys Môn ar ôl iddynt orfod ffoi o Reged ar yr amod eu bod yn cadw at waith crefyddol a pheidio a cheisio gwladfa iddynt eu hunain. Cydweithiodd Peillian gyda'i chwiorydd yn yr un ardal. Sefydlodd eglwys yn Llugwy.
De Georgia ac Ynysoedd Sandwich y De
Tiriogaeth dramor y Deyrnas Unedig yn ne Cefnfor Iwerydd yw De Georgia ac Ynysoedd Sandwich y De (South Georgia and the South Sandwich Islands). Mae'r diriogaeth yn cynnwys ynys fawr De Georgia ynghyd â chadwyn o ynysoedd llai, Ynysoedd Sandwich y De, tua 520 km i'r de-ddwyrain. Mae gan yr ynysoedd fynyddoedd serth a llawer o rewlifau. Mae ganddynt boblogaethau mawr o adar a morloi.
Die Mädchen Aus Nowolipki
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kalina Jędrusik, Jan Nowicki, Andrzej Łapicki, Olgierd Łukaszewicz, Marta Klubowicz, Krzysztof Kolberger, Franciszek Pieczka, Ewa Ziętek, Lidia Korsakówna, Wanda Koczeska, Dorota Stalińska, Piotr Bajor, Anna Gornostaj, Ewa Kasprzyk, Helena Kowalczykowa, Iga Cembrzyńska, Aleksander Kalinowski, Andrzej Brzeski, Anna Chodakowska, Romuald Drobaczyński, Stanisław Biczysko, Zdzisław Wardejn, Izabela Orkisz, Jacek Strzemżalski, Jerzy Block, Maria Ciunelis a Małgorzata Rożniatowska.
De Georgia ac Ynysoedd Sandwich y De
Ymwelodd James Cook â'r ynysoedd ym 1775. Dros y ddwy ganrif ganlynol, daeth yr ynysoedd yn ganolfan bwysig i hela morloi a morfilod. Heddiw, mae gan Dde Georgia ddwy orsaf ymchwil ac amgueddfa.
Die Mädchen Aus Nowolipki
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1986. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Aliens sef ffilm wyddonias llawn arswyd a chyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Wiesław Zdort oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
A' Chaoirnichain Sgeirich
Mae Eididh nan Clach Geala - A'Chaoirnichain Sgeirich neu A' Chaoirnichain Sgeirich yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Broom i Strath Oykel yn  Ucheldir yr Alban;. Y fam-fynydd yw Eididh nan Clach Geala.
Die Mädchen Aus Nowolipki
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Barbara Sass ar 14 Hydref 1936 yn Łódź a bu farw yn Warsaw ar 10 Chwefror 2011. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Ffilm Genedlaethol Łódź.
A' Chaoirnichain Sgeirich
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Die Mädchen Aus Nowolipki
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Barbara Sass nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
A' Chaoirnichain Sgeirich
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
315
3g - 4g - 5g
Nedici
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Nedici (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: nedicïod) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Cisticola fulvicapilla; yr enw Saesneg arno yw Piping cisticola. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
315
260au 270au 280au 290au 300au - 310au - 320au 330au 340au 350au 360au
Nedici
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. fulvicapilla, sef enw'r rhywogaeth.
315
310 311 312 313 314 - 315 - 316 317 318 319 320
Nedici
Teulu
Mae'r nedici yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Eglwys Sant Sadwrn, Henllan
Eglwys o'r 11g a ailadeiladwyd yn sylweddol rhwng 1807 a 1809 yw Eglwys Sant Sadwrn, Henllan a saif ym mhen ucha'r pentre bychan hwn. Cofrestrwyd yr eglwys a'r clochdy cyfagos yn Hydref 1950, Gradd II*. Lleolir Henllan yng ngorllewin Sir Ddinbych - ar groesffordd wledig tua 3 milltir i'r gogledd-orllewin o dref Dinbych, ar yr hen lôn o'r dref honno i Lansannan. Fel y dywedodd Thomas Pennant yn 1879, nodwedd amlycaf yr eglwys ydy'r bwlch enfawr sydd rhyngddi a thŵr enfawr y clochdy. Ymgorfforwyd ynddi nifer o srwythurau'r hen eglwys, gyda rhai'n dyddio i'r 11g.
Yn y fynwent ceir bedd yr emynydd Hugh Jones, Maes Glasau ac a gofir yn bennaf am ei emyn 'O tyn y gorchudd yn y mynydd hyn', a ddisgrifwyd gan O. M. Edwards fel "yr emyn gorau yn yr iaith Gymraeg." Cyhoeddodd yn ogystal ddwy gyfrol o gerddi ac emynau, Gardd y Caniadau (1776) a Hymnau Newyddion (1797).
Y dyddiau cynnar
Un cyfeiriad yn unig sydd am y sant o'r 7g a roddodd ei enw i'r eglwys hon: Sant Sadwrn, a hynny mewn dogfen a elwir bellach yn 'Chwedl Gwenffrewi' gan 'Robat' o'r Amwythig. Ynddi cyfeiria at Sadwrn a'i fod wedi tywys Gwenffrewi ar ei thaith o Dreffynnon i Wytherin. Mae hyn yn digwydd wedi iddi gael ei merthyru. Mae enw'r pentref ei hun yn cynnwys cyfeiriad at ffurf caeedig ('Llan') 'hynafol, ac mae'n ddigon posib fod adeilad crefyddol wedi bod yma ers dyddiau cynnar Sant Sadwrn. Ceir Llansadwrn ar Ynys Môn a chredir mai yno mae gweddillion y sant.
Ar ddogfen, cofnodir enw'r eglwys hon yn gyntaf yn 1201 ac yna yn 1533, tra'n nodi manylion am dreth. Yn 1201 fe'i disgrifir hefyd fel 'un o gapeli Eglwys Gadeiriol Llanelwy'. Roedd o leiaf dau gapel arall: Tywysog, Sir Ddinbych a Llewenni ('Y Grîn, Dinbych', bellach). Cofrestrwyd yr eglwys yn gyntaf yn 1291.
Rhannau o'r eglwys gwreiddiol
Yn y festri mae'r rhan fwyaf o'r olion sydd wedi bod yma ers yr Oesoedd Canol: mae drws y festri, gyda'i fwa nodedig, yn perthyn i'r 14fed ganrif, a oedd yn brif fynedfa i'r eglwys ar un cyfnod; Mae ffenest y festri hefyd yn perthyn i'r un cyfnod, gyda'i dwy chwarel hynafol - a ffenest ochr ddwyreiniol yr eglwys er ei bod wedi'i lleihau cryn dipyn. Yma hefyd ceir piscina ble mae'r offeiriad yn golchi ei ddwylo mewn modd seremoniol - mae'r basin hwn yn mynd yn ôl i tua 1,100, a'r fedyddfaen hitha a'r golofn wyth-ochrog hefyd.
Ailwampiad 1807-1809
Cyn dechrau atgyweirio'r eglwys yn 1807, to 'shingles' oedd yma, a tho gwellt cyn hynny. Codwyd y to gryn dipyn yn uwch a diflannodd y ffenestri to (dormer) yn llwyr; ceir llun hynod o'r hen eglwys gan Moses Griffith a beintiodd yn 1777. Dymchwelwyd hefyd galeri'r eglwys yn y rhan ddeheuol. Codwyd galeri newydd yn erbyn y fagwyr orllewinol a chostiodd hyn oll £964.
Atgyweirio 1878 - 1879
Costiodd y gwaith o ailwampio'r eglwys £1,900: codwyd porth y tu allan i brif fynedfa'r ochr deheuol a chaewyd y fynedfa orllewinol ac ychwanegwyd dwy ffenestr newydd a phulpud newydd mewn carreg Stanton - anrheg gan y teulu Heaton. Codwyd y llawr chwe modfedd er mwyn gosod system gynhesu. Mae'n bosib mai o'r cyfnod yma y daw'r to bwaog hefyd. Tynnwyd y plastr oddi ar y wal mewnol a gwelwyd y cerrig am y tro cyntaf; llenwyd y bylchau rhyngddynt.
20fed ganrif
Mae'r eglwys ar ffurf petrual 26.6 wrth 8.8 metr. Yn 1965 symudwyd paneli o 'Neuadd Heaton' Dug Westminster yma i'r fedyddfan. Yn 1896 cafodd yr eglwys gyfan ei hail doi ar gost o £30,000.
Y clochdy
14g. Saif ar ran ucha'r graig, yn uwch na'r eglwys. Mae ei gorneli'n cyfeirio'n union at bedwar pwynt y cwmpawd. Mae'r drws derw'n wreiddiol. Dim ond y to sydd wedi newid ers yr Oesoedd Canol; ail-dowyd y clochdy yn 1844 ac eto yn 1986.
Ffynhonnell
Daw'r wybodaeth yma o lyfryn i ymwelwyr a sgwennwyd gan y Parch. J. P. Phillip Williams, dyddiedig 1998.
Heroes of The Saddle
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr William Witney yw Heroes of The Saddle a gyhoeddwyd yn 1940. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Cy Feuer.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Raymond Hatton, Byron Foulger, Duncan Renaldo a Robert Livingston. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1940. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Abe Lincoln in Illinois sef ffilm Americanaidd am fywyd a gwaith Abraham Lincoln, gan John Cromwell. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Crio Chwerthin
Nofel i oedolion gan Bobi Jones yw Crio Chwerthin. Cyhoeddiadau Barddas a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1990. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Heroes of The Saddle
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Witney ar 15 Mai 1915 yn Lawton, Oklahoma a bu farw yn Jackson ar 14 Rhagfyr 1950. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1939 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Witney nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Crio Chwerthin
Disgrifiad byr
Dyma'r chweched casgliad o storïau gan Bobi Jones a'r cyntaf i ymddangos er tair blynedd ar ddeg. Mae'r gyfrol yn cynnwys chwe stori ac mae'r gyntaf ar ffurf dilyniant storïol hunan gofiannol 'nad yw'n cyfan gwbl ddweud y 'gwir'.'
Blagoveshchensk
Dinas yn Rwsia yw Blagoveshchensk (Rwseg: Благовещенск), sy'n ganolfan weinyddol Oblast Amur yn rhanbarth gweinyddol Dosbarth Ffederal Volga. Fe'i lleolir ar gymer Afon Amur ac Afon Zeya, ger y ffin rhwng Rwsia a Gweriniaeth Pobl Tsieina gyferbyn i ddinas Heihe, Tsieina. Poblogaeth: 214,390 (Cyfrifiad 2010).
Sefydlwyd y ddinas fodern yn 1856.
Joan Clarke
Mathemategydd o'r Deyrnas Unedig oedd Joan Clarke (24 Mehefin 1917 – 4 Medi 1996), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel cêl-ddadansoddwr, mathemategydd, gwyddonydd cyfrifiadurol a nwmismatydd.
Manylion personol
Ganed Joan Clarke ar 24 Mehefin 1917 yn West Norwood ac wedi gadael yr ysgol leol bu'n astudio Gwyddoniaeth. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Aelod Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig.
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Dead Men Tell
Ffilm ddrama sy'n llawn dirgelwch gan y cyfarwyddwr Harry Lachman yw Dead Men Tell a gyhoeddwyd yn 1941. Fe'i cynhyrchwyd gan Walter Morosco yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd 20th Century Studios. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Earl Derr Biggers a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Emil Newman. Dosbarthwyd y ffilm gan 20th Century Studios.
Llygadwyn torwyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Llygadwyn torwyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llygaidwynion torwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Zosterops grayi; yr enw Saesneg arno yw Pearl-bellied white-eye. Mae'n perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: Zosteropidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn Z. grayi, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
Teulu
Mae'r llygadwyn torwyn yn perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: Zosteropidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Dead Men Tell
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry Lachman ar 29 Mehefin 1886 yn LaSalle, Illinois a bu farw yn Beverly Hills ar 24 Rhagfyr 1963. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Michigan.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry Lachman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Telesgôp
bawd|Logo cwmni Teledu Telesgôp Cwmni cynhyrchu annibynnol yw Telesgôp a sefydlwyd yn 1993 gan y ddarlledwraig Elin Rhys, er mwyn medru canolbwyntio ar gynhyrchu rhaglenni dogfen yn benodol, rhaglenni gwyddoniaeth a rhaglenni gwledig.
Y prosiectau cyntaf i'r cwmni gynhyrchu oedd cyfres am y sêr - Galactica, a chyfres o ddramau ‘murder-mystery’ - Dim Cliw.
Ar hyd y blynyddoedd, mae'r cwmni wedi cynhyrchu nifer o raglenni ar gyfer amryw o ddarlledwyr, ac ar hyn o bryd yn cynhyrchu'r rhaglenni Ffermio, Bro a Sgota gyda Julian Lewis Jones i S4C, a rhaglen radio Richard Rees i BBC Radio Cymru.
Waterston
Pentref bychan yng nghymuned Llanstadwel, Sir Benfro, Cymru, yw Waterston. (Ymddengys ni cheir enw Cymraeg am y pentref.) Fe'i lleolir yn ne-orllewin y sir, ar yr arfordir i'r dwyrain o Aberdaugleddau.
Codwyd purfa olew ar gwr y pentref ond mae wedi cau erbyn hyn.
Samuel Baldwin Rogers
Ymysg y syniadau iddo awgrymu bu
Er bod llawer o'i syniadau wedi eu gwireddu yn y pendraw, ac eraill wedi gwneud ffortiwn ohonynt, roedd pobl a oedd yn ymwneud a'r diwydiannau ar y pryd yn ei gyfrif ef a'i syniadau yn od ar y naw, os nad yn wallgof. Ond y gwir amdano, yn ôl ei gyfaill y metelegwr John Percy, oedd ei fod yn ŵr brwdfrydig, dawnus gwreiddiol a mwyn galon, a gan hynny yn un hawdd manteisio arno.
Bywyd Personol
Yn ôl cyfrifiad 1851 ganwyd Rogers yn Llwydlo, Swydd Amwythig tua 1778. Erbyn dechrau'r 19g roedd wedi sefydlu argraffwasg yn Stryd Mary Cas-gwent. Fel un a oedd yn frwdfrydig am y datblygiadau technegol diweddaraf, bu Rogers yn cyhoeddi nifer o bamffledi ar y pwnc, gan lwyddo i berswadio The Mining, Railway and Commercial Gazette i ail gyhoeddi rhai ohonynt.
Gwaith
bawd|Hysbyseb am Westphalian essence (1816)
Tua 1808 symudodd Rogers i Bont-y-pŵl lle fu'n gweithio yn yr hyn mae'n ei alw yn Labordy Hydrogen. Yn y labordy dyfeisiodd hylif i gyffeithio bwydydd; roedd yr hylif wedi ei wneud allan o dar glo, finegr a phort. Galwodd yr hylif yn Westphalian essence, ond yn hytrach na chreu a gwerthu'r hylif rhoddodd y rysáit i eraill cael ei gynhyrchu.
Gwnaeth welliannau i weithgynhyrchu golosg ac asid sylffwrig, ac ym 1810 dyfeisiodd pympiau hydro-niwmatig i gymryd nwy allan o ffwrneisi golosg Nant-y-glo gan ei ddefnyddio i gynhyrchu golau. Erbyn 1838 defnyddiwyd darganfyddiad Rogers i dynnu 5000 troedfedd giwbig (tua 140 metr ciwbig) o nwy allan o ffwrneisi golosg Nant-y-glo, gan ei ddefnyddio i gynhyrchu golau i'r gweithfeydd haearn.
Ym 1816 dechreuodd Rogers weithio fel metalegwr yng ngwaith haearn Pontymeistr ac wrth weithio yno gwnaeth ei gyfraniad mwyaf i'r diwydiant haearn lleol a rhyngwladol.
Llwyddodd i greu 'gwaelod haearn' i'w defnyddio mewn ffwrnesi pwdlo. Doedd y syniad o waelod haearn ddim yn un newydd. Cafodd y syniad ei arbrofi'n aflwyddiannus yng Nghyfarthfa ym 1789, ac roedd un a gafodd ei oeri gan aer ym 1793 hefyd yn fethiant. Ond fe fu gwaelod haearn Rogers, wedi ei oeri gan ddŵr, yn llwyddiant ysgubol. Llwyddodd sustem Rogers i ddyblu allbwn haearn y ffwrnais ac i leihau'r amser cymerodd i bwdlo gwres o tua thair awr i lai na dwy awr. Rhwng 1816 a 1818 treuliodd Rogers gryn dipyn o arian wrth berffeithio ei ddyfais ac wrth chwilio am feistri haearn i'w brofi. Yn 1819 gwahoddwyd William Crawshay I, ynghyd â rheolwr a pheiriannydd ffwrnais Cyfarthfa i drio'r gwaelod haearn. Gan gyhoeddi bod y syniad yn un hurt, gwrthodwyd y gwahoddiad gan Crawshay. Cynigiwyd y system yn gwbl ddiamodol i Anthony Hill o Waith Plymouth, William Forman o Benydarran, Benjamin Hall o'r Rhymni, a Samuel Homfray o Dredegar. Cafodd ei wrthod gan bob un ohonynt. Wedi ei siomi gan wrthodiad y gwaelod haearn, gadawodd Sir Fynwy ar gyfer Llundain ym 1820 a bu yno am ddeuddeng mlynedd. Ym 1825 dechreuodd gwaith Glyn Ebwy ddefnyddio gwaelodion haearn Rogers ac yna, cyn pen y flwyddyn fe'i defnyddiwyd yn Nant y glo. Erbyn y 1850 roedd pob ffwrnais yn defnyddio gwaelod haearn.
Paradies: Hoffnung
Ffilm ddrama Almaeneg a Saesneg o Awstria, Ffrainc a yr Almaen yw Paradies: Hoffnung gan y cyfarwyddwr ffilm Ulrich Seidl. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstria a Ffrainc a'r Almaen.
Gøglerliv
Ffilm ddogfen yw Gøglerliv a gyhoeddwyd yn 1993. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Paradies: Hoffnung
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ulrich Seidl nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gøglerliv
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1993. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Jurassic Park a gyfarwyddwyd gan Steven Spielberg.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Brandon and Byshottles
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 19,891.
Samuel Baldwin Rogers
Agweddau gwleidyddol a chymdeithasol
bawd|Hysbyseb sebon tar glo
Roedd Rogers yn credu bod gwastraff dianghenraid yn bechod, ac roedd yn ffieiddio at faint y sgil-gynhyrchion o lo a ddefnyddiwyd mewn ffwrneisi haearn a golosg oedd yn cael eu afradu.
Dechreuodd arbrofi gyda'r sgil-gynhyrch tar glo tua 1811, gan ei ddefnyddio yn gyntaf fel iraid ar gyfer olwynion tram, cyn canfod moddion i'w defnyddio fel gwrthseptig, perarogl a chynhwysyn mewn sebon. Mae sebon tar glo yn dal i gael ei gynhyrchu hyd heddiw.
Ym 1816 cyhoeddodd taflen wedi ei gyflwyno i holl feistri haearn de Cymru yn awgrymu sut byddai modd defnyddio nwyon glo o'r gweithfeydd ar gyfer cynhesu a goleuo cartrefi'r gweithwyr. Eglurodd sut y gellir, ac y dylid, defnyddio'r sylffad o amonia, oedd ar gael o wasarn y ffwrneisi i gynhyrchu gwrtaith, paent, farnais, olew, gwirodydd, mastig, sment asphalt, llifynnau, dinistrwyr pla ac ati.