cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Persawr
Fanilin
Prif gynnyrch (echdynnu) ffa fanila (Vanilla planifolia), tegeirian o Fecsico yw fanilin. Mae ei arogl yn eithaf cyfarwydd oherwydd defnyddir ef mewn hufen ia a chwstard. Yr ail sbeis drytaf yn y byd (ar ôl saffrwm). Mae’r echdyniad naturiol yn cynnwys cannoedd o gynhwysion, ond y prif sylwedd yw fanilin, aldehyd ffenolig. Mae’n enghraifft glasurol o gyfraniad y diwydiant cemeg yn y 19g. Fe’i purwyd yn 1858 a dadansoddwyd ei strwythur yn 1874. Aethpwyd ati’n syth i’w gynhyrchu yn lled-synthetig (yn wreiddiol o conifferin, bellach, yn bennaf, o wastraff y diwydiant papur). Ynghyd â synthesis lled-synthetig cŵmarin yn 1868, dyma ddechreuad y diwydiant persawr modern. Bellach ceir fanilin yn y rhan fwyaf o bersawrau, ond roedd Jacques Guerlain yn arbennig o flaengar yn ei ddefnyddio. Yn 1889 cyfansoddodd Jicky o’i gwmpas. Mae Jicky ar werth o hyd, y persawr hynaf (heb ei ailgyfansoddi) yn y byd.
Cŵmarin
bawd|Cŵmarin. Arogl "gwair newydd ei dorri". Ceir cŵmarin mewn nifer o blanhigion (gan gynnwys mefus, cyrens duon, bricyll a cheirios), ond trwy ddefnyddio’r ffeuen Tonca (Dipteryx odorata) y daeth i ‘r diwydiant bersawr. Mae iddo arogl melys gwair newydd ei dorri. Yn 1882, defnyddiodd cwmni Jean-Francois Houbigant (persawrydd Marie-Antoinette) hwn yn ei bersawr hanesyddol Fougère Royale. Trwy wneud hynny sefydlodd y dosbarth Fougère (rhedyn) o bersawr. (Fersiynau diwygiedig o hwn sydd ar werth bellach. Dim ond mewn amgueddfeydd ar gyfer ymarferwyr y maes (ee yr Osmothèque yn Versailles ) y gellir profi’r gwreiddiol.)
Cresol
Daw nifer o nodau persawr yn wreiddiol o gynhyrchion anifeiliaid. Un enghraifft yw castorewm - o ben ôl yr Afanc. Fel yn y rhan fwyaf o gynhwysion o’r fath, maent yn cynnwys dwsinau o elfennau. Mae’r cemegydd wedi dewis rhai ohonynt i’w creu, neu’u hefelychu, yn synthetig. Mae i p-cresol a’i deiliaid rywfaint o’r nodwedd. Mae iddynt arogl mŵg a lledr. Dyma nodwedd persawrau lledr - megis Knize Ten a Cuir de Russie (Chanel). bawd|chwith|Ewig Mwsg Siberia. Unwaith bu'n ffynhonell sawr gwerthfawr.
Mwsg Baur
Bu cryn ymchwil i geisio dod o hyd i sawrau a oedd yn ymdebygu i’r gwahanol fathau o fwsg ( echdyniad chwarennau anifeiliaid megis Ewig Mwsg Siberia a’r Gathfwsg (civet) ac ambergris (cyfog morfilod wedi aeddfedu am flynyddoedd yn y môr) naturiol.  Yn 1888 ‘roedd Albert Baur yn ymchwilio i greu ffrwydryn newydd tebyg i TNT (tri-nitro-tolwen).   Methiant bu’r ffrwydryn, ond sylwodd ar arogl glân, melys ac etheraidd a barodd ar y croen am oriau. Roedd wedi darganfod y cyntaf o’r mwsgau-nitro.  Enwyd y cyntaf (2-tert-bwtyl-4-methyl-1,3,5-trinitrobensen) yn Fwsg Baur ar ei ôl.  Am ganrif roedd y dosbarth yma yn holl bwysig i’r diwydiant persawr. Roedd Brut (Fabergé), a lansiwyd yn 1968, yn enghraifft enwog.  Yn anffodus, erbyn hynny daeth i’r amlwg bod y mwsgau-nitro yn creu adweithiau alergedd a ffotosensiteiddio'r croen - ac i ambell un gallai fod yn niwrowenwyn. Bellach fe’i gwaharddwyd yng ngwledydd datblygedig y byd. Yn sgil hyn bu rhaid ail-gyfansoddi nifer helaeth o bersawrau.
Calôn
Enghraifft o’r aroglau hollol synthetig yw calôn (calone, methyl bensodiocsepinon). Fe’i crëwyd yn 1966 gan gwmni Pfizer. Oherwydd bod cemegau tebyg eu strwythur a’r arogl yn tarddu o ambell wymon brown (ee. Ectocarpus siliculosus), fe’i cysylltir ag awyr ffres glan y môr. A dyna sut y’i cyflwynwyd i’r diwydiant persawr, gan greu dosbarthiad newydd “morol”. Y defnydd cyntaf ohono oedd Cool Water (Davidoff, 1988) a Dune (Christian Dior, 1991).
Tonfedd
bawd|chwith|600px
Talk About Jacqueline
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Harold French yw Talk About Jacqueline a gyhoeddwyd yn 1942. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Roland Pertwee.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Hugh Williams. Mae'r ffilm Talk About Jacqueline yn 84 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Persawr
Santalol
Nid yw’n hawdd ail-greu arogl naturiol bob tro. Enghraifft o hyn yw’r arogl clasurol o goed Santal (Santalum album), sydd wedi bod yn rhan o wneud peraroglau ers canrifoedd. Cynhyrchir (yn 2002) tua 60 tunnell o’r olew santal bob blwyddyn trwy ddistylliad stêm o’r pren. Cyfansoddir 55% ohono gan α-santalol, a  20% gan β-santalol.
Talk About Jacqueline
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1942. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Casablanca sy’n glasur o ffilm Americanaidd am ramant a rhyfel, gan y cyfarwyddwr ffilm Michael Curtiz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Bernard Knowles oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harold French ar 23 Ebrill 1897 yn Llundain a bu farw yn yr un ardal ar 3 Awst 2010. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1920 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harold French nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Methmat
Mae Methmat yn sefyllfa mewn Gwyddbwyll lle nad yw'r chwaraewr sydd i symud mewn Siach, ond nid yw'n medru symud yn gyfreithlon. Mewn sefyllfa fel hon mae'r gêm yn gorffen yn gyfartal.
Du sydd i symud ym mhob un o'r 4 sefyllfa yn y diagram ar y dde, ac ym mhob un mae'r gêm yn gorffen yn gyfartal oherwydd Methmat.
Die Falsche Prinzessin
Ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr Lamberto Bava yw Die Falsche Prinzessin a gyhoeddwyd yn 1997. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Amedeo Minghi.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Thomas Kretschmann, Mathieu Carrière, Max von Sydow, Anna Falchi, Nicholas Rogers, Michaela Merten, Lorenzo Crespi, Jana Krausová, Jiří Schwarz, Vladimír Durdík Jr. a Jana Hubinská.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1997. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Titanic sef ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lamberto Bava ar 3 Ebrill 1944 yn Rhufain.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lamberto Bava nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sïedn Xantus
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Sïedn Xantus (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod Xantus) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Hylocharis xantusii; yr enw Saesneg arno yw Black-fronted hummingbird. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae) sydd yn urdd y Apodiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn H. xantusii, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r sïedn Xantus yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
The Ex-Mrs. Bradford
Ffilm comedi rhamantaidd am drosedd gan y cyfarwyddwr Stephen Roberts yw 'The Ex-Mrs. Bradford' a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Anthony Veiller a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Roy Webb.
Lady and the Tramp
Ffilm Disney yw Lady and the Tramp (1955). Mae'r ffilm yn seiledig ar y llyfr Happy Dan, The Whistling Dog gan Ward Greene. Cafodd y ffilm ddilyniant, Lady and the Tramp II: Scamp's Adventure, a gafodd ei rhyddhau'n syth ar fformat fideo ym mis Chwefror 2001.
The Ex-Mrs. Bradford
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Robert Armstrong, William Powell, Al St. John, Jean Arthur, Lila Lee, James Gleason, Eric Blore, Frank Reicher, Ralph Morgan, Frankie Darro, Charles Richman, Erin O'Brien-Moore a Grant Mitchell. Mae'r ffilm ''The Ex-Mrs. Bradford'' yn 82 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. J. Roy Hunt oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stephen Roberts ar 23 Tachwedd 1895 yn Summersville, Gorllewin Virginia a bu farw yn Los Angeles ar 6 Ionawr 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1923 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Stephen Roberts nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
A Yiddish World Remembered
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Andrew Goldberg yw A Yiddish World Remembered a gyhoeddwyd yn 2002. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrew Goldberg ar 26 Mehefin 1968.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrew Goldberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
28 Rhagfyr
28 Rhagfyr yw'r ail ddydd a thrigain wedi'r tri chant (362ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (363ain mewn blynyddoedd naid). Erys 3 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.
Genedigaethau
bawd|130px|dde|[[Stan Lee]] bawd|130px|dde|[[Maggie Smith]] bawd|130px|dde|[[Denzel Washington]]
Marwolaethau
bawd|130px|dde|[[Rob Roy MacGregor]] bawd|130px|dde|[[Debbie Reynolds]]
Parę Osób, Mały Czas
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Andrzej Barański yw Parę Osób, Mały Czas a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Pwyl. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Pwyleg a hynny gan Andrzej Barański.
Swim Team
Ffilm ddogfen yw Swim Team a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Parę Osób, Mały Czas
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Maria Gładkowska, Krystyna Janda, Witold Skaruch, Elżbieta Kępińska, Maria Klejdysz, Andrzej Hudziak, Barbara Dziekan, Wacław Szklarski, Zdzisław Wardejn, Igor Przegrodzki, Joanna Orleańska, Krystyna Tkacz, Maciej Makowski, Magdalena Kuta, Monika Obara, Przemysław Kaczyński ac Arkadiusz Detmer.
Swim Team
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Parę Osób, Mały Czas
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrzej Barański ar 2 Ebrill 1941 yn Pińczów. Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul> Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Ffilm Genedlaethol Łódź.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrzej Barański nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Killeen, Texas
Dinas yn, yn nhalaith Texas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Killeen, gan gynnwys:
PRDX6
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn PRDX6 yw PRDX6 a elwir hefyd yn Peroxiredoxin 6 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 1, band 1q25.1.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn PRDX6.
Steganographia
Llyfr ar steganograffeg (negeseuon cudd) yw Steganographia, a ysgrifennwyd tua 1499 gan abad Benedictaidd a polymath o'r Almaen, Johannes Trithemius.
Ar yr olwg gyntaf, mae’n ymddangos fod y testun yn sôn am sêr-ddewiniaeth a syniadau ‘hudol’ aneglur. Honnwyd ei fod yn cynnwys, ymysg pethau eraill, ddull o anfon negeseuon cudd dros bellter mawr. Mae’n cynnwys traethodau hirion am wahanol ysbrydion ac angylion, gyda defodau a thablau o fformiwlâu 'hudol'. Fodd bynnag, mae'n ymddangos erbyn hyn nad oes unrhyw beth ‘hudol’ yn eu cylch. Mewn gwirionedd, mae’r rhestrau o rifau a llythrennau yn allwedd i ffurf glyfar o amgryptio, nad oedd wedi cael ei ddarganfod hyd y 1990au. Mae'n ymddangos fod Johannes Trithemius wedi dyfeisio ffurf gyntefig o’r un system amgryptio a ddefnyddiwyd yn nes ymlaen i greu'r Cod Enigma enwog yn ystod yr Ail Ryfel Byd.
Cafodd y gwaith yma ei drawsysgrifio yn 1591 gan John Dee.
Tewbig euradain
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tewbig euradain (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tewbigau euradain) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Rhynchostruthus socotranus; yr enw Saesneg arno yw Golden-winged grosbeak. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn R. socotranus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r tewbig euradain yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Bentley, Hampshire
Pentref a phlwyf sifil yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Bentley. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Hampshire.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,166.
Adeiladau rhestredig Gradd I Castell-nedd Port Talbot
250px|bawd|Castell Margam
Dyma restr o adeiliadau rhestredig Gradd I yng Nghastell-nedd Port Talbot. Gradd I yw'r radd uchaf ar gyfer adeiladau hanesyddol yng Nghymru a Lloegr; ystyrir yr adeiladau hyn i fod o ddiddordeb arbennig.
Take The Stand
Ffilm am ddirgelwch gan y cyfarwyddwr Phil Rosen yw Take The Stand a gyhoeddwyd yn 1934. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Abe Meyer.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Phil Rosen ar 8 Mai 1888 ym Malbork a bu farw yn Hollywood ar 7 Mai 1958.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Phil Rosen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Slitheen
Teulu o estroniad arallfydol yn y gyfres deledu Doctor Who yw'r Slitheen.
Bentworth
Pentref a phlwyf sifil yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Bentworth. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Hampshire.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 553.
Garnedd Lwyd (carnedd gron)
Carnedd gron (Saesneg: round cairn) sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Garnedd Lwyd (carnedd gron), yng nghymuned Senghenydd, Caerffili;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol o garnedd.
Chwarae yn Ôl
Ffilm ddrama yw Chwarae yn Ôl a gyhoeddwyd yn 2013. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Playback ac fe'i cynhyrchwyd yn Japan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Japaneg.
Garnedd Lwyd (carnedd gron)
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: GM462.
God Is My Co-Pilot
Ffilm ryfel am berson nodedig gan y cyfarwyddwr Robert Florey yw God Is My Co-Pilot a gyhoeddwyd yn 1945. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Kunming. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Franz Waxman. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Richard Loo, Raymond Massey, Dennis Morgan, Alan Hale, Dane Clark a Craig Stevens. Mae'r ffilm God Is My Co-Pilot yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1945. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anchors Aweigh ffilm ysgafn, fflyffi ar ffurf miwsigal gyda Fran Sinatra, gan y cyfarwyddwr ffilm George Sidney. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Sidney Hickox oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Folmar Blangsted sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi'i seilio ar waith cynharach, God is My Co-pilot, sef atgofion gan yr awdur Robert Lee Scott Jr. a gyhoeddwyd yn 1943.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Florey ar 14 Medi 1900 ym Mharis a bu farw yn Santa Monica ar 2 Gorffennaf 1917.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Florey nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Garnedd Lwyd (carnedd gron)
Mae'r brodorion a'u cododd hefyd yn gyfrifol am godi carneddau, beddrodau siambr, twmpathau, cylchoedd cerrig, bryngaerau, cytiau Gwyddelod a meini hirion.
Chwarae yn Ôl
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 5,600 o ffilmiau Japaneg wedi gweld golau dydd.
Senedd India
250px|bawd|Senedd India
Chwarae yn Ôl
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Potraži Vandu Kos
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Žika Mitrović yw Potraži Vandu Kos a gyhoeddwyd yn 1957. Fe'i cynhyrchwyd yn Iwgoslafia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Serbo-Croateg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Rahela Ferari, Milan Srdoč, Olga Spiridonović, Viktor Starčić a Žarko Mitrović. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1957. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Bridge on the River Kwai sy’n ffilm ryfel llawn propaganda a wnaed yn America-Lloegr, gan y cyfarwyddwr ffilm David Lean. Hyd at 2022 roedd o leiaf 890 o ffilmiau Serbo-Croateg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Žika Mitrović ar 3 Medi 1921 yn Beograd a bu farw yn yr un ardal ar 1 Chwefror 2010. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1955 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Žika Mitrović nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Senedd India
Senedd genedlaethol etholedig India yn ne Asia yw Senedd India (Hindeg: Sansad). Fe'i lleolir yn y senedd-dŷ yn ninas Delhi Newydd, prifddinas y wlad.
Mae'n cynnwys dwy siambr etholedig:
The Two Orphans
Ffilm ddrama yw The Two Orphans a gyhoeddwyd yn 1944. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw María Elena Marqués, Julián Soler, Rafael Baledón, Anita Blanch, Miguel Arenas, Susana Guízar, Manuel Noriega Ruiz, Rafael Banquells, Víctor Junco, Virginia Manzano a Victoria Argota. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1944. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Double Indemnity ffilm noir ac addasiad o lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr ffilm Billy Wilder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bryngaer Llancarfan (Enw Cadw: Llanvithyn)
Mae Bryngaer Llancarfan (Enw Cadw: Llanvithyn) yn fryngaer Geltaidd sy'n perthyn i Oes yr Haearn, ac sydd wedi'i lleoli ger Llancarfan yn Bro Morgannwg, Cymru; cyfeirnod OS: ST054718.
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: GM293. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Fel arfer, fel mae'r gair yn ei awgrymu, ar fryn y codwyd y caerau hyn, er mwyn i'r amddiffynwyr gael mantais milwrol. Un o'r bryngaerau mwyaf trawiadol yng Nghymru ydy Tre'r Ceiri, a hon yw'r fryngaer Oes Haearn fwyaf yng ngogledd-orllewin Ewrop. Mae ei harwynebedd oddeutu 2.5ha. Y mwyaf o ran maint (arwynebedd), fodd bynnag ydy Bryngaer Llanymynech sydd ag arwynebedd o 57 hectar.
Lloches i gartrefi a gwersyllfeydd milwrol oedd eu pwrpas felly, cyn y goresgyniad Rhufeinig; a chafodd cryn lawer ohonynh nhw eu hatgyfnerthu a'u defnyddio, yng nghyfnod y Rhufeiniaid; er enghraifft Dinorben yng ngogledd Cymru. Oes aur bryngaerau gwledydd Prydain oedd rhwng 200 CC ac OC 43.
Albatros
Albatros yw'r enw a ddefnyddir am adar môr mawr yn perthyn i'r teulu Diomedeidae. Maent i'w cael yn rhan ddeheuol Cefnfor Iwerydd ac yn rhannau deheuol a gogleddol y Cefnfor Tawel. Treuliant y rhan fwyaf o'u hamser ar y môr, gan ddychwelyd i'r tir yn unig i fagu cywion. Caiff yr albatros ei adnabod fel y "mwyaf chwedlonol" o holl adar y Ddaear.
O'r 21 rhywogaeth o albatros, ystyrir fod 19 ohonynt mewn perygl o ddiflannu. Y perygl mwyaf iddynt yw cychod pysgota sy'n defnyddio leiniau pysgota hir i ddal rhai rhywogaethau o bysgod; mae llawer o albatrosiaid yn cael eu dal ar y rhain.
Everybody Loves Sunshine
Ffilm drosedd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Andrew Goth yw Everybody Loves Sunshine a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Matrix sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrew Goth nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Carnedd gron Wenallt Ucha
Carnedd gron (Saesneg: round cairn) sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron Wenallt Ucha, yng nghymuned Rhisga, Caerffili;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol o garnedd.
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: MM046.
Octopussy
Trydedd ffilm ar ddeg yng nghyfres James Bond yw Octopussy (1983), a'r chweched ffilm i serennu Roger Moore fel yr asiant cudd ffuglennol, James Bond. Daw teitl y ffilm o stori fer Ian Fleming ym 1966, Octopussy. Fodd bynnag, mae stori'r ffilm yn wreiddiol ac adroddir y stori fer ar ffurf ôl-fflachiad gan y prif ferch Bond, Octopussy. Yn y ffilm, rhaid i Bond ddilyn cadfridog sy'n dwyn gemau a chreiriau o lywodraeth Rwsia. Mae hyn yn ei arwain at dywysog Afghan, Kamal Khan a'i gydymaith, Octopussy. Darganfydda Bond gynllwyn i orfodi Ewrop i ddiarfogi drwy ddefnyddio arf niwclear.
Cynhyrchwyd y ffilm gan Albert R. Broccoli a Michael G. Wilson, a rhyddhawyd Octopussy yn yr un flwyddyn a'r ffilm Bond nas dosbarthwyd gan EON sef Never Say Never Again. Cyfarwyddwyd y ffilm gan John Glen.
Anne-Marie Homolle
Roedd Anne-Marie Homolle (1905 – 1988) yn fotanegydd nodedig a aned yn Ffrainc. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Gerddi Botaneg Missouri.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Dalrymple
Yn 2001 roedd y boblogaeth yn 1,281 gyda 88.21% o’r rheiny wedi’u geni yn yr Alban a 7.65% wedi’u geni yn Lloegr.
Gwaith
Yn 2001 roedd 521 mewn gwaith. Ymhlith y prif waith yn y gymuned roedd:
Cumnock
Tref yn awdurdod unedol Dwyrain Swydd Ayr, yr Alban, yw Cumnock (Gaeleg yr Alban: Cumnag).
Yn 2001 roedd y boblogaeth yn 9,358 gyda 94.79% o’r rheiny wedi’u geni yn yr Alban a 3.48% wedi’u geni yn Lloegr.
Mae Caerdydd 447.1 km i ffwrdd o Cumnock ac mae Llundain yn 516.6 km. Y ddinas agosaf ydy Glasgow sy'n 46 km i ffwrdd.
Gwaith
Yn 2001 roedd 3,719 mewn gwaith. Ymhlith y prif waith yn y dref roedd:
Gwas neidr llygadwyrdd
Pryfyn yn nheulu'r Aeshna caerulea yw Gwas neidr llygadwyrdd (ll. gweision neidr llygadwyrdd'; Lladin: Aeshna isosceles; Saesneg: Norfolk Hawker) sy'n perthyn i Urdd yr Odonata - sef Urdd y Gweision neidr a'r nod.
Caiff ei ddisgrifio fel un o'r 'gweision neidr' (Aeshnidae neu hawker) ac mae'n was neidr bychan sydd i'w ganfod yn Ewrop. Fe'i ceir yn bennaf o gwmpas y Môr Canoldir a thiroedd isel Gogledd Affrica.
Yng ngwledydd Prydain mae'n bryfyn eitha prin. Mae'n frown ac mae ganddo lygaid gwyrdd ac adenydd tryloyw, clir. Ar ail ran y corff ceir marc siâp triongl, sy'n rhoi iddo'i enw Lladin, gwyddonol.
Nodweddion
Dau was neidr brown sydd i'w gael yn Ewrop - y llall yw A. grandis. Mae gan y ddau thoracs ac abdomen brown, ond mae gan A. isoceles lygaid gwyrdd ac adenydd tryloyw a marc triongl arno. Dyma'r nodweddion i edrych amdanynt wrth geisio gwahaniaethu rhwng y ddau. Mae gan A. grandis, fodd bynnag, adenydd melyn golau a llygaid glas.
Cynefin
Ei gynefin yw tiroedd gwlyb, ffosydd, rhostiroedd gyda llawer o blanhigion lle ceir Stratiotes aloides.
Swing State
Ffilm ddogfen yw Swing State a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Laird, Michigan
Treflan yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Laird, gan gynnwys:
Przepraszam
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese. Hubert Gotkowski oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Hubert Gotkowski sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hubert Gotkowski nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
TRAF4
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn TRAF4 yw TRAF4 a elwir hefyd yn TNF receptor-associated factor 4 a TNF receptor associated factor 4 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 17, band 17q11.2.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn TRAF4.
Jeannine Achon
Arlunydd benywaidd o Ciwba yw Jeannine Achon (1973).
Fe'i ganed yn La Habana a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Ciwba.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Ring
Ffilm bywyd pob dydd gan y cyfarwyddwr Andrzej Barszczyński yw Ring a gyhoeddwyd yn 1989. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Ring ac fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Pwyl. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Andrzej Barszczyński a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Henryk Kuźniak.
Senedd Sri Lanca
Senedd un siambr gyda 225 aelod a etholir dan system o gynrychiolaeth gyfrannol am gyfnod o che mlynedd yw Senedd Sri Lanca, senedd ddeddfwriaethol Sri Lanca yn ne Asia. Mae'r Senedd yn cadw'r hawl i wneud deddfau iddi ei hun ac yn seiliedig ar Senedd y Deyrnas Unedig. Mae'n cwrdd yn y brifddinas, Colombo.
Bechgyn yr Enfys
Ffilm ddrama yw Bechgyn yr Enfys a gyhoeddwyd yn 2008. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Rainbow Boys ac fe'i cynhyrchwyd yn Japan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Japaneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs.
Senedd Sri Lanca
Y Llefarydd neu, yn ei absenoldeb, yr Is Lefarydd a Chadeirydd y Pwyllgorau neu Is Gadeirydd y Pwyllgorau, yw llywydd y Senedd.
Bechgyn yr Enfys
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 5,600 o ffilmiau Japaneg wedi gweld golau dydd.
Ring
Y prif actor yn y ffilm hon yw Juliusz Krzysztof Warunek.
Murmurando
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Andrzej Barszczyński yw Murmurando a gyhoeddwyd yn 1981. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Murmurando ac fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Pwyl. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Pwyleg a hynny gan Andrzej Barszczyński a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Piotr Hertel.
Ring
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrzej Barszczyński ar 26 Mawrth 1941 yn Warsaw. Derbyniodd ei addysg yn I Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza w Prudniku.
Bechgyn yr Enfys
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Senedd Sri Lanca
Mae gan Arlywydd Sri Lanca yr hawl i alw, ohirio neu ddiweddu sesiwn ddeddfwriaethol a rhoi heibio'r Senedd am gyfnod mewn amgylchiadau arbennig.
Allan o'r 225 aelod seneddol, mae 196 yn cael eu hethol gan 25 Ardal Etholaethol aml-aelod. Mae'r 29 eraill yn cynrychioli seddi ar y Rhestr Genedlaethol, a ddosrennir i'r pleidiau yn ôl eu canran o'r bleidlais genedlaethol.
Bidden
Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Bidden. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Upton Grey yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Basingstoke a Deane.
Murmurando
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1981. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Raiders of the Lost Ark sef ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,350 o ffilmiau Pwyleg wedi gweld golau dydd. Tomasz Tarasin oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
The House of The Arrow
Ffilm am ddirgelwch gan y cyfarwyddwr Harold French yw The House of The Arrow a gyhoeddwyd yn 1940. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Lloegr. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Alfred Edward Woodley Mason a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Harry Acres.
Murmurando
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrzej Barszczyński ar 26 Mawrth 1941 yn Warsaw. Derbyniodd ei addysg yn I Liceum Ogólnokształcące im. Adama Mickiewicza w Prudniku.
The House of The Arrow
Y prif actor yn y ffilm hon yw Kenneth Kent. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Murmurando
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrzej Barszczyński nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The House of The Arrow
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1940. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Abe Lincoln in Illinois sef ffilm Americanaidd am fywyd a gwaith Abraham Lincoln, gan John Cromwell. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Walter J. Harvey oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Edward B. Jarvis sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harold French nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Adeiladau rhestredig Gradd I Pen-y-bont ar Ogwr
250px|bawd|[[Castell Coety]]
Dyma restr o adeiliadau rhestredig Gradd I ym Mhen-y-bont ar Ogwr. Gradd I yw'r radd uchaf ar gyfer adeiladau hanesyddol yng Nghymru a Lloegr; ystyrir yr adeiladau hyn i fod o ddiddordeb arbennig.
Daku Ganga Jamuna
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Kanti Shah yw Daku Ganga Jamuna a gyhoeddwyd yn 2000.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott.
bawd|chwith|110pxRoedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1991 ac mae ganddo o leiaf 5 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kanti Shah nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The World Is Not Enough
Yr 19fed ffilm yng nghyfres James Bond yw The World Is Not Enough (Cymraeg: Nid yw'r Byd yn Ddigon) (1999), a'r drydedd ffilm i serennu Pierce Brosnan fel yr asiant cudd MI6 ffuglennol. Yn y ffilm mae adeilad Vauxhall cross yn cael ei chwythu lan. Cyfarwyddwyd y ffilm gan Michael Apted ac ysgrifennwyd y sgript wreiddiol gan Neal Purvis, Robert Wade, a Bruce Feirstein. Cynhyrchwyd y ffilm gan Michael G. Wilson a Barbara Broccoli.
Mindgamers
Ffilm wyddonias gan y cyfarwyddwr Andrew Goth yw Mindgamers a gyhoeddwyd yn 2015. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd MindGamers ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a Awstria. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ursula Strauss, Sam Neill, Predrag Bjelac, Antonia Campbell-Hughes, Melia Kreiling, Oliver Stark, Tom Payne, Julian Bleach a Dominique Tipper. Mae'r ffilm Mindgamers (ffilm o 2015) yn 97 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrew Goth nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
B.C. Butcher
Ffilm comedi arswyd gan y cyfarwyddwr Kansas Bowling yw B.C. Butcher a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Natasha Halevi. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fugitives
Y prif actor yn y ffilm hon yw Madge Bellamy. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
B.C. Butcher
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Fugitives
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1929. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Piccadilly ffilm am ferch yn Llundain gan Ewald André Dupont. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
B.C. Butcher
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Kansas Bowling ar 2 Awst 1996 yn Beverly Hills. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2015 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Fugitives
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Beaudine ar 15 Ionawr 1892 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Canoga Park ar 3 Medi 1947.
B.C. Butcher
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kansas Bowling nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Fugitives
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Tahitïeg
Mae Tahitieg (Reo Tahiti) yn un o ddwy iaith swyddogol Polynesia Ffrengig, gyda Ffrangeg. Mae'n iaith Awstronesiaidd, yn perthyn yn agos i Rarotongeg, Maori a Hawaieg.
Siaredir Tahitïeg ar yr Ynysoedd Cymdeithasol, yn cynnwys Tahiti, a hefyd ar yr Ynysoedd Austral ac Ynysoedd Tuamotu. Mae tua 150,000 o siaradwyr i gyd, gyda llawer o'r rhain yn ei siarad fel ail iaith.
Maes carneddau Mynydd Eglwysilan
Casgliad o garneddi crynion (Saesneg: round cairns) sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Maes carneddau Mynydd Eglwysilan, yng nghymuned Senghenydd, Caerffili;. Eu pwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol o garnedd.
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: GM352.
Mae'r brodorion a'u cododd hefyd yn gyfrifol am godi carneddau, beddrodau siambr, twmpathau, cylchoedd cerrig, bryngaerau, cytiau Gwyddelod a meini hirion.
Tinamŵ adeingoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tinamŵ adeingoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tinamŵaid adeingoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Rhynchotus rufescens; yr enw Saesneg arno yw Red-winged tinamou. Mae'n perthyn i deulu'r Tinamŵaid (Lladin: Tinamidae) sydd yn urdd y Tinamiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn R. rufescens, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Caiff ei fagu er mwyn ei hela. Ni all hedfan, er fod ganddo adenydd.
Eileen Adelaide Bruce
Roedd Eileen Adelaide Bruce (1905 – 6 Hydref 1954/1955) yn fotanegydd nodedig a aned yn y Deyrnas Unedig. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Prifysgol Georgia.
Corhedydd melyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Corhedydd melyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: corhedyddion melynion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Anthus campestris; yr enw Saesneg arno yw Tawny pipit. Mae'n perthyn i deulu'r Siglennod (Lladin: Motacillidae) sydd yn urdd y Passeriformes. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain ac mae i'w ganfod yng Nghymru.
Eileen Adelaide Bruce
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Corhedydd melyn
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. campestris, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia ac Ewrop.
Carnedd gron Carn Cornel
Carnedd gron (Saesneg: round cairn) sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron Carn Cornel, yng nghymuned Blaendulais, Castell-nedd Port Talbot;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol i garnedd.
Corhedydd melyn
Teulu
Mae'r corhedydd melyn yn perthyn i deulu'r Siglennod (Lladin: Motacillidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Carnedd gron Carn Cornel
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: GM275.
Mae'r brodorion a'u cododd hefyd yn gyfrifol am godi carneddau, beddrodau siambr, twmpathau, cylchoedd cerrig, bryngaerau, cytiau Gwyddelod a meini hirion.
Barnwriaeth
Barnwyr fel corff yw'r Farnwrniaeth, ynghyd ag ynad on ac ati. Mae'n ymgorffori pŵer y wladwriaeth.
Ym mhob gwlad ddemocrataidd heddiw mae o leiaf 3 phŵer sylfaenol, sef: Deddfwrfa, Gweithrediaeth, a Barnwriaeth. Ceir y cofnod cynharaf o'r gair Cymraeg "barnwriaeth" o'r 14g.
Disgrifiad
Mae'r farnwriaeth yn gyfrifol am orfodi deddfau, ac am orfodi dedfrydau'n deg.
Diffiniad
Y farnwriaeth yw'r system llysoedd sy'n dehongli ac yn cymhwyso'r gyfraith yn enw'r wladwriaeth. Gellir meddwl am y farnwriaeth hefyd fel y mecanwaith ar gyfer datrys anghydfodau. O dan yr athrawiaeth gwahanu pwerau, yn gyffredinol nid yw'r farnwriaeth yn gwneud cyfraith statudol (sy'n gyfrifoldeb y ddeddfwrfa) nac yn gorfodi cyfraith (sy'n gyfrifoldeb y Gweithrediaeth), ond yn hytrach mae'n dehongli'r gyfraith ac yn ei chymhwyso i ffeithiau pob achos. Fodd bynnag, mewn rhai gwledydd mae'r farnwriaeth yn gwneud cyfraith gwlad.
Hanes y farnwriaeth
Bron trwy gydol hanes bu beirniaid, neu yn hytrach elfennau o awdurdod a wnaeth waith beirniaid, ond nid ydynt bob amser wedi cael eu cynrychioli fel pŵer y wladwriaeth fel y maent heddiw.
Mae llawer o bobl o'r farn, hyd at y 19g a'r 20g, nad oedd y farnwriaeth erioed yn bŵer y wladwriaeth, neu o leiaf ddim yn annibynnol, ond am y tro cyntaf mewn hanes ystyriwyd bod y farnwriaeth ei hun yn bwer y wladwriaeth dros 2000 o flynyddoedd yn ôl, yng Ngwlad Groeg Glasurol.
Yna, ers tua 2000 o flynyddoedd ni fu barnwriaeth fel heddiw, tan tua 200 mlynedd yn ôl. Crëwyd democratiaethau modern fesul tipyn lle mae Cyfansoddiadau wedi'u trefnu gan farnwyr ac ynadon “annibynnol” (pwerau barnwrol) gydag organau a hierarchaethau.
Credadwyedd ac annibyniaeth y farnwriaeth
Mae'n bwysig iawn i'r bobl bod y farnwriaeth yn annibynnol, oherwydd fel arall ni all warantu amddiffyn hawliau sifil pob dinesydd yn gyfartal. Am y rheswm hwn mae ei hygrededd yn aml yn cael ei gwestiynu. Yn ogystal, ni roddir y canlyniadau "disgwyliedig neu resymegol" bob amser, weithiau hyd yn oed yn mynd cyn belled ag anwybyddu tystiolaeth neu anwybyddu tystion.
Elfennau o'r Farnwriaeth
bawd|300px|de|[[Llys y Goron Caerdydd]] Mae gan bob gwlad wahaniaethau o ran trefnu a strwythuro'r farnwriaeth. Yng Nghymru a Lloegr, trefnir y farnwriaeth cyfraith trosedd yn ddwy brif haen: Y Llysoedd Uwch - yr Uchel Lys, y Llys Apêl a’r Goruchaf Lys; a’r Llysoedd Is - lle mae'r holl farnwyr eraill yn eistedd - Llys yr Ynadon a Llys y Goron.
Fe'i rhennir yn y cyrff cyfreithiol hyn:
Goruchaf Lys
Sefydlwyd Goruchaf Lys y Deyrnas Unedig yn 2009.
Llys Apêl
Mae Llys Apêl yn ymateb i achosion sydd wedi eu dedfrydu ond yn apelio yn erbyn y dyfarniad, megis yn achos person a arestiwyd mewn protest gwrth-ffracio.
Llys Ynadon
Mae llysoedd ynadon i'w gweld mewn trefi llai ar draws Cymru a Lloegr, ond bu i nifer ohonynt gau yn ystod yr 2010 er gwaethaf protestiadau gan aelodau o'r farnwriaeth, cyhoedd a chyghorwyr lleol. Yn ystod argyfwng Y Gofid Mawr - COVID-19 yng Nghymru parhawyd i gynnal achosion yn y llysoedd ynadon ond bu lleihâd yn y nifer a'r mathau o achosion a wrandawyd arnynt rhag llendu'r haint.
Llys y Goron
Ceir Llys y Goron yn rhan o farnwriaeth Lloegr a Chymru. Mae 7 Llys y Goron yng Nghymru.
Mae hefyd llysoedd eraill o fewn y farnwriaeth Lloegr a Chymru sydd ddim o fewn y system trosedd megis y Llys Sirol sydd yn delio gyda materion sifil.
Mae gan Chymru nifer o dribiwnlysoedd megis Tribinlwys Prisio Cymru. Mae’r tribiwnlysoedd yma yn rhan o’r farnwriaeth on tu allan i’r system llysoedd.
Cymru
Ceir galwadau ar gyfer creu barnwriaeth Gymreig ar wahân i Loegr. Galwodd Elfyn Llwyd, cyn Aelod Seneddol Plaid Cymru a alwodd am ddatganoli cyfiawnder troseddol i Gymru yn 2014. ac am farnwriaeth annibynnol i Gymru yn 2014, lle nododd mai Cymru oedd yr Cymru ar hyn o bryd yw'r unig wlad yn y byd sydd â deddfwrfa ei hun, ond nid oes ganddi awdurdodaeth gyfreithiol ei hun.
Yn 2017 sefydlwyd Comisiwn Cyfiawnder yng Nghymru gan Lywodraeth Cymru gan Jeremy Miles AC, Cwnsler Cyffredinol Cymru dan gadeiryddiaeth Arglwydd Thomas o Gwmgïedd. Yn 2019 cyhoeddi 78 argymhelliad gan gynnwys datganoli plismona i Gymru ac y dylai cyfreithiau sy'n cael eu gweithredu yng Nghymru gael eu trin fel rhai ar wahân i gyfreithiau Lloegr, sef, datganoli pwerau cyfiawnder i Gymru.
Er i Gymru feddu ar ei barnwriaeth annibynnol ei hun ers dyddiau Hywel Dda cafwyd gwared arnynt yn "Deddfau Uno" 1536 ac 1542. Nid oes galwad i fynd yn ôl at y cyfreithiau cynhenid hynny, ond mewn cydnabyddiaeth o etifeddiaeth gyfreithiol unigryw Gymreig, enwyd Tŷ Hywel, sef adeilad Senedd Cymru mewn gwrogaeth i'r brenin a'i gyfreithiau hynafol.
Paul's Case
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Lamont Johnson yw Paul's Case a gyhoeddwyd yn 1980. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lamont Johnson ar 30 Medi 1922 yn Stockton a bu farw ym Monterey ar 10 Awst 1977.
27 Rhagfyr
27 Rhagfyr yw'r unfed dydd a thrigain wedi'r tri chant (361ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (362ain mewn blynyddoedd naid). Erys 4 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.
Genedigaethau
bawd|130px|dde|[[Johannes Kepler]] bawd|130px|dde|[[Marlene Dietrich]]
Marwolaethau
bawd|130px|dde|[[Carrie Fisher]]
The Making of Mr. Buechner's Dream
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ed McTaggart, Greg Flesch, Terry Scott Taylor a Tim Chandler. Mae'r ffilm The Making of Mr. Buechner's Dream yn 81 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Cervantes
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Vincent Sherman ar 16 Gorffenaf 1906 yn Vienna, Georgia a bu farw yn Woodland Hills ar 26 Medi 1931. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1933 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Oglethorpe.
The Making of Mr. Buechner's Dream
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Tim Chandler oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tim Chandler ar 3 Chwefror 1960.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tim Chandler nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Paul's Case
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
How to Play Municipality?
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Hubert Guillou yw How to Play Municipality? a gyhoeddwyd yn 1972. Fe'i cynhyrchwyd gan Frank Paulsen yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Mogens Berendt.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola. Flemming Arnholm oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ida Schnéekloth sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hubert Guillou nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
I, Me aur Main
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kapil Govind Sharma nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Caer Dynnaf
Mae Caer Dynnaf yn fryngaer Geltaidd sy'n perthyn i Oes yr Haearn, ac sydd wedi'i lleoli ger Y Bont-faen yn Bro Morgannwg, Cymru; cyfeirnod OS: SS983742.
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: GM100. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Fel arfer, fel mae'r gair yn ei awgrymu, ar fryn y codwyd y caerau hyn, er mwyn i'r amddiffynwyr gael mantais milwrol. Un o'r bryngaerau mwyaf trawiadol yng Nghymru ydy Tre'r Ceiri, a hon yw'r fryngaer Oes Haearn fwyaf yng ngogledd-orllewin Ewrop. Mae ei harwynebedd oddeutu 2.5ha. Y mwyaf o ran maint (arwynebedd), fodd bynnag ydy Bryngaer Llanymynech sydd ag arwynebedd o 57 hectar.
Lloches i gartrefi a gwersyllfeydd milwrol oedd eu pwrpas felly, cyn y goresgyniad Rhufeinig; a chafodd cryn lawer ohonynh nhw eu hatgyfnerthu a'u defnyddio, yng nghyfnod y Rhufeiniaid; er enghraifft Dinorben yng ngogledd Cymru. Oes aur bryngaerau gwledydd Prydain oedd rhwng 200 CC ac OC 43.
Carnedd gron Foel Chwern
Carnedd gron (Saesneg: round cairn) sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron Foel Chwern, yng nghymuned Blaengwrach, Castell-nedd Port Talbot;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol i garnedd.
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: GM235.
Mae'r brodorion a'u cododd hefyd yn gyfrifol am godi carneddau, beddrodau siambr, twmpathau, cylchoedd cerrig, bryngaerau, cytiau Gwyddelod a meini hirion.
Areithiau Pros
Yr Areithiau Pros yw'r enw a fathwyd gan D. Gwenallt Jones i ddisgrifio grŵp o ddarnau rhyddiaith rethregol yn y Gymraeg. Gwaith awduron anhysbys yw'r rhan fwyaf o'r Areithiau ac mae'n anodd eu dyddio'n fanwl, ond gellir dweud eu bod yn perthyn i'r Oesoedd Canol Diweddar a dechrau'r Cyfnod Modern. O ran iaith ac arddull mae'r Areithiau yn rhychwantu'r bwlch rhwng Cymraeg Canol a Chymraeg Diweddar.
Y testunau
Cafodd testunau'r Areithiau eu dosbarthu'n hwylus gan Gwenallt fel a ganlyn.
Parodïau
Parodïau o'r deunydd Arthuraidd Cymraeg Canol, yn enwedig Culhwch ac Olwen, a geir yn yr Areithiau hyn.