cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ulf Rasmussen
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Kristian Begtorp yw Ulf Rasmussen a gyhoeddwyd yn 1960. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1960. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Psycho sy’n ffilm llawn arswyd a dirgelwch gan feistr y genre yma, Alfred Hitchcock.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kristian Begtorp nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cusanau Angylion Syrthiedig
Ffilm ddrama yw Cusanau Angylion Syrthiedig a gyhoeddwyd yn 2007. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Поцелуи падших ангелов ac fe’i cynhyrchwyd yn Rwsia. Cafodd ei ffilmio yn Rwsia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwseg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,700 o ffilmiau Rwseg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Agen Dunia
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Herwin Novianto yw Agen Dunia a gyhoeddwyd yn 2021. Fe'i cynhyrchwyd gan Frederica yn Indonesia; y cwmni cynhyrchu oedd Falcon Pictures. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Indoneseg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Mae'r ffilm Agen Dunia yn 77 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2021. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Spider-Man: No Way Home sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Jon Watts. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,500 o ffilmiau Indoneseg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Herwin Novianto ar 21 Tachwedd 1965 yn Jakarta.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Herwin Novianto nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Terminal City Ricochet
Ffilm ddistopaidd gan y cyfarwyddwr Zale Dalen yw Terminal City Ricochet a gyhoeddwyd yn 1990. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jello Biafra, Peter Breck a Germain Houde. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1990. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pretty Woman sef un o ffilmiau mwyaf llwyddiannus Disney gan ddod ag incwm o hanner biliwn o ddoleri i’r cwmni. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Paul Sarossy oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Zale Dalen ar 1 Ionawr 1947 yn Iloilo.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Zale Dalen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llenorion Esperanto
Mae'r term llenorion Esperanto yn cynnwys awduron o sawl gwlad a chenedligrwydd sydd wedi ysgrifennu llenyddiaeth yn yr iaith Esperanto.
Robust - Fuck Hva' Nice
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Anders Gustafsson yw Robust - Fuck Hva' Nice a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anders Gustafsson ar 2 Mawrth 1967 yn Lidingö. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Ffilm Genedlaethol Denmarc.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anders Gustafsson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Russell Affair
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr P.J. Ramster yw The Russell Affair a gyhoeddwyd yn 1928. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gaston Mervale a Jessica Harcourt. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1928. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Circus ffilm gomedi, fud, Americanaidd gan Charlie Chaplin.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd P.J. Ramster nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sorbiaid
Grŵp ethnig o Slafiaid Gorllewinol yn byw yn nwyrain yr Almaen yw'r Sorbiaid. Mae tua 60,000 ohonynt i gyd, yn byw yn nhaleithiau Sacsoni a Brandenburg, mewn ardal tua 80 km i'r de-ddwyrain o ddinas Berlin.
Ystyrir fod y Sorbiaid yn weddillion y pobl Slafonig oedd yn byw yn yr ardal rhwng afon Elbe ac afon Oder ganrifoedd yn ôl. Hen enw arnynt oedd y Wendiaid, ond ystyrir yr enw yma yn annerbyniol bellach.
Placebo
Dolen allanol
Gwefan swyddogol
How We Beat The Emden
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Alfred Rolfe yw How We Beat The Emden a gyhoeddwyd yn 1915. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Dosbarthwyd y ffilm gan Australasian Films.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1915. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Birth of a Nation addasiad o ddrama o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Alfred Rolfe ar 1 Ionawr 1862 ym Melbourne a bu farw yn Sydney ar 17 Mehefin 2009.
Cupid Camouflaged
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Alfred Rolfe yw Cupid Camouflaged a gyhoeddwyd yn 1918. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Dosbarthwyd y ffilm gan Australasian Films.
How We Beat The Emden
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Alfred Rolfe nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cupid Camouflaged
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Sister Cupid
Ffilm comedi rhamantaidd yw Sister Cupid a gyhoeddwyd yn 1987. Fe'i cynhyrchwyd yn Hong Cong. Lleolwyd y stori yn Hong Cong.
Cupid Camouflaged
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Shoulder Arms sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Lacey Percival oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Sister Cupid
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1987. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Last Emperor sef ffilm gan Bernardo Bertolucci.
Mursen las asur
Mursen (math o bryfyn) yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Mursen las asur (llu: mursennod glas asur; Lladin: Coenagrion puella; Saesneg: Azure Damselfly) sydd o fewn y genws a elwir yn Coenagrion. Mae'r mursennod (Zygoptera) a'r gweision neidr (Anisoptera) ill dau'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Odonata. Mae'r Mursen las asur i'w chael yn y rhan fwyaf o Ewrop, ac yng Nghymru.
Sister Cupid
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cupid Camouflaged
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Alfred Rolfe ar 1 Ionawr 1862 ym Melbourne a bu farw yn Sydney ar 17 Mehefin 2009.
Mursen las asur
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd araf eu llif, nentydd neu afonydd glân.
Cupid Camouflaged
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Alfred Rolfe nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mursen las asur
Mae adenydd yr oedolyn yn 33mm ac fe'i welir yn hedfan rhwng Mai a Medi. Mae ei liw'n unigryw: pen a thoracs glas a du sydd gan y gwryw, ac abdomen glas gyda marciau du.
Thornhill, Swydd Derby
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Thornhill. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref High Peak.
Adwaith cemegol
Mae adwaith cemegol yn broses sy'n trawsnewid un grŵp o deunyddiau cemegol i un arall. Gelwir y deunydd (neu ddeunyddiau) cychwynnol hyn yn ymweithredydd (reactant). Fel arfer mae'r adwaith cemegol hefyd yn golygu newid cemegol, ac mae'r broses yn cynhyrchu deunydd sydd â nodweddion tra gwahanol i'r ymweithredyddion gwreiddiol.
Fel arfer, mae'r newidiadau cemegol sy'n digwydd mewn adwaith cemegol yn ymwneud â symudiad o ran yr electronau yn ffurfio ac yn torri bondiau cemegol.
Mewn synthesis cemegol, defnyddir sawl adwaith cemegol ar yr un pryd er mwyn creu'r cynnyrch terfynol.
HNRNPH1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn HNRNPH1 yw HNRNPH1 a elwir hefyd yn Heterogeneous nuclear ribonucleoprotein H1 a Heterogeneous nuclear ribonucleoprotein H (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 5, band 5q35.3.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn HNRNPH1.
Verdon Secret 3d
Ffilm antur yw Verdon Secret 3d a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Lleolwyd y stori yn Provence-Alpes-Côte d'Azur. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Armand Amar.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Nicolas Robin.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Julieta Always
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Barbastro, Sbaen oedd Julieta Always (1899 – 1979).
Ysgol Bro Cynfal
Ysgol gynradd Gymraeg ym mhentref Llan Ffestiniog ger Blaenau Ffestiniog yw Ysgol Bro Cynfal. Mae'n un o 6 ysgol yn nalgylch Ysgol y Moelwyn, Blaenau Ffestiniog.
Mae 60 o ddisgyblion yn yr ysgol yn ôl ffigyrau diweddaraf Cyngor Gwynedd (Medi 2008). Mae'r ysgol yn rhannu prifathrawes gyda Ysgol Edmwnd Prys, Gellilydan sef Mrs Gwenan Williams.
HNRNPD
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn HNRNPD yw HNRNPD a elwir hefyd yn Heterogeneous nuclear ribonucleoprotein D0 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 4, band 4q21.22.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn HNRNPD.
Gwyddwalch Meyer
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Gwyddwalch Meyer (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: gwyddweilch Meyer) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Accipiter meyerianus; yr enw Saesneg arno yw Meyer's goshawk. Mae'n perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: Accipitridae) sydd yn urdd y Falconiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. meyerianus, sef enw'r rhywogaeth.
The Dry
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Robert Connolly yw The Dry a gyhoeddwyd yn 2020. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Lleolwyd y stori yn Awstralia ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Robert Connolly a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Peter Raeburn. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Eric Bana, John Polson, Genevieve O'Reilly, Bruce Spence, Keir O'Donnell, James Frecheville, Martin Dingle-Wall, Matthew Nable, Jeremy Lindsay Taylor, Julia Blake, Miranda Tapsell, Daniel Frederiksen a Jane Harper. Mae'r ffilm The Dry yn 117 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2020. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Run. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Stefan Duscio oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. Mae'r ffilm hon wedi'i seilio ar waith cynharach, The Dry, sef gwaith ysgrifenedig gan yr awdur Jane Harper a gyhoeddwyd yn 2016.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Connolly ar 1 Ionawr 1967 yn Sydney.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Connolly nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ïon swlffoniwm
bawd|Sulfonium ïon Ïon swlffwr wedi'i wefru'n bositif ydy ïon sulffoniwm (neu ïon swlffoniwm) sy'n cludo tri grŵp alcyl (alkyl) fel (S+R3) dirprwyol. Mae cyfansoddion ïonig sy'n cynnwys catïon swlffoniwm wedi'i wefru'n bositif ac anïon wedi'i wefru'n negyddol yn cael eu galw'n halenau swlffoniwm.
Gall cyfansoddion swlffoniwm gael eu syntheseiddio drwy adwaith rhwng dialkylsulfides a alcyl halide:
Llydanbig y mynydd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Llydanbig y mynydd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llydanbigau y mynydd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Pseudocalyptomena graueri; yr enw Saesneg arno yw African green broadbill. Mae'n perthyn i deulu'r Llydanbigau (Lladin: Eurylaimidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. graueri, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r llydanbig y mynydd yn perthyn i deulu'r Llydanbigau (Lladin: Eurylaimidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Senza Famiglia
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Giorgio Ferroni yw Senza Famiglia a gyhoeddwyd yn 1946. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal; y cwmni cynhyrchu oedd Scalera Film. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Giorgio Ferroni a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ennio Porrino.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Pietro Pastore, Memmo Carotenuto, Emilio Baldanello, Nada Fiorelli, Bianca Doria, Carlo Micheluzzi, Elio Steiner, Erminio Spalla, Gino Rossi, Giuseppe Zago, Luciano De Ambrosis, Mariù Pascoli ac Olga Solbelli. Mae'r ffilm Senza Famiglia yn 82 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1946. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Yearling ffilm am fachgen yn ei lasoed yn mabwysiadu ewig, gan Clarence Brown. Golygwyd y ffilm gan Giorgio Ferroni sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Sans Famille, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Hector Malot a gyhoeddwyd yn 1878.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Giorgio Ferroni ar 12 Ebrill 1908 yn Perugia a bu farw yn Rhufain ar 19 Gorffennaf 1997.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Giorgio Ferroni nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Afurugbin
Ffilm ddrama yw Afurugbin a gyhoeddwyd yn 2019. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Afurugbin ac fe'i cynhyrchwyd yn Nigeria. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Iorwba.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Nigeria film actor.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 30 o ffilmiau yn yr iaith Iorwba wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
In The Nick of Time
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Alfred Rolfe yw In The Nick of Time a gyhoeddwyd yn 1911. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1911. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Uffern Dante (L'Inferno’), sef ffilm o’r Eidal gan Giuseppe de Liguoro a Francesco Bertolini.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Alfred Rolfe ar 1 Ionawr 1862 ym Melbourne a bu farw yn Sydney ar 17 Mehefin 2009.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Alfred Rolfe nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dedham, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Dedham, gan gynnwys:
Gwledig (teitl)
Teitl Cymraeg neu Frythoneg a roddid i rai arweinwyr yn y 4edd a'r 5g oedd Gwledig. Yr enghreifftiau mwyaf adnabyddus yw Macsen Wledig (Magnus Maximus yn Lladin, tua 335 - 28 Gorffennaf, 388), Emrys Wledig (Ambrosius Aurelianus, tua chanol y 5g) a Cunedda Wledig (teyrnasai efallai yn y 440au neu'r 450au).
Gwraidd y gair gwledig yw gwlad (gwlad + -ig) a'r ystyr yw "arglwydd, teyrn, llywodraethwr", h.y. "un sy'n rheoli gwlad". Cymharer y term Hen Lydaweg guletic ested sy'n golygu "eisteddle tywysog".
Gan amlaf mae'r enghreifftiau Cymraeg Canol ynghlwm wrth enw personol, fel teitl, ond ceir enghreifftiau fel enw cyffredin yng ngwaith Beirdd y Tywysogion. e.e. gan Meilyr Brydydd yn ei farwnad i'r brenin Gruffudd ap Cynan (1137):
Ceir enghreifftiau o'r gair yn Llyfr Taliesin hefyd. Yn y 14g, mae Iorwerth Beli yn cyfarch Esgob Bangor fel "Pendefig gwledig gwlad y Brython".
Chelatchie, Washington
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Washington, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Chelatchie, gan gynnwys:
Thorpe, Swydd Derby
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr ydy Thorpe. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dyffrynnoedd Swydd Derby.
Tombolo, Paradiso Nero
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Giorgio Ferroni yw Tombolo, Paradiso Nero a gyhoeddwyd yn 1947. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Toscana. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Giorgio Ferroni a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Amedeo Escobar.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Aldo Fabrizi, Luigi Pavese, Saro Urzì, Dante Maggio, Umberto Spadaro, John Kitzmiller, Nada Fiorelli, Luigi Tosi, Adriana Benetti, Elio Steiner, Franca Marzi a Giovanni Onorato. Mae'r ffilm Tombolo, Paradiso Nero yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1947. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Out of the Past sy’n ffilm am dditectif breifat yn newid ei waith, gan Jacques Tourneur. Piero Portalupi oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Giorgio Ferroni ar 12 Ebrill 1908 yn Perugia a bu farw yn Rhufain ar 19 Gorffennaf 1997.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Giorgio Ferroni nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
HNRNPH2
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn HNRNPH2 yw HNRNPH2 a elwir hefyd yn Heterogeneous nuclear ribonucleoprotein H2 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom X dynol, band Xq22.1.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn HNRNPH2.
Nahma, Michigan
Treflan yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Nahma, gan gynnwys:
Aisyah: Biarkan Kami Bersaudara
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Herwin Novianto yw Aisyah: Biarkan Kami Bersaudara a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Indonesia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Indoneseg a hynny gan Jujur Prananto.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Laudya Cynthia Bella, Lydia Kandou, Ge Pamungkas, Arie Kriting a Surya Sahetapy. Mae'r ffilm Aisyah: Biarkan Kami Bersaudara yn 109 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Brut
Mae Brut yn enw a ddefnyddid yng Nghymru yn yr Oesoedd Canol ar gyfer hanes neu gronicl. Roedd y cynnwys yn gallu bod yn hanes go iawn, hanes traddodiadol neu'n gymysgedd o'r ddau.
Tarddiad y gair Brut yw enw personol y cymeriad traddodiadol Brutus, sylfaenydd chwedlonol hil y Brytaniaid (hynafiaid y Cymry, y Cernywiaid a'r Llydawyr). Sieffre o Fynwy a gyflwynodd Frutus i'r byd yn ei lyfr Historia Regum Britanniae (a elwir hefyd Brut Sieffre; Brut y Brenhinedd yw enw'r arferol ar y fersiynau Cymraeg Canol). Ystyr y gair 'brut' yn wreiddiol felly oedd "hanes Brutus", ond yn ddiweddarach daeth i olygu cronicl neu lyfr hanes yn ymwneud â hanes Ynys Prydain a Chymru.
Mae'r llinell rhwng hanes go iawn a hanes traddodiadol yn tueddu i fod yn amlwg i ni heddiw, ond nid oedd mor eglur yn yr Oesoedd Canol.
Aisyah: Biarkan Kami Bersaudara
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Herwin Novianto ar 21 Tachwedd 1965 yn Jakarta.
Twatt
Gallai Twatt gyfeirio at un o ddau le yn yr Alban:
Ysgol Edmwnd Prys
Ysgol gynradd Gymraeg ym mhentref Gellilydan ger Trawsfynydd yw Ysgol Edmwnd Prys. Mae'n un o 6 ysgol yn nalgylch Ysgol y Moelwyn, Blaenau Ffestiniog. Fe'i henwir ar ôl y bardd ac ysgolhaig Edmwnd Prys (1544-1623), brodor o'r ardal. Yn ogystal â phentref Gellilydan mae dalgylch yr ysgol hefyd yn cynnwys pentref cyfagos Maentwrog.
Mae 44 o ddisgyblion yn yr ysgol yn ôl ffigyrau diweddaraf Cyngor Gwynedd (Medi 2008). Mae'r ysgol yn rhannu prifathrawes gyda Ysgol Bro Cynfal, Llan Ffestiniog sef Mrs Gwenan Williams.
Aisyah: Biarkan Kami Bersaudara
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Herwin Novianto nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pachama - Unsere Erde
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Peter Nestler yw Pachama - Unsere Erde a gyhoeddwyd yn 1997. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1997. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Titanic sef ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr James Cameron.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Peter Nestler ar 1 Mehefin 1937 yn Freiburg im Breisgau.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Peter Nestler nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Homework
Ffilm gomedi yw Homework a gyhoeddwyd yn 1982. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Homework ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Maurice Peterson.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Joan Collins, Betty Thomas, Carrie Snodgress, Michelle Bauer, Wings Hauser, Beverly Todd, Shell Kepler, Lee Purcell a Howard Storm. Mae'r ffilm Homework (ffilm o 1982) yn 88 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1982. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner sef film noir, dystopaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lewis Morris (1833–1907)
Bardd Eingl-Gymreig oedd Syr Lewis Morris (23 Ionawr 1833 – 12 Tachwedd 1907).
Crëyr nos Japan
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Crëyr nos Japan (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: crehyrod nos Japan) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Gorsachius goisagi; yr enw Saesneg arno yw Japanese night heron. Mae'n perthyn i deulu'r Crehyrod (Lladin: Ardeidae) sydd yn urdd y Ciconiformes.
Lewis Morris (1833–1907)
Gwnaed ef yn farchog yn 1895. Roedd yn gobethio cael ei ddewis i swydd Bardd Llawryfog (Poet Laureate), ond nis cafodd, efallai oherwydd ei fod yn cymdeithasu ag Oscar Wilde.
Crëyr nos Japan
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn G. goisagi, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
Lewis Morris (1833–1907)
Claddwyd ef ym mynwent Llangynnwr ger Caerfyrddin.
Crëyr nos Japan
Teulu
Mae'r crëyr nos Japan yn perthyn i deulu'r Crehyrod (Lladin: Ardeidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Gough Whitlam
Prif Weinidog Awstralia rhwng 1972 a 1975 oedd Edward Gough Whitlam AC, QC (11 Gorffennaf 1916 - 21 Hydref 2014).
Fe'i ganwyd ym Melbourne, yn fab i'r gwleidydd Fred Whitlam. Cafodd ei addysg yn yr Ysgol Rhamadeg Canberra.
Arweinydd y Blaid Llafur Awstralia rhwng 1967 a 1977 oedd Gough Whitlam.
Ieithoedd Brythonaidd De-orllewinol
Mae Ieithoedd Brythonaidd De-orllewinol yn ieithoedd Celtaidd a arferwyd eu siarad yn Ne-orllewin Ynys Prydain ac yn Llydaw yn dilyn Brwydr Deorham yn 577. Cyn hynny roedd yr ieithoedd fwy neu lai yn un, ond esblygon nhw ar wahân i fod yn: Gernyweg, a Llydaweg.
Hyd yn oed rhwng 800 a 1,100 OC, roedd yr Hen Gernyweg a'r Hen Lydaweg yn union yr un fath ac yn debyg iawn i'r Gymraeg a'r dafodiaith Cymbrieg a siaradwyd yn yr Hen Ogledd.
Mae rhai o'r newidiadau yn y sain a wahaniaethodd yr Ieithoedd Brythonaidd De-orllewinol oddi wrth y Gymraeg yn cynnwys:
Mae gwahaniaethau sylweddol eraill i'w cael yn y Cymraeg, na ddigwyddodd yn yr ieithoedd Brythonaidd De-orllewinol, megis datblygiad yr affrithiol ochrol alfeolaidd di-lais.
Encounters
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Anders Johannes Bukh yw Encounters a gyhoeddwyd yn 2014. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Encounters ac fe'i cynhyrchwyd yn Sweden a Denmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Anders Johannes Bukh. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Anders Johannes Bukh, Jacob Guldager a Kristian Fjord. Mae'r ffilm Encounters (ffilm o 2014) yn 100 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anders Johannes Bukh ar 1 Ionawr 1970 yn Copenhagen.
Ysgol Bro Hedd Wyn
Ysgol gynradd Gymraeg ym mhentref Trawsfynydd, Gwynedd yw Ysgol Bro Hedd Wyn. Mae'n un o 6 ysgol yn nalgylch Ysgol y Moelwyn, Blaenau Ffestiniog. Fe'i henwir ar ôl y bardd enwog Hedd Wyn, a aned a magwyd yn Nhrawsfynydd. O ganlyniad, dangosa fathodyn yr ysgol ddarlun o gofgolofn Hedd Wyn. Ceir yn yr adeilad 5 ystafell ddosbarth a neuadd ganolog yn ogystal â ffreutur.
Encounters
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anders Johannes Bukh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ysgol Bro Hedd Wyn
Mae 78 o ddisgyblion yn yr ysgol yn ôl ffigyrau diweddaraf (Medi 2012) o'i gymharu ag 86 yn 2008. Pennaeth presennol yr ysgol, ers Medi 2000, yw Mrs Heulwen Hydref Jones.
Coklat Stroberi
Ffilm drama-gomedi am LGBT yw Coklat Stroberi a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd gan Upi Avianto yn Indonesia. Cafodd ei ffilmio yn Indonesia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Indoneseg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Nino Fernandez.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,500 o ffilmiau Indoneseg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhyfel Cartref Sbaen, 1936
Dechreuodd Rhyfel Cartref Sbaen (1936–1939) gyda gwrthryfel ym Morocco ar Orffennaf 17fed, a sbardunwyd gan ddigwyddiadau ym Madrid. O fewn dyddiau, rhannwyd Sbaen yn ddwyː y Sbaen "Weriniaethol" (neu "Deyrngarol")  a gynhwysai'r Ail Weriniaeth Sbaeneg, a Sbaen "Cenedlaetholgar" dan gadfridogion gwrthryfelgar, ac yn y diwedd dan arweinyddiaeth Cadfridog Francisco Franco.
Erbyn yr haf roedd dau beth yn gwbwl amlwg: creulondeb erchyllterau'r Rhyfel a theyrngarwch gwledydd eraill: cymorth ysbeidiol yr Undeb Sofietaidd i'r lywodraeth Weriniaethol ar y naill law ac ymroddiad llwyr Eidal Ffasgaidd a'r Almaen Natsïaidd tuag at y Cenedlaetholwyr ar y llaw arall.
Crynodeb
Yn nyddiau cynnar y rhyfel, llofruddiwyd neu ddienyddwyd yn ddiamod tros 50,000 o bobl a oedd ar yr ochr "anghywir". Galwyd y dienyddiadau hyn yn paseos ("promenadau"): tynnwyd y bobl hyn o'u llochesau neu garchardai gan bobl arfog a'u saethu y tu allan i'w trefi. Efallai mai'r enwocaf o'r bobl hyn a gafodd eu herlid yn y modd yma oedd y bardd a'r dramodydd Federico García Lorca. Darparodd cychwyniad y rhyfel esgus da i dalu'n ôl hen bwythau. Felly, daeth hyn yn gyffredin yn ystod y Rhyfel yn yr ardaloedd a orchfygwyd. Yn y rhan fwyaf o ardaloedd, hyd yn oed yn y pentrefi lleiaf, roedd y ddwy ochr yn cymeryd rhan yn y llofruddio.
Daeth pob gobaith o ddod a'r Rhyfel i ben ar Orffennaf 21, y pumed diwrnod o'r gwrthryfel, pan gipiwyd prif orsaf llynges Sbaen yn Ferrol, Galisia yng ngogledd orllewin Sbaen. Calonogodd hyn wledydd Ffasgaidd Ewrop i helpu Franco, a oedd yn barɒd wedi cysylltu â llywodraethau'r Almaen ac Eidal diwrnod ynghynt. Ar Orffennaf 26, ymunodd Bwerau'r Echel â'r Cenedlaetholwyr. Sianelodd yr Almaenwyr eu cymorth drwy Franco'n uniongyrchol yn hytrach na thrwy'r Cenedlaetholwyr ac atgyfnerthodd hyn ei arweiniad yn y gwrthryfel.
Yn y gogledd, gwthiodd lluoedd y gwrthryfelwyr dan arolygaeth Cyrnol Beorlegui, gyrrwyd hwy yno gan Gadfridog General Emilio Mola, ar Gipuzkoa. Ar Fedi'r 5ed, yn dilyn brwydro ffyrnig, cymerwyd Irún, gan felly gau'r ffin Ffrengig i'r Gweriniaethwyr. Ar Fedi'r 13fed, ildiodd y Basgwyr Donostia/San Sebastián i'r Cenedlaetholwyr. Aeth y Cenedlaetholwyr ymlaen wedyn tuag at brif ddinas y Basgwyr, Bilbo/Bilbao, and fe'u ataliwyd wrth ffin y wlad. Wedi i'r Cenedlaetholwyr gipio Gipuzkoa, ynyswyd gweddill y taleithiau Gweriniaethol yn y gogledd. de|bawd|250x250px|Awyren y Cenedlaetholwyr yn bomio Madrid yn hwyr yn Nhachwedd 1936.
Enillodd lluoedd Cenedlaetholgar Franco fuddugoliaeth symbolaidd bwysig ar Fedi'r 27ed pan lwyddasant i godi gwarchae ar dref Alcazar, Toledo. Deuddydd ar ôl ennill y warchae, datganodd Franco ei hun yn Generalísimo a'r Caudillo ("pennaeth"); byddai'n gorfodi'r gwahanol elfennau Ffalanchaidd a Brenhingar o fewn yr achos Genedlaetholgar i uno.
Yn Hydref, dechreuodd y Cenedlaetholwyr ymgyrch ymosodol enfawr tuag at Madrid, gan ei chyrraedd yn gynnar yn Nhachwedd a chychwyn ymosodiad ffyrnig ar y ddinas ar Dachwedd yr 8fed. Ar Dachwedd y 6ed, rhaid oedd i lywodraeth y Gweriniaethwyr ffoi o Fadrid i Valencia, tu allan i'r parth rhyfela. Beth bynnag, cafodd ymosodiad y Cenedlaetholwyr ar y brif ddinas ei hyrddio gan frwydro ffyrnig rhwng Tachwedd yr 8fed a'r 23fed. Ffactor gyfrannol i lwyddiant amdiffynol y Gweriniaethwyr oedd cyrhaeddiad y Frigadau Rhyngwladol,  er coelir mai dim ond tua 3,000 ohonynt oedd wedi cymryd rhan yn y frwydr honno. Wedi methu a gorchfygu'r brif ddinas, fe'i bomiwyd o'r awyr gan luoedd Franco, ac yn y ddwy flwyddyn ddilynol, ceisiodd sawl tro i amgylchynu Madrid.
Ar Dachwedd 18 cydnabuwyd cyfundrefn Franco'n swyddogol gan yr Almaen a'r Eidal ac ar 23 Rhagfyr gyrrodd yr Eidal "wirfoddolwyr" i ymladd gyda'r Cenedlaetholwyr.
Hanes y Cymry yn y Rhyfel
Un o brif drefnwyr y Blaid Gomiwnyddol yng Nghymru oedd dyn o'r enw Lewis Jones a oedd yn gynghorydd yn y Rhondda ac fe'i hetholwyd yn aelod o bwyllgor Cymreig y Blaid Gomiwnyddol yn 1931. Trefnodd brotestiadau a gwrthdystiadau yn Llundain er mwyn dangos cefnogaeth i Weriniaeth Sbaen.
Sefydlwyd cangen Brydeinig o'r Frigâd Ryngwladol ym mis Rhagfyr 1936. Erbyn diwedd y Rhyfel Cartref yn Sbaen roedd 177 o Gymry wedi ymladd dros y Weriniaeth a lladdwyd 33 ohonynt.
Daliwyd nifer o Gymry yn wystlon yn Sbaen ac un ohonynt oedd Tom Jones o Rosllanerchrugog. Bu'n ysgrifennydd Cyngor Heddwch Rhos tan iddo ymuno â'r Frigad Rhyngwladol. Cymerwyd ef yn garcharor yn Sbaen ym mis Medi 1938 ac ni ryddhawyd ef tan fis Mawrth 1940, wedi i lywodraeth Prydain gytuno i arwyddo cytundeb masnach a oedd, yn ôl rhai, yn werth £2,000,000.
Cafwyd sawl ymgais gan Gymry i dorri drwy'r blocâd (neu 'warchae') a osodwyd gan Franco o amgylch Sbaen i rwystro cymorth rhag cyrraedd ei wrthwynebwyr. Ceisiodd Capten David John Jones o Abertawe basio drwy'r gwarchae â llond llong o datws a daethpwyd i'w adnabod fel 'Potato Jones'.
Ar 26 Ebrill 1937 dinistriwyd tref Guernica yng Ngwlad y Basg gan awyrennau bomio Almaenig a oedd wedi eu gyrru yno gan Hitler. Roedd hi'n ddiwrnod marchnad yn y dref a lladdwyd miloedd o drigolion. Sefydlwyd cronfa yng Nghymru i godi arian ar gyfer plant y Basgiaid yng Nghaerllion, Abertawe, Brechfa a Hen Golwyn, a mabwysiadwyd rhai o'r plant gan deuluoedd lleol.
Gorffennaf
Llofruddiwyd is-gapten yr heddlu, José Catillo, gan bedwar o Ffalanchwyr (ar ochr y Falange Española de las JONS Ffasgaidd) a oedd yn disgwyl yr is-gapten o flaen ei dŷ. Roedd yn aelod o Unión Militar Antifascista, cyfundrefn gwrth-Ffasgaidd i aelodau filitaraidd, ac a oedd hefyd yn gweithio i'r urdd sosialaidd.
Mewn ad-daledigaeth, am tua 3yb, fe lofruddwyd José Calvo Sotelo, arweinydd plaid adain-dde'r blaid y breniniaethwyr gan heddweision. Dim ond oriau wedi llofruddiaeth Castillo, mae ei ffrind agos Prif Swyddog yr Heddlu Fernando Condés ynghŷd â heddweision eraill yn arestio Calvo Soltan yn ei dŷ. Mae Paul Preston wedi damcaniaethu fod yr heddweision wedi actio ar eu gwirfodd. Roedd hyn yn ffactor yn y gwrthsefyll ar Orffennaf 18fed, er fod y gwrthryfel ffasgiaidd wedi ei gynllunio ers rhai misoedd. Wrth yrru gydag ef mewn car heddlu o'r Guardia de Asalto, fe'i saethwyd yn ei wddf mewn dienyddiad ddiseremoni gan  Swyddog Luis Cuenca.
Mewn brwydr yn y strydoedd o amgylch mynwent Madrid, bu Guardia Asalto a milisia ffasgaidd yn brwydro tra bod angladdau José Castillo a Calvo Sotelo yn cymeryd lle. Lladdwyd pedwar o bobl.
Gwrthryfel byddin ym Morocco. Gwrthryfel milwrol o'r Lleng Sbaeneg ym Morocco. Mae Cadfridog Manuel Romerales yn cael ei lofruddio, caiff prif swyddog o Fyddin y Dwyrain ei lofruddio gan y gwrthryfelwyr, ac maent hefyd yn carcharu Cadfridog Aruchel Gomez yn hwyr yn y prynhawn. Mae heddweision teyrngar o'r Guardia Civil a'r Guardia de Asalto'n dal eu gafael ar ddinasoedd Tetouan a Larache, ond yn dod o dan ymosodiad trwm gan y gwrthryfelwyr. Mae Cadfridog Franco yn gorchymyn lladd ei nai ei hun sydd yn uwchgapten yn Tétouan, am aros yn daer i'r llywodraeth. Erbyn y noswyl, mae'r holl o Morocco'n nwylo'r y gwrthryfelwyr. O'r Ynysoedd Dedwydd, mae Cadfridog Franco yn datgan "stad o ryfel" ar yr holl o Sbaen. Mae'r Prif Weinidog Santiago Caseares Quiroga yn treulio'r holl ddiwrnod yn ffonio gwahanol gweinyddiaethau militaraidd rhanbarthol i loywi'r sefyllfa. Mae Pamplona, Zaragoza, Oviedo, Salamanca, Ávila, Segovia a Cádiz yn barod yn nwylo'r y gwrthryfelwyr.
Mae'r y gwrthryfelwyr yn ennill rheolaeth ar tua traean o Sbaen.
Mae Franco yn hedfan o'r Ynysoedd Dedwydd i Tétouan ac yn cymeryd rheolaeth o'r fyddin yn Affrica. Ymddiswyddai Casares Quiroga fel arweinnydd llywodraeth y Gwerinieithwyr. Ceisiai Diego Martinez Barrio greu llywodraeth newydd, ond ni all ennill digon o gefnogaeth ar draws y senedd. Caiff llywodraeth ei ffurfio gan José Giral, ac mae arfau iw cael eu rhyddhau i'r boblogaeth gyffredinol. Mae Seville, un o'r dinasoedd pwysicaf yn y de'n methu cael ei hamddiffyn gan heddweision lleol a milisia gweithwyr lleol sydd heb yr arfau safonol. Tra mai gynnau peiriant yw'r arfau trymaf sydd ym meddiant yr heddlu mae Cadfridog Gonzalo Quiepo de Llano o'r y gwrthryfelwyr yn gyrru fewn magnaelau a milwyr arfog iawn. Syrthiai Seville i'r y gwrthryfelwyr. Hwn yw diwrnod Olympiad y Bobl, a oedd i ddechrau ym Marcelona, fel protest yn erbyn y Gemau Olympaidd Swyddogol, 1936 ym Merlin, prifddinas yr Almaen Natsïaidd. Caiff y gemau nawr eu dileu oherwydd y rhyfel. Ym Marcelona, mae ymladd trwm ar y strydoedd rhwng yr heddlu, milisia'r gweithwyr a milwyr teyrngarol ar yr un ochr, ac oddeutu 12, 000 o filwyr y y gwrthryfelwyr ar yr ochr arall. Ar ôl iddi ddod yn amlwg na allai'r Gwarchodwyr Sifil, Guardia de Asalto â'r Heddlu dinesig gadw rheolaeth ar y ddinas ar eu pen eu hunain, mae'r Generalitat (llywodraeth ranbarthol Catalonia) yn hwyrol iawn benderfynu arfogi'r dinasyddion teyrngarol.
Caiff y gwrthryfelwyr eu trechu ym Madrid a Barcelona, ond maent yn cymeryd Maiorca. Ym Madrid, mae oddeutu 10,000 o ddinasyddion, yn eu mysg heddweision a milwyr yn ymosod ar Barics Montana, sydd o dan reolaeth Cadfridog Fanjul ac oddeutu 2500 o filwyr. Mae rhai o'r milwyr tu fewn i'r Barics am ildio, gan chwifio'r faner wen. Mae'r dorf yn symud tuag at y barics, tra bo'r milwyr a oedd eisiau ildio'n cael eu gorchfygu gan y y gwrthryfelwyr. Mae'r y gwrthryfelwyr wedyn yn tanio gynnau peiriant trwm ac y taflu taflegrau i'r dorf gan adael llawer yn glwyfus neu'n farw. Mae'r dorf yn gorchfygu'r barics ac yn lladd yr amddiffynwyr. Mae Cadfridog Fanjul ymysg y rhai a ddalwyd yn fyw. Barcelona: Mae'r heddlu lleol, milisia'r gweithwyr a'r dinesyddion wrth gyd-dynnu'n ad-ennill y ddinas mewn deuddydd o ymladd baricadau. Maiorca: Yn dilyn gwrthryfela ffyrnig, yn enwedig yn y maes awyr, mae'r y gwrthryfelwyr yn ennill rheolaeth tros Majorca. Mae arweinydd swyddogol yr gwrthryfela, Cadfridog José Sanjuro'n marw mewn damwain awyr ar ei ffordd yn ôl i Sbaen o'i alltudedd ym Mhortiwgal. Roedd wedi mynnu, yn groes i gyngor y peilot, ar fynd a'i holl feddiant gydag ef, ac oherwydd hyn roedd gor-bwys ar yr awyren, ac fe'i dinistrwyd wrth geisio esgyn.
Dechreuad Gwarchae o'r Alcazar de Toledo. Mae ar y gwrthryfelwyr Cenedlaetholgar reolaeth ar ranbarthau Sbaeneg Morocco, yr Ynysoedd Dedwydd, yr Ynysoedd Balearaidd heblaw Minorca, rhan o Sbaen i'r gogledd o'r Sierra de Guadarrama â'r Ebro (heblaw Asturias, Cantabrica, gogledd Gwlad y Basg, a Chatalonia). Ymysg y pirf ddinasoedd, mae'r gwrthryfelwyr yn dal eu gafael ar Seville, ond mae'r Gwerinieithwyr yn cadw eu gafael ar Madrid a Barcelona. Toledo: Yn dilyn tri diwrnod o ymladd ar y strydoedd yn erbyn grymoedd yn daer i'r llywodraeth, mae tua 1,000 o Filwyr Sifil ac Ymosodol, ffalanchwyr a llond llaw o gadetiaid troedfilwyr o dan arweiniaeth Cyrnol José Moscardó Ituarte yn encilio i'r Alcázar de Toledo, caer greigiog ar dir uchel yn edrych dros y Tagus a'r ddinas. maent yn cymeryd gyda hwy eu teuluoedd eu hunain ynghŷd â merched a phlant fel gwystlon, y rhan fwyaf ohonynt yn deuluoedd adnabyddus chwithol.
Vallehermoso, Santa Cruz de Tenerife yn la Gomera, pentref o 4,000, yw'r lle olaf ar yr Ynysoedd Dedwydd i ildio i'r y gwrthryfelwyr. Trefnodd Swyddog yr Heddlu, Francisco Mas García wrthryfel anobeithiol. Parhaodd yr ymladd yn y dref am rai oriau. Fe gondemnwyd y cynghorydd, yr heddweision â chyngor y gweithwyr lleol i farwolaeth. Yn yr air cyn ei ddienyddiaeth, ysgrifennodd prif swyddog yr heddlu Don Antonio i'e wraig: "Marwaf yn dawel, oherwydd rwyf yn coelio yng nghyfiawnder Duw." Arhosai'r llynges â'r awyrlu'n daer i'r llywodraeth. Diolch i flaengarwch swyddog di-ddirpwyedig o'r new Benjamin Balboa, arhosodd y rhan helaeth o'r llynges yn daer i'r Weriniaeth. Roedd ar ddyletswydd yn yr orsaf radio militaraidd ganolog. Cyn gynted a cafodd wybod am y gwrthryfel fe adawodd wybod i'r Wenidogaeth Llyngesol ac fe arestwyd ei uwch swyddog, Capten Castor Ibánez, ac yna treuliodd y nos yn hysbysu llongau'r llynges am y gwrthryfel. Crëodd y morwyr ar y llongau gynghorau ac enillwyd rheolaeth o'r llongau hynny, er gwaethaf gwrthrym cryf y swyddogion. Collodd Sbaen dri-chwarter o'i swyddogion llyngesol y noson honno, ond fe achubwyd y Llynges i'r Weriniaeth. Mae Awyrlu Sbaen yn draddodiadol weriniaethol dros ben, ond does gan yr awyrlu ond ychydig o awyrennau darfodedig.
Mae'r Cenedlaetholwyr yn datgan llywodraeth mewn ffurf Cyngor Amddiffyn Cenedlaethol, sy'n cyfarfod yn Burgos am y tro cyntaf.
Cychwyn cymorth Ffrenging o plaid y Weriniaeth. Ar y cychwyn, golygir hyn yrru ychydig o awyrennau darfodedig i Awyrlu Weriniaethol Sbaen yn unig, ond mae'r ffaith fod Ffrainc yn barod i helpu yn hynod bwysig i ysbryd calon cefnogwyr y Weriniaeth. Mae Colofn Durruti, oddeutu tair mil o ddynion, gan fwyaf yn weithwyr, sy'n cael eu arwain gan Buenaventura Durruti, yw'r milisia wirfoddolaidd gyntaf i adael Barcelona, yn anelu at ffrynt Aragon.
Cyrrhaeddiad cyntaf awyrennau Almaenaidd ac Eidalaidd i gynorthwyo'r Cenedlaetholwyr. Yn  awyrgludiad miltaraidd mawr cyntaf y byd, mae awyrennau Alamenaidd ac Eidalaidd yn cludo milwyr o Forocco i Sbaen, gan osgoi blocâd llyngesol.
Prydain yn gwahardd gwerthiant arfau i Weriniaeth Sbaen.
Awst
Chwyldro cymdeithasol a ffermio cydweithredol.
Dan bwysau Prydeinig, mae Ffrainc yn gwrthdroi eu polisi o helpu Gweriniaeth Sbaen, ac ynghŷd â Phrydain maent yn creu'r Pwyllgor Di-Ymyrraethol/ Non-Intervention Committee. Oherwydd pledio'r Marqués de Viana â'r cyn -frenin alltud Sbaenaidd Alfonso XIII, mae Benito Mussolini yn gyrru awyrennau i gymorthwyo'r y gwrthryfelwyr. Gan ei fod yn ymofyn am dalied, mae'r biliwnnydd  Juan March Ordinas yn talu Mussolini am yr awyrennau Eidaliadd. Am nad oes gan Franco weithwyr awyr na pheilotiaid, mae Mussolini'n gyrru awyrennau gyda pheilotiaid Eidalaidd. Yn dilyn damwain i ddwy awyren ar eu ffordd i'r ddiffynwriaeth Ffrengig ym Morocco (French protectorate in Morocco), daw'r byd i wybod am dor-amod clir y di-ymyrraeth.
Viznar, Granada: caiff Federico García Lorca, ymysg eraill, ei ladd gan ymaelodau o'r Escuadra Negra ffasgaidd. Cyn cael eu llad caent eu gorfodi i dyllu eu beddau eu hunain. Yn ddiweddrarch, yr esgus swyddogol tros yr llofruddio ciaidd oedd am y ffaith fod García Lorca yn hoyw.
Medi
Mae'r lluoedd Gweriniaethol, dan Gapten Alberto Bayo yn tynnu'n ôl o Maiorca. Ar ôl sefydlu maes bychain ar arfordir Maiorca pythefnos ynghynt, ni allai'r milwyr Gweriniaethol wthio ymlaen i berfedd yr ynys. O dan ymosodiad parhaol gan lluoedd y gelyn o'r awyr a thir, roedd y tynnu'n ôl yn frysiog iawn, gan adael ar ôl nifer o filwyr, arfau a deunyddiau gwerthfawr.
Yn dilyn brwydro ffyrnig, caiff y ddinas Basgaidd Irún ei chymeryd gan y Cenedlaetholwyr. I wahardd y Cenedlaetholwyr rhag gwneud unrhyw ddefnydd o'r adeiladau llywodraethol, mae milisia Anarchaidd sydd yn amddiffyn y ddinas, yn eu dinistrio gyda ffrwydradau. Mae'r Cenedlaetholwyr nawr yn rheoli rhan mawr a chydgyffyrddol o Sbaen. Mae Gwald y Basg wedi ei wahanu o weddill y Weriniaeth, mae'r arfordir Basgaidd wedi ei gau gan longau rhyfel gan wladwriaethau "Di-Ymyrraethol", ac yn y diwedd caiff ei ffyrdd cyflenwi tros y ffîn Ffrengig eu gwahardd.
Ym Mhortiwgal mae morwyr ar ddwy long lyngesol yn troi at fiwtini, ac yn ôl pob golwg yn bwriadu cymeryd y llongau i ymuno â'r gweriniaethwyr yn Sbaen. Caiff yr ymdrech wrthryfelgar ei chwalu gan luoedd sy'n driw i unben Portiwgal, António de Oliveira Salazar, ac mae gormes gwrth-gomiwnyddol yn dwysháu.
Mae 23 gwlad yn bresennol yng nghyfarfod swyddogol cyntaf y pwyllgor Di-Ymyrraeth yn Llundain. Mae'r effaith seicolegol ar yr ochr Wladwriaethol yn ddifrifol. Dim ond Mecsico sy'n datgan "cefnogaeth lawn a chyhoeddus  hawliau llywodraeth Madrid.[...] rhoddodd agwedd Mecsico gysur moesol aruthrol i'r Weriniaeth, yn enwedig pan fu i lywodraethau pwysig eraill De America - sef o'r Ariannin, Brasil, Chile a Pheriw  - fwy neu lai gydymdeimlo â'r Gwrthryfelwyr." Ond golygai cymorth Mecsico ychydig iawn yn nhermau cymharol os yw'r ffîn Ffrengig ar gau ac os yw'r unbennau'n rhydd i gyflenwi'r Cenedlaetholwyr gydag arfau gwell nag arfau Mecsico.
Mae'r Cenedlaetholwyr wedi bod dan warchae'n yr Alcázar de Toledo ers Gorffennaf 21. Heddiw, mae Isgapten Cyrnol  Vicente Rojo Lluch yn mynd i fewn i'r Alcazar gyda baner cymodi i ildio, ond yn methu rhyddhau'r gwystlon. Mae'r Cyrnol Moscardo'n gwrthod y ddau gynnig.
Mae'r Basgwyr yn ildio Donostia (Sbaeneg: San Sebastian) i'r Cednedlaetholwyr yn hytrach na'i dinistrio. Caiff milisiaid anarchaidd sydd am losgi'r ddinas eu saethu. Mae'r Cenedlaetholwyr nawr yn symud ymlaen tuag at ddinas fwayf y Basgiaid, Bilbo (Sbaeneg: Bilbao).
Cytuna'r llywodraeth i yrru rhan o'u cronfa aur cenedlaethol i'r Undeb Sofietaidd. Mae'r aur yn cael ei yrru yno fel sicrwydd i fedru prynu deunyddiau rhyfel yn y dyfodol o'r Undeb Sofietaidd.
Yn erbyn argymhelliad cynghorwyr Almaenaidd, mae Franco'n gohirio'r ymosodiaid ar Fadrid er mwyn cynorthwyo'r gwrthryfelwyr yn yr Alcázar of Toledo. Mae'r gwarchae bellach o bwysigrwydd symbolaidd anferthol ar y ddwy ochr.
Mae'r Junta Cenedlaetholgar yn dileu'r diwygiad amaethyddol, cydweithredol a ddigwyddodd yn dilyn yr etholiad yn Chwefror 1936.
Mae'r llywodraeth newydd Gatalanaidd (Generalitat de Catalunya) rwan yn cynnwys y grwpiau a enillodd bŵer drwy ymladd yn erbyn y gwrthryfelwyr. Mae'r POUM Trotscïaidd Tac Anarchwyr y CNT/FAI yn gyrru gweinidogion.
Mae Toledo yn syrthio i'r Cenedlaetholwyr. Mae oddeutu cant o ddynion milisia'n ceisio gwahardd y Cenedlaetholwyr rhag symud ymlaen i'r ddinas ond fe caent eu gyd eu lladd gan lengfilwyr a hurfilwyr, y "Moros". Caiff tua 40 o Anarchwyr sydd yn rhedeg allan o arfau a ffrwydron, yn hytrach na chael, eu carcharu  eu lladd wrth iddynt rhoi'r adeilad maent yn ei amddiffyn ar dân. Mae'r Cenedlaetholwyr yn lladd y doctoriaid a'r nyrsus yn yr ysbyty yn Nholedo; caiff dynion milisia clwyfedig, di-arfog eu lladd yn eu gwelyau. Daeth yn hysbys y cafodd y gwystlon a cymerwyd gan y Cenedlaetholwr Cyrnol Moscardo eu lladd  ar ddechrau'r gwarchae, sydd yn egluro pam y gwrthododd Moscardo i'w gollwng yn rhydd ar Fedi'r 9fed.
Mae'r Pwyllgor Di-Ymyrraeth yn gwrthod clywed cyhuddiadau yn erbyn Portiwgal am ei chefnogaeth agored at y gwrthryfelwyr ac am y ddiffuantrwydd tuag at y blocâd.
Hydref
Mae Franco yn datgan ei hun yn bennaeth y wladwriaeth ac yn Generalísimo. Mae llywodraeth y Weriniaeth yn ildio hunan lywodraeth i Wlad y Basg (yn weithredol, Biscay a Gipuzkoa) fel Euzkadi, gydag José Antonio Aguirre yn arlywydd.
Er mwyn cyfreithloni'r gwrthryfel o fewn a thu allan i Sbaen, mae Franco'n sefydlu llywodraeth sifil i'r 'Parth Cenedlaethol".  Does i'r Junta Sifil yma fwy neu lai ddim hawl ar unryw fater, oherwydd ar ddechrau eu gwrthryfel, datgannodd y cadfridogau gwrthryfelgar Stâd o Ryfel tros yr holl o Sbaen.
Datganir yr Undeb Sofietaidd na fyddai'n fwy rhwym i Ddi-Ymyrraeth nag y mae Portugal, yr Eidal, na'r Almaen. Nawr gall Sbaen, dair mis i fewn i'r gwrthryfel ddechrau prynu arfau ag offer rhyfel. Yn wahanol i'r "Parth Cenedlaethol" sydd â chyflenwad tros y ffîn ym Mhortiwgal, mae'r Weriniaeth  yn dioddef diolch  ffîn argaëdig a Ffrainc a'r blocâd "Di-Ymyrraethol" ar y môr.
Mae'r Brigadau Rhyngwladol/International Brigades yn cael eu creu'n Albacete. Mae'r penaeth Gomiwnyddol Eidalaidd Palmiro Togliatti a'r Comiwnydd Ffrengig André Marty yn benaeithiaid trefniadol effeithiol.
Sefydlaid y "Fyddin Boblogaidd" yn y Weriniaeth Sbaenaidd.Y cynllun yw i greu rhan deyrngarol o'r gyn-fyddin, ynghŷd â'r milisiaid, dan orchymyn ganolig corfflu swyddogion modern ac effeithiol.
Hydref 12 Yn ystod dathlaid ym Mhrifysgol Salamanca/ University of Salamanca (Parth Genedalethol), gyda gwestai'n cynnwys gwraig Franco, mae'r athronydd byd-enwog a chadeirydd y brifysgol  Miguel de Unamuno, yn siarad yn erbyn Cadfridog Millán Astray, prif gadlywydd y Lleng Sbaeneg.Tan nawr, bu yn gefnogwr o'r gwrthryfel Genedlatholgar, dywed fod gwrando ar araith swyddogol Millán Astray, y mae wedi dod i sylweddoli natur annynol ac annheilwng  y gwrthryfel. Yn hwyrach fe gaiff Unamuno ei ddisodli fel rheithor yn y brifysgol ac ei gadw'n  gaeth i'w gartref. Mi fydd i farw o ofid yn Rhagfyr.
Mae milwyr Cenedlaetholgar o'r Ynysoedd Dedwydd yn glanio yn Bata ac yn cymeryd rheolaeth ar ran cyfandirol Guinea Sbaen/ Spanish Guinea.