cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cwpan Celtaidd 2011
bawd|200px|[[Stadiwm Aviva yn Nulyn]] Roedd Cwpan Celtaidd 2011 y cyntaf yn y cyfres o bencampwriaethau pêl-droed Cwpan Celtaidd. Chwaraeir chwe gêm dros gyfnod o bum penwythnos rhwng Chwefror a 20 Mai 2011 yn Stadiwm Aviva yn Nulyn, Gweriniaeth Iwerddon, rhwng timau cenedlaethol Gogledd Iwerddon, Gweriniaeth Iwerddon, yr Alban, a Chymru.
Moontrap
Ffilm arswyd llawn antur gan y cyfarwyddwr Robert Dyke yw Moontrap a gyhoeddwyd yn 1989. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Moontrap ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn y gofod a'r Lleuad. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Joseph LoDuca.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bruce Campbell a Walter Koenig. Mae'r ffilm Moontrap (ffilm o 1989) yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1989. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Batman (ffilm o 1989) sef ffilm drosedd llawn cyffro gan Tim Burton. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Dyke nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Seoul
Seoul (Coreeg: 서울) yw prifddinas De Corea a'r ddinas fwyaf yn y wlad, gyda phoblogaeth o dros ac mae gan Seoul Fwyaf boblogaeth o.
Saif y ddinas yn nalgych Afon Han yng ngogledd-orllewin y wlad, tua 50 km i'r de o'r ffîn a Gogledd Corea. Ceir y cofnod cyntaf amdani yn 18 CC, pan sefydlodd teyrnas Baekje ei phrifddinas Wiryeseong yn yr hyn sy'n awr yn dde-ddwyrain Seoul. Tyfodd dinas Seoul ei hun o ddinas Namgyeong. Saif y ddinas yn Ardal Prifddinas Genedlaethol Seoul, sydd hefyd yn cynnwys porthladd Incheon a llawer o faestrefi, ac sydd a phoblogaeth o tua 23 miliwn. Mae bron hanner poblogaeth De Corea yn byw yn yr ardal yma.
Yn 2014, dinas Seoul oedd y 4edd dinas fetropolitan fwyaf ei heconomi yn y byd ar ôl Tokyo, Efrog Newydd a Los Angeles. Yn 2017, roedd costau byw yn y ddinas y 6ed uchaf yn y byd. Gyda chanolfannau technoleg enfawr wedi eu canoli yn Gangnam a'r Ddinas Cyfryngau Digidol, mae Seoul Fwyaf yn gartref i bencadlys 14 o gwmniau mwya'r byd, sef y Fortune Global 500, gan gynnwys Samsung, LG, a Hyundai.
Wedi'i lleoli'n strategol ar hyd glannau Afon Han, mae hanes y ddinas yn ymestyn yn ôl dros ddwy fil o flynyddoedd, ers ei sefydlu yn 18 CC gan bobl Baekje, un o Dair Teyrnas Corea. Yn 1394 dynodwyd y ddinas yn brifddinas Corea o dan y Brenhinllin Joseon (1392-1897), ac yn 1948 yn brifddinas De Corea. Amgylchynir y ddinas gan ardal fynyddig a bryniog, gyda Mynydd Bukhan ar ymyl ogleddol y ddinas. Mae gan Seoul Fwyaf (neu weithiau 'Ardal Prifddinas Seoul') bum Safle Treftadaeth y Byd UNESCO: Changdeok Palace, Caer Hwaseong, Cysegrfa Jongmyo, Namhansanseong a Beddrodau Brenhinol y Brenhinllin Joseon.
Geirdarddiad
Mae enwau blaenorol y ddinas yn cynnwys: Wiryeseong (, yn y Cyfnod Baekje), Hanyang (, yn y Cyfnod Goryeo), Hanseong (, y Cyfnod Joseon), a Keijō (京城) neu Gyeongseong yn ystod y cyfnod pan meddiannwyd  Corea gan Japan.
Ar ôl yr Ail Ryfel Byd a c annibyniaeth De Corea, cymerodd y ddinas ei henw presennol, sy'n tarddu o'r gair Corea sy'n golygu "prifddinas". Mae'r gair yma'n tarddu o Seorabeol, a gyfeiriai'n wreiddiol at Gyeongju, sef prifddinas Silla.
Hanes cynnar
Cofnodir enw gwreiddiol y ddinas yn gyntaf fel 'Wiryeseong', prifddinas Baekje (a sefydlwyd yn 18 CC) yn ardal gogledd-ddwyrain o ddinas fodern. Ceir nifer o waliau gwreiddiol y ddinas o'r cyfnod hwn. Gelwir un o'r rhain yn "Pungnaptoseong", yn ne-ddwyrain y ddinas, a chredir fod y wal yma'n dyddio o gyfnod y Wiryeseong. Gan i'r Dair Teyrnas gystadlu am yr ardal strategol hon, trodd rheolaeth o'r ddinas o Baekje i Goguryeo yn y 5g, ac o Goguryeo i Silla yn y 6g.
Y canoloesoedd
Yn y 11g adeiladodd Goryeo, a olynnodd Silla, balas enfawr yn Seoul, y cyfeiriwyd ato fel y "Prifddinas y De". Dyma'r cyfnod pan dyfodd y ddinas fwyaf. Pan ddisodlwyd Goryeo gan Joseon, symudwyd y brifddinas i Seoul, lle arhosodd tan cwymp y frenhinllyn. Gwasanaethodd Palas Gyeongbok, a adeiladwyd yn y 14g, fel y breswylfa frenhinol tan 1592. Gwasanaethodd palas mawr eraill, Changdeokgung, a adeiladwyd ym 1405, fel y prif Palas Brenhinol rhwng 1611-1872. Ar ôl y cyfnod Joseon newid ei enw i Ymerodraeth Corea ym 1897.
Awdurdodau Dosbarth
bawd|400px|de|Awdurdodau dosbarth Seoul
Non Aprite All'uomo Nero
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Giulio Questi yw Non Aprite All'uomo Nero a gyhoeddwyd yn 1990. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan David Grieco.
Whitchurch Canonicorum
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy Whitchurch Canonicorum. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dorset.
Non Aprite All'uomo Nero
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Aurore Clément, Giuliano Gemma, Yves Collignon, Paolo Paoloni a Stefania Orsola Garello.
Whitchurch Canonicorum
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil poblogaeth o 684.
Non Aprite All'uomo Nero
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1990. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pretty Woman sef un o ffilmiau mwyaf llwyddiannus Disney gan ddod ag incwm o hanner biliwn o ddoleri i’r cwmni. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.
Pysgotwr bronwyn
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn H. smyrnensis, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia ac Ewrop.
Teulu
Mae'r pysgotwr bronwyn yn perthyn i deulu'r Pysgotwyr (Lladin: Alcedinidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Non Aprite All'uomo Nero
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Giulio Questi ar 18 Mawrth 1924 yn Bergamo a bu farw yn Rhufain ar 6 Tachwedd 1947. Mae ganddo o leiaf 10 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Giulio Questi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lleuad y Bore
Disgrifiad byr
Casgliad o gerddi sy'n cynnwys rhai yn ymwneud â theulu'r bardd yn ardal Dolgellau a'r cyfnodau a dreuliodd ym Môn ac yn Botswana.
Fy Ffrind Pinto
Ffilm drama-gomedi yw Fy Ffrind Pinto a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd gan Sanjay Leela Bhansali a Ronnie Screwvala yn India; y cwmni cynhyrchu oedd UTV Motion Pictures. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ajay-Atul. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Divya Dutta, Prateik Babbar, Arjun Mathur, Kalki Koechlin, Shruti Seth, Rajendranath Zutshi a Makarand Deshpande.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Geständnis Unter Vier Augen
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr André Michel yw Geständnis Unter Vier Augen a gyhoeddwyd yn 1954. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Hugo Maria Kritz a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Werner Eisbrenner.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1954. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rear Window sy’n ffilm llawn dirgelwch, gan y cyfarwyddwr ffilm enwog Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Helmut Ashley oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm André Michel ar 7 Tachwedd 1907 ym Mharis a bu farw yn yr un ardal ar 6 Mai 1963. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1947 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd André Michel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
PSMA1
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn PSMA1.
Tŷ Gwydyr
Pencadlys Swyddfa Cymru yn Whitehall, Llundain, yw Tŷ Gwydyr. Fe'i adeiladwyd tua 1772 ar gyfer Syrfëwr Cyffredinol Tiroedd y Goron, Peter Burrell, ac fe enwyd y tŷ ar ôl ei ddisgynyddion, Arglwyddi Gwydyr. Daeth yr adeilad yn swyddfeydd llywodraeth ym 1842 ac o 1971 ymlaen lleolwyd y Swyddfa Gymreig (rhagflaenydd Swyddfa Cymru) yno.
Entre Sábanas
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Gustavo Nieto Roa yw Entre Sábanas a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Colombia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gustavo Nieto Roa ar 3 Ebrill 1942 yn Tunja. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1967 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gustavo Nieto Roa nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Enter The Samurai
Ffilm ddogfen yw Enter The Samurai a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kayden Kross, Bai Ling, Tommy Wiseau, Laurene Landon a Gregory Hatanaka. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Reyno!
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Peter Torbiörnsson yw Reyno! a gyhoeddwyd yn 1987. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Reyno! ac fe’i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Thomas Almqvist.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1987. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Last Emperor sef ffilm gan Bernardo Bertolucci. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Peter Torbiörnsson ar 24 Rhagfyr 1941.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Peter Torbiörnsson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sinai
Gorynys anial yn Yr Aifft yw Sinai, sy'n gorwedd rhwng Camlas Suez yn y gorllewin ac Israel a Llain Gaza yn y dwyrain. Yn y gogledd mae'n wynebu'r Môr Canoldir tra yn y de mae ganddi arfordir hir ar y Môr Coch sy'n terfynu yn Gwlff Suez yn y gorllewin a Gwlff Aqaba yn y dwyrain.
Trelew
Dinas yng ngogledd-ddwyrain Talaith Chubut, yr Ariannin, yw Trelew. Saif y ddinas ar Afon Camwy (Río Chubut), tua 25 km o'r môr, a 17 km o Rawson, prifddinas y dalaith. Enwyd y dref ar ôl Lewis Jones.
Sinai
Ac eithrio ambell werddon werdd mae'r tir yn garregog a diffrwyth gyda bryniau yn y de a gwastadeddau yn y gogledd. Jabal Katrina (2,627 medr) yw'r pwynt uchaf, ond yr enwocaf o fynyddoedd yr ardal yw Mynydd Sinai (2285 metr, 7497 troedfedd). Yn ôl Llyfr Exodus yn yr Hen Destament, ar y mynydd hwnnw y cafodd Moses dabledi'r Deg Deddf o law Iehofa. Saif mynachlog hynafol, sef Mynachlog Sant Catrin, sy'n enwog am ei chasgliad o lawysgrifau ger copa Mynydd Sinai. Yn ystod yr Ymerodraeth Rufeinig roedd Sinai'n rhan o dalaith Arabia Petraea â'i phrifddinas ym Mhetra (de-orllewin Gwlad Iorddonen heddiw).
Meddianwyd Sinai gan Israel yn 1956 ac eto yn Rhyfel Chwech Diwrnod ym 1967 a Rhyfel Yom Kippur 1973. Dan gytyndeb heddwch Yr Aifft ac Israel yn 1979 dychwelwyd rhan o Sinai i'r Aifft ac ym 1992 tynnodd Israel allan yn gyfangwbl. Ers hynny mae twristiaeth wedi tyfu'n gyflym ar arfordir Môr Coch Sinai ac mae'n denu miloedd o Ewropeaidd i dorheulo a darganfod y bywyd tanforol mewn trefi gwyliau fel Sharm el-Sheikh.
250px|bawd|dim|Sinai o'r gofod gyda Gwlff Suez i'r chwith a Gwlff Aqaba i'r de
Trelew
Tyfodd y ddinas pan agorwyd Rheilffordd Ganolog Chubut i gysylltu rhan isaf Dyffryn Camwy a phorthladd Porth Madryn. Trelew oedd pen draw'r rheilffordd yn Nyffryn Camwy pan agorwyd hi yn 1888, er iddi gael ei hymestyn yn ddiweddarach.
Mae gan Trelew boblogaeth o bron i 100,000, ond mae'r ddinas yn dioddef diweithdra mawr ers yr argyfwng economaidd yn 2000 ac mae llawer o bobol wedi symud i ffwrdd.
Maes awyr Trelew yw canolbwynt rhwydwaith trafnidiaeth canol Patagonia.
bawd|dim|220px|Museo Pueblo de Luis, Trelew
Domen Milwyn
Mae Domen Milwyn yn gopa mynydd a geir yn Ne-orllewin Cymru;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 522 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Dewey. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 555 metr (1821 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 10 Mawrth 2007.
Whitcombe, Dorset
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy Whitcombe.
Cyfraith gyffredin
Cyfraith yw'r gyfraith gyffredin (a elwir hefyd yn gyfraith achos, cynsail neu gyfraith gwlad) a ddatblygir gan farnwyr trwy benderfyniadau llysoedd a thribiwnlysoedd tebyg yn hytrach na thrwy statudau deddfwriaethol neu weithgarwch yr adran weithredol. System gyfreithiol yw system cyfraith gyffredin sy'n rhoi pwys cynseiliol i gyfraith gyffredin, ar yr egwyddor nad yw'n deg i drin ffeithiau tebyg yn wahanol ar achlysuron gwahanol. Gelwir corff y cynsail yn "gyfraith gyffredin" ac mae'n rhwymo penderfyniadau'r dyfodol. Mewn achosion lle mae'r pleidiau yn anghytuno ar ystyr y gyfraith, mae llys delfrydol mewn system cyfraith gyffredin yn edrych i benderfyniadau'r gorffennol gan lysoedd eraill. Os datryswyd dadl debyg yn y gorffennol, mae'n rhaid i'r llys ddilyn yr ymresymiad a ddefnyddiwyd yn y penderfyniad cynt: gelwir yr egwyddor hon o rwymo i gynsail yn stare decisis. Os yw'r llys yn canfod bod yr anghydfod dan sylw yn hollol wahanol i bob un achos gynt, ac felly'n "fater argraff gyntaf", yna mae gan farnwyr yr awdurdod a'r ddyletswydd i greu'r gyfraith trwy osod cynsail. Wedyn, daw'r penderfyniad newydd yn gynsail, ac bydd yn rhwymo llysoedd iddo yn y dyfodol.
Defnyddir systemau cyfraith gyffredin mewn nifer o wledydd, yn enwedig Cymru a Lloegr (tarddodd cyfraith gyffredin yn Nheyrnas Lloegr yn yr Oesoedd Canol), a nifer o gyn-drefedigaethau'r Ymerodraeth Brydeinig gan gynnwys yr Unol Daleithiau, Barbados, Maleisia, Singapôr, Bangladesh, Pacistan, Sri Lanca, India, Ghana, Camerŵn, Canada, Gweriniaeth Iwerddon, Seland Newydd, De Affrica, Simbabwe, Hong Cong, ac Awstralia.
Cyfeiriadau
Zvykové právo
Elsa Matilde Zardini
Mae Elsa Matilde Zardini (ganwyd: 9 Mehefin 1949) yn fotanegydd nodedig a aned yn Yr Ariannin. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Prifysgol Pennsylvania.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Whitecliff
Pentref yn Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy Whitecliff.
Da Skomager Fischer Gik Paa Maskerade
Ffilm fud (heb sain) yw Da Skomager Fischer Gik Paa Maskerade a gyhoeddwyd yn 1915. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Carl Fischer.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Elith Pio, Carl Fischer, Bruno Tyron, Arnold Petersen, Ellen Lumbye, Kirstine Kilian a Waldemar Petersen. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Perez Hilton
Mae Mario Armando Lavandeira, Jr. (ganed 23 Mawrth 1978), a adwaenir yn amlach fel Perez Hilton, yn flogiwr a chyflwynydd teledu Americanaidd. Mae ei flog, Perezhilton.com (a arferai gael ei enwi'n PageSixSixSix.com), yn adnabyddus am straeon a hanesion am gerddorion, actorion ac enwogion. Derbyniodd ei flog sylw negyddol am orfodi enwogion i ddod allan.
Cerddi Mathafarn
Cyfrol o gerddi gan Dewi Jones yw Cerddi Mathafarn. Gwasg Pantycelyn a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1994. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Casgliad o gerddi telynegol cain a chrefftus yn ymwneud ag amrywiaeth o bynciau gan fardd o Lanfair Mathafarn-eithaf ym Môn.
Asger Jorn
Arlunydd a cherflunydd o Ddaniad oedd Asger Jorn (3 Mawrth 1914 – 1 Mai 1973).
Ganwyd Asger Oluf Jörgensen yn Vejrum, Denmarc, ac astudiasai ym Mharis dan arweiniad Fernand Léger. Cyd-sefydlodd y mudiad COBRA ym 1948 gyda Karel Appel, Constant, Corneille, Christian Dotremont, a Joseph Noiret. Dechreuodd gweithio â serameg ym 1953, ac yn y 1950au a'r 1960au roedd yn gynhyrchiol ym meysydd paentio, gludwaith, darlunio llyfrau, argraffiadau, arlunio, tapestrïau, murluniau, a cherfluniaeth.
Sefydlodd y Mudiad Rhyngwladol dros Bauhaus Dychmygiadol (MIBI), ac o hynny datblygodd yr Internationale situationniste ym 1957. O 1966 hyd ei farwolaeth, canolbwyntiodd Jorn ar baentio ag olew, gan deithio i Giwba, Lloegr, yr Alban, yr Unol Daleithiau, ac Asia.
Det Stjaalne Ansigt
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Holger-Madsen yw Det Stjaalne Ansigt a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Marius Wulff.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Valdemar Psilander, Ebba Thomsen, Philip Bech, Luzzy Werren a Jørgen Schønberg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Intolerance sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith. Marius Clausen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Holger-Madsen ar 11 Ebrill 1878 yn Copenhagen a bu farw yn yr un ardal ar 17 Chwefror 1961.
Willem Dafoe
Actor ffilm a llwyfan Americanaidd yw William "Willem" Dafoe (ganed 22 Gorffennaf 1955). Mae'n fwyaf adnabyddus am ei rôlau yn To Live and Die in L.A., Platoon, The Last Temptation of Christ, Shadow of the Vampire, Mississippi Burning, The Boondock Saints, American Psycho, y ffilmiau Spider-Man ac Antichrist.
Ardal y Crochendai
Ardal ddiwydiannol yn Swydd Stafford, Lloegr, a gysylltir â chrochenwaith yw Ardal y Crochendai ( neu the Staffordshire Potteries) sy'n cynnwys trefi Tunstall, Burslem, Hanley, Stoke, Fenton a Longton (sydd bellach yn ffurfio dinas Stoke-on-Trent). Daeth yr ardal yn ganolfan i gynhyrchiad gweithiau seramig yn yr 17g, ac ymysg y crochendai enwog o'r ardal yw Minton, Moorcroft, a Wedgwood.
bawd|dim|Ffiguryn crochenwaith o saethwr a wnaed yn Swydd Stafford tua 1825.
Ailsa
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Paddy Breathnach yw Ailsa a gyhoeddwyd yn 1994. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Ailsa ac fe’i cynhyrchwyd yn Iwerddon. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Dario Marianelli.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1994. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Forrest Gump ffilm glasoed gan Robert Zemeckis. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paddy Breathnach ar 1 Ionawr 1964 yn Dulyn. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1994 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Paddy Breathnach nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
El Asadito
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Gustavo Postiglione yw El Asadito a gyhoeddwyd yn 2000. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Mae'r ffilm El Asadito yn 72 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gustavo Postiglione ar 10 Hydref 1963.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gustavo Postiglione nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Heebie Jeebies (ffilm, 2013)
Ffilm arswyd Saesneg o Unol Daleithiau America yw Heebie Jeebies gan y cyfarwyddwr ffilm Thomas L. Callaway.
Iesu
bawd|Llun o Iesu fel Pantocrator (Brenin y Bydysawd) yn Eglwys y Beddrod Sanctaidd, [[Jeriwsalem]] Iesu o Nasareth (c. 6CC - c. 27), a elwir hefyd Iesu (neu Isa gan Fwslimiaid; Iesu Grist neu Crist gan Gristnogion), yw'r unigolyn canolog mewn Cristnogaeth. Mae'n golygu gwahanol bethau i wahanol bobl:
Heebie Jeebies (ffilm, 2013)
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Fe'i sgriptiwyd gan Trent Haaga ac mae’r cast yn cynnwys Robert Belushi.
Britannia Secunda
bawd|240px|Mur a thŵr Rhufeinig yn Efrog. Mae'r rhan uchaf o'r tŵr yn dyddio o'r Canol Oesoedd.
Heebie Jeebies (ffilm, 2013)
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Thomas L. Callaway nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Iesu
Yr hanes yn yr Efengylau
Iddew oedd Iesu Grist yn byw ym Mhalesteina tua dwy fil o flynyddoedd yn ôl. Yn draddodiadol, cymerwyd dyddiad geni Iesu ar 25 Rhagfyr yn y flwyddyn 1 CC yn ôl y drefn Anno Domini a grewyd gan Dionysius Exiguus yn 525. Cred rhai ysgolheigion mai 1|1 OC oedd Dionysius yn ei fwriadu fel blwyddyn geni Iesu. Mae'r hanes yn yr Efengylau yn awgrymu dyddiad ychydig cynharach, gan fod cyfeiriad at Herod Fawr a fu farw yn 4 CC.
Ganed ef yn nhref Bethlehem, ond treuliodd ei ieuenctid yn Nasareth, Galilea. Roedd yr Iddewon yn cael eu rheoli gan y Rhufeiniaid, ac roedd yn gas ganddynt hyn ac yn credu bod y proffwydi wedi rhag-ddweud y byddai y Meseia yn dod i'w rhyddhau. Daeth llawer ohonynt i gredu mai Iesu Grist oedd y Meseia hwnnw. Crwydrodd o gwmpas Palesteina yn pregethu a dysgu'r bobl gyda deuddeg disgybl yn ei helpu. Roedd hefyd yn iacháu pobl ac yn gwneud gwyrthiau. Am ei fod mor boblogaidd roedd yr awdurdodau crefyddol Iddewig yn ofni bod Iesu Grist yn cael gormod o ddylanwad ar y bobl ac roeddent am gael gwared ohono. Yn y fe lwyddon nhw i berswadio Pontius Pilat, y rhaglaw Rhufeinig, i gytuno i'w groeshoelio am ei fod, yn ôl yr awdurdodau Iddewig, yn fygythiad i awdurdod Rhufain.
Britannia Secunda
Talaith Rufeinig ar Ynys Prydain oedd Britannia Secunda. Roedd yn un o'r pedair talaith a grewyd tua 293, dan yr ymerawdwr Diocletian; y tair arall oedd Britannia Prima, Maxima Caesariensis a Flavia Caesariensis.
Dropkick Murphys
Grŵp roc gwerin yw Dropkick Murphys. Sefydlwyd y band yn Quincy yn 1996. Mae Dropkick Murphys wedi cyhoeddi cerddoriaeth ar label recordio Hellcat Records.
Iesu
Yr hanes yn yr Efengylau
Mae'r Efengylau yn dweud wrthym fod Iesu Grist wedi codi o'r bedd ar y trydydd dydd ar ôl ei groeshoelio.
Roedd Iesu Grist wedi gofyn i'r disgyblion barhau gyda'r gwaith o ddysgu'r bobl am Dduw. Dau berson pwysig a wnaeth lawer i sicrhau y byddai Cristnogaeth yn tyfu oedd Pedr a Paul a weithiasant fel cenhadon dros y ffydd newydd yn y Lefant ac Asia Leiaf.
Britannia Secunda
Roedd Britannia Secunda yn cynnwys gogledd Lloegr, ac mae'n bosibl ei bid yn cynnwys rhan o ogledd Cymru. Roedd ei phrifddinas yn Efrog (Eboracum). Yn 369, crewyd talaith newydd, Valentia. Mae ei lleoliad yn ansicr, ond efallai ei bod wedi ei chreu o ran o diriogaeth Britannia Secunda.
Dropkick Murphys
Dolen allanol
Gwefan swyddogol
Allari Bullodu
Ffilm comedi rhamantaidd a ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr K. Raghavendra Rao yw Allari Bullodu a gyhoeddwyd yn 2005. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu.
Iesu
Iesu yn y Coran
Yn Islam, ystyrir fod Isa (Arabeg: عيسى) yn broffwyd annwyl gan Dduw ac yn Feseia. Yn ôl y Coran ganwyd Isa heb dad biolegol i Miriam (neu Maryam: y Forwyn Fair) trwy ewyllys Allah (Duw). Felly fe'i gelwir Isa ibn Maryam (Iesu mab Mair), gan ddefnyddio'r enw mamiarchaidd am nad oes ganddo dad (Coran 3:45, 19:21, 19:35, 21:91). Fel y proffwydi eraill roedd bywyd Isa yn ddi-fai. Roedd yn garedig i bobl ac anifeiliaid ac yn byw mewn tlodi a phurdeb.
Allari Bullodu
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Trisha Krishnan, Krishna Bhagavaan a Nitin.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd.
Iesu
Traddodiadau apocryffaidd a phoblogaidd Islamaidd
Ceir sawl traddodiad apocryffaidd ynglŷn ag Isa. Roedd yn gwrthod alcohol ac yn llyseuwr. Credir bod Isa wedi derbyn efengyl o'r enw Injil gan Dduw a bod honno'n cyfateb i'r Testament Newydd, ond ei fod wedi cael ei llygru gydag amser.
Allari Bullodu
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm K Raghavendra Rao ar 23 Mai 1942 yn Krishna. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1977 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Iesu
Traddodiadau apocryffaidd a phoblogaidd Islamaidd
Gan ddilyn rhai o'r dywediadau a briodolir i Mohamed, mae rhai Mwslemiaid yn credu y daw Isa yn ôl yn y cnawd ar ôl Imam Mahdi (y proffwyd ail olaf) i drechu'r Dajjal ("Y Twyllwr"; ffigwr Gwrth-Grist). Bydd yn disgyn yn Damascus o'r nef ac yn byw gweddill ei oed naturiol yn ymladd drygioni. Mae Mwslemiaid Sunni yn credu y bydd yn cael ei gladdu ym Medina, yn ymyl Mohamed. Nid yw pawb yn derbyn hynny o bell ffordd.
Allari Bullodu
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Iesu
Traddodiadau apocryffaidd a phoblogaidd Islamaidd
Mae enwad fach yr Ahmadiyyaid yn credu bod Isa wedi goroesi'r croesholiad a theithio i Kashmir lle bu farw fel proffwyd dan yr new Yuz Asaf a chael ei gladdu yn Srinagar: mae hyn yn heresi i'r mwyafrif o Foslemiaid.
PSMA7
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn PSMA7 yw PSMA7 a elwir hefyd yn Proteasome subunit alpha 7 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 20, band 20q13.33.
Bras Bachman
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Bras Bachman (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: breision Bachman) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Aimophila aestivalis; yr enw Saesneg arno yw Bachman’s sparrow. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. aestivalis, sef enw'r rhywogaeth.
Osian Ellis
Telynor a chyfansoddwr o Gymro oedd Osian Gwynn Ellis CBE (8 Chwefror 1928 – 5 Ionawr 2021).
Iesu
Symboliaeth
Mae sawl awdur wedi ystyried yr Iesu yng ngoleuni mytholeg gymharol ac yn honni bod elfennau o gredoau a thraddodiadau paganaidd y cyfnod wedi eu benthyg, yn uniongyrchol neu'n anuniongyrchol, gan yr eglwys gynnar.
Osian Ellis
Gyrfa
Ganwyd yn Ffynnongroyw, Sir Fflint, Cymru yn 1928, yn fab i T. G. Ellis, gweinidog gyda’r Wesleaid. Astudiodd yn yr Academi Gerdd Frenhinol dan law Gwendolen Mason. Yn ddiweddarach dilynodd hi fel Athro ar y delyn o 1959 tan 1989 yn yr Academi. Ymunodd â Cherddorfa Symffoni Llundain yn 1961 a ef oedd eu prif delynor. Roedd yn aelod o'r Melon Ensemble, ac ef a ffurfiodd Ensemble Telyn Osian Ellis.
Ef oedd Llywydd Anrhydeddus Gwyl Telyn Rhyngwladol Cymru [
Iesu
Cristnogaeth
Y Testament Newydd yw'r brif ffynhonnell. Golygwyd y pwysicaf o'r llyfrau apocryffaidd gan M.R. James yn The Apocryphal New Testament (Rhydychen, 1924; arg. newydd 1953).
Bras Bachman
Teulu
Mae'r bras Bachman yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Iesu
Islam
Mae sawl pennod yn y Coran yn ymwneud â'r proffwyd Isa a'i fam Miriam. Ceir yn ogystal sawl llyfr â thraddodiad apocryffaidd amdano (ceir manylion am rai ohonynt yng ngolygiad M.R. James o Apocryffa'r Testament Newydd, uchod).
Osian Ellis
Gyrfa
Bu’n aelod o bwyllgor gwaith Cymdeithas Alawon Gwerin Cymru a Chymdeithas Cerdd Dant Cymru. Derbyniodd anrhydeddau lu gan Brifysgol Cymru, Prifysgol Bangor a gwobrau haeddiannol gan brif sefydliadau cerddorol y genedl, a’r CBE gan y Frenhines. Fel athro telyn, dylanwadodd ar genedlaethau o gerddorion a thelynorion, yn ei plith Elinor Bennett a Sioned Williams.
Yn dilyn dathlu ei ben blwydd yn 90 oed, cyfansoddodd ddau waith newydd : "Cylch o Alawon Gwerin Cymru" (ar gyfer Bryn Terfel a Hannah Stone) a’i waith i delyn "Lachrymae".
Bywyd personol
Roedd ganddo chwaer hŷn, Elfrys. Roedd yn briod a Rene ac roedd ganddynt ddau fab - Richard Llywarch a Tomos Llywelyn (a fu farw yn 2009).
Bu farw ar 5 Ionawr 2021, yn 92 mlwydd oed, yn ei gartref yn Arfryn, Pwllheli. Cynhaliwyd ei angladd ar 15 Ionawr 2021 ac fe'i gladdwyd ym Mynwent Aberdaron.
Allari Bullodu
Gweler hefyd
Cyhoeddodd K. Raghavendra Rao nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Yr Hen Destament
Casgliad o 39 llyfr hynafol sy'n ffurfio ysgrythur ganonaidd yr Iddewon yw'r Hen Destament. Gyda'r Testament Newydd mae'n ffurfio y gyntaf o ddwy brif ran y Beibl Cristnogol. Mae'r enw yn tarddu o'r gair Lladin am "gyfamod" ac yn cyfeirio at y ffaith ei fod yn cael ei ystyried yn gyfamod rhwng yr Israeliaid a Duw, thema a geir dro ar ôl tro ynddo. Mae'r llyfrau'n honni rhychwantu'r cyfnod rhwng creu'r Bydysawd a chwymp Adda ac Efa hyd at tua 400 CC. Fe'u rhennir yn draddodiadol yn dair rhan: y Torah neu'r Pentateuch (y pum llyfr cyntaf a gysylltir â Moses), Llyfrau'r Proffwydi (llyfrau 'hanes') a'r Hagiographa (Hebraeg: Kethubim) diweddarach a ychwanegwyd yn y ganrif gyntaf OC (h.y. y Salmau, Caniad Solomon, a.y.y.b).
Drum Ddu
Mae Drum Ddu yn gopa mynydd a geir yn Ne-orllewin Cymru;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 410 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Dewey a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 538 metr (1765 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 10 Mawrth 2007.
Hjertet, Der Brast
Ffilm fud (heb sain) yw Hjertet, Der Brast a gyhoeddwyd yn 1915. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Drum Ddu
Ceir carnedd gron ar y mynydd sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd.
Hjertet, Der Brast
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Elith Pio, Oscar Nielsen, Lilly Jansen, Henry Knudsen, Anna Müller, Herman Florentz a Luzzy Werren.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1915. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Birth of a Nation addasiad o ddrama o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Treth gwerth tir
Treth ar werth tir yw treth gwerth tir y dadleuir ei fod yn dreth tecach a symlach na threth incwm. Sylwer taw treth ar werth tir heb ei ddatblygu yw hyn ac nid gwerth tŷ neu swyddfa neu beth bynnag sy'n sefyll ar y tir.
Mae'r dadleuon dros dreth gwerth tir yn cynnwys y canlynol:
Mae cefnogwyr treth gwerth tir yn cynnwys yr economegydd Henry George, Winston Churchill a Lloyd George. Ysgrifennodd yr ymgynghorydd ariannol, Gweirydd ap Gweirydd, am ragoriaethau treth gwerth tir i Gymru ym Marn yn 2010.
Gwelir elfennau o dreth gwerth tir yng gwledydd Llychlyn, Singapôr a rhannau o Awstralia a Canada.
Llawenydd Heb Ddiwedd
Albwm cynta band roc Y Cyrff yw Llawenydd Heb Ddiwedd. Cafodd ei ryddháu yn 1991 ar label Ankst ar dâp (ANKST 016C) ac fel record hir (ANKST 016).
Mae'r caneuon fel a ganlyn:
Ochr 1
Cywyddau Cyhoeddus
Cyfrol o gywyddau wedi'i golygu gan Iwan Llwyd a Myrddin ap Dafydd yw Cywyddau Cyhoeddus. Gwasg Carreg Gwalch a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1994. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Llawenydd Heb Ddiwedd
Ochr 2
Cywyddau Cyhoeddus
Disgrifiad byr
Casgliad o gywyddau grymus gan amryw o feirdd.
Botwm Crys yn cadw lle
Piapiac
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Piapiac (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: piapiacod) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Ptilostomus afer; yr enw Saesneg arno yw Piapiac. Mae'n perthyn i deulu'r Brain (Lladin: Corvidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. afer, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Teulu
Mae'r piapiac yn perthyn i deulu'r Brain (Lladin: Corvidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Dead Wood
Ffilm arswyd am arddegwyr yw Dead Wood a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Clera (Cymdeithas)
Enw llawn Clera ydy 'Cymdeithas offerynnol traddodiadol Cymru'. Mae'r gymdeithas yn sefydlu clybiau alawon ac yn trefnu gweithdai offerynnol, gan gynnwys sesiynau yn Nhŷ Gwerin yr Eisteddfod Genedlaethol.
Dead Wood
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Clera (Cymdeithas)
Ffurfiwyd Y Glerorfa ar gyfer dathliad 10fed penblwydd y gymdeithas yn 2006 ac yn 2015 roedd y Glerorfa'n dal i ffynnu.
Aberpergwm
220px|bawd|Adfeilion plasdy Aberpergwm (2010)
Plasdy yng Nglyn Nedd yw Aberpergwm, a fu'n un o ganolfannau diwylliannol mawr Morgannwg am ganrifoedd ac a fu'n enwog am ei nawdd i'r beirdd ac am ei gasgliad o lawysgrifau.
Hanes
Roedd Aberpergwm yn gyrchfan i'r beirdd a chedwir ar glawr canu mawl i bedair cenhedlaeth o'i benteuluoedd. Diau fod y traddodiad nawdd yno yn hŷn, ond y noddwr hysbys cyntaf oedd Rhys ap Siancyn (bl. 1430-50). Roedd Rhys yn medru olrhain ei achau yn ôl i Einion ap Collwyn, pennaeth o Wynedd a symudodd gyda'i wŷr i Forgannwg yn yr 11g; roedd ei ddisgynyddion yn cynnwys noddwyr a beirdd ledled Morgannwg. Y noddwr pwysicaf yn Aberpergwm oedd ŵyr Rhys ap Siancyn, sef Rhys ap Siôn.
Canodd y rhan fwyaf o feirdd canoloesol hysbys Morgannwg i deulu Aberpergwm. Roedd y beirdd hyn yn cynnwys Iorwerth Fynglwyd a Deio ab Ieuan Du. Daw'r llinell adnabyddus honno am y Ddraig Goch mewn cywydd gan Deio ab Ieuan Du i ddiolch i Siôn ap Rhys o Aberpergwm am darw coch; y tarw yw'r "ddraig" (trosiad am ryfelwr). Dyma'r cwpled am y "ddraig" (a'r fuwch sy'n ei disgwyl) sy'n dangos fel y cafodd y llinell enwog ei thynnu allan o'i gyd-destun:
Elizabeth Blackwell (botanegydd)
Roedd Elizabeth Blackwell (1707 - 1758) yn fotanegydd nodedig a aned yn Y Deyrnas Unedig. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Prifysgol Manceinion.
Aberpergwm
Hanes
Gwyddys fod Aberpergwm yn gartref i gasgliad pwysig o lawysgrifau Cymraeg a Lladin. Mae un o gerddi Guto'r Glyn i Rhys ap Siancyn yn cyfeirio at "gronicl" (Brut y Tywysogion, efallai), bucheddau'r seintiau, llyfrau achau, trioedd, chwedlau a rhai o weithiau'r Gogynfeirdd, yn cynnwys cerddi Cynddelw Brydydd Mawr.
Erbyn y 18fef ganrif roedd Aberpergwm yn gartref i Rees Williams (m. 1812). Mae lle i ystyried mai ef oedd yr olaf yng Nghymru i gyflogu bardd teulu, sef Dafydd Nicolas.
Ar ôl cyfnod fel ysgol breifat, llosgwyd y plasdy rywbryd ar ôl yr Ail Ryfel Byd. Mae'n adfail erbyn hyn.
Brut Aberpergwm
Daeth Aberpergwm yn enw cyfarwydd yng Nghymru a'r tu hwnt yn y 19eg ganrif diolch i un o ffugiadau mawr Iolo Morganwg. Lluniodd fersiwn honedig o Frut y Tywysogion a'i alw yn Frut Aberpergwm. Seiliodd Iolo ei ffugwaith ar lawysgrif ddilys a fu'n eiddo teulu Aberpergwm, ond newidiodd y testun yn sylweddol ac ychwanegu deunydd o'i ben a'i bastwn ei hun. Tadogodd y cyfan ar Garadog o Lancarfan. Fel gweddill ffugiadau llenyddol a hynafiaethol Iolo, mae'r cronicl yn rhoi lle amlwg iawn i Forgannwg yn hanes Cymru'r Oesoedd Canol. Cafodd ei argraffu yn y Myvyrian Archaiology of Wales.
La Sorcière
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr André Michel yw La Sorcière a gyhoeddwyd yn 1956. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden, yr Eidal a Ffrainc. Lleolwyd y stori yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Jacques Companéez a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Norbert Glanzberg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Marina Vlady, Nicole Courcel, Naima Wifstrand, Maurice Ronet, Michel Etcheverry, Ulf Palme, Astrid Bodin, Erik Hell a Rune Lindström. Mae'r ffilm La Sorcière yn 96 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1956. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Searchers sy’n ffilm bropoganda gwrth-frodorion America gan y cowbois gwyn, gan y cyfarwyddwr ffilm John Ford. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. Marcel Grignon oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Victoria Mercanton sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm André Michel ar 7 Tachwedd 1907 ym Mharis a bu farw yn yr un ardal ar 6 Mai 1963. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1947 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Port Deposit, Maryland
Tref yn, yn nhalaith Maryland, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Port Deposit, gan gynnwys:
Sutherlin, Oregon
Dinas yn, yn nhalaith Oregon, yw .
Llyfrgell Chester Beatty
bawd|dde|Mynedfa bawd|dde|Atriwm Sefydlwyd Llyfrgell Chester Beatty yn Nulyn, Iwerddon ym 1950, yn gartref i gasgliadau un o gewri'r byd mwyngloddio sef: Syr Alfred Chester Beatty. Agorwyd y llyfrgell presennol (a saif ar dir Castell Dulyn) ar 7 Chwefror 2000 i goffhau 125 mlynedd ers genedigaeth Syr Alfred. Enwyd y llyfrgell yn Amgueddfa Ewropeaidd y Flwyddyn yn 2002.
Rhennir casgliadau'r Llyfrgell yn ddau gasgliad: "Traddodiadau Sanctaidd" a "Thraddodiadau Celfyddydol". Mae'r ddau gasgliad yn arddangos testunau sanctaidd, llawsygrifau, paentiadau bychain a darluniau ar bapur o grefyddau mawr tramorol a gorllewinol y byd, yn ogystal ag eitemau seciwlar.
Wick, Bournemouth
Pentref yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy Wick. Fe'i lleolir yn ardal di-blwyf yn awdurdod unedol Bournemouth, Christchurch a Poole.
Pysgotwr pigfelyn bach
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Pysgotwr pigfelyn bach (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: pysgotwyr pigfelyn bach) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Halcyon torotoro; yr enw Saesneg arno yw Lesser yellow-billed kingfisher. Mae'n perthyn i deulu'r Pysgotwyr (Lladin: Alcedinidae) sydd yn urdd y Coraciiformes.
Teulu
Mae'r pysgotwr pigfelyn bach yn perthyn i deulu'r Pysgotwyr (Lladin: Alcedinidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Canolfannau Cymraeg i Oedolion
Trosglwyddo cyfrifoldeb
Ar 1 Awst 2016, trosglwyddwyd cyfrifoldeb llawn am y sector Cymraeg i Oedolion i’r Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol. Ailstrwythurodd y Ganolfan Genedlaethol ddarpariaeth ledled Cymru, gan ddisodli’r chwe chanolfan ranbarthol Cymraeg i Oedolion flaenorol a’u 20 a mwy o isgontractwyr ag 11 o ddarparwyr.
Darparwyr Cymraeg i Oedolion presennol a’u hardaloedd daearyddol:
Roedd y Canolfannau yn arbennigo mewn dysgu Cymraeg i oedolion ac yn cynnig cyrsiau ar bum lefel:
Cytunir yn gyffredinol taw gwersi dwys sydd fwyaf effeithiol wrth greu siaradwyr Cymraeg ac annogir dysgwyr i ddysgu felly. Ceir cyrsiau preswyl yn Nant Gwrtheyrn.
Mae'r Canolfannau Cymraeg i Oedolion wedi canolbwyntio yn arbennig ar ddatblygu hyfforddiant Cymraeg yn y gweithle a gwersi Cymraeg i'r teulu.
PSMA4
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn PSMA4.
Entrando Numa Roubada
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr André Moraes yw Entrando Numa Roubada a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm André Moraes ar 6 Mawrth 1977 yn Brasília. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1995 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd André Moraes nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rex Hunt
Diplomydd Prydeinig oedd Syr Rex Masterman Hunt, Kt., CMG (29 Mehefin 1926 – 11 Tachwedd 2012). Ef oedd Llywodraethwr Ynysoedd y Falklands adeg y goresgyniad Archentaidd ym 1982.
Marie-Louise von Motesiczky
Arlunydd benywaidd o Awstria oedd Marie-Louise von Motesiczky (24 Hydref 1906 - 10 Mehefin 1996).
Fe'i ganed yn Fienna a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Awstria.
Bu farw yn Llundain.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Sparegrisens Filmrevy Nr. 2
Ffilm ddogfen yw 'Sparegrisens Filmrevy Nr. 2' a gyhoeddwyd yn 1957. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1957. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Bridge on the River Kwai sy’n ffilm ryfel llawn propaganda a wnaed yn America-Lloegr, gan y cyfarwyddwr ffilm David Lean.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Luz En Latinoamérica
Mae'r ffilm Luz En Latinoamérica yn 86 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Golygwyd y ffilm gan Amanda Nemcik sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Amanda Nemcik nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Casgliad o Gerddi T.H. Parry-Williams
Cyfrol o gerddi gan T. H. Parry-Williams yw Casgliad o Gerddi T. H. Parry-Williams. Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1994. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Cerddi T. H. Parry-Williams wedi'u casglu ynghyd mewn un gyfrol.
Botwm Crys yn cadw lle
Machete
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lee Van Cleef, Albert Dekker, Carlos Rivas, Juano Hernández a Mari Blanchard. Mae'r ffilm Machete (ffilm o 1958) yn 75 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1958. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Vertigo sy’n ffilm drosedd a dirgelwch Americanaidd gan Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Karl Struss oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Kurt Neumann ar 5 Ebrill 1898 yn Nürnberg a bu farw yn Los Angeles ar 21 Ionawr 1959.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kurt Neumann nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mynydd Tudwel
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 178 metr (584 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 8 Mehefin 2009.
La Peli
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Gustavo Postiglione yw La Peli a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yn Wrwgwái a'r Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Natalia Oreiro, Darío Grandinetti, Fito Páez, Norman Briski a Jazmín Stuart. Mae'r ffilm La Peli yn 119 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gustavo Postiglione nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Fristerinden
Ffilm fud (heb sain) yw Fristerinden a gyhoeddwyd yn 1916. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Fristerinden ac fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ellen Rassow, Anton de Verdier, Ella la Cour, Frederik Christensen, Alfi Zangenberg, Kristian Møllback a Charles Schwanenflügel.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Vegas Baby
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Amanda Micheli yw Vegas Baby a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Paul Brill. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Mae'r ffilm Vegas Baby yn 77 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Amanda Micheli oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Lisa Fruchtman sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Amanda Micheli nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Im Labyrinth Des Schweigens
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Giulio Ricciarelli yw Im Labyrinth Des Schweigens a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd gan Jakob Claussen yn yr Almaen. Lleolwyd y stori yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Sebastian Pille. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alexander Fehling, Robert Hunger-Bühler, Gert Voss, Hansi Jochmann, Johann von Bülow, Friederike Becht a Tim Williams. Mae'r ffilm Im Labyrinth Des Schweigens yn 123 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Martin Langer oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Andrea Mertens sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Giulio Ricciarelli ar 2 Awst 1965 ym Milan.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Giulio Ricciarelli nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Graham Chapman
Actor, comedïwr ac ysgrifennwr Seisnig oedd Graham Chapman (8 Ionawr 1941 – 4 Hydref 1989). Cafodd ei eni yng Nghaerlŷr, Swydd Gaerlŷr, Lloegr.
Judith Gay West
Mae Judith Gay West (ganwyd:  1949) yn fotanegydd nodedig a aned yn Awstralia. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd University of North Carolina at Chapel Hill.
Mark Twain
bawd|Mark Twain (1909) Llysenw llenyddol Samuel Langhorne Clemens, awdur toreithiog o Unol Daleithiau America (30 Tachwedd, 1835 – 21 Ebrill, 1910) yw Mark Twain. Yn sgîl Rhyfel Cartref America dechreuodd ar yrfa fel newyddiadurwr. Roedd Innocents Abroad (1869), canlyniad daith i Ewrop, yn drobwynt iddo a rhoddodd heibio newyddiaduriaeth i ganolbwyntio ar sgwennu nofelau poblogaidd.
Mark Twain yn y Gymraeg
Cyhoeddwyd cyfieithiad gan Norah Isaac o'r straeon Tom Sawyer ym 1983 (ISBN 9781850120025 (1850120021), Gwasg Mynydd Mawr, Abertawe).
Dolly (dafad)
Dafad glôn oedd Dolly (5 Gorffennaf 1996 – 14 Chwefror 2003). Bu farw'n ifanc.