cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Das Flötenkonzert Von Sans-Souci
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1930. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All Quiet on the Western Front ffilm Almaenig, Ffraneg a Saesneg gan Lewis Milestone a Nate Watt. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Carl Hoffmann oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Konstantinos Vousakis
Meddyg nodedig o Gwlad Groeg oedd Konstantinos Vousakis (1 Tachwedd 1819 - 20 Rhagfyr 1898). Roedd yn feddyg Groegaidd ac yn athro. Bu'n gweithio yn Athen a Piraeus, a dyfarnwyd Croes yr Iachawdwr iddo am ei wasanaeth yn ystod colera mawr 1854. Cafodd ei eni yn Syrrako, Gwlad Groeg ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Paris a Phrifysgol Genedlaethol a Kapodistrian Athen. Bu farw yn Athen.
Das Flötenkonzert Von Sans-Souci
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gustav Ucicky ar 6 Gorffenaf 1898 yn Fienna a bu farw yn Hamburg ar 6 Ionawr 1990.
Xv Beyond The Try Line
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Pierre Deschamps oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 48 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Das Flötenkonzert Von Sans-Souci
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gustav Ucicky nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Konstantinos Vousakis
Gwobrau
Enillodd Konstantinos Vousakis y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Ysgol Gyfun Gwynllyw
Ysgol uwchradd gyfun Gymraeg yn Nhrefddyn, Pont-y-pŵl, Tor-faen oedd Ysgol Gyfun Gwynllyw. Ers Medi 2022 fe'i henwyd yn Ysgol Gymraeg Gwynllyw wrth droi'n ysgol 3-18 oed, yr ysgol gyntaf o'r fath yn sir Tor-faen.
Xv Beyond The Try Line
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Pierre Deschamps nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ysgol Gyfun Gwynllyw
Ysgol Gyfun Gwynllyw oedd yr ysgol uwchradd cyfrwng Cymraeg gyntaf yn ardal hen sir Gwent (bellach mae ysgolion eraill megis Ysgol Gwent Iscoed yng Nghasnewydd ac Ysgol y Gwyndy yng Nghaerffili). Dyma'r ardal lle mae’r nifer lleiaf o siaradwyr Cymraeg yng Nghymru. Nod yr ysgol yw datblygu pobl ifanc sy’n hollol ddwyieithog cyn iddynt adael yr ysgol. Mewn sefyllfa debyg mae’n rhaid i’r ysgol lwyddo ac mae brwdfrydedd, egni ac ymroddiad y staff yn adlewyrchu’r dymuniad yma i gynnig addysg cyfrwng Cymraeg o’r safon uchaf.
Hanes
Sefydlwyd Ysgol Gyfun Gwynllyw yn 1988 yn hen adeilad Ysgol Cynradd Abercarn. Yna arosodd am 3 flwyddyn cyn cael ei ail-gartrefi yn hen adeilad Ysgol Gyfun Trevethin o ganlyniad i'w twf disgyblion. Cafodd yr ysgol ei enwi ar gyfer Sant Gwynllyw brenin ardal Gwynllŵg, un o hen gantrefi Morgannwg.
Bezzeg a Töhötöm
Ffilm ar gerddoriaeth yw Bezzeg a Töhötöm a gyhoeddwyd yn 1977. Fe'i cynhyrchwyd yn Hwngari. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Péter Berkes a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Máté Victor.
Ysgol Gyfun Gwynllyw
Hanes
Ers i'r ysgol cael eu beirniadu i fod yn "anfoddhaol" gan Estyn yn 2019, mae'r adroddiadau ar gyfer Gwynllyw wedi gwella o ganlyniad i newidiadau enfawr, gan gynnwys penodi Mark Jones yn bennaeth parhaol. Ym mis Medi 2022 agorodd floc Gwladys, gan droi'r ysgol yn ysgol 3-18 oed ac yn 2023, cododd yr ysgol o gategori "mesuriadau arbennig" Estyn.
Athrawon
Ion Thomas - Athro Gymraeg, enwog am eu lyfr "Blas Cas", ac am eu addasiad o "Sombis Rygbi" i'r iaith Gymraeg
Bezzeg a Töhötöm
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ysgol Gyfun Gwynllyw
Disgyblion
Steffan Lewis - Gwleidydd
Luca Hoole - Chwaraewr Pel-droed ar gyfer y "Bristol Rovers"
Gabe Utseqs - Cerddor sy'n chwarae'r gitar yn y band Gymraeg "Pendramwnwgl"
Acepa
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Acepa (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: acepaod) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Loxops coccineus; yr enw Saesneg arno yw Akepa. Mae'n perthyn i deulu'r Mêl-gropwyr Hawaii (Lladin: Drepanididae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn L. coccineus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r acepa yn perthyn i deulu'r Mêl-gropwyr Hawaii (Lladin: Drepanididae). Dyma aelodau eraill y teulu:
Pink Skies Ahead
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Kelly Oxford yw Pink Skies Ahead a gyhoeddwyd yn 2020. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2020. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Run. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Kelly Oxford ar 29 Tachwedd 1977 yn Edmonton.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kelly Oxford nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Abigail May Alcott Nieriker
Artist benywaidd a anwyd yn Concord, Massachusetts, Unol Daleithiau America, oedd Abigail May Alcott Nieriker (16 Mehefin 1840 – 29 Rhagfyr 1879).
Ottery St Mary
Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy Ottery St Mary. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Dyfnaint.
Abigail May Alcott Nieriker
Enw'i thad oedd Amos Bronson Alcott a'i mam oedd Abby May. Roedd Louisa May Alcott yn chwaer iddi.
Ottery St Mary
Mae Caerdydd 81.3 km i ffwrdd o Ottery St Mary ac mae Llundain yn 237.1 km. Y ddinas agosaf ydy Exeter sy'n 18.2 km i ffwrdd.
Abigail May Alcott Nieriker
Bu farw ym Mharis ar 29 Rhagfyr 1879.
The Gentleman From Louisiana
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Irving Pichel yw The Gentleman From Louisiana a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd gan Nat Levine yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Joseph Fields.
Gus Van Sant
Dechreuodd ei yrfa yn cyfarwyddo hysbysebion ar gyfer y teledu. Ers hynny, mae ef wedi ymdrin â themâu fel rhywioldeb dynol ac îs-ddiwylliannau cymdeithasol mewn modd diflewyn ar dafod. Mae ef ei hun yn ddyn hoyw sydd wedi dod allan.
The Gentleman From Louisiana
Y prif actor yn y ffilm hon yw Eddie Quillan. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Gus Van Sant
Mae ei ffilmograffiaeth fel ysgrifennydd a chyfarwyddwr yn cynnwys addasiad o nofel Tom Robbins. Even Cowgirls Get The Blues. Roedd y cast yn cynnwys trawsdoriad eang o actorion, yn amrywio o Keanu Reeves, Roseanne Barr, Uma Thurman, a k.d. lang. Mae ei weithiau eraill yn cynnwys My Own Private Idaho, a oedd hefyd yn serennu Kneanu Reeves a'r diweddar River Phoenix. (Roedd Van Sant hefyd yn bwriadu cyfarwyddo ffilm fywgraffiadol am fywyd Andy Warhol gyda Phoenix yn chwarae'r prif ran, ond canslodd y prosiect ar ôl marwolaeth Phoenix).
The Gentleman From Louisiana
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gus Van Sant
Bywyd cynnar
Ganed Van Sant yn Louisville, Kentucky, yn fab i Betty (née Seay) a Gus Green Van Sant, Sr; roedd ei dad yn wneuthurwr dillad ac yn werthwr teithiol a weithiodd yn galed a buan y cododd i'r dosbarth canol, gan ddal swyddi gweithredol yn y maes marchnata, gan gynnwys llywyddiaeth adran ddillad White Stag Manufacturing Company. Symudodd teulu Van Sant o gwmpas llawer yn ystod ei blentyndod oherwydd gyrfa ei dad.
The Gentleman From Louisiana
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Irving Pichel ar 24 Mehefin 1891 yn Pittsburgh a bu farw yn Hollywood ar 3 Hydref 1999. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1920 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Harvard.
Gus Van Sant
Bywyd cynnar
Daw teulu ei dad yn rannol o dras Iseldiraidd, mae'r enw "Van Sant" yn tarddu o'r enw Iseldireg "Van Zandt". Cyrrhaeddodd y Van Zandt cyntaf i ardal yr Iseldiroedd Newydd yn ystod yr 17g cynnar, o amgylch lle mae Dinas Efrog Newydd heddiw.
The Gentleman From Louisiana
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Irving Pichel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lying in Wait
Ffilm ddrama yw Lying in Wait a gyhoeddwyd yn 2000. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Gus Van Sant
Bywyd cynnar
Mynychodd Van Sant Darien High School yn Darien, Connecticut, a The Catlin Gabel School yn Portland, Oregon. Bu â diddordeb yn y celfeddydau gweledol yn gyson ers oedran cynnar (paentio a ffilmiau Super-8 yn benodol); dechreuodd greu ffiliau byr a oedd yn rhannol-hunangofiannol tra roedd dal yn yr ysgol, gan gostio rhwng 30 a 50 doler i'w cynhyrchu. Gan ddilyn ei ddiddordebau celfyddydol, aeth Van Sant ymlaen i astudio yn Rhode Island School of Design ym 1970, ble cafodd ei gyflwyno i nifer o gyfarwyddwyr avant-garde, ac ysbrydolwyd ef i newidsail ei astudiaethau o baentio i sinema.
Lying in Wait
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Rutger Hauer, Virginia Madsen, Shannon Whirry, Tony Bill, Ian Buchanan, Vanessa Dorman, Megan Paul, Susan Ziegler, Thomas Newton, Wilson Davis, Rachel Grodnik, Roger La Page a Michael Albala.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Stob an Aonaich Mhoir - Carn Dearg
Mae Stob an Aonaich Mhoir - Carn Dearg yn gopa mynydd a geir rhwng Loch Ericht a Glen Garry ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;. Enw'r fam fynydd ydy Stob an Aonaich Mhoir.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Brychan gwyrdd
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw brychan gwyrdd, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy brychanau gwyrdd; yr enw Saesneg yw Green Carpet, a'r enw gwyddonol yw Colostygia pectinataria Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r brychan gwyrdd yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
A Una Legua
Ffilm ddogfen yw A Una Legua a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Oleaster llydanddail
Coeden fechan gollddail sy'n dwyn ffrwyth ac yn blodeuo yw Oleaster llydanddail sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Elaeagnaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Elaeagnus macrophylla a'r enw Saesneg yw Broad-leaved oleaster.
Yn aml, ceir drain pigog ar y brigau; mae'r dail yn syml ac mae arnynt flew mân.
Maria Montessori
Meddyg, dyfeisiwr, athronydd, addysgwr a seicolegydd nodedig o'r Eidal oedd Maria Montessori  (31 Awst 1870 - 6 Mai 1952). Gweithiodd fel meddyg ac yn addysgwr Eidalaidd, a chaiff ei hadnabod yn bennaf am ei hathroniaeth sy'n dwyn yr un enw a hithau, yn ogystal â'i chyhoeddiadau ar addysgeg wyddonol. Fe'i ganed yn Chiaravalle, Marche, Yr Eidal ac fe'i haddysgwyd ym Mhrifysgol Sapienza Rhufain. Bu farw yn Noordwijk.
Gwobrau
Enillodd Maria Montessori y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w gwaith:
Hidalgo: La Historia Jamás Contada
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ana de la Reguera, Demián Bichir, Odiseo Bichir, Cecilia Suárez, Plutarco Haza, Andrés Palacios, Flavio Medina a Juan Ignacio Aranda. Mae'r ffilm Hidalgo: La Historia Jamás Contada yn 115 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Emiliano Villanueva oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Antonio Serrano a Mario Sandoval sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Meall na Leitreach
Mae Meall na Leitreach yn gopa mynydd a geir rhwng Loch Ericht a Glen Garry ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;. no feature: 30m W of cairn
Afon Zambezi
Afon fawr yn Ne Affrica yw Afon Zambezi. Hi yw'r pedwerydd afon mwyaf ar gyfandir Affrica (tua 1,347,000 km²; 520,000 milltir sgwâr). Ei hyd yw 2740 km (1700 milltir) - mwy na'r pellter rhwng Caerdydd ac Athen.
Hidalgo: La Historia Jamás Contada
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Antonio Serrano ar 17 Mai 1955 yn Ninas Mecsico. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Iberoamericana.
Afon Zambezi
Mae'n tarddu yng ngogledd-orllewin Sambia, ac yn llifo i'r de trwy ddwyrain Angola cyn llifo'n ôl i Sambia a rhedeg ar gwrs dwyreiniol ar hyd Llain Caprivi ar y ffin â Namibia. Mae Afon Cunado yn ymuno â hi o Namibia. Wedyn mae'n ffurfio'r ffin rhwng Sambia a Simbabwe lle ceir Rhaeadr Fictoria a Llyn Kariba a'i argae. Yna mae'n llifo i'r de-ddwyrain trwy coedwigoedd a savannah Mosambic, gan fynd trwy lyn artiffisial Argae Cahora Bassa, i aberu yng Nghefnfor India mewn delta anferth a chymhleth. Mae'r dinasoedd ar ei glannau yn cynnwys Lealui a Livingstone yn Sambia, a Zumbo, Tete, Sena a Chinde ym Mosambic.
300px|bawd|dim|Afon Zambezi lle mae ffiniau Namibia, Sambia, Simbabwe a Botswana yn cwrdd
699
6g - 7g - 8g
640au 650au660au 670au 680au - 690au - 700au 710au 720au 730au 740au
694 695 696 697 698 - 699 - 700 701 702 703 704
Meall na Leitreach
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Corbett a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 10 Mawrth 2007.
Phyllomacromia pseudafricana
Gwas neidr o deulu'r Macromiidae (neu'r 'Criwserod') yw'r Phyllomacromia pseudafricana. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Meall na Leitreach
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Hidalgo: La Historia Jamás Contada
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Antonio Serrano nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Beautiful Mrs. Reynolds
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Arthur Ashley yw The Beautiful Mrs. Reynolds a gyhoeddwyd yn 1918. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Carlyle Blackwell a June Elvidge. Mae'r ffilm The Beautiful Mrs. Reynolds yn 50 munud o hyd. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Shoulder Arms sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Lucien Tainguy oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Ashley ar 6 Hydref 1886 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Long Island ar 14 Tachwedd 2009.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Ashley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Das Herz Muß Schweigen
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Gustav Ucicky yw Das Herz Muß Schweigen a gyhoeddwyd yn 1944. Fe'i cynhyrchwyd gan Karl Künzel yn yr Almaen a'r Almaen Natsïaidd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Gerhard Menzel a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Willy Schmidt-Gentner.
Mae'r ffilm Das Herz Muß Schweigen yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1944. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Double Indemnity ffilm noir ac addasiad o lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr ffilm Billy Wilder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Günther Anders oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Henny Brünsch sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gustav Ucicky ar 6 Gorffenaf 1898 yn Fienna a bu farw yn Hamburg ar 6 Ionawr 1990. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 14 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gustav Ucicky nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
700
7g - 8g - 9g
650au660au 670au 680au 690au - 700au - 710au 720au 730au 740au 750au
695 696 697 698 699 - 700 - 701 702 703 704 705
Elisha Kane
Meddyg, fforiwr a swyddog nodedig o Unol Daleithiau America oedd Elisha Kane  (28 Chwefror 1820 - 16 Chwefror 1857). Archwiliwr Americanaidd ydoedd, gweithiodd hefyd fel swyddog meddygol yn Llynges yr Unol Daleithiau yn ystod hanner cyntaf y 19eg ganrif. Cafodd ei eni yn Philadelphia, Unol Daleithiau America ac addysgwyd ef yn Ysgol Feddygaeth Perelman ym Mhrifysgol Pennsylvania. Bu farw yn La Habana.
Gwobrau
Enillodd Elisha Kane y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Royal, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Royal, gan gynnwys:
The Marriage Bond
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Lawrence Marston yw The Marriage Bond a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Intolerance sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lawrence Marston ar 8 Mehefin 1857 Manhattan ar 6 Ionawr 1944.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lawrence Marston nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hwyaden fawr Magellan
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Hwyaden fawr Magellan (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: hwyaid mawr Magellan) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Tachyeres pteneres; yr enw Saesneg arno yw Flightless steamer duck. Mae'n perthyn i deulu'r Hwyaid (Lladin: Anatidae) sydd yn urdd y Anseriformes.
Émile Reymond
Meddyg, gwleidydd a hedfanwr nodedig o Ffrainc oedd Émile Reymond  (9 Ebrill 1865 - 22 Hydref 1914). Gweithiodd fel meddyg Ffrengig, bu hefyd yn seneddwr ac yn arloeswr ym maes awyrennau. Cafodd ei eni yn Tarbes, Ffrainc ac addysgwyd ef yn Ecole de Médecine de Paris. Bu farw yn Toul.
Hwyaden fawr Magellan
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. pteneres, sef enw'r rhywogaeth.
Émile Reymond
Gwobrau
Enillodd Émile Reymond y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Hwyaden fawr Magellan
Teulu
Mae'r hwyaden fawr Magellan yn perthyn i deulu'r Hwyaid (Lladin: Anatidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Bulletproof Monk
Ffilm ffantasi llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Paul Hunter yw Bulletproof Monk a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Ninas Efrog Newydd a chafodd ei ffilmio yn Toronto a Hamilton. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ethan Reiff and Cyrus Voris.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Victoria Smurfit, Chow Yun-fat, Seann William Scott, Jaime King, Mako, Karel Roden, Mike Dopud a Sean Bell. Mae'r ffilm Bulletproof Monk yn 103 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Stefan Czapsky oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paul Hunter ar 1 Ionawr 2000 yn Los Angeles.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Paul Hunter nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Oundle
Tref a phlwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Oundle. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gogledd Swydd Northampton.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 5,735.
Mae Caerdydd 216.2 km i ffwrdd o Oundle ac mae Llundain yn 110.6 km. Y ddinas agosaf ydy Peterborough sy'n 19.4 km i ffwrdd.
Gwrachyddiaeth a dewiniaeth yng Nghymru
bawd|Saboth y Gwrachod gan Baldung Hexen, 1508
Yn ystod yr Oesoedd Canol roedd y gred mewn gwrachyddiaeth a dewiniaeth yn eang. Am amser hir credwyd bod gwrachod a dewiniaid da a drwg. Credwyd bod gan wrachod a dewiniaid da bwerau iacháu a'r gallu i gadw ysbrydion drwg i ffwrdd. Ond dechreuwyd cysylltu dewiniaeth gyda’r syniad bod cytundeb neu berthynas gyda’r diafol. Honnwyd bod gwrachod yn derbyn eu pwerau oherwydd eu cysylltiad uniongyrchol gyda’r diafol. Erbyn diwedd y 15g roedd gwrachyddiaeth a heresi yn cael eu gweld fel troseddau oedd yn achosi gofid a phryder i bobl. Oherwydd yr ofn oedd yn cael ei greu dechreuodd ymgyrch erlid a cheisio dileu gwarchyddiaeth yn llwyr o’r gymdeithas. Ar adegau yn ystod yr 17g cychwynnwyd ‘hela’ gwrachod a dewiniaid, yn arbennig menywod.
Erlid gwrachod
Daeth erlid gwrachod yn arfer cyffredin drwy Ewrop, a arweiniodd at lawer o fenywod yn cael eu cyhuddo o wrachyddiaeth, yn cael eu poenydio, eu profi a’u dienyddio. Roedd Matthew Hopkins yn un o helwyr gwrachod enwocaf Lloegr adeg y Rhyfel Cartref. Mae tystiolaeth yng nghofnodion Llys y Sesiwn Fawr wedi cael eu herlyn yng Nghymru.
Achos Dorothy Griffith, 1656
Mae cofnodion Llys y Sesiwn Fawr yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth yn dangos tystiolaeth bod gwrachod wedi cael eu herlyn yn Sir y Fflint. Un ohonynt oedd yr achos yn erbyn Dorothy Griffith yn 1656. Yn yr achos cyntaf mae William Griffith, morwr o Bictwn, yn cyhuddo Dorothy Griffith o Lanasa o wrachyddiaeth. Nid oes modd gwybod bellach pam yn union y cafodd y cyhuddiad ei wneud, ond mae'n debyg bod hanes o wrthdaro rhwng y teuluoedd. Mae William Griffith, ei frawd Edward, Thomas Rodgers, tafarnwr, a'i wraig Margaret Bellis yn rhoi tystiolaeth yn yr achos yn erbyn Dorothy Griffith. Er mwyn amddiffyn Dorothy cafwyd deiseb yn ei chefnogi, wedi ei harwyddo gan un ar ddeg ar hugain o'i chymdogion, gan gynnwys aelodau amlwg o'r gymuned leol.
Achos Charles Hughes, 1690
Cododd digwyddiad arall ym mhlwyf Llanasa. Cyhuddwyd Charles Hughes, tenant i John Evans a mab i Hughe ap Edward, o niweidio gwartheg ei landlord yn dilyn anghydfod ynglŷn â thenantiaeth. Mae Hughe ap Edward yn rhoi tystiolaeth, ac yn yr un modd ag achos Dorothy Griffith, ceir deiseb yn ei gefnogi, wedi ei harwyddo gan un ar bymtheg o foneddigion lleol. Mae'n debyg na fwriwyd ymlaen â'r achos yn erbyn Hughes.
Achos Anne Ellis, 1657
Yn Llannerch Banna cyhuddwyd Anne Ellis o wrachyddiaeth. Cardotwraig yn byw ar gyrion cymdeithas oedd Anne Ellis, ac fe'i cyhuddwyd o ddefnyddio dewiniaeth (da a drwg) yn erbyn anifeiliaid a phlant. Ynghyd â'i thystiolaeth ei hun ceir datganiadau gan chwech o'i chymdogion a gan gwnstabl. Cafodd Anne Ellis ei rhyddhau'n ddiweddarach heb ddyfarniad yn ei herbyn.
Nosedive - Gang Die Ghetto
Ffilm ddrama yw Nosedive - Gang Die Ghetto a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yn Hwngari. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hwngareg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan David Yengibarjan.
Gwrachyddiaeth a dewiniaeth yng Nghymru
Dewiniaeth
alt=|de|250x250px|Fformiwla hud boblogaidd sydd a'i gwreiddiau yn [[yr Henfyd yw Abracadabra.]] Roedd nifer sylweddol o bobl Cymru yn rhoi eu ffydd mewn dynion hysbys neu gonsurwyr er mwyn darganfod pwy oedd wedi dwyn eu heiddo. Credwyd bod y gallu a’r wybodaeth gan y dyn hysbys i wella pobl ac anifeiliaid yn ogystal â darganfod lladron ac eiddo oedd wedi ei ddwyn. Er bod y dystiolaeth yn dangos nad oeddent wedi cael llawer o lwyddiant yn y cyswllt hwn, roedd ffydd pobl yng nghymorth y dyn hysbys yn gryf. Gan fod cynifer yn credu ym mhŵer y dyn hysbys gallent weithiau gael eu cyhuddo eu hunain o 'drosedd’. Digwyddodd hyn yn enghraifft John Price yn 1788 pan ddygwyd ei arian. Holwyd am gymorth y dyn hysbys o Wrecsam, sef Robert Darcy, i helpu gyda’r ymholiadau. Yn ôl tystiolaeth achos llys cynharach roedd dyn o’r enw Edward Phillips wedi bod yn anhapus gyda safon gwaith ditectif Robert Darcy. Cafwyd Darcy yn euog o gymryd arian trwy dwyll ac fe gafodd ddirwy.
Hyd yn oed yn y 19g roedd pobl yn gofyn i'r dyn hysbys am gymorth - er enghraifft, yn 1824 bu ffrindiau Thomas Jones o Lansanffraid Glyn Conwy yn trafod y syniad o fynd i ymgynghori gyda’r dyn hysbys, John Edwards, er mwyn darganfod pwy oedd wedi lladd Thomas Jones.
Roedd swynion yn cael eu hysgrifennu mewn inc ar bapur o faint penodol a byddent fel arfer yn cael eu rholio a’u selio mewn potel. Byddent wedyn yn cael eu gosod uwchben drws neu’n cael eu claddu o dan y llawr. Darganfuwyd un swyn o dan drawst yn Gelli Bach, Glyn Ceiriog a daethpwyd o hyd i swyn arall mewn tun oedd wedi ei osod yn wal beudy ar fferm ger Trefesgob, swydd Amwythig. Roedd y swynion yn dueddol o ddilyn fformiwla mewn cyfuniad o Saesneg a Lladin bratiog ac roedd tair rhan i’r swyn. Yn gyntaf, byddai gweddi yn gofyn am warchod y sawl dan sylw, aelodau o’r teulu, a/neu ddiogelu anifeiliaid rhag pethau drwg. Yna galwyd ar Dduw, y Doethion a’r efengylwyr. Yn drydydd, ar waelod y swyn, byddai dau arwydd hudol fel arfer, sef abracadabra ar ffurf triongl a’i ben i waered ar y chwith, a chylch ar y dde gydag arwyddion planedol neu seryddol rhyngddynt.
Teulu Harries
bawd|289x289px|"Llyfr Cyfrin" John Harries Un o deuluoedd enwocaf Cymru o ran ymarfer dewiniaeth wen oedd y dynion hysbys o ardal Caio, Sir Gaerfyrddin. Roedd John Harries, a fu farw yn 1839, o Bantcoy, Cwrtycadno, Sir Gaerfyrddin, yn astrolegwr ac yn feddyg. Roedd y teulu Harries yn enwog drwy Gymru a siroedd cyfagos dros y ffin yn Lloegr fel meddygon proffesiynol, llawfeddygon dawnus ac astrolegwyr medrus a oedd yn uchel eu parch yn y gymdeithas. Daethant yn enwog am eu dawn i broffwydo’r dyfodol, darganfod eiddo a oedd ar goll neu wedi ei ddwyn, brwydro yn erbyn gwrachyddiaeth a chodi ysbrydion rhadlon, ac o ganlyniad fe’u condemniwyd yn arw gan grefyddwyr y 19eg ganrif.
Nosedive - Gang Die Ghetto
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gwrachyddiaeth a dewiniaeth yng Nghymru
Teulu Harries
Dywedir bod John Harries yn cuddio un o’i lyfrau dan glo, a dim ond yn mentro ei agor unwaith y flwyddyn mewn coedwig ddiarffordd gerllaw, lle byddai’n darllen swynion amrywiol o'r gyfrol i alw ysbrydion. Mae’n debyg bod storm ddifrifol yn digwydd bob tro roedd y llyfr yn cael ei agor. Dyma sail y syniad bod pŵer y teulu’n deillio o’r gyfrol drwchus o swynion yma a oedd wedi ei rhwymo gan gadwyn haearn a 3 chlo. Sonia J. H. Davies yn ei lyfr Rhai o hen ddewiniaid Cymru, a gyhoeddwyd ym 1901, mai’r unig lyfr a welodd yn ystod ei ymweliad â Chwrtycadno rai blynyddoedd ynghynt a oedd yn debyg i’r llyfr hwnnw oedd hen lyfr du gyda dau glo, maint Beibl teuluol, a oedd yn cynnwys offer meddygol amrywiol. Awgryma mai hwn oedd llyfr swynion John Harries, oedd yn cynnwys nifer o swynion darluniadol ac arwyddion astroleg.
Dywedir bod John Harries wedi cael rhagargoel y byddai’n marw drwy ddamwain ar Fai yr 11eg 1839, ac er mwyn osgoi hyn, arhosodd yn y gwely drwy’r dydd. Er gwaethaf ei ymdrechion i osgoi'r anffawd yr oedd wedi ei ragweld, aeth y tŷ ar dân yn ystod y nos a bu farw. Roedd Henry Gwynne Harries (c.1821-1849), mab John Harries, hefyd yn feddyg adnabyddus ac yn ‘ddyn hysbys’. Fe’i bedyddiwyd ar y 7fed o Dachwedd 1821, a chafodd ef hefyd ei addysgu yn y Cowings, yna yn ysgol ramadeg Hwlffordd, ac mae’n bosib ei fod wedi astudio ym Mhrifysgol Llundain. Bu farw o’r ddarfodedigaeth ar 16 Mehefin 1849 yn 28 oed. Yr ail fab, John Harries, (c.1827-1863), oedd yr olaf o ddynion hysbys enwog Cwrtycadno.
Broken Ties
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Arthur Ashley yw Broken Ties a gyhoeddwyd yn 1918. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Montagu Love a June Elvidge. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Shoulder Arms sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
That Man Bolt
Ffilm ymelwad croenddu am drosedd gan y cyfarwyddwyr Henry Levin a David Lowell Rich yw That Man Bolt a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Hong Cong. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ranald MacDougall a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Charles Bernstein.
Broken Ties
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Ashley ar 6 Hydref 1886 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Long Island ar 14 Tachwedd 2009.
The Remarkable Mr. Pennypacker
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Henry Levin yw The Remarkable Mr. Pennypacker a gyhoeddwyd yn 1959. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Pennsylvania. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Walter Reisch a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Leigh Harline. Dosbarthwyd y ffilm gan 20th Century Studios.
Broken Ties
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Ashley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Remarkable Mr. Pennypacker
Y prif actor yn y ffilm hon yw Clifton Webb. Mae'r ffilm The Remarkable Mr. Pennypacker yn 87 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
That Man Bolt
Y prif actor yn y ffilm hon yw Fred Williamson.
The Remarkable Mr. Pennypacker
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1959. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Ben-Hur sy’n ffilm epig hanesyddol o’r Unol Daleithiau gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Milton Krasner oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan William Mace sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henry Levin ar 5 Mehefin 1909 yn Trenton, New Jersey a bu farw yn Califfornia ar 11 Mai 2019.
That Man Bolt
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henry Levin ar 5 Mehefin 1909 yn Trenton, New Jersey a bu farw yn Califfornia ar 11 Mai 2019.
The Remarkable Mr. Pennypacker
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henry Levin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
That Man Bolt
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henry Levin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
La Hija Del Caníbal
Ffilm ddrama a chomedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Antonio Serrano yw La Hija Del Caníbal a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd gan Andrés Vicente Gómez yn Sbaen a Mecsico; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: Secretariat of Culture, Lolafilms. Lleolwyd y stori ym Mecsicol ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Antonio Serrano. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Carlos Álvarez-Nóvoa, Cecilia Roth, Kuno Becker, Itatí Cantoral, Jorge Salinas (El Hermoso), Luis Felipe Tovar, Margarita Isabel, José Elías Moreno a Mario Iván Martínez. Mae'r ffilm La Hija Del Caníbal yn 110 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Antonio Serrano ar 17 Mai 1955 yn Ninas Mecsico. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Iberoamericana.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Antonio Serrano nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Haltham
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Haltham. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Lindsey.
Emily Blackwell
Meddyg a geinecolegydd nodedig o Unol Daleithiau America oedd Emily Blackwell  (8 Hydref 1826 – 7 Medi 1910). Hi oedd y drydedd fenyw i ennill gradd feddygol yn yr Unol Daleithiau. Fe'i ganed ym Mryste, Lloegr, ac fe'i haddysgwyd yn Ysgol Meddygaeth Prifysgol Western Case a Phrifysgol Caeredin. Bu farw yn Clogwyni Efrog.
Gwobrau
Enillodd Emily Blackwell y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w gwaith:
Mickey Rourke
Mae Philip Andre "Mickey" Rourke, Jr. (ganed 16 Medi 1952) yn actor Americanaidd, sydd wedi ymddangos yn bennaf mewn ffilmiau antur, drama a chyffro.
Hyfforddodd fel bocsiwr ar cyn dechrau ar ei yrfa fel actor, a bu'n bocsio'n broffesiynol am gyfnod byr yn ystod y 1990au. Enillodd wobr Golden Globe yn 2009 a chafodd ei enwebu am wobr y Gymdeithas Actorion Sgrîn. Mae ef hefyd wedi cael ei enwebu am wobr BAFTA a Gwobr yr Academi am ei rôl yn y ffilm The Wrestler.
Phyllomacromia royi
Gwas neidr o deulu'r Macromiidae (neu'r 'Criwserod') yw'r Phyllomacromia royi. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Schell City, Missouri
Dinas yn, yn nhalaith Missouri, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Schell City, gan gynnwys:
Zhuang Zedong
Chwaraewr tenis bwrdd Tsieineaidd oedd Zhuang Zedong (25 Awst 1940 – 10 Chwefror 2013). Ef oedd y prif chwaraewr Tsieineaidd yn ystod y ddiplomyddiaeth ping-pong.
Emmanuelle in Soho
Ffilm erotig yw Emmanuelle in Soho a gyhoeddwyd yn 1981. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Blackberry Township, Illinois
Treflan yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Blackberry Township, gan gynnwys:
Emmanuelle in Soho
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1981. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Raiders of the Lost Ark sef ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Geal-charn - Creagan Mor
Mae Geal-charn - Creagan Mor yn gopa mynydd a geir rhwng Loch Ericht a Glen Garry ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;. Enw'r fam fynydd ydy Geal-charn.
Phyllomacromia seydeli
Gwas neidr o deulu'r Macromiidae (neu'r 'Criwserod') yw'r Phyllomacromia seydeli. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Geal-charn - Creagan Mor
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Crogi
Crogi yw hongian rhywun â rhaff o amgylch y gwddf. Roedd lladd pobl drwy grogi yn gosb gyffredin am y troseddau mwyaf difrifol, fel dynladdiad, llofruddiaeth, dwyn a lladrata tan ddechrau’r 19eg ganrif. Yn ystod y 19eg ganrif gostyngodd llawer o wledydd y defnydd o grogi fel math o gosb eithaf. Fodd bynnag, mewn rhai gwledydd mae marwolaeth drwy grogi yn dal i fod yn fath cyfreithiol o gosbi troseddwyr.
Mae crogi hefyd yn ddull cyffredin o hunanladdiad, pan fydd rhywun yn clymu rhywbeth o gwmpas y gwddf, gan arwain at fynd yn anymwybodol ac yna at farwolaeth drwy grogi neu grogi rhannol.
Hanes crogi yn y Deyrnas Unedig
Erbyn dechrau'r 19eg ganrif, roedd y Cod Gwaedlyd yn rhestru dros 200 o droseddau y gellid eu cosbi drwy grogi, oedd yn amrywio o lofruddiaeth a gwneud arian ffug i ddwyn defaid, dwyn o bocedi, neu ddwyn pysgodyn o lyn. Roedd llawer o feirniaid y cod cosbi hwn yn ei weld yn annynol a llawer o reithgorau yn osgoi rhoi'r gosb eithaf fel dedfryd am rai o’r mân droseddau. Byddai llawer yn defnyddio alltudiaeth yn lle'r gosb eithaf.
Yn 1823, dileodd Robert Peel, yr Ysgrifennydd Cartref, y gosb eithaf ar gyfer dros 180 o droseddau, a olygai mai dim ond pum trosedd yr oedd modd eu cosbi gyda’r gosb eithaf ar ôl hynny. Yn eu plith roedd môr-ladrata, ysbïo, teyrnfradwriaeth, llofruddiaeth a dinistrio iard ddociau neu storfa arfau'r Llynges.
Roedd gan y mwyafrif o drefi a dinasoedd fan dienyddio neu lwyfan ar gyfer dienyddio cyhoeddus. Hyd at 1868 roedd dienyddiadau yn cael eu cynnal yn gyhoeddus a byddai tyrfaoedd mawr yn ymgynnull i weld y digwyddiad. Yn Llundain, un o’r prif fannau crogi oedd Tyburn, ger safle'r Marble Arch heddiw, a dyma lle dienyddiwyd rhai o arweinyddion y Bererindod Gras yn 1537. Roedd hon yn orymdaith gan y rhai a oedd yn gwrthwynebu penderfyniad Harri VIII i gau’r mynachlogydd. Roedd Rowland Lee yn brolio ei fod wedi crogi tua 5,000 o ddrwgweithredwyr yng Nghymru wedi iddo gael ei benodi gan Harri VIII i geisio sefydlu cyfraith a threfn yng Nghymru cyn pasio’r Deddfau Uno. Fel arfer, arweiniwyd y troseddwyr ar gefn trol at y crocbren ac roedd disgwyl iddynt gyfaddef eu bod yn euog ac edifarhau cyn iddynt gael eu dienyddio.
Defnyddiwyd y gosb eithaf yn llai aml yn y Deyrnas Unedig yn yr 20fed ganrif. Defnyddiwyd crogi fel cosb am y tro olaf yn y Deyrnas Unedig ym 1964, cyn i'r gosb eithaf cael ei hatal am lofruddiaeth ym 1965 a'i diddymu ym 1969. Er na ddefnyddiwyd y gosb fe'i parhaodd i fod yn gosb ar gyfer teyrnfradwriaeth a thanio troseddol yn y dociau brenhinol hyd gael ei ddiddymu'n llwyr am bob trosedd o dan adran 21 (5) o Ddeddf Hawliau Dynol 1998.
Crogi yng Nghymru
Roedd crogi yn gosb gyffredin yng Nghymru yn yr un modd â gweddill y Deyrnas Unedig. Yng Nghymru defnyddiwyd crogi hefyd gan yr awdurdodau i orfodi cyfraith Lloegr ac i dawelu gwrthryfela.
Ni ellid dibynnu ar y dienyddwyr i wneud eu gwaith yn lân a chyflym. Weithiau byddai’r rhaff yn torri neu’r trawst yn dod yn rhydd. Dyma ddigwyddodd wrth grogi David Evans yng Nghaerfyrddin yn 1829. Syrthiodd i’r llawr fel ‘pelen canon allan o fagnel’ yn ôl disgrifiad un o bapurau newydd y cyfnod. Hawliodd ei ryddid oherwydd y gred gyffredinol na ellir crogi neb ddwywaith. Ond, cydiwyd ynddo ef a’i roi yn ôl yn yr un safle, a chafodd ei grogi gyda sŵn pobl yn bloeddio yn y cefndir y dylai gael ei adael yn rhydd. Roedd crogwyr yn feddw yn aml iawn. Cafodd Lewis Francis, crogwr rhan-amser Sir Forgannwg, ei ddisgrifio ar ddiwedd y 18g fel ‘meddwyn, lleidr a chardotyn’.
Crogwyd Dic Penderyn, neu Richard Lewis, un o arweinyddion Gwrthryfel y Gweithwyr ym Merthyr ym Mehefin 1831, y tu allan i furiau Carchar Caerdydd yn Awst 1831 am iddo drywanu milwr o’r enw Donald Black adeg y Terfysg. Cyfaddefodd Ieuan Parker, flynyddoedd yn ddiweddarach, pan oedd ar ei wely angau draw yn America, mai ef oedd wedi trywanu’r milwr. Plediodd Dic Penderyn ei fod yn ddi-euog cyn iddo gael ei grogi, ac oherwydd hynny daeth yn ferthyr cyntaf y dosbarth gweithiol yng Nghymru.
Roedd crocbren parhaol neu un dros dro gan y mwyafrif o drefi Cymru ar gyfer dienyddio cyhoeddus. Yng Nghaerdydd dyma’r rheswm y tu ôl i enw ardal sy’n cael ei galw heddiw yn Gyffordd Marwolaeth ar dop croesffordd City Road (Plwca Alai oedd yr enw Cymraeg ar lafar) a Heol y Crwys. Byddai troseddwyr yn cael eu gorfodi i gerdded o Garchar y Castell draw at y crocbren yn y lle hwn a elwyd yn Plwca Halog (ysytyr plwca yw darn o dir gwlyb, diwerth heb ei drin ac halog yw brwnt). Cafodd troseddwr ifanc ei grogi ar y twyni tywod y tu allan i Garchar Abertawe yn 1866, a chrogwyd troseddwyr yn gyhoeddus yng Nghaernarfon yn y tŵr crogi oedd yn rhan o furiau’r dref. de||bawd|200px|Mahmood Hussein Mattan y person olaf i'w grogi yng Nghymru Cyn 1870 roedd y rhai a gafwyd yn euog o deyrnfradwriaeth naill ai’n cael eu cosbi drwy grogi neu dorri'r pen, ac wedyn byddent yn cael eu diberfeddu a'u pedrannu. Byddai pennau pobl aristocrataidd yn cael eu torri gyda bwyell, fel y digwyddodd yn nienyddiad cyfnither Elisabeth I, sef Mari, brenhines yr Alban yn 1587. Roedd y fwyell i fod sicrhau toriad mwy sydyn a glân i’r pen, ac felly llai o ddioddefaint i’r unigolyn.
Crogiad olaf Cymru
Y person olaf i gael ei grogi am resymau cyfreithiol yng Nghymru oedd Mahmood Hussein Mattan, Somaliad 28 oed oedd yn byw yng Nghaerdydd. Crogwyd ef ar 3 Medi 1952 ar dir Carchar Caerdydd wedi iddo gael ei gyhuddo o lofruddio Lily Volpert, perchennog siop yn Nhrebiwt, Caerdydd gan ymosod arni â chyllel ym mis Mawrth 1952. Ar 24 Chwefror 1998 penderfynodd y Llys Apel bod Mahmood Mattan yn ddi-euog ac wedi ei grogi ar gam. Fe ddaeth y barnwyr i'r casgliad nad oedd tystiolaeth y prif dyst yn yr achos yn ddibynadwy. Yn y flwyddyn 2000, cyhoeddodd Wasg Gomer lyfr gan Roy Davies, ''Crogi ar Gam? Hanes Llofruddiaeth Lily Volpert'' am yr achos.
Cosbi ar ôl crogi
Nid crogi oedd diwedd y gosb i ddynion a gafwyd yn euog o deyrnfradwriaeth. Byddent yn cael eu crogi, ond byddai'r rhaff yn cael ei dorri tra'r oeddent yn dal yn fyw. Yna, rhwygwyd y perfeddion ymaith tra'r oedd yr unigolion yn parhau yn fyw. Byddent yn cael eu hysbaddu, byddai'r pen yn cael ei dorri i ffwrdd a byddai'r corff yn cael ei chwarteru drwy ei glymu i bedwar ceffyl a fyddai wedyn yn cael eu gyrru i bedwar cyfeiriad gwahanol.
Ni fyddai cyrff merched yn cael eu darnio fel hyn, oni bai am achos o deyrnfradwriaeth llai difrifol, sef llofruddio gŵr neu feistr/meistres, lle mai’r gosb oedd llosgi i farwolaeth. Mae enghraifft o gosb fel hyn ar ddechrau’r 1770au yn achos morwyn a gyhuddwyd o ladd ei meistr.
Yn dilyn pasio Deddf Llofruddio 1753 roedd hawl trosglwyddo cyrff dynion neu wragedd i feddygon ar gyfer eu hagor a chynnal arbrofion. Roedd teulu’r troseddwr yn aml yn ceisio osgoi trosglwyddo'r corff i feddygon oherwydd roedd hyn yn ychwanegu at y cywilydd a’r sarhad i’r teulu.
Az Ébrenlét Mögött
Ffilm ddogfen yw Az Ébrenlét Mögött a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Hwngari. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hwngareg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Péter Huzella.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sonny Carter
Meddyg, swyddog, pêl-droediwr, cemegydd a gofodwr nodedig o Unol Daleithiau America oedd Sonny Carter  (15 Awst 1947 - 5 Ebrill 1991). Fferyllydd Americanaidd ydoedd, bu hefyd yn feddyg, chwaraewr pêl-droed proffesiynol, yn swyddog llyngesol a hedfanwr, yn beilot prawf, ac yn ofodwr NASA. Cafodd ei eni yn Macon, Unol Daleithiau America ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Emory. Bu farw yn Brunswick.
Halton Holegate
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Halton Holegate. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Lindsey.
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 519.
This Love of Ours
Ffilm ddrama rhamantus gan y cyfarwyddwr William Dieterle yw This Love of Ours a gyhoeddwyd yn 1945. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Bruce Manning a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Hans J. Salter.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1945. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anchors Aweigh ffilm ysgafn, fflyffi ar ffurf miwsigal gyda Fran Sinatra, gan y cyfarwyddwr ffilm George Sidney. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Lucien Ballard oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Dieterle ar 15 Gorffenaf 1893 yn Ludwigshafen a bu farw yn Ottobrunn ar 9 Rhagfyr 1972. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1911 ac mae ganddo o leiaf 182 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Dieterle nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
O.M.: Cofiant Syr Owen Morgan Edwards
Bywgraffiad yr arolygwr ysgolion a llenor Syr O. M. Edwards (1858–1920) gan Hazel Walford Davies yw O.M.: Cofiant Syr Owen Morgan Edwards. Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn Chwefror 2020. Yn 2020 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Yn ôl broliant y llyfr hwn (2020): Dyma'r cofiant llawn cyntaf i ŵr a ddaeth, yn ystod ei oes ei hun, yn eilun ei genedl. Ynddo ceir portread tra gwahanol o O.M. i'r fytholeg gyfarwydd a grëwyd wedi ei farwolaeth, a gwelir ef yma yn ieuenctid ei ddydd ac yn anterth ei nerth. Rhoddir sylw dyledus i'w yrfa ac i'w fenter fawr i drawsnewid diwylliant, llenyddiaeth ac addysg Cymru. Cyflwynir yn ogystal y dyn preifat a gaethiwyd gan rym ei obsesiynau a chymhlethdodau ei gymeriad, ac o brofodd ergydion chwerw fel priod a thad. Clywir llais O. M. drwy'r gyfrol, yn ogystal â lleisiau ei wraig, ei deulu a'i ffrindiau. Botwm Crys yn cadw lle
Brychan gwyrdd yr hydref
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw brychan gwyrdd yr hydref, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy brychanau gwyrdd yr hydref; yr enw Saesneg yw Autumn Green Carpet, a'r enw gwyddonol yw Chloroclysta miata. Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r brychan gwyrdd yr hydref yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Siarl XI, brenin Sweden
Brenin Sweden o 13 Chwefror 1660 hyd ei farwolaeth oedd Siarl XI (Swedeg: Karl XI; 24 Tachwedd 1655 – 5 Ebrill 1697).
Bwncath udol
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Bwncath udol (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: bwncathod udol) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Buteo rufofuscus; yr enw Saesneg arno yw Jackal buzzard. Mae'n perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: Accipitridae) sydd yn urdd y Falconiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn B. rufofuscus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Teulu
Mae'r bwncath udol yn perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: Accipitridae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Rhafnwydden y môr
Coeden fechan gollddail sy'n dwyn ffrwyth ac yn blodeuo yw Rhafnwydden y môr sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Elaeagnaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Hippophae rhamnoides a'r enw Saesneg yw Sea buckthorn. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Rhafnwydd y Môr, Llyriad y Môr, Môr-rhafnwydd, Mŷr-rhafnwydd, Myrhafnwydd.
Yn aml, ceir drain pigog ar y brigau; mae'r dail yn syml ac mae arnynt flew mân.
Cyfeiriadau
Hippophae rhamnoides
Hedda Theen-Pontoppidan
Fe'i ganed yn Hamburg a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn ddinesydd o'r Almaen.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Ardiente Paciencia
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Antonio Skármeta yw Ardiente Paciencia a gyhoeddwyd yn 1983. Fe'i cynhyrchwyd gan Henrique Espírito Santo yn Tsili. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Antonio Skármeta a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Roberto Lecaros.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Oscar Castro, Marcela Osorio, Roberto Parada a Naldy Hernández. Mae'r ffilm Ardiente Paciencia yn 80 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.