cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rhedynen-woodsia Alpaidd
Math o redynen yw Rhedynen-woodsia Alpaidd sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Woodsiaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Woodsia alpina a'r enw Saesneg yw Alpine woodsia. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Coredynen Alpaidd.
Palaemnema spinulata
Mursen yn nheulu'r Platystictidae yw'r Palaemnema spinulata sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Palaemnema.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Philip Powell
Pan ddechreuodd Rhyfel Cartref Lloegr, bu'n gaplan i filwyr Catholig ym myddin y Cadfridog Goring yng Nghernyw. Pan orchfygwyd y fyddin honno, cymerodd long i dde Cymru. Cipiwyd y llong gan y Seneddwyr ger y Mwmbwls ar 22 Chwefror 1646, a chymerwyd Powell i'r ddalfa fel offeiriad. Rhoddwyd ef ar ei brawf yn Llundain am fod yn offeiriad Pabyddol, ac fe'i dienyddiwyd trwy ei grogi, diberfeddu a'i chwarteru yn Tyburn ar 30 Mehefin. Ym 1929 gwynfydwyd ef gan y Pab Piws XI
Kilsby
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Kilsby. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gorllewin Swydd Northampton.
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,340.
Iona Banks
Dechreuodd actio yn Theatr Fach y Rhyl a roedd yn un o sylfaenwyr Cwmni Theatr Cymru. Wedyn bu'n actio yn addasiad BBC Cymru o nofel T. Rowland Hughes, Chwalfa, yn 1966.
Rumbos Paralelos
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Rafael Montero yw Rumbos Paralelos a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ludwika poleto, Fernanda Castillo, Michel Brown, Iliana Fox, Juan Ignacio Aranda ac Arturo Barba. Mae'r ffilm Rumbos Paralelos yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Óscar Figueroa sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rafael Montero ar 9 Hydref 1953 yn Ninas Mecsico.
This Ain’t Fallout Xxx
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Amposta
Dinas yn Nhalaith Tarragona, Catalwnia yw Amposta. Saif yn ne Catalwnia, ar lannau Afon Ebro a gerllaw Môr y Canoldir, 8 medr uwch lefel y môr. Roedd y boblogaeth yn 20,135 yn Ionawr 2007. Amaethyddieth, yn enwedig tyfu reis, yw'r diwydiant pwysicaf, ond mae cryn dipyn o ddiwydiannau cynhyrchu bwydydd ac eraill wedi datblygu ers blynyddoedd olaf yr 20g. Gerllaw mae Parc Naturiol Delta yr Ebro.
Barripper
Pentref yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Argelteg (Saesneg: Barripper (Cernyweg: Argelteg). Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Cambron (Saesneg: Camborne).
Hairspray (ffilm 2007)
Mae Hairspray (2007) yn ffilm sioe gerdd Americanaidd a gynhyrchwyd gan Zadan/Meron Productions ac a ddosbarthwyd gan New Line Cinema. Rhyddhawyd y ffilm yn yr Unol Daleithiau, Canada, a'r Deyrnas Unedig ar yr 20 Gorffennaf, 2007. Addasiad yw'r ffilm o sioe gerdd Broadway 2002 o'r un enw, ac mae'n seiliedig yn fras ar ffilm gomedi 1988 John Waters o'r un enw. Lleolir y ffilm yn Baltimore, Maryland ym 1962 ac edrydd hanes yr arddegwraig Tracy Turnblad wrth iddi geisio dod yn seren ym myd dawns ar raglen deledu lleol, tra'n ceisio ymgyrchu yn erbyn rhagfarnau hiliol.
Colour From The Dark
Ffilm ffuglen arswyd gan y cyfarwyddwr Ivan Zuccon yw Colour From The Dark a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Debbie Rochon, Matteo Tosi, Emmett J. Scanlan a Marysia Kay. Mae'r ffilm Colour From The Dark yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ivan Zuccon ar 24 Ebrill 1972.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ivan Zuccon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
King's Sutton
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy King's Sutton. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gorllewin Swydd Northampton.
Palaemnema tepuica
Mursen yn nheulu'r Platystictidae yw'r Palaemnema tepuica sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Palaemnema.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Fußball Weltmeisterschaft 1954
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Sammy Drechsel, Gerhard Grindel a Horst Wigankow yw Fußball Weltmeisterschaft 1954 a gyhoeddwyd yn 1954. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1954. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rear Window sy’n ffilm llawn dirgelwch, gan y cyfarwyddwr ffilm enwog Alfred Hitchcock.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Sammy Drechsel ar 25 Ebrill 1925 yn Berlin a bu farw ym München ar 29 Hydref 1990.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gormod o Bwdin
Disgrifiad byr
Rhan o gyfres o ddramâu yng Nghyfres y Llwyfan.
Botwm Crys yn cadw lle
Fußball Weltmeisterschaft 1954
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sammy Drechsel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Richard Avent
Archaeolegydd a gwas sifil oedd John Richard Avent (13 Gorffennaf, 1948 – 2 Awst, 2006). Cafodd ei eni yn Cookham a graddiodd yng Ngholeg Prifysgol Caerdydd yn 1970. Treuliodd gyfnod fel Arolygydd Henebion i'r Swyddfa Gymreig ac yn 1984 daeth yn brif arolygwr Cadw. Bu'n gymrawd o Gymdeithas Hynafiaethau Cymru yn 1979 a daeth yn Llywydd Cymdeithas Archaeolegol Cambria yn 2006.
Bu farw ynghyd â'i fab Rhydian mewn damwain nofio ger ynys Gozo, Malta.
Ymhlith ei gyhoeddiadau mae Cestyll Tywysogion Gwynedd (Caerdydd, 1983).
O Preço Do Prazer
Ffilm ddrama yw O Preço Do Prazer a gyhoeddwyd yn 1979. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1979. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Apocalypse Now sy'n seiliedig ar y nofel fer ''Heart of Darkness gan Joseph Conrad.
Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
San Domingo
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Hans-Jürgen Syberberg yw San Domingo a gyhoeddwyd yn 1970. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd San Domingo ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Lleolwyd y stori yn München. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Hans-Jürgen Syberberg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Amon Düül II.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Hans-Georg Behr, Michael König a Carla Egerer. Mae'r ffilm San Domingo (Ffilm) yn 138 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1970. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Patton sef ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr ffilm Franklin J. Schaffner. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Christian Blackwood oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hans-Jürgen Syberberg ar 8 Rhagfyr 1935 yn Nossendorf. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol München.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hans-Jürgen Syberberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pwl o banig
Cyfnod sydyn o ofn dwys yw pwl o banig neu ymosodiad panig ac mae modd iddo arwain at grychguriadau, chwysu, cryndod ac ysgwyd, diffyg anadl, dideimladrwydd, neu ofid bod rhywbeth drwg ar ddigwydd. Mae'r symptomau mwyaf difrifol yn digwydd o fewn munudau. Fel arfer maent yn para am tua 30 munud ond gall y cyfnod hwnnw amrywio o eiliadau i oriau. Efallai y bydd dioddefwr yn ofni colli rheolaeth neu gall achosi poen ynghylch y frest. Nid yw ymosodiadau panig eu hunain yn beryglus yn gorfforol.
Achosir ymosodiadau panig gan nifer o anhwylderau gwahanol, er enghraifft anhwylder pryder cymdeithasol, anhwylder straen ôl-drawmatig, anhwylder dibyniaeth cyffuriau, iselder ysbryd a phroblemau meddygol. Gallant naill ai gael eu sbarduno neu eu hachosi'n ddirybudd. Mae ffactorau risg yn cynnwys ysmygu a straen seicolegol. Wrth wneud diagnosis dylid diystyrir amodau eraill sy'n achosi symptomau tebyg, gan gynnwys gorthyroidedd, gorbarathyroidedd, clefyd y galon, clefyd yr ysgyfaint, a defnyddio cyffuriau.
Wrth drin pwl o banig dylid darganfod ei achos sylfaenol. Yn achos dioddefwr â phwysau cyson, gellir cynnig cwnsela neu weithiau meddyginiaethau. Gall hyfforddiant anadlu a thechnegau ymlacio cyhyrau gynorthwyo hefyd. Mae dioddefwyr pwl o banig yn fwy tebygol o hunanladd.
Annette Ollivary
Arlunydd benywaidd o Ffrainc yw Annette Ollivary (ganwyd 1926).
Fe'i ganed ym Marseille a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Ffrainc.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Planet (gwahaniaethu)
Gall Planet gyfeirio at:
Cerddoriaeth
Labeli recordio:
Awake, My Soul: The Story of The Sacred Harp
Ffilm ddogfen yw Awake, My Soul: The Story of The Sacred Harp a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan William Billings.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tortosa
bawd|250px|dim|[[Afon Ebro yn Tortosa]]
Wida paradwys
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Wida paradwys (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: widaod paradwys) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Vidua paradisea; yr enw Saesneg arno yw Paradise whydah. Mae'n perthyn i deulu'r Golfanod (Lladin: Ploceidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
El Beso Del Sueño
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Rafael Moreno Alba yw El Beso Del Sueño a gyhoeddwyd yn 1992. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Rafael Moreno Alba.
Ohm
bawd|250px|Defnyddir [[multimeter i fesur gwrthiant trydanol a hynny mewn ohms.]]
Wida paradwys
Teulu
Mae'r wida paradwys yn perthyn i deulu'r Golfanod (Lladin: Ploceidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Ohm
Uned safonol (SI) i fesur gwrthiant trydanol ydy'r Ohm (symbol: Ω) a enwyd ar ôl y Georg Simon Ohm.
El Beso Del Sueño
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1992. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Reservoir Dogs sef ffilm noir am ladrad gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Pedro del Rey sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Ohm
Caiff ei ddiffinio fel y gwrthiant rhwng dwy ran o ddargludydd pan fo gwahaniaeth potensial sefydlog o 1 folt, sy'n cael ei roi i'r ddau le, yn cynhyrchu yn y dargludydd cerrynt o 1 amp.
El Beso Del Sueño
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rafael Moreno Alba ar 1 Ionawr 1942 ym Madrid a bu farw yn yr un ardal ar 1 Ionawr 2014.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rafael Moreno Alba nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Y cylch busnes
Cynnydd a gostyngiad mewn cynnyrch mewnwladol crynswth (CMC) dros amser yw'r cylch busnes. Hyd un cylch busnes yw'r cyfnod sydd yn cynnwys un twf economaidd ac un crebachiad.
Yn ystod twf neu ffyniant economaidd, ymateba cwmnïau drwy gyflogi mwy o weithwyr a chynyddu allgynnyrch. Gelwir cyfnod o dwf sylweddol yn ymchwydd economaidd. Mewn crebachiad neu gwymp economaidd, gostynga allgynnyrch ac mae diweithdra yn codi. Gall hyn arwain at ddirwasgiad.
Steel Sharks
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Rod McDonald yw Steel Sharks a gyhoeddwyd yn 1997. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan David Nessim Lawrence. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs.
Mae'r ffilm Steel Sharks yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Magdalen Gyfoes
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr William Senderling Davis yw Magdalen Gyfoes a gyhoeddwyd yn 1915. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd A Modern Magdalen.
Steel Sharks
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1997. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Titanic sef ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rod McDonald nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Magdalen Gyfoes
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1915. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Birth of a Nation addasiad o ddrama o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Senderling Davis nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Încrederea
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Tudor Mărăscu yw Încrederea a gyhoeddwyd yn 1984. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Încrederea ac fe’i cynhyrchwyd yn Rwmania. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwmaneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1984. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Terminator sef ffilm apocolyptaidd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,650 o ffilmiau Rwmaneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tudor Mărăscu ar 10 Tachwedd 1940.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tudor Mărăscu nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Reporting Scotland
Rhaglen newyddion deledu genedlaethol BBC Scotland ydy Reporting Scotland; mae'r brif raglen yn cael ei ddarlledu pob Llun - Gwener ar BBC One Scotland am 18:30 - 19:00 gyda bwletinau byr trwy'r dydd, o'r bwletinau byrion yn ystod rhaglen Breakfast ar BBC One Scotland, hyd at y rhaglen hwyr am 22:30 ar ôl y BBC News at Ten.
Bathpool, Cernyw
Pentref yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Bathpool (Cernyweg: Pollbadh). Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil North Hill.
Ann Maddocks
Merch o Gefn Ydfa, Llangynwyd, Sir Forgannwg, yn awr bwrdeisdref sirol Pen-y-bont ar Ogwr oedd Ann Maddocks, cyn priodi Ann Thomas (Mai 1704 - Mehefin 1727), sy'n fwy adnabyddus fel y Ferch o Gefn Ydfa. Yn ôl traddodiad, hi oedd testun y gân adnabyddus Bugeilio'r Gwenith Gwyn.
Becquerel
Beqcuerel ydy'r uned safonol (SI) a ddefnyddir gan y gwyddonydd ffiseg i fesur ymbelydredd ac mae'n cael ei ddynodi gan y symbol Bq. Mae un bequerel yn gyfystyr ag un niwclews yn dadfeilio pob eiliad. Hynny yw, mae un Bq = eiliadau −1. Cafodd ei enwi i gofio am Henri Becquerel, a dderbyniodd Wobr Nobel ar y cyd â Pierre a Marie Curie am eu gwaith arloesol gydag ymbelydredd.
Ann Maddocks
Priododd Ann ac Anthony Maddocks yn 1725. Yn ôl traddodiad, roedd mewn cariad a'r bardd Wil Hopcyn, a gorfodwyd hi i briodi Maddocks. Dywedir i Hopcyn gyfansoddi Bugeilio'r Gwenith Gwyn iddi, ac iddi farw o dor-calon ar ôl priodi Maddocks.
Becquerel
Diffiniad
1 Bq = 1 s−1
Platysticta apicalis
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
That Sinking Feeling
Ffilm am ladrata am arddegwyr gan y cyfarwyddwr Bill Forsyth yw That Sinking Feeling a gyhoeddwyd yn 1979. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn yr Alban. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Bill Forsyth a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Colin Tully.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw John Gordon Sinclair a Robert Buchanan.
Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Michael Coulter oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan John Gow sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bill Forsyth ar 29 Gorffenaf 1946 yn Glasgow. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1980 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bill Forsyth nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gwybedog gyddflwyd America
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Gwybedog gyddflwyd America (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: gwybedogion gyddflwyd America) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Myiarchus cinerascens; yr enw Saesneg arno yw Ash-throated flycatcher. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. cinerascens, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r gwybedog gyddflwyd America yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Telor melyn Affrica
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Telor melyn Affrica (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: telorion melyn Affrica) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Chloropeta natalensis; yr enw Saesneg arno yw Yellow warbler. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae) sydd yn urdd y Passeriformes. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain ac mae i'w ganfod yng Nghymru.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. natalensis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r telor melyn Affrica yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Llangrallo Uchaf
Cymuned ym mwrdeistref sirol Pen-y-bont ar Ogwr yw Llangrallo Uchaf (Saesneg: Coychurch Higher). Saif i'r gogledd-ddwyrain o dref Pen-y-bont ar Ogwr. Roedd poblogaeth y gymuned yn 2001 yn 835.
Vietnam in Hd
Ffilm ddogfen sy'n gyfres bitw gan y cyfarwyddwr Sammy Jackson yw Vietnam in Hd a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Tadashi Nakamura
Pêl-droediwr o Japan yw  (ganed 10 Mehefin 1971). Cafodd ei eni yn Tokyo a chwaraeodd 16 gwaith dros ei wlad.
Vietnam in Hd
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dylan McDermott, Zachary Levi, Jennifer Love Hewitt, Michael C. Hall, Adrian Grenier, Dean Cain, Edward Burns, Kevin Connolly, Armie Hammer, James Marsden, Blair Underwood, Tempestt Bledsoe, Glenn Howerton a Jerry Ferrara. Mae'r ffilm Vietnam in Hd yn 360 munud o hyd.
Llangrallo Uchaf
SAfai glofa Wern Tarw, a gaewyd yn 1931, yn y gymuned.
Vietnam in Hd
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Llangrallo Uchaf
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Cyffesion Geordie Oddi Cartref
Cyfrol o straeon byrion Cymraeg gan y llenor Tony Bianchi ydy Cyffesion Geordie Oddi Cartref. Cafodd ei chyhoeddi gan Wasg Gomer ym mis Mehefin 2010. Cyrhaeddodd y llyfr restr hir cystadleuaeth Llyfr y Flwyddyn 2011.
Vietnam in Hd
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sammy Jackson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mynachlog Poblet
Mynachlog Sistersaidd gerllaw Vimbodí, yn Nhalaith Tarragona, Catalwnia, yw Mynachlog Poblet    (Catalaneg: Reial Monestir de Santa Maria de Poblet, Sbaeneg: Real Monasterio de Santa María de Poblet.
Sefydlwyd y fynachlog yn 1149 gan Ramón Berenguer IV, a'i rhoddodd i fynachod o Urdd Sant Bernard o Abaty Fontfroide. Claddwyd brenhinoedd Aragon yma o Alfonso II ymlaen. Daeth yr abaty yn gyfoethog, yn enwedig yn 14g. Yn ddiweddarach dirywiodd, a gadawodd y mynachod yr abaty yn 1835. Dechreuwyd gwneud gwaith adfer yn 1930, ac ail-gysegrwyd yr eglwys yn 1935. Yn 1940 dychwelodd grŵp o fynachod Sistersaidd i'r abaty.
Ulrike Laar
Awdur ac arlunydd benywaidd a anwyd yn Yr Almaen oedd Ulrike Laar (10 Awst 1824 – 28 Hydref 1881).
Mynachlog Poblet
Yn 1991 cyhoeddwyd yr abaty yn Safle Treftadaeth y Byd gan UNESCO.
Arrebato
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Ivan Zulueta yw Arrebato a gyhoeddwyd yn 1979. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Arrebato ac fe’i cynhyrchwyd yn Sbaen. Lleolwyd y stori yn Madrid a Segovia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Ivan Zulueta a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ivan Zulueta.
Kings Cliffe, Swydd Northampton
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Kings Cliffe. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gogledd Swydd Northampton.
Arrebato
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Cecilia Roth, Eusebio Poncela, Marta Fernández-Muro, Carmen Giralt, Helena Fernán-Gómez a Will More. Mae'r ffilm Arrebato (ffilm o 1979) yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1979. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Apocalypse Now sy'n seiliedig ar y nofel fer ''Heart of Darkness gan Joseph Conrad.
Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ivan Zulueta ar 29 Medi 1943 yn Donostia a bu farw yn yr un ardal ar 12 Mawrth 1980. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1966 ac mae ganddo o leiaf 26 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Belowda
Pentref yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Belowda (Cernyweg: Boslowsa) (Cernyweg: Boslowsa). Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Roche.
Platysticta deccanensis
Mursen yn nheulu'r Platystictidae yw'r Platysticta deccanensis sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Platysticta.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Bhutan yng Ngemau Olympaidd yr Haf 2012
Cystadlodd y deyrnas Asiaidd Bhwtan yng Ngemau Olympaidd yr Haf 2012 yn Llundain, Lloegr, rhwng 27 Gorffennaf a 12 Awst 2012. Cystadlodd dau chwaraewr yn y gystadlaethau saethyddiaeth a saethu. Derbyniodd Bhwtan ddau safle wild card ar hap, a roddir i phob un o'r 204 Pwyllgor Olympaidd rhyngwladol, hyd yn oed os nad oes chwaraewr wedi cymhwyso, er mwyn cadarnhau bod pob gwlad yn gallu cymryd rhan.
30px|alt=|link= Saethu
Kunzang Choden, merch 28 oedd a gynrychiolodd Bhwtan yng nghystadleuaeth saethu reiffl aer 10 metr y merched. (nid yr un person a'r awdur o Bhwtan, Kunzang Choden).
[[Image:Archery pictogram.svg|30px]] Saethyddiaeth
Derbyniodd Bhwtan safle wild card ar gyfer y gystadleuaeth hon. Ym mis Mai 2012, dewisodd Bwyllgor Olympaidd Bhwtan y saethyddwraig 28 mlwydd oed, Sherab Zam, i gystadlu yn Llundain. Caiff ei hyfforddi gan Tshering Chhoden, a gystadlodd yng Ngemau Olympaidd 2000 a 2004.
Scarabea – Wieviel Erde Braucht Der Mensch?
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Hans-Jürgen Syberberg yw Scarabea – Wieviel Erde Braucht Der Mensch? a gyhoeddwyd yn 1969. Fe'i cynhyrchwyd gan Hans-Jürgen Syberberg yn yr Almaen. Lleolwyd y stori yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg ac Eidaleg a hynny gan Hans-Jürgen Syberberg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Eugen Thomass.
Esbjerg
Dinas ar arfordir gorllewinol gorynys Jylland, Denmarc yw  Esbjerg. Hi yw pumed dinas Denmarc o ran ponlogaeth, a'i phorthladd pwysicaf. Roedd ei phoblogaeth yn 71,129 yn 2007.
Scarabea – Wieviel Erde Braucht Der Mensch?
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Rudolf Rhomberg, Walter Buschhoff, Nicoletta Machiavelli a Karsten Peters. Mae'r ffilm Scarabea – Wieviel Erde Braucht Der Mensch? yn 114 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Esbjerg
Ceir cysylltiadau fferi a Harwich a Tórshavn.
Esbjerg kommuna
Scarabea – Wieviel Erde Braucht Der Mensch?
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1969. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Midnight Cowboy sef ffilm am ddau gyfaill gan y cyfarwyddwr ffilm John Schlesinger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Petrus Schloemp oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Barbara Mondry sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hans-Jürgen Syberberg ar 8 Rhagfyr 1935 yn Nossendorf. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol München.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hans-Jürgen Syberberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tokyo Rose
Ffilm ryfel llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Lew Landers yw Tokyo Rose a gyhoeddwyd yn 1946. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Daniel Mainwaring. Dosbarthwyd y ffilm gan Pine-Thomas Productions.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Byron Barr. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1946. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Yearling ffilm am fachgen yn ei lasoed yn mabwysiadu ewig, gan Clarence Brown. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Henry Brooks Adams sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lew Landers ar 2 Ionawr 1901 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Palm Desert ar 10 Medi 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1913 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Deodoro da Fonseca
Milwr a gwleidydd o Frasil oedd Manuel Deodoro da Fonseca (5 Awst 1827 – 23 Awst 1892) a oedd yn Arlywydd cyntaf Brasil.
Ganwyd yn Alagoas yn fab i swyddog milwrol. Gwasanaethodd yn Rhyfel Paragwâi (1864–70), ac yn ddiweddarach cafodd ei ddyrchafu'n gadfridog. Cyrhaeddodd rheng maeslywydd ym 1884, ac ym 1886 daeth yn gadlywydd ac yn bennaeth gweinyddol ar dalaith Rio Grande do Sul.
Gormod o Ddewis
Drama ysgafn gan John O. Evans yw Gormod o Ddewis. Gwasg Carreg Gwalch a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1991. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Deodoro da Fonseca
Fe arweiniodd wrthryfel milwrol ar 15 Tachwedd 1889 i ddymchwel yr Ymerawdwr Pedro II a sefydlu gweriniaeth. Gwasanaethodd yn swydd arlywydd dros dro hyd 24 Chwefror 1891, pan gafodd ei ethol yn arlywydd gan y cynulliad cyfansoddiadol. Ceisiodd rheol fel unben drwy ordinhad, ond cafodd ei orfodi i ymddiswyddo ar 24 Tachwedd 1891.
Kathleen Mary Ferrier
Yn ferch i brifathro ysgol gynradd yn Swydd Gaerhirfryn, dangosodd Ferrier ei thalent fel pianydd yn gnnar, gan ennill nifer o gystadleuthau piano amatur tra'n gweithio fel teleffonydd gyda'r Swyddfa Bost Gyffredinol. Ni wnaeth ddechrau canu o ddifri tan 1937, pan enillodd cystadleuaeth o fri yng Ngwyl Caerliwelydd a dechrau derbyn cynigion i ganu'n broffesiynol. Bu'n cael gwersi canu ar ôl hyn, yn gyntaf gyda J. E. Hutchinson ac wedyn gyda Roy Henderson. Ar ôl toriad Yr Ail Ryfel Byd cyflogwyd Ferrier gan y Council for the Encouragement of Music and the Arts (CEMA), and yn dilyn hyn bu'n canu mewn cyngherddau a pherfformiadau ar draws Prydain. Yn 1942 cafodd ei gyrfa hwb pan gyfarfu a'r arweinydd Malcolm Sargent, yr hwn a'i chymeradwyodd hi i asiantaeth rheolaeth cyngherddau dylanwadol Ibbs and Tillet. Daeth yn berfformwraig rheolaidd mewn lleoliadau pwysig yn Llundain, a gwnaeth nifer o ddarllediadau ar radio'r BBC.
Gormod o Ddewis
Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle
Platysticta maculata
Mursen yn nheulu'r Platystictidae yw'r Platysticta maculata sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Platysticta.
Kathleen Mary Ferrier
Yn 1946, perfformiodd Ferrier am y tro cyntaf yn y Glyndebourne Festival yn opera Benjamin Britten The Rape of Lucretia. Blwyddyn yn ddiweddarach gwnaeth ei hymddangosiad cyntaf fel Orfeo yn Orfeo ed Euridice gan Gluck, gwaith a gysylltir a hi'n arbennig. O'i dewis ei hun, dyma'r unig ddwy rol iddi wneud mewn opera. Fel yr amlygodd ei henw da, ffurfiodd Ferrier berthnasau gweithiol clos gyda ffigyrau amlwg ym myd cerddoriaeth, megis Britten, Sir John Barbirolli, Bruno Walter a'r cyfeilydd Gerald Moore. Daeth yn enwog yn ryngwladol yn dilyn ei teithiau i'r Unol Daleithiau rhwng 1948 a 1950 a'r teithiau niferus i gyfandir Ewrop.
Platysticta maculata
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Kathleen Mary Ferrier
Canfyddwyd fod gan Ferrier gancr y fron ym mis Mawrth 1951. Parhaodd i berfformio ac i recordio rhwng y cyfnodau a dreuliodd mewn ysbytai a'r cyfnodau yn gwella yn dilyn triniaethau;  Ei pherfformiad cyhoeddus olaf oedd fel Orfeo, yn y Tŷ Opera Brenhinol ym mis Chwefror 1953, wyth mis cyn ei marwolaeth. Ymhlith y nifer o gofebau iddi, sefydlwyd Cronfa Ymchwil Cancr Kathleen Ferrier ym mis Mai 1954. Mae Cronfa Ysgoloriaeth Kathleen Ferrier a weinyddir gan y Royal Philharmonic Society, wedi dyfarnu gwobrau blynyddol i gantorion ifanc proffesiynol addawol.
Plentyndod
chwith|bawd|Man geni Kathleen Ferrier [[Higher Walton, Swydd Gaerhirfryn]] Daeth y teulu Ferrier yn wreiddiol o Sir Benfro. Mae'r cysylltiad a Swydd Gaerhirfryn yn mynd yn ôl i'r 19eg ganrif, pan symudodd Thomas Ferrier (mab ifancaf Private Thomas Ferrier o Regiment Sir Benfro) i'r ardal ar ôl cael ei leoli gerllaw Blackburn yn ystod cyfnod o aflonyddwch diwydiannol. Ganwyd Kathleen Ferrier ar 22 Ebrill 1912, mewn pentre o'r enw Higher Walton, Swydd Gaerhirfryn. Roedd William Ferrier, ei thad, (pedwerydd plentyn Thomas ac Elizabeth, ap Gorton) yn bennaeth yr ysgol gynradd. Er na chafodd unrhyw hyfforddiant cerddorol, roedd William yn aelod brwdfrydig o'r gymdeithasol opera lleol ac o nifer o gorau, ac roedd ei wraig Alice (ap Murray), a briododd yn 1900, yn gantores brofiadol gyda llais contralto cryf. Kathleen oedd y trydydd a'r ifancaf o blant y cwpl, yn dilyn chwaer a brawd; pan oedd yn ddwy oed symudodd y teulu i Blackburn, ar ôl i William gael ei benodi yn brifathro ar ysgol St Paul's yn y dref. Dangosodd Kathleen addewid fel pianydd ers yn ifanc, a chafodd wersi gan Frances Walker, athro piano nodedig yng Ngogledd Lloegr a fu'n ddisgybl i Tobias Matthay. Datblygodd dalent Kathleen yn fuan iawn;  yn 1924 daeth yn bedwerydd allan o 43 o ddisgyblion yn y gystadleuaeth chwarae'r piano yn yr Wyl yn Lytham St Annes, ac yn y flwyddyn ganlynol daeth yn ail yn y gystadleuaeth. bawd|King George's Hall, Balckburn, y lleoliad y bu i Fferrier wneud nifer o ymddangosiadau pan yn ifanc fel cyfeilydd mewn cyngherddau "enwogion" Daeth gobeithion Ferrier i fynychu coleg cerdd i ben yn dilyn ymddeoliad William a'r lleihad yn incwm y teulu yn dilyn hynny. Ym mis Awst 1926 gadawodd yr ysgol i ddechrau gweithio fel hyfforddwraig yn y gyfnewidfa ffon y Swyddfa Bost Gyffredinol yn Blackburn. Parhaodd gyda'i hastudiaethau piano gyda Frances Walker, ac ym mis Tachwedd 1928 roedd yn enillydd rhanbarthol yn y gystadleuaeth genedlaethol i bianyddion ifanc, a drefnwyd gan y Daily Express. Er na fu'n llwyddiannus yn y gystadleuaeth derfynol yn Llundain, enillodd Ferrier biano Cramer fel gwobr. Gwnaeth ymddangosiad derbyniol iawn ar y 10fed o Fawrth 1929 fel cyfeilydd mewn cyngerdd yn y King George's Hall yn Blackburn. Ar ôl llwyddiannau pellach mewn cystadleuthau piano fe'i gwahoddwyd i berfformio mewn ymddangosiad byr ar y radio yn stiwdios y BBC ym Manceinion, ac ar y 3ydd o Orffennaf 1930 gwnaeth ei darllediad cyntaf yn chwarae gweithiau gan Johannes Brahms a Percy Grainger. Tua'r amser hwn cwblhaodd ei hyfforddiant a daeth yn deleffonydd llawn.
Yn 1931, yn 19 oed, llwyddodd Ferrier yn arholiadau Licentiate yn yr Academi Gerdd Frenhinol. Yn y flwyddyn honno dechreuodd gael gwersi canu achlysurol, ac ym mis Rhagfyr cymerodd rôl bychan i mezzo-soprano yn ystod perffomriad mewn eglwys o oratorio Elijah gan Felix Mendelssohn. Fodd bynnag, ni chredwyd fod ei llais yn eithriadol;  roedd ei bywyd cerddorol wedi ei ganoli o gwmpas y piano a chyngherddau lleol, yn Neuadd King George a mannau eraill. Yn gynnar yn 1934 trosglwyddodd i gyfnewidfa Blackpool a symud i fyw gerllaw, i fod yn agos at ei chariad newydd, clerc mewn banc o'r enw Albert Wilson. Tra'n Blackpool gwnaeth glyweliad ar gyfer y gwasanaeth "speaking clock" newydd a oedd yn cael ei baratoi i'w gyflwyno gan y GPC. Yn ei chyffro, ychwanegodd Ferrier sugn ychwanegol i'w chyfweliad, ac ni chafodd ei dewis i'r detholiad olaf yn Llundain. Roedd ei phenderfyniad yn 1935 i briodi Wilson yn golygu gorffen gweithio yn y gyfnewidfa teliffon, oherwydd y pryd hwnnw, nid oedd y GPC yn cyflogi menywod priod. Ysgrifennodd y biwgraffydd Humphrey Burton am yrfa Ferrier hyd at y pwynt hwn "Am dros ddegawd, pan y dylai fod wedi astudio cerddoriaeth gyda'r athrawon gorau, yn dysgu llenyddiaeth Saesneg ac ieithoedd modern, yn astudio crefft llwyfannu a sgiliau symud, a theithio i Llundain yn rheolaidd i weld opera, roedd Miss Ferrier yn ateb y ffon, wedi priodi rheolwr banc, ac yn ennill cystadleuthau dibwys am chwarae'r piano."
Cyfarfu Ferrier ac Albert Wilson yn 1933, trwy ddawnsio mwy na thebyg, gan fod y ddau yn hoff iawn o wneud hynny. Pan benderfynodd y ddau y byddent yn priodi, nid oedd ei theulu a'i ffrindiau yn hapus iawn, gan iddynt deimlo ei bod yn ifanc ac yn ddibrofiad, ac nad oedd ganddi hi a Wilson lawer yn gyffredin. Serch hynny, bu i'r ddau briodi ar 19 Tachwedd 1935. Yn fuan ar ôl hyn, symudodd y cwpl i Silloth, tref borthladd bychan yn Cumberland, lle apwyntiwyd Wilson fel Rheolwr un o ganghennau'r banc. Nid oedd y briodas yn llwyddiannus;  roedd y mis mel wedi datgelu problemau anghydmarus corfforol, ac ni chyflawnwyd yr undeb. Mewn erthygl o deyrnged a ysgrifennwyd ar ddathliad hanner canrif ers marwolaeth Ferrier, mae'r newyddiadurwr Rupert Christiansen yn ysgrifennu am rywioldeb Ferrier fod "dim cyfiawnhad o gwbwl ei bod yn lesbiad, ond ei bod oeraidd yn rywiol." Llwyddwyd i gadw hyn yn breifat am rai blynyddoedd, tan i ymadawiad Wilson o'r gwasanaeth filitaraidd yn 1940 ddod a'r briodas i ben. Bu i'r cwpwl ysgaru  yn1947, er iddynt barhau i fod yn ffrindiau. Ail-briododd Wilson a Wyn Hetherington, ffrind i Fferrier; bu farw yn 1969.
Gyrfa canu cynnar
chwith|bawd|Yr eglwys blwyf yn Aspatria, Cumbria, lle canodd Ferrier yn broffesiynol am y tro cyntaf yn 1937 Yn 1937 cymerodd Ferroer ran yng nghystadleuaeth chwarae piano agored Gwyl Carlisle ac, o ganlyniad i bet bach gyda'i gŵr, cymerodd ran yn y gystadleuaeth canu hefyd. Enillodd dlws am chwarae'r piano yn hawdd;  yn y rownd derfynol canodd To Daisies a gyfansoddwyd gan Roger Quilter, perfformiad a sicrhaodd iddi'r wobr uchaf am ganu yn yr wyl. I nodi ei llwyddiant gyda'r piano a llais, dyfarnwyd iddi fowlen arbennig fel pencampwr yr wyl.
Ar ôl ei llwyddiant yn Carlisle, dechreuodd Ferrier dderbyn cynigion i ganu. Roedd ei hymddangosiad cyntaf fel cantores proffesiynol, yn Hydref 1937, mewn gwyl gynhaeaf yn yr eglwys bentref yn Aspatria. Ei thal am ganu oedd un gini. Ar ôl ennill y cwpan aur yng ngwyl Workington yn 1938, canodd Ferrier Ma Curly-Headed Babby mewn cyngerdd yn Nhy Opera Workington. Roedd Cecil McGivern, cynhyrchydd rhaglen amrywiol gyda Radio Gogleddol y BBC, yn y gynulleidfa ac roedd wedi creu gymaint o argraff arno fel iddo ofyn iddi gymryd rhan yn rhifyn nesaf y rhaglen, a ddarlledwyd o Newcastle upon Tyne ar y 23ain o Chwefror, 1939. Denodd y darllediad - y cyntaf iddi fel cantores - sylw eang, a arweiniodd at fwy o waith radio, er bu marwolaeth ei mam ar ddechrau mis Chwefror dynnu oddi wrth y llwyddiant hwn. Yng Nghwyl Carlisle yn 1939, canodd Ferrier All Souls' Day gan Richard Strauss, perfformiad a wnaeth gryn argraff ar un o'r beirniad, J. E. Hutchinson, athro cerdd gydag enw da sylweddol. Daeth Ferrier yn ddisgybl iddo ac, o dan ei arweiniad, dechreuodd ychwanegu at ei reportoire gan gynnwys gweithiau gan Johann Sebastian Bach, Georg Friedrich Händel, Brahms ac Edward Elgar.
Pan ymunodd Albert Wilson gyda'r fyddin yn 1940, penderfynodd Ferrier ddefnyddio ei henw morwynol, gan iddi ganu o dan yr enw 'Kathleen Wilson' tan hynny. Ymddangosodd yn broffesiynol am y tro cyntaf fel 'Kathleen Ferrier' ym mis Rhagfyr 1940 mewn perfformiad o 'r Meseia gan Handel o dan arweiniad Hutchinson. Ar ddechrau 1941 bu'n llwyddiannus mewn clyweliad fel cantores gyda'r Cyngor Hyrwyddo'r Celfyddydau (CEMA),  a oedd yn darparu cyngherddau ac adloniadau eraill i wersylloedd milwrol, ffatrioedd a gweithdai eraill. Dechreuodd Ferrier weithio o fewn y cwmni gydag artistiaid rhyngwladol o fri;  yn Rhagfyr 1941 bu'n canu gyda Cherddorfa Halle mewn perfformiad o Meseia ynghyd ag Isobel Baillie, y gantores enwog. Fodd bynnag, cafodd ei chais am glyweliad gyda phennaeth cerddoriaeth y BBC ym Manceinion ei wrthod. Cafodd Ferrier well lwc pan ei chyflwynwyd i Malcolm Sargent yn dilyn cyngerdd Halle yn Blackpool. Cytunodd Sargent wrando arni'n canu, ac ar ôl gwneud hynny fe gymeradwyodd ef hi i Ibbs a Tillett, asiantaeth rheoli cyngherddau a leolwyd yn Llundain. Cafodd ei derbyn gan John Tillett fel cleient heb oedi ar ôl i Ferrier, yn dilyn cyngor gan Sargent, benderfynu adleoli i Lundain. Symudodd i fyw at ei chwaer Winifred mewn fflat yn Frognal Mansions, Hampstead ar y 24ain o Ragfyr 1942.
Poblogrwydd
Gwnaeth Ferrier ei pherfformiad cyntaf yn Llundain ar yr 28ain o Ragfyr 1942 yn y Yr Oriel Genedlaethol (Llundain), mewn cyngerdd amser cinio a drefnwyd gan Y Foneddiges Myra Hess. Er iddi ysgrifennu fod y cyngerdd wedi "mynd yn dda"yn ei dyddiadur, roedd Ferrier yn siomedig gyda'i pherfformiad, a daeth i'r canlyniad bod angen iddi gael hyfforddiant llais ychwanegol. Cysylltodd gyda'r bariton enwog Roy Henderson, gan iddi ganu gydag ef yn Elijah gan Mendelssohn yr wythnos cynt. Cytunodd Henderson i'w dysgu, a bu'n hyfforddwr llais iddi am weddill ei bywyd. Eglurodd yn ddiweddarach fod ei "sain gynnes" yn rhannol oherwydd maint y ceudon yng nghefn ei gwddf: "gellid fod wedi rhoi afal gweddol o faint yng nghefn ei gwddf heb rwystr" meddai. Fodd bynnag, nid oedd y mantais naturiol ffisegol hwn yn ddigon yn ei hunan i sicrhau safon ei llais;  roedd hyn, meddai Henderson, yn deillio o'i "gwaith caled, celfyddyd, didwylledd, personoliaeth ac yn fwy na dim ei chymeriad." bawd|[[Benjamin Britten yng nghanol y 1960au]] Canodd Ferrier y Meseia gan Handel yn Abaty Westminster ar y 17eg o Fai 1943, ar y cyd ag Isobel Baillie a Peter Pears, gyda Reginald Jacques yn arwain. Yn ôl y beirniad Neville Cardus, trwy ansawdd y perfformiad hwn y gwnaeth Ferrier wir apelio am y tro cyntaf i gerddorion. Arweiodd y perfformiad sicr hwn at ymrwymiadau pwysig eraill, ac at waith darlledu;  daeth i enwogrwydd cenedlaethol trwy ei hymddangosiadau cyson cynyddol ar raglenni poblogaidd megis Forces Favourites a Housewives' Choice. Ym mis Mai 1944, yn Stiwdios Abbey Road EMI gyda Gerald Moore fel ei chyfeilydd, gwnaeth recordiadau arbrofol o gerddoriaeth gan Brahs, Christoph Willibald Gluck ac Elgar. Cyhoeddwyd ei record cyntaf a wnaed ym mis Medi 1944 o dan label Columbia;  roedd yn cynnwys dwy gan gan Maurice Green, gyda Moore yn cyfeilio unwaith eto. Roedd ei chyfnod fel artist recordio gyda Columbia yn un byr ac anhapus;  nid oedd ganddi berthynas dda gyda'r cynhyrchydd, Walter Legge, ac ar ôl ychydig fisoedd trosglwyddodd i Decca.
Game Show Models
Ffilm ar ymelwi ar bobl yw Game Show Models a gyhoeddwyd yn 1977. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cafodd ei ffilmio yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Kathleen Mary Ferrier
Poblogrwydd
Ym misoedd olaf y rhyfel parhaodd Ferrier i deithio trwy'r wlad, i ateb y galw cynyddol am ei gwasanaeth gan hyrwyddwyr cyngherddau. Canodd rhan yr Angel yng ngwaith corawl Elgar Breuddwyd Gerontius yn Leeds ym mis Tachwedd 1944, y perfformiad cyntaf a ddaeth yn un o'i phrif rannau. Cyfarfu a John Barbirolli ym mis Rhagfyr tra'n gweithio ar un o ddarnau eraill Elgar, Sea Pictures; daeth yr arweinydd yn un o'i ffrindiau agosaf a'i heiriolydd cryfaf. Perfformiodd Ferrier am y tro cyntaf yn y Proms yn Llundain ar y 15fed o Fedi 1945, gan ganu L'Air des Adieux o opera Pyotr Ilyich Tchaikovsky The Maid of Orleans. Er ei bod yn canu ariâu unigol yn aml, nid oedd opera yn un o gryfderau naturiol Ferrier;  roedd wedi mwynhau canu'r brif ran yn fersiwn gyngerdd Carmen gan Georges Bizet yn Stourbridge ym mis Mawrth 1944, a byddai fel arfer yn cadw draw o ymrwymiadau tebyg. Er hynny, perswadiodd Benjamin Britten, a glywodd hi'n canu'r Meseia yn Abaty Westminster, hi i greu rhan Lucretia yn ei opera newydd The Rape of Lucretia, a oedd i agor yn dilyn y rhyfel yng  Ngwyl Glyndebourne yn 1946. Byddai'n rhannu'r rol gyda Nancy Evans. Er fod ganddi amheuon i ddechrau, erbyn dechrau mis Gorffennaf roedd Ferrier yn ysgrifennu at ei hasiant yn dweud ei bod yn mwynhau'r rihyrsals yn fawr iawn a'i fod yn un o'r rhannau gorau y gallai wneud.
Game Show Models
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kathleen Mary Ferrier
Poblogrwydd
Bu i gysylltiad Ferrier gyda Glyndebourne ddwyn ffrwyth pan cymeradwywyd hi gan Rudolf Bing, rheolwr cyffredinol yr wyl,  i Bruno Walter fel unawdwraig contralto ym mherfformiad o ganu cylch symffoneg Gustav Mahler Das Lied von der Erde. Cynlluniwyd hyn ar gyfer Gwyl Rhyngwladol Caeredin yn 1947. Roedd Walter yn amheus i ddechrau o weithio gyda chantores gymharol newydd, ond ar ôl ei chlyweliad lliniarwyd ei ofnau, meddai yn ddiweddarach, "Deallais gyda hyfrydwch fod yma un o'r cantorion gorau erioed". Nid oedd y Das Lied von der Erde yn adnabyddus iawn ym Mhrydain yr amser hwnnw, ac nid oedd yn apelio at rai o'r beirniaid;  er hynny, roedd yr Edinburgh Evening News yn meddwl ei fod yn ardderchog. Mewn bywgraffiad diweddarach o Ferrier, mae Lord Harewood yn disgrifio'r bartneriaeth rhwng Walter a Ferrier, a barhaodd tan salwch olaf y gantores, fel cyfatebiaeth prin o gerddoriaeth, llais ac anian."
Gadawodd Ferrier ar y 1af o Ionawr 1948 ar daith o bedair wythnos i Ogledd yr Amerig, y cyntaf o dair taith trawsiwerydd iddi wneud yn ystod y tair blynedd nesaf. Yn Ninas Efrog Newydd gwnaeth ganu mewn dau berfformiad o Das Lied von der Erde, gyda Bruno Walter a Philharmonig Efrog Newydd. Roedd Alma Mahler, gweddw'r cyfansoddwr, yn bresennol yn y cyntaf o'r rhain, ar y 15fed o Ionawr. Mewn llythyr a ysgrifennwyd y diwrnod wedyn, mae Ferrier yn dweud wrth ei chwaer: "Roedd rhai o'r beirniaid yn frwdfrydig, ac eraill ddim cymaint." Ar ôl yr ail berfformiad, a ddarlledwyd o arfordir i arfordir, perfformiodd Ferrier yn Ottawa a Chicago cyn dychwelyd i Efrog Newydd a chychwyn am adref ar y 4ydd o Chwefror.
Bu'n brysur iawn yn ystod y deunaw mis nesaf, gan gwmpasu nifer o ymweliadau a chyfandir Ewrop a thrydydd taith i'r Amerig rhwng Rhagfyr 1949 ac Ebrill 1950. Torrodd y daith i'r Amerig dir newydd i Ferrier - yr Arfordir Orllewinol - a oedd yn cynnwys tri perfformiad  o Orfeo ed Euridice yn San Ffransisco, gyda Pierre Monteux yn arwain. Cyfarfu Ferrier gyda Marian Anderson, contralto o'r Amerig yn ystod yr ymarferion. Dywedodd Anderson am Ferrier - "Am lais - ac am wyneb!" Roedd Ferrier yn parhau'n brysur ar ôl dychwelyd adref, gyda nifer o gyngherddau yn Amsterdam, Llundain a Chaeredin ynghyd â thaith o Awstria, y Swistir a'r Eidal. Yn Fiena, y soprano Elisabeth Schwarzkopf oedd cyd-unawdydd Ferrier mewn perfformiad a recordiwyd o Mass in B minor gan Bach, gyda Cherddorfa Sinffoni Fiena o dan arweiniad Herbert von Karajan. Dywedodd Schwarzkopf yn ddiweddarach fod datganiad Ferrier o Agnus Dei o'r Mass yn uchafbwynt y flwyddyn iddi.
Yn gynnar yn 1951, tra ar daith yn Rhufain, daeth Ferrier i wybod am farwolaeth ei thad ac yntau'n 83 oed. Er ei bod yn drist o glywed y newyddion, penderfynodd i barhau gyda'r daith; Mae'n nodi yn ei dyddiadur ar y 30 Ionawr : "Bu farw fy nhad yn dawel ar ôl dioddef o'r ffliw a stroc fechan". Dychwelodd i Lundain ar y 19eg o Chwefror, ac roedd yn brysur yn ymarfer ar unwaith gyda Barbirolli a'r Halle mewn gwaith a oedd yn newydd iddi: Poeme de l'amour et de la mer gan Chausson. Cafodd y perfformiad hwn ym Manceinion ar y 28ain o Chwefror lawer o glod. Pythefnos yn ddiweddarach darganfu Ferrier lwmpyn ar ei bron. Parhaodd i gwblhau nifer o ymrwymiadau yn yr Almaen, yr Iseldiroedd a Glyndebourne cyn gweld ei meddyg ar y 24ain o Fawrth. Ar ôl cael profion yn Ysbyty Coleg Prifysgol, cadarnhawyd fod ganddi gancr y fron, a chafodd 'mastectomy' ar y 10fed o Ebrill. Canslwyd pob ymrwymiad;  ymhlith y rhain roedd cyfres o berfformiadau o The Rape of Lucretia gan y Grwp Opera Saesneg, a drefnwyd fel rhan o Festival of Britain 1951.
bawd|Free Trade Hall, Manceinion, lle y canodd Ferrier Land of Hope and Glory pan ei ail-agorwyd ar ôl difrod y rhyfel, ar y 16eg o Dachwedd 1951
Dirywiad Iechyd
Parhaodd gyrfa Ferrier ar y 19eg o Fehefin 1951. yn y Mass yn B lleiaf yn y Neuadd Frenhinol Albert. Yna gwnaeth ei hymweliad arferol a Gwyl yr Iseldiroedd, gan roi pedwar perfformiad o Orfeo, a chanu Ail Simffoni Mahler gyda Otto Klemperer a Cherddorfa Concetgebouw. Trwy'r Haf bu'n rhaid iddi drefnu ei hymweliadau gyda'r ysbyty o fewn ei rhaglen gyngerdd;  serch hynny, roedd yn teimlo'n ddigon da i ganu yng Ngwyl Caeredin ym mis Medi, lle y perfformiodd ddwywaith gyda Walter gan ganu Poeme gan Chausson gyda Barbirolli a Cherddorfa Halle. Canodd Land of Hope and Glory ym mis Tachwedd yn ail-agoriad y Free Trade Hall ym Manceinion, uchafbwynt y noson, yn ôl Barbirolli, "a wnaeth i bawb grio, yn cynnwys yr arweinydd." Ar ôl hyn, gorffwysodd Ferrier am ddau fis tra'n cael therapi radiation, a'r unig beth iddi wneud trwy mis Rhagfyr oedd recordio caneuon gwerin yn stiwdios Decca am dri diwrnod.
Ym mis Ionawr 1952 ymunodd Ferrier â Britten a Pears mewn cyfres fer o gyngherddau i godi arian tuag at Grwp Opera Saesneg Britten. Yn ddiweddarach, mae Britten yn disgrifio'r daith fel "efallai y gorau o'r cyfan" o'i gysylltiadau artistig gyda Ferrier. Er y problemau iechyd parhaus, llwyddodd i ganu yn y St Matthew Passion yn Neuadd Albert ar y 30ain o Fawrth, y Meseia yn y Free Trade Hall ar y 13eg o Ebrill, a'r Das Lied von der Erde gyda Barbirolli a'r Halle ar y 23ain a'r 24ain o Ebrill. Mynychodd Ferrier ddigwyddiad preifat ar y 30ain o Ebrill, gyda'r Frenhines,Elisabeth II, brenhines y Deyrnas Unedig, a'i chwaer, Y Dywysoges  Margaret, yn bresennol. Yn ei dyddiadur, mae Ferrier yn nodi: "Canodd y Dywysoges M - yn dda iawn.!" Roedd ei hiechyd yn parhau i ddirywio;  gwrthododd gysidro cwrs o bigiadau androgen, gan iddi gredu y byddai'r driniaeth hwn yn difetha ansawdd ei llais. Ym mis Mai teithiodd i Fiena i recordio Das Lied a Ruckert-Lieder gan Mahler gyda Walter a Philharmonic Fiena;  roedd y gantores a'r arweinydd am gadw ar gof eu partneriaeth ar ddisg. Er iddi ddiodde'n enbyd, cwblhaodd Ferrier y sesiynau recordio rhwng y 15 a'r 20fed o Fai.