cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bryn Gwyn, Chubut
bawd|250px Lleolir pentref bychan Bryn Gwyn mewn ardal cefn gwlad yn rhan isaf nyffryn Chubut yn ne'r Gaiman yn Y Wladfa, Yr Ariannin. Bryn Gwyn yw enw'r ardal o gwmpas y pentref hwnnw hefyd.
Sofliar Califfornia
Caiff ei fagu er mwyn ei hela.
Bryn Gwyn, Chubut
Ceir ysgol gynradd ac ysgol uwchradd ym Mryn Gwyn. Yno hefyd ceir Capel Seion, sydd wedi ei ddynodi yn safle treftadaeth hanesyddol cenedlaethol.
Sofliar Califfornia
Teulu
Mae'r sofliar Califfornia yn perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: Phasianidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Babi Bach Iesu o Fflandr
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Gust Van den Berghe yw Babi Bach Iesu o Fflandr a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Belg. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Iseldireg a hynny gan Felix Timmermans.
Aetna Township, Kansas
Treflan yn, yn nhalaith Kansas, yw .
Babi Bach Iesu o Fflandr
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gust Van den Berghe nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Aetna Township, Kansas
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Aetna Township, gan gynnwys:
Apocalypse Domani
Ffilm arswyd a ffuglen wyddonol gan y cyfarwyddwr Antonio Margheriti yw Apocalypse Domani a gyhoeddwyd yn 1980. Fe'i cynhyrchwyd gan Edmondo Amati a Maurizio Amati yn Sbaen, Unol Daleithiau America a'r Eidal. Lleolwyd y stori yn Atlanta a chafodd ei ffilmio yn Georgia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Antonio Margheriti a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Alessandro Blocksteiner.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Giovanni Lombardo Radice, John Saxon, Venantino Venantini, Goffredo Unger, Cinzia De Carolis, Edoardo Margheriti, Laura Dean, Luca Venantini, Renzo Marignano a Tony King. Mae'r ffilm Apocalypse Domani yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1980. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Empire Strikes Back sef yr ail ffilm yn y gyfres Star Wars. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Antonio Margheriti ar 19 Medi 1930 yn Rhufain a bu farw ym Monterosi ar 4 Chwefror 2010.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Antonio Margheriti nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llunio Cymru
Llyfr sy'n darlunio'r newid a welwyd yn nhirlun Cymru yw Llunio Cymru gan John Davies. Cadw a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 13 Awst 2009. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Cyflwyniad darluniadol i'r newid a welwyd yn nhirlun Cymru o'r cyfnod cyn-hanesyddol hyd heddiw, mewn perthynas â datblygiadau cymdeithasol, diwydiannol a gwleidyddol. Ceir dros 250 o ffotograffau lliw a du-a-gwyn, mapiau a diagramau.
El Señor Manolo
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hendon
Tref ym Mwrdeistref Llundain Barnet, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy Hendon. Saif tua 7 milltir (11 km) i'r gogledd-orllewin o ganol Llundain.
Parc Paleontolegol Bryn Gwyn
Parc paleontolegol ym Mhatagonia yw Parc Paleontolegol Bryn Gwyn (Sbaeneg: Parque paleontológico Bryn Gwyn), a leolir yn ardal Bryn Gwyn yn y Gaiman, rhan o'r Wladfa yn yr Ariannin.
Dyma'r parc cyntaf o'i fath yn America Ladin. Ceir nifer o ffosilau creaduriaid cynhanesyddol y gadawyd eu gweddillion yno dros gyfnod o 40 miliwn o flynyddoedd.
Delmar, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Delmar, gan gynnwys:
Caleb Hillier Parry
Meddyg nodedig a aned yn Swydd Gaerloyw oedd Caleb Hillier Parry (21 Hydref 1755 – 9 Mawrth 1822); roedd o gefndir Cymreig. Mae'n cael ei adnabod fel awdur yr adroddiad cyntaf ar syndrom Parry-Romberg, a gyhoeddwyd ym 1815, yn ogystal â chyflwynydd un o'r disgrifiadau cynharaf o gyflwr llygatchwyddol a gyhoeddwyd ym 1825. Cafodd ei eni yn Cirencester, Lloegr ar 21 Hydref 1755 ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Caeredin. Bu farw yn 1822 yng Nghaerfaddon.
Jean Isherwood
Arlunydd benywaidd o Awstralia oedd Jean Isherwood (1911 - 2006).
Caleb Hillier Parry
Cefndir
Ganed Parry yn Cirencester, Swydd Gaerloyw, yn fab hynaf Joshua Parry, gweinidog anghydffurfiol Cymreig o Langan Sir Benfro a Sarah (née Hillier), ei wraig. Derbyniodd ei addysg mewn ysgol breifat yn Cirencester, ac ym 1770 aeth i Academi'r Anghydffurfwyr yn Warrington, lle bu'n astudio am dair blynedd. Ym 1773, dechreuodd Parry astudio meddygaeth yng Nghaeredin. Parhaodd â'i astudiaethau am ddwy flynedd yn Llundain, lle bu'n byw gyda Thomas Denman y meddyg obstetreg. Gan ddychwelyd i Gaeredin ym 1777, graddiodd Parry yn M.D. ym mis Mehefin 1778.
Jean Isherwood
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Awstralia.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Caleb Hillier Parry
Gwobrau
Enillodd Parry y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith.
Aonach Beag - Sgurr a'Bhuic
Mae Aonach Beag - Sgurr a'Bhuic (neu Sgurr a' Bhuic) yn gopa mynydd a geir rhwng Fort William a Loch Leven ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Munro Top. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
After Many Years
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Lawrence Huntington yw After Many Years a gyhoeddwyd yn 1930. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Periw. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Lawrence Huntington.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1930. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All Quiet on the Western Front ffilm Almaenig, Ffraneg a Saesneg gan Lewis Milestone a Nate Watt. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lawrence Huntington ar 9 Mawrth 1900 yn Llundain.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lawrence Huntington nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cochwydden Califfornia
Coeden binwydd, fytholwyrdd yw Cochwydden Califfornia sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Cupressaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Sequoia sempervirens a'r enw Saesneg yw Coastal redwood. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Cochwydden Arfor.
Mae'r dail ifanc ar ffurf nodwyddau a cheir moch coed sef yr hadau ar y goeden hon.
Cyfeiriadau
Sequoia sempervirens
Afon Forth
Afon yn nwyrain yr Alban yw Afon Forth (Saesneg: River Forth, Gaeleg yr Alban: Uisge For neu Abhainn Dhubh). Mae'n 29 milltir o hyd.
Ceir tarddle Afon Forth yn Loch Ard yn y Trossachs, tua 30 km i'r gorllewin o Stirling. Mae'n llifo tua'r dwyrain trwy Aberfoyle ac yna trwy Stirling, lle mae effaith y llanw i'w deimlo, a heibio Cambus, Alloa ac Airth. Wedi cyrraedd Kincardine, mae'n ymledu i ffurfio Moryd Forth.
Mannekäng i Rött
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Arne Mattsson yw Mannekäng i Rött a gyhoeddwyd yn 1958. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Folke Mellvig a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Torbjörn Iwan Lundquist.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1958. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Vertigo sy’n ffilm drosedd a dirgelwch Americanaidd gan Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arne Mattsson ar 2 Rhagfyr 1919 yn Uppsala a bu farw yn yr un ardal ar 14 Mai 2001. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1941 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arne Mattsson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gaza-Strophe, Palestine
Ffilm ddogfen yw Gaza-Strophe, Palestine a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Josefina
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Roberto Alamo, Emma Suárez a Miguel Bernardeau. Mae'r ffilm Josefina (ffilm o 2021) yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2021. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Spider-Man: No Way Home sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Jon Watts. Golygwyd y ffilm gan Miguel Doblado Chacón sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Burton Coggles
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Burton Coggles neu Burton-le-Coggles. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Kesteven.
Burtoft
Pentref yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Burtoft. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Wigtoft yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Boston.
Britheg Glanville
Glöyn byw sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw britheg Glanville, sy'n enw benywaidd; yr enw lluosog ydy brithegion Glanville; yr enw Saesneg yw Glanville Fritillary, a'r enw gwyddonol yw Melitaea cinxia. Mae i'w gael yng nghanol a de Ewrop a rhannau o Asia a Gogledd Affrica. Dim ond ar arfordir Ynys Wyth y mae i'w chael yng ngwledydd Prydain, er fod olion iddi fyw mor bell i'r gogledd â Swydd Lincoln yn y 19g. Daw ei enw o enw yr Arglwyddes Eleanor Glanville, naturiaethwraig o'r 17fed a'r 18g o Swydd Lincoln.
Home on the Range (ffilm)
Ffilm Animeiddiedig Disney yw Home on the Range (2004).
Britheg Glanville
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae britheg Glanville yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Andrew Huxley
Meddyg, ffisiolegydd a ffisegydd nodedig o'r Deyrnas Unedig oedd Andrew Huxley (22 Tachwedd 1917 – 30 Mai 2012). Testun ei astudiaethau oedd cynhyrfiad nerfau. Enillodd Wobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth ym 1963. Cafodd ei eni yn Hampstead, Y Deyrnas Unedig ar 22 Tachwedd 1917 ac addysgwyd ef yn Ysgol Westminster, Coleg y Drindod a Phrifysgol Caergrawnt. Bu farw ar 30 Mai 2012 yng Nghaergrawnt.
Gwobrau
Mae Andrew Huxley wedi ennill y gwobrau canlynol o ganlyniad eu gwaith.
Il Fango E Le Stelle
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Pier Angelo Mazzolotti yw Il Fango E Le Stelle a gyhoeddwyd yn 1921. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal.
A Ritmo de Fe
Ffilm ddrama Sbaeneg o o Weriniaeth Dominica yw A Ritmo de Fe. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngweriniaeth Dominica.
Il Fango E Le Stelle
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Oreste Bilancia, Alberto Pasquali, Franz Sala ac Italia Almirante Manzini. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
A Ritmo de Fe
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Il Fango E Le Stelle
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1921. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Kid sef ffilm gomedi a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Ubaldo Arata oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
A Ritmo de Fe
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Il Fango E Le Stelle
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pier Angelo Mazzolotti ar 29 Rhagfyr 1890 yn Torino a bu farw yn yr un ardal ar 6 Gorffennaf 1968.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Pier Angelo Mazzolotti nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llostfain Santa Marta
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Llostfain Santa Marta (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llostfeinion Santa Marta) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Synallaxis fuscorufa; yr enw Saesneg arno yw Santa Marta spinetail. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. fuscorufa, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r llostfain Santa Marta yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
MNH Entertainment
MNH Entertainment (Coreeg: 엠엔에이치엔터테인먼트) yw grŵp adloniant rhygnwladol preifat a asiantaeth talent wedi'u seilio yn Seoul. Sefydlwyd yn Tachwedd 2014 gan Lee Ju-seop, rheolwr yn JYP Entertainment. Yn bresennol, mae'r cwmni yn rheoli artistiaid fel cyn-aelod I.0.I, Chungha. Wnaeth MNH cyflwyno eu grwp ferched cyntaf gyda BVNDIT yn 2019, a'u actor cyntaf gyda Yoon Jae-yong yn 2020.
Hanes
Ar Tachwedd 18, 2014 sefydlwyd y cwmni.
Yn 2016, waneth y hyfforddai Kim Chung-ha cael ei anfon i gymryd rhan yn y sioe teledu goroesi grŵp ferched, Produce 101. Wnaeth hi orffen yn bedwerydd felly roedd hi'n rhan o I.O.I. Ar ôl diddymiad I.O.I, wnaeth MNH cynllunio i cael Chungha parhau fel unawdydd.
Yn 2019, wnaeth MNH cyhoeddi eu grŵp ferched newydd, BVNDIT. Fyddai'r grŵp y grŵp ferched gyntaf gan MNH Entertainment. Mae gan y grŵp 5 aelod: Yiyeon, Songhee, Jungwoo, Simyeong, a Seungeun a wnaeth cael eu ymddangosiad cyntaf ar Ebrill 10, 2019 gyda "Hocus Pocus". Ar Mai 15, 2019 wnaeth BVNDIT cyhoeddi eu ail gân "Dramatic".
Ar Ionawr 28, 2020, fe'u ddatgelwyd cynlluniau MNH am prosiect cerddoriaeth newydd o'r enw New.wav, a fyddai'n bwriadu i hawlio artistiaid y cwmni i ryngweithio gyda'u cefnogwyr trwy cerddoriaeth mwy amrywiol, tu allan i'w cyhoeddiadau arferol. Yn 2020 wnaeth MNH cyflwyno eu actor cyntaf, Yoon Jae-yong, trwy ddrama SBS, "Nobody Knows".
Artistiaid recordio
Groupiau
Unawdydd
Henley-in-Arden
Tref a phlwyf sifil yn Swydd Warwick, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Henley-in-Arden. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Stratford-on-Avon. Saif tua 9 milltir (14 km) i'r gorllewin o dref Warwick.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,773.
Bobby Windsor
Mae Robert William Windsor  (ganwyd 31 Ionawr 1948 yng Nghasnewydd, Sir Fynwy), a oedd yn cael ei adnabod fel Bobby a' gyda'r llysenw "The Duke", yn gyn chwaraewr Rygbi'r undeb a enillodd 28 cap Rygbi'r undeb i Gymru fel bachwr rhwng 1973 a 1979. Cyhoeddodd Windsor ei hunangofiant The Iron Duke ym mis Hydref 2010.
Gyrfa cynnar
Yn weithiwr dur wrth ei alwedigaeth, dechreuodd Windsor ar ei yrfa gyda rygbi'r undeb fel cefnwr, yn chwarae fel cefnwr a 'fly-half', ond daeth yn enwog yn safle'r bachwr. Chwaraeodd dros Brynglas a Cross Keys cyn ymuno â Phontypŵl lle gyda Graham Price a Charlie Faulkner daeth yn rhan o'r chwedlonol 'Pontypool Front Row', a elwir hefyd yn Viet Gwent (yn chwarae ar Ffrynt Rhyddid Cenedlaethol De Fietnam) a anfarwolwyd yn y gân gan Max Boyce.
Cymru
Chwaraeodd Windsor ei gêm gyntaf dros Gymru yn erbyn tîm rygbi undeb cenedlaethol Awstralia yng Nghaerdydd ym 1973, gêm a enillwyd gan Gymru o 24 pwynt i ddim gyda Windsor yn sgorio cais fel bachwr, a chymerodd drosodd oddi wrth Jeff Young fel y dewis cyntaf fel bachwr. Chwaraeodd rhes flaen Pontypŵl dros Gymru fel uned 19 o weithiau yn ystod y 1970au, a cholli mewn dim ond pedair o'r gemau hynny. Chwaraeodd ei gêm ryngwladol olaf yn erbyn tîm rygbi undeb cenedlaethol Ffrainc ym mis Chwefror 1979.
Får Jag Låna Din Fru?
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Arne Mattsson yw Får Jag Låna Din Fru? a gyhoeddwyd yn 1959. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Lars Widding a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jules Sylvain.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1959. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Ben-Hur sy’n ffilm epig hanesyddol o’r Unol Daleithiau gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arne Mattsson ar 2 Rhagfyr 1919 yn Uppsala a bu farw yn yr un ardal ar 14 Mai 2001. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1941 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arne Mattsson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Capel Pendref (Rhuthun)
Eglwys yr Annibynwyr yn Rhuthun, Sir Ddinbych yw Pendref. Saif y capel, a adeiladwyd yn 1827, ar Stryd y Ffynnon, nepell o sgwâr y dref.
bawd|de|220px|Capel Pendref (Rhuthun) bawd|J. D. Jones
Tras yr Annibynwyr: y cefndir
Ar 31 Hydref 1517, hoeliodd Martin Luther lythr ar ddrws eglwys Wittenburg yn yr Almaen. Ef oedd y Protestant cyntaf. Ar ôl 1536 penododd Harri’r Vllled ei hun yn ben ar yr Eglwys yn Lloegr gan fabwysiadu syniadau Protestanaidd. Yn 1567 troswyd y Testament Newydd i’r Gymraeg gan William Salesbury, a throswyd y Beibl i gyd i’r Gymraeg gan yr Esgob William Morgan yn 1588. Yn 1630, cyhoeddwyd y Beibl Bach.
Roedd y Piwritaniaid, sef dilynwyr John Calvin, eisiau dilyn a chryfhau'r syniadau Protestanaidd. O ganlyniad, ffurfiwyd sectau y tu allan i Eglwys Loegr, wrth iddi ddod yn bosib i’r Cymry glywed a deall y Beibl yn eu hiaith eu hunain, gan gynnwys yr Annibynwyr (eglwys gyntaf yn Llanfaches, Gwent, yn 1639) a’r Bedyddwyr (eglwys gyntaf yn Ilston, Bro Gwyr, yn 1649) yng Nghymru. Gelwir Llanfaches yn fam eglwys anghydffurfiaeth yng Nghymru. Roedd y Goron eisiau cadw’r grym yn Eglwys Lloegr, wrth gwrs, a deddfwyd yn erbyn yr Anghydffurfwyr (e.e. Deddf Unffurfiaeth, 1661). Bu rhaid i lawer o Gymry ffoi, er engrhaifft i America (roedd 18 o dras Gymreig ymhlith y 56 a arwyddodd Datganiad Annibyniaeth yr Unol Daleithiau yn 1776). Ond goroesi wnaeth yr Annibynwyr yng Nghymru hefyd.
Yr Annibynwyr yn Rhuthun
Mae cyfeiriad yn hen lyfr Alexander Gordon, Freedom after ejection, yn sôn fel hyn: 'At Rhuthun lecture once a month by Mr. James Owen. There is a serious people, they call for the Lord’s Supper, but it is not yet administered for want of Minister'. Ceir cyfeiriad arall yn llyfr Palmer, Nonconformist Memorials, sy'n awgrymu fod Ymneilltuwyr yn Rhuthun yn ail hanner y 17g. Mae’n debyg fod pobl fel William Jones (Dinbych), Jonathan Roberts (Llanfair) a Ellis Rowlands (Warden Rhuthun) ynghlwm â’r achos. Mae sôn hefyd fod yna oedfaon mewn tŷ rhent yn Rhuthun yn 1672 â rhyw John Roberts yn pregethu.
Spirit of Seventy Sex
Ffilm bornograffig gan y cyfarwyddwr Stu Segall yw Spirit of Seventy Sex a gyhoeddwyd yn 1976. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Stu Segall.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw John Holmes, Annette Haven a John Seeman. Mae'r ffilm Spirit of Seventy Sex yn 65 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Capel Pendref (Rhuthun)
Codi'r capel a'i hadnewyddu
Bu’r Annibynwyr heb weinidog yn y dre o 1807 tan 1825, pan ddaeth William Phillips i wasanaethu. Prynwyd stabl bach ac efail yng nghanol y dref am £250, ond doedd dim digon o dir i godi capel. Syr Watkin Williams Wynne oedd perchennog y tir cyfagos. Dywedodd: 'Let us be kind to the dissenters' a gwerthodd ddigon o dir i godi capel yn 1827 ar gost o £1340. Â dim ond 40 aelod, gwan oedd yr achos, ond bu’r Parch. W. Williams, Y Wern, yn gefn iddynt yn y dyddiau cynnar. Yn ôl y sôn, cafwyd trafferthion gyda’r adeiladydd - roedd e’n ddrud!
Spirit of Seventy Sex
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1976. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rocky gan y cyfarwyddwr ffilm John G. Avildsen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Punk in Africa
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Keith Jones a Deon Maas yw Punk in Africa a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn y Weriniaeth Tsiec a De Affrica. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Mae'r ffilm Punk in Africa yn 82 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Spirit of Seventy Sex
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stu Segall ar 1 Ionawr 1901.
Capel Pendref (Rhuthun)
Codi'r capel a'i hadnewyddu
Derbynniodd Evan Price (Athrofa Caerfyrddin) yr alwad yn 1827. Gadawodd yn 1835, a bu Rhuthun heb weinidog eto tan 1839, pan ddaeth Richard Jones (Aberhosan) i wasanaethu ym Mhendref, Pwllglas a’r Graigfechan. Ysgrifennodd Hiraethog 'Bu dyfodiad Richard Jones yn fywyd o feirw i’r achos'. Cynyddodd nifer yr aelodau i 120 a mwy fel canlyniad.
Punk in Africa
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Capel Pendref (Rhuthun)
Codi'r capel a'i hadnewyddu
Adnewyddwyd y capel ar gost o £1400 yr 1847. Yn 1875, gwariwd £1200 ar adnewyddu ac addurno’r capel. Yn 1883, gosodwyd sustem wresogi dŵr cynnes ar gost o £50. Yn 1913, codwyd festri am yr ail waith. Yn 1922, prynwyd tŷ i’r gweinidog. Adnewyddwyd y capel am yr ail waith yn 1927, a bu dathlu canmlwyddiant y capel ynghyd â chanmlwyddiant geni J.D.Jones - â theyrnged gan neb llai nag Elfed.
La Machine À Expulser
Ffilm ddogfen yw La Machine À Expulser a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Stirling (awdurdod unedol)
Un o awdurdodau unedol yr Alban yw Stirling (Gaeleg yr Alban: Sruighlea). Y ganolfan weinyddol yw tref Stirling, ac mae'r boblogaeth tua 85,000.
200px|bawd|canol|Lleoliad awdurdod unedol Stirling yn yr Alban
Mae'n ffinio â Falkirk, Perth a Kinross, Argyll a Bute, Dwyrain Swydd Dunbarton, Gorllewin Swydd Dunbarton a Swydd Clackmannan. Ffurfiwyd yr awdurdod yn 1996, yn dilyn ffiniau ardal Stirling o hen awdurdod Central. Mae'n cyfateb i'r rhan fwyaf o hen Swydd Stirling, heblaw Falkirk, a de-orllewin hen Swydd Perth.
M/S Disko i Holstensborg April 1934
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Paul Hansen yw M/S Disko i Holstensborg April 1934 a gyhoeddwyd yn 1934. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Somatochlora sahlbergi
Gwas neidr o deulu'r Corduliidae (neu'r 'Gweision neidr gwyrdd') yw'r Somatochlora sahlbergi. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
M/S Disko i Holstensborg April 1934
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Thin Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Paul Hansen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Paul Hansen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Chicken Little (ffilm 2005)
Ffilm Disney gyda lleisiau Zach Braff a Garry Marshall yw Chicken Little (2005).
Umarmung – Tango Im Schwarzwald
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Irene Schüller nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Burton Pedwardine
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Burton Pedwardine. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Kesteven.
The Gentleman From Arizona
Ffilm am y Gorllewin gwyllt yw The Gentleman From Arizona a gyhoeddwyd yn 1939. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Welingtonia
Coeden binwydd, fytholwyrdd yw Welingtonia sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Cupressaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Sequoiadendron giganteum a'r enw Saesneg yw Wellingtonia. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Cochwydden Sierra.
The Gentleman From Arizona
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1939. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gone with the Wind sef ffilm Americanaidd am drais, dial a rhamant gan Victor Fleming, George Cukor a Sam Wood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Welingtonia
Mae'r dail ifanc ar ffurf nodwyddau a cheir moch coed sef yr hadau ar y goeden hon.
The Gentleman From Arizona
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ryttare i Blått
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Björn Gustafson, Annalisa Ericson, Nils Hallberg, Sven Wollter, Mona Malm, Lauritz Falk, Gunnel Broström, Ellika Mann, Gio Petré, Bellan Roos, Hanny Schedin, Solveig Ternström, Lena Granhagen, Erik Hell, Bengt Brunskog, Kotti Chave, Karl-Arne Holmsten, Erik Strandell a Birger Åsander.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1959. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Ben-Hur sy’n ffilm epig hanesyddol o’r Unol Daleithiau gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Sofliar gain
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Sofliar gain (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: soflieir cain) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Lophortyx douglasii; yr enw Saesneg arno yw Elegant quail. Mae'n perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: Phasianidae) sydd yn urdd y Galliformes.
Ryttare i Blått
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arne Mattsson ar 2 Rhagfyr 1919 yn Uppsala a bu farw yn yr un ardal ar 14 Mai 2001. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1941 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Sofliar gain
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn L. douglasii, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Ryttare i Blått
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arne Mattsson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sofliar gain
Caiff ei fagu er mwyn ei hela.
Teulu
Mae'r sofliar gain yn perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: Phasianidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Deltona, Florida
Dinas yn, yn nhalaith Florida, yw .
Sir an-fetropolitan
Math o ardal llywodraeth leol yn Lloegr yw sir an-fetropolitan (Saesneg: non-metropolitan county). Mae siroedd an-fetropolitan yn rhan o system dwy haen o lywodraeth leol sy'n gweithredu yn y rhan fwyaf o Loegr.
Deltona, Florida
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Deltona, gan gynnwys:
Sir an-fetropolitan
Rhennir pob sir an-fetropolitan yn nifer o ardaloedd an-fetropolitan, gan rannu pŵer a chyfrifoldeb gyda nhw.
tra bod ardaloedd an-fetropolitan yn darparu gwasanaethau, megis:
Crëwyd y system ddwy haen hon yn 1974 gan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972.
Mae rhan fwyaf o siroedd an-fetropolitan enwau sy'n cyfateb i enwau siroedd seremonïol, ac mae'n bwysig peidio â chymysgu'r naill â'r llall, gan eu bod yn amlach na pheidio yn cyfeirio at wahanol ardaloedd daearyddol, oherwydd bod mwyafrif y siroedd seremonïol yn cynnwys awdurdodau unedol sy'n annibynnol ar y sir an-fetropolitan.
Baruch Samuel Blumberg
Meddyg, firolegydd, anthropolegydd a gwyddonydd nodedig o Unol Daleithiau America oedd Baruch Samuel Blumberg (28 Gorffennaf 1925 – 5 Ebrill 2011). Roedd yn gyd-dderbynnydd Gwobr Nobel mewn ffisioleg neu feddygaeth ym 1976, ac fe wobrwywyd am ei waith ar y firws hepatitis B. Cafodd ei eni yn Brooklyn, Unol Daleithiau America ar 28 Gorffennaf 1925 ac addysgwyd ef yng Ngholeg yr Undeb, Coleg Balliol, Rhydychen, Ysgol Uwchradd Far Rockaway, Coleg Meddygon a Llawfeddygon Prifysgol Columbia, Prifysgol Columbia a Phrifysgol Rhydychen.
Gwobrau
Enillodd Baruch Samuel Blumberg y gwobrau canlynol o ganlyniad eu gwaith.
Glee (gwahaniaethu)
Gallai Glee gyfeirio at:
Shani Rhys James
Mae Shani Rhys James MBE (ganed ym 1953 yn Melbourne, Awstralia ) yn arlunydd o Llangadfan, Powys. Disgrifwyd James fel "arguably one of the most exciting and successful painters of her generation" a "one of Wales’ most significant living artists". Cafodd ei hethol i'r Royal Cambrian Academy of Art ym 1994. Yn ystod Anrhydeddau'r Flwyddyn Newydd 2006, cafodd ei phenodi yn Member of the Order of the British Empire (MBE) am ei "chyfraniad i gelf".
Bywyd cynnar
Ganed Shani Rhys James ym 1953 yn Melbourne, Awstralia. Roedd ei thad yn Gymro a'i mam yn hannu o Awstralia. Symudodd Rhys James i'r DU fel plentyn. Yn chwe blwydd oed bu Rhys James yn wael gyda thrombosytopenia. Disgrifiodd ei chyfnod gartref o'r ysgol o achos ei salwch fel cyfnod arwyddocaol a alluogodd hi chwarae fel plentyn ac ehangu ei dychymyg. Dywed fod ei chyfnod yn Awstralia hefyd wedi ei hannog i greu bywoliaeth allan o gelf. Awgrymodd ei mam iddi beidio mynychu Ysgol Gelf, gan nad oedd yr artistiaid gorau yn eu mynychu yn ei thyb hi. Cynhaliwyd ei diddordeb mewn celf drwy ei chyfeillgarwch â Charles Blackman a sawl cyfaill plentyndod artistig arall. Gan ei bod ei mam yn actor, bu'r theatr hefyd yn ddylanwad mawr ar Rhys James. Roedd props a gwisgoedd theatr yn rhan gyson o amgylchedd ei magwraeth.
Sgurr Choinnich Mor - Sgurr Choinnich Beag
Mae Sgurr Choinnich Mor - Sgurr Choinnich Beag yn gopa mynydd a geir rhwng Fort William a Loch Leven ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd ar y copa.
Aderyn gwrychog penddu
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Aderyn gwrychog penddu (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar gwrychog penddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Bucco noanamae; yr enw Saesneg arno yw Sooty-capped puffbird. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Gwrychog (Lladin: Bucconidae) sydd yn urdd y Piciformes.
Sgurr Choinnich Mor - Sgurr Choinnich Beag
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Munro Top. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Shani Rhys James
Addysg a gyrfa
Astudiodd Rhys James yng Ngholeg Celf a Dylunio Loughborough. Ym 1976 enillodd radd mewn Celfyddyd Cain yn Ysgol Gelf Saint Martin.
Aderyn gwrychog penddu
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn B. noanamae, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r aderyn gwrychog penddu yn perthyn i deulu'r Adar Gwrychog (Lladin: Bucconidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Shani Rhys James
Addysg a gyrfa
Wedi derbyn gradd, symudodd i Bowys i fyw, gweithio a magu ei theulu ifanc.
Achub Eglwys Sant Teilo: Ailgodi Adeilad Canoloesol
Llyfr am ailgodi Eglwys Sant Teilo yn Sain Ffagan Achub Eglwys Sant Teilo: Ailgodi Adeilad Canoloesol gan Mari Gordon a Gerallt D. Nash (Golygyddion). Llyfrau Amgueddfa Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 30 Ebrill 2009. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Shani Rhys James
Addysg a gyrfa
Adnabuwyd Rhys James yn bennaf fel artist hunan bortreol. Roedd ei darn ym 1993, Studio with Gloves yn hunanbortread ohoni hi ei hun yn eistedd yn ei stiwdio. Nid yw gwaith Rhys James yn gyfyngedig i hunanbortreadau yn unig, hoffai baentio portreadau o ferched eraill, golygfeydd domestig neu ddarluniau "riotously spiky and rip-roaring" o fasys o flodau. Dywed y adolygydd cerdd Michael Glover, "There's something mad, wild and thuggish about this work, such is its total lack of restraint. It seems to be gulping at colour... She lathers and slathers on the paint with a kind of unrestrained glee. No wonder the eyes of the model are always slightly bulbous with a kind of childish wonderment". Mae Rhys James hefyd wedi cynhyrchu printiau a darluniau mewn inc a siarcol.
Achub Eglwys Sant Teilo: Ailgodi Adeilad Canoloesol
Disgrifiad byr
Cyfrol gydag oddeutu 24,000 o eiriau a chant o luniau lliw llawn am Eglwys Sant Teilo. Ceir yma stori'r adnewyddu yn Sain Ffagan: Amgueddfa Werin Cymru.
Shani Rhys James
Addysg a gyrfa
Mae Rhys James wedi cael ei hethol i'r Royal Cambrian Academy of Art a 56 Group Wales.
Ym 2011 cynhwyswyd Rhys James mewn cyfres deledu ar y BBC a oedd yn trafod artistiaid mawr Cymru. Hi eodd yr unig artist byw i gael ei chrybwyll. Cyflwynwyd y rhaglen gan Rolf Harris. Paentiodd Harris hunanbortread yn arddull Rhys James gan ddefnyddio drych bychan a gan edrych ar ei wyneb 'as a landscape'.
Mae Rhys James wedi arddangos ei gwaith ar draws Ewrop, yr UDA, Hong Kong, Seland Newydd ac Awstralia. Er, Martin Tinney Gallery, Caerdydd sydd yn ei chynrychioli.
Arddangosfeydd
Rhestrwyd gan wefan BBC Wales Arts oni bai y nodwyd fel arall.
La France Au Rwanda : « Une Neutralité Coupable »
Ffilm ddogfen yw La France Au Rwanda : « Une Neutralité Coupable » a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Shani Rhys James
Gwobrwyon a dyfarniadau
Rhestrwyd gan Martin Tinney Gallery oni bai y nodwyd fel arall
La France Au Rwanda : « Une Neutralité Coupable »
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Matrix sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski.
Shani Rhys James
Bywyd personol
Mae Rhys James yn briod i'r artist Stephen West a mae ganddynt ddau o blant. Er ei bod ar y cyfan yn cael ei chydnabod fel Cymraes mae ganddi basbort Awstralia a disgrifia ei hun fel "mongrel Celt".
La France Au Rwanda : « Une Neutralité Coupable »
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Achub Eglwys Sant Teilo: Ailgodi Adeilad Canoloesol
Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle
Shani Rhys James
Bywyd personol
Prynodd Rhys James ail gartref yn Charente, France (2010), ac yno, y treuliai llawer o'i hamser.
Rhegen yr ŷd
Mae Rhegen yr ŷd (Crex crex), yn aelod o deulu'r Rallidae.
Mae'n nythu trwy'r rhan fwyaf o Ewrop a gorllewin Asia. Mae'n aderyn mudol sy'n treulio'r gaeaf yn Affrica. Yn wahanol i'r rhan fwyaf o'r teulu yma, nid yw Rhegen yr Ŷd yn nythu mewn lleoedd gwlyb. Fel rheol mae'n nythu mewn caeau neu dir diffaith lle mae tyfiant uchel i guddio'r nyth a'r cywion. Yn rhannol oherwydd hyn, mae ei niferoedd wedi gostwng ar draws Ewrop, oherwydd yn aml mae ffermwyr yn torri'r gwair ar y caeau cyn i'r cywion ddod yn ddigon hen i hedfan.
Maent yn llawer haws eu clywed na'u gweld, gan eu bod fel rheol yn cadw o'r golwg mewn tyfiant uchel. Mae'r cefn yn frown gyda smotiau du, y pen a'r gwddf yn llwydlas a'r ochrau'n gochaidd. Pan maent yn hedfan mae'r adenydd yn edrych yn frowngoch. Mae'r cywion yn ddu. Fel rheol gellir clywed yr adar pan maent yn bresennol, oherwydd mae'n gwneud sŵn tebyg i'e enw Lladin, "crex crex". Hyn sy'n rhoi'r enw Cymraeg "Rhegen" iddo hefyd.
Aetna Township, Illinois
Treflan yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Rhegen yr ŷd
Hanesyddol
Dyddiaduron ffermio:
Aetna Township, Illinois
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Aetna Township, gan gynnwys:
Somatochlora semicircularis
Gwas neidr o deulu'r Corduliidae (neu'r 'Gweision neidr gwyrdd') yw'r Somatochlora semicircularis. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Karl Jenkins
Cyfansoddwr Cymreig ydy Karl Jenkins OBE (ganwyd 17 Chwefror 1944, Penclawdd, Penrhyn Gŵyr).
Roedd ei dad yn athro yn yr ysgol leol ac yn organydd a meistr y côr ym Mhenclawdd. Ganddo ef y cafodd Karl Jenkins ei hyfforddiant cerddorol cyntaf. Aeth i Ysgol Ramadeg Tregwyr, ac wedyn i Brifysgol Cymru, Caerdydd, lle cyfarfu a'i wraig; a'r Academi Gerdd Frenhinol. Am y rhan fwyaf o'i yrfa gynnar, adnabyddwyd ef fel cerddor jazz a jazz-roc. Bu'n chwarae amryw o offerynnau gan gynnwys sacsoffon soprano a baritôn, allweddellau ac obo. Ymunodd â grŵp o gyfansoddwr jazz Graham Collier, ac yn ddiweddarach cyd-sefydlodd y band Nucleus a enillodd y wobr gyntaf yn y Montreux Jazz Festival yn 1970. Bu'n chwarae yng Nghlwb Ronnie Scott a chwarae gyda'r band Soft Machine yn y 70au.
Cyfansoddodd gerddoriaeth i nifer o hysbysebion gan gynnwys Levi, British Airways, Renault, Volvo a Pepsi.
Erbyn hyn mae'n fwy adnabyddus fel cyfansoddwr clasurol gan dderbyn comisiynau gan y Bale Brenhinol, Cerddorfa Genedlaethol Ieuenctid Cymru, Bryn Terfel, ac Evelyn Glennie.
Caol an t-Snàimh
Mae Caol an t-Snàimh (Saesneg: Colintraive) yn bentref ar Benrhyn Cowal yn Ucheldiroedd yr Alban. Mae fferi Calmac rhwng y pentref a Rhubodach ar Ynys Bute. Ystyr ‘ Caol an t-Snàimh’ yw ‘culfor nofio’;nofiodd gwartheg dros y culfor ar eu ffordd i farchnadoedd y tir mawr. Mae gan y pentref swyddfa’r post, canolfan dreftadaeth, gardd dreftadaeth a gwesty. Ar un adeg, perchennog y gwesty oedd Ken Sykora, gitarydd jazz.
Burton, Swydd Lincoln
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Burton neu Burton-by-Lincoln. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gorllewin Lindsey.
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 865.
Burton upon Stather
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Lincoln, Swydd Efrog a'r Humber, Lloegr, ydy Burton upon Stather. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Gogledd Swydd Lincoln.
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,698.
Emrys Sant
Roedd Emrys Sant (Lladin: Aurelius Ambrosius c. 340 – 4 Ebrill 397) yn gyffeswr, yn ddoethor eglwysig ac yn esgob catholig Milan rhwng 374 a 397. Roedd yn un o'r bobl mwyaf dylanwadol yn yr eglwys drwy Ewrop yn y 4c. Roedd yn raglaw-ynad (praefectus consularis) o arfordir Liguria ac ardal Emilia yn yr hyn a adnabyddir heddiw fel 'yr Eidal'. Yn Milan roedd ei bencadlys, cyn ei ordeinio'n annisgwyl yn esgob yn 374. Gwrthwynebai Ariaeth, neu Ariadaeth, i'r carn; sef gredo fod Iesu Grist yn fab Duw ac a grewyd ganddo. Cyhuddwyd Emrys o erlid Ariaethwyr, Iddewon a phaganiaidd.
Hertford
Tref a phlwyf sifil yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, ydy Hertford. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Swydd Hertford.
Emrys Sant
Dywed traddodiad iddo hyrwyddo "llafarganu atepganiadol" ble adleisir un ochr y côr gan yr ochr arall, bob yn ail. Honnir hefyd iddo gyfansoddi Veni redemptor gentium, un o emynau'r Adfent.
Hertford
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 26,783.
Burwell, Swydd Lincoln
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Burwell. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Lindsey.
Hertford
Mae Caerdydd 217 km i ffwrdd o Hertford ac mae Llundain yn 31 km. Y ddinas agosaf ydy St Albans sy'n 17.7 km i ffwrdd.
Emrys Sant
Fe'i ganwyd yng Ngallia Belgica (yr Almaen heddiw) a oedd yn rhan o'r Ymerodraeth Rufeinig yr adeg honno. Mae'n bosibl mai ei dad oedd Aurelius Ambrosius. Mae Emrys yn nodedig am ei ddylanwad ar Awstin o Hippo ac am esgymuno'r ymherawdwr Theodosius ar ôl cyflafan mawr yn Thessalonica.
Mae'r Eglwys yn dathlu ei wyl ar y 7fed Rhagfyr.
Cof Cenedl XXIV
Cyfrol yn y gyfres Cof Cenedl yw Cof Cenedl XXIV: Ysgrifau ar Hanes Cymru, wedi'i olygu gan Geraint H. Jenkins. Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 12 Chwefror 2009. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Cyfrol arall mewn cyfres ar gyfer pawb sy'n ymddiddori yn hanes Cymru. Dyma'r gyfrol olaf yn y gyfres hon.
Botwm Crys yn cadw lle
Cedrwydden goch
Coeden binwydd, fytholwyrdd yw Cedrwydden goch sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Cupressaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Thuja plicata a'r enw Saesneg yw Western red-cedar. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Cedrwydden Goch.
Mae'r dail ifanc ar ffurf nodwyddau a cheir moch coed sef yr hadau ar y goeden hon.
Stob Choire Claurigh - Stob Coire na Gaibhre
Mae Stob Choire Claurigh - Stob Coire na Gaibhre yn gopa mynydd a geir rhwng Fort William a Loch Leven ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd ar y copa.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Munro Top. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 10 Mawrth 2007.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Hell Night
Ffilm arswyd sy'n llawn gwaed a thrywanu gan y cyfarwyddwr Tom DeSimone yw Hell Night a gyhoeddwyd yn 1981. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Randy Feldman a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Dan Wyman. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Linda Blair, Peter Barton a Vincent Van Patten. Mae'r ffilm Hell Night yn 101 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1981. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Raiders of the Lost Ark sef ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Mac Ahlberg oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tom DeSimone ar 1 Ionawr 1939 yn Cambridge.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tom DeSimone nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Binnein Mor - Sgor Eilde Beag
Mae Binnein Mor - Sgor Eilde Beag yn gopa mynydd a geir rhwng Fort William a Loch Leven ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;.
Dd
Chweched lythyren yr wyddor Gymraeg yw dd. Mae'n gytsain. Nid yw'n digwydd ar ddechrau gair ond fel treiglad meddal y llythyren d, e.e. 'y ddinas' (dinas), 'dy ddafad' (dafad), ayb.
Gellir ei hysgrifennu â llaw yn y Gymraeg fel ð, ond mae hyn yn bur anghyffredin.
Binnein Mor - Sgor Eilde Beag
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Aderyn Glas
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Gust Van den Berghe yw Aderyn Glas a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Belg. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Gust Van den Berghe a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Michel Bisceglia.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gust Van den Berghe nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Henley-on-Thames
Tref a phlwyf sifil yn Swydd Rydychen, De-ddwyrain Lloegr, ydy Henley-on-Thames neu Henley. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Swydd Rydychen. Saif ar Afon Tafwys, ger Reading. Mae'n enwog oherwydd Regata Frenhinol Henley (cystadleuaeth rhwyfo) sy'n digwydd yno'n flynyddol.
Roedd Michael Heseltine Boris Johnson yn aelodau seneddol Henley.
Mae Caerdydd 158.1 km i ffwrdd o Henley-on-Thames ac mae Llundain yn 55 km. Y ddinas agosaf ydy Rhydychen sy'n 34.6 km i ffwrdd.
bawd|300px|dim|Afon Tafwys yn Henley
El Silencio De Los Fusiles
Ffilm ddogfen yw El Silencio De Los Fusiles a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn Colombia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Mae'r ffilm El Silencio De Los Fusiles yn 120 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Ph
Ugeinfed lythyren yr wyddor Gymraeg yw ph. Mae'n gytsain.
Mae'n digwydd ar ddechrau gair fel cytsain, e.e. 'Pheniciaid', ac fel treiglad llaes y llythyren p, e.e. 'a phobl' (pobl), ayb.
El Silencio De Los Fusiles
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Somatochlora septentrionalis
Gwas neidr o deulu'r Corduliidae (neu'r 'Gweision neidr gwyrdd') yw'r Somatochlora septentrionalis. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Bengaleg
Mae'n aelod o'r ieithoedd Indo-Ariaidd ac mae'n perthyn i ieithoedd eraill Gogledd India, yn enwedig Assameg, Orïa a Maithili.
Llenyddiaeth
Mae gan y Fengaleg lenyddiaeth hen a diddorol. Rabindranath Tagore yw'r awdur Bengaleg enwocaf.
Yr Wyddor
chwith|bawd|"Dw i'n dy garu di" yn Bengaleg Mae system ysgrifennu arbennig gan yr iaith Fengaleg. Yn hytrach na gwyddor fel y cyfryw, mae'n abwgida ble mae pob symbol yn cynrycholi sillaf. Dyma enghraifft o destun yn Bengaleg (o'r Datganiad Cyffredinol am Hawliau Dynol) ধারা ১: সমস্ত মানুষ স্বাধীনভাবে সমান মর্যাদা এবং অধিকার নিয়ে জন্মগ্রহণ করে। তাঁদের বিবেক এবং বুদ্ধি আছে; সুতরাং সকলেরই একে অপরের প্রতি ভ্রাতৃত্বসুলভ মনোভাব নিয়ে আচরণ করা উচিত।
Ffonoleg
Mae 29 o gytseiniaid a 7 o lafariaid, yn ogystal â 7 o lafariaid trwynol. Yn ogystal â'r llythyren yn yr wyddor Fengaleg, mae'r tablau isod yn dangos y symbol yn yr wyddor seinegol ryngwladol.
Blue Serengeti
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Robert Nixon yw Blue Serengeti a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Robert Nixon.
Bengaleg
Gramadeg
Yn wahanol i'r Gymraeg a llawer o Ieithoedd Indo-Ewropeaidd eraill, nid oes gan enwau genedl gramadegol (gwryw neu benyw). Trefn arferol y frawddeg yw SOV (goddrych, gwrthrych, berf), felly mae'r ferf ar ddiwedd y frawddeg, yn hytrach nag ar y cychwyn fel yn Gymraeg.
Blue Serengeti
Y prif actor yn y ffilm hon yw Barbara Block. Mae'r ffilm Blue Serengeti yn 42 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Bengaleg
Lleoliad siaradwyr
bawd|Lleoliad siaradwyr mamiaith Bengaleg yn isgyfandir India (pinc). Bangladesh yw'r ardal pinc tywyll. Yn ogystal ag ym Mangladesh, Bengaleg yw'r iaith frodorol yn nhalaith Bengal yn India, yn ogystal â rhannau o Assam, Jharkhand ac Ynysoedd Andaman a Nicobar.
Blue Serengeti
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Nixon ar 1 Ionawr 1954. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1978 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Nixon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bengaleg
Siaradwyr y tu hwnt i isgyfandir India
Mae cymunedau sylweddol o siaradwyr Bengaleg yn:
Hanes
Yn wreiddiol, roedd tebygrwydd mawr rhwng Bengali a Pali, ond daeth y Fengaleg fwyfwy dan ddylanwad Sansgrit yn ystod cyfnod Chaitanya (1486 - 1534), a hefyd yn ystod cyfnod dadeni Bengâl (1775- 1941). O blith yr ieithoedd Indo-Ewropeaidd ar isgyfandir India, mae Bengaleg a Marathi yn defnyddio llawer o eirfa ar sail Sansgrit, tra bo ieithoedd eraill dan ddylanwad amlycach o Arabeg a Pherseg. bawd|Cofgolofn y merthyron yn [[Dhaka]] Wedi annibyniaeth India a Phacistan, rhannwyd y Bengal hanesyddol rhwng y ddwy wladwriaeth - rhan o Bacistan oedd Bangladesh bryd hynny. Ym 1951–52, yng Ngorllewin Pacistan (Bangladesh erbyn hyn), lansiwyd y Mudiad Iaith Bengaleg, er mwyn amddiffyn yr iaith yn wyneb y penderfyniad i ddyrchafu Wrdw yn iaith genedlaethol. Lladdwyd nifer o brotestwyr ar 21 Chwefror 1952, ac wedi hynny sefydlwyd 21 Chwefror yn ddiwrnod y Mudiad Iaith Bengaleg. Yn ddiweddarach, penderfynodd UNESCO gydnabod hynny trwy sefydlu 21 Chwefror yn Ddiwrnod Mamiaith Rhyngwladol.
Dolenni Allanol
Ymadroddion cyffredin gyda chyfieithiadau Saesneg https://www.omniglot.com/language/phrases/bengali.php
Ff
Fe'i defnyddir yn aml i gynrychioli'r llythyren f (galed) a'r llythyrennau ph (gweler hefyd y llythyren Gymraeg ph) mewn geiriau benthyg, yn enwedig ar ddechrau gair, e.e. 'ffilm' (Saesneg: film) a 'ffilosoffi' (Saesneg: philosophy).
Les Flonflons De Chauvigny
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol: