cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lokh — Pobeditel' Vody
Ffilm vigilante gan y cyfarwyddwr Arkady Tigay yw Lokh — Pobeditel' Vody a gyhoeddwyd yn 1991. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Лох — победитель воды ac fe’i cynhyrchwyd yn yr Undeb Sofietaidd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwseg a hynny gan Arkady Tigay a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Sergey Kuryokhin.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sergey Kuryokhin, Vladimir Yeryomin a Larisa Borodina. Mae'r ffilm Lokh — Pobeditel' Vody yn 86 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Silence of the Lambs sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,700 o ffilmiau Rwseg wedi gweld golau dydd. Yury Veksler oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arkady Tigay ar 12 Mawrth 1945 yn Cherkasy.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arkady Tigay nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Traeth y Newry
Cyfleusterau
Mae cae chwarae yno, llwybr beicio, gardd y synhwyrau, tŷ bach ac amgueddfa forwrol. O'r cae chwarae ceir cipolwg dros yr harbwr. Mae mynediad i'r traeth, ar hyd llwybr tarmac, am ddim.
Datblygu
Yn 2017 cafwyd cais cynllunio amlinellol gan cwmni Conygar Stena i ddatblygu'r ardal, a sefydlwyd Ymgyrch Traeth y Newry (Newry Beach Holyhead Action Group) i'w wrthwynebu. Roedd y cais yn cynnwys marina gyda 500 angorfa, 380 o fflatiau a thai tref, gwesty a thros 43, 000 tr sg o swyddfeydd a chyfleusterau hamdden ac adwerthu. Barn yr ymgyrchwyr yw y byddai'r datblygiad yn dinistrio'r arfordir. Mae'r ardal sydd dan sylw ar yr arfordir o'r Amgueddfa Forwrol ar draeth y Newry yn holl ffordd at ddechrau'r Morglawdd ger Pwynt Soldiwrs.
Galeri
<Gallery> File:Newry Beach, Holyhead (3).jpg|bawd| File:Newry Beach - geograph.org.uk - 926879.jpg|bawd| File:Boat repair yard at Newry Beach with the HSS in the background - geograph.org.uk - 1415266.jpg|bawd| </Gallery>
Cairn Leuchan
Mae Cairn Leuchan yn gopa mynydd a geir ar y daith o Braemar i Monadh Rois (Montrose) ym mynyddoedd y Grampians yn yr Alban;.
Eglwys y Santes Fair, Betws-y-Coed
Saif Eglwys y Santes Fair yn Neoniaeth Arllechwedd, Esgobaeth Bangor - ym mhentref Betws-y-Coed, Conwy. Eglwys Anglicanaidd yw hi (h.y. yr Eglwys yng Nghymru) ac mae ei drysau ar agor yn wythnosol. Cofrestrwyd yr adeilad gan Cadw fel adeilad rhestredig Gradd II*. Oherwydd y cynnydd yn nifer yr ymwelwyr, roedd Eglwys Mihangel Sant yn rhy fach a phenderfynwyd codi eglwys newydd, Eglwys y Santes Fair, rhwng 1870 a 1873, yng nghanol y pentref, wrth ochr y brif ffordd. Fe'i cysegrwyd yng Ngorffennaf 1873, a cheir lle i 150 person. ar gost o £5,000 (sy'n gyfwerth â £400,000 heddiw). Cwbwlhawyd y tŵr yn 1907.
Cynlluniwyd yr eglwys gan y pensaeri Paley ac Austin, Swydd Gaerhirfryn cyn 1870 - ac yn dilyn cystadleuaeth i bensaeri. Mae ar batrwm croes, gyda'r tŵr yng nghanol y groes.
Nelken in Aspik
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Günter Reisch yw Nelken in Aspik a gyhoeddwyd yn 1976. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen a Gweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen; y cwmni cynhyrchu oedd DEFA. Cafodd ei ffilmio yn Berlin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Kurt Belicke a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Reinhard Lakomy.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Helga Göring, Günter Schubert, Günter Reisch, Stefan Lisewski, Walter Kaufmann, Robert Trösch, Armin Mueller-Stahl, Fred Delmare, Eva-Maria Hagen, Barbara Adolph, Winfried Glatzeder, Brigitte Krause, Jürgen Zartmann, Carl Heinz Choynski, Dagmar Dempe, Eberhard Cohrs, Eckhard Becker, Werner Godemann, Edwin Marian, Erik Siegfried Klein, Erich Mirek, Gisbert-Peter Terhorst, Hans-Joachim Hanisch, Harald Hauser, Helga Sasse, Herbert Köfer, Horst Papke, Horst Rehberg, Joachim Pape, Lutz Stückrath, Norbert Christian, Regine Albrecht, Reinhard Lakomy, Traute Sense, Werner Lierck, Werner Pfeifer, Willi Neuenhahn, Willi Schrade a Hans Knötzsch. Mae'r ffilm Nelken in Aspik yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1976. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rocky gan y cyfarwyddwr ffilm John G. Avildsen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Günter Haubold oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Monika Schindler sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Günter Reisch ar 24 Tachwedd 1927 yn Berlin a bu farw yn yr un ardal ar 26 Medi 2005. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1951 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Günter Reisch nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Now and Forever
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gary Cooper, Shirley Temple, Carole Lombard, Akim Tamiroff, Henry Kolker, Gilbert Emery, Guy Standing, Tetsu Komai ac André Cheron. Mae'r ffilm Now and Forever yn 70 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Terror in The Wax Museum
Ffilm arswyd sy'n llawn dirgelwch yw Terror in The Wax Museum a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan George Duning.
Now and Forever
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Thin Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Harry Fischbeck oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ellsworth Hoagland sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Terror in The Wax Museum
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ray Milland, Broderick Crawford, Patric Knowles, Elsa Lanchester, John Carradine, Lisa Lu, Maurice Evans, Louis Hayward, Ben Wright a Shani Wallis.
Now and Forever
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henry Hathaway ar 13 Mawrth 1898 yn Sacramento a bu farw yn Hollywood ar 14 Gorffennaf 2003. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1925 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Piha gwridog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Piha gwridog (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: pihaod gwridog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Lipaugus streptophorus; yr enw Saesneg arno yw Rose-coloured piha. Mae'n perthyn i deulu'r Cotingaod (Lladin: Cotingidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Now and Forever
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Terror in The Wax Museum
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Exorcist sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Now and Forever
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henry Hathaway nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Monawee
Mae Monawee yn gopa mynydd a geir ar y daith o Braemar i Monadh Rois (Montrose) ym mynyddoedd y Grampians yn yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae copa Monawee yn cael ei alw'n Graham Top of Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Terror in The Wax Museum
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hemicordulia cupricolor
Gwas neidr o deulu'r Corduliidae (neu'r 'Gweision neidr gwyrdd') yw'r Hemicordulia cupricolor. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Piha gwridog
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn L. streptophorus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r piha gwridog yn perthyn i deulu'r Cotingaod (Lladin: Cotingidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Hugan
bawd|Caneuon yr Hugan o [[Gwales|Ynys Gwales, Sir Benfro]] bawd|Morus bassanus
Mae'r Hugan (Morus bassanus) (hefyd Mulfran wen neu Gwylanwydd) yn aderyn cyffredin sy'n aelod o deulu'r Sulidae ac yn adnabyddus o gwmpas glannau Môr Iwerydd, lle gellir ei weld yn pysgota yn arbennig yn yr haf.
400px|bawd|dim|Dosbarthiad yr Hugan
Maent yn nythu gyda'i gilydd, weithiau filoedd ohonynt, fel rheol ar ynysoedd bychain yn y môr. Mae'r nifer fwyaf yn nythu ar Ynys Bonaventure yn nhalaith Quebec, Canada, lle mae dros 60,000 ohonynt, ond mae 68% o boblogaeth y byd yn nythu ar Ynysoedd Prydain, er enghraifft tua 40,000 o barau ar ynys Boraraigh, rhan o ynysoedd Sant Kilda. Mae'r boblogaeth wedi cynyddu'n sylweddol yn y blynyddoedd diwethaf. Yn y gaeaf maent yn symud tua'r de.
763
7g - 8g - 9g
Hugan
Enwau
HUGAN Morus bassanus (enw gwyddonol diweddar), Sula bassana (enw gwyddonol a ddisodlwyd).
Enwau Cymraeg eraill a gasglodd Dewi Lewis:
763
758 759 760 761 762 - 763 - 764 765 766 767 768
Hugan
Enwau
y gan, gwylan fawr, mulfran wen, mulfran lwyd, gŵydd y weilgi, gwylanwydd, gwylan dydd, gŵydd lygadlan, gans, gandan, hucan, garnet, garnat, gander, gŵydd wyllt (Aberdaron)
Ieithoedd eraill
sethor (Cernyweg: saethwr?) morskoul (Llydaweg: morheliwr) fou de Bassan (Ffrangeg: twpsyn craig y Bass) gannet (Saesneg: ystyr, bolgi)
Ynys Gwales
Er bod yr Hugan yn aderyn cyffredin iawn o gwmpas glannau Cymru, dim ond mewn un lle yng Nghymru mae'n nythu: ar Ynys Gwales oddi ar arfordir Sir Benfro lle ceir 32,409 o barau yn 2004, sef tua 8% o boblogaeth y byd. Dyma'r trydydd nifer mwyaf drwy Ewrop a'r 4ydd drwy'r byd.
Simone Veil
Cyfreithwraig a gwleidydd Ffrengig oedd Simone Veil (13 Gorffennaf 1927 – 30 Mehefin 2017). Rhwng 1979 a 1982, Weil oedd 12fed lywydd Senedd Ewrop.
Breisgau
Yn y cyfnod Rhufeinig, roedd yn rhan o dalaith Germania superior. Yn 260, wedi i'r Almaenwyr dorri trwy'r limes Germanicus, ymsefydlodd yr Alemanni yma. Yn y 12g roedd yn rhan o Ddugiaeth Zähringen. O'r 14g hyd 1797, roedd dan reolaeth llinach yr Habsburg ac yn rhan o Ddugiaeth Awstria.
Simone Veil
Cafodd ei geni yn Nice, fel Simone Annie Liline Jacob. Cafodd ei addysg ym Mhrifysgol Paris. Priododd Antoine Veil ym 1946.
Breisgau
Mae'r Breisgau yn ardal amaethyddol, yn adnabyddus am ei gwin a'i choed ffrwythau. Heblaw Freiburg, y prif drefi a phentrefi yw Bad Krozingen, Staufen, Breisach, Endingen, Kenzingen, Neuenburg ac Emmendingen. Mae copa mynydd y Schauinsland yn codi i 1200 m. uwch lefel y môr.
Kapitany Goluboy Laguny
Ffilm i blant gan y cyfarwyddwyr Arkady Tolbuzin a Aleksandr Kurochkin yw Kapitany Goluboy Laguny a gyhoeddwyd yn 1962. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Капитаны голубой лагуны ac fe’i cynhyrchwyd yn yr Undeb Sofietaidd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwseg.
Johnny Apollo
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Henry Hathaway yw Johnny Apollo a gyhoeddwyd yn 1940. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Philip Dunne a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Mack Gordon. Dosbarthwyd y ffilm gan 20th Century Studios.
Kapitany Goluboy Laguny
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1962. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Dr. No a'r gyntaf yng nghyfres James Bond a'r ffilm gyntaf i serennu Sean Connery fel yr asiant cudd ffuglennol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,700 o ffilmiau Rwseg wedi gweld golau dydd.
She Couldn't Say No
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr William Clemens yw She Couldn't Say No a gyhoeddwyd yn 1940. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Earl Baldwin a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Howard Jackson.
Johnny Apollo
Y prif actorion yn y ffilm hon yw George Irving, Dorothy Lamour, Lloyd Nolan, Tyrone Power, Edward Arnold, Lionel Atwill, Charles Lane, Charley Grapewin, Marc Lawrence, Jonathan Hale, Anthony Caruso, Charles Trowbridge, Fuzzy Knight, Russell Hicks a Wedgwood Nowell. Mae'r ffilm Johnny Apollo yn 94 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Kapitany Goluboy Laguny
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
She Couldn't Say No
Y prif actor yn y ffilm hon yw Roger Pryor. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Johnny Apollo
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1940. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Abe Lincoln in Illinois sef ffilm Americanaidd am fywyd a gwaith Abraham Lincoln, gan John Cromwell. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Arthur Charles Miller oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Kapitany Goluboy Laguny
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arkady Tolbuzin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
She Couldn't Say No
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1940. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Abe Lincoln in Illinois sef ffilm Americanaidd am fywyd a gwaith Abraham Lincoln, gan John Cromwell. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Ted McCord oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Clemens ar 10 Medi 1905 yn Saginaw, Michigan a bu farw yn Los Angeles ar 25 Ebrill 2019.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Clemens nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Johnny Apollo
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henry Hathaway nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gogledd-orllewin Durham (etholaeth seneddol)
Etholaeth seneddol yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, yw Gogledd-orllewin Durham (Saesneg: North West Durham). Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.
Sefydlwyd yr etholaeth yn 1950.
Silvesterpunsch
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Günter Reisch yw Silvesterpunsch a gyhoeddwyd yn 1960. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Silvesterpunsch ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen a Gweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen; y cwmni cynhyrchu oedd DEFA. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Helmut Nier. Dosbarthwyd y ffilm gan DEFA.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Achim Schmidtchen, Christel Bodenstein, Erich Franz, Erika Dunkelmann, Ernst-Georg Schwill, Friedel Nowack, Gerd E. Schäfer, Nico Turoff, Heinz Draehn, Heinz Quermann, Heinz Scholz, Maria Alexander, Joachim Zschocke, Karin Schroeder, Monika Bergen ac Albert Zahn. Mae'r ffilm Silvesterpunsch (ffilm o 1960) yn 91 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1960. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Psycho sy’n ffilm llawn arswyd a dirgelwch gan feistr y genre yma, Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Karl Plintzner oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Günter Reisch ar 24 Tachwedd 1927 yn Berlin a bu farw yn yr un ardal ar 26 Medi 2005. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1951 ac mae ganddo o leiaf 30 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Günter Reisch nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ysgol Gyfun Gymraeg Plasmawr
Ysgol uwchradd gyfun Gymraeg yn ardal y Tyllgoed, Caerdydd yw Ysgol Gyfun Gymraeg Plasmawr.
Hanes
Sefydlwyd yr ysgol ym 1998. Mae wedi ei lleoli ar hen safle Ysgol Uwchradd Fodern Waterhall. Yn sgil y cynnydd yn y galw am addysg drwy gyfrwng y Gymraeg yng Nghaerdydd, o 1986 ymlaen defnyddiwyd y safle i ddysgu blynyddoedd 1 a 2 (yn ddiweddarach 7 ac 8) Ysgol Gyfun Gymraeg Glantaf. Parhaodd y drefn honno hyd nes yr agorwyd Ysgol Plasmawr ym 1998.
Demograffeg
Yn 2010 nodwyd bod 75% o'r disgyblion o gartrefi lle mae Saesneg oedd y brif iaith, a 25% o gartrefi lle mai'r Gymraeg prif iaith. Yn 2013 roedd 9% o'r disgyblion wedi eu cofnodi o ddod o gefndir gwahanol i 'Gwyn-Prydeinig'.
Dalgylch
Dyma rai o ysgolion cynradd dalgylch yr ysgol (heddiw ac yn y gorffennol):
Great Glen, Swydd Gaerlŷr
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerlŷr, Dwyrain Canolbarth Lloegr ydy Great Glen. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Harborough.
Boston, Swydd Lincoln
Tref yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Boston. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Boston.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Boston boblogaeth o 41,340.
Tirnod mwyaf nodedig Boston yw Eglwys Sant Botolph ("The Stump"), un o'r eglwysi plwyf mwyaf yn Lloegr, gyda thŵr anarferol o amlwg.
Pentre'r Eglwys
Pentref bychan ger Pontypridd yn Rhondda Cynon Taf ydy Pentre'r Eglwys (Saesneg: Church Village). Mae'n rhan o Gymuned Llanilltud Faerdre. Yn 2011, roedd  o boblogaeth (3 oed a throsodd) y Gymuned yn gallu siarad Cymraeg.
Aiff hanes y gymuned yn ôl i ganol y 19g pan nad oedd ond cartref saer coed a dau adeilad neu dŷ gwag yno, yn ôl cyfrifiad 1841. Tyfodd y pentref yn ystod y deng mlynedd canlynol ond eto, gan mai bach iawn oedd, dan enw pentref cyfagos Cross Inn y'i cofnodwyd yng nghyfrifiad 1851, pan oedd 91 o bobl yn byw yno mewn 14 cartref. 250px|bawd|chwith|Hen Lyfrgell Carnegie, Pentre'r Eglwys.
Cynhaliwyd ysgol mewn stablau ger fferm Tir Bach cyn symyd i ystafell hir y tu ôl i Tafarn y Groes yng nghanol y pentref. Roedd yr ystafell hefyd yn gartref i'r Bedyddwyr Cymreig. Adeiladwyd Capel yn ddiweddarach ym 1854 tua milltir i ffwrdd yng Ngwaun y Celyn. Erbyn cyfrifiad 1861, roedd tuag 11 o bobl yn byw mewn 22 cartref. Erbyn heddiw mae Ysgol Gynradd Gymraeg Gartholwg yn y pentref. Agorwyd Llyfrgell yno ar 1 Ebrill 1965; symudwyd hi ynghyd ag Ysgol Gyfun Rhydfelen i adeilad newydd ar hen safle'r ysgol gynradd ym Mhentre'r Eglwys ac agorwyd hi ar 4 Medi 2006. Mae cynlluniau i adeiladu miloedd o dai newydd yn y pentref. Mae cynlluniau hefyd ar gyfer ffordd-osgoi Penter'r Eglwys, mae hyn wedi bod ar y gweill ers 2006 ond nid oes gwaith wedi dechrau esioes (2007).
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan a'r Aelod Seneddol yw.
Reinhold Messner
Mae Reinhold Andreas Messner (ganed 17 Medi 1944) yn fynyddwr Eidalaidd sy'n cael ei ystyried yn fynyddwr mwyaf llwyddiannus ei genhedlaeth.
Ganed Messner yn Villnöß-Funes yn Ne Tirol yn yr Eidal; er ei fod yn Eidalwr, Almaeneg yw ei iaith gyntaf. Ef oedd y person cyntaf i ddringo bob copa dros 8,000 medr. Diweddodd ei ymgais gyntaf ar un o'r copaon hyn mewn trasiedi. Cyrhaeddodd ef a'i frawd Gunther gopa Nanga Parbat, ond lladdwyd Gunther ar y ffordd i lawr. Collodd Reinhold ei hun saith o fodiau ei draed a thri bys.
Gyda Peter Habeler, ef oedd y cyntaf i ddringo Mynydd Everest heb ddefnyddio ocsigen yn 1978, rhywbeth yr oedd llawer o ddringwyr yn ei ystyried yn amhosibl. Yr un flwyddyn dringodd Nanga Parbat ar ei ben ei hun a heb ocsigen. Yn 1980 ef oedd y cyntaf i ddringo Everest ar ei ben ei hun, eto heb ocsigen.
Rhwng 1999 a 2004 bu'n aelod o'r Senedd Ewropeaidd dros Blaid Werdd yr Eidal.
Uomo D'acqua Dolce
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Antonio Albanese yw Uomo D'acqua Dolce a gyhoeddwyd yn 1996. Fe'i cynhyrchwyd gan Vittorio Cecchi Gori a Rita Rusić yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Milan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Antonio Albanese a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Nicola Piovani.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Antonio Albanese, Birte Berg, Antonio Petrocelli, Emanuela Grimalda, Stefano Sarcinelli, Valeria Milillo a Corrado Invernizzi. Mae'r ffilm Uomo D'acqua Dolce yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Scream sef ffilm arswyd gan Wes Craven. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Cecilia Zanuso sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Antonio Albanese ar 10 Hydref 1964 yn Olginate.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Antonio Albanese nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pia Hesselmark-Campbell
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Sweden.
Gol Gumbaz
Beddrod y swltan Muhammad Adil Shah II (1627-1657), rheolwr Bijapur yn Karnataka, yw Gol Gumbaz. Cafodd ei adeiladu yn 1659 gan y pensaer o fri Yaqut o Dabul.
Ehedydd maes bach
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. defilippi, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r ehedydd maes bach yn perthyn i deulu'r Tresglod (Lladin: Icteridae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Pigerne Fra Eastleighwood
Ffilm ddogfen yw Pigerne Fra Eastleighwood a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Adeinfyr Gould
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Adeinfyr Gould (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: adeinfyrion Gould) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Brachypteryx stellata; yr enw Saesneg arno yw Gould’s shortwing. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Pigerne Fra Eastleighwood
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Tywodlys dail teim
Deugotyledon ac un o deulu'r 'pincs' fel y'u gelwir ar lafar gwlad yw Tywodlys dail teim sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Caryophyllaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Arenaria serpyllifolia a'r enw Saesneg yw Thyme-leaved sandwort. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Tywodwlydd Gruwddail, Gwlydd y Mur, Gwlyddyn Gruwddail, Tywodwlydd, Tywodwlydd y Fagwyr.
Pigerne Fra Eastleighwood
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Griffydam
Pentref yn Swydd Gaerlŷr, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Griffydam. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Worthington yn ardal an-fetropolitan Gogledd-orllewin Swydd Gaerlŷr.
El Fantasista
Ffilm nofel yw El Fantasista a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn Tsili.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ysgol Uwchradd Argoed
Hanes
Adeiladwyd ym Mryn y Baal ym 1978, dyma oedd ysgol gyntaf sir Clwyd ar gyfer plant rhwng 11 ac 16 oed i'w hadeiladu'n bwrpasol, ar adeg pan oedd yr awdurdodau addysg yn cynnig cyflwyno system drydyddol. Bryn Ellis oedd y prifathro cyntaf. Arhosodd yr ysgol ar yr un safle am dros 30 mlynedd, ond dechreuwyd ar y gwaith adeiladu'n ddiweddar o dan arweinyddiaeth y trydydd pennaeth sef Alison Brown, gyda derbynfa a neuadd chwaraeon newydd.
Black Hill (695m)
Mae Black Hill yn gopa mynydd a geir ar y daith o Braemar i Monadh Rois (Montrose) ym mynyddoedd y Grampians yn yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae copa Black Hill yn cael ei alw'n Graham Top of Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Eine Handvoll Reis
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Paul Fejos a Gunnar Skoglund yw Eine Handvoll Reis a gyhoeddwyd yn 1940. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden a'r Almaen.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paul Fejos ar 24 Ionawr 1897 yn Budapest a bu farw yn Ninas Efrog Newydd ar 23 Tachwedd 2017.
Pickens, De Carolina
Dinas yn, yn nhalaith De Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Pickens, gan gynnwys:
Dawn Ymadrodd
Llyfr gan Mary Wiliam ar ymadroddion, priod-ddulliau a diarhebion Cymraeg yw Dawn Ymadrodd. Casgliad ydyw o gofnodion yr awdur o'r iaith lafar ers deugain mlynedd ac o bedwar ban Cymru. Cyhoeddwyd gan Wasg Gomer yn y flwyddyn 2016. Mae'r llyfr yn ehangiad sylweddol ar lyfryn a gyhoeddwyd dan yr un teitl ym 1978, ac hwnnw yn gasgliad o erthyglau'r awdur yn Y Cymro o 1973 a 1974.
Cuentas Pendientes
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Arleen Cruz-Alicea yw Cuentas Pendientes a gyhoeddwyd yn 2016.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Golygwyd y ffilm gan Arleen Cruz-Alicea sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arleen Cruz-Alicea nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bottesford, Swydd Lincoln
Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Lincoln, Swydd Efrog a'r Humber, Lloegr, ydy Bottesford. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Gogledd Swydd Lincoln.
Ysgol Uwchradd Castell Alun
Ysgol uwchradd cyfrwng Saesneg yn yr Hôb, Sir y Fflint, ger Wrecsam, ydy Ysgol Uwchradd Castell Alun (Saesneg: Castell Alun High School).
The Evil Inside
Mae'r ffilm The Evil Inside yn 110 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Grimston, Swydd Gaerlŷr
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerlŷr, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Grimston. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Melton.
Hitlers 50. Geburtstag
Ffilm ddogfen yw 'Hitlers 50. Geburtstag' a gyhoeddwyd yn 1939. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1939. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gone with the Wind sef ffilm Americanaidd am drais, dial a rhamant gan Victor Fleming, George Cukor a Sam Wood.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Taylorville, Illinois
Dinas yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Il Mercante Di Stoffe
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Antonio Baiocco yw Il Mercante Di Stoffe a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Antonio Baiocco.
Taylorville, Illinois
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Taylorville, gan gynnwys:
Il Mercante Di Stoffe
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Emanuela Garuccio a Sebastiano Somma. Mae'r ffilm Il Mercante Di Stoffe yn 88 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
A Healing Art
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Il Mercante Di Stoffe
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. Adolfo Bartoli oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Mirco Garrone sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
A Healing Art
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Il Mercante Di Stoffe
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Antonio Baiocco ar 23 Hydref 1959 yn Rhufain.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Antonio Baiocco nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Man of Tai Chi
Ffilm llawn cyffro Saesneg, Cantoneg a Mandarin safonol o Unol Daleithiau America a Gweriniaeth Pobl Tsieina yw Man of Tai Chi gan y cyfarwyddwr ffilm Keanu Reeves. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a Tsieina. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Chan Kwong-wing.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Fe'i sgriptiwyd gan Michael G. Cooney ac mae’r cast yn cynnwys Keanu Reeves, Simon Yam, Karen Mok, Iko Uwais a Tiger Chen.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Keanu Reeves nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Twyni Lacharn - Pentywyn
Mae Twyni Lacharn - Pentywyn wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 01 Ionawr 1953 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 2301.54 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Solange Leben in Mir Ist
Ffilm am berson gan y cyfarwyddwr Günter Reisch yw Solange Leben in Mir Ist a gyhoeddwyd yn 1965. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen a Gweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen. Lleolwyd y stori yn Berlin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Michael Tschesno-Hell a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ernst Hermann Meyer.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Rolf Hoppe, Werner Dissel, Horst-Tanu Margraf, Günter Schubert, Jutta Hoffmann, Stefan Lisewski, Otto Lang, Hans Finohr, Zofia Rysiówna, Fred Delmare, Achim Schmidtchen, Adolf Fischer, Adolf Peter Hoffmann, Mikhail Ulyanov, Rolf Ludwig, Erich Mirek, Erika Dunkelmann, Harald Halgardt, Hans Hardt-Hardtloff, Franz Bonnet, Fredy Barten, Walter Jupé, Georg-Michael Wagner, Günther Ballier, Harry Hindemith, Horst Schulze, Alfred Müller, Jochen Diestelmann, Albert Garbe, Jürgen Hentsch, Ursula Braun, Kurt Dunkelmann, Lutz Riemann, Mathilde Danegger, Norbert Christian, Werner Kamenik, Wolfgang Brunecker, Wolfgang Ostberg ac Albert Hetterle. Mae'r ffilm Solange Leben in Mir Ist yn 114 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Sound of Music sef ffilm fiwsical rhamantus gan Robert Wise. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Horst E. Brandt oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Bärbel Weigel sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Günter Reisch ar 24 Tachwedd 1927 yn Berlin a bu farw yn yr un ardal ar 26 Medi 2005. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1951 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Günter Reisch nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hemicordulia eduardi
Gwas neidr o deulu'r Corduliidae (neu'r 'Gweision neidr gwyrdd') yw'r Hemicordulia eduardi. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Whitburn, Tyne and Wear
Pentref yn Tyne a Wear, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Whitburn. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan De Tyneside. Saif ar arfordir Môr y Gogledd, hanner ffordd rhwng Sunderland i'r de a South Shields i'r gogledd.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Whitburn boblogaeth o 5,102.
bawd|dim|Mae Melin Wynt Whitburn yn dirnod lleol.
Earn Skelly
Mae Earn Skelly yn gopa mynydd a geir ar y daith o Braemar i Monadh Rois (Montrose) ym mynyddoedd y Grampians yn yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae copa Earn Skelly yn cael ei alw'n Graham Top of Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Fantasia 2000
Ffilm Animeiddiedig Disney yw Fantasia 2000
Iris Jones
Bywgraffiad
Fe'i magwyd ym Mhwllhelli ac aeth i astudio yng Ngholeg Cerdd a Drama Caerdydd.
Gwaith cyflwyno
Aeth i weithio fel cyflwynydd gyda chwmni teledu Granada yn 1960. Roedd y cwmni yn darlledu rhaglenni Cymraeg i siroedd gogledd Cymru o'i stiwdios ym Manceinion.
Ei swydd gyntaf oedd cyflwyno'r rhaglen gylchgrawn Dewch i Mewn. Yn 1962 daeth cwmni Teledu Cymru i fodolaeth gan ddod â rhaglenni Cymraeg Granada i ben.
Aeth Iris i Lundain gyda'i bryd ar berfformio yn y West End. Cafodd glyweliad yn Theatr y Llys Brenhinol gan ennill rhan mewn sioe gerdd. Ond penderfynodd geisio am swydd cyflwyno gyda'r sianel newydd Teledu Cymru a fyddai'n darlledu yn y gogledd. Ni chafodd y swydd ond penderfynodd symud o Bwllheli i Gaerdydd gan fenthyg lifft gan yrrwr lorri gan nad oedd ganddi ddigon o arian i ddal y trên. Nid oedd ganddi le i aros yng Nghaerdydd a chafodd loches yn y Catholic Hostel ar Heol y Gadeirlan. Cafodd alwad gan gyn-gydweithiwr iddi o Granada, yn cynnig swydd fel mamaeth i deulu yng Nghaerdydd. Cymerodd y swydd ond roedd ei bryd yn dal i fod ar swydd gyflwyno.
Ym Mawrth 1963 cafodd gynnig swydd gyda Teledu Cymru wedi i Gwenda Pritchard Jones adael ei swydd. Roedd yn gyfrifol am gyflwyno'r rhaglenni yn ddwyieithog gan blethu rhaglenni lleol a rhaglenni o rwydwaith ITV. Roedd hefyd yn cyflwyno'r 'clwb pen-blwyddi' yn rhoi cyfarchion i blant a rhagolygon y tywydd. Daeth Teledu Cymru i ben yn Ionawr 1964 oherwydd trafferthion ariannol, a pharhaodd Iris yno hyd y diwedd. Trosglwyddwyd y tonfeddi i gwmni TWW, a chafodd Iris gynnig waith cyflwyno ar gyfer gwasanaeth newydd TWW i Gymru. Bu'n gweithio yn yr adran gyflwyno yno hyd ddiwedd TWW ym Mai 1968 pan drosglwyddwyd y fasnachfraint i gwmni HTV.
Parhaodd i weithio fel cyflwynydd ar HTV yn cynnwys rhaglen i blant Tins a Lei a rhaglen gylchgrawn i ferched Hamdden.
Actio
Ymddangosodd ar Pobol y Cwm yn y gyfres gyntaf un yn 1974, yn chwarae rhan cariad Charles Williams. Yn yr wythdegau cafodd ran ar yr opera sebon Minafon, ymddangosodd yn y ffilm Stormydd Awst a bu'n chwarae rhan Anti Elin yn y gyfres gomedi Teulu'r Mans. Rhwng 1997 a 2005, bu'n portreadu cymeriad Beryl Nicholas yn yr opera sebon Pobol y Cwm.
Ysbaddaden Bencawr
bawd|300px|Ysbaddaden: darlun gan John D. Batten (1860–1932) ar gyfer llyfr Celtic Fairy Tales (1892)
Cawr chwedlonol yw Ysbaddaden Bencawr ("Ysbaddaden Pennaeth y Cewri"); hefyd Ysbyddaden Bencawr. Mae'n un o brif gymeriadau'r chwedl Gymraeg Canol Culhwch ac Olwen. Merch Ysbaddaden yw Olwen. Mae Culhwch, arwr y chwedl, wedi ei dynghedu gan ei lysfam i garu ac i ennill llaw Olwen yn unig. Ond os bydd Culhwch yn priodi Olwen bydd Ysbaddaden yn marw. Mae pob arwr arall a geisiai Olwen wedi methu neu farw yn yr ymgais.
Mae'r cawr yn gwrthod cais Culhwch am law Olwen deirgwaith gan daflu gwaywffon wenwynig ato bob tro. Y trydydd tro mae Culhwch yn dal y waywffon a'i bwrw yn ôl gan daro Ysbaddaden yn ei lygad. Mae Ysbaddaden yn ildio i gais Culhwch ond ar yr amod ei fod yn cyflawnu deugain tasg amhosibl (yr Anoethau) cyn iddo gael priodi Olwen. Ar ôl cyfres o anturiaethau gyda chymorth arwyr llys Arthur mae Culhwch yn cyflawni'r Anoethau. Mae Goreu fab Custennin, a guddiwyd mewn cist rhag iddo gael ei ladd gan Ysbaddaden fel ei frodyr, yn torri pen y cawr ac mae Culhwch o'r diwedd yn priodi Olwen.
Groby
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerlŷr, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Groby. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Hinckley a Bosworth.
Bovey Tracey
Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy Bovey Tracey. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Teignbridge.
Groby
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 7,383.
Gilfach Goch
Pentref a chymuned yn Rhondda Cynon Taf, de Cymru, yw'r Gilfach Goch. Saif pum milltir i'r de o Donypandy a rhai milltiroedd i'r gorllewin o Donyrefail.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Cwm-carn
Pentref yng nghymuned Aber-carn, bwrdeisdref sirol Caerffili, Cymru, yw Cwm-carn neu Cwmcarn. Fe'i lleolir yn nyffryn Afon Ebwy.
Tyfodd yn sylweddol yn ystod y 19eg ganrif gyda dyfodiad mwyngloddio glo i'r ardal. Mae'n adnabyddus am ei goedwig sy'n tynnu miloedd o ymwelwyr a beicwyr mynydd pob blwyddyn.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Ehedydd maes Lilian
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Ehedydd maes Lilian (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: ehedyddion maes Lilian) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Sturnella lilianae; yr enw Saesneg arno yw Lilian’s meadowlark. Mae'n perthyn i deulu'r Tresglod (Lladin: Icteridae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Cwm-carn
Hanes
Roedd anheddiad sylweddol yng Nghwmcarn yn ystod Oes yr Efydd pan symudodd llwythi lleol o wastadiroedd Gwent i ucheldiroedd Mynydd y Grug, Mynydd Machen a Mynydd Maen (Twmbarlwm), gan arwain at adeiladu bryngaer gan y Silwriaid ar Twmbarlwm yn ystod Oes yr Haearn (900-55 CC).
Cymerodd y Rhufeiniaid reolaeth ar y rhan fwyaf o dde-ddwyrain talaith Britannia yn 43 OC, ond cymerodd 25 mlynedd arall cyn iddynt ennill rheolaeth dros gymoedd de Cymru. Roedd yr Ymerodraeth Rufeinig mewn grym hyd iddynt dynnu'n ôl yn y 5g; wedi hyn, sefydlwyd Teyrnas Gwent a Glywysing. Diffinid ffiniau Gwent gan Afon Wysg ac Afon Gwy, a Glywysing oedd y tir rhwng Afon Wysg ac Afon Tawe. Lleolid Cwmcarn, rhwng dyffryn Carn a Glyn Ebwy, o fewn teyrnas Glywysing.
Ehedydd maes Lilian
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. lilianae, sef enw'r rhywogaeth.
Burlington, Massachusetts
Tref yn, yn nhalaith Massachusetts, yw .
Cwm-carn
Hanes
Yn dilyn goresgyniad de-ddwyrain Cymru gan y Normaniaid, cafodd pentrefi Abercarn, Cwmcarn a Trecelyn y teitl maenorol, "Abercarn". Roedd y tri phentref hefyd o fewn ffiniau hen arglwyddiaeth Mynydd Islwyn, a chadwodd yr ardal yr enw hwnnw tan yn weddol ddiweddar. Mae cyfrifiadau'r ardal i'w canfod, o 1841 ymlaen dan yr enw Mynydd Islwyn, yn archifau Llyfrgell Genedlaethol Cymru.
Aber-carn
Thref fechan a chymuned ym mwrdeistref sirol Caerffili, Cymru, yw Aber-carn neu Abercarn. Saif 10 milltir (16 km) i'r gogledd orllewin o Gasnewydd ar ffordd yr A467 rhwng Cwmcarn a Threcelyn. Fe'i lleolir yn sir hanesyddol Sir Fynwy.
Cwm-carn
Glo
Mae Cwmcarn yn gorwedd ar ymyl de-ddwyreiniol maes glo de Cymru. Dechreuwyd datblygu glofeydd yn ardal Cwmcarn ym 1836, gyda glofa Abercarn 6, 180 troedfedd o ddyfnder, yng ngwythïen y "Rock" (neu'r "Tillery"), yn y Prince of Wales Colliery yn Abercarn, gan y Monmouthshire Iron and Coal Company. Roedd y siafftiau'n treiddio 843 troedfedd i mewn i'r hyn a elwid y "Black Vein". Cloddwyd yr ail siafft, y 'No.4 Steam and Black Vein', gan yr Ebbw Vale Steel Iron & Coal Company. Cafodd y glofa ei redeg fel un, hyd i Partridge Jones and John Paton and Company ei brynu ym 1935. Caewyd y glofa gan y Bwrdd Glo Cenedlaethol ym mis Tachwedd 1968, a clirwyd y safle gan nad oedd yn economaidd i'w redeg bellach.
Mae Gyrfa Goedwig Cwmcarn yn gorwedd ar ben safle'r hen siafftiau, ac mae adfeilion ac olion hen adeiladau'r glofa'n dal i'w gweld ar y llethr uwchben yr hen siafft. Saif llyn i lawr yr afon o hen olchfa'r glofa ac erbyn hyn mae'n cael ei stocio gan Gymdeithas Pysgota Cwmcarn.
Burlington, Massachusetts
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Burlington, gan gynnwys:
Aber-carn
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Cwm-carn
Glo
250px|bawd|dim|Tai teras i'r glowyr, Cwmcarn
Aber-carn
Trychineb Abercarn, 1878
Yn hanesyddol, mae'r ardal yn gysylltiedig â maes glo De Cymru, gweithfeydd dur a phlat tun a Chymoedd De Cymru, ond mae rhain i gyd wedi cau erbyn hyn. Yma y safodd Glofa'r Prince of Wales, lle bu'r trydydd trychineb gwaethaf yn hanes Cymru, pan laddwyd 268 o weithwyr ar 11 Medi 1878.
Joanna Lumley
Mae Joanna Lamond Lumley, OBE (ganed 1 Mai 1946) yn actores a chyn-fodel Seisnig. Mae'n fwyaf adnabyddus am ei rôlau ar y cyfresi teledu The New Avengers, Sapphire and Steel, Absolutely Fabulous a Sensitive Skin.
Aber-carn
Trychineb Abercarn, 1878
Achoswyd trychineb Abercarn ar 11 Medi 1878, gan lamp ddiogelwch, gan gynnau ffrwydrad enfawr yn y pwll glo. Roedd 325 o weithwyr o dan y ddaear ar y pryd, ac anfonwyd timau achub i'r pwll i chwilio am oroeswyr yng nghanol y mwg, y fflamau a'r rwbel. Bu farw tua 268 o ddynion a bechgyn yn y trychineb, a phenderfynwyd cau'r siafft, gan ei gorlifo â dŵr i ddiffodd y fflamau. O ganlyniad, arhosodd cyrff y rhai a fu farw yn y digwyddiad o dan y ddaear. Heddiw fe'u cofir yn lleol gyda charreg goffa ym mynwent Abercarn a olwyn fawr y pwll a murlun efydd ar safle'r trychineb.
Clust-y-llygoden Alpaidd
Caiff ei dyfu'n aml mewn gerddi oherwydd lliw'r planhigyn hwn. Mae'r dail wedi'i gosod gyferbyn a'i gilydd.
Aber-carn
Hanes
Roedd yn rhan o blwyf hynafol Mynyddislwyn tan yn hwyr yn y 19eg ganrif. Ffurfiwyd bwrdd iechyd ac ardal llywodraeth leol Abercarn ym 1892. Trodd hwn yn ardal trefol Abercarn ym 1894, o dan lywodraeth cyngor lleol gyda 12 o gynghorwyr, ac roedd yr ardal drefol yn cynnwys Crymlyn a Threcelyn. Diddymwyd yn 1974 o dan Ddeddf Llywodraeth Lleol 1972, gan ddod yn rhan o fwrdeistref Islwyn, Gwent. Daeth yn rhan o fwrdeistref sirol Caerffili yn dilyn ad-drefnu 1996.
Cwm-carn
Cynhyrchu
Roedd y ffatri telecoms sy'n sefyll rhwng Afon Ebwy a'r ffordd A467 yn rhan o Swyddfa'r Post a British Telecom cyn iddi gael ei gwerthu i Nortel, STC, ac yn ddiweddarach Solectron. Caewyd y ffatri yn ystod gwanwyn 2007.
Ithel Hael
Pendefig o Lydaw, o dras Frythonig, oedd Ithel Hael (fl. 6g), neu Ithael Hael mewn rhai ffynonellau.
Cwm-carn
Twristiaeth
Lleolir atyniad poblogaidd Gyrfa Goedwig Cwmcarn i'r dwyrain o'r pentref. Mae'r gyrfa 7 milltir o hyd ac yn mynd trwy'r bryniau a'r goedwig ar ochr mynydd Twmbarlwm, ac mae yng ngofal y Comisiwn Coedwigaeth. Mae cryn ddatblygu wedi bod yno yn ddiweddar, gan gynnwys adeiladu llwybr beicio mynydd lawr allt "Y Mynydd Mojo", sydd wedi cynyddu'r nifer o ymwelwyr. Mae'r ganolfan ymwelwyr yn cynnwys caffi, ac fe gostiodd £2 miliwn i'w adeiladu.
Ithel Hael
Ni wyddys nemor ddim amdano ond mae ganddo le yn hanes Cymru fel tad nifer o seintiau. Dywedir iddo ddod drosodd o Lydaw i Gymru gyda llwyth Emyr Llydaw i ddianc rhag y Ffranciaid.
Musik i Mörker
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Ingmar Bergman yw Musik i Mörker a gyhoeddwyd yn 1947. Fe'i cynhyrchwyd gan Lorens Marmstedt yn Sweden. Lleolwyd y stori yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Dagmar Edqvist a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Erland von Koch.
Ithel Hael
Ceir dwy achrestr sy'n ymwneud ag Ithel yn y llawysgrifau. Yn y gyntaf cyfeirir at y seintiau Tanwg, Gredifael, Tecwyn a Fflewyn fel plant iddo. Cysylltir y rhain â Gwynedd. Mae'r achrestr arall yn ei wneud yn frawd i'r seintiau Fflewyn, Tegai, Trillo, Twrog, Llechid, a Baglan. Dywedir fod Fflewyn wedi dod i Gymru gydag Emyr Llydaw a Sant Cadfan.
Musik i Mörker
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ingmar Bergman, Mai Zetterling, Naima Wifstrand, Gunnar Björnstrand, Olof Winnerstrand, Bengt Eklund, Birger Malmsten, Rune Andréasson, Hilda Borgström, Sven Lindberg, Georg Skarstedt, Arne Lindblad, Barbro Flodquist, Bengt Logardt, Ulla Andréasson, Britta Brunius, Mona Geijer-Falkner, Marianne Gyllenhammar, Svea Holst, Douglas Håge, Åke Claesson, John Elfström, Erik Forslund, Stig Johanson a Segol Mann. Mae'r ffilm Musik i Mörker yn 88 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Ehedydd maes Lilian
Teulu
Mae'r ehedydd maes Lilian yn perthyn i deulu'r Tresglod (Lladin: Icteridae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Wyllie
Pentref yng nghymuned Ynys-ddu, bwrdeisdref sirol Caerffili, Cymru, yw Wyllie. Lleolir i'r de o'r Coed Duon yn ardal hanesyddol Sir Fynwy.
Musik i Mörker
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1947. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Out of the Past sy’n ffilm am dditectif breifat yn newid ei waith, gan Jacques Tourneur. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Göran Strindberg oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Wyllie
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Musik i Mörker
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ingmar Bergman ar 14 Gorffenaf 1918 yn Uppsala a bu farw yn Fårö ar 8 Rhagfyr 1980. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1944 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Stockholm.
Wyllie
Hanes
Adeiladwyd y rhan fwyaf o dai'r pentref rhwng 1926 ac 1930 gan y Tredegar Iron & Coal Company. Cymerodd y pentref ei enw oddi wrth cyfarwyddwr y cwmni, sef Alexander Keith Wyllie.
Musik i Mörker
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Cultural Humility
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Ryan Patterson yw Cultural Humility a gyhoeddwyd yn 2016.
Wyllie
Hanes
Yn y pentref, roedd capel mawr, swyddfa bost, a hen sefydliad glowyr a gafodd ei droi'n dafarn yn ystod yr 1990au. Caeodd y swyddfa bost yn ddiweddar ac mae bloc newydd o fflatiau, Marion Jones Court, wedi cymryd lle'r hen gapel.
Cultural Humility
Mae'r ffilm Cultural Humility yn 42 munud o hyd.
Wyllie
Hanes
Mae'r pentref wedi tyfu yn ddiweddar, gyda tai newydd yn cae eu hadeiladu ar safle hen dip gwastraff y Wyllie Colliery ar ben deheuol y pentref.
Musik i Mörker
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ingmar Bergman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cultural Humility
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ryan Patterson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Aber-carn
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Ysgol Uwchradd Dewi Sant
Ysgol uwchradd cyfrwng Saesneg yn Saltney, ar gyrion Caer ydy Ysgol Uwchradd Dewi Sant (Saesneg: St David's High School). Agorodd yr ysgol ar 1 Tachwedd 1954.
Ni ddarparir addysg uwch 16 yn yr ysgol, yn hytrach mae'r ysgol yn rhan o Gonsortiwm Glannau Dyfrdwy sy'n rhannu addysg chweched ddosbarth.
Piha cynffonlwyd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Piha cynffonlwyd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: pihaod cynffonlwyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Lipaugus subalaris; yr enw Saesneg arno yw Grey-tailed piha. Mae'n perthyn i deulu'r Cotingaod (Lladin: Cotingidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn L. subalaris, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r piha cynffonlwyd yn perthyn i deulu'r Cotingaod (Lladin: Cotingidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Troubles of a Bride
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Tom Buckingham yw Troubles of a Bride a gyhoeddwyd yn 1924. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1924. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Nibelungen sef ffilm ffantasi Almaenig mewn dwy ran, gan Fritz Lang. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tom Buckingham ar 25 Chwefror 1895 yn Chicago a bu farw yn Los Angeles ar 4 Mai 1990. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1920 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Bracknell
Tref a phlwyf sifil yn Berkshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Bracknell.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 52,696.
Mae Caerdydd 168.1 km i ffwrdd o Bracknell ac mae Llundain yn 46.8 km. Y ddinas agosaf ydy Dinas San Steffan sy'n 44.3 km i ffwrdd.
West Knock
Mae West Knock yn gopa mynydd a geir ar y daith o Braemar i Monadh Rois (Montrose) ym mynyddoedd y Grampians yn yr Alban;.