cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
James Callaghan
Leonard James Callaghan, Arglwydd Callaghan o Gaerdydd, KG, PC (27 Mawrth 1912 – 26 Mawrth 2005), oedd Prif Weinidog y Deyrnas Unedig mewn llywodraeth Lafur rhwng 1976 a 1979. Adnabyddid ef wrth ei ail enw, James, wedi'i fyrhau i Jim yn aml, Llysenw arno yn aml oedd "Sunny Jim" neu "Big Jim". Ef yw'r unig berson sydd wedi llenwi pedair swydd bwysicaf y llywodraeth, sef Canghellor y Trysorlys, Ysgrifennydd Cartref, Ysgrifennydd Tramor a Phrif Weinidog; yn wir, efe yw'r unig berson sydd wedi llenwi y tair swydd gyntaf ar y rhestr yna. Ar 14 Chwefror 2005, rhagorodd ef Harold Macmillan fel y Prif Weinidog Prydeinig ag oedd wedi byw yn hiraf, sef i'r oedran o 92 mlynedd, 10 mis ac 18 dydd.
Daeargi Tibetaidd
Ci sodli a chi cymar sy'n tarddu o Dibet yw'r Daeargi Tibetaidd. Er ei enw, nid yw'n ddaeargi: defnyddiwyd yr enw honno gan deithwyr o'r Gorllewin i ddisgrifio maint y ci hwn. Cafodd ei fridio yn Nhibet i gynorthwyo bugeiliaid, a chredir ei fod yn dod â lwc i'w berchennog.
Mae ganddo daldra o 36 i 43 cm (14 i 17 modfedd) ac yn pwyso 8 i 14 kg (18 i 30 o bwysau). Mae ganddo llygaid brown tywyll a chaiff eu gorchuddio gan flew, traed mawr a gwastad sy'n ei gynorthwyo i gerdded ar eira, a chynffon sy'n troi'n ôl dros ei gefn. Mae ei gôt yn drwchus iawn, a gall fod yn syth neu'n donnog ac yn amryw o liwiau. Mae'n gi deallus a ffyddlon.
Hysgi Siberaidd
bawd|Hysgi Siberaidd yn yr eira
Hysgi sy'n tarddu o Rwsia yw'r Hysgi Siberaidd neu Gi Siberia. Fe'i gedwir gan y bobl Chukchi fel ci sled, ci cymar, a gwarchotgi.
James Callaghan
Yn dilyn buddugoliaeth Llafur yn yr etholiad Cyffredinol ym Mawrth 1974 daeth Callaghan yn ôl i'r Cabinet fel Ysgrifennydd Tramor, gan gynnwys y cyfrifoldeb o ailgytundebu aelodaeth Prydain yn y Farchnad Gyffredin. Cefnogodd y bleidlais "Ie" yn refferendwm 1975 dros gadw Prydain yn y Gymuned Economaidd Ewropeaidd (EEC). Pan ymddiswyddodd Harold Wilson ym 1976, etholwyd Callaghan fel arweinydd Llafur gan yr aelodau seneddol. Roedd ei unig dymor fel Brif Weinidog yn anodd gan nad oedd gan Lafur fwyafrif yn Nhŷ'r Cyffredin. Roedd rhaid iddo drafod gyda'r pleidiau bach megis yr Unoliaethwyr yng Ngogledd Iwerddon a Phlaid Genedlaethol yr Alban a Phlaid Cymru. Canlyniad hyn oedd cytundeb rhwng Llafur a'r Blaid Ryddfrydol. Er fod Callaghan wedi bod yn gefnogwr i'r undebau, roeddent yn gwneud pethau anodd iddo ac roedd y cytundeb gyda'r Rhyddfrydwyr yn fregus. Yn ystod gaeaf 1978 a dechrau 1979, cafwyd nifer o streiciau difrifol. Ar 28 Mawrth 1979 cafwyd pleidlais o ddiffyg hyder yn y senedd. Fe gollwyd y bleidlais, a bu rhaid iddo alw etholiad cyffredinol. Yn yr etholiad hwnnw, trechwyd Llywodraeth Callaghan yn drwm gan y Blaid Geidwadol a daeth Margaret Thatcher yn brif weinidog.
CA2
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn CA2 yw CA2 a elwir hefyd yn Carbonic anhydrase 2 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 8, band 8q21.2.
Cyfieithiadau o Anturiaethau Alys yng Ngwlad Hud
Cyfieithwyd llyfr Lewis Carroll Anturiaethau Alys yng Ngwlad Hud i lawer o ieithoedd. Yma rhestrir cyhoeddiadau cyntaf, ac ad-argraffiadau ac ail-argraffiadau gan gyhoeddwyr eraill:
CA2
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn CA2.
Obituary
Grŵp roc-angau (death metal) yw Obituary. Sefydlwyd y band yn Tampa yn 1985. Mae Obituary wedi cyhoeddi cerddoriaeth ar label recordio Roadrunner Records.
Voci di a Gravona
Grŵp cerddoriaeth gwerin o Gorsica yw Voci di a Gravona. Sefydlwyd y grŵp yn y 1970au.
Adeilad Bute, Prifysgol Caerdydd
Un o adeiladau Prifysgol Caerdydd yw Adeilad Bute, a leolir ym Mharc Cathays. Lleolir adrannau pensaernïaeth, newyddiaduraeth ac astudiaethau'r cyfryngau a diwylliant y brifysgol yno. Coleg Technegol Caerdydd oedd deiliad gwreiddiol yr adeilad neo-glasurol hwn. Enillwyd y gystadleuaeth i'w gynllunio gan y penseiri Ivor Jones a Percy Thomas ym 1911. Dyma felly oedd adeilad cyntaf y ffỳrm bensaernïol a elwid yn hwyrach yn Bartneriaeth Percy Thomas, a barodd hyd 2004. Agorwyd yr adeilad ym 1916, ac ychwanegwyd adain y gorllewin ym 1927. Mae'r cerflun ar y tu allan o ddraig goch yn dal cledren ddanheddog yn waith gan David Petersen a wnaed ym 1980. Penodwyd yr adeilad hwn yn adeilad rhestredig Gradd II ym 1966.
García y García
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Ana Murugarren yw García y García a gyhoeddwyd yn 2021. Fe'i cynhyrchwyd gan Joaquín Trincado yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Ana Galán.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ramón Barea, Antonio Resines, Carlos Areces Maqueda, Pepe Viyuela, Jordi Sánchez Zaragoza, Ricardo Castella, José Mota, Mikel Losada, Naiara Arnedo, Jesús Vidal ac Eva Ugarte. Mae'r ffilm García y García yn 98 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2021. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Spider-Man: No Way Home sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Jon Watts. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Albert Pascual oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ana Murugarren ar 1 Ionawr 1965 ym Marcilla. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Gwlad y Basg.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ana Murugarren nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lokmelar
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code 29131
Gweler hefyd
Cymunedau Penn-ar-Bed
Marc Mato, Agente S. 077
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Gregg G. Tallas yw Marc Mato, Agente S. 077 a gyhoeddwyd yn 1965. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Benedetto Ghiglia.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Erika Blanc, Tomás Blanco, Barta Barri, Luis Dávila, Perla Cristal, Rufino Inglés, Alberto Dalbés, José Greci a Pedro Fenollar.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Sound of Music sef ffilm fiwsical rhamantus a leolir yn Awstria yn ystod yr Ail Ryfel Byd, gan Robert Wise. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gregg G. Tallas nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cataclysm
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwyr Gregg G. Tallas, Phillip Marshak a Tom McGowan yw Cataclysm a gyhoeddwyd yn 1980. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Cataclysm ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Cameron Mitchell, Marc Lawrence, Richard Moll, Philip L. Clarke a Charles Howerton.
Gli Zitelloni
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Giorgio Bianchi yw Gli Zitelloni a gyhoeddwyd yn 1958. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Antonio Amurri a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Lilli Greco.
Cataclysm
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1980. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Empire Strikes Back sef yr ail ffilm yn y gyfres Star Wars. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gli Zitelloni
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Matilde Muñoz Sampedro, Vittorio De Sica, Mario Carotenuto, Antonio Molino Rojo, Mario Riva, Aroldo Tieri, Walter Chiari, Rina Morelli, María Luz Galicia, Fernando Sancho, Mario Moreno, Gina Mascetti, Giulio Calì, Lianella Carell, Lilia Landi, Lydia Simoneschi, Rina Mascetti, Sergio Mendizábal a Pedro Fenollar. Mae'r ffilm Gli Zitelloni yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cataclysm
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gregg G Tallas ar 25 Ionawr 1909 yn Athen a bu farw yn yr un ardal ar 5 Rhagfyr 1981.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gregg G. Tallas nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gli Zitelloni
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Giorgio Bianchi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pineville, Louisiana
Dinas yn, yn nhalaith Louisiana, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Pineville, gan gynnwys:
Prifysgol Mondragon
Mae Mondragon Unibertsitatea yn brifysgol a leolir yn bennaf yn Arrasate (Mondragón) yn Gipuzkoa, Gwlad y Basg. Hi yw'r unig brifysgol gydweithredol y byd; hynny yw, sefydliad ble mae'r holl weithwyr hefyd yn berchnogion ac felly'n cael pleidleisio ar sut mae ei reoli.
Sefydlwyd y Brifysgol fel coleg technegol a datblygodd i fod yn brifysgol yn ateb anghenion hyfforddi, R&D ac ymchwil y nifer fawr o gwmnïau cydweithredol yr ardal.
Hanes
Sefydlwyd yn wreiddiol fel yr Escuela Politécnica Superior ym 1943 gan offeiriad y dref Arrasate/Mondragon José María Arizmendiarrieta yn goleg technegol i hyfforddodd beiriannwyr ifanc.
Y dilyn llwyddiant sefydlu'r Escuela Politécnica Superior aeth José María Arizmendiarrieta ati i sefydlu nifer o fentrau cydweithredol yn y dref a bu'n llwyddiant mawr dros y degawdau dilynol. Yn 1956 sefydliwyd y fenter gydweithredol gyntaf gyda phobl leol oedd wedi bod yn y coleg technegol yn cynhyrchu tanau paraffin.
Enillwyd statws prifysgol  Mondragon Unibertsitatea ym 1997. Mae'r Brifysgol yn hunan cynhaliol yn hytrach na chael ei ariannu gan lywodraeth neu awdurdodau cyhoeddus, Yn swyddogol ystyrir yn sefydliad 'preifat'.
Mae 15% o elwau cwmnïau cydweithredol grŵp Mondragon yn mynd i'r Brifysgol a phrosiectau hyfforddiant eraill (y % mwyaf oddi wrth y banc cydweithredol Laboral Kuxta). bawd|400px|Adeilad newydd Prifysgol Mondragon ar y chwith gyda thref Arrasate i'r dde
Gwerthoedd
Mae'r Brifysgol yn datgan ei bod yn ddielw, galwedigaethol, er budd cymunedol ac yn ateb anghenion busnesau a sefydliadau eraill. Mae'r staff a myfyrwyr yn dysgu gwerthoedd a sut i gymryd rhan a chydweithio gan ganolbwyntio ar Beirianneg, Rheolaeth Busnes, Entrenureship, Addysg, Cyfathrebu Cyfryngau, Mentrau Cydweithredol. Yn ddiweddar, agorwyd Canolfan Gwyddorau Gastronomeg gan fanteisio ar enwogrwydd y Basgwyr am fwyd a choginio da.
Nid oes gan y darlithwyr deitlau fel 'Yr Athro', neu 'Gadair' yn gwahanu eu statws fel mewn prifysgolion eraill.
Mae dewis meysydd ar gyfer ymchwil yn cael eu penderfynu'n dorfol ar sail budd cyffredinol yn hytrach na dewis yr unigolion sydd yn gwneud yr ymchwil. Yn gyffredinol mae budd y gymuned yn cael ei rhoi o flaen dymuniad unigol.
Model tair iaith
Mae myfyrwyr yn dilyn eu hastudiaethau trwy dair iaith fel rhan o'r model Mendeberri:
Ystadegau
Yn 2015 roedd gan y Brifysgol y canolynol:
I 4 Tassisti
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Giorgio Bianchi yw I 4 Tassisti a gyhoeddwyd yn 1963. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd I quattro tassisti ac fe'i cynhyrchwyd gan Tonino Cervi yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Rhufain a chafodd ei ffilmio ym Milan a Rhufain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Castellano and Pipolo a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Fiorenzo Carpi.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Aldo Fabrizi, Yvonne Furneaux, Graziella Granata, Margaret Lee, Peppino De Filippo, Carlo Delle Piane, Erminio Macario, Gino Bramieri, Gianrico Tedeschi, Renato Terra, Didi Perego, Gigetta Morano a Bruno Scipioni. Mae'r ffilm I 4 Tassisti yn 100 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Giorgio Bianchi ar 18 Chwefror 1904 yn Rhufain a bu farw yn yr un ardal ar 19 Ebrill 2005.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Giorgio Bianchi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Parot gloyw coch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Parot gloyw coch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: parotiaid gloyw cochion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Prosopeia tabuensis; yr enw Saesneg arno yw Red shining parrot. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: Psittacidae) sydd yn urdd y Psittaciformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. tabuensis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r parot gloyw coch yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: Psittacidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Uncorn
200px|bawd|Yr Uncorn a'r forwyn ; darlun mewn llawysgrif o ddechrau'r 16eg ganrif, yn yr Historisches Museum, [[Basel]] Anifail mytholegol a bortreadir gan amlaf fel ceffyl gwyn ac iddo gorn hir sy'n tyfu o'i dalcen yw'r uncorn (hefyd ungorn ac unicorn, o'r gair Ffrangeg unicorne, o'r geiriau Lladin unus "un" + cornus "corn"). Mae'n symbol o ffrwythlonedd wrywaidd, fel y mae ei gorn hir yn awgrymu.
Ceir sawl cyfeiriad at y creadur yn llenyddiaeth yr Oesoedd Canol. Mae'n un o greaduriad amlycaf y bwystorïau canoloesol. Deillia'r cyfeiriadau ato yn y Gymraeg o gyfieithiadau o lyfr y Ffrancwr Richart de Fornival (1201 - c.1260), sef y Bestiaire d'Amour ("Bwystori Serch"). Dyma'r disgrifiad o'r uncorn a geir yng nghyfieithiad Llywelyn Siôn o waith Fornival:
"Ac am hynny y delaist di fi drwy aroglau, megis y delir yr uncorn drwy aroglau morwyn ieuanc, am nad oes yn y byd un anifail mor anodd i ddala ag ef, ac un corn sydd iddo ynghanol ei dalcen, ac nid oes na dyn nac anifail a feiddo ei aros ond morwyn ieuanc lân wyry. Cans pan glywo ef aroglau y forwyn a'u mwyn serchogrwydd, ef a ddaw ati, ac ef a ry[dd] ei ben yn ei harffed hi, ac yna y cwsg ef, a'r helwr call a edwyn hynny, a phan êl ef i hela y gosod ef forwyn ar ei ffordd ef."
Mae rhai haneswyr yn meddwl bod chwedl yr uncorn yn deillio o ddisgrifiadau teithwyr cynnar o'r rhinoseros. Yn y bwystorïau fe'i darlunir fel gelyn yr eliffant, sy'n ofni ei gorn hir. Fel yr adroddir uchod, gall helwyr ei ddal drwy dwyll, gan ddefnyddio morwyn i'w ddal.
Symbolaeth Gristnogol
Ymgorfforwyd yr uncorn yn chwedloniaeth yr Eglwys Gristnogol yn symbol alegorïaidd o Grist gan fod yr apostol Luc yn sôn am Grist fel "corn iachawdwriaeth" (Luc 1:69). Mae'r forwyn yn cael ei huniaethu â Mair Forwyn, sydd hefyd yn symbol o'r Eglwys ei hun. Aeth rhai diwinyddion i uniaethu corn yr uncorn â'r Groes ei hun. Roedd powdr o ddarnau tybiedig o'r gorn yn gwrthweithio gwenwyn. Yn groes i'w darddiad paganaidd, daeth yr uncorn yn symbol o ddiweirdeb hefyd ac mae'n cael ei gysylltu â ddwy santes cynnar o'r enw Justina.
The Jackie Robinson Story
Ffilm am berson gan y cyfarwyddwr Alfred Edward Green yw The Jackie Robinson Story a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Herschel Burke Gilbert. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jackie Robinson, Ruby Dee, Harry Shannon, Louise Beavers, Minor Watson, Pat Flaherty, Dick Lane, Roy Glenn a Joel Fluellen. Mae'r ffilm The Jackie Robinson Story yn 76 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All About Eve sy’n ffilm gomedi Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Ernest Laszlo oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Lokmaria-Plouzane
Mae Lokmaria-Plouzane (Ffrangeg: Locmaria-Plouzané) yn gymuned yn Departamant Penn-ar-bed (Ffrangeg Finistère), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
The Jackie Robinson Story
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Alfred Edward Green ar 11 Gorffenaf 1889 yn Perris a bu farw yn Hollywood ar 9 Medi 1984.
Lokmaria-Plouzane
Poblogaeth
Population - Municipality code 29130
Gweler hefyd
Cymunedau Penn-ar-Bed
Llanelli Wledig
Cymuned yn Sir Gaerfyrddin, Cymru, yw Llanelli Wledig. Ymestynna'r gymuned tua'r gogledd-orllewin a'r gogledd ddwyran o dref Llanelli, ac mae'n cynnwys maesdrefi Felinfoel, Dafen, Ffwrnes, Llwynhendy, Pwll, Cwmcarnhywel, Bynea a Dyffryn y Swistir, yn ogystal â phentrefi Pont-iets, Pont Henri a Pump-heol.
The Jackie Robinson Story
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Llanelli Wledig
Mae'r gymuned yn cynnwys cronfeydd dŵr Cwm Lliedi a Lliedi Uchaf, sy'n daparu dŵr i Lanelli, a saif Canolfan Gwlyptir Genedlaethol Cymru, Penclacwydd o fewn y gymuned. Roedd poblogaeth y gymuned yn 2001 yn 21,043, gyda 54.45% yn medru Cymraeg.
The Jackie Robinson Story
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Alfred Edward Green nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Harehill
Pentref yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Harehill. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dyffrynnoedd Swydd Derby.
Llanelli Wledig
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Eglwys Sant Sannan, Llansannan
Dywedir fod Eglwys Sant Sannan, sydd wedi'i lleoli yng nghanol pentref Llansannan, Conw wedi ei chodi yn y 13g; cyfeirnod grid OS: SH93406590. Saif Llansannan tua saith milltir i'r de o Abergele. Bu eglwys cynharach, tua chanllath i ffwrdd, ac mae ei holion i'w gweld hyd heddiw. Oherwydd fod ynddi lawer o rannau canoloesol, gwreiddiol, cafodd ei chofrestru gan Cadw yn Gradd II*. Mae'r to hefyd yn un hynod, er mai o'r 19g mae'n dyddio, gan i'r hen do gael ei dynnu a'i ddefnyddio i godi tai lleol yr adeg honno. Ceir nifer o gofebau i uchelwyr lleol, sy'n dyddio o'r 17eg i'r 19g. Mae'r pulpud yn nodedig iawn acyn mynd yn ôl i'r 17g. Saif ym mhlwyf Petrual, ynghyd â Llanfair Talhaearn, Llangernyw a Gwytherin. Cysegrwyd yr eglwys i Sant Sannan, sant o'r 6ed neu'r 7g a ddaeth o Iwerddon.
Gwyddom i'r hen eglwys gael ei hadnewyddu yn 1778-9, yn fwy na thebyg gan R. Lloyd Williams. Costiodd fil o bunnoedd, a chyfrannodd teulu lleol y Wynniaid hanner hynny. Codwyd y ports hefyd yr adeg yma yn ogystal â tho newydd. Yn rhan orllewinol yr eglwys ceir dwy drochfa bedydd, sydd bellach wedi'u gorchuddio a cheir dau fedyddfaen.
Dywedir fod Sannan yn gyfaill i Ddewi Sant a Teuyth, tad Gwenffrewi a'i fod wedi cael ei gladdu yng Ngwytherin. Ei ddydd gŵyl yw 8 Mawrth.
Mae yma gist a elwir yn "Gist yr Eglwys" gyda'r dyddiad 1683 arni a mainc gyda'r dyddiad 1634 sydd â llun o babi wedi'i cherfio arni.
Cofnodir yr eglwys yn gyntaf yn y Norwich Taxation yn 1254 fel: Ecc'a de Llannssannan ac yna yn Taxatio y Pab nicolas fel Ecclesia de Llansaman.
Napoleon I, ymerawdwr Ffrainc
Roedd Napoleone Buonaparte (yn wreiddiol, yn Eidaleg a Chorseg) neu Napoléon Bonaparte yn Ffrangeg), neu Napoleon I ar ôl 1804, (15 Awst 1769 – 5 Mai 1821) yn rheolwr Ffrainc o 1799; daeth i gael ei gydnabod fel Ymerawdwr Cyntaf Ffrainc o dan yr enw Napoléon I le Grand (Napoleon I "y Mawr") o 18 Mai 1804 hyd 6 Ebrill 1814, cyfnod pan reolai ran fawr o orllewin a chanolbarth Ewrop yn ogystal â Ffrainc. Apwyntiodd nifer o'i berthnasau, o'r teulu Bonaparte, i reoli fel yn brenhinoedd mewn gwledydd eraill, ond daeth rheolaeth y mwyafrif ohonyn i ben pan gwympodd Napoleon o rym. Bu farw Napoleon ar ynys Saint Helena yn ne Cefnfor Iwerydd.
Rhoddir yr enw Rhyfeloedd Napoleon i gyfres o ryfeloedd yn Ewrop rhwng 1804 a 1815. Ymladdwyd y rhyfeloedd rhwng Ffrainc dan Napoleon a nifer o wledydd, yn cynnwys Prydain Fawr, Rwsia, Awstria, Prwsia, Sbaen ac eraill a ffurfiwyd sawl cynghrair gwahanol yn erbyn Napoleon.
Ganed Napoleon ar ynys Corsica yn fuan ar ôl iddi gael ei chyfeddiannu gan Deyrnas Ffrainc. Cefnogodd y Chwyldro Ffrengig yn 1789 tra'n gwasanaethu yn y fyddin Ffrengig, a cheisiodd ledaenu ei delfrydau i Gorsica ei wlad enedigol. Cododd yn gyflym yn y Fyddin ar ôl iddo achub le Directoire trwy ymladd yn erbyn y gwrthryfelwyr brenhinol. Ym 1796, dechreuodd ymgyrch filwrol yn erbyn yr Awstriaid a'u cynghreiriaid Eidalaidd, gan sgorio buddugoliaethau pendant a dod yn arwr cenedlaethol. Ddwy flynedd yn ddiweddarach, arweiniodd ymgyrch filwrol i'r Aifft a'i sbardunodd i afael mewn gwleidyddiaeth. Ef oedd y tu ol i feddiannu grym yn Nhachwedd 1799 a daeth yn Gonswl Cyntaf y Weriniaeth.
Roedd gwahaniaethau gyda Phrydain yn golygu bod y Ffrancwyr yn wynebu Rhyfel y Drydedd Glymblaid erbyn 1805. Chwalodd Napoleon y glymblaid hon gyda buddugoliaethau yn Ymgyrch Ulm, ac ym Mrwydr Austerlitz, a arweiniodd at ddiddymu'r Ymerodraeth Rufeinig Sanctaidd. Ym 1806, cymerodd y Bedwaredd Glymblaid arfau yn ei erbyn oherwydd bod Prwsia yn poeni am dwf yn nylanwad Ffrainc ar y cyfandir. Gorchfygodd Napoleon Prwsia ym mrwydrau Jena ac Auerstedt, gorymdeithiodd y Grande Armée i Ddwyrain Ewrop, gorchfygodd y Rwsiaid ym Mehefin 1807 yn Friedland, a gorfodi cenhedloedd gorchfygedig y Bedwaredd Glymblaid i dderbyn Cytundebau Tilsit. Ddwy flynedd yn ddiweddarach, heriodd yr Awstriaid y Ffrancwyr eto yn ystod Rhyfel y Bumed Glymblaid, ond cadarnhaodd Napoleon ei afael ar Ewrop ar ôl buddugoliaeth ym Mrwydr Wagram.
Gan obeithio ymestyn y "System Gyfandirol", sef ei embargo yn erbyn Llywodraeth Prydain, ymosododd Napoleon ar Benrhyn Iberia a datgan ei frawd Joseph yn Frenin Sbaen ym 1808. Gwrthryfelodd y Sbaenwyr a'r Portiwgaliaid yn Rhyfel y Penrhyn, gan arwain at drechu marsialiaid Napoleon. Lansiodd Napoleon ymosodiad ar Rwsia yn ystod haf 1812. Gwelodd yr ymgyrch a ddilynodd enciliad trychinebus Grande Armée Napoleon .ac ym 1813, ymunodd Prwsia ac Awstria â lluoedd Rwsia yn y Chweched Clymblaid yn erbyn Ffrainc. Arweiniodd ymgyrch filwrol anhrefnus at fyddin glymblaid fawr a drechodd Napoleon ym Mrwydr Leipzig yn Hydref 1813. Ymosododd y glymblaid ar Ffrainc a chipio Paris, gan orfodi Napoleon i ildio'i statws yn Ebrill 1814. Alltudiwyd ef i ynys Elba, rhwng Corsica a'r Eidal. Yn Ffrainc, adferwyd y Bourbons i rym. Fodd bynnag, dihangodd Napoleon o Elba yn Chwefror 1815 a chymerodd reolaeth o Ffrainc. Ymatebodd y Cynghreiriaid trwy ffurfio Seithfed Clymblaid, a orchfygodd Napoleon ym Mrwydr Waterloo ym Mehefin 1815. Alltudiwyd ef gan y Prydeinwyr i ynys anghysbell Saint Helena yn yr Iwerydd, lle bu farw yn 1821 yn 51 oed. Cafodd Napoleon ddylanwad enfawr ar y byd modern, gan ddod â diwygiadau rhyddfrydol i'r llu o wledydd a orchfygodd, yn enwedig y Gwledydd Isel, y Swistir, a rhannau o'r Eidal modern a'r Almaen. Gweithredodd bolisïau rhyddfrydol yn Ffrainc a Gorllewin Ewrop.
Bywyd cynnar
alt=Half-length portrait of a wigged middle-aged man with a well-to-do jacket. His left hand is tucked inside his waistcoat.|chwith|bawd| Tad Napoleon, Carlo Buonaparte, oedd cynrychiolydd [[Corsica i lys Louis XVI.]] Roedd teulu Napoleon o darddiad Eidalaidd. Roedd ei hynafiaid ar ochr ei dad, y Buonapartes, yn ddisgynyddion i deulu bonheddig Tosganaidd llai a ymfudodd i Gorsica yn yr 16g ac roedd ei deulu ar ochr ei fam, y Ramolinos, yn ddisgynyddion i deulu bonheddig mân o Weriniaeth Genoa. Roedd y Buonapartes hefyd yn perthyn trwy briodas i'r Pietrasentasiaid, y Costas, y Paravicciniaid, a Bonellis, a holl deuluoedd Corsica o'r tu fewn. Roedd ei rieni Carlo Maria di Buonaparte a Maria Letizia Ramolino yn cadw hen gartref y teulu o'r enw “Casa Buonaparte” yn Ajaccio. Yno, yn y cartref hwn, y ganwyd Napoleon, ar 15 Awst 1769. Ef oedd pedwerydd plentyn a thrydydd mab y teulu. Roedd ganddo frawd hŷn, Joseph, a brodyr a chwiorydd iau Lucien, Elisa, Louis, Pauline, Caroline, a Jérôme. Bedyddiwyd Napoleon yn Gatholig, dan yr enw Napoleon. Yn ei ieuenctid, sillafwyd ei enw hefyd fel Nabulione, Nabulio, Napoline, a Napulione.
Ganed Napoleon yn yr un flwyddyn ag yr ildiodd Gweriniaeth Genoa (cyn dalaith Eidalaidd) ardal Corsica i Ffrainc. Gwerthodd y wladwriaeth yr hawliau sofran flwyddyn cyn ei eni a gorchfygwyd yr ynys gan Ffrainc yn ystod blwyddyn ei eni. Fe'i corfforwyd yn ffurfiol fel talaith yn 1770, ar ôl 500 mlynedd o dan reolaeth Genoa ac 14 mlynedd o annibyniaeth. Ymunodd rhieni Napoleon â gwrthwynebiad Corsica ac ymladd yn erbyn y Ffrancwyr i gadw annibyniaeth, hyd yn oed pan oedd Maria yn feichiog gydag ef. Roedd ei dad yn atwrnai a aeth ymlaen i gael ei enwi'n gynrychiolydd Corsica i lys Louis XVI yn 1777.
Dylanwad cryfaf plentyndod Napoleon oedd ei fam, yr oedd ganddi ddisgyblaeth gadarn. Yn ddiweddarach, dywedodd Napoleon, "Mae tynged y plentyn yn y dyfodol bob bob amser yn nwylo'r fam." Priododd mam-gu Napoleon â theulu Fesch y Swistir yn ei hail briodas, a byddai ewythr Napoleon, y cardinal Joseph Fesch, yn cyflawni rôl fel gwarchodwr teulu Bonaparte am rai blynyddoedd. Roedd cefndir bonheddig, gweddol gyfoethog Napoleon yn rhoi mwy o gyfleoedd iddo astudio nag oedd ar gael i Gorsicaniaid nodweddiadol y cyfnod.
Pan drodd yn 9 oed symudodd i dir mawr Ffrainc a chofrestru mewn ysgol grefyddol yn Autun yn Ionawr 1779. Ym Mai, trosglwyddodd gydag ysgoloriaeth i academi filwrol yn Brienne-le-Château. Yn ei ieuenctid roedd yn genedlaetholwr Corsicaidd di-flewyn-ar-dafod a chefnogodd annibyniaeth y wladwriaeth oddi wrth Ffrainc. Fel llawer o Gorsiciaid, roedd Napoleon yn siarad ac yn darllen Corseg (fel ei famiaith) ac Eidaleg (fel iaith swyddogol Corsica). Dechreuodd ddysgu Ffrangeg yn yr ysgol pan oedd tua 10 oed. Er iddo ddod yn rhugl yn Ffrangeg, siaradodd ag acen Corsica nodedig ac ni ddysgodd sut i sillafu'n gywir yn Ffrangeg. O ganlyniad, roedd ei gyd-ddisgyblion yn gwahaniaethu yn erbyn Napoleon oherwydd ei ymddangosiad corfforol a'i acen wahanol. Fodd bynnag, nid oedd yn achos unigol, gan yr amcangyfrifwyd yn 1790 bod llai na 3 miliwn o bobl, allan o boblogaeth Ffrainc o 28 miliwn, yn gallu siarad Ffrangeg safonol, ac roedd y rhai a allai ei hysgrifennu'n gywir yn fach oawn.
Bwliwyd Napoleon yn aml gan ei gyfoedion, a'i watwar am ei acen, man geni, ei daldra byr, ei ddifyg moesgarwch a'i anallu i siarad Ffrangeg yn gyflym. Daeth yn fewnblyg ac yn felancolig, a chiliodd at ei lyfrau. Sylwodd arholwr fod Napoleon “bob amser yn dda am fathemateg. Mae'n weddol gyfarwydd â hanes a daearyddiaeth. . . Byddai’r bachgen hwn yn gwneud morwr rhagorol.”
Un stori a adroddwyd am Napoleon yn yr ysgol yw ei fod wedi arwain myfyrwyr iau i fuddugoliaeth yn erbyn myfyrwyr hŷn mewn brwydr peli eira, gan ddangos ei allu i arwain. Yn oedolyn ifanc, rhoddodd Napoleon ei fryd ar fod yn awdur; ysgrifennodd hanes Corsica a lluniodd nofel ramantus.
Ar ôl cwblhau ei astudiaethau yn Brienne ym 1784, derbyniwyd Napoleon i'r École Militaire ym Mharis. Hyfforddodd i fod yn swyddog magnelau a, phan leihawyd ei incwm, yn dilyn marwolaeth ei dad, fe'i gorfodwyd i gwblhau'r cwrs dwy flynedd mewn blwyddyn. Ef oedd y Corsican cyntaf i raddio o'r École Militaire. Archwiliwyd ef gan y gwyddonydd enwog Pierre-Simon Laplace.
Gyrfa gynnar
bawd| Napoleon Bonaparte, 23 oed, fel is-gyrnol bataliwn o wirfoddolwyr Gweriniaethol Corsica. Portread gan Henri Félix Emmanuel Philippoteaux Wedi graddio ym Medi 1785, comisiynwyd Bonaparte yn ail raglaw yng nghatrawd magnelau La Fère. Gwasanaethodd yn Valence ac Auxonne tan ar ôl dechrau'r Chwyldro yn 1789. Roedd y dyn ifanc yn dal i fod yn genedlaetholwr Corsican brwd yn ystod y cyfnod hwn a gofynnodd am ganiatâd i ymuno â'i fentor Pasquale Paoli, pan ganiatawyd i'r olaf ddychwelyd i Gorsica gan y Cynulliad Cenedlaethol. Nid oedd gan Paoli unrhyw gydymdeimlad â Napoleon, fodd bynnag, gan ei fod yn ystyried ei dad yn fradwr am iddo adael ei achos dros annibyniaeth Corsica.
Treuliodd flynyddoedd cynnar y Chwyldro yng Nghorsica, gan ymladd mewn brwydr dair-ochr gymhleth rhwng y brenhinwyr, y chwyldroadwyr, a chenedlaetholwyr Corsica. Daeth Napoleon, fodd bynnag, i gofleidio delfrydau'r Chwyldro, gan ddod yn gefnogwr i'r Jacobiniaid ac ymuno â Gweriniaethwyr Corsica o blaid Ffrainc a oedd yn gwrthwynebu polisi Paoli a'i ddyheadau o annibyniaeth i Gorsica. Cafodd reolaeth dros fataliwn o wirfoddolwyr a chafodd ei ddyrchafu'n gapten yn y fyddin arferol ym mis Gorffennaf 1792, er iddo fynd y tu hwnt i'w waith pan aeth yn absennol ac arwain grwp o derfysgwyr yn erbyn milwyr Ffrainc. Pan ddatganodd Corsica ymwahaniad ffurfiol oddi wrth Ffrainc a gofyn am amddiffyniad llywodraeth Prydain daeth Napoleon a'i ymrwymiad i'r Chwyldro Ffrengig i wrthdaro â Paoli, a oedd wedi penderfynu difrodi cyfraniad Corsica i'r Exédition de Sardaigne, trwy atal ymosodiad Ffrainc ar y ynys Sardinaidd La Maddalena. Gorfodwyd Bonaparte a'i deulu i ffoi i Toulon ar dir mawr Ffrainc ym Mehefin 1793 oherwydd y rhwyg â Paoli.
Er iddo gael ei eni yn "Napoleone Buonaparte", dim ond wedi hyn y dechreuodd Napoleon ddefnyddio'r enw byr "Napoléon Bonaparte" ond ni ollyngodd ei deulu yr enw Buonaparte tan 1796. Y cofnod cyntaf y gwyddys amdano yn arwyddo ei enw fel Bonaparte oedd yn 27 oed (yn 1796).
Gwarchae ar Toulon
Yng Ngorffennaf 1793, cyhoeddodd Bonaparte bamffled gweriniaethol o'r enw Le souper de Beaucaire (Swper yn y Beaucaire) a enillodd iddo gefnogaeth Augustin Robespierre, brawd iau yr arweinydd Chwyldroadol Maximilien Robespierre. Gyda chymorth ei gyd-Gorsican Antoine Christophe Saliceti, penodwyd Bonaparte yn uwch ynnwr a phennaeth y magnelau yn y lluoedd gweriniaethol a gyrhaeddodd Toulon ar 8 Medi.
Creodd gynllun i gipio bryn lle gallai ei fagnelau ddominyddu harbwr y ddinas a gorfodi’r Prydeinwyr i adael. Arweiniodd yr ymosodiad ar y safle at gipio'r ddinas, ond yn ystod y frwydr, clwyfwyd Bonaparte yn ei glun ar 16 Rhagfyr. Cymeradwydwyd ei allu a gosodwyd ef yng ngofal magnelau Byddin Ffrainc yn yr Eidal. Ar 22 Rhagfyr yr oedd ar ei ffordd i'w swydd newydd yn Nice, wedi ei ddyrchafu'n frigadydd-gadfridog yn 24 oed. Dyfeisiodd gynlluniau ar gyfer ymosod ar deyrnas Sardinia fel rhan o ymgyrch Ffrainc yn erbyn y Glymblaid Gyntaf.
Gweithredodd byddin Ffrainc gynllun Bonaparte ym Mrwydr Saorgio yn Ebrill 1794, ac yna symud ymlaen i gipio Ormea yn y mynyddoedd. O Ormea, aethant i'r gorllewin i ragori ar safleoedd Awstro-Sardinaidd o amgylch Saorge. Ar ôl yr ymgyrch hon, anfonodd Augustin Robespierre Bonaparte ar genhadaeth i Weriniaeth Genoa i ganfod bwriad y wlad honno tuag at Ffrainc.
Oherwydd ei sgiliau technegol, gofynnwyd iddo lunio cynlluniau i ymosod ar safleoedd yr Eidal yng nghyd-destun rhyfel Ffrainc yn erbyn Awstria. Cymerodd ran hefyd mewn alldaith i gymryd Corsica yn ôl oddi wrth y Prydeinwyr, ond gwrthyrrwyd y Ffrancwyr gan y Llynges Frenhinol Brydeinig.
Erbyn 1795, roedd Bonaparte wedi dyweddïo â Désirée Clary, merch François Clary. Roedd chwaer Désirée, Julie Clary, wedi priodi brawd hynaf Bonaparte, Joseph. Yn Ebrill 1795, ymunodd a Byddin y Gorllewin, a fu'n ymwneud â Rhyfel y Vendée — rhyfel cartref a gwrth-chwyldro brenhinol yn Vendée, rhanbarth yng ngorllewin canolbarth Ffrainc ar Gefnfor yr Iwerydd. Fel un a oedd yn gyfrifol am filwyr traed, ystyriodd y swydd yn israddol i gadfridog y magnelau a phlediodd afiechyd er mwyn osgoi’r gwaith. alt=Etching of a street, there are many pockets of smoke due to a group of republican artillery firing on royalists across the street at the entrance to a building|bawd| Journée du 13 Vendémiaire, tân magnelau o flaen Eglwys Saint-Roch, Paris, Rue Saint-Honoré Symudwyd ef i Swyddfa Topograffeg Pwyllgor Diogelwch y Cyhoedd, a cheisiodd yn aflwyddiannus am gael ei drosglwyddo i Gaergystennin er mwyn cynnig ei wasanaeth i'r Swltan, Selim III. Yn ystod y cyfnod hwn, ysgrifennodd y nofel ramantus Clisson et Eugénie, am filwr a'i gariad, a oedd yn adlewyrchiad perffaith o berthynas go-iawn Bonaparte â Désirée. Ar 15 Medi, tynnwyd Bonaparte oddi ar restr y cadfridogion a oedd yn gwasanaethu'n rheolaidd am iddo wrthod gwasanaethu yn y Vendée. Roedd yn wynebu sefyllfa ariannol anodd a llai o ragolygon gyrfa.
Ar 3 Hydref, datganodd brenhinwyr ym Mharis wrthryfel yn erbyn y Convention nationale (Llywodraeth y Chwyldro Ffrengig). Gwyddai Paul Barras, un o arweinwyr Thermidor, am orchestion milwrol Bonaparte yn Toulon a rhoddodd iddo reolaeth ar y lluoedd i amddiffyn y llywodraeth ym Mhalas Tuileries. Roedd Napoleon wedi gweld cyflafan Gwarchodlu'r Swistir yn y Brenin yno dair blynedd ynghynt a sylweddolodd mai magnelau fyddai'r allwedd i'w hamddiffyn.
Gorchmynnodd i swyddog marchfilwyr ifanc o'r enw Joachim Murat atafaelu canonau mawr a'u defnyddio i wrthyrru'r ymosodwyr ar 5 Hydref 1795— 13 Vendémiaire An IV yng Nghalendar y Chwyldroadwyr Ffrengig; bu farw 1,400 o frenhinwyr a ffodd y gweddill. Roedd wedi clirio'r strydoedd gyda chwythiad o "arogl grawnwin", yn ôl yr hanesydd Albanaidd Thomas Carlyle yn ei gyfrol y Chwyldro Ffrengig: A History a gyhoeddwyd mewn tair rhan yn 1837.
Yn sgil gorchfygu gwrthryfel y brenhinwyr, dilëwyd y bygythiad i'r Confensiwn ac enillodd Bonaparte enwogrwydd sydyn, ac enillodd gyfoeth a nawdd y llywodraeth newydd y Directoire. Priododd Murat ag un o chwiorydd Napoleon, gan ddod yn frawd-yng-nghyfraith iddo; a gwasanaethodd hefyd, yn ddiweddarach, o dan Napoleon fel un o'i gadfridogion. Dyrchafwyd Bonaparte yn Gadlywydd Byddin Ffrainc yn yr Eidal.
Ymhen ychydig wythnosau bu'n ymwneud yn rhamantus â Joséphine de Beauharnais, cyn-feistres Barras. Priododd y cwpl ar 9 Mawrth 1796 mewn seremoni sifil.
Dau ddiwrnod ar ôl y briodas, gadawodd Bonaparte Baris i gymryd rheolaeth o Fyddin Ffrainc yn yr Eidal. Aeth ati i ymosod yn syth, gan obeithio trechu lluoedd Piedmont cyn y gallai eu cynghreiriaid Awstriaidd ymyrryd. Mewn cyfres o fuddugoliaethau cyflym yn ystod Ymgyrch Montenotte, curodd Piedmont yn llwyr mewn pythefnos cwta. Yna canolbwyntiodd y Ffrancwyr ar yr Awstriaid am weddill y rhyfel, a gorchfygodd Napoleon ym mrwydrau Castiglione, Bassano, Arcole, a Rivoli. Arweiniodd buddugoliaeth bendant Ffrainc yn Rivoli yn Ionawr 1797 at ddymchwel safle Awstria yn yr Eidal. Yn Rivoli, collodd yr Awstriaid hyd at 14,000 o filwyr tra collodd y Ffrancod tua 5,000.
Roedd cam nesaf yr ymgyrch yn cynnwys goresgyniad Ffrainc o gadarnleoedd Habsburg. Roedd lluoedd Ffrainc yn Ne'r Almaen wedi cael eu trechu gan yr Archddug Charles ym 1796, ond tynnodd yr Archddug ei luoedd yn ôl i amddiffyn Fienna ar ôl dysgu am ymosodiad Napoleon. Yn y cyfarfod cyntaf rhwng y ddau gadlywydd, gwthiodd Napoleon ei wrthwynebydd yn ôl a symud ymlaen yn ddwfn i diriogaeth Awstria ar ôl ennill ym Mrwydr Tarvis ym mis Mawrth 1797. Dychrynwyd yr Awstriaid gan y gwthiad Ffrengig a gyrhaeddodd yr holl ffordd i Leoben, tua 100 km o Vienna, ac o'r diwedd penderfynodd ofyn am heddwch. Rhoddodd Cytundeb Leoben, a ddilynwyd gan Gytundeb Campo Formio mwy cynhwysfawr, reolaeth i Ffrainc ar y rhan fwyaf o ogledd yr Eidal a'r Gwledydd Isel, ac addawodd cymal cyfrinachol Gweriniaeth Fenis i Awstria. Gorymdeithiodd Bonaparte ar Fenis a gorfodi ei hildio, gan ddod â 1,100 o flynyddoedd o annibyniaeth Fenis i ben. Awdurdododd hefyd y Ffrancwyr i ysbeilio trysorau megis Ceffylau Sant Marc. Ar y daith, bu Bonaparte yn sgwrsio llawer am ryfelwyr megis Alecsander, Cesar, Scipio a Hannibal. Astudiodd eu strategaeth a'i chyfuno â'i strategaeth ei hun. Mewn cwestiwn o Bourrienne, yn gofyn a oedd yn rhoi ei ffafriaeth i Alecsander neu Gesar, dywedodd Napoleon ei fod yn gosod Alecsander Fawr yn y rheng gyntaf oherwydd llwyddiant ei ymgyrch ar Asia. bawd| Bonaparte yn ystod ymgyrch yr Eidal yn 1797 Galluogodd ei ddefnydd o syniadau milwrol confensiynol i sefyllfaoedd yn y byd go iawn ei fuddugoliaethau milwrol, megis defnydd creadigol o fagnelau fel grym symudol i gefnogi ei filwyr traed. Dywedodd yn ddiweddarach: "Dw i wedi ymladd chwe-deg o frwydrau, a dysgais ddiawl o ddim na wyddwn ar y dechrau. Edrych ar Cesar; ymladdodd y cyntaf fel yr olaf."
Enillodd Bonaparte ei frwydrau trwy guddio'i filwyr a chanolbwyntio ei luoedd ar "gilfach" ffrynt wanaf y gelyn. Pe na bai 'n gallu defnyddio ei hoff strategaeth o amgylchynu, byddai'n cymryd y safle canolog ac yn ymosod ar ddau rym cydweithredol wrth eu colfach, gan siglo rownd i ymladd un nes iddo ffoi, yna troi i wynebu'r llall. Yn yr ymgyrch Eidalaidd hon, daliodd byddin Bonaparte 150,000 o garcharorion, 540 o ganonau, a 170 o gludwyr baner. Ymladdodd byddin Ffrainc 67 gweithred (neu ymladdfa) ac ennill 18 o frwydrau trwy gyfrwng technoleg magnelau uwchraddol a thactegau unigryw Bonaparte.
Yn ystod yr ymgyrch, daeth Bonaparte yn gynyddol ddylanwadol yng ngwleidyddiaeth Ffrainc. Sefydlodd ddau bapur newydd: un ar gyfer y milwyr yn ei fyddin ac un arall ar gyfer cylchrediad yn Ffrainc. Ymosododd y brenhinwyr ar Bonaparte am ysbeilio'r Eidal a rhybuddiodd y gallai ddod yn unben. Amcangyfrifir bod lluoedd Napoleon wedi tynnu $45 miliwn mewn arian o'r Eidal yn ystod eu hymgyrch yno, a gwerth $12 miliwn arall mewn metelau a thlysau gwerthfawr. Atafaelodd ei luoedd hefyd fwy na 300 o baentiadau a cherfluniau amhrisiadwy.
Anfonodd Bonaparte y Cadfridog Pierre Augereau i Baris i arwain coup d'état a chael gwared ar y brenhinwyr ar 4 Medi - Coup of 18 Fructidor. Gadawodd hyn Barras a'i gynghreiriaid Gweriniaethol i reoli eto, ond yn ddibynnol ar Bonaparte, a aeth ymlaen i drafodaethau heddwch gydag Awstria. Arweiniodd y trafodaethau hyn at Gytundeb Campo Formio, a dychwelodd Bonaparte i Baris yn Rhagfyr fel arwr. Cyfarfu â Talleyrand, Gweinidog Tramor newydd Ffrainc — a wasanaethodd yn yr un modd i'r Ymerawdwr Napoleon — a dechreuasant baratoi ar gyfer goresgyn Lloegr (a alwai ei hun yn 'Prydain').
Alldaith Eifftaidd
alt=Person on a horse looks towards a giant statue of a head in the desert, with a blue sky|bawd| Bonaparte O Flaen y Sffincs (c. 1886) gan Jean-Léon Gérôme, [[Castell Hearst]] Ar ôl deufis o gynllunio, penderfynodd Bonaparte nad oedd llynges Ffrainc yn ddigon cryf, eto, i wynebu'r Llynges Frenhinol Brydeinig. Penderfynodd ar daith filwrol i gipio'r Aifft a thrwy hynny danseilio mynediad Prydain i'w diddordebau masnachol yn India. Dymunai Bonaparte sefydlu presenoldeb Ffrengig yn y Dwyrain Canol ac ymuno â Tipu Sultan, Swltan Mysore a oedd yn elyn i'r Prydeinwyr. Sicrhaodd Napoleon ei Lywodraeth “cyn gynted ag y byddai wedi goresgyn yr Aifft, byddai'n sefydlu perthynas â thywysogion India ac, ynghyd â hwy, yn ymosod ar y Saeson yno”. Cytunodd y Directory er mwyn sicrhau llwybr masnach i is-gyfandir India.
Ym Mai 1798, etholwyd Bonaparte yn aelod o Academi Gwyddorau Ffrainc (Académie des Sciences). Roedd ei daith Eifftaidd yn cynnwys grŵp o 167 o wyddonwyr, gyda mathemategwyr, naturiaethwyr, cemegwyr, a geodesyddion yn eu plith. Ymhlith eu darganfyddiadau roedd Carreg Rosetta, a chyhoeddwyd eu gwaith yn y Description de l'Égypte yn 1809. alt=Cavalry battlescene with pyramids in background|chwith|bawd| Brwydr y Pyramidiau ar 21 Gorffennaf 1798 gan Louis-François, Barwn Lejeune, 1808 Ar y ffordd i'r Aifft, cyrhaeddodd Bonaparte Malta ar 9 Mehefin 1798, a reolir ar y pryd gan Farchogion yr Ysbyty. Ildiodd y Prif Feistr Ferdinand von Hompesch zu Bolheim ar ôl gwrthwynebiad symbolaidd, a chipiodd Bonaparte sylfaen llynges bwysig gan golli dim ond tri dyn.
Ni chafodd Bonaparte a'i alldaith eu herlid gan y Llynges Frenhinol a glaniodd yn Alexandria ar 1 Gorffennaf. Ymladdodd Brwydr Shubra Khit yn erbyn y Mamluks, cast milwrol o'r Aifft. Helpodd hyn y Ffrancwyr i ymarfer eu tacteg amddiffynnol ar gyfer Brwydr y Pyramidiau, a ymladdwyd ar 21 Gorffennaf, tua 24 cilometr (15 milltir) o'r pyramidiau. Lladdwyd dau ddeg naw o Ffrancwyr a thua 2,000 o Eifftiaid. Rhoddodd y fuddugoliaeth hon hwb enfawr i forâl byddin Ffrainc.
Ar 1 Awst 1798, cipiodd a dinistriodd llynges Prydain (o dan Syr Horatio Nelson) bob un ond dwy o longau llynges Ffrainc ym Mrwydr y Nil, gan drechu nod Bonaparte i gryfhau safle Ffrainc ym Môr y Canoldir. Roedd ei fyddin wedi llwyddo i gynyddu grym Ffrainc dros dro yn yr Aifft, er iddi wynebu gwrthryfeloedd dro ar ôl tro. Yn gynnar yn 1799, symudodd ran o'i fyddin i dalaith Otomanaidd Damascus (Syria a Galilea). Arweiniodd Bonaparte yr 13,000 o filwyr Ffrengig hyn yn y goncwest ar drefi arfordirol Arish, Gaza, Jaffa, a Haifa. Roedd yr ymosodiad ar Jaffa yn arbennig o greulon. Darganfu Bonaparte fod llawer o’r amddiffynwyr yn gyn-garcharorion rhyfel, ar barôl i bob golwg, felly gorchmynnodd i’r garsiwn a 1,400 o garcharorion gael eu dienyddio trwy bidog neu foddi i arebd y bwledi. Cafodd dynion, merched, a phlant eu ladrata a'u llofruddio mewn cyflafan waedlyd dros gyfnod o dridiau.
Dechreuodd Bonaparte gyda byddin o 13,000 o wyr; Adroddwyd bod 1,500 ar goll, bu farw 1,200 wrth ymladd, a bu farw miloedd o afiechyd - o'r pla bubonig yn bennaf. Methodd a chipio caer Acre, felly gorymdeithiodd ei fyddin yn ôl i'r Aifft ym Mai. I gyflymu'r enciliad, gorchmynnodd Bonaparte i ddynion oedd yn dioddef o'r pla (rhwng 30 a 580 ohonyn nhw) gael eu gwenwyno ag opiwm. Yn ôl yn yr Aifft ar 25 Gorffennaf, trechodd Bonaparte ymosodiad amffibaidd gan yr Otomaniaid yn Abukir.
Rheolwr Ffrainc
Yn anhysbys i Bonaparte, roedd y Directory (y Llywodraeth) wedi ei orchmyn i ddychwelyd i atal ymosodiadau posibl ar Ffrainc, ond roedd llinellau cyfathrebu gwael yn atal y negeseuon hyn rhag cael eu trosglwyddo. Erbyn iddo gyrraedd Paris yn Hydref, roedd sefyllfa Ffrainc wedi gwella trwy gyfres o fuddugoliaethau. Roedd y Weriniaeth, fodd bynnag, yn fethdalwr ac roedd y Directory yn aneffeithiol ac yn amhoblogaidd ymhlith poblogaeth Ffrainc. Roeddent yn trafod fod Bonaparte wedi mynd ar ei liwt ei hun, ond roedden nhw'n rhy wan i'w gosbi.
Er gwaethaf rhai methiannau yn yr Aifft, dychwelodd Napoleon i i Ffrainc fel arwr. Lluniodd gynghrair gyda'r cyfarwyddwr Emmanuel Joseph Sieyès, ei frawd Lucien, Llefarydd y Cyngor Pum Cant, Roger Ducos, y cyfarwyddwr Joseph Fouché, a Talleyrand, ac aethant ati i gipio'r aewnau drwy coup d'état ar 9 Tachwedd 1799 ("y 18fed Brumaire" yn ôl calendr y chwyldro), gan ddod a'r Cyngor Pum Cant i ben. Apwyntiwyd Napoleon yn "gonswl cyntaf" a daliodd y swydd am ddeng mlynedd, gyda dau gonswl wedi eu penodi ganddo oedd â lleisiau ymgynghorol yn unig. Cadarnhawyd ei rym gan “Gyfansoddiad y Flwyddyn VIII”, newydd, a ddyfeisiwyd yn wreiddiol gan Sieyès i roi rôl bychan i Napoleon, ond a ailysgrifennwyd gan Napoleon ei hun, a’i dderbyn trwy bleidlais boblogaidd uniongyrchol (3,000,000 o blaid, a 1,567 yn erbyn). Cadwodd y cyfansoddiad ymddangosiad o fod yn weriniaeth ond, mewn gwirionedd, sefydlodd unbennaeth.
Conswl Ffrainc
bawd| Bonaparte, Prif Gonswl, gan yr arlunydd [[Jean Auguste Dominique Ingres|Ingres. Gosodir llaw Bonaparte y tu mewn i'r wasgod, fel symbol mewn portreadau o'r fath o arweinydd tawel a sefydlog.]] bawd| Darn arian: 5 ffranc AN XI, 1802, Bonaparte, y Conswl Cyntaf Sefydlodd Napoleon system wleidyddol a alwodd yr hanesydd Martyn Lyons yn "unbennaeth trwy blebiscite" (neu "unbeniaeth drwy ganiatad y bobl"). Poenai am luoedd democrataidd y bobl, a ryddhawyd gan y Chwyldro, ac ni ddymunai eu hanwybyddu, felly aeth Napoleon ati i ymgynghori yn etholiadol reolaidd gyda phobl Ffrainc ar ei ffordd i rym imperialaidd. Drafftiodd Gyfansoddiad y Flwyddyn VIII a sicrhaodd ethol ei hun yn Gonswl Cyntaf, gan fyw yn y Tuileries. Atgyfnerthwyd ei safle y mis Ionawr canlynol, gyda 99.94 y cant wedi'u rhestru'n swyddogol fel rhai a bleidleisiodd "ie".
Cordylluan Brasil
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cordylluan Brasil (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cordylluan Brasil) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Glaucidium brasilianum; yr enw Saesneg arno yw Ferruginous pygmy owl. Mae'n perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: Strigidae) sydd yn urdd y Strigiformes.
Two Gals and a Guy
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Alfred Edward Green yw Two Gals and a Guy a gyhoeddwyd yn 1951. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Hal David.
Cordylluan Brasil
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn G. brasilianum, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.
Two Gals and a Guy
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Janis Paige, Lionel Stander, James Gleason, Robert Alda ac Arnold Stang. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cordylluan Brasil
Teulu
Mae'r cordylluan Brasil yn perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: Strigidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Two Gals and a Guy
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1951. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Streetcar Named Desire sy’n ffilm am berthynas pobl a’i gilydd ac, yn serennu Marlon Brando, gan y cyfarwyddwr ffilm Elia Kazan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Tres Mentiras
Ffilm ddrama llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Ana Murugarren yw Tres Mentiras a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd gan Joaquín Trincado yn Sbaen. Lleolwyd y stori yn Bilbo. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Luis Marías.
Two Gals and a Guy
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Alfred Edward Green ar 11 Gorffenaf 1889 yn Perris a bu farw yn Hollywood ar 9 Medi 1984.
Tres Mentiras
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Nora Navas, Carmen San Esteban, Mikel Losada, Camino ac Olatz Ganboa.
Two Gals and a Guy
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Tres Mentiras
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Gaizka Bourgeaud oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Two Gals and a Guy
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Alfred Edward Green nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tres Mentiras
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ana Murugarren ar 1 Ionawr 1965 ym Marcilla. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Gwlad y Basg.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ana Murugarren nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llinos bengoch yr Ynys Las
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Llinos bengoch yr Ynys Las (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: llinosiaid pengoch yr Ynys Las) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Acanthis flammea rostrata; yr enw Saesneg arno yw Greenland redpoll. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. flammea rostrata, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r llinos bengoch yr Ynys Las yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Pont grog
250px|bawd|[[Pont Grog Conwy]] Pont a gynhelir gan system o geblau neu raffau yw pont grog.
Semmes, Alabama
Cymuned heb ei hymgorffori yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Semmes, gan gynnwys:
The Land Beneath Our Feet
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Gregg Mitman a Sarita Siegel yw The Land Beneath Our Feet a gyhoeddwyd yn 2016. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Mae'r ffilm The Land Beneath Our Feet yn 60 munud o hyd.