cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Orion (mytholeg)
Ffynonellau eraill
Mae'r un ffynhonnell yn sôn am ddwy hanes o farwolaeth Orion. Mae'r gyntaf yn dweud oherwydd ei fod wedi "byw ynghlwm â chyfeillgarwch gryf" ag Oenopion, ei fod wedi brolio wrth Artemis a Leto y gallai ladd unrhyw beth a ddaeth o'r Ddaear. Bu Gaia, (y personoliad o Ddaear mewn mytholeg Groegaidd) wrthwynebu hyn gan greu'r Sgorpion. Yn yr ail hanes, gwrthwynebodd Apollo gariad ei chwaer Artemis tuag at Orion, ac un tro wrth weld Orion nofio gyda dim ond ei ben yn weladwy, bu i Apollo herio'i chwaer i saethu ar y marc yn y dŵr, y mae hi'n ei daro, a'i ladd. Mae'n cysylltu Orion gyda nifer o'r cytserau, nid yn unig Scorpio. Bu i Orion erlid Pleione, mam y Pleiades, am saith mlynedd, hyd nes i Zeus ymyrryd a chodi pob un ohonynt at y sêr. Yn Gwaith a Diwrnodau, mae Orion yn erlyn y Pleiades eu hun. Canis Minor a Canis Major yw ei gŵn, a gelwir yr un blaen yn Procyon. Maent yn mynd ar drywydd Lepus, yr ysgyfarnog, er i Hyginus awgrymu i rai adolygwyr feddwl fod hyn yn ysglyfaeth rhy sylfaenol ar gyfer y bonheddig Orion ac ei fod yn hytrach wedi mynd ar drywydd Taurus. Mae chwedlonwr mytholeg o'r Dadeni yn ychwanegu enwau eraill ar gyfer cŵn Orion: Leucomelaena, Maera, Dromis, Cisseta, Lampuris, Lycoctonus, Ptoophagus, Arctophonus.
Amrywiadau
Mae nifer o amrywiadau gan awduron eraill. Mae'r rhan fwyaf o'r rhain yn gysylltiedig cyfeiriadau mewn cerddi a scholiasts. Mae'r bardd Rhufeinig Vergil yn dangos Orion fel cawr a gerddai drwy y Môr Aegean gyda y tonnau yn torri yn erbyn ei ysgwyddau; yn hytrach na chwedlonwyr mwy diweddar, yn cerdded ar y dŵr. Ceir hefyd nifer o gyfeiriadau i Hyrieus fel tad Orion a bod hyn yn ei gysylltu i amryw o leoedd yn Boeotia, gan gynnwys Hyria; gall hyn fod y stori wreiddiol (er nad y cyntaf i'w ardystio), ers i Hyrieus yn ôl pob tebyg fod yn eponym o Hyria. Fe'i gelwir hefyd yn Oeneus, er nad yw'n cael ei enwi'n y Oeneus Calydonaidd. Dywed 'scholia' hynafol eraill, fel dywed Hesiod, mae Orion oedd mab Poseidon ac roedd ei fam yn ferch i Minos; ond iddynt alw'r ferch yn Brylle neu Hyeles. Mae dwy fersiwn lle lladdwyd Orion gan Artemis, naill ai gyda'i saethau neu drwy gynhyrchu'r Sgorpion. Yn yr ail fersiwn, bu farw Orion gan bigiad y Sgorpion fel sy'n digwydd yn Hesiod. Er nad yw Orion yn gorchfygu'r Sgorpion yn unryw fersiwn, mae nifer o amrywiadau'n cael yr anifail yn marw o'i glwyfau. Mae nifer o gymhellion yn cael eu rhoi i Artemis. Un yw bod Orion yn brolio am ladd anifeiliaid ac yn herio Artemis i gystadleuaeth ddisgen. Un arall yw ei fod wedi ymosod ar naill ai Artemis ei hun neu Opis, Hyperborean morwyn yn ei chriw o helwyr benywaidd. Yn ôl ei ddisgrifiad byr, dywed Aratus, yn ei Seryddiaeth, cyfunir elfennau o'r chwedl: yn ôl Aratus, bu i Orion ymosod ar Artemis tra'n hela ar Chios, a bu i'r Scorpion ei ladd. Yn ôl fersiwn Nicander, yn ei Theriaca, mae sgorpion o faint cyffredin yn cuddio o dan garreg (oligos) bach.
Mae'r rhan fwyaf o fersiynau o'r hanes sy'n parhau ar ôl marwolaeth Orion yn dweud am y duwiau'n codi Orion, a'r Sgorpion i'r sêr, ond hyd yn oed yma mae amryw fersiwn yn bodoli: Mae beirdd hynafol yn amrywio yn fawr o ran pwy ddychwelodd Aesculapius yn ôl o'r meirw. Mae'r bardd Argive epig, Telesarchus wedi ei ddyfynnu'n dweud mewn 'scholion' yn honi fod Aesculapius wedi atgyfodi Orion. Mae awdurdodau hynafol eraill yn cael eu dyfynnu yn ddienw fod Aesculapius wedi iacháu Orion ar ôl iddo gael ei dallu gan Oenopion.
Y hanes Orion ac Oenopion hefyd yn amrywio. Mae un ffynhonnell yn cyfeirio at Merope fel gwraig Oenopion ac nid ei ferch. Mae un arall yn cyfeirio at Merope fel merch Minos ac nid Oenopion. Yn y fersiwn hiraf o'r hanes hon (tudalen yn y Loeb) mae casgliad o gynllwynion melodramatig a luniwyd gan y fardd Alecsandraidd er mwyn i'r Rufeiniwr Cornelius Gallus i'w gwneud yn benillion Lladin. Mae'n disgrifio Orion yn lladd bwystfilod gwyllt Chios ac yn ysbeilio trigolion eraill yr ynys i dalu gwaddol ar gyfer priodi merch Oenopin, sy'n cael ei galw'n Aëro neu Leire. Nid oedd Oenopion yw ferch briodi unrhyw un tebyg i Orion ond, yn y pen draw yn ei rwystredigaeth, fe torrodd fewn yw hystafell wely â'i threisio. Mae'r testun yn awgrymu i Oenopion ddallu Orion yn y fan a'r lle. bawd|Lluniodd Johannes Hevelius y cytser Orion yn Uranographia, yn ei lawlyfr nefolaidd yn 1690. Mae Lucian yn cynnwys llun gyda Orion mewn disgrifiad rhethregol o adeilad delfrydol, lle mae Orion yn cerdded i mewn i'r Haul cynnar gyda Lemnos gerllaw, a Cedalion ar ei ysgwydd. Mae'n adennill ei olwg yno gyda Hephaestus dal i wylio'n y cefndir. Mae ffynonellau Lladin yn ychwanegu mae Oenopion oedd mab Dionysus.Anfonodd Dionysus satyrs i wneud i Orion gysgu'n drwm fel y gallai gael ei dallu. Mae un ffynhonnell yn dweud yr un hanes ond yn trosi Oenopion i Minos o Creta. Mae'n ychwanegu bod oral yn dweud wrth Orion y gall ei olwg gael ei adfer trwy gerdded tua'r dwyrain ac yn ei fod wedi dod o hyd yw ffordd drwy wrando ar forthwyl y Cyclops, gan osod Cyclops fel tywys ar ei ysgwydd; nid yw'n sôn am Cabeiri neu Lemnos—mae hyn yn ôl pob tebyg y stori o Cedalion wedi ei ail-lunio. Dywedir y gallai Hephaestus a Cyclopes wneud mellt; maent yn cael eu cyfuno mewn ffynonellau eraill. Mae un 'scholion', mewn cerdd Lladin, yn esbonio fel fu i Hephaestus roi ceffyl i Orion fel rhodd.
Dyfynnai Giovanni Boccaccio awdur Lladinaidd coll ar gyfer yr hanes lle roedd Orion a Candiope yn fab a march i Oenopion, brenin Sicily. Tra bod y forwyn heliwr Orion yn cysgu mewn ogof, hudwyd ef gan Fenws; a wrth iddo wedyn adael yr ogof, gwelodd ei chwaer yn disgleirio wrth iddi groesi o'i flaen. Fe dreisiodd Orion ei chawer a phan glywodd eu tad am hyn, fe alltudiwyd Orion. Ymgynghorodd Orion ag oracl, a ddywedodd wrtho am fynd tua'r dwyrain, lle byddai'n adennill gogoniant brenhiniaeth. Hwyliodd Orion, Candiope, a'u mab Hippologus i Thrace, "talaith i'r dwyrain o Sisili". Yno fe orchfygodd Orion y trigolion, a daeth yn adnabyddus fel mab Neifion. Ei fab a genhedlodd y Dryas a grybwyllir yn Statius.
Cwlt a gwerthfawrogiad poblogaidd
Yn y wlad Groeg Hynafol, roedd i Orion cwlt arwr yn rhanbarth Boeotia. Mae'r nifer o leoedd sy'n gysylltiedig â'i enedigaeth yn awgrymu fod y cwlt yn gyffredin. Y man sy'n cael ei grybwyll amlaf oedd Hyria, a oedd yn rhan o diriogaeth Tanagra. Bu i wledd i Orion gael ei gynnal yn Tanagra mor ddiweddar ag amser yr Ymerodraeth Rufeinig. Roedd ganddynt fedd i Orion yn fwyaf tebygol wrth droed Mynydd Cerycius (nawr Mynydd Tanagra). Dadlai Maurice Bowra fod Orion yn arwr cenedlaethol y Boeotians, gymaint ag yr oedd Castor a Phollux i'r Dorianwyr. Mae'n seilio hyn ar yr epigram Athenaidd ar Frwydr Coronea phan rhoddodd arwr oracl i fyddin y Boeotiaid, ac yna ymladdodd gyda nhw a threchu'r Atheniaid.
Mae delweddau o Orion yn anodd yw hadnabod maewn celf glasurol, ac mae enghreifftiau amlwg yn brin. Mae yna nifer o ddelweddau o hanes Hynafol Groeg o helwyr yn cario pastynnau a allai gynrychioli Orion, ond gall enghreifftiau generig fel hyn hefyd gynrychioli nodweddiadau "heliwr" cynddelwaidd, neu yn wir Heracles. Mae rhai hawliadau wedi eu gwneud bod celf Groegaidd eraill yn cynrychioli agweddau penodol ar fytholeg Orion. Mae traddodiad o'r math hwn wedi cael ei ganfod yn y 5g CC mewn crochenwaith Groegaidd gan—John Beazley a nododd olygfa o Apollo, gyda phalmwydd Delian yn ei law, yn dial ar Orion oherwydd ei ymgais i dreisio Artemis, tra bod ysgolhaig arall wedi nodi golygfa o Orion ymosod ar Artemis fel y mae hi yn dial gan neidr (cyfatebol i y sgorpion) mewn criw-angladdol —a dybwyd, yn symbol o'r gobaith y byddai hyd yn oed y gallai Orion y troseddwr gael ei wneud anfarwol, yn ogystal â golygfa seryddol lle y credir i Cephalus sefyll i fewn ar gyfer Orion ac yn ei gytser, hefyd yn adlewyrchu'r system hon o eiconograffeg. Hefyd, gall cyfreslun bedd yn Taranto (ca. 300 CC) fod yn dangos Orion ymosod ar Opis. Ond mae'r portreadau cyharaf o Orion sydd wedi goroesi yw gweld mewn celf clasurol Rufeinig, mewn portreadau o olygfeydd o'r Isfyd yn yr Odyssey a ddarganfuwyd ar y Fryn Esquiline (50-40 CC). Mae Orion hefyd yn cael ei weld ar basgerflun o'r 4g, ar hyn o bryd ar wal yn ardal Porto, Napoli. Codai cytser Orion ym mis Tachwedd, ar ddiwedd y tymor hwylio traddodiadol, a oedd yn gysylltiedig â thywydd stormus, ac ymestynnai'r nodweddion i'r Orion chwedlonol—gall y basgerflun fod yn gysylltiedig gyda morwyr y ddinas.
Edward Hughes
Gallai Edward Hughes gyfeirio at un o sawl person:
Orion (mytholeg)
Dadeni
bawd|Apollo, Vulcan a Mercher yn beichiogi Orion yn nameg y tri-dad "plentyn athronyddol". Mae'r arlunydd yn sefyll ar y chwith; Mawrth ar y dde. Cyhoeddwyd yn 1617. Mae mythograffwyr wedi trafod Orion ers o leiaf dysgu clasurol y Dadeni; roedd y dehongliadau'r Dadeni yn alegorïaidd. Yn y 14g, dehanglodd Boccaccio hanes y croen tarw fel cynrychioliad o'r beichiogaeth-dynol; y croen tarw yw'r groth, Neifion yw lleithder y semen, Iau yw'r gwres, a Mercher yw'r oerni benywaidd; eglurodd hefyd farwolaeth Orion yn nwylo'r Lleuad-dduwies fel y Lleuad yn cynhyrchu stormydd y gaeaf. Roedd mythograffwr Eidaleg o'r 16rg ganrif 16g Natalis Comes yn dehongli hanes gyfan Orion fel alegori o esblygiadg gwmwl storm: Anedig gan aer (Zeus), dŵr (Poseidon), â'r Haul (Apollo), mae'r cwmwl yn cael ei daenu (Chios, fel y deilliai Comes o χέω, "arllwys allan"), yn codi er bod yr awyr uchaf (Aërope, fel mae Comes yn sillafu Merope), yn oeri (yn cael ei ddallu), ac yn troi i law gan y Lleuad (Artemis). Mae Comes hefyd yn esbonio sut y bu i Orion gerdded ar y môr: "Ers i'r rhan ysgafnach o'r dŵr sy'n deneuach arnofio ar yr wyneb, dywedir i Orion ddysgu gan ei dad sut i gerdded ar ddŵr." Yn yr un modd, bu i genhedliad Orion ei wneud yn symbol o'r plentyn athronyddol, yn alegori o athroniaeth a darddodd o nifer o ffynonellau, yn y Dadeni fel mewn gwaith alcemegol, gyda rhai amrywiadau. Yn y 16g bu i'r alcemegydd Almaenig Michael Maier rhestru'r tadau fel Apollo, Vulcan a Mercher, ac yn y 18fed-ganrif fe'u henwyd gan yr alcemegydd Ffrengig Antoine-Joseph Pernety fel Wranws, Neifion a Mercher.
Modern
Mae mythograffwyr modern wedi gweld hanes Orion fel ffordd i gael mynediad i straeon gwerin lleol ac arferion cyltig/cultic uniongyrchol heb ymyrraeth o diwylliant hynafol uchel. Mae nifer ohonynt wedi egluro Orion, oll trwy eu ddehongliadau eu hunain o Groeg yn y cyfnod cynhanesyddol ac o sut y mae mytholeg Groeg yn ei gynrychioli. Mae rhai pwyntiau o gytundeb cyffredinol rhyngddynt: er enghraifft, bod yr ymosodiad ar Opis yn ymosodiad ar Artemis, am fod Opis yn un o enwau am Artemis.
Gwelodd yr ysgolhaig clasurol Almaeneg Erwin Rohde o'r 19g Orion fel enghraifft y Groegiaid o ddileu'r llinell rhwng y duwiau a dynoliaeth. Hynny yw, os Orion oedd yn y nefoedd, y gallai meidrolion eraill obeithio hefyd.
Bu i'r mythograffwr Hwngareg Karl Kerényi, un o sylfaenwyr astudiaeth fodern o mytholeg Groegaidd, ysgrifennu am Orion yn Gods of the Greeks (1951). Portreadai Kerényi Orion fel cawr o egni a throseddu Titaneg, wedi ei eni y tu allan i'w fam fel oedd Tityos neu Dionysus. Rhoddodd Kerényi gryn sylw ar yr amrywiad lle roedd Merope yn wraig i Oenopion. Roedd yn gweld hyn fel gweddillion o ffurf o fyth a gollwyd lle roedd Merope yn fam i Orion ( a addaswyd gan genedlaethau diweddarach i fod yn lysfam ac yna i'r ffurfiau presennol).Mae dalliad Orion, felly, yn gyfochrog i Aegypius ac Oedipus.
Yn Dionysus (1976), mae Kerényi yn portreadu Orion fel arwr hela siamanaidd, sydd wedi goroesi o amseroedd Minoaidd (ac felly ei gysylltiad â Greta). Mae Kerényi yn deillio Hyrieus (a Hyria) oddi wrth gair o dafodiaeth Cretaidd ὕρον - hyron,sy'n golygu "cwch gwenyn", sydd wedi goroesi yn unig mewn geiriaduron hynafol. O'r cysylltiad hwn mae'n troi Orion i fod yn gynrychiolydd o'r hen diwylliannau o fedd-yfed, a'u gorchfygwyd gan y meistriaid gwin Oenopion a Oeneus. (Y Groegaidd am "gwin" yw oinos.) Mae Fontenrose yn dyfynnu ffynhonnell sydd yn dweud mai Oenopion addysgodd y Chiannwyr sut i wneud gwin cyn fod neb arall yn gwybod sut.
Joseph Fontenrose ysgrifennodd Orion: The Myth of the Hunter and the Huntress (1981) i ddangos fod Orion yn esiampl o rywogaeth o amrywiaeth o arwr afluniaidd. Gwêl Fontenrose ef yn debyg i Cúchulainn, hynny yw, yn gryfach, yn fwy, ac yn fwy grimes na dynion cyffredin ac yn gariad treisgar yr Heliwr Ddwyfol. Arwyr eraill o'r un math yw Actaeon, Leucippus (mab Oenomaus), Cephalus, Teiresias, a Zeus fel y cariad o Callistus. Roedd Fontenrose hefyd yn gweld tebygolrwydd Dwyreiniol yn y ffigurau Aqhat, Attis, Dumuzi, Gilgamesh, Dushyanta, ac yn Prajapati (fel erlynydd o Ushas).
Yn The Greek Myths (1955), gwêl Robert Graves Oenopion fel ei lluosflwydd Blwydd-Frenin, lle mae'r brenin yn cogio marw ar ddiwedd ei dymor ac yn penodi eilydd, yn yr achos hwn, Orion, a oedd mewn gwirionedd yn marw yn ei le. Mae ei dallineb yn gameicoigrwydd o'r darlun o Odysseus dallu'r Cyclops, yn gymysg a chwedl heulol unigryw Helenaidd: yr Haul-arwr yn cael ei ddal ac yn cael ei ddallu gan ei elynion wrth iddi nosi, ond yn dianc ac yn adennill ei olwg ef ar doriad gwawr, pan fydd yr holl anifeiliaid yn ffoi oddi wrtho.Mae Graves yn gweld gweddill y myth fel syncretiaeth o storïau amrywiol. Mae'r rhain yn cynnwys Gilgamesh â'r Sgorpion-Ddynion, a Set yn dod yn sgorpion i ladd Horus a hanes Aqhat a Yatpan o Ras Shamra, yn ogystal â hanes dychmygol o sut y lladdodd offeiriadesau o Artemis Opis ymwelydd eu ynys Ortygia. Roedd yn cymharu genedigaeth Orion oddi wrth y croen tarw i swyn ddewino glaw o Orllewin Affrica a honnai y dylsai mab Poseidon fod yn lawddewin.
Cyfeiriadau diwylliannol
Mae ffynonellau Groegaidd a Rhufeinig hynafol sy'n dweud mwy am Orion yn bodoli fel heliwr enfawr yn bennaf yn aneglur, ond mae beirdd yn ysgrifennu amdano. Mae darnau byr yn Aratus a Vergil yn cael eu crybwyll uchod. Mae Pindar yn dathlu'r pancratydd, Melissus o Thebes "na chafwyd gorffolaeth Orion", ond roedd ei gryfder yn nerthol.
Cyfieithodd Cicero Aratus yn ystod ei ieuenctid; gwnaeth bennod Orion hanner eto yn hwy nag yr oedd yn Groegaidd, gan ychwanegu'r 'topos' traddodiadol o wallgofrwydd i destun Aratus.Aratea Cicero yw'r un o'r cerddi Lladin hynaf i ddod i'r fei i ni fel mwy na llinellau ynysig; gall y bennod hon, efallai o fod wedi sefydlu'r dechneg o gynnwys epyllia ym marddoniaeth di-epig.
Defnyddir Orion gan Horace, sydd yn adrodd am ei farwolaeth yn nwylo Diana/Artemis, a gan Ovid, yn ei Fasti ar gyfer Mai 11fed, yn y diwrnod canol y Lemuria, pan (yn amser Ovid) y bu i gytser Orion fachlud gyda'r Haul. Mae pennod Ovid yn adrodd yr hanes o Hyrieus a dau dduw, Iau a Neifion, er fod Ovid yn swil am yr uchafbwynt; mae'n gwneud Hyrieus ddyn tlawd, sy'n golygu bod aberth ych cyfan yn fwy hael. Mae hefyd un sôn am Orion yn ei Art of Love, fel dioddefwr o gariad digydnabod: "Bu Orion gwelw'n crwydro'n y goedwig er mwyn Side."
Soniai Statius am Orion bedair gwaith yn ei Thebaïd; ddwywaith fel y cytser, fel personoliad o storm, ond ddwywaith fel hynafiad o Dryas o Tanagra, un o amddiffynwyr Thebes. Mae Nonnus, un o feirdd epig hwyr Groegaidd yn sôn am hanes y croen tarw stori'n gryno, tra rhestrir yr Hyrianwyr yn ei Gatalog Byddin y Boeotiaid o Dionysius. chwith|bawd|Nicolas Poussin (1658) "Tirwedd gyda Orion dall chwilio am yr haul" Mae cyfeiriadau ers hynafiaeth yn eithaf prin. Ar ddechrau'r 17g, bu i'r cerflunydd Ffrengig Barthélemy Prieur gastio cerflun efydd Orion et Cédalion, ryw amser rhwng 1600 a 1611. Mae hwn yn cynnwys Orion gyda Cedalion ar ei ysgwydd, yn y darlun o chwedl hynafol o Orion yn adennill ei olwg; mae'r cerflun yn cael ei arddangos yn y Louvre.
Paentiodd Nicolas Poussin Paysage avec Orion aveugle cherchant le soleil (1658) ("Tirwedd gyda Orion dall yn chwilio am yr haul"), ar ôl dysgu am y disgrifiad gan Lucian, yr awdur Groegaidd o'r 2il ganrif a'i lun o Orion yn adennill ei olwg. Ychwanegodd Poussin gwmwl storm i'r darlun, sydd yn awgrymu natur dros-dro o ddallineb Orion, yn fuan sydd yn cael ei ddileu fel cwmwl yn datgelu'r Haul, ac hefyd yn cynnwys dehongliad esoterig Natalis Comes o Orion fel cwmwl storm. Dode dim raid i Poussin, ymgynghori â Lucian yn uniongyrchol; mae'r darn yn y nodiadau a ddangosir yng nghyfieithiad Ffrangeg o Philostratus Imagines yn hysbys fod Poussin wedi ei ymgynghori. Paentiodd y Awstriwr Daniel Seiter (yn weithgar yn Turin, yr Eidal), Diane auprès du cadavre d'Orion (c.1685) ("Diana wrth gorff Orion"), yn y llun uchod.
Yn Endymion (1818), mae John Keats yn cynnwys y llinell "Or blind Orion hungry for the morn", coelir iddo gael ei ysbrydoli gan Poussin. Efalli bu i William Hazlitt gyflwyno Keats i'r darlun—yn ddiweddarach, ysgrifennodd y traethawd "On Landscape of Nicolas Poussin", a gyhoeddwyd yn y Table Talks, Essays on Men and Manners (1821-2). Richard Henry Horne, ysgrifennodd yn y genhedlaeth ar ôl Keats a Hazlitt, y gerdd dair cyfrol epig Orion yn 1843. Aeth i o leiaf deg o argraffiadau a ailargraffwyd gan y Scholartis Press yn 1928.
Ail-ddyfeiswyd Orion gan yr awdur ffuglen wyddonol Ben Bova fel gwas teithiwr-amser i wahanol dduwiau mewn cyfres o bump o nofelau. Yn The Blood of Olympus, yn y gyfrol olaf o'i gyfres, dehanglodd Rick Riordan Orion fel un o gawr-feibion y Duwies y Ddaear, Gaea.
Canfuodd y bardd Ffrengig o'r 20g, René Torch yr heliwr dall, chwantus, yn erlynydd yn o gystal a'r un a gaiff ei erlynnu, yn symbol canolog, fel mae James Lawler wedi esbonio mewn manylder yn ei waith René Char: the Myth and the Poem, 1978  . Hefyd yn yr un modd fe welodd yr nofelydd Ffrengig Claude Simon fod Orion yn symbol addas, yn yr achos hwn yr awdur, wrth iddo egluro yn ei waith 'Orion aveugle'  o 1970. Dadleuodd Marion Perret fod Orion yn ddolen dawel yng ngwaith T. S. Eliot The Waste Land (1922), gan gysylltu'r chwantus Actaeon/Sweeney i'r Teiresias dall a, thrwy Sirius, i'r Ci "fod yn ffrind i ddynion". canol|frame|Mae hyn yn enghraifft o waith arlunio ffïol Groegaidd o ddiwedd y 5ed ganrif CC. Gwaith celf Blacas krater yn dangos dehongliad mytholegol o godiad [[Helios|Haul, a figural seryddol eraill —y pâr ar y chwith yw Cephalus ac Eos; Cephalus yn ymddangos i fod yn y ffurf o Orion yn y cytser, a'r ci ar ei droed yn cynrychioli Sirius.]]
Dolennau allanol
La eicon La eicon   <div class="cx-template-editor-title" title="A template shortcut for the "small" HTML tag that makes the font smaller ">Bach   Testun <span data-key="1" title="The text that you'd like to be made smaller" class="cx-template-editor-param-desc">  (145 KB)     <div class="cx-template-editor-title" title="Formats a citation to a website using the provided information such as URL and title. Used only for sources that are not correctly described by the specific citation templates for books, journals, news sources, etc.">Cite web   URL <span data-key="url" title="The URL of the online location where the text of the publication can be found. Requires schemes of the type "http://..." or maybe even the  protocol relative scheme "//..."" class="cx-template-editor-param-desc">   http://pot-pourri.fltr.ucl.ac.be/files/AClassFTP/TEXTES/Boccacce/genealogiae_11.pdf     Teitl <span data-key="title" title="The title of the source page on the website; will display with quotation marks added. Usually found at the top of you web browser. Not the name of the website." class="cx-template-editor-param-desc"> Llyfr XI
Jacques Brel Is Alive and Well and Living in Paris
Ffilm ar gerddoriaeth am LGBT gan y cyfarwyddwyr Jacques Brel, Mort Shuman a Denis Héroux yw Jacques Brel Is Alive and Well and Living in Paris a gyhoeddwyd yn 1975. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg ac Indoneseg a hynny gan Eric Blau a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jacques Brel.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1975. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd One Flew Over the Cuckoo's Nest sef ffilm gan Milos Forman am ysbyty meddwl. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. René Verzier oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jacques Brel ar 8 Ebrill 1929 yn Schaerbeek a bu farw yn Avicenne ar 29 Ebrill 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1953 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jacques Brel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Agnes Mary Mansour
Manylion personol
Ganed Agnes Mary Mansour ar 10 Ebrill 1931 yn Detroit ac wedi gadael yr ysgol leol mynychodd Brifysgol Detroit Mercy, Prifysgol Georgetown a Phrifysgol Babyddol America. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Oriel yr Anfarwolion Menywod Michigan.
Achos ei marwolaeth oedd canser y fron.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Strictly Illegal
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Ralph Ceder yw Strictly Illegal a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Cyril Ray.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Leslie Fuller. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Mutiny on the Bounty sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Desmond Dickinson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Newgrange
Mae Newgrange (Gwyddeleg: Dún Fhearghusa) yn fedd cyntedd sy'n rhan o gasgliad o feddau o'r enw Brú na Bóinne yn Swydd Meath yn Iwerddon. Newgrange yw'r enwocaf o holl henebion Iwerddon.
Strictly Illegal
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ralph Ceder ar 2 Chwefror 1898 ym Marinette a bu farw yn Hollywood ar 27 Mehefin 2010. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1922 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Newgrange
Adeiladwyd y bedd tua 3300-2900 CC. . Cloddiwyd y safle rhwng 1962 a 1975 gan yr Athro Michael J O'Kelly, o Goleg Prifysgol Cork. Mae yn domen enfawr o gerrig a thywyrch, gyda chylch o 97 o gerrig mawr o'i gwmpas a mur uchel yn ei gadw yn ei le. Tu mewn i'r domen mae cyntedd hir yn arwain at siamr ar ffurf croes, tua 20 trodfedd o uchder yn ei man ychaf. Cafwyd hyd i weddillion llosg pump o unigolion yn ystod y cloddio. bawd|chwith|Newgrange.
Strictly Illegal
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ralph Ceder nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Newgrange
Pob blwyddyn ar y diwrnod byrraf, mae'r haul yn tywynnu yn syth ar hyd y cyntedd ac i mewn i'r siambr. Mae hyn yn nodweddu amryw o feddau o'r math yma, megis Maes Howe a Bryn Celli Ddu, heblaw mai ar y diwrnod hwyaf o'r flwyddyn y mae'r haul yn tywynnu i mewn i'r siambr ym Mryn Celli Ddu.
Gerllaw'r fynedfa mae carreg fawr gyda phatrymau o linellau sy'n debyg i batrwm triskelion Ynys Manaw, ac a geir hefyd mewn nifer o feddau ar Ynys Môn, er enhraifft Barclodiad y Gawres, sy'n debyg i Newgrange o ran cynllun. Mae nifer o feddau tebyg gerllaw Newgrange. Yr enwocaf o'r rhain yw Knowth a Dowth.
Margit Soó Zöld
Arlunydd benywaidd o Rwmania yw Margit Soó Zöld (9 Gorffennaf 1931).
Fe'i ganed yn Cluj-Napoca a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Rwmania.
Bu'n briod i Attila Soó.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Gŵyr (etholaeth Senedd Cymru)
Mae Gŵyr  yn Etholaeth Senedd Cymru yn rhanbarth etholiadol Cynulliad Gorllewin De Cymru. Yr aelod presennol dros yr etholaeth yn y Senedd yw.
Mae'r etholaeth yn ethol un Aelod Cynulliad gyda'r ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau'n ennill. Mae'r etholaeth hefyd yn un o saith etholaeth yn Rhanbarth Gorllewin De Cymru sy'n ethol pedwar aelod ychwanegol, yn ogystal â'r saith aelod o'r etholaeth er mwyn cynnig elfen o gynrychiolaeth gyfrannol i'r ardal gyfan.
Agrippa d'Aubigné
Bardd, milwr a hanesydd o Ffrainc oedd Agrippa d'Aubigné (8 Chwefror 1552 – 29 Ebrill 1630, Mortagne-sur-Gironde). Tadcu Madame de Maintenon oedd ef.
Hughes, Arkansas
Dinas yn, yn nhalaith Arkansas, yw .
The Gray Dawn
Ffilm fud (heb sain) llawn melodrama gan y cyfarwyddwr Benjamin B. Hampton yw The Gray Dawn a gyhoeddwyd yn 1922. Fe'i cynhyrchwyd gan Benjamin B. Hampton yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Richard Schayer.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Snitz Edwards, Claire McDowell, Claire Adams, Harvey Clark, Robert McKim, Charles Arling, George Hackathorne, Marc Robbins, Stanton Heck, Zack Williams, J. Gunnis Davis a Maude Wayne. Mae'r ffilm The Gray Dawn yn 60 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1922. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Häxan sef ffilm ddogfen ar wrachyddiaeth gan Benjamin Christensen. Gus Peterson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Benjamin B Hampton ar 9 Mawrth 1875 ym Macomb, Illinois a bu farw yn Ninas Efrog Newydd ar 4 Ionawr 1963.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Benjamin B. Hampton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Playboy of The Western World
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Brian Desmond Hurst yw The Playboy of The Western World a gyhoeddwyd yn 1962. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Iwerddon. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Brian Desmond Hurst a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Seán Ó Riada.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gary Raymond a Siobhán McKenna.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1962. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Dr. No a'r gyntaf yng nghyfres James Bond a'r ffilm gyntaf i serennu Sean Connery fel yr asiant cudd ffuglennol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Geoffrey Unsworth oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Brian Desmond Hurst nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Crosscrake
Pentrefan yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Crosscrake. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Stainton yn awdurdod unedol Westmorland a Furness.
The Walls Came Tumbling Down
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Lothar Mendes yw The Walls Came Tumbling Down a gyhoeddwyd yn 1946. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Jo Eisinger a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Marlin Skiles.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Lee Bowman. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1946. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Yearling ffilm am fachgen yn ei lasoed yn mabwysiadu ewig, gan Clarence Brown. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lothar Mendes ar 19 Mai 1894 yn Berlin a bu farw yn Llundain ar 7 Medi 1975.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lothar Mendes nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Upper Nazareth Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Upper Nazareth Township, gan gynnwys:
Sip
bawd|250px|Sipiau plastig a neilon
Dyfais boblogaidd ar gyfer clymu dau ddarn o ddefnydd at ei gilydd dros dro yw sip. Defnyddir mewn dillad, er enghraifft siacedi a jîns, bagiau, offer gwersylla, megis pebyll a sachau cysgu yn ogystal â nifer o eitemau eraill a ddefnyddiwn o ddydd i ddydd.
Arddangosodd Whitcomb L. Judson ei "glo cau" yn Ffair y Byd Chicago, 1893. Cafodd y syniad ei ddatblygu gan y peiriannydd Swedaidd-Americanaidd Gideon Sundback a dderbynodd patent ym 1913. Cafodd dyfais debyg ei batentu ym 1912 yn Ewrop gan Catharina Kuhn-Moos. Defnyddiwyd sipiau ar ddillad dynion a menywod yn gyntaf ar ddiwedd y 1920au.
Disgrifiad
Mae dau ddarn o dâp defnydd, sy'n cael eu glynu at y ddau ddarn o defnydd sydd i gael ei uno; ar hyd ymyl y tâp, mae degau neu gannoedd o ddannedd bychain plastig neu fetel. Mae'r dannedd rhain wedi cael eu siapio'n arbennig i ffitio gyda'i gilydd. Mae llithrydd, sy'n cael ei dynnu gyda'r llaw, yn symud o un ben y sip i'r llall, gan symud ar hyd y rhes o ddannedd. O fewn y llithrydd mae sianel mewn siâp Y, sy'n masgio'r ddau res o ddannedd at ei gilydd, neu yn eu gwahanu, yn dibynnu ar ba gyfeiriad mae'r llithiwr yn symud. Mae'r ffrithiant a'r dirgryniad a achosir gan y llithiwr yn symud yn erbyn y dannedd yn crau sain nodweddiadol, hwn mae'n debyg yw tarddiad y gair sip. Gall y gair hefyd fod wedi tarddu o'r cyflymder y gall y ddau ddarn o ddefnydd gael eu clymu at ei gilydd i gymharu a'r amser mae'n cymryd i cau rhes o fotymau neu gau criau.
George Osborne Morgan
bawd|George Osborne Morgan (1826-97) LlGC3362477
Gwleidydd Rhyddfrydol Cymreig oedd Syr George Osborne Morgan (8 Mai 1826 – 25 Awst 1897).
Perffaith Tu Hwnt
Ffilm ddrama yw Perffaith Tu Hwnt a gyhoeddwyd yn 1969. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Belg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hallows Eve
Ffilm arswyd yw Hallows Eve a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Mae'r ffilm Hallows Eve yn 88 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Colomen rameron Saõ Tomé
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Colomen rameron Saõ Tomé (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: colomennod rameron Sao Tomé) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Columba thomensis; yr enw Saesneg arno yw Saõ Tomé olive pigeon. Mae'n perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: Columbidae) sydd yn urdd y Columbiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. thomensis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r colomen rameron Saõ Tomé yn perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: Columbidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Arglwyddes Gyda'r Menig Ysgafn
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Benjamin Christensen yw Arglwyddes Gyda'r Menig Ysgafn a gyhoeddwyd yn 1942. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Damen med de lyse handsker ac fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg a hynny gan Benjamin Christensen.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lily Weiding, Olaf Ussing, Bjarne Henning-Jensen, Bjørn Spiro, Tavs Neiiendam, Einar Juhl, Hans-Henrik Krause, Poul Juhl, Jessie Rindom, Karl Jørgensen, Valdemar Skjerning, Holger Strøm, Poul Jensen, Bruno Tyron, Paul Rohde, Vagn Kramer a Hans Otto Nielsen. Mae'r ffilm Arglwyddes Gyda'r Menig Ysgafn yn 82 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Benjamin Christensen ar 28 Medi 1879 yn Viborg a bu farw yn Copenhagen ar 12 Chwefror 2007.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Benjamin Christensen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ourselves Alone
Ffilm ddrama rhamantus gan y cyfarwyddwr Brian Desmond Hurst yw Ourselves Alone a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Iwerddon. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw John Davis Lodge a John Loder. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Brian Desmond Hurst ar 12 Chwefror 1895 yn East Belfast a bu farw yn Llundain ar 5 Mehefin 1977.
Oh Happy Day
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Hella Joof yw Oh Happy Day a gyhoeddwyd yn 2004. Fe'i cynhyrchwyd gan Thomas Gammeltoft yn Nenmarc a'r Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg a hynny gan Hella Joof. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kurt Ravn, Mikael Birkkjær, Peter Aude, Malik Yoba, Lars Knutzon, Michael Moritzen, Lars Hjortshøj, Britta Lillesøe, Dennis Otto Hansen, Ditte Gråbøl, Ditte Hansen, Lotte Andersen, Lærke Winther Andersen, Søren Fauli, Xenia Lach-Nielsen a Tina Gylling Mortensen. Mae'r ffilm Oh Happy Day yn 98 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood. Hyd at 2022 roedd dros fil o ffilmiau Daneg wedi gweld golau dydd. Eigil Bryld oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Nicolaj Monberg sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hella Joof ar 1 Tachwedd 1962 yn Birkerød. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1990 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hella Joof nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sinfonía Argentina
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Jacques Constant yw Sinfonía Argentina a gyhoeddwyd yn 1942. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Julián Bautista.
Berg Fidel – Eine Schule Für Alle
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Hella Wenders yw Berg Fidel – Eine Schule Für Alle a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd gan Christoph Heller yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Hella Wenders.
Sinfonía Argentina
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Pedro Maffia, Adolfo Ábalos, Alberto Anchart, Fanny Navarro, Carlos Tajes, Lidia Denis a Percival Murray.
Berg Fidel – Eine Schule Für Alle
Mae'r ffilm Berg Fidel – Eine Schule Für Alle yn 87 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Sinfonía Argentina
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jacques Constant ar 15 Mai 1907 yn Rougemont-le-Château a bu farw yn Romagny-sous-Rougemont ar 10 Gorffennaf 1928.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jacques Constant nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cummersdale
Pentref a phlwyf sifil yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Cummersdale. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Cumberland.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 451.
Berg Fidel – Eine Schule Für Alle
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hella Wenders ar 3 Mai 1977 ym Münster.
Culgaith
Pentref a phlwyf sifil yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Culgaith. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Westmorland a Furness.
Berg Fidel – Eine Schule Für Alle
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hella Wenders nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Culgaith
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 826. Mae'r plwyf sifil yn cynnwys yr aneddiadau Blencarn, Kirkland a Skirwith.
Rosor Varje Kväll
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Per-Axel Branner yw Rosor Varje Kväll a gyhoeddwyd yn 1939. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Kai Normann Andersen.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Max Hansen.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Per-Axel Branner ar 25 Ionawr 1899 yn Linköping a bu farw yn Lidingö ar 12 Rhagfyr 1951. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1926 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Per-Axel Branner nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Asuran
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Vetrimaaran yw Asuran a gyhoeddwyd yn 2019. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd அசுரன் ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan G. V. Prakash Kumar.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd. Velraj oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Vivek Harshan sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Vetrimaaran ar 4 Medi 1975 yn Cuddalore.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Vetrimaaran nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Helen M. Martin
Gwyddonydd oedd Helen M. Martin (10 Chwefror 1889 – 3 Ebrill 1941), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel daearegwr.
Manylion personol
Ganed Helen M. Martin ar 10 Chwefror 1889 ac wedi gadael yr ysgol dechreuodd ar yrfa academaidd. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Oriel yr Anfarwolion Menywod Michigan.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Mynydd Helygain
Bryn a rhostir yng nghanol Sir y Fflint, gogledd-ddwyrain Cymru, yw Mynydd Helygain. Mae'n gorwedd ar echel sy'n ymestyn o'r gogledd-orllewin, i'r de o Dreffnynnon, i'r de-ddwyrain ger pentref Rhosesmor. Bryn hirgul gyda sawl copa isel ydyw Mynydd Helygain, sy'n cyrraedd ei fan uchaf (964 troedfedd) fymryn i'r de-orllewin o bentref Helygain. Mae'n cwmpasu 1,700 acer.
Disgrifiad
Ar lethrau gogledd-ddwyreiniol Mynydd Helygain ceir Pentre Helygain a Helygain, gyda Llaneurgain i'r dwyrain. Ar y llethrau gorllewinol ceir Rhosesmor a'r Walwen ac i'r de ceir Rhes-y-cae. Mae'n gorwedd rhwng Bryniau Clwyd i'r gorllewin a gwastadedd arfordir Glannau Dyfrdwy i'r dwyrain.
Chwareli
250px|bawd|chwith|Mynydd Helygain: chwareli hen a newydd. Yn y gorffennol ceid llawer o waith cloddio ar y bryn, e.e. am blwm yn ymyl Rhosesmor. Ceir chwarel gyfoes ger Bryn Siriol.
Cadwraeth
Mae Mynydd Helygain wedi'i ddynodi'n Ardal Gadwraeth Arbennig.
Brooklyn Tide
Ffilm llawn cyffro am drosedd yw Brooklyn Tide a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Glendale, Colorado
Dinas yn, yn nhalaith Colorado, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Glendale, gan gynnwys:
Tiefling
Hil ddychmygol yn y gêm chwarae-rôl ffantasi Daeardai a Dreigiau yw Tiefling (sy'n golygu "Diafolwr" neu "Diafolwraig"). Mae'r diafolwyr bellach yn hil swyddogol yn Llawlyfr y Chwaraewyr (2008).
Betzy Akersloot-Berg
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Aurskog, Brenhiniaeth yr Iseldiroedd oedd Betzy Akersloot-Berg (16 Rhagfyr 1850 – 18 Rhagfyr 1922).
Bu farw yn Vlieland ar 18 Rhagfyr 1922.
Miss Grant Goes to The Door
Ffilm bropoganda gan y cyfarwyddwr Brian Desmond Hurst yw Miss Grant Goes to The Door a gyhoeddwyd yn 1940. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Martita Hunt a Mary Clare. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1940. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Abe Lincoln in Illinois sef ffilm Americanaidd am fywyd a gwaith Abraham Lincoln, gan John Cromwell. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Brian Desmond Hurst ar 12 Chwefror 1895 yn East Belfast a bu farw yn Llundain ar 5 Mehefin 1977.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Brian Desmond Hurst nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cumrew
Pentref a phlwyf sifil yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Cumrew. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Cumberland.
Perigosa
Ffilm erotig yw Perigosa a gyhoeddwyd yn 2007. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Perigosa ac fe’i cynhyrchwyd ym Mrasil. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Groningen (dinas)
Groningen yw prifddinas talaith Groningen yng ngogledd yr Iseldiroedd. Roedd y boblogaeth yn 2008 bron yn 183,000, sy'n ei rhoi yn y deg uchaf o ddinasoedd yr Iseldiroedd o ran poblogaeth.
Mae'r ddinas yn adnabyddus am Brifysgol Groningen (Rijksuniversiteit Groningen), gyda bron chwarter poblogaeth y ddinas wedi eu cofrestru fel myfyrwyr yno. Ceir y cyfeiriad cyntaf at y ddinas mewn dogfen o 1040.
Pobl enwog o Groningen
bawd|dim|230px|Y Martinitoren, tŵr Eglwys Sant Martin, Groningen
China's Century of Humiliation
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Yang Jianli, Kenneth Pomeranz ac Yang Rui.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Mitch Anderson ar 1 Ionawr 1967 yn Rwmania.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Mitch Anderson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Brooks – The City of 100 Hellos
Ffilm ddogfen yw Brooks – The City of 100 Hellos a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Cafodd ei ffilmio yn Alberta. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gå Med Mig Hjem
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Benjamin Christensen yw Gå Med Mig Hjem a gyhoeddwyd yn 1941. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg a hynny gan Leck Fischer.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bodil Ipsen, Lis Løwert, Johannes Meyer, Karen Berg, Vera Lindstrøm, Ellen Løjmar, Mogens Wieth, Eigil Reimers, Svend Bille, Grethe Holmer, Guri Richter, Helga Frier, Karen Lykkehus, Karen Poulsen, Lise Thomsen, Peter Malberg, Alfred Wilken, Kaj Mervild, Karen Marie Løwert, Lis Smed, Alma Olander Dam Willumsen, Adelheid Nielsen, Clara Schwartz, Tudlik Johansen a Knud de Trappaud. Mae'r ffilm Gå Med Mig Hjem yn 94 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1941. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Ball of Fire sef ffilm gomedi Americanaidd sy’n parodio’r chwedl Eira Wen a’r Saith Corach, gan y cyfarwyddwr Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd dros fil o ffilmiau Daneg wedi gweld golau dydd. Valdemar Christensen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Benjamin Christensen ar 28 Medi 1879 yn Viborg a bu farw yn Copenhagen ar 12 Chwefror 2007.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Benjamin Christensen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Cigarette Countess
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Wolfgang Neff yw The Cigarette Countess a gyhoeddwyd yn 1922. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1922. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Häxan sef ffilm ddogfen ar wrachyddiaeth gan Benjamin Christensen.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Wolfgang Neff ar 8 Medi 1875 yn Prag. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1920 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Wolfgang Neff nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Maes Awyr Llanbedr
Maes awyr hedfan cyffredinol ger Llanbedr, Gwynedd, ym Mharc Cenedlaethol Eryri yw Maes Awyr Llanbedr (ICAO:EGFD), neu gynt RAF Llanbedr (ICAO: EGOD).
Wedi deng blynyddoedd ar gau, ailagorwyd y Maes Awyr fel maes awyr cyhoeddus ym Mai 2014.
Hanes
Agorwyd y maes awyr fel ganolfan awyr yr Awyrlu Brenhinol yn 1941. Ers hynny, ailenwyd y maes awyr sawl gwaith wrth i'r cyfleuster newid dwylo rhwng breichiau gwahanol Y Weinyddiaeth Amddiffyn: Tra bod yn ganolfan yr Awyrlu Brenhinol, Defnyddiwyd y maes awyr i lansio targedau am ymarferion brwydr yn yr awyr dros Fae Ceredigion. Cynnalwyd gweithredoedd gan y Grŵp Rhif 12 yr RAF. Ar ôl 1992, cymerodd y maes awyr rôl lai milwrol, gysylltiol â phrofion a datblygu. Parhaodd hyn nes 2004 pan giliodd Y Weinyddiaeth Amddiffyn o'r safle, yn cymryd cyfarpar mordwyo a rheolaeth traffig awyr i ffwrdd.
UFO: Target Earth
Ffilm wyddonias yw UFO: Target Earth a gyhoeddwyd yn 1974. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Nobody Passes Perfectly
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Saskia Bischoff Bisp yw Nobody Passes Perfectly a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Mae'r ffilm Nobody Passes Perfectly yn 43 munud o hyd.
UFO: Target Earth
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Nobody Passes Perfectly
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Minka Jakerson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Åsa Mossberg sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Saskia Bischoff Bisp nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Telor prysgwydd Aldabra
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Telor prysgwydd Aldabra (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: telorion prysgwydd Aldabra) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Nesillas aldabrana; yr enw Saesneg arno yw Aldabra brush-warbler. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Teulu
Mae'r telor prysgwydd Aldabra yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Ysguthan Sri Lanka
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Ysguthan Sri Lanka (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: ysguthanod Sri Lanka) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Columba torringtoni; yr enw Saesneg arno yw Sri Lanka wood pigeon. Mae'n perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: Columbidae) sydd yn urdd y Columbiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. torringtoni, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
Teulu
Mae'r ysguthan Sri Lanka yn perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: Columbidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu: