cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hela'r dryw
Y dryw mewn chwedloniaeth Geltaidd
Mae'r traddodiad o hela'r dryw wedi parhau'n ddi-dor yn yr Iwerddon ac yn Ynys Manaw. . Yn Ynys Manaw, gwrthodai'r pysgotwyr fynd i'w llongau heb bluen y dryw - i ddod â lwc dda; credai pobl yr ynys hefyd fod plu'r dryw yn cadw melltithion gwrachod i ffwrdd. Mewn chwedloniaeth Gaeleg, mae adar yn gyfryngwyr rhwng y byd hwn a'r byd nesaf. Defnyddiai'r derwyddon batrwm hedfan adar i ddarogan a chred rhai fod y gair 'dreoilín' (dryw) yn gywasgiad o'r gair 'derwydd'. Yng Ngorllewin Ceri, ceir ceffyl cogio yn arwain yr orymdaith, un tebyg iawn i'r Fari Lwyd, a gwisgir y 'Wrenboys' mewn gwisgoedd o wellt. Rhan anhepgor o'r ddefod oedd claddu'r dryw a ddeuai ar ddiwedd y ddefod. Caed cân 'tafod yn y foch' yn rhan o'r hwyl, ac yn symbol o gladdu'r hen haul, cyn Alban Arthan.
Caneuon
Cofnodwyd nifer o ganeuon yn ymwneud â'r arfer o hela'r dryw mewn nifer o wledydd, gyda'r hynaf yn dyddio'n ôl i 1776. Maent ar gael yn yr ieithoedd canlynol:
Y traddodiad yn parhau
Mae'r gân Aeleg An Dreoilín yn amrywiad diddorol, sy'n ddisgrifiad o farwolaeth dryw a leddir gan gath; yn hytrach nag yn ymweneud â hela'r brenin dryw. Atgofir rhywun o Leu yn lladd y dryw bach yn y Mabinogi. Cân fodern yw hi, a ysgrifennwyd yn y 2010au gan Sean Monaghan.
Pangpangbröder
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Axel Danielson yw Pangpangbröder a gyhoeddwyd yn 2011. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Pangpangbröder ac fe’i cynhyrchwyd yn Sweden a Denmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Axel Danielson.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Axel Danielson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Mikel Cee Karlsson, Axel Danielson a Niels Pagh Andersen sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Axel Danielson ar 10 Mai 1976.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Axel Danielson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Niebuhr (Y Meddwl Modern)
Cyfrol amy diwynydd Americanaidd Reinhold Niebuhr gan E. R. Lloyd-Jones yw Cyfres y Meddwl Modern: Niebuhr. Gwasg Gee a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1989. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Cyfres sy'n cyflwyno golwg ar fywyd a gwaith rhai o feddylwyr arwyddocaol y cyfnod modern. Ymdrinia'r gyfrol hon â Reinhold Niebuhr.
Ai Breuddwydion Bardd Ydynt?
Cyfrol gan John Gruffydd Jones yw Ai Breuddwydion Bardd Ydynt? a gyhoeddwyd yn 2013 gan Wasg y Bwthyn. Man cyhoeddi: Caernarfon, Cymru.
Mae John Gruffydd Jones yn awdur sydd wedi ennill rhai o brif gystadlaethau llenyddol yr Eisteddfod Genedlaethol - Y Goron, y Fedal Ryddiaith a'r Fedal Ddrama. Dyma gyfle i fwynhau ei gyfrol gyntaf o farddoniaeth. Os mai hiraeth yw cywair llywodraethol y casgliad, nid hiraeth meddal a phruddglwyfus mohono ond hiraeth wedi'i angori mewn dynoliaeth.
Botwm Crys yn cadw lle
Gahanna, Ohio
Dinas yn, yn nhalaith Ohio, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Gahanna, gan gynnwys:
Giles Morgan
Roedd Giles Morgan (tua 1515 - 9 Mawrth 1570) yn fonheddwr ac yn Aelod Seneddol
Ganwyd Morgan tua 1515, yn ail fab Syr William Morgan, Pencoed, Sir Fynwy a Florence, merch Syr Giles Brydges, Coberley, Swydd Gaerloyw.
Tua 1558 priododd Emma neu Mary, merch Thomas Brague neu Brayne, Little Dean, Swydd Gaerloyw bu iddynt tri mab.
Ym 1536 roedd yn gwasanaethu fel gwas i Thomas Cromwell, Iarll 1af Essex a phrif weinidog Harri VIII
Gwasanaethodd fel beili cyn tiroedd mynachlog Ynysgynwraidd ym 1546. Bu'n Faer Casnewydd ym 1567. Ym 1557 gwasanaethodd fel Aelod Seneddol Bwrdeistrefi Sir Fynwy, yn yr un flwyddyn bu ei frawd hŷn Syr Thomas Morgan yn AS Sir Fynwy.
Yn ei ewyllys a ysgrifennwyd ychydig cyn ei farwolaeth gofynnodd am i'w weddillion cael eu claddu yn eglwys Casnewydd.
Pierre Marie
Meddyg nodedig o Ffrainc oedd Pierre Marie (9 Medi 1853 - 13 Ebrill 1940). Fe gynorthwyodd wrth nodi nifer o anhwylderau niwrolegol. Cafodd ei eni yn Paris, Ffrainc ac addysgwyd ef yn Paris. Bu farw ym Mharis.
Gwobrau
Enillodd Pierre Marie y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
James Ware
Meddyg nodedig o'r Deyrnas Unedig oedd James Ware (1756 – 1815). Fe'i hystyrir yn un o sylfaenwyr llawdriniaethau modern ar gyfer y llygaid. Cafodd ei eni yn Portsmouth, Y Deyrnas Unedig ac addysgwyd ef yn Portsmouth. Bu farw yn Chiswick.
Gwobrau
Enillodd James Ware y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Coedfrwynen ysbigog
Planhigyn blodeuol lluosflwydd a monocotyledon sy'n edrych yn debyg i wair yw Coedfrwynen ysbigog sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Juncaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Luzula spicata a'r enw Saesneg yw Spiked wood-rush. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Coedfrwynen Sbigog, Brwynen Fynyddig.
Mae'n tyfu'n araf iawn - a hynny ar bridd da, cyfoethog, mewn bob math o amrywiaeth o ran gwlybaniaeth eu cynefin; mae i'w ganfod yn aml mewn gwlyptiroedd. Mae'r planhigyn yn ddeurywiol ac mae'r dail yn fytholwyrdd.
Africallagma sinuatum
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Africallagma sinuatum sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Africallagma.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Archer, Florida
Dinas yn, yn nhalaith Florida, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Archer, gan gynnwys:
Et Problem Om Plads
Ffilm ddogfen yw Et Problem Om Plads a gyhoeddwyd yn 1991. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Silence of the Lambs sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Captain Applejack
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Hobart Henley yw Captain Applejack a gyhoeddwyd yn 1931. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Maude Fulton a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Louis Silvers.
Y prif actor yn y ffilm hon yw John Halliday. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hobart Henley ar 23 Tachwedd 1887 yn Louisville a bu farw yn Beverly Hills ar 7 Tachwedd 1990. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hobart Henley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gohebydd rhyfel
bawd|300px|Gohebyddion benywaidd yn [[yr Ail Ryfel Byd (o'r chwith i'r dde): Ruth Cowan, Associated Press Sonia Tomara, New York Herald Tribune Rosette Hargrove, Newspaper Enterprise Association Betty Knox, London Evening Standard Iris Carpenter, Boston Globe Erika Mann, cylchgrawn Liberty.]] Newyddiadurwr sy'n adrodd o ardaloedd rhyfel yw gohebydd rhyfel. Mae rhai gohebyddion rhyfel yn teithio gyda lluoedd milwrol ac eraill yn ymweld ag ardal frwydro ar liwt eu hunain, gan drafod â sifiliaid a lluoedd o bob ochr. Gall y swydd fod yn beryglus iawn, ac mae nifer o ohebyddion rhyfel wedi eu lladd wrth eu gwaith.
Penderyn
Pentref ger Hirwaun yw Penderyn, yng Nghwm Cynon, yn Rhondda Cynon Tâf. Mae'n gorwedd ar yr A4059 rhwng Hirwaun ac Aberhonddu, cyn cyrraedd y ffin rhwng Rhondda Cynon Tâf a Phowys a Bannau Brycheiniog.
bawd| Capel Siloam, Penderyn (lle bu Dewi Cynon yn godwr canu am 50 mlynedd)
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan a'r Aelod Seneddol yw.
Prins Wilhelms Expedition Till Central-Amerika
Ffilm ddogfen heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Prince Wilhelm Duke of Södermanland yw Prins Wilhelms Expedition Till Central-Amerika a gyhoeddwyd yn 1921. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden.
Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Morgrugydd ysgwyddwyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Morgrugydd ysgwyddwyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: morgrugyddion ysgwyddwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Thamnophilus aethiops; yr enw Saesneg arno yw White-shouldered antshrike. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Morgrug (Lladin: Formicariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Prins Wilhelms Expedition Till Central-Amerika
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1921. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Kid sef ffilm gomedi a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Robert Olsson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Troyes
Tref a chymuned yn nwyrain Ffrainc yw Troyes. Hi yw prifddinas département Aube. Saif ar afon Seine, ac roedd y boblogaeth yn 1999 yn 60,958.
Prins Wilhelms Expedition Till Central-Amerika
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Prince Wilhelm, Duke of Södermanland nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Morgrugydd ysgwyddwyn
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. aethiops, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Afro Ninja
Ffilm gomedi yw Afro Ninja a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Morgrugydd ysgwyddwyn
Teulu
Mae'r morgrugydd ysgwyddwyn yn perthyn i deulu'r Adar Morgrug (Lladin: Formicariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Afro Ninja
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr.
Troyes
Yma yr arwyddwyd Cytundeb Troyes yn 1420, penllanw llwyddiant Lloegr yn y Rhyfel Can Mlynedd. Dan y cytundeb yna, daeth Harri V, Brenin Lloegr yn etifedd coron Ffrainc yn lle'r Dauphin. Yn nes ymlaen, fodd bynnag, coronwyd y Dauphin yn frenin Ffrainc fel Siarl VII, gyda chymorth Jeanne d'Arc, a llwyddodd i ad-ennill y deyrnas.
Afro Ninja
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Troyes
Bu'r awdur Chrétien de Troyes yn byw yma, ac fe allai fod yn enedigol o Troyes.
bawd|chwith|240px|Neuadd y Dref, Troyes
Dafydd ap Llewelyn Llwyd
Roedd Dafydd ap Llywelyn Llwyd (tua 1522 - tua 1559), Llandysul, yn un o fân bonheddwyr Ceredigion yng nghyfnod y Tuduriaid, gwasanaethodd fel Aelod Seneddol Ceredigion ym 1545.
Roedd yn fab i Llywelyn ap Gwilym Llwyd, Llanllŷr, Ceredigion a Lleucu, merch Ifan Llwyd ab Ieuan ac roedd y teulu o gyff Rhys ap Gruffydd, Arglwydd Deheubarth.
Priododd Lleucu ferch Ieuan ap Siencyn Llwyd a bu iddynt o leiaf un mab.
Africallagma subtile
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Africallagma subtile sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Africallagma.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Landet De Vandt
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Hagen Hasselbalch yw Landet De Vandt a gyhoeddwyd yn 1966. Fe'i cynhyrchwyd gan Hagen Hasselbalch yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Hagen Hasselbalch.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1966. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Good, the Bad and the Ugly sef ffilm gomedi gowboi gan Sergio Leone. Dirk Brüel oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hagen Hasselbalch ar 1 Hydref 1915 yn Copenhagen.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hagen Hasselbalch nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Crefydd, Cenedlgarwch a'r Wladwriaeth
Cyfrol yw hon ar hanes John Penry a'i gyfraniad i dwf Piwritaniaeth yn Lloegr.
Mae'r Athro J. Gwynfor Jones yn gyn-Athro Hanes ym Mhrifysgol Caerdydd, ac yn awdurdod ar hanes Cymru.
Botwm Crys yn cadw lle
Cross Country
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Paul Lynch yw Cross Country a gyhoeddwyd yn 1983. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1983. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode VI: Return of the Jedi sef ffilm ffugwyddonol gan y cyfarwyddwr ffilm Richard Marquand, Cymro o Lanishen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. René Verzier oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Eglwys y Gwir Iesu
Mae Eglwys y Gwir Iesu yn eglwys annibynnol a sefydlwyd yn Beijing, Tsieina ym 1917. Heddiw mae yna oddeutu 1.5 miliwn o aelodau ym 45 gwlad. Perthyn yr eglwys i'r gangen Brotestanaidd Bentecostaidd of Gristnogaeth a ymddangosodd yn ystod yr 20g gynnar. Ers y 1980au sefydlwyd yr eglwys yma yn y DU. Ni ddethlir y Nadolig na'r Pasg gan yr eglwys.
Cross Country
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paul Lynch ar 11 Mehefin 1946 yn Lerpwl. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1968 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Paul Lynch nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Eglwys y Gwir Iesu
Ysbryd Glân
"Cred yr eglwys bod "siarad mewn tafodau" yn dystiolaeth o dderbyn yr Ysbryd Glân. Mae derbyn yr Ysbryd Glân yn hanfodol er mwyn dod i'r nefoedd. Mae'n tystio eich bod yn fab i Dduw. Yr Ysbryd Glân ydy'r Cymhorthydd a'r Cysurydd yr eich taith nefol."
Bedydd
"Bedyddio mewn dŵr ydy'r sagrafen ar gyfer maddeuant pechodau ac ar gyfer adfywiad. Gweithredir y bedydd yn enw'r Iesu mewn dŵr naturiol a byw gyda'r sawl a fedyddir â'i ben tua lawr i efelychu marwolaeth yr Iesu. Dylai'r person sydd yn derbyn y bedydd fod wedi'i drochi'n llwyr mewn dŵr a'i ben wedi'i blygu a'i wyneb tuag i lawr."
Cymundeb Sanctaidd
"Y Cymun Sanctaidd ydy'r sagrafen sy'n coffau marwolaeth yr Alglwydd Iesu Grist ar yr groes. Wrth i aelodau dderbyn cnawd a gwaed yr Arglwydd maent mewn cymundeb ysbrydol â fe - gyda'r gobaith am fywyd tragwyddol ac atgyfodiad ar Ddydd y Farn. Dim ond un bara croyw a sudd grawnwin a ddefnyddir a'i rannu ymysg y gynulleidfa."
Golchi traed
"Galluoga'r sagrafen o olchi traed rywun i gyfranogi yn yr Arglwydd; ac mae'n dysgu sancteiddrwydd, gostyngeiddrwydd, gwasanaeth a maddeuant. Gweithredir e yn enw'r Iesu ar bob aelod sy newydd ei fedyddio."
Dydd Saboth
"Mae dydd Saboth, seithfed dydd yr wythnos (dydd Sadwrn), yn ddydd sanctaidd wedi'i fendithio a'i sancteiddio gan Dduw. Mae rhaid ei gadw o dan ras Duw er mwyn coffâd cread a iachawdwriaeth Duw a chyda'r gobaith am orffwys tragwyddol yn y bywyd sydd i ddod."
Beibl Sanctaidd
"Mae'r Beibl Sanctaidd, sy'n cynnwys yr Hen Destament a'r Testament Newydd, wedi'i ysbrydoli gan Dduw, yr unig wirionedd ysgrythurol, a'r safon ar gyfer byw'n Gristnogol."
Iachawdwriaeth
"Rhoddir iachawdwriaeth gan ras Duw drwy ffydd. Mae rhaid i gredinwyr ddibynnu ar yr Ysbryd Glân i fynd ar drywydd sancteiddrwydd, i anrhydeddu Duw, ac i garu dynoliaeth."
Eglwys
"Gwir eglwys y cyfnod apostolaidd wedi'i hadfer yw Eglwys y Gwir Iesu, a sefydlwyd gan ein Harglwydd Iesu Grist, trwy'r Ysbryd Glân yn ystod y 'teyrnasiad olaf'."
Y Farn Olaf
"Bydd Ail Ddyfodiad yr Arglwydd yn digwydd ar y Dydd Olaf pan ddisgyna E o'r nefoedd i farnu'r byd: Caiff y cyfiawn fywyd tragwyddol, tra condemnir yr anghyfiawn am byth."
Le Piacevoli Notti
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Vittorio Gassman, Ugo Tognazzi, Gina Lollobrigida, Magda Konopka, Maria Grazia Buccella, Adolfo Celi, Paolo Bonacelli, Ida Galli, Gigi Proietti, Eros Pagni, Hélène Chanel, Glauco Onorato, Omero Antonutti, Daniele Vargas, Špela Rozin, Gigi Ballista, Quinto Parmeggiani, Luigi Vannucchi, Carmen Scarpitta, Filippo Scelzo, Renato Malavasi, Ernesto Colli a Sandro Dori. Mae'r ffilm Le Piacevoli Notti yn 117 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1966. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Good, the Bad and the Ugly sef ffilm gomedi gowboi gan Sergio Leone. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. Erico Menczer oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Armando Crispino ar 18 Hydref 1924 yn Biella a bu farw yn Rhufain ar 17 Mehefin 2003. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1965 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Armando Crispino nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Carn Coire na h-Eirghe
Mae Carn Coire na h-Eirghe yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Albyn i Monadh Liath yn Ucheldir yr Alban;.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Pharaoh's Curse
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Lee Sholem yw Pharaoh's Curse a gyhoeddwyd yn 1957. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Les Baxter.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ben Wright a Ziva Rodann. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1957. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Bridge on the River Kwai sy’n ffilm ryfel llawn propaganda a wnaed yn America-Lloegr, gan y cyfarwyddwr ffilm David Lean. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lee Sholem ar 25 Mai 1913 ym Mharis, Illinois a bu farw yn Los Angeles ar 23 Chwefror 1975. Mae ganddi o leiaf 2 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lee Sholem nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gwareiddiad
250px|bawd|Crud gwareiddiad: map braslun o Fesopotamia
Diffinnir gwareiddiad fel cymdeithas neu grŵp diwylliannol dynol a nodweddir gan amaethyddiaeth a phresenoldeb dinasoedd. O'i gymharu a diwylliannau symlach, nodweddir cymdeithas o'r fath yma gan fwy o rannu swyddogaethau rhwng ei haelodau. Yn aml, defnyddir "gwareiddiad" yn yr ystyr o "ddiwylliant"; er enghraifft pan sonir am Wareiddiad yr Inca, mae'r term yn cynnwys holl agweddau diwylliant yr Inca. Ystyrir disgrifio pobloedd fel "anwariaid" yn sarhaus.
Datblygodd gwareiddiadau o ganlyniad i amaethyddiaeth. Dan amodau ffarfriol, gall hyn arwain at gynhyrchu mwy o fwyd nag sydd ei angen ar y pryd. Mae grawnfwyd yn arbennig o bwysig yma, oherwydd gellir ei gadw wrth gefn am gyfnod hir. Gyda bwyd wrth gefn, gall rhai o aelodau'r gymdeithas wneud pethau heblaw cynhyrchu bwyd, a gwelir datblygiad crefftwyr, offeiriaid ac eraill. Ceir trefn gymdeithasol fwy cymhleth, a gwelir datblygiad gwladwriaeth.
Elfen bwysig arall yn y rhan fwyaf o wareiddiadau yw ysgrifennu, a ddatblgwyd gyntaf, hyd y gwyddir, yn Sumer.
A Kiss For Susie
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Robert Thornby yw A Kiss For Susie a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw John Burton, Tom Forman, Jack Nelson a Vivian Martin. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Immigrant sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. James Van Trees oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Thornby nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Elfriede Ettl
Arlunydd benywaidd o Awstria oedd Elfriede Ettl (28 Chwefror 1914 - 20 Tachwedd 2003).
Fe'i ganed yn Frauenkirchen a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Awstria.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Toynbee (Y Meddwl Modern)
Cyfrol am Toynbee gan C. R. Williams   yw Cyfres y Meddwl Modern: Toynbee. Gwasg Gee a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1980. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Rhan o gyfres o lyfrau sy'n dehongli gwaith rhai o feddylwyr arwyddocaol y cyfnod modern.
Botwm Crys yn cadw lle
Etholiadau yn Tsile
Mae Tsile yn cynnal etholiadau arlywyddol, seneddol a bwrdeistrefol.
Mae etholiadau arlywyddol yn ethol arlywydd, am dymor o bedair mlynedd (chwech mlynedd cyn i 2005). Mae etholiadau seneddol yn ethol 38 o seneddwyr (dau i bob etholaeth) a 120 o ddirprwyon, (dau i bob etholaeth). Mae etholiadau bwrdeistrefol yn ethol un maer a nifer o gynghorwyr i bob bwrdeistref.
Mae gan Tsile system dwy-blaid, sy'n golygu bod yno ddwy brif blaid.
3 Dotyn
Ffilm Malaialeg o India yw 3 Dotyn (ffilm o 2013) gan y cyfarwyddwr ffilm Sugeeth. Fe'i cynhyrchwyd yn India.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sugeeth nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Giulio Andreotti
Gwleidydd Eidalaidd oedd Giulio Andreotti (14 Ionawr 1919 – 6 Mai 2013). Roedd yn Weinidog Cartref ym 1954; yn Weinidog Cyllid ym 1955-1958; yn Weinidog y Trysorlys ym 1958-1959; yn Weinidog Amddiffyn ym 1959-1960, 1960-1966, a 1974; yn Weinidog Diwydiant ym 1966-1968; yn Brif Weinidog ym 1972-73, 1976-1979, a 1989-1992; yn Weinidog Tramor 1983-1989, a chafodd ei benodi'n Seneddwr am Fywyd ym 1991.
Cairn Dulnan
Mae Cairn Dulnan yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Albyn i Monadh Liath yn Ucheldir yr Alban;. Y dref agosaf ato yw Kingussie.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Africallagma vaginale
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Africallagma vaginale sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Africallagma.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Valentin Magnan
Gwobrau
Enillodd Valentin Magnan y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Ottavio Missoni
Dylunydd ffasiwn o Eidalwr oedd Ottavio Missoni (11 Chwefror 1921 – 9 Mai 2013).
Evighedsklokkerne
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Hagen Hasselbalch yw Evighedsklokkerne a gyhoeddwyd yn 1956. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Hagen Hasselbalch.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1956. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Searchers sy’n ffilm bropoganda gwrth-frodorion America gan y cowbois gwyn, gan y cyfarwyddwr ffilm John Ford. Hagen Hasselbalch oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hagen Hasselbalch ar 1 Hydref 1915 yn Copenhagen. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 14 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hagen Hasselbalch nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
W. G. Grace
Meddyg a cricedwr nodedig o'r Deyrnas Unedig oedd W. G. Grace  (18 Gorffennaf 1848 - 23 Hydref 1915). Ef oedd un o sylfaenwyr y gêm griced modern. Cafodd ei eni yn Downend ger Bryste, Lloegr, ac addysgwyd ef yn Mryste. Bu farw yng Nghaint.
Gwobrau
Enillodd W. G. Grace y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Barbed gyddfgoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Barbed gyddfgoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: barbedau gyddfgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Megalaima rubricapilla; yr enw Saesneg arno yw Crimson-throated barbet. Mae'n perthyn i deulu'r Barbedau (Lladin: Capitonidae) sydd yn urdd y Piciformes.
Etholiadau yn Cabo Verde
Cynhelir etholiadau yn Cabo Verde, gorllewin Affrica, yn rheolaidd.
Barbed gyddfgoch
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. rubricapilla, sef enw'r rhywogaeth.
Etholiadau yn Cabo Verde
Mae Cabo Verde yn ethol pennaeth gwladwriaeth, yr arlywydd, ynghyd â senedd ar lefel genedlaethol. Etholir yr arlywydd am dymor o bum mlynedd gan y bobl. Mae gan y Cynulliad Cenedlaethol (Asembleia Nacional) 72 o aelodau, wedi'u hethol am dymor o bum mlynedd dan system cynrychiolaeth gyfrannol.
Barbed gyddfgoch
Teulu
Mae'r barbed gyddfgoch yn perthyn i deulu'r Barbedau (Lladin: Capitonidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Carn Dearg (736m)
Mae Carn Dearg (736m) yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Albyn i Monadh Liath yn Ucheldir yr Alban;.
Etholiadau yn Cabo Verde
Mae gan Cabo Verde system dwy blaid, sy'n achosi anhawsterau eithafol i unrhyw un sy'n ceisio llwyddiant etholiadol dan faner unrhyw blaid arall.
Carn Dearg (736m)
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
The Hawthorns
Stadiwm bêl-droed yn nhref West Bromwich yn Sandwell, Lloegr yw The Hawthorns. Mae'n gartref i glwb Uwch Gynghrair West Bromwich Albion a gall eistedd 26,272 o wylwyr. Gydag uchder o 551tr (168m), hon yw'r stadiwm uchaf o'r 92 clwb sydd yn Uwch Gynghrair a Chynghrair pêl-droed Lloegr.
The Nowhere Inn
Y prif actorion yn y ffilm hon yw St. Vincent, Dakota Johnson, Carrie Brownstein, Ezra Buzzington a Toko Yasuda.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Agriocnemis aderces
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Agriocnemis aderces sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Agriocnemis.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Coedfrwynen fawr
Planhigyn blodeuol lluosflwydd a monocotyledon sy'n edrych yn debyg i wair yw Coedfrwynen fawr sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Juncaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Luzula sylvatica a'r enw Saesneg yw Great wood-rush. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Coedfrwynen Fawr, Brwynen Fwyaf y Coed, Brwynen y Goedwig, Brwynen y Goedwig Fwyaf, Gwelltfrwyn y Coed.
Mae'n tyfu'n araf iawn - a hynny ar bridd da, cyfoethog, mewn bob math o amrywiaeth o ran gwlybaniaeth eu cynefin; mae i'w ganfod yn aml mewn gwlyptiroedd. Mae'r planhigyn yn ddeurywiol ac mae'r dail yn fytholwyrdd.
Actiwari
Un sy'n arbenigo mewn effeithiau ariannol ansicrwydd a pheryglon yw actiwari. Mae actiwarïaid yn deall systemau diogelu ariannol yn drylwyr, gan ddefnyddio modelau mathemategol.
Mae actiwarïaid yn cloriannu tebygolrwydd gwahanol ddigwyddiadau, ac yn meintioli'r canlyniadau a ddaw ohonynt. Eu hamcan yw lleihau'r colledion ariannol a emosiynol a ddaw yn sgîl digwyddiadau anymunol. Er enghraifft, gan nad oes modd osgoi marwolaeth, mae'n ddefnyddiol ceisio lleihau effeithiau ariannol marwolaeth. Mae ymafael â phroblemau o'r fath yn gofyn meistrolaeth o reoli asedau, rheoli rhwymedigaethau a phrisiad. Er mwyn llunio a chynnal cynlluniau sy'n rheoli risg, mae angen sgiliau dadansoddol yn ogystal â gwybodaeth ym meysydd busnes, ymddygiad dynol, a systemau gwybodaeth.
Yn 2002 a 2009, casgliad arolwg yn y Wall Street Journal oedd mai actiwariaeth oedd y swydd ail orau yn Unol Daleithiau America. Defnyddiodd yr arolwg chwe maen prawf: awyrgylch, incwm, rhagolygon cyflogi, gofynion corfforol, sicrwydd a straen.
Wickedness Preferred
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Hobart Henley yw Wickedness Preferred a gyhoeddwyd yn 1928. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Lew Cody. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1928. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Circus ffilm gomedi, fud, Americanaidd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan William Hamilton sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hobart Henley ar 23 Tachwedd 1887 yn Louisville a bu farw yn Beverly Hills ar 7 Tachwedd 1990. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hobart Henley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dafydd ap Siencyn
Herwr a bardd oedd Dafydd ap Siencyn neu Dafydd ap Siencyn ap Dafydd ap y Crach (blodeuai tua 1450). Ei dad oedd Siancyn ap Dafydd ab Y Crach, a'i fam oedd Margred ferch Rhys, mab Rhys Gethin, cadfridog Owain Glyn Dŵr.
Bywgraffiad
Yng nghyfnod Rhyfeloedd y Rhosynnau, roedd Dafydd, oedd yn berthynas i Owain Tudur, yn gefnogwr plaid y Lancastriaid. Pan droes y rhyfel yn erbyn y Lancastriaid, aeth Dafydd yn herwr. Bu'n byw yng Nghoed Carreg y Gwalch, ger Llanrwst, am flynyddoedd. Dywedir iddo ddal Castell Harlech gyda Robert ap Meredudd. Gyda Ieuan ap Rhobert ap Maredudd, cadwodd Nantconwy yn erbyn y brenin hyd 1468, ac anrheithiodd rannau o Sir Ddinbych. Yn 1468 daeth byddin Iorcaidd dan William Herbert, Iarll Penfro i feddiannu'r ardal.
Mewn llenyddiaeth ddiweddar, mae'n ymddangos yn Dafydd ab Siencyn yr herwr, a Rhys yr arian daear: dwy ramant Gymreig gan Elis o'r Nant (Ellis Pierce), a gyhoeddwyd yn 1905. Yn ddiweddarach, ef yw arwr cyfres o nofelau hanesyddol gan Emrys Evans. Cyhoeddwyd y rhain gan Gwasg Carreg Gwalch, a enwyd ar ôl y coed lle bu'n llochesu.
Gellir gweld sbardun y dywedir ei bod yn eiddo i Dafydd yn eglwys y plwyf, Llanrwst.
Wittgenstein (Y Meddwl Modern)
Cyfrol am yr athronydd Ludwig Wittgenstein gan Walford L. Gealy yw Cyfres y Meddwl Modern: Wittgenstein. Gwasg Gee a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1980. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle
Pleasant Township, Illinois
Treflan yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Pleasant Township, gan gynnwys:
Michael Caine
Actor ac awdur o Lundain, Lloegr yw Syr Maurice Joseph Micklewhite, Jr. (ganwyd 14 Mawrth 1933), sy'n fwy adnabyddus dan ei enw llwyfan Michael Caine. Mae'n adnabyddus am ei acen Cocni cryf ac mae wedi serennu mewn 115 neu ragor o ffilmiau. Ystyrir ef fel un o brif actorion Lloegr.
Daeth i'r amlwg yn y 1960au gyda ffilmiau megis: Zulu (1964), The Ipcress File (1965), Alfie (1966) (cynigiwyd ei enw am Gwobrau'r Academi), The Italian Job (1969), a Battle of Britain (1969). Yn y 1970au serenodd yn Get Carter (1971), Sleuth (1972), The Man Who Would Be King (1975), a A Bridge Too Far (1978). Yn y 1980au, fodd bynnag, y cafodd y canmoliaeth mwyaf a hynny gydag Educating Rita (1983) pan dderbyniodd Wobr BAFTA am yr actor gorau mewn rol blaenllaw a'r Golden Globe am yr Actor Gorau. Ym 1986 derbyniodd Wobr Academi am Actor Cynorthwyol am ei rôl yn Hannah and Her Sisters.
Johann Lukas Schönlein
Gwobrau
Enillodd Johann Lukas Schönlein y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Iwcs a Doyle
Deuawd cerddoriaeth boblogaidd Gymraeg oedd Iwcs a Doyle.
Cefndir
Ffurfiodd Iwan Roberts, a John Doyle, y deuawd Iwcs a Doyle ym 1996. Ar y pryd, roedd Iwcs yn gweithio fel actor, a John Doyle yn gweithio fel adeiladwr a cherddor rhan-amser. Penderfynasant ymgeisio yn y gystadleuaeth Cân i Gymru ym Mawrth 1996, a daethant yn fuddugol yn y gystadleuaeth gyda’r gân Cerrig yr Afon.
Albwm a gigiau
Ar sail eu llwyddiant yn ngystadleuaeth Cân i Gymru, penderfynnwyd recordio albwm o ganeuon Iwcs a Doyle, a rhyddhawyd Edrychiad Cynta' ym 1997. Bu’r albwm yn llwyddiant ysgubol yn “Siart Cytgord” Radio Cymru a threuliodd hi dros flwyddyn yn rhif un, sy’n gwneud yr albwm hon yr albwm fwyaf llwyddiannus erioed yng Nghymru, ar ôl Mwng gan y Super Furry Animals. Enwyd Iwcs a Doyle fel band mwyaf addawol Cymru yn Eisteddfod Genedlaethol Y Bala ym 1997. Teithiodd a gigiodd y deuawd lawer rhwng 1996-1998 gan berfformio mewn theatrau a thafarndai ar hyd a lled Cymru. Mae'n bosib mai un o'u gigiau gorau oedd pan wnaethant berfformio fel un o'r prif actiau yn Sesiwn Fawr Dolgellau 1997 a 1998.
Charlotte Napoléone Bonaparte
Arlunydd benywaidd Ffrengig oedd Charlotte Napoléone Bonaparte (31 Hydref 1802 – 2 Mawrth 1839). Astudiodd engrafiad a lithograffeg ym Mharis gyda'r artist Louis Léopold Robert, yr honnir ei fod wedi syrthio mewn cariad â hi.
Harri II, brenin Lloegr
Harri II o Loegr (5 Mawrth 1133 – 6 Gorffennaf 1189) oedd brenin Lloegr o 25 Hydref 1154 hyd at ei farw.
Charlotte Napoléone Bonaparte
Enw'i thad oedd Joseph Bonaparte, sef brawd hynaf yr enwog Napoleon I, ymerawdwr Ffrainc a Julie Clary. Roedd ei mam yn chwaer Désirée Clary, cariad cyntaf Napoleon. Priododd Charlotte â'i chefnder cyntaf Napoleon Louis Bonaparte.
Bu farw yn Sarzana ar 2 Mawrth 1839.
Yr Hen Ddyddiadau
Cyfrol gan John Pierce Jones yw Yr Hen Ddyddiadau a gyhoeddwyd yn 2015 gan Wasg Carreg Gwalch. Man cyhoeddi: Llanrwst, Cymru.
Hunangofiant John Pierce Jones, actor, sgriptiwr a morwr a fagwyd yn ardal Niwbwrch, Ynys Môn. Profodd newid byd wrth i'w fam ail-briodi ac wrth i'w deulu symud i gyffiniau Llundain pan oedd yn 12 oed. Ceir hanes ei gyfnod yn heddwas cyn iddo droi at actio, cyfnodau tywyll pan fu'n gaeth i alcohol a chyfnodau llawen wrth iddo fabwysiadu bachgen o Haiti. Ceir 90 llun lliw a du-a-gwyn.
Harri II, brenin Lloegr
Derbyniodd ddugiaeth Normandi gan ei dad yn 1150, yna ar farwolaeth ei dad yn 1151, etifeddodd Anjou a Maine. Yn 1152 daeth yn ddug Aquitaine trwy briodi Eleanor o Aquitaine, yna yn 1154 etifeddodd goron Lloegr. Bu farw yn y Castell Chinon.
Yr Hen Ddyddiadau
Botwm Crys yn cadw lle
Harri II, brenin Lloegr
Llysenwau: "Curt Mantle", "Fitz Empress", "Y Llew Cyfiawnder".
Cymru
Ceisiodd Harri II oresgyn teyrnas Gwynedd a gweddill Cymru yn 1157 ac eto yn 1163 a 1165.
Yn 1164, ymunodd y Gymru rydd gyfan, sef teyrnasoedd Gwynedd, Powys a Deheubarth, ynghyd ag arglwyddi Cymreig Rhwng Gwy a Hafren, ag Owain Gwynedd yn ei ryfel dros gadw ymreolaeth y Gymru frodorol yn erbyn Harri II. Ar ôl buddugoliaethau gan y Cymry yn ardal Tegeingl, paratôdd brenin Lloegr fyddin fawr i ymosod ar Gymru. Ymgynullodd byddin yr Angefiniaid yn arglwyddiaeth Croesoswallt yn haf 1165 tra arhosai’r Cymry yr ochr arall i Fynydd y Berwyn. Ceisiodd Harri II arwain ei fyddin i fyny Dyffryn Ceiriog gyda'r bwriad o groesi'r Berwyn a thorri'r llinell rhwng gogledd a de Cymru. Roedd mintai o’r Cymry yn aros eu cyfle. Ar ôl aros i'r Angefiniaid gyrraedd naill ai Aberceiriog neu Ddyffryn Ceiriog, ymosodasant ar flaengad byddin yr Angefiniaid gyda nifer o ddewrion yn syrthio ar y ddwy ochr. Gellir cyfeirio at y rhagod fel Brwydr Coed Ceiriog. Yn bwysicach byth roedd y tywydd yn erbyn Harri. Glawiodd yn drwm a suddai ei farchogion ar eu meirch rhyfel trwm i'r llaid ac felly hefyd y milwyr traed. Ffôdd gweddill y fyddin yn ôl i'r Gororau ac roedd ymgyrch brenin Lloegr ar ben.
Y Dewin (cerdyn Tarot)
bawd|de|Y Dewin (I)
Cerdyn trwmp cyntaf y Prif Arcana yw'r Dewin, hefyd ceir Y Magus a'r Jyglwr (I) yn y mwyafrif o becynnau traddodiadol Tarot. Defnyddir ef wrth chwarae gêmau yn ogystal â darogan. Wrth ddarogan, ystyrier ef gan rai i ddilyn cerdyn Y Ffŵl, gyda’r rhif 0 fel arfer.
Agriocnemis alcyone
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Agriocnemis alcyone sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Agriocnemis.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Saltburn-by-the-Sea
Tref glan môr yn sir seremonïol Gogledd Swydd Efrog, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Saltburn-by-the-Sea. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Saltburn, Marske and New Marske yn awdurdod unedol Bwrdeistref Redcar a Cleveland. Saif ar yr arfordir tua 4 milltir i'r de-ddwyrain o dref Redcar.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Saltburn-by-the-Sea boblogaeth o 5,958.
Hanes
Cyn y 1860au nid oedd Saltburn fawr mwy na phentrefan. Fodd bynnag, ym 1858 cafodd Henry Pease, datblygwr rheilffordd a gwleidydd, y syniad o greu tref gyrchfan ar y clogwyni gyda gerddi cyhoeddus yn y dyffryn islaw. Trefnwyd strydoedd ar gynllun grid gyda chymaint o dai â phosib â golygfeydd o'r môr. Un o'r gwestai rheilffordd cyntaf yn y byd oedd y Zetland Hotel, clamp o adeilad a agorwyd ym 1863. Agorwyd Pier Saltburn ym 1867. Lifft Clogwyn Saltburn, a agorwyd ym 1884, yw'r rheilffordd ffwniciwlar hynaf yn y Deyrnas Unedig sy'n cael ei gyrru gan ddŵr.
Giorgio Marengo
Esgob a anwyd yr Eidal, sy'n gwasanaethu ym Mongolia yn ers 2 Ebrill 2020 ydy'r Gwir Barchedig Giorgio Marengo (ganed 7 Mehefin 1974). Cafodd ei urddo'n esgob Ulan Bator ar 8 Awst, 2020, gan olynu'r Gwir Barchedig Wenceslao Selga Padilla. ; ;
Bywgraffiad
Ganwyd ef yn Cuneo yn 1974. Ordeiniwyd ef yn offeiriad yn 2001.
Ar 2 Ebrill 2020, penododd y pab Ffransis ef yn esgob newydd ar Mongolia.
Carn na Saobhaidhe copa 734m
Mae Carn na Saobhaidhe copa 734m yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Albyn i Monadh Liath yn Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
The Face in The Dark
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Hobart Henley yw The Face in The Dark a gyhoeddwyd yn 1918. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Mae Marsh. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cnocell gynffon-aur
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cnocell gynffon-aur (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cnocellau cynffon-aur) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Campethera abingoni; yr enw Saesneg arno yw Golden-tailed woodpecker. Mae'n perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: Picidae) sydd yn urdd y Piciformes.
The Face in The Dark
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hobart Henley ar 23 Tachwedd 1887 yn Louisville a bu farw yn Beverly Hills ar 7 Tachwedd 1990. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hobart Henley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Minik, The Lost Eskimo
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Axel Engstfeld yw Minik, The Lost Eskimo a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Macchie Solari
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Armando Crispino yw Macchie Solari a gyhoeddwyd yn 1975. Fe'i cynhyrchwyd gan Leo Pescarolo yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Armando Crispino a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ennio Morricone.
Minik, The Lost Eskimo
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Axel Engstfeld ar 10 Hydref 1953 yn Düsseldorf. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 50 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Axel Engstfeld nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Macchie Solari
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1975. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd One Flew Over the Cuckoo's Nest sef ffilm gan Milos Forman am ysbyty meddwl. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Daniele Alabiso sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Armando Crispino ar 18 Hydref 1924 yn Biella a bu farw yn Rhufain ar 17 Mehefin 2003. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1965 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Armando Crispino nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sube y Baja
Ffilm gomedi am chwaraeon gan y cyfarwyddwr Miguel M. Delgado yw Sube y Baja a gyhoeddwyd yn 1959. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Jaimec.
Cymru (etholaeth Senedd Ewrop)
bawd|300px|Etholaeth Ewropeaidd Cymru
Sube y Baja
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Cantinflas, Domingo Soler, Carlos Agostí, Alejandro Ciangherotti, Joaquín García Vargas, Ofelia Montesco a Tere Velázquez.
Cymru (etholaeth Senedd Ewrop)
Etholaeth Cymru oedd yr enw ar yr etholaeth seneddol yn Senedd Ewrop ar gyfer Cymru. Etholodd pedwar Aelod Senedd Ewrop (ASE) gan ddefnyddio dull D'Hondt o gynrychiolaeth gyfrannol rhestr plaid, nes i'r DU adael yr Undeb Ewropeaidd ar 31 Ionawr 2020.
Etholiad Senedd Ewrop 2014
bawd|Map yn dangos canlyniadau etholiad Senedd Ewrop, 2014 yng Nghymru, o ran ardaloedd cyfri.
Sube y Baja
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Miguel M Delgado ar 17 Mai 1905 yn Ninas Mecsico a bu farw yn yr un ardal ar 1 Tachwedd 1967.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Miguel M. Delgado nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Desert Sheik
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Tom Terriss yw The Desert Sheik a gyhoeddwyd yn 1924. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn yr Aifft. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tom Terriss ar 28 Medi 1872 yn Llundain a bu farw yn Ninas Efrog Newydd ar 29 Mehefin 2007. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tom Terriss nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Lennon Report
Ffilm ddrama yw The Lennon Report a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Dinas Efrog Newydd.
Saethbennig y morfa
Planhigyn blodeuol dyfrol yw Saethbennig y morfa sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Juncaginaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Triglochin maritimum a'r enw Saesneg yw Sea arrowgrass. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Saethbennig Arfor, Saethbennig y Morfa.
The Lennon Report
Mae'r ffilm The Lennon Report yn 87 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Saethbennig y morfa
Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn tyfu mewn cynefinoedd oer a thymherus (neu gynnes) yn hemisffer y Gogledd a'r De fel y'i gilydd.
The Lennon Report
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Philadelphia (gwahaniaethu)
Mae Philadelphia, Pennsylvania, yn ddinas yn Unol Daleithiau America a dyma yw'r ddinas fwyaf sydd yn dwyn yr enw.
Mae Philadelphia, Filadelfia neu Filadélfia (Groeg am "frawdgarwch") yn enw ar nifer o lefydd eraill hefyd:
Llefydd Yn yr Unol Daleithiau:
Yn Ewrop:
Yn Affrica:
Yn Asia:
Yn Ne America:
Ym myd adloniant:
Carn a' Chuilinn copa 729m
Mae Carn a'Chuilinn copa 729m neu Carn a' Chuilinn yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Albyn i Monadh Liath yn Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Adolph Kussmaul
Meddyg a llawfeddyg nodedig o Ymerodraeth yr Almaen oedd Adolph Kussmaul (22 Chwefror 1822 - 28 Mai 1902). Bu'n Athro Meddygaeth yn Heidelberg (1857), Erlangen (1859), Freiburg (1859) a Strassburg (1876). Cafodd ei eni yn Graben-Neudorf, Ymerodraeth yr Almaen ac addysgwyd ef yn Heidelberg. Bu farw yn Heidelberg.
Gwobrau
Enillodd Adolph Kussmaul y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Bwa (pensaernïaeth)
bawd|de|Pont Rufeinig yn [[Alcántara, Sbaen.]]
Bwa mewn pensaernïaeth yw'r term a ddefnyddir ar gyfer adeiladwaith sydd yn gallu cymryd pwysau sylweddol uwch ei ben gyda lle gwag oddi tanodd.
Ymddangosodd y bwa am y tro cyntaf yn yr ail fileniwn CC, ym Mesopotamia wedi eu hadeiladu o frics. Adeiladwyd hwy hefyd gan y Babiloniaid, mae Porth Ishtar yn enghraifft enwog. Lledaenodd y wybodaeth i Ewrop a chafodd y bwa ei ddefnyddio gan y Groegiaid a'r Rhufeiniaid.
Roedd y bwa Rhufeinig yn hanner crwn gyda nifer anghydrif o friciau neu feini. Trwy hyn gellir cael maen clo yng nghanol y bwa. Dilynwyd hyn gan ddatblygiad y bwa ar ffurf pig, a ddefnyddid mewn pensaernïaeth Islamaidd ac mewn pensaernïaeth Gothig yn Ewrop. Mae'r math yma o fwa yn gryfach na bwa ar hanner cylch. Y ffurf gryfaf ar fwa yw'r bwa parabolig; defnyddiwyd y math yma ar fwa gan y pensaer Antoni Gaudí o Gatalonia.
Slightly Static
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr William H. Terhune yw Slightly Static a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Mutiny on the Bounty sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William H. Terhune nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Von Richtern Und Anderen Sympathisanten
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Axel Engstfeld yw Von Richtern Und Anderen Sympathisanten a gyhoeddwyd yn 1982. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Daniel de Superville
Meddyg nodedig o'r Iseldiroedd oedd Daniel de Superville (2 Rhagfyr 1696 - 16 Tachwedd 1773). Ym 1742 fe sefydlodd Brifysgol Erlangen yn yr Almaen. Cafodd ei eni yn Rotterdam, Yr Iseldiroedd ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Leiden a Prifysgol Utrecht. Bu farw yn Rotterdam.
Von Richtern Und Anderen Sympathisanten
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Axel Engstfeld ar 10 Hydref 1953 yn Düsseldorf.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Axel Engstfeld nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Archer City, Texas
Dinas yn, yn nhalaith Texas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Archer City, gan gynnwys:
Cymru a'r Byd
Cyfrol am Gymru – ei heconomi a'i chymdeithas gan W. Arthur Thomas a D. Roy Thomas (Golygyddion) yw Cymru a'r Byd. Detholiad o Drafodion Economaidd a Chymdeithasol 1981- 1986.
Gwasg Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1989. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Detholiad o Drafodion Economaidd a Chymdeithasol 1981-86 Urdd Graddedigion Prifysgol Cymru yn cynnwys saith ysgrif gan arbenigwyr yn eu priod feysydd.