cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Henry Rice
Bywgraffiad Syr Rhys ap Thomas
Un o gymhellion Henry i ysgrifennu hanes Syr Rhys a'i deulu oedd ymdrech y teulu i adfer y tiroedd a gollwyd i Goron Lloegr ar ôl dienyddio Syr Rhys yn 1525. Yn 1625 a 1629 bu'n deisyf ar Siarl I, brenin Lloegr a'r Alban. i adfer gweddill stadau ei hendaid; hawliodd fod y breninesau Mari ac Elisabeth wedi addo hynny i'w dad a'i daid.
Arosodd The Life of Sir Rhys ap Thomas (teitl gwreiddiol: A short view of the long life... of Rice ap Thomas) mewn llawysgrif hyd ddiwedd y 18g pan gafodd ei gyhoeddi yn y Cambrian Register (cyfrolau i a ii, 1795 a 1796 ) dan olygyddiaeth William Owen Pughe wrth y teitl newydd The Life of Sir Rhys ap Thomas. Bu'n rhaid aros tan 1993 i gael argraffiad newydd ohono, wedi ei olygu gan Ralph A. Griffiths yn ei gyfrol ar Syr Rhys ap Thomas a'i deulu. Gellir ei gymharu â The History of the Gwydir Family gan Syr John Wynn o Wydir fel un o'r ychydig enghreifftiau o lyfrau hanes teuluol cynnar yng Nghymru ac mae'n ffynhonnell bwysig i haneswyr yr Oesoedd Canol Diweddar.
Llyfryddiaeth
Ceir testun The Life of Sir Rhys ap Thomas yn:
Divorce (cyfres deledu)
Mae Divorce yn gyfres gomedi Americanaidd a grewyd gan Sharon Horgan, a sydd wedi'i lleoli yn Hastings-on-Hudson. Serenna Sarah Jessica Parker a Thomas Haden Church fel cwpl canol oed sy'n mynd trwy'r broses ysgaru. Ymddangosodd y gyfres gyntaf are HBO ar 9 Hydref 2016. Ysgrifennwyd y bennod beilot gan Horgan ac fe'i chyfarwyddwyd gan Jesse Peretz.
Ar 14 Tachwedd 2016, adnewyddodd HBO y rhaglen am ail gyfres, a ymddangosodd am y tro cyntaf ar 14 Ionawr 2018.
Anna Joustra
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Oranjewoud, Brenhiniaeth yr Iseldiroedd oedd Anna Joustra (24 Medi 1876 - Hydref 1962).
Bu farw yn Heerenveen yn.
Plymouth Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Plymouth Township, gan gynnwys:
The Bernie Mac Show
Cyfres deledu comedi yw The Bernie Mac Show. Y prif actorion yw Bernie Mac, Kellita Smith, Camille Winbush, Jeremy Suarez a Dee Dee Davis.
Camille Winbush
Actores a digrifwraig Americanaidd yw Camille Simoine Winbush (ganwyd 9 Chwefror 1990).
Gwennol Môr India
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Gwennol Môr India (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: gwenoliaid Môr India) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Phedina borbonica; yr enw Saesneg arno yw Mascarene martin. Mae'n perthyn i deulu'r Gwenoliaid (Lladin: Hirundinidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. borbonica, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Teulu
Mae'r gwennol Môr India yn perthyn i deulu'r Gwenoliaid (Lladin: Hirundinidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Dottie Attie
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Pocono Township, Pennsylvania
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Pocono Township, gan gynnwys:
Magna, Utah
Dinas yn, yn nhalaith Utah, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Magna, gan gynnwys:
Shelbina, Missouri
Dinas yn, yn nhalaith Missouri, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Shelbina, gan gynnwys:
Dee Dee Davis
Actor a digrifwr Americanaidd yw Dee Dee Davis (ganwyd 1996).
Bernie Mac
Digrifwr ac actor Americanaidd oedd Bernard Jeffrey "Bernie" McCullough, a berfformiodd dan yr enw Bernie Mac (5 Hydref 1957 – 9 Awst 2008).
Coles County, Illinois
Trefi mwyaf
Mae gan y sir yma boblogaeth o tua. Dyma rai o'r dinasoedd, trefi neu gymunedau mwyaf poblog y sir:
Ibis coch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Ibis coch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: ibisiaid cochion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Eudocimus ruber; yr enw Saesneg arno yw Scarlet ibis. Mae'n perthyn i deulu'r Ibisiaid (Lladin: Threskiornithidae) sydd yn urdd y Ciconiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. ruber, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.
Teulu
Mae'r ibis coch yn perthyn i deulu'r Ibisiaid (Lladin: Threskiornithidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Prairie Home, Missouri
Dinas yn, yn nhalaith Missouri, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Prairie Home, gan gynnwys:
Fanny Perrin
Arlunydd benywaidd o Colombia yw Fanny Perrin (1938).
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Juana Borrero
Arlunydd benywaidd a anwyd yn La Habana, Cuba oedd Juana Borrero (17 Mai 1877 – 9 Mawrth 1896).
Bu farw yn Key West ar 9 Mawrth 1896.
Afon Goch
Ceir sawl Afon Goch:
Ibis gwyn
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. albus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r ibis gwyn yn perthyn i deulu'r Ibisiaid (Lladin: Threskiornithidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Kellita Smith
Actor a digrifwr Americanaidd yw Kellita Smith (ganwyd 15 Ionawr 1969)
Pan Fyddo'r Nos yn Hir
Cân gan Ryan Davies yw "Pan Fyddo'r Nos yn Hir" (neu "Pan Fo'r Nos yn Hir").
Dolenni allanol
Youtube
Pocopson Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Pocopson Township, gan gynnwys:
Cwtiad coronog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cwtiad coronog (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cwtiaid coronog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Phegornis mitchellii; yr enw Saesneg arno yw Mitchell's plover. Mae'n perthyn i deulu'r Cwtiaid (Lladin: Charadriidae) sydd yn urdd y Charadriiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. mitchellii, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r cwtiad coronog yn perthyn i deulu'r Cwtiaid (Lladin: Charadriidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Geraint Jarman
bawd|250px|Tich Gwilym, Geraint Jarman a Keith Murrell yn perfformio yn Aberystwyth yn 1985 Artist Cymreig sy'n chwarae cerddoriaeth Ska, Roc a Reggae yw Geraint Jarman (ganwyd 17 Awst 1950).
Bywyd cynnar
Ganwyd Jarman yn Ninbych ond magwyd yng Nghaerdydd ar ôl i'w deulu symud yno pan oedd yn bedwar oed. Cafodd perfformiad Bob Dylan yng Nghaerdydd yn 1966 ddylanwad parhaol arno.
Cerddoriaeth
Symudodd Geraint i Gaerdydd pan yn bedair, lle cafodd brofiad o ddiwylliannau amrywiol trigolion y Riverside yng Nghaerdydd, gan wrando ar eu cerddoriaeth a'u hofferynau.
Esblygodd ei ddiddordeb mewn cerddoriaeth, a gyda Meic Stevens a Heather Jones ffurfiodd Bara Menyn yn nechrau'r 70au, oedd yn hwb allweddol i'r sîn roc Gymraeg cynnar gyda chaneuon enwog megis Mynd i'r Bala ar y Cwch Banana.
Roedd hi'n 1976 pan ddaeth albwm gyntaf Geraint allan, ac ystyriwyd Gobaith Mawr y Ganrif fel cynnyrch artist oedd am wneud argraff sylweddol ar roc Cymraeg. Eto, anodd fyddai credu yr adeg hynny y byddai'n parhau i gyfansoddi a rhyddhau heb argoel ei fod am stopio ymhell i'r mileniwm newydd. Roedd y drac deitl yn diwn rocaidd hwyliog gwych, "I've Arrived" a "Merched Caerdydd" yn sbort aruthrol bendigedig, gyda "Lawr yn y Ddinas" yn rhoi arlliw galluog i'w ddylanwadau reggae cryf.
Yn 1977 rhyddhaodd Tacsi i'r Tywyllwch, a wnaeth argraff yr un mor drawiadol, yn cynnwys traciau megis yr iasol "Ambiwlans", y ffynci "Dyn Oedd yn Hoffi Pornograffi" a'r clasur "Bourgeois Roc". Erbyn hyn roedd gigiau Jarman yn chwedlonol, a nosweithiau gwallgof yn rhannu llwyfan gyda'r Trwynau Coch, Edward H. Dafis ac eraill yn arferol.
Amhosibl fyddai anwybyddu cyfraniad Tich Gwilym, prif gitarydd y Cynganeddwyr, i'r llwyddiant a'r llewyrch, a byddai crescendo'r noson yn dueddol o orffen gyda'i fersiwn unigol o Hen Wlad Fy Nhadau.
Yn 1978 gwelwyd dyfodiad yr albwm Hen Wlad Fy Nhadau, oedd os rywbeth yn curo ei ymgeision blaenorol gwych - cewri o ganeuon megis "Ethiopia Newydd", "Instant Pundits", "Sgip ar Dân", "Merch Tŷ Cyngor" a "Methu Dal y Pwysa" yn cyfrannu at un o albwms y ganrif heb os.
Mewn llai na blwyddyn roedd albwm arall allan, Gwesty Cymru, a roedd y safon yr un mor eithriadol, gyda chaneuon aruthrol megis "SOS yn Galw Gari Tryfan", "Neb yn Deilwng", "Byth yn Mynd i Redeg Bant" a "Gwesty Cymru" yn mynnu'r glust.
Yn parhau â'r raddfa ffrwythlon daeth Fflamau'r Ddraig allan yn '80, uchafbwyntiau yn cynnwys yr enwog "Rhywbeth Bach", y "Cŵn Hela" iasol a'r dwys bendigedig "Cae'r Saeson", a ni fedrir crybwyll hwnnw heb sôn am y gig Twrw Tanllyd cyntaf a gynhaliwyd yng "Nghae'r Saeson" yn '79 gyda Jarman yn codi'r to.
Yn selio ei statws fel prif artist Cymru gwelwyd traciau arbennig megis y gorffwyll "Crogi Llygoden", yr anthem hapus "Diwrnod i'r Brenin" a'r "Patagonia" epigol oddi ar ''Diwrnod i'r Brenin" yn 81.
Yn 1983 rhyddhaodd Macsen oedd yn drac sain i ffilm Gareth Wynn Jones o'r un enw, oedd yn cynnwys Siglo ar y Siglen a Cwd, a daeth Enka yn '84, oedd yn brosiect ffilm arall ac yn ddechrau ar ddiddordeb Geraint yn y maes fideo, gyda thraciau gwych megis "Nos Da Saunders" a "Cenhadon Casineb".
O hynny aeth ymlaen i weithio ar y gyfres arloesol a hanfodol Fideo 9 i Criw Byw am bum mlynedd, gan roi stop ar ei gatalog tan 1992 pan recordiwyd Rhiniog ar label Ankst. Gyda sŵn gwahanol a hynod gyfeillgar roedd yn arallgyfeiriad sylweddol a welodd ganlyniadau ffantastig megis Kenny Dalglish, Hei Mr DJ, Llwyth Dyn Diog a mwy. Amhosib fyddai pasio heb roi sylw arbennig i'r emosiynol Strydoedd Cul Pontcanna a'r gwefreiddiol Tracsuit Gwyrdd oedd yn cyfrannu at albwm godidog.
Roedd y safon yr un mor lewyrchus yn Y Ceubal Y Crossbar a'r Quango, oedd yn taro tant gyda thraciau gwych megis "Rhedeg Lawr y Tynal Tywyll", "Animeiddio Goleudy Mewn Rhyfel", "Anifail Brigitte Bardot", gyda Cerys Mathews yn cyfrannu llais cefndir, a'r melys "Enillais Hen Gariad".
Yn 2002 rhyddhodd EP Môrladron, CD 5 trac, hawdd i wrando arni, oedd yn cynnwys y gân "Môrladron" - prosiect ar y cyd gyda meistri'r ail-gymysgu Llwybr Llaethog. Yn yr flwyddyn, fe recordiodd Geraint Jarman a'r Cynganeddwyr sesiwn arbennig i raglen C2 Radio Cymru welodd Jarman yn arbrofi gyda synnau latino De America ac yn mynd nôl i'w wreiddiau reggae.
Dros y blynyddoedd diweddar, rhyddhawyd casgliad o ganeuon byw Jarman, Yn Fyw 1977–1981 – Jarman ar ei orau – a'r set gynhwysfawr Atgof Fel Angor, sy'n cynnwys 15 CD! Mae hefyd wedi troi ei law at gyflwyno ei rhaglenni ei hun ar C2 Radio Cymru.
Bu 2011 yn flwyddyn brysur i Geraint Jarman. Rhyddhaodd albwm newydd, Brecwast Astronot ar label Ankstmusik, dychwelodd i Radio Cymru gyda'i gyfres gerddoriaeth, 'Jarman' a chyhoeddodd ei gyfrol hunangofiannol, Twrw Jarman (Gomer).
Derbyniodd Geraint Jarman wobr Cyfraniad Oes yng ngwobrau'r Selar 2017 yn Aberystwyth, a chwarae gig acwstig yn Neuadd Pantycelyn ar y noson cynt ar Chwefror 17. Mewn cyfweliad â Lisa Gwilym ar BBC Radio Cymru dywedodd ei fod yn gweithio ar albym reggae.
Teledu
Bu Jarman yn cynhyrchu a chyfarwyddo ar nifer o raglenni cerddoriaeth S4C yn y 1990au gan gychwyn gyda'r sioe arloesol Fideo 9. Daeth y gyfres a sylw hanfodol i gerddoriaeth Cymraeg drwy roi cyfle i fandiau recordio trac sain a fideo proffesiynol. Mae wedi cyhoeddi sawl cyfrol o farddoniaeth yn cynnwys Cerbyd Cydwybod (2012, Gwasg Gomer).
Bywyd personol
Bu Jarman yn briod am gyfnod gyda Heather Jones ac mae ganddynt un ferch, Lisa Grug. Yn yr 1980au priododd yr actores Nia Caron ac mae ganddynt ddwy ferch, Hanna a Mared.
Cyhoeddwyd ei hunangofiant Twrw Jarman yn 2011.
Slava Raškaj
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Ozalj, Croatia oedd Slava Raškaj (2 Ionawr 1877 – 29 Mawrth 1906).
Bu farw yn Zagreb ar 29 Mawrth 1906.
Gretna, Nebraska
Dinas yn, yn nhalaith Nebraska, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Gretna, gan gynnwys:
Gwennol glennydd fraith
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Gwennol glennydd fraith (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: gwenoliaid glennydd brithion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Phedina brazzae; yr enw Saesneg arno yw Brazza's martin. Mae'n perthyn i deulu'r Gwenoliaid (Lladin: Hirundinidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Teulu
Mae'r gwennol glennydd fraith yn perthyn i deulu'r Gwenoliaid (Lladin: Hirundinidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Oak Grove Heights, Arkansas
Dinas yn, yn nhalaith Arkansas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Oak Grove Heights, gan gynnwys:
Crawford County, Illinois
Sir yn nhalaith, yw .
Trefi mwyaf
Mae gan y sir yma boblogaeth o tua. Dyma rai o'r dinasoedd, trefi neu gymunedau mwyaf poblog y sir:
Margaret Sellmark
Arlunydd benywaidd o Sweden yw Margaret Sellmark (1938).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Sweden.
17eg ganrif
16g - 17g - 18g
Margaret Sellmark
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
17eg ganrif
1600au 1610au 1620au 1630au 1640au 1650au 1660au 1670au 1680au 1690au
Blynyddoedd a degawdau
1610au 1610 1611 1612 1613 1614 1615 1616 1617 1618 1619
1620au 1620 1621 1622 1623 1624 1625 1626 1627 1628 1629
1630au 1630 1631 1632 1633 1634 1635 1636 1637 1638 1639
1640au 1640 1641 1642 1643 1644 1645 1646 1647 1648 1649
1650au 1650 1651 1652 1653 1654 1655 1656 1657 1658 1659
1660au 1660 1661 1662 1663 1664 1665 1666 1667 1668 1669
1670au 1670 1671 1672 1673 1674 1675 1676 1677 1678 1679
1680au 1680 1681 1682 1683 1684 1685 1686 1687 1688 1689
1690au 1690 1691 1692 1693 1694 1695 1696 1697 1698 1699
1700au 1700
Nid Madagascar
Grŵp pop electronic a dawns Cymraeg oedd Nid Madagascar a gychwynwyd gan David Wrench pan oedd yn yr ysgol yng Nghaergybi. Wrench oedd cyfansoddwr a prif leisydd y band. Yr unig record i'r grŵp ryddhau oedd Lledrith Lliw sy'n cael ei ddisgrifio fel y record acid house cyntaf yn y Gymraeg.
Gwnaed fideos o rai o ganeuon y grŵp ar gyfer rhaglenni cerddoriaeth Fideo 9 a Y Bocs.
Newton, Mississippi
Dinas yn, yn nhalaith Mississippi, yw .
Gwybedog barfwyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Gwybedog barfwyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: gwybedogion barfwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Phelpsia inornata; yr enw Saesneg arno yw White-bearded flycatcher. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Newton, Mississippi
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Newton, gan gynnwys:
Gwybedog barfwyn
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. inornata, sef enw'r rhywogaeth.
Yr Hwrdd (y sidydd)
bawd|Llun a wnaed yn [[Limoges rhwng 1000 a 1150; cedwir y gwreiddiol yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth.]] bawd|Yr Hwrdd; [[15g.]] Arwydd cynta'r Sidydd (neu Zodiac) ydy'r 'Hwrdd. Mae'n rhychwantu un rhan allan o 12, sef 30° ar hyd yr ecliptig, sef y llwybr ymddangosiadol y mae'r haul yn ei ddilyn dros gyfnod o flwyddyn. Yn fras, mae'r Haul yn teithio'r rhan yma rhwng 21 Mawrth a 15 Ebrill pob blwyddyn. Mae'r Hwrdd wedi'i seilio ar chwedloniaeth Roeg, am yr hwrdd gyda chnu aur.
Gwybedog barfwyn
Teulu
Mae'r gwybedog barfwyn yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Yr Hwrdd (y sidydd)
Pan fo plentyn yn cael ei eni yn y cyfnod hwn, dywedir ei fod yn Arianydd.
Polk Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Tinamŵ cribog y Gogledd
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. formosa, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r tinamŵ cribog y Gogledd yn perthyn i deulu'r Tinamŵaid (Lladin: Tinamidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Les Morrison
Cynhyrchydd cerddoriaeth, cerddor a chyfansoddwr oedd Les Morrison (1956 – 29 Ebrill 2011). Roedd yn hanu o Fethesda a daeth yn rhan bwysig o sîn gerddorol yr ardal yn y 1970 a'r 1980au.
Gyrfa
Daeth i amlygrwydd yn chwarae gyda'r grŵp Maffia Mr Huws. Yn yr 1980au sefydlodd 'Stiwdio Les' ar Stryd Fawr, Bethesda. Bu'n recordio a chynhyrchu caneuon ar gyfer nifer fawr o artistiaid yn cynnwys Celt, Meic Stevens, Ffa Coffi Pawb, Hefin Huws, Jecsyn Ffeif, Mwg, Jina, Y Fflaps, Ust. Les a gynhyrchodd clasur Y Cyrff, Llawenydd Heb Ddiwedd. Fe weithiodd yn Stiwdio Sain yn Llandwrog hefyd lle cynhyrchodd gampwaith Siân James, Distaw, yn ogystal ag albwm Iwcs a Doyle.
Roedd yna gysylltiad agos rhwng Les a Gruff Rhys. Gyda llwyddiant rhyngwladol y Super Furry Animals yn y 1990au, cafodd Les gyfnod yn teithio'r byd gyda nhw, yn gweithio fel technegydd a rheolwr llwyfan. Ar ddiwrnod marwolaeth Les fe dalodd Gruff Rhys deyrnged arbennig iddo ar ei flog.
Bywyd personol
Roedd yn briod a Jenny ac roedd ganddynt bump o blant.
Kalann
Mae Kalann (Ffrangeg: Calan) yn gymuned yn department Mor-Bihan (Ffrangeg: Morbihan), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code56029
Cysylltiadau Rhyngwladol
Mae Kalann wedi'i gefeillio â:
Siegfried & Roy
Deuawd o ddiddanwyr a consurwyr Almaenig oedd Siegfried & Roy a ddaeth yn enwog am ei perfformiadau gyda teigrod a llewod gwyn. Y ddau aelod oedd Siegfried Fischbacher (13 Mehefin 1939 – 13 Ionawr 2021) a Roy Horn (ganwyd Uwe Ludwig Horn; 3 Hydref 1944 – 8 Mai 2020).
Valéria Dénes
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Budapest, Hwngari oedd Valéria Dénes (1877 – 1915).
Siegfried & Roy
Rhwng 1990 a 3 Hydref 2003 pan gafodd Horn anaf a orffennodd ei yrfa, byddai'r ddau yn perfformio yn eu sioe Siegfried & Roy at the Mirage Resort and Casino, a ystyriwyd y sioe mwyaf boblogaidd yn Las Vegas.
Bu farw Horn ar 8 Mai 2020, ar ôl dal coronafirws. Dwedodd Fischbacher: "The world has lost one of the greats of magic, but I have lost my best friend".
Bu farw Fischbacher ar 13 Ionawr 2021 o gancr y pancreas.
<!-- Do not use machine translations please! Ym mis Awst 2004, daeth eu gweithred yn sail i Tad y Balchder. Ychydig cyn ei rhyddhau, bu bron i'r gyfres gael ei chanslo nes i Fischbacher a Horn annog NBC i barhau i gynhyrchu ar ôl i gyflwr Horn wella ar ôl yr ymosodiad gan Montecore ym mis Hydref 2003. Erbyn mis Mawrth 2006, roedd Horn yn siarad ac yn cerdded, gyda chymorth Fischbacher, ac ymddangosodd ar raglen newyddion teledu Pat O'Brien  The Insider  i drafod ei adsefydlu beunyddiol.
Ym mis Chwefror 2009, llwyfannodd y ddeuawd ymddangosiad terfynol gyda Montecore fel budd i'r Lou Ruvo Brain Institute (er bod Chris Lawrence wedi nodi bod y perfformiad hwn yn cynnwys teigr gwahanol). Recordiwyd eu perfformiad i'w ddarlledu ar raglen deledu 20/20.
Ar Ebrill 23, 2010, ymddeolodd Fischbacher a Horn o fusnes sioeau. "Y tro diwethaf i ni gau, chawson ni ddim llawer o rybudd", meddai'r rheolwr longtime Bernie Yuman. "Mae hyn yn ffarwel. Dyma'r dot ar ddiwedd y frawddeg."
Ar Fawrth 19, 2014, bu farw Montecore ar ôl salwch byr. Roedd yn 17 oed.
Ym mis Mehefin 2016, cyhoeddodd y cyfarwyddwr Philipp Stölzl y byddai Fischbacher a Horn yn cynhyrchu ffilm biopic yn dogfennu eu bywydau.
Ar Ebrill 28, 2020, nododd cyhoeddwr Horn ei fod wedi "profi'n bositif am y firws sy'n achosi COVID-19 ac ar hyn o bryd mae'n ymateb yn dda i driniaeth". Fodd bynnag, dirywiodd ei gyflwr a bu farw yn 75 oed ar Fai 8, 2020, yn Ysbyty Mountain View yn Las Vegas yn ystod y pandemig COVID-19 yn Nevada. Cyhoeddodd llefarydd y ddeuawd Dave Kirvin farwolaeth Horn a dywedodd mai cymhlethdodau o’r afiechyd oedd yn gyfrifol am hynny. -->
Elena Guro
Arlunydd benywaidd a anwyd yn St Petersburg, Ymerodraeth Rwsia oedd Elena Guro (30 Mai 1877 – 6 Mai 1913).
Bu farw yn Grand Duchy of Finland ar 6 Mai 1913.
Bernice Rubens
Nofelydd yn yr iaith Saesneg oedd Bernice Rubens (26 Gorffennaf 1928 – 13 Hydref 2004).
Fe'i ganed yng Nghaerdydd.
Frances Elizabeth Wynne
Hi oedd merch ieuengaf Charles Griffith-Wynne, perchennog ystadoedd y Foelas a Chefn Amlwch yn Sir Ddinbych. Roedd yn chwaer i'r AS a thirfeddiannwr Charles Wynne-Finch. Bu farw'n di-briod.
Llyfrau sgetsio
Mae casgliad Llyfrgell Genedlaethol Cymru o waith Francis Elizabeth Wynne yn cynnwys 1850 o luniau a dynnodd rhwng 1854-1901. Ceir cryn amrywiaeth yn ei harddull, sy'n amrywio o garactur (neu gartwnau) i bortreadau clasurol. Yn eu plith ceir sgetsis o'r Frenhines Victoria gyda Loepold I, brenin Gwlad Belg, mewn opera yn 1857.
Noel, Missouri
Dinas yn, yn nhalaith Missouri, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Noel, gan gynnwys:
Belle, Gorllewin Virginia
Dinas yn, yn nhalaith Gorllewin Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Belle, gan gynnwys:
Afon Goch (Môn)
Afon fechan ar Ynys Môn yw Afon Goch, sy'n llifo yng ngogledd-ddwyrain yr ynys. Mae'n tarddu ar Fynydd Paris ac yn llifo i'r môr ym Mae Dulas. Hyd: tua 5 milltir.
Mae rhan uchaf yr afon yn cael ei llygru gan gopr o'r hen weithfeydd ar Fynydd Parys. Llifa'r afon ar gwrs i gyfeiriad y de i ddechrau cyn troi i ddilyn cwrs i gyfeiriad y gorllewin. Mae'n llifo heibio i bentref Dulas ac yn mynd dan bont sy'n cludo'r ffordd A5025. Mae'n aberu ym Mae Dulas.
David Wrench
Canwr, cerddor, cynhyrchydd a pheiriannydd sain yw  David Wrench sy'n hanu o Ynys Môn. Mae ei gerddoriaeth wedi amrywio o synthpop i werin ysbrydolwyd gan Doom.
1990au
Daeth i sylw'r cyhoedd gyntaf yn 1989, pan oedd dal yn yr ysgol, gyda'i grŵp cyntaf Nid Madagascar, a gyhoeddodd y "record acid house Cymraeg cyntaf "Lledrith Lliw" fel sengl 12" yn 1990. Cafodd gefnogaeth gan Gorwel Owen a oedd yn athro Ffiseg a ddaeth ei hun yn gynhyrchydd recordiau.
Ail-ymddangosodd rhai blynyddoedd yn ddiweddarach fel artist unigol gan arwyddo gyda Recordiau Ankst, Caerdydd ac yn ddiweddarach gyda Storm Music o Fanceinion. Mae Wrench wedi cyhoeddi tri albwm, Blow Winds Blow, The Atomic World of Tomorrow, a Spades & Hoes & Plows, ynghyd â nifer o senglau a EPs. Roedd yn aelod o "swpergrwp cosmig" 33 darn The Serpents, a ryddhaodd sengl ac albwm.
Roedd ei albwm unigol llawn cyntaf, Blow Winds Blow yn dangos doniau Wrench fel aml-offerynnwr.
Disgrifir ei albwm The Atomic World of Tomorrow fel synthpop camp yn debyg i artistiaid fel Pet Shop Boys a Scissor Sisters.
2010au
Yn 2010 fe ryddhawyd yr albwm Spades & Hoes & Plows ar recordiau Invada. Mae'r albwm yn cynnwys 3 ail-weithiad o hen ganeuon gwerin chwyldroadol ac un darn offerynnol gwreiddiol wedi ei seilio ar Derfysg Rebecca. Cynhyrchwyd yr albwm gan Julian Cope a chafodd ganmoliaeth eang gan adolygwyr.
Tra ddim yn gweithio ar ei gerddoriaeth ei hun, mae Wrench yn gynhyrchydd recordiau a pheiriannydd sain. Bu'n gweithio yn stiwdio Bryn Derwen um Bethesda. Mae ei gredydau fel cynhyrchydd yn cynnwys albymau ar gyfer Bear in Heaven (I Love You, It's Cool), Alessi's Ark (Time Travel), Race Horses (Goodbye Falkenberg), Zun Zun Egui (Katang), Y Niwl, Gwyneth Glyn, Skinny Lister (Forge & Flagon - cyd-gynhyrchwyd gyda'r band), The School ac Euros Childs. Fel peiriannydd mae wedi gweithio ar albymau gan Bat For Lashes, Everything Everything, Kathryn Williams, Guillemotts, Beth Orton, James Yorkston, Nancy Elizabeth a Fanfarlo. Fel cymysgydd, fe weithio ar yr albwm arobryn "Swim" gan Caribou, a'i albwm blaenorol "Andorra". Yn fwy diweddar mae wedi cymysgu albymau gan Is Tropical, Top Less Gay Love Tekno Party, Sunless 97 a Rich Aucoin.
Enillodd wobr Cynhyrchydd y Flwyddyn gan C2, BBC Radio Cymru yn 2007, 2009, 2010, 2011, a 2012.
Ar 3 Mai 2009 ymddangosodd Wrench mewn sesiwn ar raglen "Stuart Maconie's Freak Zone" gyda Julian Cope a'i braidd o Ddefaid Du.
Tewbig cefnddu
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tewbig cefnddu (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tewbigau cefnddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Pheuticus aureoventris; yr enw Saesneg arno yw Black-backed grosbeak. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Portage Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Tewbig cefnddu
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. aureoventris, sef enw'r rhywogaeth.
Portage Township, Pennsylvania
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Portage Township, gan gynnwys:
Tewbig cefnddu
Teulu
Mae'r tewbig cefnddu yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Gŵyr
Gall yr enw lle Gŵyr gyfeirio at:
Calchfaen
Craig waddod sydd yn cynnwys calsit yn bennaf a wedi ffurfio o organebau marw ar waelod y môr yw calchfaen neu carreg galch. Trwy glaw sy'n toddi'r calchfaen ar wyneb y ddaear mae stalagmitau a stalactitau ffurfio mewn ogofâu, er enghraifft mewn Ogof Ffynnon Ddu yn ne Cymru.
Gellir weld calchfaen mewn llawer o lefydd ar y ddaear, er enghraifft ym Mae tri Clogwyn ar Penrhyn Gŵyr neu ym Malham Cove yn Sir Efrog, Lloegr.
Mae carst fel arfer yn ffurfio ar galchfaen.
Defnyddir calchfaen i adeiladu ffyrdd a thai. Mae llawer o adeiladau enwog iawn wedi eu hadeiladu o galchfaen neu gan fasâd galchfaen, yn bennaf yn Ewrop a Gogledd America.
Pêl-droed yng Nghymru 2013-14
Tymor 2013-14 oedd y 129fed tymor i dîm cenedlaethol Cymru, 22ain tymor yn hanes Uwch Gynghrair Cymru a'r 127fed tymor o Gwpan Cymru.
Tîm Cenedlaethol Cymru
Gorffenodd Cymru, o dan reolaeth Chris Coleman, yn bumed yn eu hymgyrch i gyrraedd Cwpan y Byd 2014 ym Mrasil. Cymru oedd y chweched detholyn yng Ngrŵp A gyda Croatia, Gwlad Belg, Serbia, Yr Alban a Macedonia hefyd yn y grŵp.
Capiau Cyntaf
Arweiniodd Joe Allen ei wlad am y tro cyntaf yn y gêm gyfeillgar yn erbyn Yr Iseldiroedd ym mis Mehefin.
Grŵp A
Llwyddodd Gwlad Belg i gyrraedd Cwpan y Byd 2014 ym Mrasil gyda Croatia hefyd yn sicrhau eu lle yn Nghwpan y Byd ar ôl trechu Gwlad yr Iâ yn y gemau ail gyfle.
Clybiau Cymru yn Ewrop
Roedd Airbus UK, Prestatyn a'r Bala yn ymddangos yng nghystadlaethau Uefa am y tro cyntaf yn eu hanes yn ystod tymor 2013-14 wrth iddynt gystadlu yng Nghynghrair Europa. Er sicrhau dwy gêm gyfartal yn erbyn Ventspils o Latfia, colli oedd hanes Airbus diolch i'r rheol goliau oddi cartref. Colli oedd hanes Y Bala hefyd, er iddyn nhw guro Levadia Tallinn o Estonia yn y cymal cartref, ond llwyddodd Prestatyn i gamu ymlaen i'r Ail Rownd Rhagbrofol ar ôl trechu Liepājas Metalurgs o Latfia ar giciau o'r smotyn cyn colli yn erbyn Rijeka o Croatia yn yr ail rownd rhagbrofol.
Yn ogystal â'r tri chlwb o Uwch Gynghrair Cymru roedd Abertawe, er yn glwb Cymreig, yn cynrhychioli Lloegr yn Ewrop ar ôl ennill Cwpan Cynghrair Lloegr yn 2013.
Rownd Rhagbrofol Gyntaf (Cymal Cyntaf)
Legia Warsaw yn ennill 4-1 dros ddau gymal
Rownd Rhagbrofol Gyntaf
Levadia Tallinn]] yn ennill 3-2 dros ddau gymal
1-1 dros ddau gymal, Ventspils yn ennill ar y rheol goliau oddi cartref
3-3 dros ddau gymal, Prestatyn yn ennill ar giciau o'r smotyn
Ail Rownd Rhagbrofol
Rijeka yn ennill 8-0 dros ddau gymal
Uwch Gynghrair Cymru
Dechreuodd tymor Uwch Gynghrair Cymru ar 23 Awst 2012 gyda'r Rhyl yn cymryd eu lle ymysg y 12 Disglair ar ôl sicrhau dyrchafiad o Gynghrair Undebol Huws Gray. Collodd Llanelli eu lle yn yr Uwch Gynghrair wedi i'r clwb gael ei ddirwyn i ben yn yr Uchel Lys a chan nad oedd clybiau West End na Cambrain a Clydach, a orffennodd yn safleoedd dyrchafiad Cynghrair McWhirter's De Cymru, wedi sicrhau Trwydded Ddomestig, cadwodd Lido Afan eu lle yn yr Uwch Gynghrair er gorffen ar waelod y tabl yn nhymor 2012/13.
Cwpan Cymru
Cafwyd 192 o dimau yng Nghwpan Cymru 2013-14 gyda yn codi'r gwpan am y trydydd tro yn eu hanes
Cwpan Merched Cymru
Cafwyd 25 o glybiau yn cystadlu yng Nghwpan Merched Cymru ar gyfer 2013-14
Uwch Gynghrair Cymru
Rheolwr y Flwyddyn: Carl Darlington
Chwaraewr y Flwyddyn: Chris Venables
Chwaraewr Ifanc y Flwyddyn: Sam Finley
Uwch Gynghrair Merched Cymru
Chwaraewr y Flwyddyn: Sarah Adams
Cymdeithas Bêl-droed Cymru
Cynhaliwyd noson wobrwyo Cymdeithas Bêl-droed Cymru yng Ngwesty Dewi Sant, Caerdydd ar 6 Hydref, 2014
Chwaraewr y Flwyddyn: Gareth Bale (Real Madrid)
Chwaraewr Ifanc y Flwyddyn: Ben Davies (Tottenham Hotspur)
Chwaraewr Clwb y Flwyddyn: Ashley Williams
Chwaraewr y Flwyddyn (Merched): Jessica Fishlock (Seattle Reign)
Chwaraewr Clwb y Flwyddyn (Merched): Michelle Green (Merched Dinas Caerdydd)
Louise Coupé
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Gent, Gwlad Belg oedd Louise Coupé (1877 – 1915).
Bu farw yn Gent yn 1915.
Cumberland County, Illinois
Sir yn nhalaith, yw .
Ceir sawl sir o’r un enw gan gynnwys:
Trefi mwyaf
Mae gan y sir yma boblogaeth o tua. Dyma rai o'r dinasoedd, trefi neu gymunedau mwyaf poblog y sir:
Cofeb y Cymry yn Fflandrys
Y cerflunydd Lee Odishaw a gynlluniodd y gofeb, sydd ar ffurf draig goch yn sefyll ar ben cromlech. Daw'r meini o chwarel Craig yr Hesg ym Mhontypridd.
Afon Eidda
Afon fechan yn Sir Conwy yw Afon Eidda, sy'n un o lednentydd chwith Afon Conwy. Mae'n llifo yn ne'r sir ger Pentrefoelas. Hyd: tua 3.5 milltir.
Cwrs
Tardda'r afon yn ardal Eidda, ar lethrau bryn Foel Ddu (504m). Gorwedd y tarddle yn y corsdir uchel (tua 470 metr i fyny) ar lethrau agored y Foel Ddu tua 2.5 milltir i'r de-orllewin o bentref Ysbyty Ifan. Llifa ar gwrs i gyfeiriad y gogledd drwy gorsdir Blaen Eidda. Ger ffermdy Blaen Eidda Isaf mae ffrwd arall, Afon Rhydyrhalen, yn ymuno â hi. Mae'n disgyn oddi yno i lawr y cwm mynyddig gan fynd dan Bont Eidda ar lôn wledig sy'n cysylltu Ysbyty Ifan a'r A5, gam lifo i Afon Conwy tua hanner milltir ar ôl hynny ger Padog (sy'n adnabyddus i deithwyr oherwydd "troeon Padog" ar yr A5) tua 2 filltir i lawr o Bentrefoelas.
Cadwraeth
Mae Meysydd Eidda ar lan yr afon wedi'u dynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig. Mae ei arwynebedd yn 4.44 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Tewbig torfelyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tewbig torfelyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tewbigau torfelyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Pheuticus chrysogaster; yr enw Saesneg arno yw Yellow-bellied grosbeak. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. chrysogaster, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r tewbig torfelyn yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Afon Ro
Afon yn Sir Conwy yw Afon Ro (weithiau Afon Roe, e.e. ar y map Ordnans). Mae'n un o lednentydd chwith Afon Conwy. Enwir pentref Rowen ar ôl yr afon. Hyd: tua 5 milltir.
Cwrs
Mae'n llifo drwy bentref Rowen ac wedyn yn gwneud tro bedol i lifo i gyfeiriad y de. Mae'n mynd dan bont ar y B5106 (Conwy - Betws-y-Coed) a heibio i bentref Caerhun. Mae'n troi i'r dwyrain eto gan fynd heibio i safle caer Rufeinig Canovium (Caerhun) i lifo i Afon Conwy.
250px|bawd|dim|Rhyd ar Afon Ro ger Caerhun 250px|bawd|dim|Afon Ro ger Rowen
Margot Perryman
Arlunydd benywaidd o'r Deyrnas Unedig yw Margot Perryman (1938).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn y Deyrnas Unedig.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Stoutland, Missouri
Dinas yn, yn nhalaith Missouri, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Stoutland, gan gynnwys:
Rosebud, Missouri
Dinas yn, yn nhalaith Missouri, yw .
Llyn Llwydiarth
Llyn ar Ynys Môn yw Llyn Llwydiarth. Dyma darddle Afon Braint, sydd â lle yn y Mabinogi.
Rosebud, Missouri
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Rosebud, gan gynnwys:
Llyn Llwydiarth
Gorwedd y llyn rhwng pentrefi Pentraeth a Llanddona ym mhen de-ddwyreiniol yr ynys ar lethrau bryn isel coediog Mynydd Llwydiarth. Gorchuddir y bryn hwn gan goedwig gonifferaidd Coed Pentraeth, sy'n un o gadarnleoedd y Wiwer Goch.
Er bod y llyn dim ond tua 2 filltir o arfordir gogleddol Môn, mae Afon Braint yn llifo i'r cyfeiriad arall gan groesi y cyfan o dde'r ynys i aberu yn Abermenai, tua 12 milltir i ffwrdd.
Oes Helenistaidd
Cyfnod yn hanes hynafol y rhannau hynny o ardal ddwyreiniol y Môr Canoldir a Gorllewin Asia a oedd dan ddylanwad gwareiddiad y Groegiaid yw'r oes Helenistaidd. Dechreuodd wedi marwolaeth Alecsander Fawr yn 323 CC a pharhaodd hyd at gwymp y teyrnasoedd Helenistaidd olaf yn y 1g CC.
President Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal President Township, gan gynnwys:
Hutan gyddfgoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Hutan gyddfgoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: hutanod gyddfgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Eudromias ruficollis; yr enw Saesneg arno yw Tawny-throated dotterel. Mae'n perthyn i deulu'r Cwtiaid (Lladin: Charadriidae) sydd yn urdd y Charadriiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. ruficollis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r hutan gyddfgoch yn perthyn i deulu'r Cwtiaid (Lladin: Charadriidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Tewbig melyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tewbig melyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tewbigau melynion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Pheuticus chrysopeplus; yr enw Saesneg arno yw Yellow grosbeak. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. chrysopeplus, sef enw'r rhywogaeth.
Westover, Gorllewin Virginia
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Westover, gan gynnwys:
Craig yr Ysfa
250px|bawd|Craig yr Ysfa o Fwlch Eryl Farchog. 250px|bawd|Craig yr Ysfa a Chwm Eigiau yn y gaeaf.
Dringo
Mae'r clogwyn yn cynnig dringo yn yr haf a'r gaeaf ond er nad yw'n cael ei ystyried yn ddringo anodd yn ôl safonau heddiw mae'r clogwyn yn fawr a'r lle yn anghysbell ac felly'n anodd i'w gyrraedd gan achubwyr pe bai damwain yn digwydd. Rhennir y clogwyn yn ddau gan gyli syrth yn ei ganol.
Bu'r arloeswyr dringo y brodyr Abraham yn dringo yma ar ddechrau'r 20g gan osod safonau newydd am y cyfnod.
Mae'r dringfeydd "clasurol" yn cynnwys:
Yn ogystal ceir digon o "sgramblio" ar gyrrion y clogwyn.
Julie de Graag
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Gorinchem, Brenhiniaeth yr Iseldiroedd oedd Julie de Graag (18 Gorffennaf 1877 – 2 Chwefror 1924).
Bu farw yn Den Haag ar 2 Chwefror 1924.
Seymour, Missouri
Dinas yn, yn nhalaith Missouri, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Seymour, gan gynnwys:
D. J. Williams
Magwraeth ac addysg
Ganed D.J., fel y'i gelwid, ym Mhen-rhiw, ym mhlwyf Llansawel, Sir Gaerfyrddin ar 26 Mehefin 1885. Yn chwech oed, symudodd y teulu i fferm lai Abernant yn Hydref 1891 a chan nad oedd digon o waith iddo gartref yn 1902, yn un ar bymtheg oed, aeth i chwilio am waith ym maes glo de Cymru. Bu'n gweithio yn Nhrerhondda, Cwmaman, Rhondda Cynon Taf a Chwm Dulais, rhwng 1902 ac 1906 ond yn y diwedd penderfynodd gael mwy o addysg ac aeth i Ysgol Stephens, Llanybydder. Bu'n ddisgybl athro yn Ysgol Llandrillo, Sir Ddinbych rhwng 1908-10 cyn mynychu Ysgol yr Hen Goleg, Caerfyrddin (1910-11). Yn 1911 aeth i Goleg y Brifysgol yn Aberystwyth ac wedi graddio ac ennill Ysgoloriaeth Meyricke yn 1916 aeth i Goleg yr Iesu, Rhydychen, lle graddiodd yn 1918. Wedi tymor yn athro Cymraeg dros-dro yn Ysgol Lewis, Pengam, bu'n athro Saesneg ac yn addysg gorfforol yn Ysgol Ramadeg Abergwaun rhwng 1919 a 1936. Rhwng 1937 a'i ymddeoliad yn 1945 bu'n athro Cymraeg yn yr ysgol honno, ac o'r herwydd fe gyfeirid ato yn aml fel 'D.J. Abergwaun'.
Teulu
Mab ydoedd i John a Sarah Williams. Roedd ganddo chwaer, Margaret Anne, 'Pegi'. Priododd D. J. Siân Evans yn 1925, merch y Parch. Dan Evans a Mary, a oedd yn chwaer i'r bardd a'r archdderwydd William Evans ("Wil Ifan").
Ymgartrefodd y ddau mewn tŷ o'r enw'r Bristol Trader yn Abergwaun. Ni chawsant blant. Bu farw Siân ei wraig yn 1965 a bu farw yntau ar nos Sul, 4 Ionawr 1970, ar ôl rhoi anerchiad gwladgarol yng Nghapel Rhydcymerau. Fe'i claddwyd ym mynwent y capel hwnnw gyda'i wraig. Ar y garreg fedd dyfynnir yr adnod sy’n disgrifio Mordecai, arweinydd yr Iddewon, ar ddiwedd llyfr Esther: ‘Yn gymeradwy ymysg lliaws ei frodyr, yn ceisio daioni i’w bobl, ac yn dywedyd am heddwch i’w holl hiliogaeth.' Dadorchuddiwyd cofeb iddo ar fur tŷ Aber-nant ar 17 Medi 1977. Ceir cofeb iddo hefyd yn nhref Abergwaun.
Y llenor
Ysgrifennodd ddau hunangofiant, sef Hen Dŷ Ffarm (1953) ac Yn Chwech ar Hugain Oed (1959). Y stori fer oedd ei brif gyfrwng creadigol; cyhoeddodd dair cyfrol, sef Storïau'r Tir Glas (1936), Storïau'r Tir Coch (1941) a Storïau'r Tir Du (1949). Cyhoeddwyd detholiad ohonynt yn 1966, sef Storïau'r Tir. Ystyrir ei gyfrol o bortreadau o rai o hen gymeriadau ei fro enedigol, Hen Wynebau, yn glasur o'i fath.
Y gwladgarwr
150px|bawd|chwith|Stamp answyddogol yn dathlu bywyd D. J. Williams Roedd yn genedlaetholwr brwd. Yn aelod o'r ILP cyn sefydlu Plaid Genedlaethol Cymru (sef Plaid Cymru heddiw) yn 1925. Roedd D.J., ynghyd â Saunders Lewis a Lewis Valentine, yn gyfrifol am losgi'r ysgol fomio ym Mhenyberth. Methodd y rheithgor a chytuno a oeddent yn euog yn llys y Goron yng Nghaernarfon, ac o ganlyniad bu ail achos yn eu herbyn yn yr Old Bailey pan y'i cafwyd yn euog ac fe'u carcharwyd am naw mis.
Roedd cyflwr ariannol Plaid Cymru yng nghanol y 1960au yn echrydus ac mae'n amheus a fyddai wedi gallu ymladd etholiad cyffredinol 1966 oni bai i D.J. werthu "Penrhiw sef" yr Hen Dŷ Ffarm yn ei gyfrol adanbyddus, a rhoi'r arian i Blaid Cymru.
D. J. Williams yn esbonio pam y gwnaeth ef ac eraill losgi Penyberth
bawd|320px|Rhan o lythyr D. J. Williams yn esbonio pam y llosgwyd Penyberth. Mewn llythyr dyddiedig 16 o Ragfyr, 1936 at Megan Humphreys o Lanrug, a oedd ar y pryd yn athrawes yn Ilkeston, Swydd Derby esbonia D. J. Williams pam y gwnaeth ef, ac eraill, losgi'r ysgol fomio ym Mhenyberth.
Cyhoeddiadau
Cyhoeddwyd casgliad o gerddi er cof amdano yn y gyfrol Y Cawr o Rydcymerau (gol. D. H. Culpitt ac W. Leslie Richards, 1970). Hefyd cyfrol deyrnged iddo wedi ei golygu gan J. Gwyn Griffiths.
Cyfieithodd Waldo Williams Hen Dy Ffarm i'r Saesneg, sef The Old Farm House
Astudiaethau a llyfrau eraill
Ceir llyfryddiaethau o weithiau D. J. Williams yn y ffynonellau canlynol:
Trystan Llŷr Griffiths
Canwr o Glunderwen, Sir Benfro, yw Trystan Llŷr Griffiths (ganwyd c.1987). Mae'n gyn-fyfyrwr yn y Coleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru.
Enillodd Wobr Osborne Roberts yn Eisteddfod Genedlaethol 2009.
The Windmills of Your Mind
Cân Saesneg o 1968 a gyfansoddwyd gan y Ffrancwr Michel Legrand gyda geiriau gan yr Americanwyr Alan a Marilyn Bergman yw "The Windmills of Your Mind". Canwyd yn gyntaf gan Noel Harrison ar gyfer trac sain y ffilm The Thomas Crown Affair, ac enillodd wobr y Gân Wreiddiol Orau yn 41ain seremoni Gwobrau'r Academi. Cyrhaeddodd y gân safle Rhif 8 yn siartiau'r Deyrnas Unedig ym 1969. Ymhlith y cantorion eraill sydd wedi recordio'r gân mae Dusty Springfield ar ei halbwm Dusty in Memphis a Sting ar gyfer trac sain yr ailwneuthuriad o The Thomas Crown Affair (1999).
Marie-José Gröger
Arlunydd benywaidd o Awstria yw Marie-José Gröger (1938).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Awstria.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Price Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Price Township, gan gynnwys:
Origen
Diwinydd ac athronydd Cristnogol o Alecsandria oedd Origen (185 - 254). Un o Dadau'r Eglwys ydoedd, a bu ei draethawd ar "egwyddorion sylfaenol" yn bwysig wrth roi'r gorau i Gnostigiaeth yng nghyfnod boreuaf yr eglwys. Ysgrifennodd hefyd ymateb i'r athronydd paganaidd Celsus wedi iddo gyhoeddi feirniadaeth o'r ffydd Gristnogol.
Brut y Brenhinedd (golygiad)
Golygiadau gan Brynley F. Roberts o rannau o'r testun Cymraeg Canol Brut y Brenhinedd yw Brut y Brenhinedd. The Dublin Institute a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Ionawr 1984. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print ac ar gael.
Disgrifiad byr
Detholiadau o fersiwn Gymraeg o waith Sieffre o Fynwy gyda rhagymadrodd ysgolheigaidd, nodiadau eglurhaol llawn a geirfa fanwl. Saesneg yw iaith y deunydd golygyddol.
Botwm Crys yn cadw lle
Arwr Glew Erwau'r Glo
Llyfr ac astudiaeth lenyddol, Gymraeg gan yr awdur Hywel Teifi Edwards yw Arwr Glew Erwau'r Glo. Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Ionawr 1994. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Ceir yma drafodaeth ar ddelwedd y glöwr yn llenyddiaeth Cymru yn y cyfnod 1850-1950 sy'n dadlau fod y ddelwedd ystrydebol wedi rhwystro datblygiad llenyddiaeth o bwys am y glöwr a'i fyd. Ffotograffau du-a-gwyn.
Arnau de Vilanova
Ffisegwr a diwygiwr crefyddol o Gatalonia oedd Arnau de Vilanova (Sbaeneg: Arnaldus de Villa Nova hefyd Arnaldus Villanovanus c. 1240–1311). Credwyd (yn anghywir) ar un cyfnod ei fod hefyd yn seryddwr ac yn alcemegydd.
Fe'i ganed yn Villanueva de Jiloca (neu o bosibl yn ninas Valencia), Aragon. Astudiodd meddygaeth a diwynyddiaeth. Preswyliodd yn y Llys Brenhinol (neu 'Goron Aragon') gan ddysgu myfyrwyr am rai blynyddoedd yn Ysgol Meddygol Montpellier cyn teithio i Baris. Bu farw yn 1311 ar ei ffordd i Avignon i gyfarfod y Pab Clement V ger arfordir Genova.
Cyfieithodd weithiau meddygol o'r Arabeg, gan gynnwys gwaith gan Ibn Sina (Avicenna), Abu-l-Salt, a Galen. Mae hefyd yn awdur gweithiau sylweddol e.e. Speculum medicinae a Regimen sanitatis ad regem Aragonum, ond ni ddylid ystyried Breviarium Practicae iddo, bellach. Ysgrifennodd hefyd yn Lladin ac mewn Catalaneg am ddiwygio Cristnogaeth.
Anna Schønheyder
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Christiania, Norwy oedd Anna Schønheyder (28 Awst 1877 – 11 Ebrill 1927).
Bu farw yn Oslo ar 11 Ebrill 1927.
Ogof Ffynnon Ddu
bawd|Rhan o Ogof Ffynnon Ddu Ogof ger Penwyllt ym Mharc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog yw Ogof Ffynnon Ddu. Gorwedd dan lethr yn y Fforest Fawr tua milltir a hanner i'r dwyrain o bentref Craig-y-nos. Gyda dyfnder o 308m a thua 50 km (31 milltir) o hyd mae hi'n un o'r ogofâu dyfnaf a hiraf ym ngwledydd Prydain a hi yw'r gyntaf i gael ei dynodi fel Gwarchodfa Natur Genedlaethol.
Buched Dewi (golygiad)
Golygiad o'r testun Cymraeg Canol Buched Dewi (sef Buchedd Dewi) gan D. Simon Evans yw Buched Dewi. Argraffwyd yn 1959 gan Gwasg Prifysgol Cymru. Cyhoeddwyd adargraffiad ar 28 Hydref 2005. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint, ond yn cael ei hystyried i'w hadargraffu.
Ogof Ffynnon Ddu
Peter Harvey ac Ian Nixon wnaeth ddarganfod Ogof Ffynnon Ddu - yn 1946. Roeddent ill dau'n aelodau o Glwb Ogofâu De Cymru a oedd newydd ei sefydlu. Darganfuwyd fod yr ogof yn ymestyn i wahanol gyfeiriadau yn 1967, a cheir ynddi strwythurau cymhleth o garreg a nant tanddaearol.
Buched Dewi (golygiad)
Disgrifiad byr
Cyfrol gan D. Simon Evans a gyhoeddwyd yn 1959. Ceir yma destun o'r fersiwn Gymraeg o Fuchedd Dewi, wedi'i seilio ar un o'r copiau cynharaf, llawysgrif Llansephan 27, a hefyd wedi'i gymharu gyda thestunau eraill yn y Gymraeg a'r Lladin.
Cöel Awstralia
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cöel Awstralia (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cöeliaid Awstralia) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Eudynamys cyanocephala; yr enw Saesneg arno yw Australian koel. Mae'n perthyn i deulu'r Cogau (Lladin: Cuculidae) sydd yn urdd y Cuculiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. cyanocephala, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r cöel Awstralia yn perthyn i deulu'r Cogau (Lladin: Cuculidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Noel Harrison
Canwr, actor a sgïwr Seisnig oedd Noel John Christopher Harrison (29 Ionawr 1934 – 19 Hydref 2013).
Ganwyd yn Llundain yn fab i'r actor Rex Harrison. Roedd Noel yn bencampwr slalom fawr Prydain ym 1953 a chystadleuodd yng Ngemau Olympaidd y Gaeaf ym 1952 a 1956. Symudodd i'r Unol Daleithiau ym 1965 a chafodd ei lwyddiant cyntaf gyda'r gân "A Young Girl". Cyd-serenodd gyda Stefanie Powers yn The Girl from U.N.C.L.E. (1966–7), cyfres deledu ysbïo oedd yn spin-off i The Man from U.N.C.L.E..
Ei gân enwocaf yw "The Windmills of Your Mind", oedd yn rhan o drac sain y ffilm The Thomas Crown Affair (1968). Enillodd y gân, a gyfansoddwyd gan Michel Legrand gyda geiriau gan Alan a Marilyn Bergman, y Gân Wreiddiol Orau yn 41ain seremoni Gwobrau'r Academi. ("Talk to the Animals", a ganwyd gan ei dad Rex yn Doctor Dolittle, oedd enillydd y flwyddyn gynt.) Cyrhaeddodd "The Windmills of Your Mind" safle Rhif 8 yn siartiau'r Deyrnas Unedig ym 1969.
Bewnans Ke (golygiad)
Golygiad gan Graham C. G. Thomas a Nicholas J. A. Williams o destun Cernyweg Canol gyda chyfieithiad Saesneg yw Bewnans Ke / The Life of St Kea (Buchedd Cai). Llyfrgell Genedlaethol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 15 Mawrth 2007. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Ceir yma ddrama Gernyweg Canol, anhysbys gynt, a ddarganfuwyd mewn llawysgrif o ddiwedd yr 16g a gymynroddwyd i Lyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth yw Bewnans Ke (Buchedd Cai). Thema'r ddrama yw anghydfod rhwng Sant Cai, nawddsant plwyf St Kea yng Nghernyw, a theyrn lleol o'r enw Teudar ('Tewdar'). Ceir hefyd adran faith yn ymwneud ag Arthur.
Botwm Crys yn cadw lle
Wendover, Utah
Dinas yn, yn nhalaith Utah, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Wendover, gan gynnwys:
Gwawr Edwards
Cantores soprano Cymreig yw Gwawr Edwards (ganwyd 1984).
Mae Gwawr Edwards yn wyneb ac yn llais cyfarwydd fel unawdydd proffesiynol ac fel aelod o'r grŵp Athena. Mae'n byw yng Nghaerdydd ond mae ei gwreiddiau'n ddwfn yng nghefn gwlad Ceredigion.
Enillodd Wobr Goffa Osborne Roberts yn 2004. Yn 2019 cyhoeddodd lyfr i blant efo'r Lolfa o'r enw Mali - Storiau am Gi Bach ar y Fferm.
Ayer
Mae Ayer yn dref ac yn ardal weinyddol yn rhanbarth Caudal. Mae'n ffinio yn y gogledd gan Mieres, yn y de gan dalaith Llión, yn y dwyrain gan Llaviana, Casu (Sbaeneg: Caso), a Sobrescobiu, ac yn y gorllewin gan Ḷḷena.
bawd|canol|300px|Lleoliad Ayer yn Asturias
Llifa Afon Aller drwy'r ardal weinyddol hon, wrth iddi deithio i mewn i Afon Caudal. Ger y cydlifiad, mae'r Aller yn ffurfio dyffryn tyfn rhwng bryniau serth a orchuddir â choedwig. Mae Ayer, ynghyd â Ḷḷena a Mieres, yn ffurfio basn gyfoethog lle ceir glo. Y prif weithgarwch economaidd fu mwyngloddio glo, yn enwedig yn rhan isaf y dyffryn, tra bod amaethyddiaeth hefyd yn bwysig. Mae'r tyrrau'r glofeydd ac adeiladau'r cymunedau glofaol yn amlwg dros y tirwedd.
Plwyfi
Ceir nifer o israniadau yn Ayer, a elwir yn blwyfi:
St. John, Missouri
Dinas yn, yn nhalaith Missouri, yw .