cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kathleen Mary Ferrier
Dirywiad Iechyd
Cafodd beffformiad gyntaf Orpheus ar y 3ydd o Chwefror groes twymgalon gan y beirniaid i gyd. Yn ôl Barbirolli, roedd Ferrier yn arbennig o bles gan sylw un beirniad a nododd fod ei symudiadau mor luniaidd ac unrhyw un o'r dawnswyr ar y llwyfan. Fodd bynnag, roedd y driniaeth radiation parhaus wedi achosi gwendid corfforol iddi, ac yn ystod yr ail berfformiad, tri diwrnod yn ddiweddarach, chwalodd ei femur chwith yn rhannol. Symudodd aelodau eraill y cast yn gyflym i'w chynorthwyo, ac nid oedd y gynulleidfa'n ymwybodol o hyn. Er iddi fethu symud bron, canodd Ferrier gweddill yr arias a chymerodd ei galwadau llenni cyn cael ei trosglwyddo i'r ysybyty. Dyma ei pherfformiad cyhoeddus olaf;  Gohiriwyd y gweddill o'r perfformiadau, a'i hail-drefnu ar gyfer mis Ebrill i ddechrau, ond a ganslwyd yn y diwedd. Roedd y cyhoedd yn parhau i fod yn ymwybodol o anallu Ferrier; roedd cyhoeddiad yn Y Guardian yn dweud: "Mae Miss Ferrier yn dioddef o straen yn deillio o athritis sydd angen triniaeth pellach ar unwaith.  Achoswyd hyn gan straen corffol yn deillio o ymarferion a pherfformiadau o'i rol yn Orpheus."
Treuliodd Ferrier ddau fis yn Ysbyty Coleg y Brifysgol. O ganlyniad, methodd mynd i dderbyn ei CBE;  daeth ei ffrind a'r rhuban iddi tra yn yr ysbyty. Yn y cyfamser, roedd ei chwaer wedi darganfod fflat ar y llawr gwaelod iddi yn St John's Wood, gan na fyddai bellach yn medru dringo'r holl staerau yn Frognal Mansions. Symudodd i'w chartre newydd ar ddechrau mis Ebrill, ond ar ôl saith wythnos bu'n rhaid iddi ddychwelyd i'r ysbyty, ond er iddi dderbyn dau driniaeth pellach, dirywiodd ei chyflwr ymhellach. Clywodd ar ddechrau mis Mehefin iddi dderbyn y Fedal Aur gan Gymdeithas y Royal Philharmonic, y gantores gyntaf i dderbyn yr anrhydedd hwn ers Muriel Foster yn 1914. Mewn llythyr at ysgrifennydd y Gymdeithas dywedodd fod y "newyddion anhygoel a rhyfeddol hwn wedi gwneud iddi deimlo'n well yn anad dim." Dyma'r llythyr olaf, dyddiedig 9fed o Orffennaf, mwy na thebyg i Ferrier lofnodi ei hunan. Wrth iddi wanhau dim ond ei chwaer a rhai ffrindiau agos yn unig oedd yn ymweld a hi, ac, er iddi deimlo'n well ar gyfnodau prin, roedd ei dirywiad yn ddi-baid. Bu farw yn Ysbyty Coleg y Brifysgol ar yr 8fed o Hydref 1953, yn 41 oed;  y dyddiad, tra'n parhau'n obeithiol am adferiad, yr oedd wedi bwriadu canu A Mass of Life gan Frederick Delius yng Ngwyl Leeds. Cynhaliwyd angladd preifat byr rhai diwrnodau'n ddiweddarach yng Amlosgfa  Golders Green. Gadawodd ystad o £15,134, swm nad oedd yn ffortiwn i gantores byd-eang, yn ôl Maurice Leonard, ei bywgraffiadur, hyd yn oed yn ôl safonau'r dydd. bawd|Eglwys Gadeiriol Southwark, lle cynhaliwyd gwasanaeth coffa Ferrier ar 14 Tachwedd 1953 Roedd clywed am farwolaeth Ferrier yn sioc enfawr i'r cyhoedd. Er bod rhai yn y byd cerddorol yn gwybod neu'n amau'r gwir, glynwyd at y gobaith fod ei habsenoldeb o'r byd cyngherddol dros dro yn unig. Dywedodd y beirniad opera Rupert Christianse, wrth ysgrifennu ar drothwy nodi hanner canrif ers marwolaeth Ferrier, nad oedd unrhyw gantores yn y wlad hon wedi cael ei charu'n fwy, nid yn unig am ei llais ond am ei phersonoliaeth. Roedd ei marwolaeth, meddai, wedi dryllio llawenydd y Coroniad" (a gymerodd lle ar yr 2il o Fehefin 1953).  Roedd Ian Jack, Golygydd Granta, yn credu iddi fod y fenyw enwocaf ym Mhrydain ers y Frenhines." Ymhlith yr holl deyrngedau gan ei chydweithwyr, yr un gan Bruno Walter oedd yn sefyll allan gan ei bywgraffiaduron: "Y peth mwyaf yng ngherddoriaeth yn fy mywyd yw imi gael adnabod Kathleen Ferrier a Gustav Mahler - yn y drefn honno." Nifer iawn o gantorion, yn ôl yr Arglwydd Harewood, "sydd wedi ennill teyrnged mor bwerus gan gydweithiwr o'r radd flaenaf." Dywedodd Egsob Croydon, yn ei deyrnged yn y gwasanaeth coffa yn Eglwys Gadeiriol Southwark ar y 14eg o Dachwedd 1953, fod llais Ferrier : "yn ymddangos i ddod a disgleirdeb o fyd arall i'r byd hwn."
Mae nifer o arbenigwyr wedi bod yn tybio i ba gyfeiriad y byddai gyrfa Ferrier wedi arwain pe bae wedi byw yn hwy. Yn 1951, tra'n gwella ar ôl tynnu ei bron, derbyniodd gynnig i ganu rhan Brangane yn opera Wagner, Trystan ac Esyllt, yng Ngwyl Bayreuth yn 1952. Yn ôl Christiansen byddai wedi bod yn ogoneddus yn y rol yma, ac roedd rheolwyr Bayreuth hefyd am iddi ganu Erda yn y Der Ring des Nibelungen. Mae Christiansen hefyd yn awgrymu na fyddai Ferrier wedi bod mor llwyddiannus yn yr ail ganrif ar hugain o ystyried y newidiadau dros yr hanner can mlynedd diwethaf: "We dislike low-lying voices, for one thing - contraltos now sound freakish and headmistressy, and even the majority of mezzo-sopranos should more accurately be categorised as almost-sopranos." Fodd bynnag, roedd yn "singer of, and for, her time - a time of grief and weariness, national self-respect and a belief in human nobility". Yn y cyd-destun hwn "her artistry stands upright, austere, unfussy, fundamental and sincere."
Yn fuan ar ôl marwolaeth Ferrier lansiwyd apel gan Barbirolli, Walter, Myra Hess ac eraill, i sefydlu cronfa ymchwil cancr yn enw Ferrier. Derbyniwyd rhoddion ar draws y byd. I hysbysebu'r gronfa cynhaliwyd cyngerdd arbennig yn y Neuadd Wyl Frenhinol ar y 7fed o Fai 1954, gyda Barbirolli a Walter yn arwain ar y cyd yn ddi-dal. Ymysg yr eitemau roedd cyflwyniad o When I am laid in earth gan Henry Purcell, a oedd yn cael ei chanu gan Ferrier yn aml;  Ar yr achlysur hwn chwaraewyd y rhan gan unawd cor anglais. Cynorthwyodd Cronfa Ymchwil Cancr Kathleen Ferrier i sefydlu'r Kathleen Ferrier Chair of Clinical Oncology yn Ysbyty Coleg y Brifiysgol, yn 1984. O 2012, roedd yn parhau i ariannu ymchwil oncoleg.
Bennacott
Pentref yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Bennacott. (Cernyweg: Bosvynna). Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Boyton.
Kathleen Mary Ferrier
Dirywiad Iechyd
Cyfarwyddwyd ffilm ddogen bywgraffiadol, Kathleen Ferrier, a adwaenwyd hefyd fel La vie et l'art de Kathleen Ferrier - Le chant de la terre, gan Diane Perelsztejn ac a gynhyrchwyd gan ARTE France yn 2012. Roedd yn cynnwys cyfweliadau gyda'i pherthnasau agos, ffrindiau a chydweithwyr i gyflwyno golwg ffres o'i bywyd a'i chyfraniadau i'r celfyddydau. Enwyd y Kathleen Ferrier Crescent, yn Basildon, Essex, er anrhydedd iddi.
Darmstadt
Dinas yn nhalaith Hessen yng nghanolbarth yr Almaen yw Darmstadt. Roedd y boblogaeth yn 2009 yn 142,761. Darmstadt oedd prifddinas Landgrafau Hessen-Darmstadt o 1567 hyd 1806, a'r Archddugiau Hessen o 1806 hyd 1918.
Hanes
Sefydlwyd Darmstadt gan y Ffranciaid yn y 6ed neu 7g. Daeth yr ardal dan reolaeth y cowntiaid Katzenelnbogen yn 1256, a chafodd y dref statws dinas yn 1330 gan yr Ymerawdwr Ludwig y Bafariad. Wedi diflaniad llinach Katzenelnbogen yn 1479, daeth Darmstadt dan reolaeth Landgrafau Hessen sef cartref y Landgraviaid a oedd yn rheoli rhwng 1567 a 1806.
Kathleen Mary Ferrier
Recordiadau
Mae 'discography' Ferrier yn cynnwys recordiadau stiwdio a wnaed yn wreiddiol ar labeli Columbia a Decca, a recordiadau a gymerwyd mewn perfformiadau byw a gyhoeddwyd yn ddiweddarach fel recordiau. Yn y blynyddoedd ers ei marwolaeth, mae nifer o'i recordiadau wedi cael ei hail-gyhoeddi ar gyfryngau modern;  rhwng 1992 a 1996 cynhyrchodd Decca y 'Kathleen Ferrier Edition' yn ymgorffori llawer o recordiadau Ferrier, ar 10 cryno-ddisg. Mae Paul Campion wedi dwyn sylw at nifer o weithiau y gwnaeth berfformio ond na chafwyd eu recordio, neu na chafwyd hyd i'r recordiadau hyn. Er enghraifft, dim ond un aria o Dream of Gerontius gan Elgar, ac ni recordiwyd yr un o'i pherfformiadau o ganeuon yr 20g gan Gustav Holst, Bax, Delius ac eraill. Dim ond rhan bychan o'r St John Passion sydd ar gael ar ddisg.
Mae'r recordiad o'r gan werin o Northumbria "Blow the Wind Southerly" a ganwyd yn ddi-gyfeiliant, ac a wnaed i ddechrau gan Decca yn 1949, wedi ei hail-gyhoeddi nifer o weithiau ac fe'i clywir yn aml ar y radio ar raglenni megis Desert Island Discs, Housewives' Choice ac Your Hundred Best Tunes. Aria arall, a recordiwyd am y tro cyntaf yn 1944 a nifer o weithiau ar ôl hynny, yw "What is Life?" (Che faro) o Orfeo ed Euridice. Gwerthwyd nifer fawr o'r recordiau hyn gan gystadlu a rhai o ser yr amser hwnnw, megis Frank Sinatra a Vera Lynn. Mae cannoedd ar filoedd o recordiadau Ferrier yn parhau i werthu bob blwyddyn yn yr unfed ganrif ar hugain.
Dinas Oklahoma
Dinas Oklahoma yw prifddinas y dalaith Americanaidd, Oklahoma. Gyda phoblogaeth o 547,274 yn 2006, hi yw dinas fwyaf Oklahoma. Roedd poblogaeth yr ardal ddinesig 1.2 miliwn.
Ym 1995 ffrwydrodd bom ger Adeilad Ffederal Alfred P. Murrah yng nghanol y ddinas gan ladd 168 o bobl.
Hugh Griffith (llyfr)
Cofiant gan Hywel Gwynfryn i'r actor ffilm a llwyfan Hugh Griffith ydy Hugh Griffith. Cafodd ei gyhoeddi gan Wasg Gomer ym mis Tachwedd 2010. Cyrhaeddodd restr hir cystadleuaeth Llyfr y Flwyddyn 2011.
Egni llanw
bawd|Gorsaf egni llanw Llyn Sihwa yn nhalaith Gyeonggi yn [[De Corea|Ne Corea sy'n cynhyrchu 254 MW]]
Y Cyfrinachau
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Fanny Ardant, Dana Ivgy, Alma Zack, Rivka Michaeli ac Adir Miller. Mae'r ffilm Y Cyfrinachau yn 120 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Egni llanw
Math o Egni hydro yw egni llanw sy'n ffynhonnell egni adnewyddadwy ac sy'n defnyddio egni o donnau'r môr i gynhyrchu egni trydanol.
Y Cyfrinachau
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,100 o ffilmiau Hebraeg wedi gweld golau dydd. Michel Abramowicz oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Isaac Sehayek sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Avi Nesher ar 13 Rhagfyr 1952 yn Ramat Gan. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1979 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Columbia.
Egni llanw
Gorsaf bwer llif y dŵr
bawd|chwith|SeaGen - twrbein llif y dŵr masnachol cynta'r byd, a leolir yn Strangford Lough, [[Gogledd Iwerddon.]] Mae gorsaf bwer llif y dŵr (dynamic tidal power) yn dibynnu ar symudiad y dŵr wrth iddo ddod i mewn neu fynd allan gan droi breichiau melin tebyg i felin wynt ar ben i lawr. Ond yn wahanol i egni'r gwynt, neu gelloedd solar, mae'n dibynnu ar system lloer-daear: y lloer yn atynnu'r eigion ato, ddwywaith y dydd.
Y Cyfrinachau
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Avi Nesher nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Egni llanw
Morlynnoedd
Morglawdd enfawr o garreg, fel arfer, sy'n cynnal dŵr y llanw a'i ollwng drwy dwrbein yw morlyn ee Morlyn Llanw Abertawe. Gweithia ar ei orau pan fo lefel y penllanw a lefel y trai ar ei eithaf yn fawr. Ym Morlyn Llanw Abertawe, mae'r gwahaniaeth hwn yn 10.5m metr ar ei uchaf. Bydd y morlyn yn cael y gallu i gynhyrchu 320 MW o bŵer.
Hanes
Defnyddiwyd melinau llanw a thrai ers cyn yr Oesoedd Canol i droi offer mecanyddol ee maen melin i falu blawd. Adeiladwyd Melin Lanw Caeriw yn 1801 ond fe'i codwyd ar hen gaer o Oes Haearn a chrerir y pwll gan argae ar draws Afon Caeriw, drwy gau'r llifddorau pan fo'r llanw yn ei anterth (ar ei uchaf).. O dan y felin ei hun ceir dau lif-ddôr er mwyn gollwng y dŵr pan fo'r môr ar drai. Wrth i'r dŵr basio'r llifddorau hyn mae'n troi dwy olwyn ddŵr enfawr a hyn, yn ei dro'n troi olwynion cocos ac yn malu'r ŷd. Dyma'r unig felin lanw o'i bath yng Nghymru. Caewyd drysau'r felin yn 1937 ond yn 1972 dechreuwyd ei hadfer gan ei hagor fel arddangosfa ac oddi wefn ceir amgueddfa.
Yn 1966, roedd gorsaf pŵer llanw cyntaf y byd, sef Stankell vordredan ar Renk (Ffrangeg: Usine marémotrice de la Rance) yn Llydaw, wedi dechrau cynhyrchu trydan a gall gynhyrchu uchafswm o 240 MW. Agorodd y 'Sihwa Lake Tidal Power Station' yn Ne Corea yn 2011, ac ar hyn o bryd yw'r orsaf pŵer llanw mwyaf y byd.
Lili Ceri
Planhigyn yw'r Lili Ceri (enwau deuenwol Lladin: Simethis planifolia, hefyd Simethis mattiazzii ); yr enw lluosog yw Lilïau Ceri. Mae'n perthyn i'r teulu Xanthorrhoeaceae. Daw'r enw Cymraeg o'r enw Saesneg Kerry lily. Cafodd yr enw Saesneg am fod rhai enghreifftiau o'r planhigyn prin hwn wedi'u darganfod yn Swydd Kerry yn Iwerddon. Yr enw Gwyddeleg yw Lile Fhíonáin.
Erica McGilchrist
Arlunydd benywaidd o Awstralia oedd Erica McGilchrist (10 Chwefror 1926 - 9 Mai 2014).
Fe'i ganed yn Mount Gambier a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Awstralia.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Queens
bawd|dim|Lleoliad Queens o fewn Dinas Efrog Newydd
I bob pwrpas ymarferol mae'r un endid â Queens County sy'n un o'r siroedd yn nhalaith Efrog Newydd.
Siwan (drama)
Drama fydryddol gan Saunders Lewis yw Siwan, sydd wedi ei seilio ar y cymeriad hanesyddol Siwan, gwraig Llywelyn Fawr. Lleolir y ddrama yn Abergwyngregin, ar arfordir gogleddol Gwynedd. Ysgrifennodd Saunders y ddrama Siwan yn 1954 a chafodd ei chyhoeddi yn 1956, ac mae'r ddrama yn un o'r clasuron Cymraeg.
Yo Soy Fulana De Tal
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Pedro Lazaga yw Yo Soy Fulana De Tal a gyhoeddwyd yn 1975. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Álvaro de Laiglesia a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Antón García Abril.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Concha Velasco, Fernando Fernán Gómez, Pilar Bardem, Beny Deus, José Yepes, Manuel Guitián, Antonio Ferrandis, Florinda Chico Martín-Mora, Francisco Algora, David Carpenter a José Riesgo.
Siwan (drama)
Addaswyd y ddrama gan Robin Llwyd ab Owain ar gyfer disgyblion uwchradd (Cyhoeddwyd gan CBAC; ISBN 1 86085 4117; Mawrth 2000). Mae'r ddrama yn rhan o faes llafur Lefel A ers rai blynyddoedd.
Yo Soy Fulana De Tal
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1975. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd One Flew Over the Cuckoo's Nest sef ffilm gan Milos Forman am ysbyty meddwl. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Alfonso Santacana sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Siwan (drama)
"Siwan ydy'r ebychiad sicr cyntaf mae Saunders Lewis yn ei wneud," ebe Bobi Jones. Cyfrifir Siwan a Blodeuwedd fel clasuron y ddrama Gymraeg.
Wida tywyll
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Wida tywyll (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: widaod tywyll) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Vidua purpurascens; yr enw Saesneg arno yw Dusky indigobird. Mae'n perthyn i deulu'r Golfanod (Lladin: Ploceidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Siwan (drama)
Cymeriad Siwan
Fel amrywiaeth o’r cymeriadau yn y ddrama, mae Siwan yn ymddangos yn gymeriad aruchel iawn. Un o brif themâu’r ddrama yw diffyg cydnabyddiaeth pobl o'i gilydd ac mae hynny’n amlwg iawn wrth astudio Siwan a’i pherthynas â'i gwr Llywelyn fawr. Mae gwleidyddiaeth wedi chwarae rhan fawr ym mywyd Siwan, a hithau’n ferch i'r Brenin Lloegr. Caiff ei dyletswydd fel tywysoges ei bwysleisio o’r dechrau gyda’r ‘Wisg arian’ a’r ‘goron’ yn cael eu trafod yn llinellau agoriadol y ddrama. Mae ganddi egni nwydwyllt ei thad yn aml iawn ac mae elfennau Cymraeg a Ffrangeg yn gwrthdaro i Siwan. Sylwer bod ieithwedd gwleidyddol yn perthyn i Siwan, gwelwn hyn wrth iddi gyfathrebu â amrywiaeth o’r cymeriadau drwy drafod gwleidyddiaeth- nid fel pobl. Cyfeiria Siwan tuag at wleidyddiaeth gyda Alis ar ddechrau’r act gyntaf, gan ddweud, “A’r goron drom ar fy mhen? A’r wisg arian fawr fel pabell o’m cwmpas?” Mae hi’n amlwg yn gaeth i delerau’r goron a’i swyddogaeth fel gwraig Llywelyn. Datgelai Siwan mai gwleidyddiaeth oedd ei hangfau ar adegau, yn sicrhau nad yr oedd hi’n chwalu ei bywyd. Awgrymai Saunders Lewis bod cael etifedd ac llinach gadarn yn bwysig iawn i gymeriad Siwan. Er ei pherthynas gyda Gwilym Brewys, mae Siwan eisiau’r llinach fod yn bur, wrth iddi ddweud wrtho, “Mi hoffwn ddal mab fy mab, etifedd Llywelyn, uwchben y befyddfaen yn goron ar waith fy oes” yn yr ail act. Mae’n amlwg fod Siwan yn credu’n gryf mai rhesymau gwleidyddol yw prif bwrpas priodas, “P’run sy bwysica’, diogelu ffiniau’r deyrnas neu sicrhau mab yn etifedd?”.
Wida tywyll
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn V. purpurascens, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Dewi Zephaniah Phillips
Athronydd oedd Dewi Zephaniah Phillips (D. Z. Phillips) (24 Tachwedd, 1934 - 25 Gorffennaf, 2006). Bu'n Athro yn Adran Athroniaeth Coleg Prifysgol Cymru, Abertawe, ac yn Athro Athroniaeth Crefydd ym Mhrifysgol Clarement, California.
Wida tywyll
Teulu
Mae'r wida tywyll yn perthyn i deulu'r Golfanod (Lladin: Ploceidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Siwan (drama)
Cymeriad Siwan
Mae’n amlwg fod gan Siwan deimladau gwahanol tuag at Gwilym Brewys o’i gymharu i'r hyn deimlai tuag at Llywelyn. Er iddi geisio newid testun y sgwrs rhyngddi hi a Gwilym drwy drafod gwleidyddiaeth am amser yn ystod yr act gyntaf, gwelwn y ddau yn trafod eu teimladau. “Paid â'm dychryn i heno, Gwilym. Cystal iti ddweud fod Llywelyn yn fy ngharu i fel ti. Canys serch sy’n newid dynion.” Daw Siwan a themâu amlwg arall y ddrama fan hon, sef serch a chariad. Credai Siwan yn gryf bod serch yn dod ac anhrefn yn ei sgil ond er hynny ni allai guddio ei theimladau tuag at Gwilym fawr hirach. Er ei bod hi’n amlwg nad i drafod gwleidyddiaeth y galwodd Gwilym, mae fel pe tai Siwan yn cyfeirio at wleidyddiaeth er mwyn cyfiawnhau ac i amddiffyn ei hun rhag gwneud yr hyn mae hi eisiau, “Gyda thi, mae siarad am wleidyddiaeth yn amddiffynfa i mi” yw ei geiriau. Mae’r gair “heno” yn cael ei ailadrodd droeon gan Siwan sy’n ffordd o bwysleisio’r serch rhyngddi hi a Gwilym. Mae’n amlwg mai’r noson honno sy’n bwysig i Siwan ac fe gaiff y serch ei bwysleisio eto wrth iddi ddatgelu nad ydyw hi’n gwybod sut y bydd hi’n teimlo yfory, “’Wn i ddim eto. Heno, mae ildio’n ddigon. Yfory, pwy wyr? Efallai y'th garaf di yfory. Pan na fydd heno hwyrach ond atgof a hiraeth.”
Ar ddechrau’r ail act, mae Siwan wedi ei chaethiwo gyda chadwyn haearn yn sownd am ei ffer. Unwaith eto, mae hi’n gaeth i elfennau’r goron. Awgrymai Saunders Lewis bod popeth Cymraeg yn gwylltio Siwan ar ddechrau’r ail act, “Mae’r gadwyn yn drom Alis, y ffasiwn Gymreig ar freichled.” Teimla Siwan gwilydd mawr am iddi hi garcharu eraill yn yr un modd, “Mae hi’n brifo fy malchder gymaint na chlywa’ i mo’r boen yn fy nghoes. Mi orchmynnais fy hynan cyn hyn roi dynion yn y carchar.” Mae y cwilydd a deimlai Siwan yn waeth na phoen y cadwyn haearn. Cyfeiriai Siwan at yr unigrwydd mewn carchar ac bod y teimlad o amser araf yn ddigon i yrru rhywun y wallgo, “Mae syllu i lygaid amser yn gychwyn gwallgofrwydd.” Ar ôl iddi glywed am gynllun Llywelyn, mae Siwan yn benderfynnol o glywed yn union beth sydd ar droed. Gan ei bod yn gaeth, ni allai Siwan weld yr hyn sy’n digwydd wrth i Gwilym gael ei grogi. Mae Siwan yn gobeithio y caiff Gwilym farw drwy neidio, ac nid drwy’r ffordd oedd gan Llywelyn mewn golwg. “Mi groesawaf garchar am oes os caiff ef neidio”, yw geiriau Siwan sydd yn pwysleisio’r teimladau sydd ganddi tuag ato sy’n rhoi’r awgrym ei bod hi’n barod i golli rhyddid os gaiff Gwilym neidio. Pan ddaw Llywelyn i'r twr ar ôl marwolaeth Gwilym gwelwn bod Siwan yn ei gasau, “O waerlod uffern fy enaid, fy melltith arnat, Llywelyn”. Roedd rhan ohoni’n gwrthod credu na fyddai Llywelyn yn meiddio lladd Gwilym, ond yn dilyn y weithred, ni ddangosai Siwam unrhywbeth ond casineb tuag at ei gwr.
Yn ystod y drydedd act,dangosai Saunders Lewis fewnwelediad pellach o ran perthynas Siwan a Llywelyn. Unwaith eto, gwleidyddiaeth yw’r hyn a gaiff ei drafod rhwng y ddau gyda Siwan yn helpu Llywelyn gyda sut y mae modd iddo ennill y rhyfel. Mae’n amlwg iawn fod gan Siwan ddealltwriaeth cadarn o’r byd gwleidyddol pan ddatgelai ei chynllun fel gwleidydd er mwyn sicrhau buddugoliaeth. Nid yw Siwan yn maddau i Llywelyn am roi ‘marwolaeth dyhiryn a lleidr pen ffordd’ i Gwilym. “Gorchfygu yw maddau. ‘Faddeuais i ddim i ti”, yw geiriau Siwan. Nid yw Siwan yn ofni dweud yn union yr hyn roedd hi’n ei deimlo tuag at Gwilym wrth Llywelyn, “Ond am iddo ‘ngharu i, am i minnau ildio i'w gariad.” Mae Siwan yn ei gweld hi’n anodd iawn i ddeall pam fod Llywelyn wedi lladd Gwilym ac mae hi’n ymddangos yn ddall i'r syniad ei fod yntau yn ei charu, fel Gwilym, “Yn enw ugain mlynedd o orwedd ynghyd, mae gen i hawl i wybod.” Mae’n amlwg iawn unwaith eto fod diffyg cydnabydiaeth mawr rhwng y ddau yn enwedig pan dywedai Siwan, “Does dim allwedd i galon; Does neb ar y ddaear yma’n deall ei gilydd.” Mae argraff bod elfen o unigrwydd i gymeriad Siwan ac mae modd cydymdeimlo â’i chymeriad. Ni chafodd Siwan ddewis unrhyw benderfyniadau wrth iddi gael ei geni i wleidyddiaeth, a chael ei rhoi i briodi Llywelyn yn ifanc iawn, “F’ arglwydd, rhoddwyd fi iti’n briodi yn ddeg oed a tithau’n dywysog dros dy ddeuddeg ar hugain. Pedair mlynedd wedyn dois fel cwningen i'th wely. Bum wraig a chywely iti ugain mlynedd; rhoddais iti etifedd, rhodais iti ferched.” Nid oedd wedi croesi meddwl Siwan bod modd cael yr ymdeimlad o gariad mewn priodas wrth iddi gredu mai sicrhau etifedd ac gwaith gwleidyddol oedd prif pwrpas priodas.
Mae’r tristwch yng nghymeriad Siwan yn parhau tuag at diwedd y ddrama wrth iddi awgrymu y bydd Llywelyn fyw yn hirach o’i gymharu â hi, “Mae bywyd eto’n gryf ynot ti, a’th awch i adeiladu eto’n rymus. Mae hynny wedi darfod i mi” yw geiriau Siwan. Mae hi’n rhoi’r awgrym cryf bod ei awydd a’r awch i fentro mewn bywyd ddim mor gryf a’r hyn yr oedd unwaith.
Crynodiad o Act 1
Ar ddechrau Act 1,caiff y ddrama ei seilio yn ystafell wely Siwan a Llywelyn, lle mae Siwan ac Alis yn paratoi ar gyfer i Siwan fynd i’r gwely. Mae hi’n noson Calan Mai, 1230, ac yng nghanol nos. Wrth i Alis, y forwyn, helpu Siwan, y dywysoges, i dynnu ei gwisg a’i choron, mae tôn Siwan yn awgrymu ei bod eisiau i Alis fynd, a'i bod yn disgwyl am rywun neu rywbeth ddigwydd. Mae Siwan yn dweud “’Wyt ti’n aros yn hir?”. Wrth gribo gwallt Siwan, canai Alis gân Ffrengig sy’n cyfeirio at chwedl Trystan ac Esyllt. Stori serch oedd eu stori, gyda’r ddau yn disgyn mewn cariad gyda'i gilydd pan mae Esyllt yn fod i briodi Hywel fab Emyr Llydaw, sy’n arwain at farwolaeth Trystan. Nid yw Siwan yn hapus o gwbl bod Alis yn ei herio wrth ganu’r gân, felly mae hi’n ei tharo ar hyd ei hwyneb. Dywed Alis “Mae ‘ngwefus i’n gwadu lle y trawodd eich modrwy”, sydd hefyd yn symbol o briodas Llywelyn a Siwan yn anafu Alis. Erbyn i Alis fynd, daw cnoc ar y drws. Agorai Siwan y drws i Gwilym Brewys, Arglwydd Aberhonddu. Mae’n amlwg beth mae Gwilym wedi dod i’w ystafell i wneud, ond mae fel bod Siwan yn ceisio atal, er mai hi a ofynnodd iddo ddod. Caiff Siwan ei phortreadu fel dynes wleidyddol iawn yn y rhan yma, sy’n wir. Gwladweinydd oedd Siwan, ac mi roedd wastad yn meddwl yn wleidyddol. Yn hwyrach yn yr Act, mae Gwilym yn rhoi araith bwysig, yn datgan ei gariad tuag at Siwan, ac yn cyfaddef ei fod wedi disgyn mewn cariad gyda Siwan y tro gyntaf iddo ei chyfarfod. Dywed Gwilym yn rhan o’r araith “Roedd fy nghalon yng nghorn fy ngwddw a minnau heb ffun.” Ar ôl yr araith, mae Gwilym yn dal i geisio cael Siwan i gysgu gyda fo, ond eto mae fel bod Siwan yn ceisio dal yn ôl am ryw reswm. Erbyn dod i ddeall, mae Siwan yn ffeindio allan bod Gwilym wedi dweud wrth Hubert de Burgh, Arglwydd arall, ei fod yn ymweld â Siwan. Credai Siwan fod Hubert wedi dweud wrth Llywelyn, wrth iddi glywed cŵn yn cyfarth a sŵn milwyr. Yn sydyn, caiff y drws ei daro ar agor a rhuthrai Llywelyn i mewn i’r ystafell gyda milwyr arfog. Caiff Gwilym ei ddeilio, a dywed Llywelyn ei fod am ei ladd. Ceisiai Siwan ei berswadio i beidio â lladd Gwilym, a dweud wrtho y byddai pob barwn Ffrainc, Lloegr a’r Mers yn ei erbyn. Heria Siwan Llywelyn, wrth iddi ddweud “’Feiddi di mo’i ladd ef”. Mae hyn yn annog Llywelyn hyd yn oed mwy i’w ladd. Ar ddiwedd yr Act, caiff Siwan ei chymered a’i rhoi cloi, oherwydd gorchymyn Llywelyn “Cymerwch hithau a’i chloi yn llofft y tŵr”.
Yo Soy Fulana De Tal
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Pedro Lazaga nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dewi Zephaniah Phillips
Bu'n flaenllaw yn natblygiad athroniaeth yn y Gymraeg, a chyfrannodd yn fynych i Efrydiau Athronyddol Adran Athroniaeth Urdd Graddedigion Prifysgol Cymru. Enillodd enw rhyngwladol iddo'i hun ym meysydd moeseg ac athroniaeth crefydd, ac roedd yn awdurdod ar waith Ludwig Wittgenstein. Yn ogystal, cymerai ddiddordeb yn y berthynas rhwng athroniaeth a llenyddiaeth, ac yng ngwaith Simone Weil, a Søren Kierkegaard. Roedd yn olygydd Philosophical Investigations (Blackwells), y Swansea Series in Philosophy (Palgrave), a'r cyfresi Claremont Studies in the Philosophy of Religion a Wittgensteinian Studies.
Fe'i ganwyd yn Nhreforys, Sir Abertawe. Astudiodd yng Ngholeg y Brifysgol, Abertawe (1952-58) ac ym Mhrifysgol Rhydychen (1958-61). Roedd yn weinidog eglwys yr Annibynwyr yn Fabian Way, Abertawe, rhwng 1959 ac 1961. Cychwynodd ei yrfa academaidd yng Ngholeg y Frenhines, Dundee, ym 1961, cyn ymuno â Choleg Prifysgol Gogledd Cymru rwng 1963 a 1965. Cychwynodd ddarlithio Athroniaeth ym Mhrifysgol Abertawe ym 1965, ac fe ddaeth yn athro yno ym 1971.
Priododd Margaret Monica Hanford ym 1959, a chawsant dri mab: Steffan, Rhys, ac Aled. Bu'n ymgyrchu dros Addysg Gymraeg yn ardal Abertawe, a thros ddysgu ac ymchwil cyfrwng Cymraeg yn y Brifysgol.
Ffynonellau
Taliesin, Cyfrol 129 (Gaeaf 2006), Academi
Pandemig ffliw 2009
300px|bawd|dde|Teithwyr yn gwisgo mygydau ar drên yn [[Dinas Mecsico|Ninas Mecsico]] 300px|bawd|dde|Graff o Ebrill hyd at Gorffennaf 2009. Ffynhonnell: [[Cyfundrefn Iechyd y Byd.]] Brid newydd o feirws y ffliw yw tarddiant y ffliw H1N1 2009 (Sa: 2009 swine flu outbreak) a ddechreuodd ym mis Ebrill 2009 ym Mecsico. Cyfeirir ato hefyd fel pandemig ffliw 2009 a ffliw moch. Erbyn yr 28ain o Ebrill, roedd y feirws wedi heintio pobl yn Ninas Mecsico, yr Unol Daleithiau, Sbaen, Canada, Israel a'r Alban. Ym Mehefin codwyd y lefel rhybudd i "Lefel Pandemig" gan Gyfundrefn Iechyd y Byd (CIB). Mae hi'n fwy na thebyg mai mewn moch yr esblygodd y math hwn o feirws a hynny yng nghyfandir America.
Miracolul
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Tudor Mărăscu yw Miracolul a gyhoeddwyd yn 1988. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Miracolul ac fe’i cynhyrchwyd yn Rwmania. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwmaneg.
Pandemig ffliw 2009
Erbyn 17 Gorffennaf roedd 263 o bobl wedi marw o'r afiechyd yn yr Unol Daleithiau a thros 1,000 wedi eu heintio. Ledled y byd yn ôl WHO roedd dros 700 o bobl wedi marw o H1N1 2009. Dywedodd Keiji Fukuda, llefarydd ar ran WHO ar 24 Gorffennaf 2009 fod yr haint wedi ymledu i 160 o wledydd ac y gall heintio dau biliwn (2,000,000,000) o bobl yn ystod y ddwy flynedd nesaf.
Miracolul
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Hard sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,650 o ffilmiau Rwmaneg wedi gweld golau dydd.
Pandemig ffliw 2009
Erbyn diwedd Gorffennaf roedd 65% o holl achosion o'r haint drwy Ewrop yng ngwledydd Prydain, sef 23 marwolaeth a dywedwyd bod 55,000 o bobl yn cael eu heintio yn wythnosol.
Nodweddir yr achosion hyn gan symptomau ffliw difrifol, yna niwmonia, sydd wedi bod yn farwol mewn rhai achosion ym Mecsico. Daw rhan o'r brid newydd o'r firws A'r ffliw dynol (is-fath H1N1), ac yn rhannol o wahanol fridau o'r ffliw a welir mewn moch yn unig. Ym mis Ebrill, mynegodd Cyfundrefn Iechyd y Byd a Chanolfan Rheolaeth Afiechydon yr Unol Daleithiau bryderon mawr am y math hwn, am ei fod yn medru cael ei drosglwyddo o berson i berson, a'r ffaith fod ganddo gyfradd marwolaeth gymharol uchel ym Mecsico, a'r potensial i ddod yn bandemig enbyd.
Miracolul
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tudor Mărăscu ar 10 Tachwedd 1940.
Pandemig ffliw 2009
Ar y 24ain o Ebrill, 2009, caewyd a gohiriwyd pob ysgol, prifysgol a digwyddiad cyhoeddus ym Mecsico, tra bod ysgolion eraill yn Unol Daleithiau America wedi'u cau pan gadarnhawyd y firws ymhlith eu myfyrwyr. . Cyhoeddwyd y byddai ysgolion ym Mecsico yn aros ynghau tan y 6ed o Fai, 2009. Ar y 25ain o Ebrill, 2009, nododd Cymdeithas Iechyd y Byd yn ffurfiol fod y sefyllfa yn "argyfwng iechyd cyhoeddus ar lefel ryngwladol", gyda phrinder gwybodaeth o ran "nodweddion clinigol, epidemiolegol, a firol yr achosion a wyddir amdanynt a'r ymateb priodol". Mae asiantaethau iechyd llywodraethol byd-eang wedi mynegi pryder am y tarddiad ac yn monitro'r sefyllfa'n ofalus.
Miracolul
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tudor Mărăscu nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pandemig ffliw 2009
Cefndir y tarddiant
dde|bawd|350px|Graff nifer o geisiadau- Mae'r graff Saesneg yma yn dod o [[Cyfundrefn Iechyd y Byd|Gyfundrefn Iechyd y Byd ac yn cael ei ddiweddaru'n gyson.]]
Tymor blaenorol y ffliw
Cyn y tarddiad hwn, roedd gaeaf 2008-2009 yn gymharol ysgafn o ran heintiadau'r ffliw, sydd gan amlaf yn achosi 250,000 - 500,000 o farwolaethau'n flynyddol, ymysg yr henoed, yr ifanc a phobl â salwch cronig fel arfer. Erbyn yr 8fed o Ebrill, 2009, roedd Canolfan Rheoli Afiechydon yr Unol Daleithiau wedi cyhoeddi 43 o blant â ffliw tymhorol o'i gymharu â 68 yn y tymor blaenorol. Priodolwyd y gwelliant hwn i well meddyginiaeth dymhorol yn 2008, lle diweddarwyd y tri math ar yr un pryd mewn rhai achosion (H1, H3, and B). Daeth hyn yn sgîl perfformiad gwael meddyginiaeth 2007, a oedd yn amddiffyn pobl o rhwng 2 - 20% o'i gymharu â 70 - 90% a welir mewn rhai blynyddoedd. Priodolwyd y gwelliant hefyd i argymhellion newydd y dylai plant rhwng 5 - 18 oed gael brechiad, er mwyn eu hamddiffyn. [[Delwedd:Video xo.ogv|bawd| Capten Dr. Joe Bresee o'r CDC (Centers for Disease Control and Prevention) yn disgrifio'r symtomau. Gwylio'r fideo efo is-deitlau]] O fis Rhagfyr 2005 tan fis Chwefror 2009, gwelwyd 12 achos o bobl yn dioddef o ffliw'r moch, mewn deg o daleithiau UDA.
Tarddiant newydd o'r ffliw
Daethpwyd o hyd i'r tarddiant newydd yn Ardal Ffederal Mecsico, lle gwelwyd twf yn y nifer o achosion tebyg i'r ffliw o'r 18fed o Fawrth ymlaen. Tan yr 21ain o Ebrill, credai nifer o awdurdodau Mecsico mai "ffliw a oedd yn hwyr yn y tymor" ydoedd, pan ddaeth rhybudd oddi wrth y Ganolfan Rheoli Afiechydon fod dau achos o ffliw'r moch. Roedd y ddau achos cyntaf i gael eu cadarnhau wedi effeithio ar ddau blentyn a drigai yn yr Unol Daleithiau, yn nhalaith San Diego a thalaith Imperial, Califfornia. Aeth y plant hynny'n sâl ar Fawrth yr 28ain a'r 30ain. Cadarnhaodd Mecsico y math newydd hwn o ffliw, gan ei gysylltu gyda'r tarddiad newydd o achosion tebyg i'r ffliw. Darlledwyd y wybodaeth am y cysylltiad yn fyw ym Mecsico ar y 23ain o Ebrill, 2009.
Ym mis Mawrth ac Ebrill 2009, gwelwyd dros 1,000 o achosion tybiedig o ffliw'r moch mewn pobl ym Mecsico a de-orllewin yr Unol Daleithiau. Roedd y math yma o ffliw yn anghyffredin o gryf ym Mecsico, gan achosi 81 o farwolaethau hyd yn hyn, gyda'r mwyafrif ohonynt yn Ninas Mecsico, er bod achosion wedi eu cofnodi yn nhaleithiau San Luis Potosí, Hidalgo, Querétaro a Thalaith Mecsico, sydd i gyd yng nghanol Mecsico; mae rhai o'r achosion ym Mecsico wedi'u cadarnhau fel math o H1N1 nas gwelwyd mo'i fath o'r blaen gan Gymdeithas Iechyd y Byd. Mae'r mwyafrif o farwolaethau ym Mecsico wedi effeithio ar oedolion ifanc rhwng 25 a 45 oed, sy'n nodweddiadol o bandemig ffliw. Ar y 24ain o Ebrill, 2009, dywedodd Gweinidog Iechyd Mecsico, José Ángel Córdova eu bod "yn delio â firws ffliw newydd sy'n epidemig resbiradol, na ellir hyd yma ei reoli."
Poeni am bandemig
350px|bawd|dde|{{legend|#000000|Marwolaethau wedi'u cadarnhau.}}{{legend|#FF0000|Achosion wedi'u cadarnhau.}}{{legend|#FFA900|achosion heb eu cadarnhau .}}350px|dde|bawd|Symptomau ffliw'r moch o fewn bodau dynolMae'r Ganolfan Rheoli Afiechydon yr Unol Daleithiau (CRhA) a Chyfundrefn Iechyd y Byd (CIB) yn poeni y gallai'r tarddiant hwn ddatblygu i fod yn bandemig, am y rhesymau canlynol.
Math newydd o'r firws
Mae'r firws yn fath newydd o'r ffliw, ac nid yw pobl wedi eu brechu yn ei erbyn nac ychwaith wedi'u himiwneiddio'n naturiol.
Trosglwyddiant dynol eang
Ymddengys fod y firws yn heintio drwy drosglwyddo o berson-i-berson. Nid yw archwiliadau o gleifion wedi awgrymu unrhyw gysylltiad â moch, fel trwy fod ar fferm neu ffair amaethyddol. Cadarnhawyd yn ddiweddarach fod y brid hwn wedi ei drosglwyddo ymysg pobl. Yn gwbl gyferbyniol i hyn, yn ystod y tarddiant difrifol diwethaf o'r ffliw sef y ffliw adar a gyrhaeddodd uchafbwynt yn 2006, roedd y salwch hwn wedi'i achosi bron yn gyfangwbl gan gyswllt rhwng pobl ac adar.
Enbydrwydd
Mae'r firws wedi achosi afiechyd difridol ym Mecsico, a rhai marwolaethau hefyd. Yn ogystal â hyn, ym Mecsico (er nid yn yr Unol Daleithiau) mae'r salwch wedi effeithio ar oedolion ifanc, iachus, yn debyg i'r Ffliw Sbaenaidd 1918, o bosib oherwydd ffenomenon a elwir y storm cytokine. Gyda'r mwyafrif o achosion o'r ffliw, mae'n effeithio waethaf ar blant ifainc, yr henoed ac eraill gyda systemau imiwnedd gwan.
Diffyg gwybodaeth
Am fod cynifer o ffactorau yn parhau i fod yn anhysbys, megis cyfraddau a phatrymau trosglwyddiant ac effeithiolrwydd triniaethau'r ffliw, ynghyd â natur cyfnewidiol bridau o'r ffliw, nid oes modd rhagfynegi'r hyn fydd yn digwydd nesaf. Fel a nodir, mae ceisio rhagweld maint a difrifoldeb tarddiant y ffliw yn anodd. Ym 1976, roedd llywodraeth yr Unol Daleithiau wedi darogan pandemig o ffliw'r moch ond ni ddaeth dim ohono.
Cyngor gan y Cynulliad
Dywedodd y Swyddfa Dramor na ddylai neb deithio i Fecsico oni bai bod y daith yn "hollol angenrheidiol". Yn y wlad honno mae'r awdurdodau'n amau bod 101 wedi marw o'r ffliw - llai na'r amcangyfrif gwreiddiol - ond mae 25 yn bendant wedi marw o'r ffliw. Mae achosion wedi'u cadarnhau mewn nifer o wledydd, gan gynnwys Mecsico, UDA, Canada, Israel, Seland Newydd, Sbaen, Yr Almaen, Awstria, Y Swistir, Portiwgal, Yr Eidal a'r Iseldiroedd. Yn yr Unol Daleithiau mae 226 o bobl yn dioddef o'r ffliw a bu farw plentyn 23 mis oed. Roedd y bachgen o Fecsico yn ymweld â theulu yn Texas.
Cyfeiriadau
(Rhybudd: mae'r rhan fwyaf o'r gwefannau hyn yn rhai Saesneg.)
Gwybedog mawr cribog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Gwybedog mawr cribog (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: gwybedogion mawr cribog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Myiarchus crinitus; yr enw Saesneg arno yw Great crested flycatcher. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. crinitus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.
Wat
Uned safonol a ddefnyddir gan y gwyddonydd ydy Wat neu Watt sy'n cael ei ddynodi gan y symbol W. Deillia'r enw i beiriannydd o'r Alban o'r enw James Watt (1736–1819). Mae'r uned yma'n mesur graddfa trawsnewidiad egni a chaiff ei ddiffinio fel un joule yr eiliad.
Reading Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Wat
Diffiniad
Yn nhermau mecaneg pur, un watt ydy graddfa'r gwaith sydd wedi'i wneud pan fo cyflymder gwrthrych yn cael ei gadw ar un fetr yr eiliad yn erbyn egnio un newton o'r cyfeiriad arall.
Reading Township, Pennsylvania
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Reading Township, gan gynnwys:
Tadatoshi Masuda
Pêl-droediwr o Japan yw  (ganed 25 Rhagfyr 1973). Cafodd ei eni yn Shizuoka a chwaraeodd unwaith dros ei wlad.
Raw Nerve
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Avi Nesher yw Raw Nerve a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mario Van Peebles, Zach Galligan a Nicollette Sheridan.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Matrix sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Avi Nesher ar 13 Rhagfyr 1952 yn Ramat Gan. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1979 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Columbia.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Avi Nesher nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Wat
Diffiniad
Gellir darganfod dau uned trawsnewid ychwanegol ar gyfer y Watt drwy ddefnydio'r hafaliad uchod a Deddf Ohm.
Megawat
Un miliwn (106) wat ydy Megawat. Gall ffatri fawr neu floc o fflatiau ddefnyddio un megawat ar drydan.
Uned safonol (SI) i fesur gwrthiant trydanol ydy'r Ohm Ω.
Kislingbury
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr ydy Kislingbury. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gorllewin Swydd Northampton.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,237.
Pine Grove, Gorllewin Virginia
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Pine Grove, gan gynnwys:
Protosticta antelopoides
Mursen yn nheulu'r Platystictidae yw'r Protosticta antelopoides sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Protosticta.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Cofi
Dyn o Gaernarfon, Gwynedd ydy cofi; un a anwyd a fagwyd ac sy'n dal i fyw yno... ac (yn bwysicach) sy'n ymfalchio yn y ffaith ei fod yn gofi. Er nad oes prawf pendant o'i darddiad, mae'n ddigon posib mai o'r gair Romani cove (sy'n golygu 'dyn') y daw neu o bosib o chav sef 'dyn ifanc'. Esboniad arall yw mai parchusiad o'r gair 'cont' ydyw gan y defnyddir 'cont' am berson fel yn y frawddeg, "Sut mae cont?" Mae 'co bach' ('person') a 'rhen go' ('tad') yn eiriau byw yn nhafodiaith y dre.
Mayja Dmitrievna Kovesjnikova
Arlunydd benywaidd o'r Undeb Sofietaidd oedd Mayja Dmitrievna Kovesjnikova (13 Mai 1926 - 2 Mehefin 2013).
Fe'i ganed yn Novosil a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn ddinesydd o'r Undeb Sofietaidd.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Sex-Business: Made in Pasing
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Hans-Jürgen Syberberg yw Sex-Business: Made in Pasing a gyhoeddwyd yn 1970. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Sex-Business – Made in Pasing ac fe'i cynhyrchwyd gan Hans-Jürgen Syberberg yn yr Almaen. Lleolwyd y stori yn München. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg.
Mae'r ffilm Sex-Business: Made in Pasing yn 100 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1970. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Patton sef ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr ffilm Franklin J. Schaffner. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Christian Blackwood oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Y Bronx
bawd|dim|Lleoliad y Bronx o fewn Dinas Efrog Newydd
Sex-Business: Made in Pasing
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hans-Jürgen Syberberg ar 8 Rhagfyr 1935 yn Nossendorf. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol München.
Y Bronx
I bob pwrpas ymarferol mae'r un endid â Bronx County sy'n un o'r siroedd yn nhalaith Efrog Newydd.
Sex-Business: Made in Pasing
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gŵyl Tegeingl
bawd|dde|550px|Y Glerorfa yng Ngŵyl Tegeingl, 2010. Gŵyl werin a gynhelir yn Yr Wyddgrug yw Gŵyl Werin Tegeingl. Fe'i sefydlwyd yn 2008 ac fe'i cynhelir pob yn ail blwyddyn ym mis Awst.
Sex-Business: Made in Pasing
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hans-Jürgen Syberberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gŵyl Tegeingl
Nod yr ŵyl yw cael cymysgedd o ddiwylliannau Cymraeg, Cymreig a rhyngwladol ochr yn ochr, a gellir gweld a chlywed cerddoriaeth o bob gwlad. Cynhelir cyngherddau, gweithdai, darlithoedd, stomp a charolau haf.
Gŵyl 2008
Ymysg perfformwyr 2008 roedd Bella Hardy, Coelta Si, Steve Tilston, Band Twmpath Tegeingl, Pentennyn, Clerical Error, Fernhill, Crasdant, Eileen McGann a David K, Dawnswyr Delyn, Jez Lowe, Les Barker, Martha Tilston, Parti'r Pentan, Siân James, Stephen Rees, Arwel 'Soch' Jones, Nia Môn, Hywel Griffiths, Pedr Wyn a Meirion MacIntyre Huws.
Gŵyl 2010
bawd|300px|[[Twm Morris o'r band Bob Delyn a'r Ebillion yn yr Ŵyl yn 2010.]] Roedd y perfformwyr yn cynnwys: David Ruddle, Keith Donnelly, Gwibdaith Hen Frân, Dim Syniad, Pentennyn, Fiona Collins, Band Cambria, Parti'r Pentan, Janet Russell, Bob Delyn a'r Ebillion, Tim Browne, Y Tocsidos Blêr, Flossie Maliavalle, Aled Lloyd Davies, Jamie Smith's Mabon, Kerfuffle, Pete Morton, Greg Russell, Les Barker, Brendan Fahy, Tony Kensall, Mind the Step, Dawnswyr Delyn, Ashley Fayth, Dawn & Alan, Cath Aran, Cwmni Cortyn, Y Glerorfa, Ryland Teifi, Cloudstreet, Robin Huw Bowen, Parti'r Pentan, Craig Jones, Band Twmpath Tegeingl, Curiad Y Drwm, Arwel 'Soch' Jones, Gruffudd Antur, John Glyn, Hywel Griffiths, Eurig Salisbury, a Dawnswyr Tanat.
Gŵyl 2012
bawd|300px|chwith|dysgyblion Sgoil Ghàidhlig Ghlaschu yn yr Ŵyl yn 2012 Cynhaliwyd yr ŵyl dros benwythnos 17-19 Awst 2012 yng Nghlwb Rygbi'r Wyddgrug.
Învingătorul
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1981. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Raiders of the Lost Ark sef ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,650 o ffilmiau Rwmaneg wedi gweld golau dydd.
Gŵyl Tegeingl
Gŵyl 2012
Perfformiodd y canlynol yn yr Ŵyl yn 2012: Vin Garbutt, Rosie Carson a Kevin Dempsey, Calan (grŵp gwerin), Jez Lowe, Pamela Wyn Shannon, Y Glerorfa, New Rope String Band, Kristina Olsen, Full House, Ashley Fayth, Dawn & Alan, Ancience, Olion Byw, Band Twmpath Tegeingl, Les Barker, Steve Eaves, Dawnswyr Delyn, Mind the Step, Band Tegeingl, Ryland Teifi a Mendocino, Morris Eryri, Hywel Griffiths, Nia Môn, Siân James, Tony Kensall, Sgoil Ghaidhlig Ghlaschu, Band Cambria, Parti'r Pentan, Nic Blandford, Dawnswyr Tanat, Clocswyr Garmon, Ar y gweill (grŵp), Black Veil Tribal, Curiad y Drwm, Dr Rhiannon Evans, Fiona Collins, Sara Swenson, Chester Caledonian Dancers, Aled Lewis Evans, Ken Powell, Stephen Rees ac Andy McLaughlin, Sion Aled, Arwel 'Soch' Jones, Huw Roberts, Betsan Brysur, Rob Chapman - Festival Wizard, The Chitterybites, Dave Ball, Patrick Rimes, Robin Huw Bowen, Gary Northeast, Jem Hammond, Iwan Rhys, Arwel 'Pod' Roberts, Nici Beech, Pryderi Jones a Gwenno Roberts.
Învingătorul
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tudor Mărăscu ar 10 Tachwedd 1940.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tudor Mărăscu nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cofio
Gallai Cofio gyfeirio at:
Berepper
Pentref yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Berepper (Cernyweg: Argelteg). Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Gunwalloe.
Lamport, Swydd Northampton
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Lamport. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gorllewin Swydd Northampton.
O Primeiro Grito
Ffilm ddrama yw O Primeiro Grito a gyhoeddwyd yn 2004. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Aranjuez
Tref yng nghymuned ymreolaethol Madrid yn Sbaen yw Aranjuez. Saif lle mae Afon Tagus ac Afon Jarama yn cyfarfod, 47 km i'r de o Madrid a 494 metr uwch lefel y môr. Roedd y boblogaeth ym mis Mai 2007 yn 52,573.
Mae'n enwog am y Palas Brenhinol, y Palacio Real, ac am ei erddi. Ysbrydolodd y cyfansoddwr Joaquín Rodrigo i gyfansoddi ei Concierto de Aranjuez.
Enwyd y ddinas yn Safle Treftadaeth y Byd gan UNESCO.
bawd|dim|200px|Rhan o'r Palacio Real
Gwellt y gamlas
Planhigyn dyfrol a math o wair neu wellt yw Gwellt y gamlas sy'n enw lluosog. Mae'n perthyn i'r teulu Zosteraceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Zostera marina a'r enw Saesneg yw Eelgrass. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Gwellt y Gamlas, Glasnoden y Môr, Ysnoden Laswerdd y Môr.
Val d'Aran
Rhanbarth ym mynyddoedd y Pyreneau yn Nhalaith Lleida yng ngogledd-orllewin Catalwnia yw Val d'Aran ("Dyffryn Aran"). Mae'r boblogaeth yn 9,219; y brif dref yw Viella gyda 2,834 o drigolion yn 2003.
Nodwedd fwyaf arbennig y dyffryn yw'r iaith Araneg, sy'n cael ei hystyried yn dafodiaith o Ocitaneg. Mae Araneg yn un o dair iaith swyddogol y dyffryn, gyda Catalaneg a Sbaeneg. Saif bron draean o'r diriogaeth dros 2,000 medr uwch lefel y môr. Yma mae Afon Garonne yn tarddu cyn llifo trwy Ffrainc i'r môr.
Ar un adeg roedd yr ardal yma yn un anghysbell iawn, gyda'r unig gysylltiadau i'r gogledd tua Ffrainc. Erbyn hyn mae twristiaeth wedi dod yn bwysig iawn yma.
Awchu fel y Diawl
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Telor melyn y mynydd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Telor melyn y mynydd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: telorion melyn y mynydd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Chloropeta similis; yr enw Saesneg arno yw Mountain yellow warbler. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. similis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r telor melyn y mynydd yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Marchogion Tiwtonaidd
bawd|dim|400px|Tiroedd a changhennau'r Marchogion Tiwtonaidd yn y flwyddyn 1300
Trewiliam
Pentref yn Rhondda Cynon Taf yw Trewiliam (Saesneg: Williamstown). Fe'i lleolir yng Nghwm Rhondda ac mae'n rhan o gymuned Pen-y-graig. Sefydlwyd y pentref glofaol yn y 1870au wrth i'r diwydiant glo ehangu yn y Cymoedd. Mae'n gorwedd ger Mynydd Dinas ar bwys pentref Pen-y-graig.
Marchogion Tiwtonaidd
Darfu i ddioddefiadau'r Cristnogion yn adeg y gwarchae ar Acre (1189–91) gyffroi cydymdeimlad y marsiandwyr yn Bremen a Lübeck, y rhai a wnaethant wasanaeth mor ragorol trwy sefydlu clafdai yn ystod y Drydedd Groesgad. Gyda caniatâd y Pab Clement III a'r Ymerawdwr Harri VI ffurfiodd Ffredrig, Dug Swabia yr urdd, Marchogion Tiwtonaidd y Santes Fair o Gaersalem. Nid oedd caniatâd i neb ymuno â'r urdd ond Almaenwyr o waedoliaeth uchel, gan i'r sefydlwyr gwreiddiol gael eu gwneud yn bendefigion, dybygid, cyn eu derbyn i mewn. Ar y cyntaf roedd yr aelodau oll yn lleygwyr, ond yn raddol gollyngwyd offeiriaid i mewn fel caplaniaid. Gwisg yr urdd oedd mantell wen â chroes ddu arni. Cymerai'r marchogion adduned o dlodi a diweirdeb, ond nid oeddid yn gofalu ond ychydig amdanynt mewn amseroedd diweddar.
Y lle cyntaf yr ymsefydlasant ynddo oedd Acre. Ar gwymp Teyrnas Caersalem, symudodd y prif swyddog i Fenis, ac oddi yno, ym 1309, i Marienburg ar lannau'r Vistula. Ymunodd yr urdd â Brodyr y Cleddyf yn Lifonia yn y flwyddyn 1237. Gyda chaniatâd y pab, cariasant ymlaen ryfel gwaedlyd ar lannau deheuol y Môr Baltig, yn y 13g, er cael y cenhedloedd a drigent yno dderbyn Cristnogaeth. Ymunodd rhyfelwyr o bob parth o Ewrop gyda hwynt yn y ganrif ddilynol, ac yn eu plith Harri IV, brenin Lloegr a thri chant o'i farchogion. Dechreuodd yr urdd adfeilio yn y 15g, a chwympodd mewn rhan oherwydd ymraniadau mewnol, ac mewn rhan o ganlyniad ymosodiadau gan y cenhedloedd cylchynol. Cymerwyd gorllewin Prwsia gan Zygmunt I, brenin Gwlad Pwyl, oddi ar y marchogion, a ffurfiwyd tiriogaethau yr urdd yn nwyrain Prwsia yn dalaith dan Albert o Brandenburg, a'i olynwyr. Yna symudodd y prif swyddog i Mergentheim yn Swabia, yr hwn a gydnabyddid fel tywysog o'r ymerodraeth. Pan wnaed Heddwch Presburg, ym 1805, trosglwyddwyd i ymerawdwr Awstria hawliau a chyllid y prif feistr, ond ym 1809 diddymwyd yr urdd gan Napoleon, ac aeth y tiroedd perthynol iddo yn feddiant i benaduriaid y gwledydd lle y digwyddent fod. Mae'r urdd Diwtonaidd, fodd bynnag, yn bod mewn rhyw ffurf yn Awstria eto, ac ers 1929 urdd gwbl grefyddol ydyw.