cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stryd y Porth Bach, Aberystwyth
Nodweddion
bawd|250px|Gateway Buildings, Aberystwyth bawd|250px|Tu fewn Gateway Buildings, Aberystwyth Ceir rhai siopau annibynnol ar y stryd a thafarn y Court Royale. Ceir hefyd Stryd y Farchnad ac arni, ar hen safle Sinema'r Palladium, pencadlys Pantyfedwen sydd mewn adeilad mwy cyfoes na'r rhelyw Regency sy'n poblogi gweddill y stryd.
Llinell Reilffordd Coryton
Mae Llinell reilffordd Coryton yn rheilffordd cymudwyr yng Nghaerdydd o ganol y ddinas  i'r Mynydd Bychan, Llwynfedw, Rhiwbeina, yr Eglwys newydd a Coryton. Fe'i hagorwyd yn wreiddiol fel rhan o'r brif linell Rheilffordd Caerdydd.
Stryd y Porth Bach, Aberystwyth
Clwb Dewi Sant
Mae'r had-ddylunio i gynnwys sawl fflat foethus.
Llinell Reilffordd Coryton
Mae'r llinell yn cael ei redeg gan Trafnidiaeth Cymru fel rhan o rwydwaith y Cymoedd. Gwnaeth Trenau Arriva Cymru disodli masnachfraint Cwmni Reilffordd Cymru a'r Gororau ym mis Rhagfyr 2003 gyda masnachfraint Trafnidiaeth Cymru yn cychwyn yn Hydref 2018. Y stoc sydd i'w gweld yn gweithio'r llinell fel arfer yw dosbarth 143 neu 142s. Fodd bynnag, o ganlyniad i brinder stoc mae dosbarth 150au a 158s yn cael eu defnyddio yn achlysurol.
Stryd y Porth Bach, Aberystwyth
Cyrtiau
Ceir rhai nodweddion i'r stryd gan gynnwys tri cwrt bychan sy'n estyn oddi arni ac yn cynnwys clwstwr o dai. Eu henwau yw:
Llinell Reilffordd Coryton
Trydaneiddio
Ar 16 Gorffennaf 2012 cafodd cynlluniau i drydaneiddio'r rheilffordd eu cyhoeddi gan Llywodraeth y DU fel rhan o becyn £9.4 biliwn o fuddsoddiad yn rheilffyrdd Cymru a Lloegr.
Call of Duty
Franchise cyfres o gemau fideo antur person-cyntaf a ddatblygwyd gan nifer o gwmniau, ac a enillodd un o brif wobrau Datblygwyr Gemau Fideo'r Flwyddyn yn 2003 yw Call of Duty; dyma brif wobr y diwydiant gemau fideo, a gyflwynir yn flynyddol yng Nghynhadledd Datblygwyr Gemau (Game Developers Conference (GDC)). Datblygwyd y gêm gan Infinity Ward (2003–presennol), Treyarch (2005–presenn) a Sledgehammer Games (2011–presennol). Y datblygwr gwreiddiol oedd Infinity Ward a'r cyhoeddwr oedd Activision.
Alfred Ernest Watkins
Roedd Alfred Ernest Watkins (26 Mehefin 1878 – 7 Rhagfyr 1957) yn bêl-droediwr rhyngwladol Gymreig bu'n chwarae fel mewnwr.
Alun Morgan
Ganwyd ym Mhontypridd. Magodd Morgan ei ddiddordeb mewn jazz fel plentyn yn ei arddegau yn ystod yr Ail Ryfel Byd. Bu Charlie Parker yn ddylanwad sylweddol arno yn y 1940au hwyr. Dechreuodd Morgan  ysgrifennu am jazz yn y 1950au cynnar ar gyfer Melody Maker, Jazz Journal, Jazz Monthly a Gramophone. Am 20 mlynedd o 1969 bu'n awdur wythnosol colofn jazz mewn papur newydd lleol yn Swydd Caint. Yn ystod ei yrfa ysgrifennu bu'n gyfrifol am greu nodiadau clawr ar gyfer dros 2,500 o albymau, i gychwyn  ar gyfer Recordiau Vogue. O 1954 bu'n cyfrannu at raglenni cerdd ar gyfer Radio'r BBC.
Call of Duty
Codiwyd y feddalwedd yn wreiddiol ar gyfer Microsoft Windows, ac ehangwyd i lwyfan y consol. Ehangwyd hefyd o ran lleoliad y gemau - gyda'r gemau gwreiddiol yn cymryd lle yn yr Ail Ryfel Byd, a'r gemau diweddaraf wedi'u lleoli yn y dyfodol e.e. Call of Duty 4: Modern Warfare.
Alfred Ernest Watkins
Bu Watkins yn chwarae pêl-droed clwb i Leicester Fosse, Aston Villa, Grimsby Town a Millwall. roedd yn rhan o'r tîm pêl-droed cenedlaethol rhwng 1898 a 1904, gan chwarae 5 o gemau. Chwaraeodd ei gêm gyntaf ar 19 Mawrth 1898 yn erbyn yr Alban a'i gêm olaf ar 21 Mawrth 1904 yn erbyn Iwerddon.
Red Cliff, Colorado
Tref yn, yn nhalaith Colorado, yw .
Call of Duty
Er mai Infinity Ward, Treyarch a Sledgehammer yw'r prif ddatblygwyr mae cwmniau eraill hefyd wedi cynorthwyo, gan gynnwys: Gray Matter Interactive, Nokia, Exakt Entertainment, Spark Unlimited, Amaze Entertainment, n-Space, Aspyr, Rebellion Developments, Ideaworks Game Studio, ac nStigate Games. O ran peiriant, defnyddir id Tech 3, Treyarch NGL a'r IW engine.
Alfred Ernest Watkins
Bu ei frawd iau, Walter Watkins, hefyd yn chwarae pêl-droed yn broffesiynol.
East Providence, Rhode Island
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn East Providence, gan gynnwys:
West Greenwich, Rhode Island
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn West Greenwich, gan gynnwys:
Alun Morgan
Hyd ei ymddeoliad ym 1991 bu hefyd yn gweithio fel pensaer. Ychydig wedi ei ymddeoliad ymfudodd i Awstralia.
Red Cliff, Colorado
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Red Cliff, gan gynnwys:
Laurel Hill, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Laurel Hill, gan gynnwys:
Call of Duty
Erbyn Chwefror 2016 gwerthodd y gyfres Call of Duty dros 250 miliwn o gopiau ac roedd yr incwm dros 15 biliwn US$.
Hamburg, Pennsylvania
Bwrdeisdref yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Hamburg, gan gynnwys:
Laurel Springs, New Jersey
Bwrdeisdref yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Lake Caroline, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Lake Caroline, gan gynnwys:
Brian Caswell
Mae  Brian Paul Caswell (geni 13 Ionawr 1954) yn awdur  ffuglen i oedolion ifanc. Mae'n byw yn Awstralia bellach, ond yn hannu o Gymru
Bywgraffiad
Ganwyd Brian Caswell ym mhentref Gwernaffield Sir y Fflint, ar 13 Ionawr 1954. Symudodd ei deulu i Loegr, pan oedd yn 5 mlwydd oed. Pan oedd yn 12 oed, ym 1966, symudodd teulu Caswell i De Cymru Newydd. Derbyniodd gradd BA a Diploma Addysg o Brifysgol De Cymru Newydd. Yn y 1970au, dechreuodd Caswell i ganu a chyfansoddi caneuon, a bu'n llwyddiannus am rai blynyddoedd. Llwyddodd un o'i ganeuon i gyrraedd y 40 uchaf yn siartiau cerddoriaeth Awstralia ac enillodd Guitar Aur ar y cyd a'i frawd y cannwr gwlad Allan Caswell am gân y flwyddyn ym 1981. Daeth yn athro ysgol ym 1976, gan roi'r gorau i berfformio, ond yn parhau i ysgrifennu caneuon.
Rhwng 1976 a 1990 bu Caswell yn gweithio fel athro a hyfforddwr pêl-fasged Bu'n athro hanes, Saesneg ac ysgrifennu creadigol mewn sawl ysgol uwchradd. Dechreuodd ysgrifennu ar gyfer ei ddisgyblion gan gyhoeddi ei lyfr cyntaf, Merryll of the Stones, ym 1989. Rhoddodd y gorau i ddysgu ar ôl llwyddiant ei ddau lyfr cyntaf a dechreuodd ysgrifennu yn llawn-amser.
Ym 1998, dechreuodd weithio gyda'i ffrind a chydawdur David Chiem, i ddatblygu MindChamps - gwmni a sefydlwyd i ymchwilio i niwrowyddoniaeth a seicoleg addysg ac i ddatblygu strategaethau dysgu addas at ofynion yr 21ain Ganrif. Ers 2007 mae wedi ysgrifennu pum llyfr i rieni ac athrawon ar wahanol agweddau o addysg a datblygiad y meddylfryd dysgu..
Mae Caswell yn byw yn Fountaindale, De Cymru Newydd, gyda'i wraig, Marlene.
Gwobrau ac anrhydeddau
Enwyd Merryll of the Stones, ei nofel gyntaf, yn Llyfr Anrhydedd gan Gyngor Llyfrau Plant Awstralia (CBC) ym 1990 yng Ngwobrau Llyfr y Flwyddyn ar gyfer darllenwyr hŷn. Cafodd ei ail nofel, A cage of butterflies, ei restru ar y rhestr fer ar gyfer Gwobr Llyfr y Flwyddyn CBC 1993, a Gwobr Llyfr Awdio y Flwyddyn. Ym 1995 derbyniodd Deucalion Gwobr Llenyddiaeth Heddwch y Plant, a Gwobr Aurealis ar gyfer Ffuglen Wyddoniaeth a Ffantasi (Adran Oedolion Ifanc). Roedd Deucalion hefyd ar y rhestr fer ar gyfer Gwobr Llyfr y Flwyddyn CBS 1996. Derbyniodd Lisdalia Gwobr Llenyddiaeth Amlddiwylliannol i Blant ym 1995, a chafodd ei ganmol yn fawr yng Ngwobrau Hawliau Dynol yr un flwyddyn.
Central Falls, Rhode Island
Tref yn, yn nhalaith Rhode Island, yw .
Laketon, Michigan
Treflan yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Laketon, gan gynnwys:
Lee Mont, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Lee Mont, gan gynnwys:
Brooks, Michigan
Treflan yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Brooks, gan gynnwys:
Arlywydd Mecsico
Pennaeth y wladwriaeth a'r llywodraeth ym Mecsico yw Arlywydd Mecsico, yn llawn Arlywydd Taleithiau Unedig Mecsico. Pennir swyddogaethau cyfredol yr arlywydd gan gyfansoddiad 1917.
Fabius, Michigan
Treflan yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Fabius, gan gynnwys:
Loon Lake, Washington
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Washington, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Loon Lake, gan gynnwys:
Alfred Dillon
Roedd Alfred Dillon (1841 – 13 Tachwedd 1915) yn  Aelod Seneddol Rhyddfrydol yn Senedd Seland Newydd. Yn ôl yr hanesydd David Hamer roedd Dillon yn enghraifft berffaith o wleidydd Rhyddfrydol "Seddonian" (roedd Seddon yn Brif Weinidog gwerinaidd ar SN), oherwydd ei gefndir gostyngedig, gwladaidd  a'i apel fel "dyn y bobl".
Bywyd cynnar
Roedd Dillon yn dod o gefndir tlawd yng Nghymru cyn symud i Seland Newydd yn 1857. Does dim sicrwydd o ddyddiad ei eni, ond mae cofnod o'i fedydd yn Eglwys Trefdraeth ar 12 Rhagfyr 1841. Mae'r cofnod bedydd yn nodi ei fod yn fab i John a Jane Dillon. Wedi mudo i Seland Newydd bu'n gweithio am flynyddoedd fel labrwr fferm,  gyrrwr gwartheg a chludwr cyn caffael tir; roedd yn brin ymysg Rhyddfrydwyr fel runholder (perchennog rhodfa defaid) gyda thua 3,500 acer (14 km2) o dir. Roedd yn areithydd gwael a bu William Russell, arweinydd annibynnol ceidwadol snoblyd yr wrthblaid yn y senedd yn ei ddilorni am fod yn anllythrenog. Ond roedd yr etholwyr cyffredin yn ei barchu fel dyn cyffredin a oedd wedi llwyddo  drwy ei ymdrechion ei hun. Roedd ganddo ddelwedd o fod yn arloeswr garrw; yn fyr o gorff ond gyda brest fel casgen, yn gwisgo barf trwchus ac, fel arfer, wedi ei wisgo mewn dillad gwladaidd o frethyn cartref.
Waldwick, New Jersey
Bwrdeistref yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Waldwick, gan gynnwys:
Colin Randell
Mae  Colin Randell (ganed 12 Rhagfyr 1952) yn chwaraewr pêl-droed Cymreig wedi ymddeol. Ddechreuodd ei yrfa gyda Coventry City, ac aeth ymlaen i chwarae yn y Y Gynghrair Bêl-droed i Plymouth Argyle, Dinas Caerwysg, Blackburn Rovers, CPD Sir Casnewydd  a Dinas Abertawe.
Yn chwaraewr amryddawn, dechreuodd Randell  ei yrfa gyda Coventry City, cyn ymuno â Plymouth Argyle yn 1973. Treuliodd y pedair blynedd nesaf gyda Plymouth, yn helpu'r clwb i gyrraedd  rownd gyn-derfynol Cwpan y Gynghrair ym 1974 a dyrchafiad i Ail Adran Cynghrair pêl-Droed Lloegr y flwyddyn ganlynol, cyn disgyn allan o ras pan daeth Mike Kelly yn rheolwr y clwb yn lle Tony Waiters.
Ymunodd â'i gyn cyd chwaraewr Bobby Saxton yn nghlwb Dinas Caerwysg ym 1979, ond dychwelodd i Plymouth Argyle pan penodwyd Saxton  yn rheolwr y clwb ddwy flynedd yn ddiweddarach. Cafodd ei lofnodi gan Saxton eto yn ystod haf 1982 ar ôl iddo dod yn rheolwr ar Blackburn Rovers. Randell dychwelyd i Gymru ar fenthyg gyda'r Sir Casnewydd yn ystod tymor 1983-84, a dychwelodd yn barhaol ym 1985 gyda Dinas Abertawe.
Aeth yn ei flaen i reoli Athletwyr Llansawel a Thref y Barri yng Nghynghrair pêl-droed Cymru.
Purdy, Washington
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Washington, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Purdy, gan gynnwys:
Hamlin, Michigan
Treflan yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Hamlin, gan gynnwys:
Vicente Fox
Gwleidydd a dyn busnes Mecsicanaidd yw Vicente Fox Quesada (ganwyd 2 Gorffennaf 1942) a oedd yn Arlywydd Mecsico o 2000 i 2006.
Fairfield, Michigan
Treflan yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Newark, Michigan
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Newark, gan gynnwys:
Fairfield, Michigan
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Fairfield, gan gynnwys:
Lowden, Washington
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Lowden, gan gynnwys:
Manson, Washington
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Washington, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Manson, gan gynnwys:
Vicente Fox
Ymunodd â'r Partido Acción Nacional (PAN) yn 1987 a chafodd ei ethol i Siambr y Dirprwyon yn 1988. Enillodd yr ymgyrch i fod yn llywodraethwr Guanajuato yn 1995. Ymgyrchodd am yr arlywyddiaeth yn 2000, a threchodd ei wrthwynebydd o'r Partido Revolucionario Institucional (PRI), Francisco Labastida Ochoa. Fox oedd yr arlywydd cyntaf ers 71 mlynedd nad oedd yn aelod o'r PRI.
Duncan Bush
Bardd ac awdur Cymreig oedd Duncan Bush (6 Ebrill 1946 – 18 Awst 2017). Fe'i ganwyd yng Nghaerdydd.
Cafodd Bush ei addysg ym Mhrifysgol Warwick, ym Mhrifysgol Duke (UDA) ac yng Ngholeg Wadham, Rhydychen.
Cyflwynodd y gyfres deledu Voices In The Dark: A Hundred Years of Cinema in Wales.
Enillodd y Wobr Saesneg yng nghystadleuaeth Llyfr y Flwyddyn 2003, gyda'i lyfr Masks.
Philip Roth
Nofelydd Americanaidd oedd Philip Milton Roth (19 Mawrth 1933 – 22 Mai 2018).
Fairhaven, Michigan
Treflan yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Fairhaven, gan gynnwys:
Old Tappan, New Jersey
Bwrdeisdref yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Old Tappan, gan gynnwys:
Brian Law
Mae  Brian John Law (ganwyd 1 Ionawr 1970 ym Merthyr Tudful) yn gyn chwaraewr pêl-droed Cymreig proffesiynol sydd wedi chware yn rhyngwladol dros Gymru .
Gyrfa clwb
Cychwynnodd Law ei yrfa gyda Queens Park Rangers gan wneud ei ymddangosiad cyntaf yn erbyn Sheffield Wednesday yn Loftus Road yng ngêm derfynol tymor 1987. Gwnaeth cyfanswm o 20 o ymddangosiad dros ei glwb cyn cael ei orfodi i ymddeol yn 1991 o ganlyniad i anafiadau tendon. Ar ôl ymddeol bu Law yn treulio tair blynedd y tu allan i fyd pêl-droed ar daith bacpacio o amgylch y byd, cyn dychwelyd ym 1994 wedi canfod bod ei anaf yn gallu gwrthsefyll llymder pêl-droed proffesiynol. Ymunodd a Wolverhampton Wanderers, a bu'n yn ofynnol iddynt dalu iawndal o £34,000 ar ran Law i gwmni yswiriant a oedd wedi rhoi taliad iddo am orfod ymddeol trwy anaf; bu'n rhaid iddynt tau £100,000 i'w gyn-glwb Queens Park Rangers hefyd. Yn ystod ei amser gyda Wolverhampton cafodd Law ei arestio ar ôl gyrru bws tra'n feddw, gan dderbyn dirwy a chyfnod o wasanaeth cymunedol
Ar ôl dechrau sefydlu ei hun yn y tîm cyntaf, gorfodwyd Law i dderbyn llawdriniaeth ailadeiladu ffêr gan fethu llwyddo i adennill ei le yn yr ochr wedi'r llawdriniaeth. Symudodd i Milwall ym 1997. Gwnaeth 47 o ymddangosiadau fel capten y clwb ym mhob gêm yn ystod ei dymor cyntaf yn The New Den a bu'n aelod rheolaidd o'r tîm cyntaf ar ddechrau'r tymor canlynol. Bu i anaf pen-glin ei orfodi allan o'r ochr ar ôl llai nag un mis o dymor 1998-99. Fe'i rhyddhawyd yn gan Millwall yn 2000 gan ddod a'i yrfa fel peldroediwr i ben.
Gyrfa ryngwladol
Bu Law yn chwarae i dîm bechgyn ysgol Cymru Dan 15. Bu'n aelod ac yn gapten ar garfanau o dan 16, dan 18, dan 21 yn ogystal â thîm B Cymru yn erbyn Lloegr yn Tranmere (5/12/90). Er nad oedd ond wedi chwarae ond llond llaw o gemau ar gyfer Queens Park Rangers, cafodd Law ei alw i chware i dîm hŷn Cymru ym mis medi 1988 gan wasanaethu fel eilydd heb ei ddefnyddio yn erbyn yr Iseldiroedd. Bu'n eilydd heb ei ddefnyddio eto mewn gemau yn erbyn yr Eidal a Malta. Gwnaeth ei ymddangosiad cyntaf ar 25 Ebrill 1990 mewn tîm a gollodd 4-2 i Sweden. Cafodd Law ei alw'n ôl i'r garfan, ar ôl ei seibiant 2 flynedd o'r gêm, ar gyfer gêm yn erbyn Bwlgaria ym mis Mawrth 1995 Pan gollodd Cymru 3 - 1.
Enrique Peña Nieto
Gwleidydd Mecsicanaidd o'r Partido Revolucionario Institucional (PRI) yw Enrique Peña Nieto (ganwyd 20 Gorffennaf 1966) a oedd yn Arlywydd Mecsico o 2012 i 2018. Gwasanaethodd yn swydd Llywodraethwr Talaith Mecsico o 2005 i 2011.
Bywyd cynnar ac addysg
Ganwyd yn Atlacomulco, Talaith Mecsico, ac ef oedd yr un hynaf o bedwar plentyn. Roedd ei dad yn beiriannydd trydanol a'i fam yn athrawes.
Astudiodd am ei radd baglor yn yr Universidad Panamericana yn Ninas Mecsico, ac enillodd ei radd meistr gweinyddiaeth busnes o Sefydliad Technolegol Monterrey.
Dawns forys cyffiniau Cymru
Datblygodd Dawns forys cyffiniau Cymru yn Swydd Henffordd, Swydd Gaerwrangon a Swydd Amwythig. Mae’r ddawn yn fwy syml na ddawns forys canolbarth Lloegr, ond yn fwy bywiog, gyda bloeddio ac yn ddefnyddio ffyn. Mae defnyddio pedwar, chwech neu wyth o ddawnswyr yn gyffredin. Gwisgir cotiau gyda charpiau o frethyn, a duir wynebau’r dawnswyr. Cyfeilir y dawnswyr gan fandiau mawrion, yn cynnwys acordion, consertina, ffidil, offerynnau bras a drymiau.
Enrique Peña Nieto
Gyrfa wleidyddol gynnar
Ymunodd Peña Nieto â'r PRI yn 1984 ac roedd yn weithgar yng ngwleidyddiaeth Talaith Mecsico. Fe ddaliodd swydd ysgrifennydd gweinyddol (2000–02) a chafodd ei ethol yn gyngreswr taleithiol yn 2003. Yn 2005, fe ymgyrchodd am swydd llywodraethwr Talaith Mecsico.
Ymgyrch arlywyddol 2012
Enillodd Peña Nieto yr etholiad gyda 38% o'r bleidlais.
Arlywyddiaeth (2012–2018)
Wedi i Donald Trump gael ei urddo'n Arlywydd yr Unol Daleithiau yn Ionawr 2017, fe wnaeth Peña Nieto wfftio honiadau y byddai Mecsico yn talu am wal yr oedd Trump yn bwriadu codi ar hyd y ffin rhwng y ddwy wlad.
Ildiodd yr arlywyddiaeth i Andrés Manuel López Obrador ar 1 Rhagfyr 2018.
Lázaro Cárdenas
Gwleidydd a chadfridog Mecsicanaidd oedd Lázaro Cárdenas del Río (21 Mai 1895 – 19 Hydref 1970) oedd yn Arlywydd Mecsico o 1934 i 1940.
Ymunodd Cárdenas â'r fyddin chwyldroadol yn 18 oed, a chafodd ei ddyrchafu'n gadfridog yn 1920. Fe'i etholwyd yn Llywodraethwr Michoacán yn 1928, ac yn 1930 fe'i dewiswyd yn llywydd y Partido Nacional Revolucionario (PNR; bellach y Partido Revolucionario Institucional). Ymgyrchodd Cárdenas am yr arlywyddiaeth yn 1934, gan ymweld â bron pob un ddinas, tref a phentref ym Mecsico. Enillodd yr etholiad a dechreuodd ar raglen o ddiwygio'r cefn gwlad ac ailddosbarthu tir.
Ernesto Zedillo
Gwleidydd Mecsicanaidd yw Ernesto Zedillo Ponce de León (ganwyd 27 Rhagfyr 1951) a oedd yn Arlywydd Mecsico o 1994 i 2000.
Gwilym Tel (drama)
Cyhoeddwyd cyfieithiad Cymraeg gan Elfed yn 1924.
Ernesto Zedillo
Ganwyd yn Ninas Mecsico a chafodd ei fagu ym Mexicali. Ymunodd â'r Partido Revolucionario Institucional (PRI) yn 1971. Gweithiodd i fanc canolog Mecsico cyn iddo gael ei benodi'n ysgrifennydd addysg yn 1992. Cafodd ei ddewis yn ymgeisydd y PRI am yr arlywyddiaeth yn 1994, yn sgil llofruddiaeth Luis Donaldo Colosio. Enillodd yr etholiad ac yn gynnar yn ei arlywyddiaeth fe wynebodd argyfwng economaidd ac arian cyfred ansefydlog.
Faithorn, Michigan
Cymuned heb ei hymgorffori (unincorporated community) yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Faithorn, gan gynnwys:
Leonia, New Jersey
Bwrdeisdref yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Leonia, gan gynnwys:
Bonners Ferry, Idaho
Dinas yn, yn nhalaith Idaho, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Bonners Ferry, gan gynnwys:
Marshall, Washington
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Washington, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Marshall, gan gynnwys:
Marshall, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Marshall, gan gynnwys:
Smithfield, Gogledd Carolina
Tref yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Smithfield, gan gynnwys:
Allendale, New Jersey
Bwrdeisdref yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Allendale, gan gynnwys:
Hopedale, Massachusetts
Tref yn, yn nhalaith Massachusetts, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Hopedale, gan gynnwys:
Impach, Washington
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Washington, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Impach, gan gynnwys:
Independence, Louisiana
Tref yn, yn nhalaith Louisiana, yw .
Fawn River, Michigan
Treflan yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Fawn River, gan gynnwys:
Ysbyty Sili
Hen ysbyty ym mhentref Sili, Bro Morgannwg, Cymru, yw Ysbyty Sili. Fe'i caewyd fel Ysbyty yn 2001 ac mae'r adeilad bellach wedi'i droi'n fflatiau moethus dan yr enw Hayes Point. Mae'r adeilad yn nodedig fel un o engrheifftiau gorau o bensaernïaeth art deco yng Nghymru.
Castell Aberedw
Mae olion Castell Aberedw, sydd hefyd yn cael ei adnabod wrth yr enw 'Castell yn Elfael Uwch Mynydd', wedi eu lleoli ym mhentref Aberedw ym Mhowys. Cafodd ei adeiladu yn hwyr yn y 12g, ac yn ôl pob tebyg wedi disodli'r castell mwnt a beili a leolwyd ychydig gannoeddd o fedrau i ffwrdd.
Hanes
Cafodd y castell ei osod i Walter Heckelutel, dan Drwydded Grenellog (yr hawl i adeiladu wal sy'n cynnwys elfenau amddiffynnol), gan y Brenin Edward I o Loegr ar 24 Tachwedd 1284. Mae rhai yn awgrymu bod yr angen am Drwydded Grenellog yn foddion i'r Brenin darostwng yr arglwyddi i'w awdurdod, ond mae eraill yn anghytuno. Mae hanes cynharach y castell yn ansicr. Mae rhai haneswyr wedi awgrymu bod y castell gwreiddiol wedi ei adeiladu gan y Normaniaid wrth iddynt geisio cael troedle i mewn i ddeheubarth Cymru ym 1093.
Mae eraill wedi awgrymu ei fod yn gastell Cymreig yn wreiddiol. Yn sicr roedd Aberedw yn nwylo Tywysogaeth Gwynedd erbyn 1282 gan fod Llywelyn ap Gruffudd wedi gwario ei noson olaf ar dir y byw yn y castell cyn iddo deithio i Cilmeri lle cafodd ei lofruddio gan Adam Francton, un o asiantau Brenin Lloegr.
Disgrifiad
Roedd y castell yn adeilad hirsgwar gyda thyrau crwn 6 metr (20 troedfedd) ar bob ongl. Roedd yn cael ei amgylchynu gan ffos tua 10 i 15 metr (33 i 49 troedfedd) o led. Mae'n sefyll i'r dwyrain o orlifdir Afon Gwy. Mae olion y ffos i'w gweld ar y tair ochr arall. Roedd mynediad drwy sarn ar draws y ffos ar yr ochr ddwyreiniol. Mae rhai arwyddion o adeiladau mewnol yn goroesi. Mae olion llithrennau geudy (fath o doiled) yn y tyrau dwyreiniol. Mae'r adeilad bellach yn adfail. Cafodd y rhan fwyaf o ochr orllewinol y castell ei ddinistrio wrth adeiladu rheilffordd yn y 19eg ganrif. Cafodd llawer o gerrig y castell eu defnyddio ar gyfer gosod sylfeini'r trac. Mae'r adfeilion mewn cyflwr gwael iawn ac mae erydu yn parhau i achosi difrod i'r safle.
Hasbrouck Heights, New Jersey
Bwrdeisdref yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Hasbrouck Heights, gan gynnwys:
Felch, Michigan
Treflan yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Carl Hermann Ethé
bawd|Plac Hermann Ethé, Aberystwyth Roedd Carl Hermann Ethé neu Hermann Ethé (13 Chwefror 1844 – 7 Mehefin 1917) yn Ddwyreiniwr neu Orientalydd o'r Almaen.
Felch, Michigan
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Felch, gan gynnwys:
Needham, Massachusetts
Tref yn, yn nhalaith Massachusetts, yw .
Carl Hermann Ethé
Mae fwyaf adnabyddus yng Nghymru, bellach, oherwydd ei driniaeth adeg Rhyfel Mawr ond, y tu allan cofir ef yn bennaf am ei gatalog o lawysgrifau Islamaidd a'i astudiaethau a chyfieithiadau Almaeneg o farddoniaeth Persieg.
Bu'n Athro Almaeneg ac Ieithoedd Dwyreiniol, Coleg Prifysgol Cymru, Aberystwyth yn ystod y Rhyfel Mawr. Fe dargedwyd ef a'i wraig yn frwnt yn ystod y rhyfel oherwydd eu cenedligrwydd. . Bu'n rhaid iddynt ffoi o'u cartref yn Ffordd Caradog yn y dref ym mis Hydref 1914. Bu farw Ethé ym Mryste yn 1917. Ceir plac llechen, tair ieithog (Cymraeg, Saesneg, Almaeneg) ar safle hen Gapel Seilo ar stryd Morfa Mawr lle mae Canolfan y Morlan bellach, yn Aberystwyth i gofnodi'r ffaith iddynt cael eu herlid o'u cartref.
Ymysg ei gyfieithiadau mae rhan gyntaf cosmograffi Zakariya al-Qazwini, Ajā'ib al-makhlūqāt wa gharā'ib al-mawjūdāt (Rhyfeddod y Greadigaeth, The Wonders of Creation, Die Wunder der Schöpfung yn ei Almaeneg ef) a gyhoeddwyd yn 1868.
Massanetta Springs, Virginia
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Massanetta Springs, gan gynnwys:
Felt, Idaho
Cymuned heb ei hymgorffori (unincorporated community) yn, yn nhalaith Idaho, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Felt, gan gynnwys:
Fenn, Idaho
Cymuned heb ei hymgorffori (unincorporated community) yn, yn nhalaith Idaho, yw .
McMillin, Washington
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Washington, yw .
Fenn, Idaho
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Fenn, gan gynnwys:
McMillin, Washington
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn McMillin, gan gynnwys:
Interlaken, New Jersey
Bwrdeisdref yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Interlaken, gan gynnwys:
Matawan, New Jersey
Bwrdeisdref yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Bar Harbor, Maine
Tref yn, yn nhalaith Maine, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Bar Harbor, gan gynnwys:
Matawan, New Jersey
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Matawan, gan gynnwys:
Fillmore, Michigan
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Fillmore, gan gynnwys:
McNair, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal McNair, gan gynnwys:
Fish Haven, Idaho
Tref yn, yn nhalaith Idaho, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Fish Haven, gan gynnwys:
Llygad y dydd
Gall Llygad y dydd (lluosog: Llygaid y dydd) gyfeirio at:
Planhigion
Ceir sawl rhywogaeth o lygad y dydd ond mae'r enw fel arfer yn cyfeirio at Bellis perennis sef y mwyaf cyffredin yng Nghymru.
Isabel Marshal
Iarlles Seisnig oedd Isabel Marshal (9 Hydref 1200 – 17 Ionawr 1240). Roedd hi'n wraig i Gilbert de Clare, 4ydd Iarll Hertford a 5ed Iarll Caerloyw a Richard, Iarll 1af Cernyw (mab y Brenin John o Loegr). Gyda Gilbert, roedd hi'n hen nain i'r Brenin Robert Bruce o'r Alban.
Teulu
Wedi ei geni yng  Nghastell Penfro, Isabel oedd seithfed plentyn, ac  ail, merch William Marshal, Iarll 1af Penfro a Isabel de Clare. Roedd ganddi 4 chwaer a 5 brawd, a oedd yn cynnwys yr 2il, 3ydd, 4ydd, 5ed a'r 6ed  Iarll Penfro; bu pob un o'i frodyr marw heb etifedd gwrywaidd dilys, gan basio'r teitl ymlaen i'r brawd nesaf yn llinell. Wrth i'w brawd olaf i ddal teitl Iarll Penfro marw heb etifedd cyfreithlon cafodd y teitl ei basio i lawr drwy deulu  chwaer iau Isabel, Joan. Priododd ei chwiorydd, Ieirll Norfolk, Surrey, a Derby; Arglwydd y Fenni a'r Arglwydd Swanscombe. bawd|chwith|Priodas Richard o Gernyw i Isabella o Gaerloyw
Priodas cyntaf
Ar ei 17eg pen-blwydd, priododd Isabel Gilbert de Clare, 4ydd Iarll Hertford a 5ed Iarll Caerloyw, a oedd yn 20 mlynedd yn hŷn na hi, yn Abaty Tewkesbury. Roedd y briodas yn eithriadol hapus, er gwaetha'r gwahaniaeth oedran. Bu iddynt chwech o blant:
Meadowbrook, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Meadowbrook, gan gynnwys:
Isabel Marshal
Priodas cyntaf
Aeth Gilbert gŵr Isabel i ryfela yn Llydaw ym 1229, ond bu farw ar 25 hydref 1230 ar ei ffordd yn ôl i Penrose, yn y ddugaeth. Cafodd ei gorff ei gludo cartref drwy Plymouth a Cranborne, i Tewkesbury, lle cafodd ei gladdu yn yr abaty.
Ail briodas
Roedd Isabel yn wraig weddw ifanc, dim ond 30 mlwydd oed. Roedd hi wedi profi ei gallu i gael plant ac i esgor ar feibion iach; fel y dangoswyd trwy fodolaeth ei chwe phlentyn ifanc, tri ohonynt yn feibion. Dyma, yn fwyaf tebygol, oedd y rheswm dros gynnig o briodas gan Richard, Iarll 1af Cernyw, a phaham bod Isabel yn derbyn ei gynnig, er gwaetha'r ffaith bod ei gŵr wedi bod yn farw am bum mis yn unig. Priododd y ddau ar 30 Mawrth 1231 yn Eglwys Fawley. Roedd Richard, brawd y Brenin Harri, yn anfodlon efo'r briodas gan ei fod wedi bod yn ceisio trefnu priodas fwy manteisiol ar gyfer yr Iarll. Roedd Isabel a Richard yn dod ymlaen yn dda, er bod gan Richard enw drwg am fod yn ferchetwr ac roedd yn hysbys ei fod yn cadw meistresi yn ystod y briodas. Bu iddynt bedwar o blant, ond bu farw tri ohonynt yn y crud.
Marwolaeth a chladdedigaeth
Bu Isabel farw o fethiant yr afu, wrth esgor ar ei phlentyn olaf, ar 17 Ionawr 1240, yng Nghastell Berkhamsted. Roedd hi'n 39 mlwydd oed.
Wrth farw gofynodd am gael ei chladdu gyda'i gŵr cyntaf yn Abaty Tewkesbury, ond mynodd Richard ei chladdu yn Abaty Beaulieu gyda ei fab bach yn lle hynny. Fel ystum duwiol, fodd bynnag, anfonodd ei chalon, mewn casgen arian i Tewkesbury.
Florence, Idaho
Tref anghyfannedd yn, yn nhalaith Idaho, yw .
Carlos Salinas de Gortari
Gwleidydd ac economegydd Mecsicanaidd yw Carlos Salinas de Gortari (ganwyd 3 Ebrill 1948) a oedd yn Arlywydd Mecsico o 1988 i 1994.
Enillodd etholiad arlywyddol 1988 gyda 50.4% o'r bleidlais, yr isaf gan unrhyw ymgeisydd o'r Partido Revolucionario Institucional (PRI) ers 60 mlynedd.
Amgueddfa Ceredigion
Amgueddfa leol yw Amgueddfa Ceredigion a leolir ar Ffordd y Môr (Terrace Road yn Saesneg) yng nghanol tref Aberystwyth.
bawd|dim|Mynedfa ar Ffordd y Môr
Hanes a pherchnogaeth
Sefydlwyd yr amgueddfa yn 1972 gan Gymdeithas Hynafiaethol Ceredigion (Cardiganshire Antiquarian Society) a gyflwynodd hi i Gyngor Dosbarth Ceredigion a sefydlwyd yn 1974. Yn 1996 fe drosglwyddwyd y perchnogaeth i Gyngor Sir Ceredigion yn dilyn ad-drefnu llywodraeth leol yng Nghymru.
Cefnogir hi hefyd gan fudiad 'Cyfeillion Amgueddfa Ceredigion'.
Adeilad
bawd|Amgueddfa Ceredigion gyda'r mynedfa newydd ar Ffordd y Môr bawd|Rhan o arddangosfa'r Amgueddfa bawd|Caffe'r Amgueddfa
Lleolir yr amgueddfa ar draws sawl hen adeilad gan gynnwys hen sinema Coliseum y dref. Yn 2017 symudwyd mynedfa'r Amgueddfa oddi ar gornel Ffordd y Môr â Stryd y Baddon, lle mae bar coctêl Y Bañera bellach, i ganol Ffordd y Môr.
Ceir siop a derbynfa a chanolfan dwristiaeth y dref ar y llawr ddaear ac o ddringo grisiau neu esgynydd ceir caffi ar y llawr cyntaf, a llawr cyntaf casgliad yr amgueddfa ac oriel achlysurol, a rhagor o gasgliadau ar yr ail-lawr.
Mae'r amgueddfa ar agor 10.00am - 5.00pm o ddydd Llun i ddydd Sadwrn. Mae ar gau ar ddydd Sul.
Casgliadau
Mae gan yr amgueddfa dros 60,000 o wrthrychau am hanes Ceredigion. Mae'r rhan fwyaf o'r arteffactau yng nghasgliad yr amgueddfa wedi ei gwneud neu eu defnyddio yng Ngheredigion rhwng 1850 a 1950 (ond mae'n anodd dyddio rhai yn hollol gywir) ac mae'r rhan fwyaf o'r lluniau o bobl a mannau yng Ngheredigion.
Yemassee, De Carolina
Tref yn, yn nhalaith De Carolina, yw .
Amgueddfa Ceredigion
Casgliadau
Ceir casgliad dda o waith tacsidermi gan y teulu Hutchings (1870s–1942) a darluniau gan Alfred Worthington (1835–1925).
Yemassee, De Carolina
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Yemassee, gan gynnwys:
Amgueddfa Ceredigion
Casgliadau
Ceir hefyd arddangosfeydd gan artistiaid cyfoes lleol, Cymreig ac weithiau tramor.
Digwyddiadau
bawd|Plac i'r Arlunydd Alfred Worthington sydd ar ochr [[Stryd Portland, Aberystwyth o'r Amgueddfa]] Cynhelir cyngherddau cerddorol o bob math yn yr amgueddfa gan gynnwys Lleuwen Steffan a grwpiau gwerin Cymreig, tramor a grwpiau canu cyfoes. Ceir hefyd gwersi ioga a digwyddiadau amrywiol ac achlysurol eraill.
Springfield, De Carolina
Tref yn, yn nhalaith De Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Springfield, gan gynnwys:
Isle La Motte, Vermont
Tref yn, yn nhalaith Vermont, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Isle La Motte, gan gynnwys:
McMullin, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Demarest, New Jersey
Bwrdeisdref yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Demarest, gan gynnwys:
Jellico, Tennessee
Tref yn, yn nhalaith Tennessee, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Jellico, gan gynnwys:
Mead, Washington
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Washington, yw .
Columbia, Connecticut
Tref yn, yn nhalaith Connecticut, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Columbia, gan gynnwys:
Wheatland, Wyoming
Tref yn, yn nhalaith Wyoming, yw .
Round Hill, Virginia
Tref yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Round Hill, gan gynnwys:
Wheatland, Wyoming
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Wheatland, gan gynnwys:
Emerson, New Jersey
Bwrdeisdref yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Emerson, gan gynnwys:
Norwood, New Jersey
Bwrdeisdref yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Norwood, gan gynnwys:
Cabinet, Idaho
Cymuned heb ei hymgorffori (unincorporated community) yn, yn nhalaith Idaho, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Cabinet, gan gynnwys:
Middlebrook, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Middlebrook, gan gynnwys:
Metompkin, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori yn Accomack County, Virginia, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Metompkin, gan gynnwys:
Gwyliau Beicio Cymru: Aberaeron a'r Cei Newydd
Teithlyfr o fapiau a theithiau beic gan amryw o awduron yw Gwyliau Beicio Cymru: Aberaeron a'r Cei Newydd. Cyngor Ceredigion a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2004. Yn 2018 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle
Stryd y Popty, Aberystwyth
bawd|Capel Seion, Stryd y Popty Stryd yng nghanol tref Aberystwyth yw Stryd y Popty (Saesneg: Baker Street).
Hanes
bawd|Aberystwyth, Canolfan Cyngor y Dref, Stryd y Popty Gorwedd y stryd i'r gogledd y tu hwnt i hen ffin ganoloesol y dre rhwng y Stryd Fawr (Great Darkgate Street) a Stryd y Porth Bach.
Adeiladwyd y stryd yng nghanol y 19g a cheir cofnod ohoni yn 1843.
Nodweddion y stryd
bawd|Capel Bethel, Stryd y Popty bawd|Pwmp beics am ddim Mae'r stryd yn sefyll ar lethr sy'n gwyro i lawr at gyfeiraid y gogledd. Er gwaethaf y ffaith ei bod ynghanol y dref, mae'r stryd yn gymharol dawel gan nad oes siopau arni a ceir cilfan bychan i barcio yn ei chanol.
Ceir dau gapel fawr ar y stryd:
Ceir hefyd man parcio beics sy'n cynnwys pwmp am ddim at ddefnydd beiciau. Ariannwyd y pwmp gan Lywodraeth Cymru.
Ar gornel ddwyreiniol y stryd yn ffinio gyda Sgwâr Owain Glyndŵr ceir mynedfa i adeilad Banc y NatWest.
Ymysg rhai o'r bobl noddwediadol bu'n byw yn y stryd mae'r athronydd Leopold Kohr ac awdur The Breakdown of Nations bu'n darlithio ym Mhrifysgol Aberystwyth rhwng 1968 ac 1977.
Waterville, Washington
Tref yn, yn nhalaith Washington, yw .
Twin Falls, Idaho
Tref yn, yn nhalaith Idaho, yw .
Waterville, Washington
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Waterville, gan gynnwys:
Twin Falls, Idaho
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Twin Falls, gan gynnwys:
Hillsdale, New Jersey
Bwrdeisdref yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Hillsdale, gan gynnwys:
Fort Gratiot, Michigan
Treflan yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Fort Gratiot, gan gynnwys:
Jamestown, Tennessee
Dinas yn, yn nhalaith Tennessee, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Jamestown, gan gynnwys:
East Wretham
Pentref yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy East Wretham. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Wretham yn ardal an-fetropolitan Breckland.
Dawns forys glocsen Gogledd-orllewinol
Tarddiad Dawns forys glocsen Gogledd-orllewinol oedd trefi diwydiannol Swydd Gaer a Swydd Gaerhirfryn. Mae’r gwisg yn dueddol o fod yn drawiadol, a gwisgir clocsiau gyda haearn ar wadnau a sodlau, yn pwysleisio rhythm y ddawns. Gall y ddawns fod yn orymdaith – yn aml yn ystod wythnos y gwyliau, yn dilyn ‘rushcart’ - neu’n digwydd mewn un lle. Defnyddir ffyn neu raffau byrion neu cadachau. Mae arweinydd yn rheoli’r ddawns, yn defnyddio chwibanogl i ddynodi newidiadau pwysig. Mae gan y pentrefi Winster a Tidesdale yn Swydd Derby ddawns debyg, ond yn gwisgo sgidiau.
Grant, Idaho
Cymuned heb ei hymgorffori (unincorporated community) yn, yn nhalaith Idaho, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Grant, gan gynnwys:
Index, Virginia
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Index, gan gynnwys:
Milan, Washington
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Washington, yw .
Oreana, Idaho
Cymuned heb ei hymgorffori (unincorporated community) yn, yn nhalaith Idaho, yw .
Milan, Washington
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Milan, gan gynnwys:
Oreana, Idaho
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Oreana, gan gynnwys:
Frankenlust, Michigan
Treflan yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Frankenlust, gan gynnwys:
Milton, Kansas
Cymuned heb ei hymgorffori yn, yn nhalaith Kansas, yw .
Roseland, New Jersey
Bwrdeisdref yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Milton, Kansas
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Milton, gan gynnwys:
Roseland, New Jersey
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Roseland, gan gynnwys:
Ffordd y Môr, Aberystwyth
Mae'n rhedeg bron yn unionsyth o du allan i orsaf Aberystwyth i'r môr. Mae sawl stryd arall yn torri ar draws Ffordd y Môr o'r dwyrain i'r gorllewin gan gynnwys, Rhodfa'r Gogledd a Stryd Portland.
Cathlamet, Washington
Tref yn, yn nhalaith Washington, yw .
Ffordd y Môr, Aberystwyth
Hanes
Adnabwyd yr ardal gwastad wrth droed allt y Stryd Fawr a tu hwnt i hen ffiniau Oesoedd Canol y dref yn Morfa Swnd ac arferai fod yn rhan o dir comin y dref. Ond erbyn y 19g roedd pwysau mawr ar Gorfforaeth Aberystwyth o du stadau teuluoedd Powell o Nanteos a Pryse o Gogerddan i wethu'r tir a'i ddatblygu ar gyfer aneddau a masnach. . Yn ôl adroddiad Llys Lît Aberystwyth, 1813, "We the jury direct that part of the waste land called Morfa Swnd be mapped and divided into convenient plots for buildings."
Cathlamet, Washington
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Cathlamet, gan gynnwys:
Ffordd y Môr, Aberystwyth
Hanes
Datblygwyd Ffordd y Môr a Ffordd Alexandra (Alexandra Rd) gyda dyfodiad y rheilffordd i'r dref yn yr 1860au. Gyda dyfodiad y rheilffordd, symudodd calon masnachol y dref tuag at Ffordd y Môr a gwelwyd adeiladu adeiladau newydd pwrpasol fel Banc Barclays, corneli strydoedd Ffordd Alexandra, Cambrian Place, Sgwâr Glyn Dŵr/Rhodfa'r Gogledd gyda phensaerniaeth hyderus a phwrpsol.
Nodweddion
Ceir nifer o sefydliadau masnachol pwysicaf Aberystwyth a'r cylch ar hyd Ffordd y Môr. Yn ei mysg mae:
Gwasanaeth Archifau Gwynedd
Gwasanaeth Archifau yng Ngogledd Cymru yw Gwasanaeth Archifau Gwynedd.
Ffordd y Môr, Aberystwyth
Darllen pellach
Aberystwyth: Understanding Urban Character, cyhoeddwyd gan CADW
Gwasanaeth Archifau Gwynedd
Cefndir
Sefydlwyd Archifdy Caernarfon yn y 1940au hwyr, yn dilyn cyfarwyddyd gwladol ar bob llywodraeth leol i gadw dogfennaeth hanesyddol eu hardal mewn archif bwrpasol. Bu i Gyngor Sir Feirionnydd benodi archifydd ym 1953. Rhwng 1974 a 1996, roedd y Gwasanaeth hefyd yn rhedeg archidy yn Llangefni. Mae'r casgliad yn amrywiol iawn, gyda papurau ystad, dogfennau personol, cynlluniau a mapiau a lluniau o Wynedd yn rhan ohoni. bawd|chwith|Doc Fictoria, [[Caernarfon. Gellir gweld adeilad yr Archifdy ochr draw i'r doc.]]
Mae gan y gwasanaeth ddwy Archifdy, un yng Nghaernarfon ac un yn Nolgellau.
Mae modd ymweld â'r ddwy archifdy sydd gan y gwasanaeth yn ystod yr wythnos i weld y dogfennau hanesyddol yma.
Avery, Michigan
Cymuned heb ei hymgorffori yn Berrien County, yn nhalaith Michigan,  yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Avery, gan gynnwys:
Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe
Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe yw un o saith o fyrddau iechyd Cymru.
Reynolds, Idaho
Cymuned heb ei hymgorffori (unincorporated community) yn, yn nhalaith Idaho, yw .
Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe
Hanes
Bwrdd Iechyd Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg oedd bwrdd iechyd lleol sy'n gwasanaethu Abertawe, Sir Pen-y-bont ar Ogwr, Caerffili, Castell-nedd Port Talbot, y rhan orllewinol o Fro Morgannwg ac Ystradgynlais ym Mhowys.
Reynolds, Idaho
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Reynolds, gan gynnwys:
Bwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe
Hanes
Sefydlwyd Bwrdd Iechyd Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg yn ffurfiol ar 1 Hydref 2009 pan unwyd Ymddiriedolaeth GIG Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg â Byrddau Iechyd Lleol Abertawe, Castell-nedd Port Talbot a Phen-y-bont ar Ogwr. Mae pencadlys y bwrdd wedi ei leoli ym Mae Baglan. Prif Weithredwr cyntaf y bwrdd oedd Paul Williams. Ffurfiwyd Ymddiriedolaeth GIG Prifysgol Abertawe Bro Morgannwg ar 1 Ebrill 2008 yn dilyn uno Ymddiriedolaethau GIG Abertawe a Bro Morgannwg.
Ysbytai/Clinigau
bawd|300px|Ysbyty Singleton
bawd|Ysbyty Cefn Coed bawd|Ysbyty Glanrhyd bawd|Ysbyty Treforys
Ysbytai sydd wedi cau
bawd|HMP Parc
Timau Iechyd Meddwl Cymunedol
bawd|Clinig Heol Quarella Pen y bont Mae'r gan y bwrdd iechyd 9 o Dimau Iechyd Meddwl Cymunedol (TIMC):
Woodcliff Lake, New Jersey
Bwrdeistref yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Koehler, Michigan
Treflan yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Woodcliff Lake, New Jersey
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Woodcliff Lake, gan gynnwys:
Koehler, Michigan
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Koehler, gan gynnwys:
Brevort, Michigan
Tref yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Brevort, gan gynnwys:
Metro Midland
Daw’r rhwydwaith yn ôl i reolaeth Transport for West Midlands ar ddiwedd y cytundeb bresennol gyda National Express. Cynllunir estyniadau a leiniau newydd, a buddsoddir elw yn ôl i’r rhwydwaith.
Bwriedir adeiladu estyniad ar Heol Broad a Ffordd Hagley i Edgbaston, un arall trwy Digbeth i’r dwyrain a Maes Awyr Birmingham, ac un arall o Wednesbury i Brierley Hill. Bydd y cwmni sector cyhoeddus Midland Metro Cyf yn cymryd drosodd ym mis Hydref 2018, ar ddiwedd y cytundeb bresennol. Gobeiithir bod y prosiect HS2 yn rhoi hwb i’r wasanaeth leol. Rhagwelir bod y nifer blynyddol o deithwyr yn codi o 6.5 miliwn i dros 30 miliwn.
Lein Un
Agorwyd Lein Un, rhwng Birmingham a Wolverhampton, ar 31 Mai 1999, yn dilyn cwrs y Rheilffordd y Great Western rhwng Gorsaf reilffordd Birmingham (Snow Hill) a Wolverhampton, ond yn mynd ar ffyrdd cyhoeddus ar dau ben y lein. Mae 23 o safleoedd tram, 11 ohonynt ar safleoedd gorsaf reilffordd.Yn wreiddiol, roedd Gorsaf reilffordd Birmingham (Snow Hill) yn derminws, ond estynnwyd y lein hyd at safle tram Grand Central, yn ymyl Gorsaf reilffordd Birmingham (Heol Newydd) yn ystod 2015-16.
Y camau nesaf
Bwriedir adeiladu estyniad i Edgbaston, 2 gilomedr o hyd, yn costio £149 miliwn. Bydd y tramiau’n defnyddio pŵer batri er mwyn osgoi cael gwifrau trydanol yng nghanol y ddinas, yn mynd trwy Sgwâr Fictoria, Circws Paradwys, heibio’r llyfrgell ac ar hyd Heol Broad cyn cyrraedd Ffordd Hangley yn Edgbaston erbyn 2021. Mae hefyd cynllun i adeiladu estyniad o ganol y ddinas trwy Digbeth a Solihull i’r dwyrain a Maes Awyr Birmingham, yn cysylltu gyda rhwydwaith HS2. Bydd ein arallyn gadael Lein un yn Wednesbury ac yn mynd yn rhannol ar hen reilffordd De Swydd Stafford trwy Dudley i Brierley Hill, lle mae ystad manwerthu Merry Hill. Bwriadir creu estyniad arall yn Wolverhampton a wasanaethu’r gorsafoedd bws a rheilffordd, erbyn 2020.
Vienna, Michigan
Cymuned heb ei hymgorffori yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Metro Midland
Y camau nesaf
Bydd y cwmni sector cyhoeddus Midland Metro Cyf yn cymryd drosodd ym mis Hydref 2018, ar ddiwedd y cytundeb bresennol. Gobeithir bod y prosiect HS2 yn rhoi hwb i’r wasanaeth leol. Rhagwelir bod y nifer blynyddol o deithwyr yn codi o 6.5 miliwn i dros 30 miliwn.
Frederic, Michigan
Treflan yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Frederic, gan gynnwys:
Watchung, New Jersey
Bwrdeisdref yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Watchung, gan gynnwys:
National Football League
Mae'r National Football League (a elwir hefyd yn NFL) yn gynghrair p êl-droed Americanaidd. Mae yna 32 o dimau yn y gynghrair. Mae'r gynghrair yn un o brif gynghreiriau chwaraeon proffesiynol yr Unol Daleithiau a Chanada.
O ran y nifer o chwaraewyr a phobl sy'n gweithio iddi, yr NFL yw'r gynghrair chwaraeon broffesiynol fwyaf yn y byd. Fe'i hystyrir fel y lefel gystadleuol uchaf yn y byd ar gyfer pêl-droed Americanaidd.
Hanes yr NFL
bawd|Gêm NFL rhwng y [[Tennessee Titans (glas) a'r Houston Texans (gwyn)]] Ym 1920, fe ffurfiwyd cynghrair bêl-droed Americanaidd ac fe'i helwir yr American Professional Football Association. Ym 1921 newidiwyd ei henw i'r National Football League. Ym 1960 fe ffurfiwyd cynghrair arall, o'r enw'r American Football League ac yna ym 1970, ymunwyd y National Football League a'r American Football League â'i gilydd er mwyn i dimau o'r ddwy gynghrair allu chwarae yn erbyn ei gilydd. Newidiwyd enw'r gynghrair National Football League i'r National Football Conference (a elwir fel arfer yn NFC), a newidiwyd enw'r American Football League i'r American Football Conference (a elwir fel arfer yn AFC). Y ddwy adran hyn gyda'i gilydd yw'r National Football League heddiw (a elwir fel arfer yn NFL).
Timau
Oherwydd maint y wlad, mae'r timau yn cael eu gwahanu a'u rhoi mewn isadranau rhanbarthol llai. Rhennir y tîmau fel a ganlyn:
Amserlen
Mae'r timau yn chwarae gemau yn erbyn ei gilydd o fis Medi tan fis Ionawr. Hwn yw'r Tymor Arferol (Regular Season). Mae pob tîm yn chwarae 16 gêm.
"Playoffs"
Ar ddiwedd pob tymor NFL, mae'r wyth tîm sy'n gorffen ar frig eu hisadrannau, a'r ddau dîm orau o'r ddwy adran na lwyddon nhw i ennill eu hisadrannau (gelwir y pedwar tîm hyn yn Wild Cards) yn mynd i mewn i gystadleuaeth i benderfynu pencampwr y gynghrair gyfan. Gelwir y gystadleuaeth hon y Playoffs. Mae yna gyfanswm o 12 tîm yn y Playoffs: 6 o'r NFC a 6 o'r AFC. Rhestrir y 6 tîm o bob adran yn ôl faint o gemau y ennillant yn y Tymor Arferol. Mae'r timau na lwyddant ennill eu hisadrannau (y Wild Cards) yn wastad yn cael eu dosbarthu'n bumed ac yn chweched ar y rhestr, hyd yn oed os oeddent yn well na thîm a enillodd isadran arall.