cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Homecoming: a Christmas Story
Ffilm ddrama yw The Homecoming: a Christmas Story a gyhoeddwyd yn 1971. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jerry Goldsmith.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1971. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Clockwork Orange sef ffim wyddonias, ddistopaidd am drosedd gan y cyfarwyddwr ffilm Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
40 Years in The Making: The Magic Music Movie
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Lee Aronsohn yw 40 Years in The Making: The Magic Music Movie a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Dee
Gallai Dee gyfeirio at:
40 Years in The Making: The Magic Music Movie
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lee Aronsohn ar 15 Rhagfyr 1952 yn Unol Daleithiau America. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1977 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lee Aronsohn nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Robert Koch
Meddyg, biolegydd, cemegydd, dyfeisiwr a ffotograffydd nodedig o Ymerodraeth yr Almaen oedd Robert Koch  (11 Rhagfyr 1843 - 27 Mai 1910). Meddyg a microbiolegydd Almaenig ydoedd. Derbyniodd Wobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth ym 1905 am ei ymchwil ar y diciâu. Cafodd ei eni yn Clausthal, Ymerodraeth yr Almaen ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Göttingen. Bu farw yn Baden-Baden.
Gwobrau
Enillodd Robert Koch y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Ramayana
bawd|220px|Cerflun yn dangos golygfa o’i Ramayana; ger [[Angkor Wat.]]
Un o ddwy gerdd epig fawr India yw'r Ramayana; y llall yw'r Mahabharata. Mae'n cynnwys dros 24,000 o benillion, tua 480,000 gair i gyd, mewn saith llyfr:
Mae'r gerdd o bwysigrwydd mawr yn niwylliant India ac yn un o weithiau pwysicaf Hindŵaeth. Yn draddodiadol, enwir yr awdur fel Valmiki.
Yr arwr yw Rama, mab hynaf Dasharatha, brenin Ayodhya, ond hefyd yn ymgnawdoliad o'r duw Vishnu. Cipir ei wraig, Sita, sy'n ymgnawdoliad o'r dduwies Laxmi, gan yr ellyll Ravana, a'i charcharu ar ynys Lanca (Sri Lanca). Gyda chymorth Hanuman a'i fwncïod, llwydda Rama i'w hachub.
Cyfansoddwyd y fersiynau cynharaf yn Sansgrit. Yn ddiweddarach cafwyd fersiynau Hindi hefyd: yr enwocaf o'r rhain yw'r fersiwn gan Tulsidas (Tulasidasa) (tua 1527-1623), sydd wedi ennill ei blwyf fel clasur.
Yr wydro wen
Llysieuyn blodeuol (neu legume) yw Yr wydro wen sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Fabaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Melilotus albus a'r enw Saesneg yw White melilot. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Meillionen Tair Dalen Wen, Meillion Tair Dalen Gwyn.
Eraill yn yr un teulu yw: ffa soya (Glycine max), y ffa cyffredin (Phaseolus), pys gyffredin (Pisum sativum), chickpea (Cicer arietinum), cnau mwnci (Arachis hypogaea), pys per (Lathyrus odoratus) a licrs (Glycyrrhiza glabra).
Denis Leary
Actor a digrifwr Americanaidd yw Denis Colin Leary (ganwyd 18 Awst 1957). Mae ei rieni'n dod o Killarney, Iwerddon.
Tipping Point
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Michel Poulette yw Tipping Point a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada ac Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Michel Poulette ar 1 Ionawr 1950 yn Sainte-Élisabeth.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Michel Poulette nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Jainiaeth
Crefydd hynafol o India yw Jainiaeth, a elwir yn draddodiadol yn Jain Dharma (जैन धर्म). Mae'n un o grefyddau hynaf India a chanddi dair prif colofn: ahiṃsā (di-drais), anekāntavāda (di-absoliwtiaeth), ac aparigraha (heb ymlyniad).
Thunder Road
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Arthur Ripley yw Thunder Road a gyhoeddwyd yn 1958. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori ym Mynyddoedd yr Appalachian a chafodd ei ffilmio yn Gogledd Carolina. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jack Marshall.
Jainiaeth
Cychwynodd Jainiaeth yn yr 9g CC, ond gall fod yn llawer hŷn na hynny. Jain yw person sy'n ddilynwr y Jinas ("y saint"), sef pobl sydd wedi ail-ddarganfod y dharma, ai'r rhyddhau eu hunain. Ceir 24 o Jinas arbennig a adwaenir fel Tirthankaras ("Adeiladwyr Rhyd"). Y diweddaraf yw'r 24ain, Mahavira (599 CC - 527 CC yn ôl traddodiad). bawd|220px|Teml Jainaidd yn [[Ranakpur.]]
Cred Jainiaid fod popeth yn fyw ar ryw ystyr, ac yn meddu enaid, a bod pob ffurf ar fywyd yn haeddu parch. Ceir tua 4.2 miliwn o ddilynwyr y grefydd yn India, a rhai mewn gwledydd eraill.
Thunder Road
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Robert Mitchum, Keely Smith, Gene Barry, Trevor Bardette a Jacques Aubuchon. Mae'r ffilm Thunder Road yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Jainiaeth
Mae'r Jain yn cymryd pum prif adduned: ahiṃsā (di-drais), satya (gwirionedd), asteya (peidio a dwyn), brahmacharya (ymatal o ryw), ac aparigraha (ymwadu a phethau materol). Mae'r egwyddorion hyn wedi effeithio ar ddiwylliant Jain mewn sawl ffordd, ee drwy arwain at ffordd wahanol o fyw ar llysiau yn bennaf. Arwyddair y ffydd a'r mantra Ṇamōkāra Parasparopagraho jīvānām (swyddogaeth eneidiau yw helpu ei gilydd) yw ei weddi fwyaf cyffredin a sylfaenol.
Mae Jainiaeth yn olrhain ei syniadau ysbrydol a'i hanes trwy olyniaeth o bedwar arweinydd ar hugain neu Tirthankaras, a'r cyntaf yn y cylch amser presennol yw Rishabhadeva; cred y Jain fod y traddodiad yn dal i fod wedi miliynau o flynyddoedd.
Y 23fed tirthankara Parshvanatha, y mae haneswyr yn dyddio i'r nawfed ganrif CC; a'r 24fed tirthankara, Mahavira i tua 600 CC. Ystyrir bod Jainiaeth yn dharma tragwyddol gyda'r tirthankaras yn tywys pob cylch amser y cosmoleg.
Ince-in-Makerfield
Tref ym Manceinion Fwyaf, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Ince-in-Makerfield. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Wigan.
Delor y Cnau
Mae Delor y Cnau (Sitta europaea) yn aelod o deulu'r Sittidae, y deloriaid. Mae'n aderyn cyffredin trwy'r rhan fwyaf o Ewrop a gogledd Asia, er nad yw'n cyrraedd Iwerddon.
Ince-in-Makerfield
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Ince-in-Makerfield boblogaeth o 12,243.
Lady Ice
Ffilm am ladrata gan y cyfarwyddwr Tom Gries yw Lady Ice a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Perry Botkin Jr..
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Donald Sutherland, Robert Duvall, Jennifer O'Neill, Buffy Dee, Jon Cypher a Patrick Magee. Mae'r ffilm Lady Ice yn 94 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Exorcist sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Lucien Ballard oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tom Gries ar 20 Rhagfyr 1922 yn Chicago a bu farw yn Pacific Palisades ar 24 Mai 1986.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tom Gries nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Delor y Cnau
Nid yw Delor y Cnau yn aderyn mudol. Mae'n aderyn cyffredin mewn coedwigoedd neu gymysgedd o goed a thir agored. Ei brif fwyd yw pryfed, hadau a chnau. Gall osod cneuen mewn twll mewn coeden i'w dal yn llonydd tra mae'n ei hagor a'i big.
Yn wahanol i'r rhan fwyaf o adar, mae'n medru dringo i lawr bonyn coeden - dim ond i fyny'r bonyn y gall y cnocellod, er enghraifft, ddringo. Mae'n aderyn canolig o ran maint, 14 cm o hyd, gyda pig hir a chryf, pen mawr a cynffon fer. Mae'r cefn yn llwydlas gyda llinell ddu ar draws y llygad. Mae'r lliw ar y bol yn amrywio yn ôl yr is-rywogaeth; mae gan y ffurf S. e. caesia yng ngorllewin Ewrop fol cochaidd, tra mae gan S. e. asiatica yn Asia a S. e. europaea yng ngogledd Ewrop fwy o wyn ar y bol.
Thunder Road
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1958. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Vertigo sy’n ffilm drosedd a dirgelwch Americanaidd gan Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Harry Marker sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Beinn a' Choin
Mae Beinn a'Choin neu Beinn a' Choin yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Lomond i Strathyre yn Ucheldir yr Alban;.
Thunder Road
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Ripley ar 12 Ionawr 1897 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Los Angeles ar 1 Gorffennaf 1990. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 47 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Delor y Cnau
Mae'n aderyn cyffredin yng Nghymru, ac mae'n ymddangos fod ei niferoedd wedi cynyddu'n sylweddol yn ystod y ganrif ddiwethaf.
Thunder Road
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Ripley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Delor y Cnau
Delor y Cnau - Hwyr Ddyfodiad?
chwith|bawd|300px|Delor y Cnau yn mwynhau pryd o gnau mwnci Ar y chwith dyma lun o Delor y cnau (nut hatch), yn busnesu tra’n mwynhau pryd o’i hoff fwyd—cnau mwnci a anfonwyd at Llen Natur. Daeth ymateb oddi wrth Duncan Brown, y naturiaethwr. “Tybed faint o bobl sydd yn sylweddoli bod delor y cnau yn aderyn prin ar un adeg nad oedd yn bresennol o gwbl yng Ngwynedd yn nechrau’r ganrif ddiwethaf.” Bu Duncan yn pori yng Nghofnodion Bywyd Adar yn y Creuddyn 1908 gan R W Jones, un a fu hefyd yn cyfrannu’n rheolaidd i’r ‘Deyrnas’, cylchgrawn misol y Bedyddwyr yn Llandudno a olygwyd gan y Parchedig Lewis Valentine. Dyma gyfieithiad o gofnod 12fed o Ebrill, 1907 -Gloddaeth, Llandudno: “Ceiliog ac iar delor y cnau yn casglu deunydd ar gyfer codi nyth. Dim ond unwaith o’r blaen y cofnodwyd gweld delor y cnau yn Sir Gaernarfon ac yn unman yn nes na Dinbych yn Sir Ddinbych.” Ychwanegodd Duncan: “Roedd ei ymlediad i'r gorllewin yng Nghymru yn cydfynd ag ymlediad tebyg i'r gogledd ym Mhrydain. Mae'r rhesymau am hyn yn ddirgelwch o hyd.”
Beinn a' Choin
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Jainiaeth
Jainiaeth yw un o grefyddau hynaf y byd, a chaiff ei hymarfer heddiw. Mae ganddi ddwy is-draddodiad hynafol mawr, Digambaras a Śvētāmbaras, gyda gwahanol safbwyntiau ar arferion asgetig, rhyw a pha destunau y gellir eu hystyried yn ganonaidd; mae gan y ddau fendicants a gefnogir gan leygwyr (śrāvakas a śrāvikas). Mae gan y traddodiad Śvētāmbara yn ei dro dri isdraddodiad: Mandirvāsī, Terapanthi a Sthānakavasī. Mae gan y grefydd rhwng pedair a phum miliwn o ddilynwyr, o'r enw Jains, sy'n byw yn India yn bennaf. Y tu allan i India, mae rhai o'r cymunedau mwyaf yng Nghanada, Ewrop a'r Unol Daleithiau, gyda niferoedd yr aelodau yn Japan yn tyfu'n gyflym. Ymhlith y gwyliau mawr mae Paryushana a Das Lakshana, Ashtanika, Mahavir Janma Kalyanak, Akshaya Tritiya, a Dipawali.
Mae'r amcangyfrifon o'r boblogaeth o Jainiaid yn gwahaniaethu rhywle rhwng pedair miliwn i ddeuddeg miliwn.
Credoau ac athroniaeth
chwith|bawd| Mae'r llaw yn symbol o Ahiṃsā, yr olwyn dharmachakra, y penderfyniad i atal saṃsāra (trawsfudo). Mae Jainiaeth yn draws-ddamcaniaethol ac yn rhagweld y bydd y bydysawd yn esblygu heb fynd yn groes i gyfraith deuoliaeth sylweddau (substance dualism) a weithredir yn otomatig trwy'r tir canol rhwng egwyddorion cyfochrogrwydd a rhyngweithio (interactionism).
Dravya (Sylwedd)
Ystyr Dravya yw sylweddau neu endid yn Sansgrit. Mae'r bydysawd yn cynnwys chwe sylwedd tragwyddol: bodau neu eneidiau (jīva), sylwedd neu fater nad yw'n ymdeimlo (pudgala), egwyddor symudiad (dharma), egwyddor gorffwys (adharma), gofod (ākāśa) ac amser (kāla). Mae'r pump olaf wedi'u huno fel yr ajiva (y rhai nad ydyn nhw'n byw). Mae athronwyr Jain yn gwahaniaethu rhwng sylwedd a'r corff, neu beth, trwy ddatgan bod y cyntaf yn elfen anorchfygol syml, a'r olaf yn gyfansoddyn, wedi'i wneud o un neu fwy o sylweddau, y gellir ei ddinistrio.
Tattva (Realaeth)
Mae Tattva yn dynodi realaeth neu wirionedd yn athroniaeth Jain, a dyma'r fframwaith ar gyfer iachawdwriaeth. Yn ôl Jains Digambara, mae saith tattvas: yr ymdeimladol (jiva) byw; yr ansylweddol (ajiva) di-fyw; y mewnlifiad karmig i'r enaid (Āsrava); cymysgedd o fyw a di-fyw; yr ymglymiad o ronynnau karmig i'r enaid (Bandha); atal gronynnau karmig (Saṃvara); bwrw ymaith gronynnau karmig y gorffennol (Nirjarā); a rhyddhad (Moksha). Mae Śvētāmbaras yn ychwanegu dau tattvas arall, sef karma da (Punya) a karma drwg (Paapa). Mae'r gwir fewnwelediad yn cael ei ystyried fel "ffydd yn y tattvas". Y nod ysbrydol yn Jainiaeth yw cyrraedd moksha ar gyfer ascetics, ond i'r mwyafrif o leygwyr Jain yw cronni karma da sy'n arwain at aileni gwell a cham yn nes at ryddhad, a'r duwiau.
Enaid a karma
Yn ôl Jainiaeth, mae bodolaeth "enaid rhwym a chyfnewidiol" yn wirionedd hunan-amlwg, yn wireb nad oes angen ei brofi. Mae'n honni bod yna nifer o eneidiau, ond mae gan bob un ohonyn nhw dri rhinwedd: ymwybyddiaeth (chaitanya, y pwysicaf), gwynfyd (sukha) ac egni dirgrynol (virya). Mae'n honni ymhellach bod y dirgryniad yn tynnu gronynnau karmig i'r enaid ac yn creu caethiwed, ond dyna hefyd sy'n ychwanegu teilyngdod neu annheilyngdod yn yr enaid. Mae testunau Jain yn nodi bod eneidiau'n bodoli "fel petant wedi'u gorchuddio â chyrff materol", lle mae'n llenwi'r corff yn llwyr. Mae Karma, fel mewn crefyddau Indiaidd eraill, yn dynodi'r gyfraith o 'achos ac effaith', yn gyffredinol. Fodd bynnag, fe'i rhagwelir fel sylwedd materol (mater cynnil) a all rwymo i'r enaid, teithio gyda'r enaid ar ffurf rwym rhwng aileni, ac effeithio ar y dioddefaint a'r hapusrwydd a brofir gan y jiva yn y lokas. Credir bod Karma'n cuddio ac yn rhwystro natur gynhenid ac ymdrech yr enaid, ynghyd â'i botensial ysbrydol yn yr aileni nesaf.
Saṃsāra
Mae fframwaith cysyniadol athrawiaeth Saṃsāra yn wahanol rhwng Jainiaeth a chrefyddau Indiaidd eraill. Derbynnir yr enaid (jiva) fel gwirionedd, fel mewn Hindŵaeth ond nid Bwdhaeth. Mae gan gylch yr aileni ddechrau a diwedd pendant yn Jainiaeth. Mae Jainiaeth yn honni bod pob enaid yn mynd trwy 8,400,000 ailenedigaeth wrth iddynt gylchu trwy'r Saṃsāra, mynd trwy bum math o gyrff: cyrff daear, cyrff dŵr, cyrff tân, cyrff awyr a bywydau llysiau, gan newid n gysong yda'r holl weithgareddau dynol a rhai nad ydynt yn ddynol o- l'r glaw sy'n cwympo i anadlu. Dywed Jainiaeth fod niweidio unrhyw ffurf ar fywyd yn bechod, gydag effeithiau karmig negyddol i'r rhai sy'n gwneud hynny.
Jainism yn nodi bod eneidiau'n dechrau mewn cyflwr cyntefig, a naill ai'n esblygu i gyflwr uwch neu'n mynd cam yn ôl os cânt eu gyrru gan eu karma. Mae'n egluro ymhellach abhavya (analluog) fyth gyrraedd moksha (rhyddid). Mae'n egluro bod y cyflwr abhavya yn cael ei nodi ar ôl gweithred fwriadol a syfrdanol o ddrwg. Gall eneidiau fod yn dda neu'n ddrwg mewn Jainiaeth, yn wahanol i nondualism o fewn rhai mathau o Hindŵaeth a Bwdhaeth. Yn ôl Jainiaeth, mae Siddha (enaid rhydd) wedi mynd y tu hwnt i Saṃsāra, mae ar ei anterth, yn hollalluog, ac yn aros yno'n dragwyddol.
Duw
Mae Jainiaeth yn grefydd transtheistig sy'n dal na chrëwyd y bydysawd, ac y bydd yn bodoli am byth. Credir ei fod yn annibynnol, heb grewr, llywodraethwr, barnwr na dinistriwr. Yn hyn, mae'n wahanol i'r crefyddau Abrahamaidd, ond yn debyg i Fwdhaeth. Fodd bynnag, mae Jainiaeth yn credu ym myd bodau nefol ac uffern sy'n cael eu geni, yn marw ac yn cael eu haileni fel bodau daearol. Mae testunau Jain yn honni bod eneidiau sy'n byw'n hapus yng nghorff duw yn gwneud hynny oherwydd eu karma positif. Dywedir ymhellach fod ganddynt wybodaeth fwy trosgynnol am bethau materol ac y gallant ragweld digwyddiadau yn y parthau dynol. Fodd bynnag, unwaith y bydd eu teilyngdod karmig yn y gorffennol wedi disbyddu, eglurir bod eu heneidiau yn cael eu haileni eto fel bodau dynol, anifeiliaid neu fodau erail. Yn Jainiaeth, gelwir eneidiau perffaith â chorff yn arihant (buddugwyr) a gelwir eneidiau perffaith heb gorff yn Siddhas (eneidiau rhydd).
Epistemoleg
Mae athroniaeth Jain yn derbyn tri dull dibynadwy o wybodaeth (pramana). Mae'n dal bod gwybodaeth gywir yn seiliedig ar ganfyddiad (pratyaksa), casgliad (anumana) a thystiolaeth (abda, neu air yr ysgrythurau). Ymhelaethir ar y syniadau hyn mewn testunau Jain fel Tattvarthasūtra, Parvacanasara, Nandi ac Anuyogadvarini. Mae rhai testunau Jain yn ychwanegu cyfatebiaeth (upamana) fel y pedwerydd modd dibynadwy, mewn modd tebyg i ddamcaniaethau epistemolegol a geir mewn crefyddau Indiaidd eraill. Yn Jainiaeth, dywedir bod jnāna (gwybodaeth) o bum math - Kevala Jnana (Omniscience), Śrutu Jñāna (Gwybodaeth Ysgrythurol), Mati Jñāna (Gwybodaeth Synhwyraidd), Avadhi Jñāna (Clairvoyance), a Manah prayāya Jñāna (Telepathi). Yn ôl testun Jain Tattvartha sūtra, mae'r ddau gyntaf yn wybodaeth anuniongyrchol ac mae'r tri sy'n weddill yn wybodaeth uniongyrchol.
Iachawdwriaeth, rhyddhad
bawd|Mae tri shikhar (brig) teml Jain yn cynrychioli Ratnatraya (y tair gem) Yn ôl Jainiaeth, gellir cyflawni puro enaid a rhyddhad trwy lwybr y pedair gem: Samyak Darśana (Y Golwg Gywir), sy'n golygu ffydd, derbyn gwirionedd enaid (jīva); Samyak Gyana (Y Gwybodaeth Gywir), sy'n golygu gwybodaeth ddiamheuol o'r tattvas; a Samyak Charitra (Ymddygiad Cywir), sy'n golygu ymddygiad sy'n gyson â'r Pum adduned. Mae testunau Jain yn aml yn ychwanegu tap samyak (Asgetiaeth Cywir) fel pedwaredd em, gan bwysleisio cred mewn arferion asgetig fel y modd i ryddhad (moksha). Enw'r pedair gem yw Moksha Marg (llwybr rhyddid).
Di-drais (ahimsa)
Mae egwyddor ahimsa (di-drais neu beidio ag anafu) yn egwyddor sylfaenol Jainiaeth. Mae'n dal bod yn rhaid cefnu ar bob gweithgaredd treisgar a heb y fath ymrwymiad mae pob ymddygiad crefyddol yn ddi-werth. Yn niwinyddiaeth Jain, nid oes ots pa mor gywir neu amddiffynadwy y gall y trais fod, rhaid i un beidio â lladd na niweidio unrhyw fodolaeth arall, a di-drais yw'r ddyletswydd grefyddol uchaf. Mae testunau Jain fel Acaranga Sūtra a Tattvarthasūtra yn nodi bod yn rhaid i rywun ymwrthod â lladd pobl a bodau byw eraill, boed yn fach neu'n fawr, yn symudol neu'n un na ellir ei symud. Mae ei ddiwinyddiaeth yn dysgu na ddylai neb ladd rhywun byw arall, nac achosi i un arall ladd, na chydsynio i unrhyw ladd yn uniongyrchol neu'n anuniongyrchol.
Ymhellach, mae Jainiaeth yn pwysleisio di-drais yn erbyn pob bod nid yn unig ar waith ond hefyd mewn lleferydd ac mewn meddwl. Mae'n nodi yn lle casineb neu drais yn erbyn unrhyw un, "rhaid i bob creadur byw helpu ei gilydd". Cred y Jains bod trais yn effeithio'n negyddol ar enaid rhywun ac yn ei ddinistrio, yn enwedig pan dreisir yn fwriadol, gyda chasineb neu ddiofalwch, neu pan fydd un yn anuniongyrchol yn achosi neu'n cydsynio i ladd bod dynol neu fywyd nad yw'n ddynol.
Mae'r athrawiaeth hwn yn bodoli mewn Hindŵaeth a Bwdhaeth, hefyd, ond mae wedi'i datblygu fwyaf o fewn Jainiaeth. Credir bod achosi anaf i unrhyw un ar unrhyw ffurf yn creu karma gwael sy'n effeithio'n negyddol ar aileni, a lles y person yn y dyfodol ac y gall achosi dioddefaint.
Asgetigiaeth a mynachaeth
O'r prif grefyddau Indiaidd, gan Jainism mae'r traddodiad asgetig cryfaf. Gall bywyd asetig gynnwys noethni, symbol o ddiffyg meddiant hyd yn oed dillad, ymprydio, marwoli'r corff a phenyd, i losgi heibio karma a rhoi'r gorau i gynhyrchu karma newydd, y credir bod y ddau ohonynt yn hanfodol ar gyfer cyrraedd siddha a moksha ("rhyddhad drwy aileni" ac "iachawdwriaeth").
Mnais mneme
Mursen yn nheulu'r Calopterygidae yw'r Mnais mneme. Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Chet Jastremski
Meddyg a nofiwr nodedig o Unol Daleithiau America oedd Chet Jastremski  (12 Ionawr 1941 - 3 Mai 2014). Roedd yn nofiwr cystadleuol Americanaidd, yn enillydd medal Olympaidd ac yn ddeiliad record byd. Bu'n aelod o dîm meddygol Olympaidd yr Unol Daleithiau ym 1976, ac fe wasanaethodd fel meddyg teulu am 35 mlynedd. Cafodd ei eni yn Toledo, Ohio, Unol Daleithiau America ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Indiana a Bloomington. Bu farw yn Bloomington.
Jainiaeth
Asgetigiaeth a mynachaeth
Mae gan y sefydliad mynachaidd, sangh, orchymyn pedair gwaith sy'n cynnwys sadhu (ascetics gwrywaidd, muni), sadhvi (ascetics benywaidd, aryika), śrāvaka (lleygwyr gwrywaidd), a śrāvikā (lleygwyr benywaidd). Mae'r ddau olaf yn cefnogi'r asgetics a'u sefydliadau mynachaidd o'r enw gacch neu samuday, yng nghynulleidfaoedd Jain rhanbarthol ymreolaethol. Mae rheolau mynachaidd Jain wedi annog defnyddio gorchudd ceg, yn ogystal â'r Dandasan - ffon hir ag edafedd gwlân - i gael gwared â morgrug a phryfed a allai ddod yn eu llwybr yn ysgafn.
Bwyd ac ymprydio
Mae'r ymarfer o bod yn heddychol, di-dreisgar tuag at bopeth byw wedi arwain at ddiwylliant llysieuol. Ceir rhai Jainiaid sy'n ymarfer lacto-lysieuaeth, sy'n golygu nad ydyn nhw'n bwyta unrhyw wyau, ond yn derbyn cynhyrchion llaeth os nad oes trais yn erbyn anifeiliaid yn ystod a chyn y godro. Anogir feganiaeth os oes pryderon ynghylch lles anifeiliaid. Mae mynachod, lleianod a rhai dilynwyr Jain yn osgoi llysiau gwraidd fel tatws, winwns a garlleg oherwydd bod organebau bach yn cael eu hanafu pan fydd y planhigyn yn cael ei dynnu i fyny, ac oherwydd bod gallu bwlb neu gloronen i egino yn cael ei ystyried yn nodweddiadol o fodolaeth uwch. Wedi machlyd haul, nid yw mynachod Jain na'i lleygwyr yn bwyta, gan ddilyn adduned ratri-bhojana-tyaga-vrata, ac mae'r mynachod yn bwyta unwaith y dydd yn unig.
Chet Jastremski
Gwobrau
Enillodd Chet Jastremski y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Jainiaeth
Myfyrdod
Mae Jainism yn ystyried myfyrdod (dhyana) yn ymarfer angenrheidiol, ond mae ei nodau'n wahanol iawn i nodau Bwdhaeth a Hindŵaeth. Yn Jainiaeth, mae myfyrdod yn ymwneud yn fwy ag atal atodiadau a gweithgaredd karmig, yn hytrach nag fel modd i fewnwelediadau trawsnewidiol neu hunan-wireddu mewn crefyddau Indiaidd eraill. Yn ôl Padmanabh Jaini, mae Sāmāyika yn arfer o "gyfnodau byr mewn myfyrdod" mewn Jainiaeth sy'n rhan o siksavrata (ataliad defodol). Nod Sāmāyika yw sicrhau cywerthedd (equanimity), a dyma'r ail siksavrata. Mae defod samayika yn cael ei hymarfer o leiaf dair gwaith y dydd gan gardotwyr, tra bod lleygwr yn myfyrio gydag arferion defodol eraill fel Puja mewn teml Jain a gwneud gwaith elusennol. Yn ogystal â Jaini, mae samayika yn dynodi mwy na myfyrdod, ac i ddeiliad tŷ Jain samayika yw'r arfer defodol gwirfoddol o "dybio statws asgetig dros dro".
Defodau ac addoli
bawd|Gweddïo wrth draed cerflun o Bahubali Mae yna lawer o ddefodau yn amrywiol sectau Jainism. Yn ôl Dundas, mae'r llwybr lleyg defodol ymhlith Śvētāmbara Jains yn "llawn gwerthoedd asgetig", lle mae'r defodau naill ai'n parchu neu'n dathlu bywyd asgetig Tirthankaras, neu'n agosáu at fywyd seicolegol a chorfforol asgetig. Y ddefod eithaf yw sallekhana, marwolaeth grefyddol trwy roi'r gorau i fwyd a diodydd asgetig. Mae'r Digambara Jains yn dilyn yr un thema, ond mae'r cylch bywyd a'r defodau crefyddol yn agosach at litwrgi Hindŵaidd. Mae'r gorgyffwrdd yn bennaf yn nefodau cylch bywyd (defodau pasio), ac mae'n debyg ei fod wedi'i ddatblygu oherwydd bod cymdeithasau Jain a Hindŵaidd yn gorgyffwrdd, ac roedd defodau'n cael eu hystyried yn angenrheidiol ac yn seciwlar.
Troellwr cynffondelyn y de
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Troellwr cynffondelyn y de (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: troellwyr cynffondelyn y de) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Macropsalis creagra; yr enw Saesneg arno yw Long-trained nightjar. Mae'n perthyn i deulu'r Troellwyr (Lladin: Caprimulgidae) sydd yn urdd y Caprimulgiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. creagra, sef enw'r rhywogaeth.
Bob Hoskins
Actor o Loegr oedd Robert William "Bob" Hoskins (26 Hydref 1942 – 29 Ebrill 2014).
Is There Justice?
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Stuart Paton yw Is There Justice? a gyhoeddwyd yn 1931. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1931. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Frankenstein (1931) ffilm arswyd, Americanaidd gan James Whale. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Troellwr cynffondelyn y de
Teulu
Mae'r troellwr cynffondelyn y de yn perthyn i deulu'r Troellwyr (Lladin: Caprimulgidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Is There Justice?
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stuart Paton ar 23 Gorffenaf 1883 yn Glasgow a bu farw yn Woodland Hills ar 21 Medi 1935. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Stuart Paton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llythyren
Llythyren yw'r elfen leiaf mewn system alffabetaidd o ysgrifennu. Fel rheol, mae un llythyren yn cynrychioli un sain arbennig, er y gall hefyd gynrychioli sillaf. Gellir defnyddio dwy lythyren i gynrychili un sain, a gall yr un llythyren gynrychilio seiniau gwahanol.
North Carlton, Swydd Lincoln
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy North Carlton. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gorllewin Lindsey.
The Devil and Daniel Webster
Ffilm ddrama a elwir hefyd yn ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr William Dieterle yw The Devil and Daniel Webster a gyhoeddwyd yn 1941. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn New Hampshire. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Stephen Vincent Benét a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Bernard Herrmann. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Walter Huston, Jane Darwell, Simone Simon, Anne Shirley, Thomas Mitchell, Jeff Corey, Edward Arnold, Eddie Dew, John Qualen, Gene Lockhart, H. B. Warner, James Craig, Bob Burns, George Cleveland, Walter Baldwin ac Alec Craig. Mae'r ffilm The Devil and Daniel Webster yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Llythyren
Arabaidd: ﺍ, ﺏ, ﺕ, ﺙ, ﺝ, ﺡ, ﺥ, ﺩ, ﺫ, ﺭ, ﺯ, ﺱ, ﺵ, ﺹ, ﺽ, ﻁ, ﻅ, ﻉ, ﻍ, ﻑ, ﻕ, ﻙ, ﻝ, ﻡ, ﻥ, هـ, ﻭ, ﻱ.
The Devil and Daniel Webster
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1941. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Ball of Fire sef ffilm gomedi Americanaidd sy’n parodio’r chwedl Eira Wen a’r Saith Corach, gan y cyfarwyddwr Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Joseph H. August oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Robert Wise sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi'i seilio ar waith cynharach, The Devil and Daniel Webster, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Stephen Vincent Benét a gyhoeddwyd yn 1937.
Llythyren
Cyrilig: А, Б, В, Г, Ґ, Д, Е, Є, Ж, З, И, І, Ї, Й, К, Л, М, Н, О, П, Р, С, Т, У, Ф, Х, Ц, Ч, Ш, Щ, Ю, Я, Ъ, Ь, Ђ, Љ, Њ, Ћ, Џ.
The Devil and Daniel Webster
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Dieterle ar 15 Gorffenaf 1893 yn Ludwigshafen a bu farw yn Ottobrunn ar 9 Rhagfyr 1972. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1911 ac mae ganddo o leiaf 182 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Llythyren
Groeg: Α, Β, Γ, Δ, Ε, Ζ, Η, Θ, Ι, Κ, Λ, Μ, Ν, Ξ, Ο, Π, Ρ, Σ, Τ, Υ, Φ, Χ, Ψ, Ω.
The Devil and Daniel Webster
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Llythyren
Hebraeg: א, ב, ג, ד, ה, ו, ז, ח, ט, י, כ, ל, מ, נ, ס, ע, פ, צ, ק, ר, ש, ת.
The Devil and Daniel Webster
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Dieterle nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llythyren
Lladin: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, Y, Z.
Lettera (alfabeto)
A Bachelor's Baby
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Arthur Rooke yw A Bachelor's Baby a gyhoeddwyd yn 1922. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1922. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Häxan sef ffilm ddogfen ar wrachyddiaeth gan Benjamin Christensen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
The Master Race
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Herbert Biberman yw The Master Race a gyhoeddwyd yn 1944. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Herbert Biberman a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Roy Webb.
A Bachelor's Baby
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Rooke nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Master Race
Y prif actor yn y ffilm hon yw George Coulouris. Mae'r ffilm The Master Race yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1944. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Double Indemnity ffilm noir ac addasiad o lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr ffilm Billy Wilder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Russell Metty oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Herbert Biberman ar 4 Mawrth 1900 yn Philadelphia a bu farw yn Ninas Efrog Newydd ar 30 Mehefin 1971. Mae ganddi o leiaf 19 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Herbert Biberman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Wrecsam
Gallai Eisteddfod Genedlaethol Cymru Wrecsam gyfeirio at un o sawl eisteddfod a gynhaliwyd yn nhref Wrecsam:
Marie Woermann
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Hamburg, Ymerodraeth yr Almaen oedd Marie Woermann (30 Rhagfyr 1851 – 8 Hydref 1942).
Bu farw yn Hamburg ar 8 Hydref 1942.
Béru Et Ces Dames
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Guy Lefranc yw Béru Et Ces Dames a gyhoeddwyd yn 1968. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Martine Brochard, Bernard Le Coq, Michel Creton, Anna Gaël, Marthe Mercadier, Gérard Barray, Paul Préboist, Jean Richard, Marcel Bozzuffi, Claude Cerval, Amarande, Bernadette Stern, Bernard Tixier, Christine Aurel, Roger Carel, Georges Lycan, Hervé Sand, Jackie Sardou, Louison Roblin, Maria Mauban, Pascal Fardoulis, Pierre Koulak, Pierre Tissot, Pierre Tornade, Robert Lombard, Roger Trapp, Roland Armontel, Éric Vasberg, Hélène Rémy a Jenny Astruc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1968. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 2001: A Space Odyssey sef ffilm wyddonias gan Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Guy Lefranc ar 21 Hydref 1919 ym Mharis a bu farw yn Saint-Germain-en-Laye ar 15 Ebrill 2012. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1946 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Guy Lefranc nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Afon Tuedd
Afon yn yr Alban a Lloegr yw Afon Tuedd neu Afon Tweed (Saesneg: River Tweed, Gaeleg: Uisge Thuaidh). Mae'n 97 milltir o hyd.
Ceir tarddle'r afon ar Tweedsmuir, yn Tweed's Well ar Fryniau Lowther. Llifa tua'r dwyrain, heibio Peebles, Galashiels, Melrose, Kelso a Coldstream. Am 27 km, ffurfia'r ffîn rhwng yr Alban a Lloegr gerllaw Berwick-upon-Tweed. Mae’r afonydd sydd yn llifo i’r Tuedd yn cynnwys Afon Talla, Afon Lyne, Afon Leithen, Afon Gala, Afon Ettrick, Afon Yarrow ac Afon Teviot.
Mae'r afon yn adnabyddus am gynnig pysgota da am eog, brithyll a phenllwyd Mae’r tymor pysgota ar gyfer eog yn estyn o 1 Chwefror i 30 Tachwedd. .
Valence, Drôme
bawd|240px|Eglwys Gadeirio Sant Apollinaire, Valence
Commune yn ne-ddwyrain Ffrainc a phrif dref département Drôme yw Valence, hefyd Valence-sur-Rhône (Occitaneg: Valença). Saif ar lan afon Rhône. Roedd y boblogaeth yn 2005 yn 66,568.
Sefydlwyd y dref yn y cyfnod Rhufeinig fel Valentia. Cofnodir i'r Fisigothiaid ei chipio yn y flwyddyn 413. Ceir gorsaf TGV yno.
Stowmarket
Tref a phlwyf sifil yn Suffolk, Dwyrain Lloegr, ydy Stowmarket. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Canol Suffolk.
Maa Inti Premayanam
Ffilm ddrama yw Maa Inti Premayanam a gyhoeddwyd yn 1983. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan J. V. Raghavulu.
Jim Henson
Pypedwr Americanaidd oedd James Maury "Jim" Henson (24 Medi, 1936 – 16 Mai, 1990) a greodd sioeau poblogaidd fel y Muppets, a pherfformiodd ar Sesame Street a The Muppet Show. Mae'n bosibl taw Henson yw'r pypedwr mwyaf llwyddiannus erioed. Ceisiodd foderneiddio pypedwaith ag arbenigedd technegol i'w addasu i'r sgrîn, a defnyddio pypedau fel modd o adrodd straeon.
Maa Inti Premayanam
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sarath Babu, Nutan Prasad a Rama Prabha. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Stowmarket
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 19,280.
Maa Inti Premayanam
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1983. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode VI: Return of the Jedi sef ffilm ffugwyddonol gan y cyfarwyddwr ffilm Richard Marquand, Cymro o Lanishen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd.
Jim Henson
Y dyddiau cynnar
Ganwyd Henson yn Greenville, Mississippi, ar 24 Medi 1936 a chafodd ei fagu yn Leland, Mississippi, gan deulu o Seientiaid Cristnogol. Agronomegwr oedd ei dad oedd yn gweithio i Adran Amaeth yr Unol Daleithiau. Symudodd y teulu i Maryland a phan oedd Jim ym Mhrifysgol Maryland cafodd ei hurio gan sianel deledu leol i gynhyrchu rhaglen fer o'r enw Sam and Friends. Cyd-weithiodd â Jane Nebel, myfyrwraig, a phriododd y ddau ym 1959. Cafodd y ddau, bump o blant cyn iddynt wahanu ym 1986, ond ni wnaethont ysgaru a pharhaodd y berthynas yn glos hyd at ei farwolaeth.
Maa Inti Premayanam
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Jim Henson
Gyrfa
Creodd Jim byped o froga ym 1956 ac fe'i enwodd yn "Kermit the Frog" ar ôl ffrind o'i blentyndod. Creodd ragor o 'Muppets', sef cyfansoddair o marionette a puppet, o rwber a brethyn, ac oedd yn gallu dangos emosiwn yn well na phypedau pren a rhoes iddynt "fywyd a sensitifrwydd" ar gyfer y teledu. Yn y 1950au a'r 1960au ymddangosodd y Muppets mewn hysbysebion ac ar sioeau adloniant megis The Ed Sullivan Show a The Today Show.
Horn Lake, Mississippi
Dinas yn, yn nhalaith Mississippi, yw .
Jim Henson
Gyrfa
Cyflogwyd Henson ym 1969 gan y Children's Television Workshop i berfformio'i bypedau ar y rhaglen blant Sesame Street. Cyflwynodd Henson y cymeriadau Bert ac Ernie, Big Bird, Grover ac eraill i'r sioe. Darlledwyd The Muppet Show o 1976 hyd 1981, a llwyddodd i ennill 235 miliwn o wylwyr ar draws y byd ar adegau. Cydweithiodd â'r pypedwr Frank Oz ar Sesame Street a The Muppet Show. Cynhyrchodd Henson The Muppet Movie (1979), a chyfarwyddodd The Great Muppet Caper (1981), ffilmiau oedd yn serennu'r Muppets. Yn y 1980au creodd y rhaglen blant Fraggle Rock a'r gyfres The Storyteller. Gweithiodd hefyd ar y ffilmiau ffantasi The Dark Crystal (1982) a Labyrinth (1986), ond nid oedd yn llwyddiannus yn y swyddfa docynnau.
Eisteddfod Genedlaethol Cymru yr Wyddgrug
Gallai Eisteddfod Genedlaethol Cymru yr Wyddgrug gyfeirio at un o sawl eisteddfod a gynhaliwyd yn nhref yr Wyddgrug:
Horn Lake, Mississippi
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Horn Lake, gan gynnwys:
Jim Henson
Gwobrau
Yn ystod ei yrfa, enillodd Henson 18 Gwobr Emmy, saith Gwobr Grammy, a phedair Gwobr Peabody. Roedd yn enwog am ei garedigrwydd, ei ostyngeiddrwydd a'i daldra o 6'3". Bu farw Henson ar 16 Mai 1990 o niwmonia. Ar y cychwyn ni ddymunodd Henson fynd i'r ysbyty gan nad oedd eisiau trafferthu eraill, ac yn ôl ei wraig Jane mae'n debyg i gredoau Seientiaeth Gristnogol ei deulu "effeithio ei feddwl", er nad oedd Henson yn Seientiad Cristnogol gweithredol ers 15 mlynedd. Cafwyd gwasanaeth coffa gyda 5000 o alarwyr yn Eglwys Gadeiriol Ioan Ddwyfol, Dinas Efrog Newydd.
Mnais nawai
Mursen yn nheulu'r Calopterygidae yw'r Mnais nawai. Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
684
630au 640au 650au 660au 670au - 680au - 690au 700au 710au 720au 730au
679 680 681 682 683 - 684 - 685 686 687 688 689
Andy Dick
Actor a digrifwr Americanaidd yw Andrew Roane "Andy" Dick (ganwyd 21 Rhagfyr 1965).
Cuthbert Sebastian
Meddyg a gwleidydd nodedig o Sant Kitts-Nevis oedd Cuthbert Sebastian (22 Hydref 1921 - 25 Mawrth 2017). Bu'n Prif Swyddog Meddygol Sant Kitts-Nevis o 1980 i 1983, ac ef oedd y Llywodraethwr Cyffredinol o 1996 i 2013. Cafodd ei eni yn Miami, Sant Kitts-Nevis ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Mount Allison. Bu farw yn Basseterre.
Gwobrau
Enillodd Cuthbert Sebastian y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Kearsley
Tref ym Manceinion Fwyaf, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Kearsley. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Bolton.
Odlu Ürək
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Anvar Abluc yw Odlu Ürək a gyhoeddwyd yn 1981. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Aserbaijaneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1981. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Raiders of the Lost Ark sef ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm Steven Spielberg. Elekber Muradov oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anvar Abluc ar 6 Ionawr 1947 yn Beylagan. Derbyniodd ei addysg yn Sefydliad Cinematograffeg Gerasimov.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anvar Abluc nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tanagr gwyrdd ac aur
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tanagr gwyrdd ac aur (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod gwyrdd ac aur) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Tangara schrankii; yr enw Saesneg arno yw Green and gold tanager. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. schrankii, sef enw'r rhywogaeth.
Fred Stoller
Actor a digrifwr Americanaidd yw Frederick "Fred" Stoller (ganwyd 19 Mawrth 1958).
Tanagr gwyrdd ac aur
Teulu
Mae'r tanagr gwyrdd ac aur yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Fred Stoller
Fe'i ganwyd yn Brooklyn, Efrog Newydd.
The Stob
Mae The Stob yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Lomond i Strathyre yn Ucheldir yr Alban;. small cairn on rock
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Graham a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Consequences
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Arthur Rooke yw Consequences a gyhoeddwyd yn 1918. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Consequences. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Rooke yn y Deyrnas Gyfunol. Mae ganddo o leiaf 10 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Rooke nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Valence
Gallai Valence gyfeirio at:
North Cotes
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy North Cotes neu North Coates. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Lindsey.
Sueko Matsueda Kimura
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America oedd Sueko Matsueda Kimura (10 Mehefin 1912 - 25 Rhagfyr 2001).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Chain of Command
Ffilm ffuglen wyddonol gan y cyfarwyddwyr Robert Scheerer a Les Landau yw Chain of Command a gyhoeddwyd yn 1992. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Patrick Stewart, Marina Sirtis, Gates McFadden, Brent Spiner, LeVar Burton, Michael Dorn a Jonathan Frakes. Cafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Scheerer ar 28 Rhagfyr 1928 yn Santa Barbara a bu farw yn Los Angeles ar 25 Mawrth 2021.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Scheerer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Blood On Satan's Claw
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Piers Haggard yw Blood On Satan's Claw a gyhoeddwyd yn 1971. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Lloegr a chafodd ei ffilmio yn Pinewood Studios. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Marc Wilkinson.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Patrick Wymark, James Hayter, Linda Hayden, Michele Dotrice, Barry Andrews a Wendy Padbury. Mae'r ffilm Blood On Satan's Claw yn 93 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1971. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Clockwork Orange sef ffim wyddonias, ddistopaidd am drosedd gan y cyfarwyddwr ffilm Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Dick Bush oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Richard Best sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Piers Haggard ar 18 Mawrth 1939 yn Llundain.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Piers Haggard nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Yr wydro dal
Llysieuyn blodeuol (neu legume) yw Yr wydro dal sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Fabaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Melilotus altissimus a'r enw Saesneg yw Tall melilot. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Meillionen y Ceirw, Godrwth, Gwydro, Mêl y Ceirw, Meillion Melyn y Ceirw, Meillion Tair Dalen Melyn.
Dryw-delor Stierling
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Dryw-delor Stierling (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: dryw-delorion Stierling) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Calamonastes stierlingi; yr enw Saesneg arno yw Stierling’s wren warbler. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. stierlingi, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r dryw-delor Stierling yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Z (ffilm)
250px|bawd|[[Yves Montand yn rhan Gregoris Lambrakis yn Z]] Ffilm Ffrangeg gan y cyfarwyddwr o Roegwr Costa-Gavras yw Z (1969).
Er iddi gael ei beirniadau gan rai beirniaid am fod â gormod o ddeialog ynddi mae'n aros yn ffilm rymus gyda diweddglo cofiadwy iawn.
Slaves
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Herbert Biberman yw Slaves a gyhoeddwyd yn 1969. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Slaves ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Herbert Biberman a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Bobby Scott.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dionne Warwick, Nancy Coleman, Ossie Davis a Stephen Boyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1969. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Midnight Cowboy sef ffilm am ddau gyfaill gan y cyfarwyddwr ffilm John Schlesinger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Joseph C. Brun oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Herbert Biberman ar 4 Mawrth 1900 yn Philadelphia a bu farw yn Ninas Efrog Newydd ar 30 Mehefin 1971.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Herbert Biberman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ghana
Gwlad yng ngorllewin Affrica yw Gweriniaeth Ghana neu Ghana. Mae'n ffinio â Arfordir Ifori (y Arfordir Ifori) i'r gorllewin, Bwrcina Ffaso i'r gogledd a Togo i'r dwyrain. Mae Gwlff Gini yn gorwedd i'r de.
Nikiforos Diamandouros
Academydd o Roegwr yw Nikiforos P. Diamandouros (Groeg: Νικηφόρος Π. Διαμαντούρος) (ganed 25 Mehefin, 1942, yn Athen, Gwlad Groeg). Er 2003 ef yw'r Ombwdsman Ewropeaidd.
H. Jon Benjamin
Actor, comediwr ac awdur Americanaidd yw Henry Jon Benjamin (ganwyd 23 Mai 1966).
Fe'i ganwyd yn Worcester, Massachusetts.
Cornwall Township, Illinois
Treflan yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Cornwall Township, gan gynnwys:
Acts of Vengeance
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Isaac Florentine yw Acts of Vengeance a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd gan Boaz Davidson yn Unol Daleithiau America a Bwlgaria. Lleolwyd y stori ym Mwlgaria. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Frederik Wiedmann. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Antonio Banderas, Karl Urban, Paz Vega, Johnathon Schaech, Robert Forster, Isaac Florentine, Atanas Srebrev a David Sakurai.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
The Homestretch
Ffilm ddogfen yw The Homestretch a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Acts of Vengeance
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Isaac Florentine ar 28 Gorffenaf 1958 yn Israel. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Tel Aviv.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Isaac Florentine nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Homestretch
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Stratford-upon-Avon
Tref a phlwyf sifil yn Swydd Warwick, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Stratford-upon-Avon. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Stratford-on-Avon. Saif ar lannau Afon Avon, tua 8 milltir (13 km) i'r de-orllewin o dref Warwick.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 27,894.
Littleborough, Manceinion Fwyaf
Tref ym Manceinion Fwyaf, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Littleborough. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Rochdale.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Littleborough boblogaeth o 12,370.
Meall Mor (747m)
Mae Meall Mor yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Lomond i Strathyre yn Ucheldir yr Alban;. grass covered knoll
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Graham a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.