cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Parth cyhoeddus
Er enghraifft, oherwydd eu hoedran, mae hawlfraint gweithiau Dafydd ap Gwilym a Shakespeare wedi dod i ben ers blynyddoedd, ac felly yn y parth cyhoeddus. Mae rhai gweithiau eraill nad ydynt yn addas i fod o fewn hawlfraint, er enghraifft fformiwlâu Isaac Newton, rysáit ac unrhyw feddalwedd a grewyd cyn 1974. Ceir hefyd gorff o weithiau mae eu hawduron (neu berchnogion) wedi ildio eu hawlfraint. Ni ddefnyddir y term 'parth cyhoeddus' pan fo'r gwaith yn cadw 'hawliau dros ben' (neu residual rights) h.y. fe ganiateir defnyddio'r gwaith, ond cedwir yr hawliau gan ei berchennog, gan ei ryddhau "dan drwydded" neu "gyda chaniatâd"; mae Copyleft yn enghraifft o hyn.
Waqt Hamara Hai
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Aruna Irani, Akshay Kumar, Anupam Kher, Sunil Shetty, Ayesha Jhulka, Mamta Kulkarni, Rami Reddy a Viju Khote. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Chan Varyam
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Waqt Hamara Hai
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1993. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Jurassic Park a gyfarwyddwyd gan Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Parth cyhoeddus
Mae deddfau hawlfraint yn gwahaniaethu o wlad i wlad: gall gwaith fod yn y parth cyhoeddus mewn un wlad ond dan amodau hawliau mewn gwlad arall.
Waqt Hamara Hai
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bharat Rangachary ar 6 Awst 1953 ym Mumbai. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1977 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bharat Rangachary nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dakhla
Dinas yng Ngorllewin Sahara yw Dakhla (Dajla), neu ad-Dakhla (Arabeg: الداخلة‎) (hen enw, yn Sbaeneg: Villa Cisneros). Gyda phoblogaeth o 67,468 o bobl, mae'n gorwedd tua 550 km i'r de o El Aaiún ar orynys gyfyng ar lan y Cefnfor Iwerydd. Mae'n brifddinas Oued Ed-Dahab-Lagouira, un o 16 rhanbarth Moroco.
Sefydlwyd Dakhla fel Villa Cisneros yn 1502 gan Sbaen. Rhwng 1975 a 1979 bu ym meddiant Mauritania ond ers hynny mae ym meddiant Moroco, er bod nifer o'r Sahrawi yn ei hawlio fel rhan o'r Weriniaeth Ddemocrataidd Arabaidd Sahrawi.
250px|bawd|dim|Dakhla
Aderyn dreingwt Spalding
Teulu
Mae'r aderyn dreingwt Spalding yn perthyn i deulu'r Adar Dreingwt (Lladin: Orthonychidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Ulrike Wagener
Gwyddonydd o'r Almaen yw Ulrike Wagener (ganed 1960), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel diwinydd ac academydd.
Manylion personol
Ganed Ulrike Wagener yn 1960.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Lady Stay Dead
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Terry Bourke yw Lady Stay Dead a gyhoeddwyd yn 1981. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Terry Bourke.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Chard Hayward.
Maria Wrangel
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Sweden oedd Maria Wrangel (18 Mawrth 1861 – 12 Ebrill 1923).
Lady Stay Dead
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1981. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Raiders of the Lost Ark sef ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Ron Williams sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Terry Bourke ar 19 Ebrill 1940 yn Bairnsdale a bu farw yn Sydney ar 21 Awst 2012. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1966 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Terry Bourke nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Maria Wrangel
Bu'n briod i Fredrik Ulrik Wrangel.
Murder Case
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr James W. Horne yw Murder Case a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Leroy Shield.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Stan Laurel, Oliver Hardy, Charlie Hall, Edgar Kennedy, Jimmy Finlayson a Tiny Sandford. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All About Eve sy’n ffilm gomedi Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz.
Imagining Indians
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Victor Masayesva Jr. yw Imagining Indians a gyhoeddwyd yn 1992. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1992. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Reservoir Dogs sef ffilm noir am ladrad gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Murder Case
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm James W Horne ar 14 Rhagfyr 1881 yn San Francisco a bu farw yn Hollywood ar 17 Ebrill 1976. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1915 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Imagining Indians
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Victor Masayesva Jr ar 1 Ionawr 1951.
Murder Case
Gweler hefyd
Cyhoeddodd James W. Horne nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Imagining Indians
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Battle Beneath The Earth
Ffilm llawn cyffro a ffilm am ysbïwyr gan y cyfarwyddwr Montgomery Tully yw Battle Beneath The Earth a gyhoeddwyd yn 1967. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ken Jones.
Imagining Indians
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Victor Masayesva Jr. nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Battle Beneath The Earth
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kerwin Mathews, Al Mulock, Peter Arne a Viviane Ventura.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1967. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd You Only Live Twice sef ffilm llawn cyffro gan Lewis Gilbert. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Montgomery Tully nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sbondonics
bawd|200px|Clawr rhifyn gyntaf Sbondonics, Hydref 1983.
Clwb llyfrau Cymraeg i blant yw Sbondonics. Cyhoeddir catalog ar gyfer pob tymor yr ysgol gan Gyngor Llyfrau Cymru. Anelir y catalog at blant 7-11 oed ac mae nifer o'r llyfrau ar gael am brisiau gostyngol.
Cyhoeddwyd y rhifyn gyntaf ar ffurf cylchgrawn 16 tudalen yn Hydref 1983 gan y Cyngor Llyfrau Cymraeg, fel yr adnabyddwyd hwy ar y pryd. Roedd yn cynnwys sawl cartŵn, cyfweliadau a chystadlaethau. Dathlodd Sbondonics ei ben-blwydd yn 25 mlwydd oed yn 2008. Ers sefydlu'r clwb mae 302,315 o brynwyr ac mae cyfanswm y gwerthiant wedi cyrraedd £1.6 miliwn.
Cyhoeddwyd rhifyn olaf Sbondonics yn nhymor yr Haf 2009.
Chan Veryam
Ffilm llawn cyffro yw Chan Veryam a gyhoeddwyd yn 1981. Fe'i cynhyrchwyd yn Pacistan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Punjabi.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Anjuman, Mustafa Qureshi a Sultan Rahi.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1981. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Raiders of the Lost Ark sef ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 540 o ffilmiau Punjabi wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
A Boy, a Girl and a Bike
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Ralph Smart yw A Boy, a Girl and a Bike a gyhoeddwyd yn 1949. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Lloegr. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ted Willis, Baron Willis.
Y prif actor yn y ffilm hon yw John McCallum. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1949. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd White Heat sy’n ffilm drosedd ac antur gan cyfarwyddwr ffilm oedd yr actores Raoul Walsh. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Ray Elton oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan James Needs sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ralph Smart nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Luces De Mis Zapatos
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Luis Puenzo yw Luces De Mis Zapatos a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Pipo Pescador.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Norman Briski, Gabriela Toscano, Juana Hidalgo, Luis Politti, Pipo Pescador, Salo Vasochi, Eduardo Fasulo a Paulino Andrada. Mae'r ffilm Luces De Mis Zapatos yn 82 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Exorcist sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Luis Puenzo ar 19 Chwefror 1946 yn Buenos Aires.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Luis Puenzo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sheila Dow
Gwyddonydd o'r Deyrnas Unedig yw Sheila Dow (ganed 12 Mai 1949), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel economegydd ac academydd.
Flying G-Men
Ffilm antur gan y cyfarwyddwyr James W. Horne a Ray Taylor yw Flying G-Men a gyhoeddwyd yn 1939. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Robert E. Kent a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Morris Stoloff.
Sheila Dow
Manylion personol
Ganed Sheila Dow ar 12 Mai 1949.
Flying G-Men
Y prif actorion yn y ffilm hon yw James Craig, Lorna Gray, Robert Paige a Richard Fiske. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Other Men's Daughters
Mae'r ffilm Other Men's Daughters yn 50 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Flying G-Men
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1939. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gone with the Wind sef ffilm Americanaidd am drais, dial a rhamant gan Victor Fleming, George Cukor a Sam Wood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Benjamin H. Kline oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Richard Fantl sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Sheila Dow
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Flying G-Men
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm James W Horne ar 14 Rhagfyr 1881 yn San Francisco a bu farw yn Hollywood ar 17 Ebrill 1976. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1915 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Other Men's Daughters
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Shoulder Arms sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Sheila Dow
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Ysgol Bro Gwaun
Ysgol gyfun ddwyieithog yw Ysgol Bro Gwaun, ac fe'i lleolir yn Abergwaun, yng ngorllewin Sir Benfro. Saesneg yw prif iaith yr ysgol ond fe wneir defnydd sylweddol o'r Gymraeg. Mae'n ysgol gyfrwng Saesneg yn bennaf sydd â defnydd sylweddol o'r Gymraeg, ac mae ganddo dalgylch sy'n cwmpasu trefi Abergwaun ac Wdig, pentrefi Scleddau, Letterston a Chasnewydd a'r ardaloedd cyfagos, gan gynnwys dyffryn Gwaun.
Adeiladwyd yr ysgol yn y 1960au oherwydd bod yr hen adeilad (sydd bellach wedi'i ddymchwel ar gyfer Ysgol Glannau Gwaun) yn rhy fach. Fe'i cynlluniwyd, fel Ysgol Syr Thomas Picton, i fod yn ysbyty rhyfel oer rhag ofn rhyfel. Fel arfer mae gan yr ysgol oddeutu 500 o ddisgyblion a 50 aelod o staff addysgu.
Flying G-Men
Gweler hefyd
Cyhoeddodd James W. Horne nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhegen Ciwba
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Rhegen Ciwba (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: rhegennod Ciwba) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Cyanolimnas cerverai; yr enw Saesneg arno yw Zapata rail. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae) sydd yn urdd y Gruiformes.
Other Men's Daughters
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Carl Harbaugh ar 10 Tachwedd 1886 yn Washington a bu farw yn Hollywood ar 14 Awst 2019. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ysgol Bro Gwaun
Ailddatblygu Ysgol
Ym mis Tachwedd 2017, agorwyd estyniad o £ 10.9 miliwn (a ariennir ar y cyd gan Lywodraeth Cymru a Chyngor Sir Penfro fel rhan o'r Rhaglen Ysgolion ar gyfer yr 21ain Ganrif) yn swyddogol. Mae'r estyniad - a oedd yn cynnwys dymchwel swm sylweddol o'r adeilad blaenorol - yn darparu ystafelloedd dosbarth newydd, darpariaeth ddynodedig ar gyfer Anghenion Addysgol Arbennig dwyieithog a chyfleusterau cymunedol newydd.
Other Men's Daughters
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Carl Harbaugh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhegen Ciwba
Teulu
Mae'r rhegen Ciwba yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Ysgol Bro Gwaun
Perfformiad Academaidd
O 2011-2016, gwelodd yr ysgol gynnydd mawr yng nghanran y myfyrwyr a gafodd o leiaf 5 gradd TGAU A * -C - gan godi o 62.4% yn 2011 i 90.4% yn 2016, felly'n perfformio'n arwyddocaol yn sylweddol yng ngwledydd Cymru a Lloegr cyfartaledd o 66.6% (2016). Mae canlyniadau Gwyddoniaeth yr ysgol yn eithriadol o gryf gyda mwy na 95% o fyfyrwyr yn cael o leiaf radd C yn TGAU, yn llawer uwch na'r cyfartaledd cenedlaethol o 75.6%. Dywedodd adroddiad monitro diweddaraf yr ysgol gan Estyn (y Gymraeg sy'n cyfateb i Ofsted) ym mis Hydref 2016 fod yr ysgol yn dangos "cynnydd cryf", gan wneud "gwelliannau sylweddol" ar draws y bwrdd. Cystdadlaethau ac Olypiadau
Mae'r ysgol yn meithrin tîm yn rheolaidd yn yr Olympiad Her Bioleg a British Biology cenedlaethol (a drefnir gan Sefydliad y Bioleg), ac wedi ennill o leiaf un wobr Aur bob blwydd. Yn 2014, enillodd yr athro gwyddoniaeth Robert Woodman wobr 'Athrawon Ffiseg' gan y Sefydliad Ffiseg, dyfarniad blynyddol sy'n cwmpasu'r DU gyfan.
Consuelo: En Illusion
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Luis R. Vera yw Consuelo: En Illusion a gyhoeddwyd yn 1988. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Consuelo ac fe’i cynhyrchwyd yn Tsili.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Luis R Vera ar 1 Ionawr 1952.
Cecil Township, Pennsylvania
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Cecil Township, gan gynnwys:
MSH2
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn MSH2.
Fiestapatria
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Luis R. Vera yw Fiestapatria a gyhoeddwyd yn 2007. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Fiestapatria ac fe’i cynhyrchwyd yn Tsili. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Luis R Vera ar 1 Ionawr 1952.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Luis R. Vera nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Nigeria
Gwlad yng ngorllewin Affrica yw Gweriniaeth Ffederal Nigeria neu Nigeria, gyda 36 talaith. Ei phrifddinas yw Abuja. Y gwledydd cyfagos yw Benin i'r gorllewin, Tsiad a Chamerŵn i'r dwyrain, a Niger i'r gogledd ac mae Gwlff Gini (Cefnfor yr Iwerydd) yn ffin arfordirol iddi tua'r de.
Cafwyd sawl brenhiniaeth yn Nigeria dros y blynyddoedd. Ffurfiwyd y wlad bresennol i raddau helaeth gan Ymerodraeth Prydain yn y 19g a ailwampiwyd yn 'Protectoriaethau' (neu 'Ddiffynwledydd') Gogledd a De Nigeria yn 1914. Cadwyd y syniad o frenhiniaethau bychan i raddau helaeth, gyda'r Saesneg yn eu huno'n fwy na dim arall a hi, heddiw, yw iaith swyddogol y wlad. Yn dilyn ei hannibyniaeth yn 1960 (fel llawer o wledydd eraill) cafwyd rhyfel cartref gan sawl llu a ddymunai ei rheoli: rhwng 1967–1970. Ers hynny, llywodraethwyd y wlad drwy drefniant y fyddin a gan etholiadau democrataidd.
Yr etholiadau cyntaf i'w derbyn yn hollol niwtral a theg oedd etholiad 2011 pan etholwyd Goodluck Jonathan. Yn etholiad cyffredinol y wlad ym Mawrth 2015, trechwyd Jonathan gan Muhammadu Buhari, gyda mwyafrif o ddim ond dwy filiwn o bleidleisiau. Derbynir yn gyffredinol i'r etholiad gael ei gweinyddu'n deg a niwtral.
Mae Nigeria'n aelod o MINT, sef grwp o wledydd a chaiff ei rhestru fel un o'r "Next Eleven", gyda gwledydd y byd yn rhagweld y bydd ei heconomi'n tyfu i fod yn un o'r mwya'n y byd. Mae Nigeria'n un o Wledydd y Gymanwlad, yr Undeb Affricanaidd, OPEC a'r Cenhedloedd Unedig.
Geirdarddiad
Cymerwyd yr enw Nigeria o Afon Niger sy'n llifo trwy'r wlad. Bathwyd yr enw hwn ar 8 Ionawr 1897, gan y newyddiadurwr Seisnig Flora Shaw, a briododd yn ddiweddarach â'r Arglwydd Lugard, gweinyddwr trefedigaethol Prydeinig. Mae tarddiad yr enw Niger, a oedd yn wreiddiol yn berthnasol i rannau canol Afon Niger yn unig, yn ansicr. Y tebygrwydd yw bod y gair yn addiasiad o'r enw Tuareg egerew n-iger ewen a ddefnyddid gan drigolion canol yr afon o amgylch Timbuktu, cyn gwladychiaeth Ewropeaidd y 19g. bawd|285x285px| Cerflun clai [[Nok]] Wrth fynd ati i gloddio Argae Kainji cafwyd hyd i waith haearn erbyn yr 2g CC. Mae'n debyg i'r trosglwyddiad o'r Oes Newydd y Cerrig (Neolithig) i Oes yr Haearn gael ei wneud heb gynhyrchu efydd canolradd. Mae eraill yn awgrymu i'r dechnoleg symud i'r gorllewin o Gwm Nile, er ei bod yn ymddangos bod yr Oes Haearn yn nyffryn Afon Niger a'r coedwigoedd 800 mlynedd cyn cyflwyno meteleg yn y safana uchaf.
Daearyddiaeth
Y man uchaf yn Nigeria yw mynydd Chappal Waddi, sydd 2,419 metr uwch lefel y môr.
Hanes
Enillodd Nigeria annibyniaeth rannol oddi wrth Brydain ar 1 Hydref 1960.
Ffynnodd gwareiddiad Nok Nigeria rhwng 1,500 CC a 200 OC. Cynhyrchwyd ffigurau terracotta o bobl maint llawn sef rhai o'r cerfluniau cynharaf y gwyddys amdanynt yn Affrica Is-Sahara a mwyndoddwyd haearn erbyn tua 550 CC ac o bosibl ychydig ganrifoedd ynghynt. Mae tystiolaeth o fwyndoddi haearn hefyd wedi'i ei ganfod mewn safleoedd yn rhanbarth Nsukka yn ne-ddwyrain Nigeria: yn dyddio i 2000 CC ar safle Lejja ac i 750 CC yn Opi.
Hanes cynnar
bawd|Pot Igbo seremonïol o Igbo-Ukwu o'r 9g Mae'r Cronicl Kano yn gofnod hynafol sy'n dyddio i oddeutu 999 OC o ddinas-wladwriaeth Hausa Sahelian yn Kano, gyda dinasoedd mawr eraill yr Hausa (neu Hausa Bakwai) sef: Daura, Hadeija, Kano, Katsina, Zazzau, Rano, a Gobir- gyda chofnodion manwl yn eu disgrifio sy'n dyddio'n ôl i'r 10g. Gyda lledaeniad Islam o'r 7g OC, daeth yr ardal yn adnabyddus fel Sudan neu fel Bilad Al Sudan (Saesneg: Land of the Blacks; Arabeg : بلاد السودان). Gan fod y poblogaethau'n rhannol gysylltiedig â diwylliant Mwslimaidd-Arabaidd Gogledd Affrica, dechreuon nhw fasnachu Traws-Sahara a chyfeiriwyd atynt gan y siaradwyr Arabeg fel Al-Sudan (sy'n golygu "Y Crysau Duon") gan eu bod yn cael eu hystyried yn rhan estynedig o'r Byd Mwslimaidd. Ceir cyfeiriadau hanesyddol cynnar gan haneswyr a daearyddwyr Arabaidd a Mwslimaidd canoloesol at Ymerodraeth Kanem-Bornu fel prif ganolfan gwareiddiad Islamaidd y rhanbarth.
Cryfhawyd gafael Teyrnas Nri ar drigolion yr ardal, a pharahodd ei rheolaeth nes iddi golli ei sofraniaeth i Loegr ym 1911. Rheolwyd Nri gan yr Eze Nri, ac ystyrir dinas Nri yn sylfaen diwylliant yr Igbo. Mae Nri ac Aguleri, yn nhiriogaeth clan Umeuri. Gall y llwyth yma olrhain eu llinachau yn ôl at y brenin patriarchaidd Eri. Yng Ngorllewin Affrica, roedd y gwaith efydd hynaf a wnaed gan ddefnyddio'r broses cwyr coll yn dod o Igbo-Ukwu, dinas o dan ddylanwad Nri. Daeth teyrnasoedd Yoruba Ife ac Oyo yn ne-orllewin Nigeria yn amlwg yn y 12g a'r 14g, yn y drefn honno. Mae'r arwyddion hynaf o anheddiad dynol ar safle presennol Ife yn dyddio'n ôl i'r 9g ac mae ei ddiwylliant gweledol yn cynnwys ffigurau terracotta ac efydd nodedig iawn.
Gwladychu Prydain
chwith|bawd|228x228px| Frederick Lugard, Barwn Lugard 1af a arweiniodd fel Llywodraethwr Cyffredinol Nigeria at uno ProtectoriaethGeiriadur Cyffredinol CysgairAmddiffynfa Gogledd Nigeria a Protectoriaeth De Nigeria ym 1914. Roedd masnach gaethweision Ewropeaidd yn digwydd yn yr ardal nes iddi gael ei gwahardd ym 1807.
Il Diario Di Una Donna Amata
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Henry Koster yw Il Diario Di Una Donna Amata a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal ac Awstria. Lleolwyd y stori ym Mharis. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Corrado Alvaro a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Paul Abraham.
Nigeria
Gwladychu Prydain
Ymyrrodd Prydain ym mrwydr pŵer brenhiniaeth Lagos trwy fomio Lagos ym 1851, gan ddiorseddu Oba Kosoko, a gosod yr Oba Akitoye yn bennaeth a llofnodi'r Cytundeb rhwng Prydain Fawr a Lagos ar 1 Ionawr 1852. Atododd Prydain Lagos fel "trefedigaeth y Goron" yn Awst 1861 gyda Chytundeb Sesiwn Lagos. Ehangodd cenhadon o Brydain eu gwaith a theithio ymhellach i mewn i'r tir. Yn 1864, daeth Samuel Ajayi Crowther yn esgob Affricanaidd cyntaf yr Eglwys Anglicanaidd.
Il Diario Di Una Donna Amata
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Hans Jaray, Frida Richard, Isa Miranda, S. Z. Sakall, Ennio Cerlesi, Oreste Bilancia, Gemma Bolognesi, Loris Gizzi, Umberto Sacripante a Sylvia de Bettini. Mae'r ffilm Il Diario Di Una Donna Amata yn 77 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Min Älskade
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Kjell Grede yw Min Älskade a gyhoeddwyd yn 1979. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Kjell Grede.
Il Diario Di Una Donna Amata
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. Willy Goldberger oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henry Koster ar 1 Mai 1905 yn Berlin a bu farw yn Camarillo ar 25 Ebrill 1980.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henry Koster nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Min Älskade
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lena Nyman, Sif Ruud, Keve Hjelm a Bjørn Skagestad.
Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Tony Forsberg oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Kjell Grede ar 12 Awst 1936 yn Stockholm a bu farw yn Nyköping ar 7 Tachwedd 2016. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1967 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kjell Grede nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Nigeria
Gwladychu Prydain
Ym 1885, derbyniodd nifer o wledydd fod gan Brydain hawl dros Orllewin Affrica yng Nghynhadledd Berlin. Y flwyddyn ganlynol, siartiodd Royal Niger Company o dan arweinyddiaeth Syr George Taubman Goldie. Erbyn diwedd y 19g a dechrau'r 20g, roedd y cwmni wedi llwyddo'n helaeth i ddarostwng teyrnasoedd annibynnol y de ar hyd Afon Niger, y Benin a orchfygwyd gan Loegr ym 1897, ac, yn y Rhyfel Eingl-Aro (1901-1902), trechodd Lloegr y gwrthwynebwyr eraill. Goresgynnwyd y taleithiau hyn yn ardal Niger a daethant dan reolaeth Prydain. Ym 1900, daeth tiriogaeth y Royal Niger Company dan reolaeth uniongyrchol llywodraeth Prydain a sefydlwyd Protectoriaeth De Nigeria fel amddiffynfa Brydeinig a rhan o'r Ymerodraeth Brydeinig, pŵer mwyaf blaenllaw'r byd ar y pryd. Yn y broses yma lladdwyd miliynau o blant, merched a dynion cynhenid yr ardal.
Erbyn 1902, ymosododd byddin Lloegr ar Sokoto Caliphate. Cafodd y Cadfridog Prydeinig yr Arglwydd Frederick Lugard y dasg gan y Swyddfa Drefedigaethol i weithredu'r agenda. Gorchfygwyd y brodorion gan luoedd Prydain yn gyflym, gan anfon Attahiru I a miloedd o ddilynwyr ar ffo.
Ar Fawrth 13, 1903, yn sgwâr marchnad fawreddog Sokoto, fe ildiodd y caliphate olaf yn swyddogol i lywodraeth Prydain. Penododd y Prydeinwyr Muhammadu Attahiru II fel y caliph newydd. Diddymodd Lugard y caliphate ond cadwodd y teitl swltan fel enw symbolaidd yn Protectoraeth Gogledd Nigeria a oedd newydd ei threfnu. Daeth y gweddillion hyn i gael eu galw'n " Gyngor Swltaniaeth Sokoto". Ym Mehefin 1903, trechodd y Saeson weddill lluoedd Attahiru a;i ladd.
Erbyn 1906 roedd y gwrthwynebiad i oresgyniad Prydain wedi dod i ben.
Yn dilyn yr Ail Ryfel Byd, mewn ymateb i dwf cenedlaetholdeb Nigeria a'r galwadau am annibyniaeth, symudodd Nigeria tuag at hunan-lywodraeth ar sail gynrychioliadol, ffederal. Erbyn canol yr 20g, roedd ton fawr o'r brodorion yn galw am annibyniaeth, ledled Affrica.
Enillodd Nigeria rhyw fesur o hunanreolaeth ym 1954, ac annibyniaeth lawn o’r Deyrnas Unedig ar 1 Hydref 1960, fel Ffederasiwn Nigeria gydag Abubakar Tafawa Balewa yn brif weinidog iddi, gan gadw brenhiniaeth Prydain, Elizabeth II, yn bennaeth mewn enw'n unig ar y wladwriaeth law yn llaw gyda Brenhines Nigeria. Disodlodd Azikiwe lywodraethwr cyffredinol y trefedigaeth, a benodwyd gan Loegr, yn Nhachwedd 1960.
Ieithoedd
Mae'r prif ieithoedd a siaredir yn Nigeria yn cynrychioli tri theulu mawr o ieithoedd Affrica: mae'r mwyafrif yn ieithoedd Niger-Congo, megis Igbo, Yoruba, Ijaw, Fulfulde, Ogoni, ac Edo. Mae Kanuri, a siaredir yn y gogledd-ddwyrain, yn bennaf yn Nhalaith Borno ac Yobe, yn rhan o deulu Nilo-Sahara, ac mae Hausa yn iaith Affroasiatig. Er bod yn well gan y mwyafrif o grwpiau ethnig gyfathrebu yn eu hieithoedd eu hunain, defnyddir Saesneg fel yr iaith swyddogol yn helaeth ar gyfer addysg, trafodion busnes ac at ddibenion swyddogol. Lleiafrif bach yn unig o elit trefol y wlad sy'n defnyddio'r Saesneg fel iaith gyntaf, ac nid yw'n cael ei siarad o gwbl mewn rhai ardaloedd gwledig. Hausa yw'r prif iaith a siaredir fwyaf eang yn Nigeria.
Gwleidyddiaeth
Ers 2002 gwelwyd trais ar gynnydd e.e. Boko Haram y mudiad Islamaidd sy'n dymuno disodli llywodraeth y wlad gyda llywodraeth wedi'i seilio ar gyfraith Sharia. Yn ôl Arlywydd y wlad ym Mai 2014 roedd ymosodiadau Boko Haram wedi lladd 12,000 o bobl. Ymunodd y gwledydd sy'n ffinio â Nigeria i geisio ffrwyno'r terfysgwyr, yn bennaf fel ymateb i Ffrwydradau Nigeria, Nadolig 2011 a Herwgipio merched ysgol Chibok, 2014.
Economi
Ceir cysylltiad cryf rhwng economi Nigeria ac Unol Daleithiau America: hi yw partner masnachu mwya'r Unol Daleithiau yng nghanol a de Affrica, ac mae'n allforio 11% o'i holew i'r UDA ac mae'n allforio llawer o nwyddau eraill hefyd i'r UDA. Ar y llaw arall, yr Unol Daleithiau yw'r wlad sy'n buddsoddi fwyaf yn Nigeria. Yn ôl y Gronfa Ariannol Ryngwladol (IMF), mae economi Nigeria wedi tyfu ar gyfartaledd o 8% ers 2008.
Yn 2014 economi Nigeria oedd y cryfaf yn Affrica, gan oddiweddu De Affrica, a thyfu i fod yn werth $500 biliwn, a chodi i fod y 21fed economi mwya'r byd. Ar ben hyn, mae'r gyfradd dyled-GDP yn isel iawn: 11% yn unig. Erbyn 2050 credir y bydd Nigeria ymhlith 20 economi mwya'r byd. y rheswm pennaf dros y tyfiant hwn yw tanwydd ffosil. Mae hyn wedi rhoi pwer iddi fel gwlad a dywed Banc y Byd ei bod yn farchnad sy'n tyfu.
Baat Ban Jaye
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Bharat Rangachary yw Baat Ban Jaye a gyhoeddwyd yn 1986. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd बात बन जाये (1986 फ़िल्म) ac fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Kalyanji–Anandji.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Aruna Irani, Zeenat Aman, Shakti Kapoor, Mithun Chakraborty, Sanjeev Kumar, Amol Palekar, Utpal Dutt a Raj Babbar.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1986. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Aliens sef ffilm wyddonias llawn arswyd a chyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bharat Rangachary ar 6 Awst 1953 ym Mumbai. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1977 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ida Helen Ogilvie
Gwyddonydd oedd Ida Helen Ogilvie (12 Chwefror 1874 – 1963), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel daearegwr.
Manylion personol
Ganed Ida Helen Ogilvie ar 12 Chwefror 1874 yn Dinas Efrog Newydd ac wedi gadael yr ysgol leol mynychodd Brifysgol Columbia a Choleg Bryn Mawr.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
When False Tongues Speak
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Carl Harbaugh yw When False Tongues Speak a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Immigrant sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Carl Harbaugh ar 10 Tachwedd 1886 yn Washington a bu farw yn Hollywood ar 14 Awst 2019. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Carl Harbaugh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Violet's Dreams
Ffilm ffantasi yw Violet's Dreams a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Intolerance sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Awyr y Ddaear
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Bharat Rangachary yw Awyr y Ddaear a gyhoeddwyd yn 1984. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ज़मीन आसमान ac fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Rahul Dev Burman.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sanjay Dutt, Shashi Kapoor, Rekha ac Anita Raj. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bharat Rangachary ar 6 Awst 1953 ym Mumbai. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1977 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bharat Rangachary nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rainbow Time
Ffilm ddrama yw Rainbow Time a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Conwra Patagonia
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Conwra Patagonia (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: conwraod Patagonia) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Cyanoliseus patagonus; yr enw Saesneg arno yw Patagonian conure. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: Psittacidae) sydd yn urdd y Psittaciformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. patagonus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r conwra Patagonia yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: Psittacidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Prifysgol Morgannwg
Prifysgol yn Nhrefforest ger Pontypridd oedd Prifysgol Morgannwg (Saesneg: University of Glamorgan). Fe'i sefydlwyd ym 1913. Fe unodd y Brifysgol gyda Phrifysgol Cymru, Casnewydd yn 2013 i greu Prifysgol De Cymru.
Ysgol Baladeulyn
bawd|250px|Ysgol Baladeulyn, llun gan Eric Jones
Ysgol gynradd Nantlle, Gwynedd, yw Ysgol Baladeulyn. Mae'r ysgol yn nhalgylch Dyffryn Nantlle. Roedd yr ysgol ar y rhestr o ysgolion i'w cau a gyhoeddwyd ar 19 Hydref 2007. Mae rhieni disgyblion yr ysgol yn ymgyrchu yn erbyn y cynlluniau i'w chau. Roedd 27 disgybl yn yr ysgol ym mis Hydref 2007. Roedd 33 disgybl yn yr ysgol y flwyddyn gynt, gyda'r niferoedd yn weddol cysod drost y tair blynedd cynt yn ogystal. Ond nid yw hyn ddim llai nag yn ystod yr 1980au, roedd 24 o ddisgyblion yn llun yr ysgol ym 1986.
Cymraeg yw prif iaith yr aelwyd i 70% o’r disgyblion, ond mae’r disgyblion i gyd yn rhugl yn y Gymraeg. Mae'r canran hwn wedi gostwng drost y degawdau, yn bennaf oherwydd mewnfudwyr o Lerpwl yn ystod yr Ail Ryfel Byd ac o phob gwr o Brydain ers hynny.
The Other Man's Wife
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Carl Harbaugh yw The Other Man's Wife a gyhoeddwyd yn 1919. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Broken Blossoms sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig D. W. Griffith.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Carl Harbaugh ar 10 Tachwedd 1886 yn Washington a bu farw yn Hollywood ar 14 Awst 2019. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Carl Harbaugh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cruel Intentions 3
Ffilm ddrama sy'n cynnwys elfennau erotig gan y cyfarwyddwr Scott Ziehl yw Cruel Intentions 3 a gyhoeddwyd yn 2004. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Califfornia.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kerr Smith, Tom Parker, Kristina Anapau, William Gregory Lee a Charlie Weber. Mae'r ffilm Cruel Intentions 3 yn 82 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Scott Ziehl ar 1 Ionawr 1965.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Scott Ziehl nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Prifysgol Caerdydd
Prifysgol ym Mharc Cathays, Caerdydd a sefydlwyd ym 1883 yw Prifysgol Caerdydd (Saesneg: Cardiff University). Roedd hi'n aelod Prifysgol Cymru tan 2004.
Mae Prifysgol Caerdydd yn un o brif brifysgolion ymchwil y byd, gyda thros 60% o'r ymchwil a wneir yng Nghaerdydd wedi ei ystyried ymysg y gorau yn y byd. Yn hynny o beth, mae Prifysgol Caerdydd yn un o brifysgolion Grŵp Russell.
Sefydlwyd Coleg Prifysgol De Cymru a Mynwy ym 1883, ac fe'i gorfforwyd trwy Siarter Frenhinol ym 1884. Ym 1931, gwahanwyd yr Ysgol Feddygaeth oddi wrth y Coleg er mwyn ffurfio Coleg Meddygaeth Prifysgol Cymru. Ym 1972, ail-enwyd Coleg Prifysgol De Cymru a Mynwy fel Coleg Prifysgol, Caerdydd. Ym 1988, oherwydd uno Coleg Prifysgol, Caerdydd ac Athrofa Gwyddoniaeth a Thechnoleg Prifysgol Cymru, cafodd y sefydliad yr enw "Coleg Prifysgol Cymru, Caerdydd". Newidiwyd hynny i "Brifysgol Cymru, Caerdydd" ym 1996, a wedyn yn 2004, ail-unwyd Coleg Meddygaeth Prifysgol Cymru gyda Phrifysgol Cymru, Caerdydd ac fe gymrodd y sefydliad yr enw swyddogol "Prifysgol Caerdydd".
Fel rhan o’i hymrwymiad parhaus i’r Gymraeg, mae Prifysgol Caerdydd wedi addo £22,000 i ŵyl flynyddol Tafwyl mewn prif gytundeb noddi tair blynedd.
Ysgol y Gymraeg Prifysgol Caerdydd
Hon yw un o'r adrannau Cymraeg hynaf, ac yma mae'r Gadair Gymraeg sefydledig hynaf yng Nghymru. Am dros ganrif y mae wedi cyfrannu'n helaeth i fywyd Cymru ac wedi bod yn gartref ac yn feithrinfa i ysgolheigion a llenorion amlwg, gan gynnwys W. J. Gruffydd, G. J. Williams, A. O. H. Jarman a Saunders Lewis.
Mae'r Ganolfan Cymraeg i Oedolion, sy'n rhan or Ysgol, yn dysgu’r iaith i dros 1,700 o oedolion yng Nghaerdydd a Bro Morgannwg. Mae’r Ysgol hefyd yn gartref i Ganolfan Uwchefrydiau Cymry America ac i Uned Ymchwil Iaith, Polisi a Chynllunio.
Børnetoget i Trondhjem
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Peter Elfelt yw Børnetoget i Trondhjem a gyhoeddwyd yn 1906. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1906. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Story of the Kelly Gang ffilm gan Charles Tait.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Peter Elfelt ar 1 Ionawr 1866 yn Copenhagen a bu farw yn yr un ardal ar 1 Hydref 1993.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Peter Elfelt nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ysgol Syr Thomas Picton
Ysgol gyfun cyfrwng Saesneg yw Ysgol Syr Thomas Picton, a lywodraethir gan Gyngor Sir Benfro. Fe'i lleolir yn Hwlffordd, yn ne Sir Benfro. Mae tua 1200 o ddisgyblion yn yr ysgol, gyda tua 200 o rheiny yn y chweched ddosbarth.
Adeiladwyd adeilad presennol yr ysgol yn ystod yr 1950au ar dir amaethyddol, nid yw fel y honnai rhai yn gyn-ysbyty milwrol. Adnewyddwyd yr adeiladau rhain yn ddiweddar.
ATP7B
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn ATP7B yw ATP7B a elwir hefyd yn ATPase, Cu++ transporting, beta polypeptide, isoform CRA_c ac ATP7B protein (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 13, band 13q14.3.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn ATP7B.
Aderyn dreingwt Temminck
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Aderyn dreingwt Temminck (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: adar dreingwt Temminck) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Orthonyx temminckii; yr enw Saesneg arno yw Spine-tailed logrunner. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Dreingwt (Lladin: Orthonychidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn O. temminckii, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r aderyn dreingwt Temminck yn perthyn i deulu'r Adar Dreingwt (Lladin: Orthonychidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
La Historia Oficial
Ffilm ddrama sydd hefyd yn ffilm hanesyddol gan y cyfarwyddwr Luis Puenzo yw La Historia Oficial a gyhoeddwyd yn 1985. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Lleolwyd y stori yn yr Ariannin a chafodd ei ffilmio yn Buenos Aires. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Aída Bortnik a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Atilio Stampone. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Norma Aleandro, Héctor Alterio, Pablo Rago, Chunchuna Villafañe, Hugo Arana, Guillermo Battaglia, Andrea Tenuta, Augusto Larreta, Beatriz Thibaudin, Chela Ruiz, Floria Bloise, Lidia Catalano, María Luisa Robledo, Oscar Ferrigno, Oscar Ferrigno Jr., Virginia Innocenti, Patricio Contreras, Jorge Petraglia, Leal Rey, Daniel Lago, Analía Castro, Eduardo Gondell, Aníbal Morixe, Laura Palmucci, Deborah Kors, Carlos Weber, José María López, Susana Behocaray, Cecilia Blanche, Angelica Bogué, Zulema Caldas, Eduardo Camacho, Paula Canals, Jorge Chernov, Diego Cosín, Alicia Dolinski, Horacio Erman, Mónica Escudero, Luis Gianneo, Gabriel González, Ricardo Hamlin, Fernando Hoffman, Amparo Ibarlucia, Elvira Romei, Marcos Woinsky a Fabián Rendo. Mae'r ffilm La Historia Oficial yn 110 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1985. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Back to the Future sef ffilm wyddonias Americanaidd am fachgen a’i gar yn cael ei yrru i’r dyfodol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Félix Monti oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Juan Carlos Macías sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Luis Puenzo ar 19 Chwefror 1946 yn Buenos Aires.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Luis Puenzo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Talk Dirty
Ffilm erotig yw Talk Dirty a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Grosse Pointe Shores, Michigan
Dinas yn Wayne County, yn nhalaith Michigan, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Grosse Pointe Shores, gan gynnwys:
Talk Dirty
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Franziska Völckner
Gwyddonydd o'r Almaen yw Franziska Völckner (ganed 1977), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel economegydd ac academydd.
Manylion personol
Ganed Franziska Völckner yn 1977 yn Hamburg.
Gyrfa
Enillodd sawl gradd academaidd gan gynnwys: Doethuriaeth.
Politiquerías
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr James W. Horne yw Politiquerías a gyhoeddwyd yn 1931. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Politiquerías ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan H. M. Walker.
Franziska Völckner
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Politiquerías
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Stan Laurel, Oliver Hardy, Charlie Hall, Jimmy Finlayson, Hadji Ali a Rina De Liguoro. Mae'r ffilm Politiquerías (ffilm o 1931) yn 57 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
346 CC
5 CC - 4ydd ganrif CC - 3 CC 390au CC 380au CC 370au CC 360au CC 350au CC  340au CC 330au CC 320au CC 310au CC 300au CC 290au CC 351 CC 350 CC 349 CC 348 CC 347 CC 346 CC 345 CC 344 CC 343 CC 342 CC 341 CC
Politiquerías
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1931. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Frankenstein (1931) ffilm arswyd, Americanaidd gan James Whale. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. George Stevens oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd James W. Horne nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Albert Westhead Pryce-Jones
Cyn ŵr busnes a phêl-droediwr Cymreig oedd Albert Westhead Pryce-Jones OBE (26 Mai 1870 – 17 Awst 1946). Llwyddodd i ennill Cwpan Cymru gyda'r Drenewydd yn ogystal ag ennill 1 cap dros Gymru ym 1895.
Mangoré, Por Amor Al Arte
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Luis R. Vera yw Mangoré, Por Amor Al Arte a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn Paragwâi. Lleolwyd y stori yn Paragwâi. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Albert Westhead Pryce-Jones
Bywyd cynnar
Roedd Pryce-Jones yn fab i Syr Pryce Pryce-Jones, perchennog busnes gwerthu drwy'r post y Royal Welsh Warehouse ac Aelod Seneddol Bwrdeistref Trefaldwyn. Cafodd Pryce-Jones ei addysg yn Ysgol Amwythig lle roedd yn gricedwr a phêl-droediwr o fri. Ym 1889 aeth i astudio yng Ngholeg Clare, Caergrawnt lle cynrychiolodd Prifysgol Caergrawnt mewn pêl-droed a tenis yn ogystal â bod yn gapten ar dîm criced y Coleg.
Mangoré, Por Amor Al Arte
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Horizontes De Piedra
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Román Viñoly Barreto yw Horizontes De Piedra a gyhoeddwyd yn 1956. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Atahualpa Yupanqui.
Albert Westhead Pryce-Jones
Gyrfa bêl-droed
Ar ôl gadael y Brifysgol, ymunodd Pryce-Jones â'i frawd, William Ernest Pryce-Jones yn nhîm Y Drenewydd ac roedd y ddau yn rhan o'r tîm drechodd Wrecsam yn rownd derfynol Cwpan Cymru ym 1894-95 ac yn yr un tymor casglodd ei unig gap rhyngwladol wrth chwarae dros Gymru mewn gêm gyfartal 1-1 yn erbyn Lloegr yn y Queen's Club, Llundain.
Mangoré, Por Amor Al Arte
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Luis R Vera ar 1 Ionawr 1952.
Horizontes De Piedra
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Atahualpa Yupanqui, Enrique Fava, Julia Sandoval, Milagros de la Vega, Fausto Etchegoin, Liana Noda, Mario Lozano a Félix Rivero. Mae'r ffilm Horizontes De Piedra yn 86 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Albert Westhead Pryce-Jones
Bywyd busnes
Ar ôl gadael y Brifysgol, ymunodd â busnes ei dad yn Y Drenewydd. Roedd Pryce-Jones hefyd yn aeod o'r Fyddin Diriogaethol fel swyddog yn y Ffiwsilwyr Brenhinol Cymreig. . Ym 1911 symudodd i Calgary yng Nghanada ym 1911 er mwyn sefydlu cangen o'r RWW yn y ddinas a cheisio disodli'r Hudson Bay Company fel prif fusnes masnachol yr ardal.
Mangoré, Por Amor Al Arte
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Luis R. Vera nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Iron Woman
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Carl Harbaugh yw The Iron Woman a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Nance O'Neil. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Intolerance sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Carl Harbaugh ar 10 Tachwedd 1886 yn Washington a bu farw yn Hollywood ar 14 Awst 2019. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Carl Harbaugh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Horizontes De Piedra
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1956. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Searchers sy’n ffilm bropoganda gwrth-frodorion America gan y cowbois gwyn, gan y cyfarwyddwr ffilm John Ford. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Román Viñoly Barreto ar 8 Awst 1914 ym Montevideo a bu farw yn Buenos Aires ar 15 Mawrth 1960.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Román Viñoly Barreto nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Buanedd
Cyfradd mudiant, hynny yw, cyfradd newid lleoliad yw buanedd. Fe'i fynegir yn aml fel y pellter a symudwyd ymhob uned o amser. Mesuriad sgalar yw buanedd.
Cyflymder yw buanedd ac hefyd cyfeiriad. Gelwir y gyfradd newid mewn cyflymder yn gyflymiad.
Albert Westhead Pryce-Jones
Bywyd busnes
Aeth y busnes yng Nghanada i'r wal pan adawodd Pryce-Jones er mwyn dychwelyd i Brydain Fawr er mwyn brwydro yn y Rhyfel Byd Cyntaf.
Prifysgol Sheffield
Prifysgol yn ninas Sheffield, gogledd Lloegr yw Prifysgol Sheffield (Saesneg: Sheffield University).