cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mwyngloddio
Ers dechrau gwareiddiad, mae pobl wedi defnyddio carreg, clai ac, yn ddiweddarach, metelau a ddarganfuwyd yn agos at wyneb y Ddaear. Defnyddiwyd y rhain i wneud offer ac arfau cynnar; er enghraifft, defnyddiwyd fflint o ansawdd uchelledled Cymru a gwledydd eraill. Mae mwyngloddiau fflint wedi'u darganfod mewn ardaloedd sialc lle'r oedd gwythiennau o'r cerrig yn cael eu dilyn dan ddaear gan siafftiau ac orielau. Mae'r mwyngloddiau yn Krzemionki yn arbennig o enwog, ac fel y rhan fwyaf o fwyngloddiau fflint eraill, maent yn dyddio o'r cyfnod Neolithig (c. 4000–3000 CC). Ond y mwynglawdd hynaf y gwyddys amdano ar gofnod archeolegol yw Mwynglawdd Ngwenya yn Eswatini (Swaziland), a brofwyd gan ddyddio radiocarbon di fod tua 43,000 o flynyddoedd oed. Ar y safle hwn bu pobl Paleolithig yn cloddio hematit i wneud pigment coch o'r enw ocr. Credir bod mwyngloddo mor hynafol yn Hwngari, mewn safleoedd lle gallai Neanderthaliaid fod wedi cloddio fflint am arfau ac offer.
Yr Hen Aifft
de|bawd|250x250px| Malachite Cloddiai'r hen Eifftiaid am malachit ym Maadi. Ar y dechrau, fe ddefnyddio nhw'r cerrig malachit gwyrdd llachar ar gyfer addurniadau a chrochenwaith. Yn ddiweddarach, rhwng 2,613 a 2,494 CC, aethant ar alldeithiau tramor i ardal Wadi Maghareh er mwyn sicrhau mwynau ac adnoddau eraill nad oedd ar gael yn yr Aifft ei hun. Darganfuwyd chwareli cloddio am y lliwiau gwyrddlas a chopr hefyd yn Wadi Hammamat, Tura, Aswan ac amryw o safleoedd Nubiaidd eraill ym Mhenrhyn Sinai ac yn Timna.
Hen Roeg a Rhufain
Fodd bynnag, y Rhufeiniaid a ddatblygodd ddulliau mwyngloddio ar raddfa fawr, yn enwedig y defnydd enfawr o ddŵr a gludwyd i ben y pwll gan nifer o draphontydd dŵr. Defnyddiwyd y dŵr at amrywiaeth o ddibenion, gan gynnwys cael gwared ar orlwyth a malurion creigiau, ac a elwir yn fwyngloddio hydrolig, yn ogystal â golchi mwynau neu falu'r cerrig crai, a gyrru peiriannau syml.
Hawliau Dynol
Yn ogystal ag effeithiau amgylcheddol y prosesau o fwyngloddio, ceir beirniadaeth llym ar yr arer o echdynnu ac mae cwmnïau mwyngloddio'n aml yn torri hawliau dynol sy'n digwydd o fewn y safleoedd mwyngloddio a'r cymunedau sy'n agos atynt. Yn aml, er eu bod yn cael eu hamddiffyn gan hawliau Llafur Rhyngwladol, ni roddir offer priodol i fwygloddwyr i'w hamddiffyn rhag cwymp creigiau a rhag llygryddion niweidiol a chemegau sy'n cael eu gwasgaru yn ystod y broses o fwyngloddio. Yn aml, ceir diwrnodau gwaith o 14 awr heb unrhyw amser penodedig ar gyfer seibiant.
Llafur plant
de|bawd| Bechgyn y 'Breaker' : plant mewn pwll glo yn Ne [[Pittston, Pennsylvania|Pittston, Pennsylvania, Unol Daleithiau America ar ddechrau'r 20g.]] Mae cam drin plant yn destun beirniadaeth eang o fewn y diwydiant mwyngloddio cobalt, mwyn sy'n hanfodol i bweru technolegau modern megis batris gliniaduron, ffonau clyfar a cherbydau trydan. Mae llawer o'r achosion hyn i'w cael yng Ngweriniaeth Ddemocrataidd y Congo. Ceir adroddiadau am blant yn cario sachau o gobalt yn pwyso 25 kg o fwyngloddiau bach i fasnachwyr lleol - plant sy'n cael eu talu am eu gwaith mewn bwyd a llety yn unig. Mae nifer o gwmnïau fel Apple, Google, Microsoft a Tesla wedi bod yn gysylltiedig ag achosion cyfreithiol a gyflwynwyd gan deuluoedd y cafodd eu plant eu hanafu'n ddifrifol neu eu lladd yn ystod gweithgareddau mwyngloddio yn y Congo. Yn Rhagfyr 2019, fe wnaeth 14 o deuluoedd o'r Congo ffeilio achos cyfreithiol yn erbyn Glencore, cwmni mwyngloddio sy'n cyflenwi'r cobalt hanfodol i'r corfforaethau rhyngwladol hyn gan honi esgeulustod a arweiniodd at farwolaethau plant neu anafiadau fel asgwrn cefn wedi torri, trallod emosiynol a llafur gorfodol.
Pobloedd brodorol
Bu achosion hefyd o ladd a gofodi pobl o'u cynefin oherwydd gwrthdaro â chwmnïau mwyngloddio. Roedd bron i draean o 227 o lofruddiaethau yn 2020 yn weithredwyr hawliau pobl frodorol ar reng flaen actifiaeth newid yn yr hinsawdd yn gysylltiedig â logio, mwyngloddio, busnes amaethyddol ar raddfa fawr, argaeau trydan dŵr, a seilwaith arall, yn ôl Global Witness.
Diffinnir y berthynas rhwng pobloedd brodorol a chwmniau mwyngloddio gan frwydrau dros fynediad i diroedd. Yn Awstralia, dywedodd y brodorion Bininj fod mwyngloddio yn fygythiad i'w diwylliant byw ac y gallai ddifetha safleoedd treftadaeth sanctaidd.
Ym Mrasil, trefnodd mwy na 170 o lwythau brodorol orymdaith i wrthwynebu ymdrechion i dynnu hawliau tir brodorol yn ôl ac agor eu tiriogaethau i waith mwyngloddio. Mae Comisiwn y Cenhedloedd Unedig ar Hawliau Dynol wedi galw ar Oruchaf Lys Brasil i gynnal hawliau tir brodorol er mwyn atal ecsbloetio gan grwpiau mwyngloddio ac amaethyddiaeth ddiwydiannol.
Maria Klawe
Mathemategydd o Ganada yw Maria Klawe (ganed 1951), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel cyfrifiadureg.
Manylion personol
Ganed Maria Klawe yn 1951 yn Toronto ac wedi gadael yr ysgol leol bu'n astudio Gwyddoniaeth. Priododd Maria Klawe gyda Nick Pippenger. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Gwobrau Sefydliad Anita Borg am Welediagaeth Merched.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Amélie Beaury-Saurel
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Barcelona, Ffrainc oedd Amélie Beaury-Saurel (19 Rhagfyr 1848 – 30 Mai 1924).
Bu'n briod i Rodolphe Julian.
Tllingoneg
Iaith artiffisial yw Tllingoneg (TlhIngan-Hol). Cafodd ei chreu er mwyn ei defnyddio yn y ffilm Star Trek. Mae rhai carwyr y ffilm a charwyr ieithoedd yn ei siarad.
Dolen allanol
sefydliad tllingoneg
Qufu
Lleolir dinas Qufu yn nhalaith Shandong yn nwyrain canolbarth Gweriniaeth Pobl Tsieina. 250px|bawd|chwith|Y 'Kong Li' neu 'Plasdy Conffiwsiws', Qufu. Mae'n enwog fel man geni a chladdu Conffiwsiws (551 CC - 479 CC), yr athronydd a sedfydlodd Gonffiwsiaeth. Ceir y Kong Li yma, plasdy Tsieinëaidd sy'n perthyn i ddisgynyddion Conffiwsiws, Teml Conffiwsiws, â bedd yr athronydd. Mae'r tri yn cael ei rhestri gan UNESCO fel Safleoedd Treftadaeth y Byd.
Alpha Force
Cyfres o lyfrau antur ar gyfer arddegwyr gan y cyn-filwr Chris Ryan yw Alpha Force, sy'n gyn-aelod o'r Gwasanaeth Awyr Arbennig. Mae'n gyfres o ddeg llyfr.
Survival (2002)
Cyn ffurfio tim 'Alpha force' mae'r criw yn hwylio ar gwch bach, ac yna'n mynd i guddio mewn cwch rhwyfo bach sydd wedi ei glymu ar ochr y llong, er mwyn osgoi eu hyfforddwr. Wedyn, yn y nos, mae'r rhaffau sy'n dal y cwch rhwyfo at y llong fawr yn torri ac maent yn glanio ar ynys. Ar yr ynys maent yn dod o hyd i grwp o for-ladron modern a theulu o ddreigiaid Komodo. Roedd y mor-ladron wedi cipio cwch pleser ac yn cadw'r bobl yn garcharorion. Ond mae Alpha force yn eu hachub, ac yn hedfan i ffwrdd mewn hofrennydd byddin sydd wedi cael ei anfon gan ewyrth un o'r cymeriadau.
Cala goeg
bawd|dde|Caliau coeg de|bawd|150px|Cala goed yn cael ei ddefnyddio Tegan rhyw yw cala goeg (Saesneg a sawl iaith arall: dildo), sy'n cael ei ddefnyddio yn ystod hunan leddfu (halio neu fastyrbio) neu wrth gael cyfathrach rywiol. Mae o siâp pidyn fel arfer, ac mae'n cael ei roi i mewn i'r wain neu'r anws. Nid oes gan gala goeg gyffredin drydan; ond defnyddir cryno ddic (sy'n fwy soffistigedig) gan lawer gan fod modur trydan yn ei yrru, a'r pleser (yn llawer) yn fwy. Ceir rhai mathau gyda strap i'w ddal yn ei le pan fo dwy ferch yn ei ddefnyddio; gelwir y math hwn yn 'strap gala' mewn rhai rhannau o Ddyfed, a strap on yn Saesneg yn gyffredinol.
Fe'i defnyddir trwy ei roi yn y corff tra'n hunan leddfu a'i siglo nôl ac ymlaen. Ceir gwahanol siapau a lliwiau di-ri.
Enwau arall
Enwau arall arno yw: dildan, gwain-goswr, hudlath y forwyn, peiriant pleser a teclyn ticlo.
I Need That Record!
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Brendan Toller yw I Need That Record! a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Thunder Force
Ffilm gomedi sydd am hynt a helynt gorarwr gan y cyfarwyddwr Ben Falcone yw Thunder Force a gyhoeddwyd yn 2021. Fe'i cynhyrchwyd gan Melissa McCarthy yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ben Falcone. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs a thrwy fideo ar alw.
I Need That Record!
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Brendan Toller nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Thunder Force
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2021. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Spider-Man: No Way Home sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Jon Watts. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Barry Peterson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ben Falcone ar 25 Awst 1973 yn Carbondale, Illinois. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2001 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Carbondale Community High School.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ben Falcone nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Corgoblyn tinllwyd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Corgoblyn tinllwyd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: corgoblynnod tinllwyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Collocalia marginata; yr enw Saesneg arno yw Philippine swiftlet. Mae'n perthyn i deulu'r Coblynnod (Lladin: Apodidae) sydd yn urdd y Apodiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. marginata, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
Teulu
Mae'r corgoblyn tinllwyd yn perthyn i deulu'r Coblynnod (Lladin: Apodidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Gunnar Fischer: Metamorphosis of Light
Ffilm am berson yw Gunnar Fischer: Metamorphosis of Light a gyhoeddwyd yn 2021. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2021. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Spider-Man: No Way Home sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Jon Watts.
Boobs: An American Obsession
Ffilm ddogfen yw Boobs: An American Obsession a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
72 Milltir
Ffilm Maratheg o India yw 72 Milltir gan y cyfarwyddwr ffilm Rajiv Patil. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Cafodd y ffilm hon ei chynhyrchu gan Twinkle Khanna a’r cwmni cynhyrchu a’i hariannodd oedd Grazing Goat Pictures.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 546 o ffilmiau Maratheg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rajiv Patil nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Y Sesiwn Hwyr
Rhaglen gerddoriaeth i bobl ifanc oedd Y Sesiwn Hwyr a ddarlledwyd ar S4C o 2000 hyd at 2003. Cyflwynwyd y gyfres gan Iestyn George a weithiodd i gylchgrawn N.M.E. yn y 1990au. Cynhyrchwyd y gyfres gan gwmni Avanti a fe'i ffilmiwyd yn eu stiwdio bwrpasol, y Ffatri Bop ym Mhorth, y Rhondda.
Roedd sawl band yn chwarae yn fyw yn y stiwdio ymhob rhaglen a byddai Iestyn George yn sgwrsio neu gyfweld a'r band o flaen llaw.
Wootton
Gallai Wootton gyfeirio at:
Afon Stour
Ceir sawl Afon Stour (Saesneg: River Stour) yn Lloegr:
Pila gwellt serog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Pila gwellt serog (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: pilaon gwellt serog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Neochmia ruficauda; yr enw Saesneg arno yw Star finch. Mae'n perthyn i deulu'r Cwyrbigau (Lladin: Estrildidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn N. ruficauda, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Awstralia.
Teulu
Mae'r pila gwellt serog yn perthyn i deulu'r Cwyrbigau (Lladin: Estrildidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Bodil Kaalund
Arlunydd benywaidd o Ddenmarc yw Bodil Kaalund (1930).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Nenmarc.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Trimdon Grange
Pentref yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Trimdon Grange. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Trimdon yn awdurdod unedol Swydd Durham.
A Nightmare On Elm Street 2: Freddy's Revenge
Ffilm arswyd sy'n llawn gwaed a thrywanu gan y cyfarwyddwr Jack Sholder yw A Nightmare On Elm Street 2: Freddy's Revenge a gyhoeddwyd yn 1985. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Ohio a chafodd ei ffilmio yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Christopher Young. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Hope Lange, Robert Englund, Lyman Ward, Marshall Bell, Robert Rusler, Kim Myers, Clu Gulager, Mark Patton a Melinda O. Fee. Mae'r ffilm A Nightmare On Elm Street 2: Freddy's Revenge yn 82 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1985. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Back to the Future sef ffilm wyddonias Americanaidd am fachgen a’i gar yn cael ei yrru i’r dyfodol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Jacques Haitkin oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Bob Brady sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jack Sholder ar 8 Mehefin 1945 yn Philadelphia. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1982 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jack Sholder nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Boogeymen: The Killer Compilation
Ffilm ddogfen a ddisgrifir fel 'ffilm o ffilmiau' yw Boogeymen: The Killer Compilation a gyhoeddwyd yn 2001. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2001. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Beautiful Mind sef ffilm fywgraffyddol gan Ron Howard. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kenyanthropus
Ffosil Hominin 3.2 to 3.5-miliwn o flynyddoedd oed yw Kenyanthropus platyops; dyma'r amrediad amser a elwir yn Gyfres Plïosen. Canfyddwyd y ffosil hwn o benglog yn Llyn Turkana yng Nghenia, Affrica yn 1999 gan Justus Erus.
Cynigiodd Leakey (2001) fod y ffosil yn cynrychioli rhywogaeth a genws hollol newydd, ond mae eraill yn ei ddosbarthu fel rhywogaeth newydd o Australopithecus, Australopithecus platyops, ond mae eraill yn ei ddosbarthu fel unigolyn oddi fewn i Australopithecus afarensis.
Cafwyd darganfyddiadau pellach yng Nghenia yn 2015, sydd o bosib y dystiolaeth hynaf o'r defnydd o offer llaw; eu barn nhw ydy mai'r Kenyanthropus platyops oedd y cyntaf i ddefnyddio offer llaw.
Geirdarddiad
Daw'r enw Kenyanthropus platyops i'r rhywogaeth unigryw hwn am sawl rheswm: defnyddiwyd y gair “Kenyanthropus” (o'r gair 'Cenia') er mwyn cydnabod y wlad fel gwlad anrhaethol bwysig o ran y darganfyddiadau archaelolegol o wahanol hominins ac oherwydd fod y darganfyddiadau hyn wedi taflu golau newydd ar esblygiad dynol. Mae enw'r rhywogaeth, sef “platyops” yn tarddu o ddau air Groeg: platus, sef "fflat", ac opsis, sef "wyneb", sy'n cyfeirio at wyneb fflat y craniwm a ddarganfuwyd.
Aktion Edelweiß
Ffilm ddrama am ryfel gan y cyfarwyddwr Heinz Paul yw Aktion Edelweiß a gyhoeddwyd yn 1954. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Unternehmen Edelweiß ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Lleolwyd y stori yn Norwy. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Hans Gustl Kernmayr a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Norbert Schultze.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Reinhard Kolldehoff, Walter Ladengast, Sepp Rist, Gustl Gstettenbaur, Jochen Blume, Franz Muxeneder, Rolf von Nauckhoff ac Albert Hehn. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1954. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rear Window sy’n ffilm llawn dirgelwch, gan y cyfarwyddwr ffilm enwog Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Franz Weihmayr oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ludolf Grisebach sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Heinz Paul ar 13 Awst 1893 ym München a bu farw yn Karlsfeld ar 16 Ebrill 1971.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Heinz Paul nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Černá Sobota
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Miroslav Hubáček yw Černá Sobota a gyhoeddwyd yn 1960. Fe'i cynhyrchwyd yn Tsiecoslofacia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieceg a hynny gan Jiří Brdečka a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Václav Lídl. Dosbarthwyd y ffilm gan Barrandov Studios.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Zdena Hadrbolcová, Otto Šimánek, Václav Voska, Otakar Brousek, Sr., František Filipovský, Jaroslav Moučka, Miloš Vavruška, Rudolf Deyl, Dana Medřická, Josef Kemr, Josef Bek, Josef Hlinomaz, Karel Effa, Lubor Tokoš, Marie Nademlejnská, Zdeněk Dítě, Josef Beyvl, Václav Vydra, Alois Dvorský, Antonín Šůra, Arnošt Faltýnek, Ivanka Devátá, Darek Vostřel, Hermína Vojtová, Miloš Willig, Mirko Musil, Oleg Reif, Stanislav Fišer, Svatopluk Skládal, Milka Balek-Brodská, Rimma Shorokhova, Oldřich Hoblík, Oldřich Lukeš, Déda Papež, Karel Pavlík, Jana Koulová, Karel Bezděk, Josef Koza, František Holar, Josef Ferdinand Příhoda, Hanuš Bor, Zdeněk Kutil, Jirina Bila-Strechová, Ladislav Gzela, Jindřich Narenta, Pavel Spálený, Gabriela Bártlová-Buddeusová, Josef Kozák, Václav Švec a. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1960. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Psycho sy’n ffilm llawn arswyd a dirgelwch gan feistr y genre yma, Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,350 o ffilmiau Tsieceg wedi gweld golau dydd. Jaromír Holpuch oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Miroslav Hájek sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Miroslav Hubáček nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
American Circumcision
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Brendon Marotta yw American Circumcision a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Brendon Marotta. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Mae'r ffilm American Circumcision yn 101 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Brendon Marotta nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hohhot
Dinas yng ngogledd-canol Tsieina ac yn prifddinas Mongolia Fewnol yw Hohhot (Mongoleg: 17px)
On, Ona, Oni
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Włodzimierz Szpak yw On, Ona, Oni a gyhoeddwyd yn 1983. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Pwyl.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Agnieszka Mandat.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1983. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode VI: Return of the Jedi sef ffilm ffugwyddonol gan y cyfarwyddwr ffilm Richard Marquand, Cymro o Lanishen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,350 o ffilmiau Pwyleg wedi gweld golau dydd. Ivan Mohylnytsky oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Włodzimierz Szpak nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Alone in The Dark
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jack Palance, Martin Landau, Donald Pleasence, Dwight Schultz, Erland van Lidth, Lin Shaye, Elizabeth Ward, Keith Reddin a Frederick Coffin. Mae'r ffilm Alone in The Dark yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1982. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner sef film noir, dystopaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jack Sholder ar 8 Mehefin 1945 yn Philadelphia. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1982 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jack Sholder nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Moel-yr-hydd
Ceir nifer o chwareli llechi o amgylch y mynydd. I'r gorllewin o'r copa mae Chwarel y Rhosydd, ac i'r dwyrain mae Chwarel Cwmorthin.
Gellir ei ddringo o bentref Tanygrisiau, sydd i'r de-ddwyrain o'r copa.
Trywaniad yn y Tywyllwch
Ffilm gyffro yw Trywaniad yn y Tywyllwch a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd yn Ghana.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Matrix sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Orientalische Nächte
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Heinz Paul yw Orientalische Nächte a gyhoeddwyd yn 1960. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Wolf Neumeister a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Gert Wilden.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Reinhard Kolldehoff, Eduard Linkers, Karl Lieffen a Barbara Laage. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1960. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Psycho sy’n ffilm llawn arswyd a dirgelwch gan feistr y genre yma, Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Franz Weihmayr oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Heinz Paul ar 13 Awst 1893 ym München a bu farw yn Karlsfeld ar 16 Ebrill 1971.
Moel Penamnen
Copa yn y Moelwynion yn Eryri yw Moel Penamnen;. Saif i'r gogledd-ddwyrain o dref Blaenau Ffestiniog ac i'r dwyrain o'r briffordd A470 a Bwlch y Gerddinen. Saif Llynnau Barlwyd i'r gorllewin o'r copa, ac mae ffîn Parc Cenedlaethol Eryri yn mynd dros y copa. I'r gogledd-ddwyrain mae Cwm Penamnen yn ymestyn tua'r gogledd i gyfeiriad Dolwyddelan. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 490metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Gellir ei ddringo o Fwlch y Gerddinen, dros gopa is Moel Farlwyd, neu o Gwm Penamnen. Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Hewitt, Nuttall a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 623m (2044tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 20 Tachwedd 2009.
Johanne Krebs
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Denmarc oedd Johanne Krebs (21 Ebrill 1848 – 1 Ebrill 1924).
Tudhoe
Pentref yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Tudhoe. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Spennymoor yn awdurdod unedol Swydd Durham.
Moel Meirch
Copa yn y Moelwynion yng Ngwynedd yw Moel Meirch. Saif ar ochr ddeheuol Nant Gwynant, i'r de-ddwyrain o Lyn Gwynant ac i'r gogledd-orllewin o Lyn Edno.
Stratford
Ceir sawl lle o'r enw Stratford, enw sy'n tarddu o'r geiriau stræt (Hen Saesneg: 'ffordd') a ford ('rhyd'). Mae "Stretford" yn amrywiad ar yr enw.
Moel Meirch
Gellir ei ddringo o'r ffordd gefn rhwng Pont Bethania ar y briffordd A498 a phentref Nantmor.
Ksenija Aleksandrovna Semjonova
Gwyddonydd o'r Undeb Sofietaidd oedd Ksenija Aleksandrovna Semjonova (10 Awst 1919 – 6 Hydref 2017), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel niwrolegydd ac athro prifysgol.
Manylion personol
Ganed Ksenija Aleksandrovna Semjonova ar 10 Awst 1919 yn Ufa ac wedi gadael yr ysgol dechreuodd ar yrfa academaidd. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Gwyddonwyr Anrhydeddus RSFSR.
Gyrfa
Enillodd sawl gradd academaidd gan gynnwys: Doethur y Gwyddoniaethau a Meddygaeth.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Gwobr Tir na n-Og
Yn 1976 sefydlwyd Gwobrau Tir na n-Og ar gyfer gwobrwyo y llyfrau gorau i blant a phobl ifanc yng Nghymru, yn yr iaith Gymraeg a'r Saesneg. Fe'i henwir ar ôl y Tír na n-Óg chwedlonol, "Gwlad Ieuenctid" yn chwedloniaeth Geltaidd.
==Rhestr enillwyr == Rhoddwyd un gwobr am lyfr Cymraeg rhwng 1976 a 1986, gyda dau wobr ffuglen a ffeithiol rhwng 1987 a 2005, a dau wobr Cynradd ac Uwchradd o 2006 ymlaen. Rhoddwyd un gwobr am lyfr Saesneg ers y dechrau.
2016
====2017 ====
Superintelligence
Ffilm gomedi acsiwn gan y cyfarwyddwr Ben Falcone yw Superintelligence a gyhoeddwyd yn 2020. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Superintelligence ac fe'i cynhyrchwyd gan Melissa McCarthy, Ben Falcone a Rob Cowan yn Unol Daleithiau America; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: New Line Cinema, Warner Bros., Spyglass Media Group, Bron Studios, On the Day Productions. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Melissa McCarthy, Jean Smart, Rachel Ticotin, Bobby Cannavale, James Corden, Michael Beach, Jessica St. Clair, Sarah Baker, Karan Soni, Sam Richardson, Brian Tyree Henry, Usman Ally, Eduardo Franco a Jock McKissic.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2020. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Run. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Barry Peterson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ben Falcone nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
1741
17g - 18g - 19g
1690au 1700au 1710au 1720au 1730au - 1740au - 1750au 1760au 1770au 1780au 1790au
1736 1737 1738 1739 1740 - 1741 - 1742 1743 1744 1745 1746
Gentry, Arkansas
Dinas yn, yn nhalaith Arkansas, yw .
Glückspilze
Ffilm ddogfen o Y Swistir yw Glückspilze (ffilm o 2013) gan y cyfarwyddwr ffilm Verena Endtner. Fe'i cynhyrchwyd yn y Swistir.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Verena Endtner nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dyn O'r Enw Teigr
Ffilm ar y grefft o ymladd gan y cyfarwyddwr Lo Wei yw Dyn O'r Enw Teigr a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd yn Hong Cong. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieineeg Mandarin a hynny gan Lo Wei a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Joseph Koo.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Jimmy Wang Yu. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Exorcist sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,550 o ffilmiau Tsieineeg Mandarin wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lo Wei ar 12 Rhagfyr 1918 yn Jiangsu a bu farw yn Hong Cong ar 26 Mai 2015. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1949 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lo Wei nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Shahnameh
dde|bawd|230px|Golygfa o'r Shahnameh
Cerdd epig neu arwrgerdd Berseg o w'r Shahnameh, hefyd Sjahnama ac amrywiadau eraill, "Llyfr y Brenhinoedd". Yr awdur oedd y bardd Persaidd [[Ferdawsi, a fu'n ei ysgrifennu dros gyfnod o flynyddoedd, yn gorffen tua 1008 neu 1010. Ysgrifennodd ei gampwaith yn llys Mahmud o Ghazni pan oedd tua 60 oed. Ystyrir y gerdd yn epig cenedlaethol yr hen Iranzamin (Iran, Tajicistan, Aserbaijan, Tyrcmenistan, Affganistan). Mae'n adrodd hanes Iran o'r cread hyd goncwest Iran  gan yr Ymerodraeth Arabaidd yn y 7g.
Gyda tua 60,000 o benillion, mae'r Shahnameh ymhlith y cerddi hwyaf sydd wedi eu cadw. Mae'r rhan gyntaf yn fytholegol, yn adrodd hanes datblygiad cymdeithas ddynol, dofi anifeiliaid, y frwydr rhwng daioni a drygioni a dyfodiad Kaveh a Fereidoen gyda#i feibion Iraj, Tur a Salm. Yn y rhan ganol, ceir hanesion am yr arwr Rostam a'i deulu a'r brwydro rhwng Iran a Turan. Dechreua'r trydydd rhan gydag ymosodiad Alecsander Fawr ar Iran, ac mae'n rhoi hanes y Sassaniaid ac eraill, gan orffen gyda Brwydr Qadissiyya, pan orchfygwyd y Persiaid gan yr Araviaid.
Wootton, Vale of White Horse
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Rydychen, De-ddwyrain Lloegr, ydy Wootton. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Vale of White Horse.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,709. Cyn newidiadau ffiniau ym 1974 roedd y plwyf yn Berkshire. Yn ogystal â phentref Wootton ei hun, mae'r plwyf yn cynnwys pentrefannau Whitecross, Lamborough Hill a'r rhan orllewinol o Boars Hill.
Der Elefant Im Porzellanladen
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Heinz Paul yw Der Elefant Im Porzellanladen a gyhoeddwyd yn 1958. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dietmar Schönherr, Loni Heuser, Paula Braend, Carl Wery, Rudolf Vogel a Mara Lane. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1958. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Vertigo sy’n ffilm drosedd a dirgelwch Americanaidd gan Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Heinz Paul ar 13 Awst 1893 ym München a bu farw yn Karlsfeld ar 16 Ebrill 1971.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Heinz Paul nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Passer l'hiver
Ffilm ddrama Ffrangeg o Ffrainc yw Passer l'hiver. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Time Trap
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Mike Simpson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ben Foster ar 7 Mehefin 1984 yn Ninas Kansas. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2007 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Texas, Austin.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ben Foster nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tramwyfa Discovery
bawd|250px Mae Tramwyfa Discovery yn gulfor rhwng Ynys Vancouver a’r Ynysoedd Discovery i’r gogledd o Gulfor Georgia. Ynys Quadra ac Ynys Sonora yw’r ynysoedd i’r dwyrain o’r dramwyfa. Mae Culfor Johnstone i’r gogledd.
Bookwars
Ffilm ddogfen yw Bookwars a gyhoeddwyd yn 2000. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Bookwars ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cafodd ei ffilmio yn Ninas Efrog Newydd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Aulus Cremutius Cordus
Haneswr Rhufeinig oedd Aulus Cremutius Cordus neu Cremutius Cordius (bu farw 25 OC).
Bookwars
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ymddoleniad
Ceir enghraifft drawiadol o ymddoleniad ym Mharc Cenedlaethol W yng ngorllewin Affrica, lle mae afon Niger yn ffurfio ymddoleniad ar siâp "W", gan roi i'r parc ei enw.
Aulus Cremutius Cordus
Cyfansoddodd Cremutius lyfr hanes a groniclodd deyrnasiad Augustus a'r rhyfeloedd cartref Rhufeinig. Ond pechodd yn erbyn Tiberius drwy gyfeirio at Cassius fel "yr Olaf o'r Rhufeinwyr" yn ei lyfr a dywedir iddo lwgu ei hun i farwolaeth mewn ofn.
Ymddoleniad
Ceir sawl enghraifft o ymddoleniaid ar afonydd Cymru, er enghraifft yn Nyffryn Dysynni, Gwynedd.
Ryan Davies
Digrifwr, canwr ac actor Cymreig oedd Ryan Davies (22 Ionawr 1937 – 22 Ebrill 1977), dyn a'i wreiddiau yng Nglanaman, Sir Gaerfyrddin. Roedd yn un o ddiddanwyr mwyaf poblogaidd Cymru cyn ei farwolaeth annhymig.
Bywyd cynnar ac addysg
Aeth Ryan i Ysgol Uwchradd Llanfyllin lle parhaodd i ddangos eu ddoniau, gan chwarae y piano yn y gwasanaeth, canu tenor mewn perfformiad o The Seasons gan Haydn a pherfformio ar lwyfan. Roedd yn hoff o chwaraeon gan chwarae criced i Sir Drefaldwyn ac roedd yn gôl-geidwad i dîm Llanfyllin am gyfnod.
Wedi gadael yr ysgol, gwnaeth dwy flynedd o wasanaeth milwrol gyda'r RAF cyn mynd i hyfforddi fel athro yn Ngholeg Normal Bangor. Aeth ymlaen i astudio yn yr Ysgol Ganolog Llefaru a Drama Llundain cyn gweithio am bum mlynedd fel athro ysgol cynradd yn Croydon. Yn Llundain daeth i adnabod y dramodydd Gwenlyn Parry. Gadawodd yr ysgol yn 1965 i fynd yn actor proffesiynol llawn-amser.
Gyrfa
Ei ymddangosiad proffesiynol cyntaf oedd yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Aberafan 1966 a daeth ei ddawn at sylw cynhyrchwyr radio a theledu. Gwnaeth ei enw ar y rhaglen gomedi sefyllfa Fo a Fe ar BBC Cymru yn rhan yr Hwntwr 'Twm Twm'. Parwyd Ryan gyda'r actor Ronnie Williams gan bennaeth Adloniant Ysgafn BBC Cymru, Meredydd Evans, yn y sioe adloniant Cymraeg Ryan a Ronnie a daeth y ddau yn enwog iawn yn perfformio mewn clybiau ar draws Cymru.
Roedd sioe Ryan a Ronnie mor boblogaidd fel y cafodd ei symud i BBC1 gyda fersiwn yn Saesneg, gan ddod a chynulleidfa llawer ehangach iddynt. Nhw oedd y digrifwyr cyntaf i wneud cyfres deledu yn Gymraeg a Saesneg a roedd y pâr yn cael eu hystyried fel y Morecambe and Wise Cymreig. Darlledwyd tri chyfres rhwng 1971 ac 1973. Un o sgetsus cofiadwy y gyfres oedd "Our House", lle roedd Ryan yn gwisgo fyny fel 'Mam Gymreig' ystrydebol gyda Ronnie yn chwarae Will, y tad.
Gwahanodd y pâr yn 1975, a'r rheswm swyddogol oedd iechyd Ronnie. Parhaodd Ryan i ymddangos yn helaeth ar deledu gan wneud ymddangosiadau mewn pantomeim adeg y Nadolig yn Theatr y Grand, Abertawe..
Ar yr un pryd, roedd gan Ryan yrfa fel canwr, pianydd a chyfansoddwr caneuon. Mae rhai o'i gyfansoddiadau enwocaf yn cynnwys: "Hen Geiliog y Gwynt", "Nadolig Pwy a Wyr" a "Blodwen a Meri". Ystyrir ei albwm, Ryan at the Rank, yn glasur. Serennodd Ryan fel "2nd Voice" yn y ffilm Under Milk Wood (1972) gyda Richard Burton.
Perfformiwyd un o ganeuon Ryan ei hunan, "Pan Fo'r Nos yn Hir", yn ei angladd. Mae wedi ei recordio gan sawl perfformiwr arall yn cynnwys Rhydian Roberts ar ei albwm 2011 Welsh Songs: Caneuon Cymraeg, a Chor Meibion Whitland ar ei albwm canmlwyddiant "A Hundred Years of Song". Mae caneuon eraill a ysgrifennwyd gan Ryan a ganwyd gyda'i bartner Ronnie wedi ei canu gan artistiaid eraill yn cynnwys "Ti a dy ddoniau" (Jodie Marie) ac "Yn y bore" (Emyr Wyn Gibson & Steve Pablo Jones).
Bywyd personol
Priododd Ryan ei gariad ers yn blentyn, Irene a cawsant ddau o blant, Bethan ac Arwyn.
Yn 1977 roedd Ryan yn ymweld a ffrindiau yn Buffalo, Efrog Newydd, yn yr Unol Daleithiau, pan gafodd ymosodiad o'r fofga a bu farw. Roedd yn un o berfformwyr mwyaf poblogaidd ei ddydd, a bu ei farwolaeth sydyn yn ddeugain oed yn ysgytwad fawr yng Nghymru.
Y Rhedegydd
bawd|Y Rhedegydd, 7 Rhagfyr 1878
Papur newydd Cymraeg, wythnosol oedd Y Rhedegydd, a sefydlwyd yn 1878. Cafodd ei ddosbarthu yn ardal Blaenau Ffestiniog, ac yn Siroedd Meirionnydd a Chaernarfon. Roedd yn cynnwys newyddion lleol a gwybodaeth yn bennaf.
Southern Belles
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Anna Faris, Justin Chambers, Judah Friedlander, Fred Weller a Laura Breckenridge. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Brennan Shroff nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Y Morwr Anorchfygol
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Lo Wei yw Y Morwr Anorchfygol a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd yn Hong Cong. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieineeg Mandarin.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Jimmy Wang Yu.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Exorcist sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,550 o ffilmiau Tsieineeg Mandarin wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lo Wei ar 12 Rhagfyr 1918 yn Jiangsu a bu farw yn Hong Cong ar 26 Mai 2015. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1949 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lo Wei nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Vasool Raja Mbbs
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Saran yw Vasool Raja Mbbs a gyhoeddwyd yn 2004. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd வசூல்ராஜா எம்.பி.பி.எஸ் ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg a hynny gan Vidhu Vinod Chopra.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Prabhu Ganesan, Kamal Haasan, Nagesh, Prakash Raj, Rohini Hattangadi, Sneha, Malavika, Jayasurya Jayan a Karunas. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd. A. Venkatesh oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Suresh Urs sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Saran nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Corgoblyn bach
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Corgoblyn bach (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: corgoblynnod bach) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Collocalia troglodytes; yr enw Saesneg arno yw Pygmy swiftlet. Mae'n perthyn i deulu'r Coblynnod (Lladin: Apodidae) sydd yn urdd y Apodiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. troglodytes, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
Teulu
Mae'r corgoblyn bach yn perthyn i deulu'r Coblynnod (Lladin: Apodidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Tudhoe Grange
Ardal faestrefol Spennymoor yn sir seremonïol Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Tudhoe Grange. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Spennymoor yn awdurdod unedol Swydd Durham.
Boom Und Crash – Wie Spekulation Ins Chaos Führt
Ffilm ddogfen yw Boom Und Crash – Wie Spekulation Ins Chaos Führt a gyhoeddwyd yn 2021. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol.
Number One With a Bullet
Ffilm llawn cyffro am drosedd gan y cyfarwyddwr Jack Smight yw Number One With a Bullet a gyhoeddwyd yn 1987. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Gail Morgan Hickman a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Alf Clausen.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1987. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Last Emperor sef ffilm gan Bernardo Bertolucci. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jack Smight ar 9 Mawrth 1925 ym Minneapolis a bu farw yn Los Angeles ar 3 Chwefror 1996.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jack Smight nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Under Fire
Ffilm ddrama am ryfel gan y cyfarwyddwr Roger Spottiswoode yw Under Fire a gyhoeddwyd yn 1983. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Tsiad, Nicaragua, Managua, León a Matagalpa a chafodd ei ffilmio ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ron Shelton a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jerry Goldsmith. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy ei harddangos mewn theatrau a sinemâu a thrwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ed Harris, Jean-Louis Trintignant, Gene Hackman, Nick Nolte, Joanna Cassidy, Hamilton Camp, Elpidia Carrillo, Richard Masur, Martin LaSalle a René Enríquez. Mae'r ffilm Under Fire yn 128 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1983. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode VI: Return of the Jedi sef ffilm ffugwyddonol gan y cyfarwyddwr ffilm Richard Marquand, Cymro o Lanishen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. John Alcott oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Mark Conte sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Roger Spottiswoode ar 5 Ionawr 1945 yn Ottawa.
Oltre L'oceano
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Ben Gazzara yw Oltre L'oceano a gyhoeddwyd yn 1990. Fe'i cynhyrchwyd gan Augusto Caminito yn yr Eidal. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Luigi Ceccarelli.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jill Clayburgh, Ben Gazzara, Treat Williams, Sergio Rubini a Peter Riegert. Mae'r ffilm Oltre L'oceano yn 97 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1990. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pretty Woman sef un o ffilmiau mwyaf llwyddiannus Disney gan ddod ag incwm o hanner biliwn o ddoleri i’r cwmni. Franco Di Giacomo oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ben Gazzara ar 28 Awst 1930 ym Manhattan a bu farw yn Ninas Efrog Newydd ar 13 Medi 1999. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1955 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Stiwdio'r Actorion.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ben Gazzara nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Elizabeth Odio Benito
Manylion personol
Ganed Elizabeth Odio Benito ar 20 Medi 1939 yn Puntarenas ac wedi gadael yr ysgol dechreuodd ar yrfa academaidd. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: La Galería de las Mujeres de Costa Rica.
Gyrfa
Am gyfnod bu'n barnwr o'r Llys Troseddol Ryngwladol.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
San Antonio, Florida
Dinas yn, yn nhalaith Florida, yw .
The Rhyl Advertiser
Teitlau cysylltiol: Rhyl Record and Advertiser (1886-1902, 1911-1917); Record and Advertiser. (1902-1911).
Supernova
Ffilm arswyd llawn antur gan y cyfarwyddwyr Jack Sholder, Francis Ford Coppola a Walter Hill yw Supernova a gyhoeddwyd yn 2000. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Supernova ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a Y Swistir. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan David C. Wilson. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Peter Facinelli, Robin Tunney, Angela Bassett, James Spader, Lou Diamond Phillips, Robert Forster a Wilson Cruz. Mae'r ffilm Supernova (ffilm o 2000) yn 87 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Manod Mawr
Mae Manod Mawr yn gopa mynydd a geir ym mryniau Ffestiniog rhwng Cwm Penmachno a Blaenau Ffestiniog;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 395metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Supernova
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jack Sholder nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Manod Mawr
Copa yn Eryri yw Manod Mawr, i'r dwyrain o dref Blaenau Ffestiniog ac i'r dwyrain o'r briffordd A470, gyda Llyn y Manod a Manod Bach i'r de-orllewin o'r copa, a Llyn Bowydd a Moel Penamnen i'r gogledd;. Mae dau gopa i'r mynydd, yr ail ychydig i'r gogledd o'r prif gopa.
Ceir chwareli llechi ar raddfa fawr yn yr ardal yma, a saif Chwarel Graig Ddu rhwng dau gopa'r Manod, ar uchder o 600 medr, gyda Chwareli'r Manod ychgydig i'r dwyrain.
Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 395metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
bawd|300px|chwith|Golygfa o Manod Mawr gan edrych tua Moel Penamnen. Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn (mynydd), Hewitt a Nuttall. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghyd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 661m (2169tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 10 Mawrth 2007.
Heiraten Verboten
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Heinz Paul yw Heiraten Verboten a gyhoeddwyd yn 1957. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Alois Johannes Lippl a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Winfried Zillig.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Walter Sedlmayr, Werner Finck, Rudolf Rhomberg, Ludwig Schmid-Wildy, Hans Leibelt, Liesl Karlstadt, Bally Prell, Gretl Theimer, Carl Baierl, Walter Breuer, Fritz Strassner, Nora Minor, Hans Stadtmüller, Heini Göbel, Helga Franck, Herta Konrad, Ingeborg Cornelius, Rudolf Bernhard, Paul Bös, Viktor Afritsch a Willy Rösner. Mae'r ffilm Heiraten Verboten yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Heinz Paul ar 13 Awst 1893 ym München a bu farw yn Karlsfeld ar 16 Ebrill 1971.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Heinz Paul nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llyfrau ab Owen
Llyfrau bychain wedi'u rhwymo mewn llian glas yw Llyfrau ab Owen. Fe'u cyhoeddwyd gan Gwmni'r Cyhoeddwyr Cymreig, Caernarfon, rhwng 1906 a 1914. Cymysgir yn aml rhwng Llyfrau ab Owen a Chyfres y Fil gan eu bod yr un maint a chanddynt yr un rhwymiad.
Nid cyfres mo Llyfrau ab Owen; yn hytrach, llyfrau annibynnol sy'n ymdrin yn bennaf â Chymru ac enwogion Cymru yn hanesyddol, bywgraffiadol a ffeithiol. Cafwyd rhai llyfrau yn ymdrin ag agweddau y tu hwnt i Gymru, fel India'r Gorllewin.
Golygydd y llyfrau oedd yr addysgwr Owen Morgan Edwards o Lanuwchllyn. Roedd gan y golygydd fab o'r enw Owen ab Owen a fu farw'n ifanc, ac enw ei fab arall oedd Ifan ab Owen Edwards, sef sylfaenydd Urdd Gobaith Cymru.
Cafwyd cyfraniadau i'r llyfrau gan Garneddog, Richard Morgan, Winnie Parry, Elfyn, Y Parch. Richard Roberts, Y Parch. O. Gaianydd Williams, O. Williamson, Y Parch. T. Mordaf Pierce, Y Parch D. Cunllo Davies a'r golygydd.
Sendai
200px|de|bawd|Jouzenji-dori, stryd enwog yn Sendai