cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Roger Ebert
Beirniad ac hanesydd ffilm, newyddiadurwr, a sgriptiwr Americanaidd oedd Roger Joseph Ebert (18 Mehefin 1942 – 4 Ebrill 2013) a fu'n adolygu ffilmiau i'r Chicago Sun-Times am hanner can mlynedd bron, ac yn cyd-gyflwyno'r rhaglen At the Movies gyda Gene Siskel. Ebert oedd un o'r beirniaid ffilm enwocaf a mwyaf dylanwadol yn Unol Daleithiau America, a'r beirniad ffilm cyntaf i ennill Gwobr Pulitzer.
Ganed ef yn Urbana, Illinois, a chychwynnodd ar ei yrfa yn ysgrifennu i bapurau newydd fel gohebydd chwaraeon i'r Champaign-Urbana News-Gazette, pan oedd ond yn 15 oed. Bu'n ben golygydd The Daily Illini, papur newydd myfyrwyr Prifysgol Illinois, ac oddi yno derbyniodd ei radd baglor mewn newyddiaduraeth ym 1964. Treuliodd flwyddyn yn astudio yn Nhref y Penrhyn, De Affrica, gydag ysgoloriaeth o'r Clwb Rotari, ac aeth i Brifysgol Chicago am flwyddyn arall fel myfyriwr ôl-raddedig. Ymunodd â staff y Chicago Sun-Times, a fe'i penodwyd yn brif feirniad ffilm y papur newydd ym 1967; bu yn y swydd honno hyd at ei farwolaeth. Bu'n gyfaill i'r cyfarwyddwr sexploitation Russ Meyer, ac ysgrifennodd Ebert ambell sgript ffilm ar gyfer Meyer yn y 1970au, gan gynnwys Beyond the Valley of the Dolls (1970).
Enillodd Ebert Wobr Pulitzer am Feirniadaeth ym 1975. Yn yr un flwyddyn, ymddangosodd am y tro cyntaf gyda Gene Siskel, prif feirniad ffilm y Chicago Tribune, ar raglen deledu leol o'r enw Opening Soon at a Theater near You (1975–77), a gafodd ei ail-enwi'n Sneak Previews a'i ddarlledu ar y sianel gyhoeddus PBS gyda Siskel ac Ebert o 1977 i 1982. Addaswyd y fformat hwn ar ffurf At the Movies, sioe wedi ei syndicetio ar gyfer sianeli masnachol, ym 1982; yn ddiweddarach cafodd ei ail-enwi'n Siskel & Ebert & the Movies, ac yna Siskel & Ebert. Wedi marwolaeth Siskel ym 1999, cyd-gyflwynai Ebert y sioe â sawl gŵr gwadd cyn i'r colofnydd Richard Roeper gael ei benodi'n bartner parhaol iddo yn 2000, ac ail-enwyd y rhaglen yn Ebert & Roeper & the Movies.
Dioddefodd Ebert o ganser y thyroid ym 1987, ac ailymddangosodd y clefyd yn 2002. Cafodd driniaeth yn yr ysbyty sawl tro, ac yn 2006 bu'n rhaid tynnu ei ên isaf yn sgil cymhlethdodau llawdriniaeth. Collodd ei lais a'i allu i fwyta ac yfed, ond parhaodd i ysgrifennu adolygiadau a llyfrau, gan gynnwys ei hunangofiant Life Itself (2011). Bu farw yn Chicago yn 70 oed.
Son of The South
Ffilm am berson a drama hanesyddol gan y cyfarwyddwr Barry Alexander Brown yw Son of The South a gyhoeddwyd yn 2020. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Barry Alexander Brown. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Todi-wybedog mannog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Todi-wybedog mannog (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: todi-wybedogion mannog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Todirostrum maculatum; yr enw Saesneg arno yw Spotted tody-flycatcher. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Son of The South
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Julia Ormond, Lucy Hale, Sienna Guillory, Brian Dennehy, Lucas Till, Jake Abel, Cedric the Entertainer, Mike Manning, Dexter Darden, Ludi Lin, Nicole Ansari, Shamier Anderson, Lex Scott Davis a Matt William Knowles. Mae'r ffilm Son of The South yn 106 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
All of Me
Ffilm ddogfen yw All of Me a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Son of The South
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2020. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Run. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
All of Me
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Todi-wybedog mannog
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. maculatum, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Son of The South
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Barry Alexander Brown ar 28 Tachwedd 1960 yn Warrington.
Todi-wybedog mannog
Teulu
Mae'r todi-wybedog mannog yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
All of Me
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Son of The South
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Barry Alexander Brown nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Y Bywgraffiadur Cymreig 1951-1970
Cyhoeddwyd Y Bywgraffiadur Cymreig gan Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion mewn tair cyfrol Gymraeg a dwy gyfrol Saesneg sy’n cwmpasu holl hanes y Cymry amlwg a fu farw cyn y flwyddyn 1970.
Y Bywgraffiadur Cymreig 1951-1970 yw'r drydedd gyfrol yn y gyfres, a'r gyfrol olaf i'w hargraffu. Casglwyd mwyafrif yr erthyglau gan y golygydd E. D. Jones cyn ei farwolaeth, a chwblhawyd y gwaith gan y golygydd newydd Brynley F. Roberts. Mae'r gyfrol yn cynnwys bywgraffiadau cryno am y Cymry a wnaeth gyfraniad pwysig i fywyd cenedlaethol yng Nghymru neu’n ehangach ac a fu farw rhwng y blynyddoedd 1951 a 1970. Mae hefyd yn cynnwys atodiad i'r Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940 a'r Bywgraffiadur Cymreig 1941-1950.
Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion a gyhoeddodd y gyfrol ar 01 Gorffennaf 1997. Roedd y gyfrol dal mewn print yn 2013.
Lansiwyd fersiwn electronig dwyieithog Y Bywgraffiadur Cymreig gan Lyfrgell Genedlaethol Cymru yn 2007, sy’n cynnwys yr holl erthyglau o’r 3 cyfrolau print Cymreig, y 2 gyfrol Saesneg, ac erthyglau newydd am bobl a oedd heb eu cynnwys yn y cyfrolau gwreiddiol, a hefyd bobl a fu farw wedi 1970. Ar lein yn unig y cyhoeddir y Bywgraffiadur erbyn hyn, ac mae’n adnodd cwbl ddwyieithog.
Rhestr o ganeuon a recordiwyd gan Gôr Meibion y Brythoniaid
Dyma restr o ganeuon a recordiwyd gan Gôr Meibion y Brythoniaid. Nid yw'r rhestr yn orffenedig, ac mae'r ffeiliau yn dameidiau i aros pryd, sef y 30 eiliad cyntaf o'r traciau a recordiwyd ar label/i Cwmni Recordiau Sain.
Osgiliad
Osgiliad yw'r amrywiad ailadroddus, fel arfer mewn amser, o ryw fesur am werth canolog (yn aml pwynt o gydbwysedd) neu rhwng dau neu fwy o cyflyrau gwahanol. Mae enghreifftiau cyfarwydd yn cynnwys pendil yn siglo a phŵer AC. bawd|chwith|200px|Osgiliadur sbring
Gelwir symudiad osgiliadur yn mudiant harmonig.
Aberfoyle
Gallai Aberfoyle gyfeirio at:
Emyr Lewis (bardd)
Bardd, athro prifysgol a chyfreithiwr Cymraeg ydy Emyr Lewis (ganwyd 8 Hydref 1957). Ganwyd yn Llundain, magwyd yng Nghaerdydd, a bu'n fyfyriwr ym mhrifysgolion Rhydychen ac Aberystwyth. Fe'i disgrifiwyd yn Nyddlyfrau'r Tribiwnlys a gyhoeddir gan y Coleg Barwnol fel 'cyfreithiwr cyfansoddiadol blaenllaw'. Bu'n ymgynghorydd i nifer o gyrff gan gynnwys Llywodraeth Cymru, Llywodraeth y DU, gan arbenigo mewn Technoleg Gwybodaeth, addysg, y gyfraith a materion Cyfansoddiadol.
Ischnura pruinescens
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Ischnura pruinescens sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Ischnura.
Emyr Lewis (bardd)
Bu'n aelod o Bwyllgor Cynghori Cymru Comisiwn y Gyfraith rhwng 2001 a 2013, yn gynrychiolydd y DU ar Bwyllgor Arbenigwyr Cyngor Ewrop o dan y Siarter Ewropeaidd ar gyfer Ieithoedd Rhanbarthol a Lleiafrifol ac mae'n Gyfreithiwr Anrhydeddus i Lys yr Eisteddfod Genedlaethol.
Ischnura pruinescens
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Emyr Lewis (bardd)
Gyrfa
Bu'n gweithio fel cyfreithiwr yng Nghaerdydd ac roedd yn uwch bartner yng nghwmni Morgan Cole LLP.
Penodwyd ef yn Bennaeth Ysgol y Gyfraith a Throseddeg, Prifysgol Aberystwyth ym Medi 2019.
Mae wedi ennill y goron (1998) a'r gadair (1994) yn yr Eisteddfod Genedlaethol.
Ymgynghorydd
Arweiniodd y tîm sy’n cynghori Llywodraeth Cymru ar ei phrosiect band llydan cyflym iawn, gyda chyfanswm gwerth o tua £500 miliwn. Hefyd yn y maes hwn, bu'n ymgynghorydd Llywodraeth ar ddatrys anawsterau a hawliadau cymorth gwladwriaethol cytundebol gyda darparwr gwasanaethau TGCh o dan gontract gwerth dros £100 miliwn. Bu'n cyngori Llywodraeth y DU hefyd ym maes Adran Iechyd, ar faterion Cymorth Gwladwriaethol ac ar faterion tramor sy’n ymwneud â materion polisi caffaeledd cynaliadwy, cymalau cymdeithasol ayb. Mewn busnes, mae Emyr Lewis wedi cynghori British Energy plc ar gytundeb partneru mawr gyda Siemen.
Bywyd personol
Mae'n fab i Gynfrig Lewis, cyfreithiwr a arbenigai mewn hawlfraint, ac yn perthyn o bell i T. H. Parry-Williams. Mae'n byw yng Nghraig Cefn Parc.
El Manosanta Está Cargado
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Hugo Sofovich yw El Manosanta Está Cargado a gyhoeddwyd yn 1987. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1987. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Last Emperor sef ffilm gan Bernardo Bertolucci. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hugo Sofovich ar 18 Rhagfyr 1939 yn Buenos Aires a bu farw yn yr un ardal ar 20 Mehefin 1992.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hugo Sofovich nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ergocalcifferol
Mae ergocalcifferol, sydd hefyd yn cael ei alw’n fitamin D2 ac yn calcifferol, yn fath o fitamin D a geir mewn bwyd ac sy’n cael ei ddefnyddio fel atchwanegyn deietegol. Y fformiwla cemegol ar gyfer y cyffur hwn yw C₂₈H₄₄O. Mae ergocalcifferol yn gynhwysyn actif yn Drisdol.
Defnydd meddygol
Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:
Enwau
Caiff cyffuriau eu hadnabod gan amryw o enwau gwahanol yn aml. Enw cemegol y cyffur hen yw Ergocalcifferol, ond rhoddir enwau masnachol a brand iddo hefyd, gan gynnwys;
Cachi
Gallai Cachi gyfeirio at:
Tewbig wynebddu
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tewbig wynebddu (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tewbigau wynebddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Caryothraustes poliogaster; yr enw Saesneg arno yw Black-faced grosbeak. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. poliogaster, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r tewbig wynebddu yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Ziegfeld Girl
Ffilm ddrama am gerddoriaeth gan y cyfarwyddwyr Robert Zigler Leonard a Busby Berkeley yw Ziegfeld Girl a gyhoeddwyd yn 1941. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Marguerite Roberts a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Herbert Stothart.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Judy Garland, Hedy Lamarr, Al Shean, Felix Bressart, James Stewart, Mae Busch, Leslie Brooks, Lana Turner, Joyce Compton, Eve Arden, Philip Dorn, Jackie Cooper, Rose Hobart, Ian Hunter, Fay Holden, Tony Martin, Paul Kelly, Dan Dailey, King Baggot, Edward Everett Horton, Charles Winninger, Armand Kaliz, Barry Norton a Patricia Dane. Mae'r ffilm Ziegfeld Girl yn 132 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1941. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Ball of Fire sef ffilm gomedi Americanaidd sy’n parodio’r chwedl Eira Wen a’r Saith Corach, gan y cyfarwyddwr Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Joseph Ruttenberg oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Blanche Sewell sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Zigler Leonard ar 7 Hydref 1889 yn Chicago a bu farw yn Beverly Hills.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Zigler Leonard nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gwystl (person)
bawd|Ymarfer gan heddlu i achub gwystlon gan ddefnyddio grym Person (neu weithiau endid arall) sydd yn cael ei herwgipio a'i ddal er mwyn ceisio sicrhau pridwerth i'r daliwr neu geisio gwneud i berthynas, cyflogwr, heddlu, neu lywodraeth i ymddwyn mewn modd penodol yw gwystl.
Gleider
Tarddiad y gair
Daw'r gair "gleider" neu "gleidar" o'r gair Saesneg glider. Y gair agosaf yn y Gymraeg ydy llithrydd ond dyw e ddim yn cael ei ddefnyddio am yr awyren hon.
Merrill, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Merrill, gan gynnwys:
Cracking the Cryptic
Sianel YouTube yw Cracking the Cryptic sy'n canolbwyntio ar bosau papur-a-phensil; swdocw yn bennaf, ond hefyd croeseiriau cryptig a mathau eraill o bosau rhif a gair.
Sefydlwyd y sianel yn 2017 gan ddau ffrind o Loegr, Simon Anthony, cyn fanciwr buddsoddi, a Mark Goodliffe, cyfarwyddwr ariannol. Mae pob fideo'n dangos un o'r cyfwynwyr yn datrys pos mewn amser real, gyda'u sylwebaeth fyw.
Yn ystod y pandemig COVID-19 tyfodd poblogrwydd y sianel, ac ers 29 Medi 2020 roedd ganddo 263,000 o danysgrifwyr, ac mae fe wyliwyd y fideo mwyaf poblogaidd dros 4 miliwn o weithiau.
Bebo Valdés
Pianydd, blaenwr band, a chyfansoddwr Ciwbaidd oedd Bebo Valdés (ganwyd Ramón Emilio Valdés Amaro; 9 Hydref 1918 – 22 Mawrth 2013).
Briallen
Planhigyn bach o'r genws Primula yw'r friallen. Mae gan friallu gwyllt flodau melyn a briallu'r ardd flodau porffor, melyn, coch, pinc neu wyn. Maen nhw'n hoffi tymheredd o tua 20 °C. Yr enw Lladin yw Primula vulgaris (L.): [primula = bachigol o prima (= y cyntaf) yn nodi mai hwn yw un o flodau cyntaf y gwanwyn; vulgaris = cyffredin].
Lonely in America
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Barry Alexander Brown yw Lonely in America a gyhoeddwyd yn 1991. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Barry Alexander Brown.
Briallen
Disgrifiad
Blodau melyn gwelw yn tyfu'n dusw a dail crychog blewog. I'w gweld rhwng Chwefror ag Ebrill.
Lonely in America
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Spike Lee, Adrienne Shelly, Debbie Rochon, Frank John Hughes a Ranjit Chowdhry. Mae'r ffilm Lonely in America yn 96 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Briallen
Cynefin
Mae'r friallen yn tyfu ar elltydd cysgodol o dan goed yn aml, neu yng ngodreon gwrychoedd.
Lonely in America
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Silence of the Lambs sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Briallen
Ecoleg
Mae nifer o lindys gwyfynod o'r teulu Noctuidae yn bwyta briallu fel rhan o'u deiet: isadain felen fach Noctua comes; yr isadain felen leiaf Noctua interjecta, clai engreilyd Diarsia mendica, Xestia triangulum; Xestia baja; Xestia xanthographa
Lonely in America
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Barry Alexander Brown ar 28 Tachwedd 1960 yn Warrington.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Barry Alexander Brown nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Briallen
Tarddiad yr enwau
Mae'n bosibl i'r gair 'briallen' darddu o 'Brial'. Esboniad mwy modern, ond camarweiniol, yw mai Ebrill-lu oedd y gwreiddiol. Noder bod Symwl, Symylen a Tewbanog fechan hefyd yn enwau ar Friallu Mair (P. veris). Mae'n werth nodi nad yw'r elfen graidd a roes 'briallen' i ni wedi ei phriodoli yn gyson i Primula vulgaris: cawn brial y gors Parnassia palustris, briallu'r hwyr Oenothera biennis ac yn y Llydaweg brulu (bysedd y cŵn).
Enw personol
Mae Briall a Briallu yn enwau ar ferched.
Llenyddiaeth
A rannai'r ardd yn ddwy,
Roedd gan fy mam ei "border" bach
O flodau perta'r plwy.
Gwreiddyn bach gan hwn a hon
Fel yna'n ddigon syml y daeth
Yr Eden fach i'w rhan.
....Dwy neu dair briallen ffôl,
A daffodil, bid siwr,
A'r cyfan yn y "border" bach
Yng ngofal rhyw "hen wr."
"Fardd y blodau, wele fi"
Medd Briallen yn y cysgod;
Hoff gan bawl) ei hwyneb hi,
Blentyn llonnaf haul a chawod.
Eifion Wyn.
"Holo, Frieili yswil, ai chwi sy yna'n preswylio? Chwychwi oedd arnaf eisie weled yn bennaf. Am danoch chwi y meddyliwn pan yn troi i mewn i'r wig. Ceisiwn chwi dan bob llwyn a basiwn, a holwn, "P'le mae'r Brieill, a hi'n ganol Ebrill?" A thyma lle ceir chwi, flodau gweddeiddlwys, mewn cilfach neilltuedig, wedi gosod eich pabell wrth sawdl uchelgraig, a than ortho'r dryslwyn, yn yr encilion! Croeso flodau anadi-ber, wyneb-diws. Proffwydi ydych yn cyhoeddi o'r diffaethwch fod gwyntoedd y gogledd a'r dwyrain ar fedr ymgilio, a blinderau'r gaeaf gyda hwy; a fod mwynderau'r haf yn gwneud eu ffordd yn of ar edyn y deheuwynt."
Symbolaeth
Y Friallen, oherwydd mai blodeuo yn y gwanwyn wna, yn arwydd o ieuenctid. Yng Ngogledd Cymru plenid gwahanol flodau ar feddau i arwyddo oed y claddedig - blodau'r gwanwyn: Briallu/Eirlysiau/Fioledau ar fedd plentyn; Rhosyn/Roced/Gwyddfid i oedolyn a'r Tansi/Ryw/Serenllys i'r hen
Nodweddion ecolegol diddorol
Nodweddir teulu'r briallu gan ddwy ffurf i'r blodyn, sef bod canol rhai blodau yn diwb gwag, tra bo'r tiwbiau yng nghanol y blodau eraill wedi eu llenwi a phen y stigma benywaidd - sydd yn edrych fel pen pin. Dim ond un math o flodyn geir ar un planhigyn, a'r math arall ar blanhigyn gwahanol. Darwin oedd y cyntaf i egluro pam fo gwahaniaeth o'r fath. Esboniodd mai dim ond pryfed a thafodau hir fedr gyrraedd y neithdar yng y tiwbiau, a bod ffurf y blodau yn adlewyrchu'r ffaith bod rhannau gwrywaidd a benywaidd y blodau yn gallu bod mewn llefydd gwahanol o fewn y tiwbiau rhwng un planhigyn a'r llall. Bydd hyn yn sicrhau mai, fel arfer, dim ond paill o blanhigyn gwahanol fedr beillio unrhyw flodyn. Cyflwynir hyn fel un o'r enghreifftiau safonol o groes-beillio i fyfyrwyr mewn gwersi llysieuegol.
Rosalind Bengelsdorf Browne
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America oedd Rosalind Bengelsdorf Browne (30 Ebrill 1916 - 10 Chwefror 1979).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Ischnura ramburii
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Ischnura ramburii sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Ischnura.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Y Cawr o Rydcymerau
Bywgraffiad D. J. Williams gan Emyr Hywel yw Y Cawr o Rydcymerau: Cofiant D. J. Williams. Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 29 Gorffennaf 2009. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Hanes D. J. Williams (1885-1970), y llenor ac aelod blaenllaw o Blaid Cymru, gŵr a gysylltir â Rhydcymerau ac Abergwaun. Gweithiodd dros ei wlad a chofir amdano fel un o'r tri a weithredodd yn erbyn yr ysgol fomio ym Mhenyberth yn 1936.
87 CC
2g CC - 1g CC - 1g
130au CC 120au CC 110au CC 100au CC 90au CC - 80au CC - 70au CC 60au CC 50au CC 40au CC 30au CC
Calciffediol
Mae calciffediol, sydd hefyd yn cael ei alw’n calcidiol, yn 25-hydrocsicolecalcifferol, neu’n 25-hydrocsifitamin D (25(OH)D yn fyr), yn gynhormon sy’n cael ei gynhyrchu yn yr afu drwy hydrocsyleiddio fitamin D3 (colecalcifferol) gan yr ensym colecalcifferol 25-hydrocsylas a gafodd ei arunigo gan Michael F. Holick. Y fformiwla cemegol ar gyfer y cyffur hwn yw C₂₇H₄₄O₂.
87 CC
92 CC 91 CC 90 CC 89 CC 88 CC - 87 CC - 86 CC 85 CC 84 CC 83 CC 82 CC
Calciffediol
Defnydd meddygol
Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:
Enwau
Caiff cyffuriau eu hadnabod gan amryw o enwau gwahanol yn aml. Enw cemegol y cyffur hen yw Calciffediol, ond rhoddir enwau masnachol a brand iddo hefyd, gan gynnwys;
Fascist Legacy
Ffilm ddogfen yw Fascist Legacy a gyhoeddwyd yn 1989. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Ethiopia.
Rheolau Canlyn
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kang Hye-jung, Park Hae-il, Park Geu-ri-na a Lee Dae-yeon. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fascist Legacy
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Anna Maria van Schurman
Bardd ac arlunydd benywaidd a anwyd yn Cwlen, yr Iseldiroedd oedd Anna Maria van Schurman (5 Tachwedd 1607 – 1 Mai 1678).
Fascist Legacy
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1989. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Batman (ffilm o 1989) sef ffilm drosedd llawn cyffro gan Tim Burton.
Anna Maria van Schurman
Bu farw yn Wiuwert ar 1 Mai 1678.
Fascist Legacy
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rheolau Canlyn
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Park Gok-ji sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Han Jae-rim ar 14 Gorffenaf 1975 yn Talaith Jeju. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2003 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Sefydliad y Celfyddydau Seoul.
Android (system weithredu)
100px|bawd|dde|Symbol logo Android bawd|dde|Logo testun Android bawd|Sgrinlun o'r fersiwn arbrofol cyntaf o Android yn Gymraeg - lleoleiddiad o [[LineageOS 14.1.]] System weithredu ar sail Linux, ar gyfer ffonau symudol megis ffonau clyfar a thabledi yw Android. Datblygwyd gan yr Open Handset Alliance, o dan arweinyddiaeth Google, a chwmnïau eraill.
Kerintha
Ffilm am gyfeillgarwch gan y cyfarwyddwr Sai Kiran Adivi yw Kerintha a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu a hynny gan Abburi Ravi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Mickey J Meyer.
Rheolau Canlyn
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Han Jae-rim nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kerintha
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sumanth Ashwin ac Ishu Preet Singh. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
The Americanization of Emily
Y prif actorion yn y ffilm hon yw James Coburn, James Garner, Julie Andrews, Sharon Tate, Melvyn Douglas, William Windom, John Crawford, Keenan Wynn, Edward Binns, Steven Franken, Red West, Alan Sues, Edmon Ryan a Joyce Grenfell. Mae'r ffilm The Americanization of Emily yn 114 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Kerintha
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd. Vijay K Chakravarthy oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Android (system weithredu)
Prynwyd datblygwr cyntaf y dechnoleg, Android Inc., gan Google yn 2005. Datganwyd dosbarthiad Android yn 2007, pan sefydlwyd yr Open Handset Alliance, consortiwm o 86 cwmni caledwedd, meddalwedd, a thelegyfathrebu a oedd yn cysegru eu hunain at ddatblygu safonau agored ar gyfer dyfeisiau symudol. Mae Google yn rhyddhau'r cod Android fel cod agored, o dan y Drwydded Apache. Yr Android Open Source Project (AOSP) sy'n gyfrifol am gynnal a chadw Android, a'i datblygu ymhellach.
The Americanization of Emily
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1964. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Dr. Strangelove sef ffilm gomedi ddu sy’n dychanu'r Rhyfel Oer a’r gwrthdaro niwclear rhwng yr Undeb Sofietaidd a'r Unol Daleithiau. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Philip H. Lathrop oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Kerintha
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Sai Kiran Adivi ar 11 Awst 1976 yn Kalidindi. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 33 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
The Americanization of Emily
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Hiller ar 22 Tachwedd 1923 yn Edmonton a bu farw yn Los Angeles ar 9 Ebrill 2015. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1955 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Toronto.
Kerintha
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sai Kiran Adivi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Americanization of Emily
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Hiller nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Quis custodiet ipsos custodes?
Ymadrodd Lladin a geir mewn cerdd gan y bardd Rhufeinig Juvenal yw Quis custodiet ipsos custodes? (sef "Pwy sy'n gwylio'r gwylwyr hwythau?", neu "Pwy fydd yn gardio'r gardiau?").
Yng ngwaith y bardd dychanol Juvenal mae'n gwestiwn rhethregol ac yn cyfeirio at y gwragedd a roddwyd i warchod merched ifainc bonheddig. Ond mae'r dywediad wastad wedi cael ei gymryd ar lefel mwy cyffredinol, yn enwedig mewn cysylltiad â llywodraeth ac awdurdod. Cyfyd y broblem sylfaenol yn Y Wladwriaeth gan Plato. Mae'r gymdeithas berffaith a ddisgrifir gan Socrates yn dibynnu am ei ffyniant ar waith y llafurwyr, y caethion a'r masnachwyr. Dyletswydd y dosbarth dethol o warchodwyr yw gwarchod ac amddiffyn y Ddinas. Gofynnir i Socrates, "Pwy fydd yn gwarchod y gwarchodwyr?" neu, "Pwy fydd yn amddiffyn ni rhag yr amddiffynwyr?". Ateb Plato yw y byddant yn eu gwarchod eu hunain rhag eu hunain. I'r perwyl yna rhaid cael y dosbarth hwnnw i gredu "celwydd nobl", sef mai braint ydyw iddynt gael eu gosod uwchben pawb arall i'w llywodraethu a'u hamddiffyn.
Byth ers hynny mae'n dywediad sy'n cael ei ddyfynnu wrth drafod problem grym mewn gwleidyddiaeth. Mae gwledydd democrataidd yn ceisio gwahanu grym yn y wladwriaeth fel nad yw'n perthyn yn gyfangwbl i un grwp - y llywodraeth ei hun, y corff deddfwriaethol a'r sustem gyfreithiol - yn unig.
Ton Pentre
Pentref yn Rhondda Cynon Taf yw Ton Pentre, weithiau Tonpentre. Saif yng nghwm Rhondda Fawr, yng nghymuned Pentre. Roedd y boblogaeth yn 2004 tua 1,028.
Saundersfoot
Pentref glan-môr a chymuned yn ne-ddwyrain Sir Benfro, Cymru, yw Saundersfoot neu Llanusyllt. Cyfeiria'r enw Cymraeg at eglwys gyfagos wedi'i chysegru i Sant Usyllt. Gyda'i gymydog Dinbych-y-pysgod, 2 filltir i'r de, mae'n un o'r cyrchfeydd gwyliau mwyaf poblogaidd yng Nghymru. Mae'n enwog am ei draethau braf ar Fae Caerfyrddin.
Ton Pentre
Roedd yr ardal lle saif Ton Pentre yn wreiddiol yn glwstwr o hafotai, a elwid 'Y Ton'. Daeth y diwydiant glo yn bwysog yma o ganol y 19g ymlaen, gyda Glofa Maendy, a agorwyd yn 1864, yn Nhon Pentre yn un o gyflogwyr mwyaf yr ardal. Caeodd yn 1948.
Saundersfoot
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Ton Pentre
Clwb Pel-droed Ton Pentre
Mae Ton Pentre yn gartref i C.P.D. Ton Pentre sydd wedi bod yn llwyddiannus yn Uwch Gynghrair Cymru ac yn enillydd sawl gwaith ar Cynghrair Cymru (Y De). Maent yn chwarae ar Barc Ynys.
Saundersfoot
bawd|dim|Harbwr Saundersfoot
Hanes
Adeiladwyd yr harbwr yn 1829 ar gyfer allforio glo carreg (anthracite) o'r pyllau glo niferus yn yr ardal (e.e. yn ardal Stepaside), ond cyn hynny allforid glo o'r traeth ei hun am ganrifoedd. Tyfodd y pentref o gwmpas yr harbwr. Mae cwrs hen dramffordd o bwll Cwrt Bonville yn croesi'r pentref tra fod y yr hen dramffordd o bentref Amroth yn ffurfio'r promenad heddiw. Daeth y diwydiant glo i ben ar ddechrau'r 20g.
Manteisiodd y pentref ar y rheilffordd ger llaw i ddenu ymwelwyr o ardaloedd glofaol a dinesig De Cymru a gorllewin Lloegr a thyfodd i fod yn bentref glan-môr poblogaidd. Gorwedd ym Mharc Cenedlaethol Arfordir Penfro ac mae Llwybr Arfordir Penfro yn rhedeg trwyddo.
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Hockey Night
Y prif actor yn y ffilm hon yw Megan Follows.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1984. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Terminator sef ffilm apocolyptaidd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paul Shapiro ar 1 Ionawr 1955. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1980 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Paul Shapiro nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Phil Ramone
Cynhyrchydd recordiau a pheiriannydd sain Americanaidd a aned yn Ne Affrica oedd Philip "Phil" Ramone (5 Ionawr 1934 – 30 Mawrth 2013).
Ischnura rhodosoma
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Ischnura rhodosoma sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Ischnura.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Sally Struthers
Actores Americanaidd yw Sally-Ann Struthers (ganwyd 28 Gorffennaf 1948).
Y Brenin
Ffilm ddrama llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Han Jae-rim yw Y Brenin a gyhoeddwyd yn 2017. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd 더 킹 ac fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg a hynny gan Han Jae-rim.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Jo In-sung. Mae'r ffilm Y Brenin (Ffilm Crëeg) yn 157 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Han Jae-rim ar 14 Gorffenaf 1975 yn Talaith Jeju. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2003 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Sefydliad y Celfyddydau Seoul.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Han Jae-rim nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Enlighten Thy Daughter
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Ivan Abramson yw Enlighten Thy Daughter a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Ivan Abramson.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Zena Keefe, James W. Morrison, Marie Shotwell a Rubye De Remer. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Immigrant sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ivan Abramson ar 1 Ionawr 1869 yn Rwsia a bu farw ym Manhattan ar 1 Ionawr 1988.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ivan Abramson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Colecalcifferol
Mae colecalcifferol, sydd hefyd yn cael ei alw’n fitamin D3, yn fath o fitamin D a geir mewn rhai bwydydd ac sy’n cael ei gymryd fel atchwanegyn deietegol. Y fformiwla cemegol ar gyfer y cyffur hwn yw C₂₇H₄₄O.
Defnydd meddygol
Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:
David Foster: Off The Record
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Barry Avrich yw David Foster: Off The Record a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Barry Avrich ar 9 Mai 1963.
265 CC
4g CC - 3g CC - 2g CC
310au CC 300au CC 290au CC 280au CC 270au CC - 260au CC - 250au CC 240au CC 230au CC 220au CC 210au CC
270 CC 269 CC 268 CC 267 CC 266 CC - 265 CC - 264 CC 263 CC 262 CC 261 CC 260 CC
Ogdensburg, Efrog Newydd
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Ogdensburg, gan gynnwys:
Ischnura rubella
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Ischnura rubella sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Ischnura.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Trwyn-y-llo dail eiddew
Planhigyn blodeuol yw Trwyn-y-llo dail eiddew sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Plantaginaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Cymbalaria muralis a'r enw Saesneg yw Ivy-leaved toadflax. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Llin y Fagwyr, Mam Miloedd, Trwyn y Llo Eiddewddail.
Llwyn (neu brysgwydd) ydyw, fel eraill yn yr un teulu. Cafodd ei gyflwyno i Brydain fel blodyn gardd yn y 18g, ond mae bellach yn tyfu'n wyllt ar waliau. Mae gan y blodau siap tebyg i drwyn y llo ond eu bod nhw'n llawer llai, gyda sbardunnau neithdar tebyg i lin y llyffant.
Mae'r planhigyn yn lluosogi mewn ffordd anarferol, gan ddefnyddio ffototropedd. Mae coesyn y blodyn yn tyfu oddi wrth y wal, tuag at olau, er mwyn annog pryfed i ymweld a pheillio'r blodyn. Yna, wedi ffrwythloniad, mae'r coesyn yn dod yn negatif yn ei ffototropedd ac yn tyfu yn ôl tua'r wal er mwyn plannu'r hadau yno.
Rhestr o ganeuon a recordiwyd gan Gôr Meibion y Foel
Dyma restr o ganeuon a recordiwyd gan Gôr Meibion y Foel sy'n cyfarfod yn Llannerch-y-medd. Nid yw'r rhestr yn orffenedig, ac mae'r ffeiliau yn dameidiau i aros pryd, sef y 30 eiliad cyntaf o'r traciau a recordiwyd ar label/i Cwmni Recordiau Sain.
Primat
Mamal hollysol a phrendrig fel arfer o'r urdd Primates a nodwedddir gan ddwylo a thraed pumbys gafaelog, golwg deulygad, trwyn cwta ac ymennydd mawr yw primat (lluosog y Lladin prīmās ‘primas, cyntaf’). Esblygodd y primatiaid 85–55 miliwn o flynyddoedd yn ôl (CP) yn gyntaf o famaliaid bach daeardrig, ac a ymaddasodd i fyw yn y coedwigoedd trofannol. Mae llawer o nodweddion primatiaid yn nodweddiadol iawn o'r ymaddasiadau hyn i fywyd yn yr amgylchedd heriol hwn, gan gynnwys ymennydd mawr, craffter gweledol, golwg lliw, gwregys yr ysgwydd a dwylo deheuig, defnyddiol. Mae'r grŵp yn cynnwys lemyriaid, lorisiaid, galagoaid, tarsieriaid, mwncïod ac epaod (gan gynnwys bodau dynol). Ceir yr amrywiaeth fwyaf o brimatiaid yn rhanbarthau trofannol ac isdrofannol Affrica, Asia a'r Amerig. Mae'r mwyafrif ohonynt yn byw mewn coed ac mae ganddynt nifer o ymaddasiadau er mwyn dringo. Mae llawer ohonynt yn hollysol ac yn bwydo ar ffrwythau, dail ac anifeiliaid bach.
Mae primatiaid yn amrywio o ran maint o'r lemwr lleiaf, y llyglemwr madam Berthe (Microcebus berthae) 9.2 cm, sy'n pwyso 30 g, i'r gorila dwyreiniol (Gorilla beringei), sy'n 1.8 metr o daldra ac yn pwyso dros 200 cilogram.
Ceir rhwng 376-522 o rywogaethau o brimatiaid byw, yn dibynnu ar ba ddosbarthiad a ddefnyddir. Mae rhywogaethau newydd yn parhau i gael eu darganfod: disgrifiwyd dros 25 o rywogaethau yn y 2000au, 36 yn y 2010au, a thri yn y 2020au. 250px|chwith|bawd|Lemwr cynffondorch (Lemur catta)
Dosberthir primatiaid yn ddau is-urdd: y strepsirrhines a'r haplorhines. Mae strepsirrinau yn cynnwys y lemyriaid, y galagos, a'r lorisiaid, tra bod haplorhinau'n cynnwys yr epaod a'r mwncïod. Gellir dosbarthu'r mwncïod (y simiaid) ymhellach i fwncïod y Byd Newydd (Platyrrhina) a mwnciod yr Hen Fyd (Catarrhina), ac epaod (gan gynnwys bodau dynol). Deugain miliwn o flynyddoedd yn ôl, ymfudodd y mwncïod (simiaid) o Affrica i Dde America yn ôl pob tebyg trwy ddrifftio ar ganghenau coed, a arweiniodd at bum teulu gwreiddiol o fwncïod y Byd Newydd. Gwahanodd gweddill y simiaid i epaod (Hominoidea) a mwncïod yr Hen Fyd (Cercopithecoidea) tua 25 miliwn o flynyddoedd yn ôl. Ymhlith y rhywogaethau cyffredin sy'n simiaidd mae'r babŵns yr Hen Fyd, y macaco, y giboniaid, yr epaod mawr; a'r mwncïod cycyllog, mwncïod udwyr a gwiwerfwncïod (y Byd Newydd).
Mae gan y primatiaid ymennydd mawr (o'i gymharu â maint y corff) yng nghyd-destyn mamaliaid eraill, yn ogystal â dibyniaeth gynyddol ar graffter gweledol ar draul yr ymdeimlad o arogl, sef y system synhwyraidd amlycaf yn y rhan fwyaf o famaliaid. Mae'r nodweddion hyn yn fwy datblygedig mewn mwncïod ac epaod, ac yn llai amlwg mewn lorisiaid a lemyriaid. Mae gan rai primatiaid olwg trilliw.
Ac eithrio epaod (gan gynnwys bodau dynol), mae gan brimatiaid fel prosimiaid a mwncïod gynffonau. Mae gan y rhan fwyaf o brimatiaid fodiau gwrthsymudol hefyd. Mae llawer o rywogaethau yn rhywiol ddwyffurf; gall y gwahaniaethau rhngddynt gynnwys màs y cyhyrau, dosbarthiad braster, lled pelfig, maint dannedd llygad, dosbarthiad gwallt, a lliwiad. Mae primatiaid yn datblygu'n arafach na mamaliaid eraill o faint tebyg, maent yn cyrraedd aeddfedrwydd yn hwyrach yn eu hoes, ond mae ganddynt oes hirach. Yn dibynnu ar y rhywogaeth, gall oedolion fyw ar ben ei hunain, mewn parau sy'n paru, neu mewn grwpiau o hyd at gannoedd o aelodau. Mae rhai primatiaid, gan gynnwys gorilod, bodau dynol a babŵns, yn ddaeardrig yn bennaf yn hytrach nag yn brendrig, ond mae gan bob rhywogaeth ymaddasiadau er mwyn dringo coed. Ymhlith y technegau ymsymud drwy goed mae neidio o goeden i goeden a siglo rhwng canghennau coed (breichio). Mae technegau ymsymud ar y ddaear yn cynnwys cerdded ar ei bedwar, weithiau ar ei gygnau, a symudedd dwy-droed.
Y Cymro Cryfa
Hunangofiant Robin McBryde gan Robin McBryde ei hun gyda chymorth Lynn Davies yw Y Cymro Cryfa. Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 14 Tachwedd 2006. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Hunangofiant y chwaraewr rygbi, Robin McBryde. Ac yntau newydd roi'r gorau i chwarae rygbi dyma ddatgelu'r cyfan am ei yrfa a'i brofiad yn chwarae ac yn hyfforddi tîm Cymru. Rhagair gan Ray Gravelle.
Primat
Gall rhyngweithio agos rhwng bodau dynol a phrimatiaid an-ddynol drosglwyddo clefydau milheintiol, yn enwedig afiechydon firws, gan gynnwys herpes, y frech goch, ebola, y gynddaredd, a hepatitis. Defnyddir miloedd o brimatiaid an-ddynol mewn llawer o labordai ledled y byd oherwydd eu tebygrwydd seicolegol a ffisiolegol i fodau dynol. Mae tua 60% o rywogaethau o brimatiaid dan fygythiad difodiant. Ymhlith y bygythiadau mwyaf cyffredin mae: datgoedwigo a hela primatiaid i'w defnyddio mewn meddyginiaethau, fel anifeiliaid anwes, neu ar gyfer bwyd. Clirio coedwigoedd trofannol ar raddfa fawr ar gyfer amaethyddiaeth yw'r bygythiad mwyaf.
Esblygiad
Credir bod llinach y primatiaid yn mynd yn ôl o leiaf i'r ffin rhwng y ddau gyfnod Cretasaidd-Paleogen hy tua 63–74 miliwn o flynyddoedd CP. Er hyn, dim ond i'r Palesosen Diweddar Affrica mae'r ffosiliau'n dyddio (c.57 miliwn i flynyddoedd CP) (sef y rhywogaeth Altiatlasius) neu'r trawsnewidiad Paleosen-Ëosen yn y cyfandiroedd gogleddol, c. 55 mof CP (Cantius, Donrussellia, Altanius, Plesiadapis a Teilhardina). Mae astudiaethau eraill, gan gynnwys astudiaethau cloc moleciwlaidd, wedi amcangyfrif bod tarddiad cangen y primatiaid wedi bod yng nghanol y cyfnod Cretasaidd, tua 85 mof CP.
Croesrywiau
Mae croesrywiau (neu hybridau) primataidd yn cael eu creu mewn caethiwed fel arfer, ond bu enghreifftiau yn y gwyllt hefyd. Mae croesi'n digwydd pan fo amrediad dwy rywogaeth yn gorgyffwrdd i ffurfio parthau croesryw; mae pobl yn creu croesrywiau pan roddir anifeiliaid mewn sŵ neu oherwydd pwysau amgylcheddol megis ysglyfaethu. Mae croesrywedd rhyng-generig, h.y. croesrywiau o wahanol genera, hefyd wedi'u canfod yn y gwyllt. Er eu bod yn perthyn i genera sydd wedi gwahanu ers sawl miliwn o flynyddoedd, mae rhyngfridio yn dal i ddigwydd rhwng y gelada a'r babŵn hamadryas.
Pen
bawd|Penglogau primatiaid, gan ddangos y bar ôl-greuol, a maint ymennydd cynyddol Mae gan benglog y primatiaid greuan mawr cromennog, sy'n arbennig o amlwg mewn anthropoidau. Mae'r creuan yn amddiffyn yr ymennydd, nodwedd wahaniaethol o'r grŵp hwn. Mae cyfaint yr endocranaidd (y cyfaint o fewn y benglog) deirgwaith yn fwy mewn bodau dynol nag unrhyw brimat arall, gan adlewyrchu maint ymennydd mwy. Y cyfaint endocranaidd cymedrig yw 1,201 centimetr ciwbig (cm3) mewn person, 469 cm3 mewn gorila, 400 cm3 mewn tsimpansî a 397 cm3 mewn orang-wtang. Prif duedd esblygiad y primatiaid fu cynnydd ym maint yr ymennydd, yn enwedig y neocortecs (sef rhan ddorsal o'r freithell), sy'n ymwneud â chanfyddiad synhwyrau, cynhyrchu gorchmynion echddygol (motor commands), rhesymu gofodol, meddwl ymwybodol ac, mewn bodau dynol, iaith. Tra bod mamaliaid eraill yn dibynnu'n fawr ar eu synnwyr arogli, mae bywyd prendrig y primatiaid wedi arwain at system synhwyraidd gweledol, gostyngiad yn y gallu i arogli, ac ymddygiad cymdeithasol cynyddol gymhleth.
Mae gan brimatiaid lygaid sy'n wynebu ymlaen ar flaen y benglog, ac nid yn yr ochr; mae golwg deulygad yn caniatáu canfyddiad pellter eitha cywir.
Champagneruset
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Poul Welander yw Champagneruset a gyhoeddwyd yn 1911. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Champagneruset ac fe’i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg.
Pimosid
Mae pimosid (sy’n cael ei werthu dan yr enw brand Orap) yn gyffur gwrthseicotig yn y dosbarth deuffenylbwtylpiperidin. Y fformiwla cemegol ar gyfer y cyffur hwn yw C₂₈H₂₉F₂N₃O. Mae pimosid yn gynhwysyn actif yn Orap.
Bysedd-y-cŵn melyn
Planhigyn blodeuol yw Bysedd-y-cŵn melyn sy'n enw lluosog. Mae'n perthyn i'r teulu Plantaginaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Digitalis lutea a'r enw Saesneg yw Straw foxglove.
Pimosid
Defnydd meddygol
Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:
Bysedd-y-cŵn melyn
Llwyn (neu brysgwydd) ydyw, fel eraill yn yr un teulu.
Pimosid
Enwau
Caiff cyffuriau eu hadnabod gan amryw o enwau gwahanol yn aml. Enw cemegol y cyffur hen yw Pimosid, ond rhoddir enwau masnachol a brand iddo hefyd, gan gynnwys;
Champagneruset
Y prif actor yn y ffilm hon yw Philippa Frederiksen. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Primat
Corff
bawd|Troed ôl ferfet, yn dangos olion bysedd ar y gwadn Yn gyffredinol mae gan brimatiaid bum bys ar bob aelod (breichiau a choesau), gyda math nodweddiadol o ewin ceratin ar ddiwedd pob bawd a bys. Mae gan ochrau gwaelod y dwylo a'r traed badiau sensitif ar flaenau eu bysedd. Mae gan y mwyafrif fodiau gwrthwynebol, nodwedd primataidd sydd wedi'i datblygu fwyaf mewn bodau dynol, er nad yw'n gyfyngedig i berson e.e. gall yr oposymiaid a'r coalas, ddod a'u bodiau at eu bysedd er mwyn gafael mewn rhyw wrthrych. Mae bodiau felly'n caniatáu i rai rhywogaethau ddefnyddio offer.
The Name of The Band Is Cowboy Mouth
Ffilm o gyngerdd yw The Name of The Band Is Cowboy Mouth a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Cowboy Mouth.
Melysor gwarwyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Melysor gwarwyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: melysorion gwarwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Melithreptus lunatus; yr enw Saesneg arno yw White-naped honeyeater. Mae'n perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Ischnura rubilio
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Primat
Difodiant yn bygwth
Mae'r Undeb Rhyngwladol dros Gadwraeth Natur (IUCN) yn rhestru mwy na thraean o archesgobion fel rhai sydd mewn perygl difrifol neu'n agored i niwed. Mae tua 60% o rywogaethau primatiaid dan fygythiad difodiant, gan gynnwys: 87% o rywogaethau ym Madagascar, 73% yn Asia, 37% yn Affrica, a 36% yn Ne a Chanolbarth America. Yn ogystal, mae gan 75% o rywogaethau primatiaid boblogaethau sy'n lleihau. Rheoleiddir masnach, gan fod pob rhywogaeth wedi'i rhestru gan CITES yn Atodiad II, ac eithrio 50 o rywogaethau ac isrywogaethau a restrir yn Atodiad I, sy'n cael eu hamddiffyn yn llawn rhag masnach.
Llyn Cachí
Cronfa ddŵr yn Costa Rica yw Llyn Cachí (Sbaeneg: Lago de Cachí). Ffurfiwyd y llyn pan godwyd Argae Cachí yn y 1970au. Mae'n gorwedd ym Mharc Cenedlaethol Tapantí, i'r de-ddwyrain o Cartago yn Nhalaith Cartago. Y brif dref ar ei lan yw Cachí, sy'n rhoi ei enw i'r llyn.
Melysor gwarwyn
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. lunatus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Awstralia.
Primat
Difodiant yn bygwth
Mae mwy na 90% o rywogaethau o brimatiaid i'w cael mewn coedwigoedd trofannol. Prif achos colli coedwigoedd yw clirio ar gyfer amaethyddiaeth, er bod torri coed masnachol, cynaeafu pren, mwyngloddio ac adeiladu argaeau hefyd yn cyfrannu at ddinistrio coedwigoedd trofannol Yn Indonesia mae ardaloedd mawr o goedwigoedd yr iseldir wedi'u clirio i gynhyrchu olew palmwydd, a daeth un dadansoddiad o ddelweddau lloeren i'r casgliad y collir 1,000 o orangwtangiaid Swmatra y flwyddyn yn Ecosystem Leuser yn unig yn ystod 1998 a 1999. de|bawd|Y siffaca sidanaidd sydd mewn perygl difrifol Mae primatiaid â chorff mawr (dros 5 kg) mewn perygl cynyddol o ddifodiant oherwydd eu bod yn fwy proffidiol i botsiars o'u cymharu a phrimatiaid llai. Maent yn cyrraedd aeddfedrwydd rhywiol yn ddiweddarach ac yn cael cyfnod hirach rhwng genedigaethau. Felly mae poblogaethau'n gwella'n arafach ar ôl cael eu disbyddu gan botsian neu'r fasnach anifeiliaid anwes. Mae data ar gyfer rhai dinasoedd yn Affrica yn dangos bod hanner yr holl brotein sy'n cael ei fwyta mewn ardaloedd trefol yn dod o gig lleol a gwyllt. Mae primatiaid sydd mewn perygl fel ginonau a'r dril yn cael eu hela ar lefelau sy'n llawer uwch na'r lefelau cynaliadwy. Mae hyn oherwydd maint eu cyrff mawr, rhwyddineb cludiant a gwerth ariannol yr anifail. Wrth i ffermio dresmasu ar gynefinoedd coedwigoedd naturiol, mae primatiaid yn bwydo ar y cnydau, gan achosi colledion economaidd mawr i’r ffermwyr, ac yn rhoi argraff negyddol i bobl leol o brimatiaid, ac yn arafu ymdrechion cadwraeth. chwith|bawd|Yr orang-wtang Swmatra sydd mewn perygl difrifol Yn Asia, mae Hindŵaeth, Bwdhaeth ac Islam yn gwahardd bwyta cig primat; fodd bynnag, mae primatiaid yn dal i gael eu hela am fwyd. Mae rhai crefyddau traddodiadol llai yn caniatáu bwyta cig primatiaid. Mae'r fasnach anifeiliaid anwes a meddygaeth draddodiadol hefyd yn cynyddu'r galw am hela anghyfreithlon. Gwarchodwyd y macac rhesws, organeb enghreifftiol, ar ôl i drapio ei fygwth yn y 1960au; roedd y rhaglen mor effeithiol fel bod y macac rhesws, bellach, yn cael eu hystyried yn bla!
The Name of The Band Is Cowboy Mouth
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Melysor gwarwyn
Teulu
Mae'r melysor gwarwyn yn perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Gauteng
Un o naw talaith De Affrica a grëwyd ym 1994 yw Gauteng. Hi yw talaith leiaf y wlad gydag arwynebedd o 18,178 km2. Mae ganddi boblogaeth o tua 12.3 miliwn, mwy nag unrhyw dalaith arall yn y wlad. Johannesburg yw prifddinas a dinas fwyaf Gauteng. Lleolir Pretoria, prifddinas weinyddol De Affrica, yn y dalaith hefyd.
Primat
Difodiant yn bygwth
Ceir 21 o brimatiaid mewn perygl difrifol, gyda 7 ohonynt wedi aros ar restr yr IUCN "y 25 Primat Mwyaf Mewn Perygl yn y Byd", a hynny ers 2000: y siffaca sidanaidd, y langur Delacour, y langur penwyn, y douc llwyd, y mwnci Tonkin trwyn pwt, y Croeswr afon (gorila) a'r orang-wtang Swmatra. Yn ddiweddar cyhoeddwyd bod y colobus coch Miss Waldron wedi'u difodi'n llwyr pan nad oedd unrhyw olion o'r isrywogaeth i'w ganfod rhwng 1993 ac 1999. Mae ychydig o helwyr wedi canfod a lladd unigolion ers hynny, ond mae rhagolygon yr isrywogaeth yn parhau i fod yn llwm.
Champagneruset
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1911. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Uffern Dante (L'Inferno’), sef ffilm o’r Eidal gan Giuseppe de Liguoro a Francesco Bertolini. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Poul Welander ar 28 Rhagfyr 1879 yn Copenhagen.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Poul Welander nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llyn Cachí
Ceir gorsaf trydan dŵr ar y llyn sy'n defnyddio llif Afon Reventazon i greu trydan; rheolir y brosiect gan yr Instituto Costarricense de Electricidad.
Happily Ever After
Ffilm animeiddiedig i blant gan Filmation yw Happily Ever After (1993).
266 CC
4g CC - 3g CC - 2g CC
310au CC 300au CC 290au CC 280au CC 270au CC - 260au CC - 250au CC 240au CC 230au CC 220au CC 210au CC
271 CC 270 CC 269 CC 268 CC 267 CC - 266 CC - 265 CC 264 CC 263 CC 262 CC 261 CC
Melvin, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .