cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dagen Før - Dagen Efter
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1912. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Saved from the Titanic sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan Étienne Arnaud.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Peter Grant
Gwleidydd o'r Alban yw Peter Grant (ganwyd 1961) a etholwyd yn Aelod Seneddol yn Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2015 dros Glenrothes; mae'r etholaeth yn Fife, yr Alban. Mae Peter Grant yn cynrychioli Plaid Genedlaethol yr Alban yn Nhŷ'r Cyffredin.
Sonthakkaran
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr L. Raja yw Sonthakkaran a gyhoeddwyd yn 1987. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg.
Peter Grant
Fe'i ganed yn Coatbridge, Gogledd Swydd Lanark, Yr Alban yn 1961 i deulu a oedd yn draddodiadol wedi pleidleisio i'r Blaid Lafur. Symudodd i dref Glenrothes yn 1982, ble etholwyd ef ar ran Plaid Genedlaethol yr Alban yn gynghorydd sir yn yr un flwyddyn. Bu'n arweinydd Cyngor Fife am 5 mlynedd.
Sonthakkaran
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1987. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Last Emperor sef ffilm gan Bernardo Bertolucci. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd.
Peter Grant
Mae'n mwynhau cerddoriaeth ac yn chwarae'r fiolin ers ei blentyndod; diddordeb arall ganddo yw chwarae 'bôls' ac mae'n gadeirydd Clwb Bowlio Leslie.
Sonthakkaran
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm L Raja ar 1 Ionawr 1973. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1987 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd L. Raja nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Peter Grant
Etholiad 2015
Yn Etholiad Cyffredinol 2015 enillodd Plaid Genedlaethol yr Alban 56 allan o 59 sedd yn yr Alban. Yn yr etholiad hon, derbyniodd Peter Grant 28459 o bleidleisiau, sef 59.8% o'r holl bleidleisiau a fwriwyd, sef gogwydd o 38.1 ers etholiad 2015 a mwyafrif o 13897 pleidlais.
Min Clara Kim
Arlunydd benywaidd o'r Almaen yw Min Clara Kim (3 Ebrill 1966).
Fe'i ganed yn Seoul a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn ddinesydd o'r Almaen.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Gilbern
Car a gynhyrchwyd yn Llanilltud Faerdref ger Pontypridd, rhwng 1959 ac 1973, oedd y Gilbern.
Sefydlwyd "Gilbern Sports Cars (Components) Ltd" gan Giles Smith, cigydd, a Bernard Friese, peiriannydd Almaenig a oedd â profiad o fowldio gwydr ffibr Hon oedd un o'r ychydig geir i gael ei gynhyrchu yng Nghymru. Roedd Friese wedi adeiladu car ar gyfer ef ei hun a'i ddau bartner, a seiliodd y Gilbern cyntaf ar y car hwnnw. Dechreuodd y cwmni ar waith mewn gweithdy fechain yn Pentre'r Eglwys, ond pan ddechreuwyd gynhyrchu'r ceir, symudont i'r hen Lofa Red Ash yn Llanilltud Faerdref gerllaw. Dim ond fel ceir cit oedd y Gilbern ar gael i gychwyn, ond gwerthwyd ceir cyfan yn ddiweddarach.
Wedi i'r cwmni chwilio am fewnbyniad o arian, cafodd Gilbern ei gymryd drosodd gan Ace Capital Holdings Ltd a oedd yn cynhyrchu peiriannau slot yn bennaf. Gadawodd Giles Smith y cwmni wedi hyn, a cymerodd Mike Leather a Maurice Collins ei le fel cyd-gyfarwyddwyr. Prynwyd Ace gan grŵp adloniant Mecca Ltd ym 1970 a gwerthwyd cwmni Gilbern i Maurice Collins, a gwerthodd ef hi unwaith eto ym 1972 i Mike Leather.
Roedd y ceir yn gymharol ddrud ar y pryd, a daethont yn ddrytach fyth pan newidiwyd y Treth ar Werth ar geir cit, daeth y cynhyrchu i ben ym 1973.
Gilbern Invader
bawd|dde|255px|Gilbern Invader Mark II Y Gilbern olaf i gael ei gynhyrchu oedd yr Invader, a gyflwynwyd gyntaf ym mis Gorffennaf 1969. Roedd yr Invader wedi ei selio ar gynllun y Genie ond gyda gwelliannau yn y siasi a breciau mwy a'r hongiad yn dod o'r MGC. Roedd y car yn anelu at farchnad uwch, gyda ffenestri trydanol a dashfwrdd o bren cnau Ffrengig. Roedd ar gael ym 1970, a cynhyrchwyd fersiwn estate yn ogystal. Roedd trawsyriant awtomatig neu trawsyriant manual gyda overdrive ar gael. Diweddarwyd yr Invader gyda lawnsiad yr Invader Mark II ym 1971.
Cani
Mae Cani yn ynys greigiog sy'n gorwedd yn y Môr Canoldir oddi ar borthladd Bizerte, gogledd Tiwnisia.
Ceir goleudy ar yr ynys a oleuwyd am y tro cyntaf yn y flwyddyn 1860. Dyma'r ail oleudy i gael ei godi yn y wlad, ar ôl goleudy Sidi Bou Saïd (ar Gwlff Tiwnis). Ar ôl i'r llong Spartan suddo gerllaw ar 5 Gorffennaf 1856, gan golli 726 o filwyr, gofynnodd llywodraeth Prydain am ganiatâd gan y bey i godi goleudy yno. Rhoddodd y bey ei ganiatâd ac aeth mor bell ag i gyllido'r brosiect o'i bwrs ei hun.
Gilbern
Gilbern Invader
Cafodd y Mark III ei lawnsio ym mis Medi 1972, roedd gan hwn hongiad blaen Ford Cortina ac roedd y blaen a'r cefn wedi cael ei ail-steilio. Daeth y modur o'r Ford Capri 3000GT a cynhyrchwyd y corff gan ddefnyddio mowldiau newydd iw wneud yn lletach ac yn is na'r hen Invader. Ymestynwyd y trac o bedwar modfedd (10 cm). Oherwydd yr echel lletach, cafodd sbats eu ychwanegu ar gyfer yr olwynion.
Nid oedd hwn ar gael fel car cit, roedd ar werth am £2693 ym 1972.
Rock Men
Ffilm ddogfen llawn antur gan y cyfarwyddwr H. Nelson Tracey yw Rock Men a gyhoeddwyd yn 2016.
Mae'r ffilm Rock Men yn 56 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd H. Nelson Tracey nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
RPA2
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn RPA2 yw RPA2 a elwir hefyd yn Replication protein A2 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 1, band 1p35.3.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn RPA2.
Castell y Gwynt
Mae Castell y Gwynt yn gopa mynydd a geir yn y Glyderau yn Eryri;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 956 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf. Y fam fynydd yw'r Glyder Fach.
Il sasso in bocca
Ffilm rhaglen ffug-ddogfen gan y cyfarwyddwr Giuseppe Ferrara yw Il sasso in bocca a gyhoeddwyd yn 1969. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Sisili. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Giuseppe Ferrara a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Vittorio Gelmetti.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw John Bartha, Carlo Delle Piane, Calogero Vizzini, Tom Felleghy, Benedetto Colajanni, Carlo Hintermann, Franca Sciutto, Gennarino Pappagalli, Gianni Solaro, John Francis Lane, Michele Pantaleone, Accursio Di Leo a Riccardo Paladini. Mae'r ffilm yn 85 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1969. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Midnight Cowboy sef ffilm am ddau gyfaill gan y cyfarwyddwr ffilm John Schlesinger.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Giuseppe Ferrara ar 15 Gorffenaf 1932 yn Castelfiorentino a bu farw yn Rhufain ar 5 Medi 2011. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Fflorens.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Giuseppe Ferrara nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bluffdale, Utah
Dinas yn, yn nhalaith Utah, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Bluffdale, gan gynnwys:
Cómo Ser Mujer y No Morir En El Intento
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Ana Belén yw Cómo Ser Mujer y No Morir En El Intento a gyhoeddwyd yn 1991. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Lleolwyd y stori yn yr Ynysoedd Dedwydd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Carmen Rico Godoy.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Carmen Maura, Asunción Balaguer, Juanjo Puigcorbé, Antonio Resines, Juan Diego Botto, Paloma Cela, Enriqueta Carballeira, Carmen Conesa, Tina Sainz a Miguel Rellán. Mae'r ffilm Cómo Ser Mujer y No Morir En El Intento yn 100 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Silence of the Lambs sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Juan Amorós oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ana Belén ar 27 Mai 1951 ym Madrid. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1961 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ana Belén nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pilau
Mae Pilau (weithiau ceir y trawlythreniad Pilao neu Pilaw) yn ynys greigiog sy'n gorwedd yn y Môr Canoldir oddi ar dref glan môr Raf Raf, i'r dwyrain o Bizerte yng ngogledd Tiwnisia. Enw arall ar yr ynys yn Arabeg yw K'minnaria ("copa tanllyd").
Daw'r enw Arabeg Pilau o'r gair Malayeg pulau, sy'n golygu "ynys". Enw arall arni gan forwyr yr ardal yw Haajret El Pilau (Arabeg am "Craig yr Ynys").
Korbous
Yn weinyddol mae Korbous yn rhan o dalaith Nabeul, a chafodd ei chyhoeddi'n dref gynghor ar 20 Mai 1982, gyda phoblogaeth o 3551 o bobl (cyfrifiad 2004), gan gynnwys yr ardal o'i chwmpas.
Wedi ei hadeiladu ar lethrau mynydd ar hyd yr unig ffordd sy'n rhedeg trwyddi, rhwng y mynydd hwnnw a'r môr, roedd Korbous eisoes yn gyrchfan poblogaidd gan drigolion y Carthago Rufeinig. Deuai trigolion Carthago yno mewn llongau arfordirol dros Gwlff Tiwnis i ymdrochi a "chymryd y dyfroedd." Fe'i galwyd yn Aquae Calideae Carpitanae ('Dyfroedd Carpis', ar ôl tref fechan arall gerllaw), oherwydd fod ffynhonnau poeth yn byrlymu o'r ddaear yno (ar dymheredd o dros 50 °C); ceir sawl darn o gerflun a gwaith carreg arall o'r cyfnod Rhufeinig o Korbous, ynghyd ag arysgrif Lladin, sydd i'w gweld yn Amgueddfa'r Bardo yn Nhiwnis heddiw. Ond ar ôl goresgyn Tiwnisia gan yr Arabiaid yn y 7g, syrthiodd y spa i ebargofiant gan bawb heblaw'r bobl leol. Yn y 19g, rhoes Ahmed I Bey, rheolwr Tiwnisia, hwb i'r dref trwy godi plas iddo'i hun yno a daeth Korbous yn gyrchfan poblogaidd eto.
Erbyn heddiw mae Korbous yn lle sy'n boblogaidd gan drigolion dosbarth canol Tiwnis i ddianc am ychydig o ddyddiau i ymdrochi yn ei dyfroedd. Honnir fod y ffynhonnau poeth, sy'n llawn soda a chlorîn, a'r dŵr swffwrig oer yn dda at grucgymalau ac athritis.
Mae ffordd arfordirol yn cysylltu Korbous â Soliman a Thiwnis i'r gorllewin ac ag Ain Atrous (safle spa arall) i'r dwyrain, lle mae'r ffynhonnau poeth yn dod allan yn y môr ei hun.
Prif ffynhonnau
(Ystyr aïn yw 'ffynnon').
Deliciosa Fruta Seca
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Ana Caridad Sánchez yw Deliciosa Fruta Seca a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Periw. Lleolwyd y stori yn Trujillo. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Claudia Dammert a Mauricio Fernandini Arbulú.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Juan Durán oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ana Caridad Sánchez nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dant
bawd|300px|Dant 250px|de|bawd|A - Coron, B - Gwraidd, 1 - Enamel, 2 - Dentin, 3 - [[Bywyn (dant)|Bywyn, 4 - Deintgig, 5 - Smentwm, 6 - Asgwrn, 7 - Pibell waed, 8 - Nerf]] Mae dant (lluosog: dannedd) yn helpu i dorri, rhywgo a malu bwyd cyn bod y bwyd yn cael ei lyncu. Mae gwahanol fathau o ddannedd. Mae gan fodau dynol dri math o ddannedd. Mae'r cilddannedd fel arfer yng nghefn y geg yn malu'r bwyd yn fân. Mae'r dannedd llygad yn hir ac yn finiog iawn. Defnyddir dannedd llygad i ddal gafael yn y bwyd. Mae'r blaenddannedd ym mhen blaen y geg, fel yr awgryma'r enw, ac fe'u defnyddir i rwygo'r bwyd.
Mae dannedd yn wahanol mewn anifeiliad eraill. Mae gan y cigysyddion (bwytwyr cig) ddannedd sydd yn addas i ladd anifeiliad eraill ac i rwygo cnawd. Mae'r dannedd llygad yn hir a miniog i afael yn dynn mewn cnawd a'r cilddannedd yn cracio a malu esgyrn yn fan. Mae gan lysysyddion (bwytwyr cig) ddannedd sy'n addas i fwyta planhigion. Mae'r blaenddannedd yn torri a'r cilddannedd yn malu'n fan.
Mewn llenyddiaeth Gymraeg
Ceir sôn am ddannedd yn yr hen benillion:
Arferion Hanesyddol
Roedd yna arferiad (ffashiwn?) ddechrau’r 20ed ganrif sy’n anodd iawn i ni ddeall erbyn heddiw, sef talu deintydd i dynnu’ch dannedd i gyd er mwyn prynu danedd gosod (dannedd dodi) smart a di-drafferth i bara am oes! Dyma ddwy enghraifft byw o ddyddiadur Griffith Thomas (11 mlynedd rhwng y ddau!):
Dyma rai cofnodion o hyn wedi eu codi o Facebook (Grwp Cymuned Llên Natur):
Dave Gorman
Awdur, digrifwr a phersonoliaeth cyfryngau Seisnig yw David James Gorman (ganwyd 2 Mawrth 1971). Mae wedi perfformio sioeau comedi ar lwyfan lle mae'n adrodd hanesion anturiaethau eithafol, gan gyflwyno tystiolaeth i'r gynulleidfa i brofi fod ei straeon yn wir. Roedd yn ddigrifwr comedi ar ei sefyll cyn iddo ysgrifennu Are You Dave Gorman?. Wedi hynny cymerodd saib ond dychwelodd at gomedi ar ei sefyll yn 2009.
Sïedn gloyw gyddfbinc
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Sïedn gloyw gyddfbinc (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod gloyw gyddfbinc) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Heliodoxa gularis; yr enw Saesneg arno yw Pink-throated brilliant. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae) sydd yn urdd y Apodiformes.
Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.
Teulu
Mae'r sïedn gloyw gyddfbinc yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Berners Roding
Pentrefan yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy Berners Roding. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Abbess Beauchamp and Berners Roding yn ardal an-fetropolitan Epping Forest.
Gwraig Mewn Du
Ffilm fud (heb sain) yw Gwraig Mewn Du a gyhoeddwyd yn 1919. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Dama sa crnom krinkom ac fe'i cynhyrchwyd yn Nheyrnas y Serbiaid a Croatiaid a Slofeniaid. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Croateg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ignjat Borštnik, Tošo Lesić ac Ivo Badalić. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Broken Blossoms sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 400 o ffilmiau Croateg wedi gweld golau dydd.
Marydel, Maryland
Tref yn, yn nhalaith Maryland, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Marydel, gan gynnwys:
Volgograd
Dinas yn ne Rwsia, ar lan orllewinol Afon Volga, yw Volgograd (Rwseg: Волгоград, Volgograd), gynt Tsaritsyn (Rwseg: Царицын) (1598–1925), wedyn Stalingrad (Rwseg: Сталинград) (1925–61). Canolfan weinyddol Oblast Volgograd yw hi.
Hanes
Sefydlwyd y ddinas yn 1589 fel caer lle mae Afon Tsaritsa yn ymuno ag Afon Volga i amddiffyn ffin ddeheuol Rwsia. Fe'i cipiwyd ddwywaith mewn gwrthryfeloedd gan Cosaciaid, unwaith yng ngwrthryfel Stenka Razin yn 1670 ac unwaith yng ngwrthryfel Yemelyan Pugachev yn 1774. Daeth yn borthladd ac yn ganolfan fasnachol o bwys yn ystod y 19g.
Yn ystod Rhyfel Cartref Rwsia, roedd ymladd ffyrnig am Tsaritsyn. Fe'i meddiannwyd gan luoedd y Bolsieficiaid yn 1918 ond ymosodwyd arni gan luoedd y Rwsiaid Gwynion. Bu bron iddi gwympo, ond achubwyd y ddinas i'r Cochion gan y Cadfridog Pavel Sytin a chadeirydd y pwyllgor milwrol lleol, Josef Stalin. Gan i Stalin gymryd rhan yn yr ymdrech i'w hamddiffyn yn y rhyfel cartref, ailenwyd y ddinas ar ei ôl fel 'Stalingrad' ("Dinas Stalin") yn 1925.
Yn y 1930au datblygodd Stalingrad fel canolfan diwydiant trwm a chanolfan cludo nwyddau. Chwaraeodd rôl allweddol yn yr Ail Ryfel Byd, pryd bu lluoedd Sofietaidd a Natsïaidd yn ymladd dros y ddinas am dros bum mis ym Mrwydr Stalingrad. Cafodd y ddinas ei difetha bron yn llwyr yn y frwydr, ond llwyddodd Byddin Goch y Sofietaidd i gadw gafael arni. Gwelir amddiffyniad Stalingrad fel trobwynt yn y rhyfel gan mai Stalingrad yw'r pwynt pellach i'r lluoedd Almaenig ei gyrraedd yn y dwyrain. Mewn cydnabyddiaeth o aberth y dinesyddion, rhoddwyd y teitl 'Dinas-Arwr' iddi yn 1945. Newidiwyd yr enw unwaith eto yn 1961 i 'Volgograd' ("Dinas y Volga"), fel rhan o raglen ddileu cwlt Stalin Krushchev.
bawd|chwith|canol|600px|Golygfa dros Volgograd o fryn Mamayev Kurgan
Bicknacre
Pentref yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy Bicknacre. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Woodham Ferrers and Bicknacre yn ardal an-fetropolitan Dinas Chelmsford.
Colomen las y Seychelles
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Colomen las y Seychelles (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: colomennod gleision y Seychelles) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Alectroenas pulcherrima; yr enw Saesneg arno yw Seychelles blue pigeon. Mae'n perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: Columbidae) sydd yn urdd y Columbiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. pulcherrima, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Teulu
Mae'r colomen las y Seychelles yn perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: Columbidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Grand Haven, Michigan
Dinas yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Grand Haven, gan gynnwys:
Hyder Consulting
Cwmni ymgynghori a dylunio rhyngwladol yw Hyder Consulting, sy'n arbenigo mewn materion isadeiledd, eiddo ac amgylcheddol. Mae'n cyflogi 5,000 o bobl yn fyd eang ac mae wedi ei restru ar Gyfnewidfa Stoc Llundain ers mis Hydref 2002.
Hanes
Sefydlwyd Freeman Fox & Partners ym 1857, ac aethont ymlaen i adeiladu enw da ym maes pontydd a ffyrdd yn yr 20g. Syr Ralph Freeman oedd y sefydlydd, ac ymunodd Syr Gilbert Roberts gydag ef yn y cwmni yn fuan wedyn, roedd y cwmni yn gyfrifol am gynlluniau dylunio megis Pont Victoria Falls (1905), Pont Porthladd Sydney (1932), Pont Ffordd Forth (1964), Pont Hafren (1966), Pont Bosporus (1974), Pont Humber (1981) a Phont Fatih Sultan Mehmet (1988). Mae cynlluniau eraill o nod yn cynnwys telesgop radio Parkes (1961) a Phont Porth Gorllewin Melbourne (1978) a ddisgynodd ym 1970 gan ladd 35 o weithwyr, cafodd y cwmni ei ganfod yn rhannol gyfrifol am hyn.
Yn ystod yr un cyfnod, adeiladodd cwmni John Taylor & Sons enw da ym maes perianneg dŵr a gwastraff dŵr gan weithio ar gynlluniau megis prosiect cyflenwad dŵr Shanghai a phrosiectau dŵr a charffosiaeth o bwys yn Leningrad (a elwir yn St Petersburg erbyn hyn) a Tehran.
Unodd y ddau gwmni ym 1987 gan ffurfio Acer Consultants. Cyfunwyd nifer o gwmnïau llai dros y blynyddoedd, gan adeiladu strwythr rhyngwladol o ymgynghorwyr peirianneg sifil.
Prynwyd Hyder Consulting gan gwmni Arcadis o'r Iseldiroedd am £296 miliwn yn Hydref 2014. Cafwyd gwared ar frand Hyder yn 2015.
Space Milkshake
Ffilm wyddonias yw Space Milkshake a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Cafodd ei ffilmio yn Saskatchewan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kristin Kreuk, Amanda Tapping, Billy Boyd a Robin Dunne. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
The Cowboy and The Countess
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Space Milkshake
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Cowboy and The Countess
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Roy William Neill nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Samuel Barber: Absolute Beauty
Ffilm ddogfen am berson nodedig gan y cyfarwyddwr H. Paul Moon yw Samuel Barber: Absolute Beauty a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a Ffrainc.
RPA3
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn RPA3 yw RPA3 a elwir hefyd yn Replication protein A3 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 7, band 7p21.3.
Samuel Barber: Absolute Beauty
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd H. Paul Moon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Miraklet
Ffilm fud (heb sain) yw Miraklet a gyhoeddwyd yn 1913. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Elise Tvede.
RPA3
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn RPA3.
Miraklet
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Johanne Fritz-Petersen, Anton de Verdier ac Edith Buemann Psilander. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1913. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Raja Harishchandra sef ffilm fud o India gan Dadasaheb Phalke.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ton arfor
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw ton arfor, sy'n enw benywaidd; yr enw lluosog ydy tonnau arfor; yr enw Saesneg yw Mullein Wave, a'r enw gwyddonol yw Scopula marginepunctata. Mae i'w ganfod drwy Ewrop.
Prif fwyd y siani flewog ydy milddail a dail Ifan (Artemisia vulgaris).
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae'r ton arfor yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Chwarae Teg
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Anna Geislerová, Michaela Pavlátová, Igor Bareš, Roman Zach, Taťjana Medvecká, Berenika Kohoutová, Eva Josefíková, Ondřej Malý, Ondřej Novák, Roman Luknár, Judit Bárdos, Vlastina Svátková, Šárka Kavanová, Zuzana Mistríková, Jiří Wohanka, Pavel Lagner, Slávek Bílský a Tereza Gübelová. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 400 o ffilmiau Croateg wedi gweld golau dydd. Jan Baset Střítežský oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Jakub Hejna sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrea Sedláčková ar 22 Chwefror 1967 yn Prag. Derbyniodd ei addysg yn Academi'r Celfyddydau Mynegiannol.
Green Mill, Chicago
Mae’r Green Mill, Chicago yn glwb Jazz ar Gogledd Broadway, ynghanol Chicago, Illinois yn yr Unol Daleithiau. . Chwareuir cerddoriaeth bob nos yr wythnos, ac yr Uptown Poetry Slam, Stomp cyntaf y byd, bob nos Sul.
Hanes
Agorwyd y bar gyda’r enw 'Pop Morse's Roadhouse' ym 1907 a newydwyd ei enw i’r ‘Gerddi Green Mill ym 1910. yn ystod Oes y Gwaharddiad, roedd Jack McGurn, cydweithwr Al Capone, yn un o’r perchnogion, a mynychodd Capone y Green Mill. Roedd twneli i adeilad arall er mwyn dianc o’r Green Mill.
Y Preutur Siôn
250px|bawd|Darlun o'r Preutur Siôn ar fap o Ddwyrain Affrica, 1558. Cymeriad o lên gwerin Ewropeaidd yr Oesoedd Canol yw'r Preutur Siôn neu Ieuan Fendigaid. Mae'n frenin sy'n teyrnasu dros wlad Gristnogol yn Asia neu Affrica yn ystod cyfnod y Croesgadau. Dywed ei fod yn Nestoriad oedd wedi gwrthod awdurdod y Bysantiaid, ac yn danfon llythyrau i'w gyd-gredinwyr yn Ewrop yn disgrifio'i deyrnas arallfydol. Roedd Cristnogion Ewrop yn credu ynddo o'r 11g hyd y 13g gan obeithio bydd yn gynghreiriad iddynt yn erbyn y Mwslimiaid.
Dywedir roedd y Preutur Siôn yn disgyn o'r Tri Gŵr Doeth yn y Beibl, a bod ei deyrnas yn gartref i feddrod Sant Tomos, un o apostolion Iesu a gredir ei fod wedi taenu'r efengyl mor bell ag India. Dywed yn gynnar iddo orchfygu'r Mwslimiaid yng nghanolbarth Asia, o bosib ar sail buddugoliaeth wirioneddol un o arweinwyr y Tyrciaid neu'r Mongoliaid, neu o bosib tywysog Tsieineaidd a drechodd swltan Persia ym 1141.
Yn ôl adroddiad o 1145, fe orchfygodd y Persiaid a chynlluniodd i gipio Caersalem o'r Mwslimiaid, ac anfonodd lythyr i arweinwyr Ewropeaidd ym 1165 yn disgrifio paradwys ei deyrnas. Danfonodd y Pab Alecsander III lythyr iddo ym 1177, siŵr o fod yn gofyn am gymorth yn erbyn Ffredrig Barbarosa. Mewn Teithiau Marco Polo, y Preutur Siôn yw brenin y Tartariaid. Yn y canrifoedd i ddod, bu nifer o fforwyr yn ceisio lleoli teyrnas Siôn yn Asia ac Affrica. Yn y 15g, honodd y Portiwgeaid iddynt ei chanfod yn Ethiopia.
Mae'n bosib datblygodd y chwedl wedi i'r Mwslimiaid goncro'r Aifft, gan ynysu Ethiopia, gwlad Gristnogol, o Ewrop. Datblygodd fasnach rhwng yr Ewropeaid a'r Mongoliaid o ganlyniad i'r chwiliad am y Preutur Siôn yn Asia.
Ioan yr Henuriad
O bosib, Ioan yr Henuriad neu'r Presbyter Ioan yw tarddiad yr enw.
Nestoriaeth
Eglwys Ddwyreiniol annibynnol oedd y Nestoriaid a wrthodant awdurdod Patriarch Caergystennin.
Y Croesgadau
Datblygodd y chwedl adeg y Croesgadau, o ddiwedd yr 11g hyd y 13g. Roedd Cristnogion Ewrop yn mynnu adennill y Wlad Sanctaidd, sef Palesteina, oddi ar y Mwslimiaid. Ym 1071 concrwyd Caersalem gan y Seljwciaid. Pobl Dyrcig a drigai yn Anatolia, sef Twrci fodern, oedd y Seljwciaid oedd yn dilyn Islam Sunni, a datblygodd eu diwylliant a’u hymerodraeth yn rhan o’r traddodiad Tyrco-Bersiaidd. Ymestynodd eu tiriogaethau i Bersia a’r Lefant.
Mongoliaid
Mae’n bosib taw Brwydr Qatwan (1141) yw’r frwydr a sonir yr Esgob Hugh o Gebal amdani yn ei adroddiad. Trechwyd Ahmad Sanjar, Swltan yr Ymerodraeth Seljwc, gan Yeh-lü Dashi, sefydlwr chanaeth y Qara Khitai yng Nghanolbarth Asia. Gur-khan neu Kor-khan oedd teitl arweinwyr y Qara Khitai, ac mae’n bosib cafodd ei newid yn seinegol yn yr Hebraeg i Yoḥanan neu yn y Syrieg i Yuḥanan, gan greu’r ffurf Ladin Johannes, neu John. Er taw Bwdyddion Mongolaidd oedd Dashi a’r chaniaid olynol, roedd nifer o ddeiliaid pwysig eu hymerodraeth yn Nestoriaid. Yn ôl adroddiad gan y cenhadwr Ffransisgaidd Willem van Ruysbroeck ym 1235, Cristiones oedd merch y Gur-khan olaf a gwraig Küchlüg, Brenin y Naiman, a ddaeth yn arweinydd olaf y Qara Khitai. Trechwyd Küchlüg, mab Ta-yang Khan (Tsieineeg am y Brenin Mawr Ioan) gan Genghis Khan ym 1218.
Ym 1221 rhodd hanes i Rufain gan Jacques de Vitry, Esgob Acre, Palesteina, a’r Cardinal Pelagius oedd yn cyd-deithio â’r croesgadwyr yn Damietta, yr Aifft, am orchfygiad y Mwslimiaid gan David, Brenin India, mab neu ŵyr y Preutur Siôn. Mae’n debyg taw Genghis Khan oedd y Brenin David. O ganlyniad i sïon a llên gwerin, diffyg gwybodaeth ddibynadwy, a gobaith ofer y Cristnogion, cafodd brwydrau, arweinwyr, a thiriogaethau’r cyfnod eu cydblethu’n rhan o chwedl Siôn.
Ethiopia
Yng nghanol y 13g, daeth Affrica ac yn bennaf Ethiopia neu Abysinia yn ganolbwynt i'r ymchwiliad am y deyrnas yn hytrach nac Asia. Credai taw negus, neu ymerawdwr, Ethiopia oedd Siôn. Goroesoedd yr Eglwys Goptaidd yn Ethiopia drwy gydol yr Oesoedd Canol, a chafodd y tiroedd Cristnogol hyn eu hynysu o Ewrop a’r Dwyrain Agos wedi i’r Mwslimiaid goncro’r Aifft.
Ffynonellau
Tua dechrau yr 11g, taenwyd adroddiad yng ngwledydd Ewrop fod rhyw frenin neilltuol, o'r tu hwnt i derfynau Persia ac Armenia, wedi cyfarfod ag ysbryd sant ymadawedig mewn coedwig, a dychrynwyd ef i'r fath raddau nes troi ohono yn wir gredadun, a gorchmynnodd i'w holl ddeiliaid gymryd eu bedyddio i'r un ffydd. Fel yr elai amser heibio, ymddengys fod yr adroddiad hwn yn cael ei gadarnhau. Daeth cenhadon i Rufain yn proffesu dyfod o'r wlad honno. Ar ôl hynny, taenid awgrymiadau a hysbysiadau ychwanegol yng ngwledydd Ewrop, ond gan bwy, a pha fodd, nid oedd neb yn gwybod. Mynegid fod arferion a moesau y Cristnogion newydd hyn yn ymdebygu i raddau pell i'r eiddo yr amseroedd patriarchaidd. Mynegid fod y blaenor yn offeiriad a brenin, ac oherwydd hyn, adwaenid ef wrth yr enw Preutur neu Bresbyter Ieuan neu Siôn. Arweiniodd ei lwyth fywyd tawel a bugeiliol, gan ddilyn eu diadelloedd drwy yr anialwch, ac ymborthasant ar gigfwyd a llaeth. Roeddynt mor amddifad o ŷd a gwin nes bod yn analluog yn ôl y gorchymyn i ddal ar ddyddiau ympryd, a chyfranogi o'r cymun, Er fod ei deyrnas i raddau pell yn cyfranogi o symledd cyntefig cymdeithas, yr oedd ynddi gyfoeth mawr, ac yntau yn berchen trysorau diderfyn ym mron, a llawer o'r cenhedloedd yn talu teyrnged iddo. Llywodraethai yntau yn oruchaf â theyrnwialen o emrallt.
Sachaid o Limrigau
Blodeugerdd o limrigau wedi'i golygu gan Tegwyn Jones yw Sachaid o Limrigau. Cyhoeddiadau Barddas a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2011. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Y Preutur Siôn
Y Chronicon
Mae’n debyg taw adroddiad gan yr Esgob Hugh o Gebal, Syria (heddiw Jubayl, Libanus) ym 1145 a ddanfonwyd i lys y pab yn Viterbo, yr Eidal, yw'r ffynhonnell gynharaf sydd yn crybwyll y Preutur Siôn. Gan dynnu ar y ddogfen hon, recordiwyd y stori’n gyntaf gan yr Esgob Otto o Freising, yr Almaen, yn y Chronicon (1145). Sonir am offeiriad (neu bresbyter) a brenin pwerus a chyfoethog o’r enw John, disgynnydd uniongyrchol o’r Doethion o’r Dwyrain a ymwelodd â’r baban Iesu. Honnir iddo drechu brenhinoedd Mwslimaidd Persia, dwyn cyrch ar y brifddinas Ecbatana, a bwriadu arwain ei fyddin i Gaersalem ond wynebodd fethiant wrth geisio croesi Afon Tigris.
Y llythyr
Yn ôl croniclwr o’r 13g, Alberic de Trois-Fontaines, danfonwyd llythyr (Lladin: Epistola Presbyteri Johannis) ym 1165 o Siôn i nifer o arweinwyr Ewrop, gan gynnwys Manuel I Comnenus, yr Ymerawdwr Bysantaidd, a Ffredrig I Barbarossa, yr Ymerawdwr Glân Rufeinig. Ffug-lenyddiaeth amlwg yw’r llythyr i ni heddiw. Yn y cyfnod, bu’n ennyn cyffro a gobaith wrth i Gristnogion Ewrop brofi gorchfygiadau yn y Dwyrain Agos. Cafodd ei drosi o’r Lladin wreiddiol i Hebraeg, Hen Slafoneg, Cymraeg a nifer o ieithoedd eraill. Er y cafodd ei gyfeirio at Manuel, a Groeg oedd iaith yr Ymerodraeth Fysantaidd, ni wyddys am gyfieithiad Groeg o’r llythyr. Gwelir tuedd gwrth-Fysantaidd yn y llythyr, hyd yn oed, wrth iddo alw’r ymerawdwr Bysantaidd yn “llywodraethwr y Rhufeiniaid” yn hytrach nag “ymerawdwr”. Sonir am deyrnas Siôn, “y tair India”: gwlad o gyfoeth naturiol, rhyfeddodau, heddwch, a chyfiawnder dan weinyddiaeth llys o archesgobion, prioriaid, a brenhinoedd. Datganodd Siôn y byddai'n arwain ei luoedd i Balesteina i ymladd y Mwslimiaid ac adennill Beddrod yr Iesu. Mae’r llythyr yn portreadu Siôn fel arweinydd Cristnogol duwiol: roedd well ganddo’r teitl presbyter neu breutur, ac roedd yn warcheidiad cysegrfan Sant Tomos, yr apostol i’r India, ym Mylapore.
Sachaid o Limrigau
Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle
Y Preutur Siôn
Y llythyr
Danfonodd y Pab Alecsander III ymateb ym 1177 i Siôn, “brenin ardderchocaf a bendigaid yr India ac annwyl fab Crist”. Mae’n debyg taw bwriad y llythyr oedd i ennill cefnogaeth i’r Babaeth yn erbyn Barbarosa. Ni wyddys tynged y garfan oedd yn meddu ar y llythyr yn ei chais i ganfod lleoliad Siôn.
Y traddodiad Cymraeg
Cyfieithwyd y llythyr honedig at Manuel, Ymerawdwr Caergystennin (tua 1165) i'r Gymraeg, Ystorya Gwlat Ieuan Vendigeit. Ceir yn llawysgrifau Coleg yr Iesu 119, a Peniarth 15, 47 a 267. Cyfeirir at y Preutur Siôn sawl gwaith ym marddoniaeth Guto'r Glyn.
Y chwilfa am Siôn
bawd|Siart o forlyfr Sbaeneg o'r 16g sy'n dangos teyrnas Siôn yng nghanolbarth Affrica. Derbynid adroddiadau dymunol o'r fath gyda'r awyddfryd mwyaf gan bobl ofergoelus yr oesoedd hynny, a dechreuwyd gwneuthur ymchwiliadau i'r mater. Dechreuwyd amheu a oedd y wlad ddedwydd hon yn bod, ai rhywbeth iwtopaidd yn unig oedd, ac ai nid person dychmygol hollol oedd y Preutur Siôn. Y teithiwr Ewropeaidd cyntaf a gyfeiria ato ydoedd Giovanni da Pian del Carpine, mynach Ffransisgaidd ifanc, a anfonwyd gan y Pab Innocentius IV ym 1246 ar genadwri at y Mongolwyr. Methodd Giovanni ddarganfod y genedl Gristnogol enwog. ond tybiai eu bod yn preswylio yn rhywle ym mhellach i'r dwyrain. Ym mhen rhai blynyddoedd ar ôl i Giovanni ddychwelyd, fe ddanfonwyd William de Rubruquis, mynach Ffransisgaidd arall, yn genadwr i Dartaria, gan Louis IX, brenin Ffrainc, yr hwn oedd ym Mhalesteina ar y pryd. Chwedl y Preutur Siôn oedd yr achos o'i daith. Ar ôl cyfarfod â llawer o galedi ac anhawsterau, cyrhaeddodd i wersyll Baton Khan, yng nghanolbarth Tartaria, yr hwn a'i danfonodd ef ymlaen ar draws yr anialdiroedd i lys Mangou, sef y Chan Mawr yn Karakorum, a ni chafodd Rubruquis un Preutur Siôn yno. Ond daeth o hyd i rai cenhadon Nestoraidd, ac offeiriad Mwslimaidd, a bu yn ymddiddan â hwynt amryw weithiau. Fel yr addefai, nid oedd ond o ychydig ddiben, gan nad oeddynt yn deall ei gilydd. Dywed Rubruquis fod y Nestoriaid wedi gosod golwg rhy ffafriol ar eu dylanwad yn Nhartaria. Rhoddodd Mangou i Rubruquis lythyr i'w gyflwyno i frenin Ffrainc, a gorchmynnodd ei gyflenwi â phob peth angenrheidiol er ei gynorthwyo i ddychwelyd adref. Ar ei waith yn cyrraedd i Balesteina, ysgrifennodd Rubruquis, ym mynachlog Acre, hanes ei daith anturiaethus yn yr iaith Ladin, ac anfonodd ef i Louis, yr hwn a ddychwelasai i Ffrainc. Y mae yr hanes cywrain hwn wedi ei ysgrifennu yn llawer mwy syml, ac yn llawer cywirach na'r eiddo Giovanni del Carpine. Yr oedd y chwedl yn cael ei chredu yn Ewrop hyd ddiwedd y 15g, fod yn Asia benadur Cristnogol o'r enw Siôn, pan y darfu i'r Portiwgaliaid, y rhai a gyrhaeddasant i India heibio i Benrhyn Gobaith Da, ymosod ar y gwaith o chwilio am y Preutur Siôn yn y wlad honno, ond yn aflwyddiannus – er iddynt ddarganfod cyfundeb o Nestoriaid Cristnogol ar ororau Arfordir Coromandel. O'r diwedd, digwyddodd i Pedro Covilham glywed fod tywysog Cristnogol yn Abysinia, heb fod ymhell o'r Môr Coch, a thybiai mai efe oedd y Preutur Siôn, ac aeth ymlaen i lys brenin yr Habesh, yr oedd ar y pryd yn Shewa. Canlyniad yr holl ymchwiliadau hyn oedd i olrheinwyr roddi i fyny chwilio am y Preutur Siôn a throi i geisio esbonio ei darddiad. Y dybiaeth fwyaf debygol yw yr un a gynigir gan yr hanesydd eglwysig Johann Lorenz von Mosheim. Tybia efe i ryw offeiriad Nestoraidd o'r enw Siôn gael meddiant o orsedd, yng ngwlad y Tartariaid, a'i fod wedi cadw i fyny yr enw "Preutur Siôn" ar ôl esgyn iddi, a bod yr un teitl yn cael ei wisgo gan ei ddisgynyddion, hyd nes y dinistriwyd ei deyrnas gan yr ymerawdwr Mongolaidd galluog Genghis Khan.
Cysylltiadau economaidd a diwylliannol
Bu nifer o fforwyr, cenhadon a theithwyr lleyg yn ceisio chwilio am y deyrnas wrth iddynt deithio ar draws Asia ac Affrica. Yn eu plith oedd Giovanni da Pian del Carpini, Giovanni da Montecorvino, a Marco Polo. Arweiniodd eu hymdrechion at gysylltiadau uniongyrchol a masnach rhwng yr Ewropeaid a’r Mongoliaid.
Cartograffeg
bawd|Map o Abysinia, neu Ymerodraeth y Preutur Siôn, gan Abraham Ortelius (1573).
Llenyddiaeth
150px|bawd|Clawr Prester John (1910). Ysbrydolwyd sawl gwaith llenyddol modern gan y chwedl, gan gynnwys y nofel Prester John gan John Buchan a'r nofel Baudolino gan Umberto Eco.
Bwlbwl tagell las
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Bwlbwl tagell las (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: bwlbwliaid tagell las) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Pycnonotus nieuwenhuisii; yr enw Saesneg arno yw Blue-wattled bulbul. Mae'n perthyn i deulu'r Bwlbwliaid (Lladin: Pycnonotidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. nieuwenhuisii, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r bwlbwl tagell las yn perthyn i deulu'r Bwlbwliaid (Lladin: Pycnonotidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Drew Hendry
Gwleidydd o'r Alban yw Drew Hendry (Andrew Egan Henderson "Drew" Hendry; (ganwyd 21 Mai 1964) ) a etholwyd yn Aelod Seneddol yn Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2015 dros Inverness, Nairn, Badenoch a Strathspey; mae'r etholaeth yn Ucheldir yr Alban. Mae Drew Hendry yn cynrychioli Plaid Genedlaethol yr Alban yn Nhŷ'r Cyffredin. Ef yw Llefarydd yr SNP dros Drafniaidaeth.
Bu'n gynghorydd sir ar Gyngor Ucheldir yr Alban ers 2007 ac yn arweinydd y cyngor hwnnw rhwng 2012 a 2015. Bu'n gyfrifol am ddod a lleiafswm cyflog (neu living wage) i'r sir - cyn i hynny ddod yn boblogaidd yn dilyn ymgyrch yr SNP yn Etholiad 2015.
Etholiad 2015
Yn Etholiad Cyffredinol 2015 enillodd Plaid Genedlaethol yr Alban 56 allan o 59 sedd yn yr Alban. Yn yr etholiad hon, derbyniodd Drew Hendry 28838 o bleidleisiau, sef 50.1% o'r holl bleidleisiau a fwriwyd, sef gogwydd o 31.4 ers etholiad 2015 a mwyafrif o 10809 pleidlais.
Birch, Essex
Pentref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy Birch. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Colchester.
Oběti a Vrazi
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Andrea Sedláčková yw Oběti a Vrazi a gyhoeddwyd yn 2000. Fe'i cynhyrchwyd yn y Swistir, Ffrainc a'r Weriniaeth Tsiec. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieceg a hynny gan Andrea Sedláčková.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Karel Roden, Daniela Kolářová, Veronika Jeníková, Ivana Chýlková, Ondřej Brousek, Monika Hilmerová, Vladimír Čech, Janko Kroner, Bohumil Klepl, Vladimír Skultéty, Jiří Štěpnička, Marian Roden, Simona Stašová, Veronika Bellová, Anna Duchaňová, Ján Sedal, Vlasta Peterková, Ivan Vorlíček, Pavel Slaby, Bohuslav Ličman, Jiří Wohanka, Pavel Lagner, Radana Herrmannová a Miroslav Kaman. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Eliza Standerwick Gregory
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Oběti a Vrazi
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,350 o ffilmiau Tsieceg wedi gweld golau dydd. Miro Gábor oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Boris Machytka sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrea Sedláčková ar 22 Chwefror 1967 yn Prag. Derbyniodd ei addysg yn Academi'r Celfyddydau Mynegiannol.
Gwlyptir
bawd|Rhostir [[mawn yn Parc national de Frontenac (Québec, Canada)]] bawd|Llyffant Llewpad y Gogledd Tir gyda lefel uchel o ddŵr ynddo yw gwlyptir, a gall gynnwys mathau o rostiroedd fel a geir yng Nghymru, corsydd fel a welir yn y Basn Amazonas neu fangrof le tyf coed. Maent i'w cael ym mhob cyfandir ar wahân i Antarctica, bawd|chwith|Fideo gan [[Cyfoeth Naturiol Cymru|Gyfoeth Naturiol Cymru o rai o wlyptiroedd Cymru.]]
Ymhlith y planhigion a geir mewn gwlyptiroedd y mae: Acasia pren du ac Addurnwy ac maent yn werthfawr oherwydd y bywyd gwyllt cyfoethog sy'n byw ynddynt.
Ar adegau, creir gwlyptiroedd yn fwriadol gan ddyn er mwyn rheoli dŵr.
Oběti a Vrazi
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrea Sedláčková nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Clogwyn Llech Lefn
Mae Clogwyn Llech Lefn yn gopa mynydd a geir yn y Carneddau yn Eryri ger Bwlch y Tri Marchog, i'r dwyrain o bentref Capel Curig yn Sir Conwy;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 623 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Stands Coloradobillen!
Ffilm ddogfen yw Stands Coloradobillen! a gyhoeddwyd yn 1949. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Clogwyn Llech Lefn
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; nid yw'r copa hwn, bellach, wedi'i gofrestru. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 637 metr (2090 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 30 Mehefin 2008.
Elskovsleg
Ffilm fud (heb sain) yw Elskovsleg a gyhoeddwyd yn 1910. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Sven Lange.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Johannes Poulsen, Clara Pontoppidan ac Adam Poulsen.
Stands Coloradobillen!
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1949. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd White Heat sy’n ffilm drosedd ac antur gan cyfarwyddwr ffilm oedd yr actores Raoul Walsh. Golygwyd y ffilm gan Carl Otto Petersen sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Marchysgallen y gerddi
Planhigyn blodeuol lluosflwydd o deulu llygad y dydd a blodyn haul ydy Marchysgallen y Gerddi sy'n enw benywaidd  ac yn fath o ysgallen a dyfir ar gyfer y bwrdd bwyd i'w fwyta fel llysieuyn. Mae'n perthyn i'r teulu Asteraceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Cynara cardunculus a'r enw Saesneg yw Globe artichoke. Mae'n tyfu hyd at 1.4–2 m (4.6–6.6 tr) o uchder, gyda dail crwm, arian, tal, sydd rhwng 50–82 cm (20–32 mod). Datblyga'r blodyn mewn pelen fechan, a dyma'r rhan a gaiff ei fwyta; mae'n 8–15 cm (3.1–5.9 mod) mewn diametr gyda rhannau trionglog (cenynnau) drosto a blodau porffor.
Stands Coloradobillen!
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Marchysgallen y gerddi
Daw'r gair "Asteraceae", sef yr enw ar y teulu hwn, o'r gair 'Aster', y genws mwyaf lluosog o'r teulu - ac sy'n tarddu o'r gair Groeg ἀστήρ, sef 'seren'.
Elskovsleg
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1910. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Frankenstein (ffilm o 1910) sef ffilm arswyd, gwyddonias o Unol Daleithiau America gan J. Searle Dawley.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
XTC
Grŵp new wave yw XTC. Sefydlwyd y band yn Swindon yn 1977. Mae XTC wedi cyhoeddi cerddoriaeth ar label recordio Caroline Records, Geffen Records.
Dolen allanol
Gwefan swyddogol
Trapped By The London Sharks
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr L.C. MacBean yw Trapped By The London Sharks a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Humberston Wright. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Intolerance sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm LC MacBean ar 1 Chwefror 1875.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd L.C. MacBean nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Licu: Stori Rwmania
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Ana Dumitrescu yw Licu: Stori Rwmania a gyhoeddwyd yn 2018. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Licu: A Romanian Story ac fe’i cynhyrchwyd yn Rwmania. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwmaneg a hynny gan Ana Dumitrescu.
Dhoomketu
Ffilm antur gan y cyfarwyddwr Homi Wadia yw Dhoomketu a gyhoeddwyd yn 1949. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a hynny gan Homi Wadia.
Licu: Stori Rwmania
Mae'r ffilm Licu: Stori Rwmania yn 86 munud o hyd.
Dhoomketu
Y prif actor yn y ffilm hon yw Fearless Nadia. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Licu: Stori Rwmania
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,650 o ffilmiau Rwmaneg wedi gweld golau dydd. Ana Dumitrescu oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ana Dumitrescu sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Dhoomketu
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1949. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd White Heat sy’n ffilm drosedd ac antur gan cyfarwyddwr ffilm oedd yr actores Raoul Walsh. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Homi Wadia ar 22 Mai 1911 yn Surat. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1935 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Homi Wadia nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Licu: Stori Rwmania
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ana Dumitrescu nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sïedn gloyw yr Ymerodres
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Sïedn gloyw yr Ymerodres (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod gloyw yr Ymerodres) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Heliodoxa imperatrix; yr enw Saesneg arno yw Empress brilliant. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae) sydd yn urdd y Apodiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn H. imperatrix, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.
Teulu
Mae'r sïedn gloyw yr Ymerodres yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Birchanger
Pentref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr,ydy Birchanger. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Uttlesford.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 931.
Yr Un Hwyl a'r Un Wylo
Cyfrol o gerddi gan Dic Jones, golygwyd gan Elsie Reynolds, yw Yr Un Hwyl a'r Un Wylo. Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2011. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Sunset, Utah
Dinas yn, yn nhalaith Utah, yw .
Yr Un Hwyl a'r Un Wylo
Disgrifiad byr
Detholiad o gerddi (y mwyafrif ohonynt heb eu cyhoeddi o'r blaen) gan y cyn-Archdderwydd Dic Jones. Mae gan y gyfrol gyflwyniad gan Idris Reynolds.
Sunset, Utah
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Sunset, gan gynnwys:
Ton blaen
28–33 mm ydy lled adenydd agored yr oedolyn ac mae'n hedfan yng Ngorffennaf, mewn un genhedlaeth yn unig.
Charles Hawtrey
Dechreuodd ei yrfa yn ifanc iawn, yn canu fel soprano a chynhyrchodd nifer o recordiau cyn symud i weithio ar y radio. Roedd ail hanner ei yrfa yn cynnwys gweithio ym myd y theatr (fel actor a chyfarwyddwr), y sinema (lle gweithiodd yn rheolaidd yn cefnogi Will Hay mewn ffilmiau o'r 1930au a'r 1940au megis The Ghost of St Michaels a'r ffilmiau Carry On), ac ar gyfresi teledu.
Ton blaen
Prif fwyd y siani flewog ydy dant y llew a polygomium.
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae'r ton blaen yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Cnicht (copa gogleddol)
Mae Cnicht (copa gogleddol) yn gopa mynydd a geir yn y Moelwynion yn Eryri;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 18 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Nuttall. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 685 metr (2247 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 28 Hydref 2001.