cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Midleton
Hanes
Mae'r dref yn gartref i'r Old Midleton Distillery a sefydlwyd gan James Murphy yn 1825. Gweithredodd y ddistyllfa yn annibynnol hyd 1868, pan ddaeth yn rhan o'r Cork Distilleries Company, a unwyd yn ddiweddarach yn Irish Distillers yn 1967. Ym 1988, cymerodd y cwmni diodydd Ffrengig Pernod Ricard feddiant cyfeillgar gan Irish Distillers. Roedd yr Old Midleton Distillery, sy'n cynnwys y pot mwyaf yn y byd o hyd - llestr copr gyda chynhwysedd o 140,000 litr, ar waith tan 1975 pan drosglwyddwyd y cynhyrchiad i gyfleuster pwrpasol newydd, y New Midleton Distillery. Mae'r New Midleton Distillery yn cynhyrchu nifer o wisgi Gwyddelig, gan gynnwys Jameson Whisky, Redbreast, a Paddy. Mae hefyd yn cynhyrchu fodca a jin. Ym 1992, adferwyd yr hen ddistyllfa a'i hailagor fel canolfan ymwelwyr. Yn cael ei hadnabod fel Profiad Jameson, mae'r ganolfan ymwelwyr yn gartref i nifer o atyniadau, gan gynnwys olwyn ddŵr weithredol fwyaf Iwerddon (gyda diamedr o 7m). bawd| Midleton ar ddechrau'r 20fed ganrif Ar ben y brif stryd saif cofeb i 16 o ddynion Byddin Weriniaethol Iwerddon a laddwyd ar 20 Chwefror 1921 yn ystod Rhyfel Annibyniaeth Iwerddon. Lladdwyd deuddeg o bersonél yr IRA yn ystod ymosodiad aflwyddiannus gan luoedd Prydain yn nhref gyfagos Clonmult, tra bod pedwar arall wedi’u dal a dau o’r rheiny’n cael eu dienyddio’n ddiweddarach. Y digwyddiad oedd y farwolaeth unigol fwyaf i'r IRA yn ystod y rhyfel. Arweiniodd y 'Capten' Sean O'Shea gang Clonmult ac mae wedi'i gladdu fel pennaeth y Cynllwyn Gweriniaethol ym mynwent Midleton. Gerllaw saif cofeb yn nodi 200 mlynedd ers Gwrthryfel Iwerddon yn 1798.
Mae dau dŷ a ddyluniwyd gan Augustus Pugin, (- ac yn ddiweddarach y Senedd-dŷ yn Llundain), ar waelod Main Street. Maent bellach yn ffurfio un adeilad ac yn gartref i far cyhoeddus.
Yn 2015, gosodwyd cerflun dur mawr o'r enw Kindred Spirits ym Mharc Bailick. Mae'r cerflun hwn yn coffáu rhodd i leddfu newyn, a wnaed ym 1847 gan bobl Brodorol America Choctaw, yn ystod y Newyn Mawr.
Addysg
bawd| Eglwys y Rosari Sanctaidd Sefydlodd Elizabeth Villiers, cyn- feistres William o Orange, ysgol breifat o'r enw Coleg Midleton yn 1696. Cysylltir yr ysgol yn draddodiadol ag Eglwys Iwerddon. Mae cyn-ddisgyblion yn cynnwys Isaac Butt, sylfaenydd y Gynghrair Ymreolaeth, Reginald Dyer, cyflawnwr Cyflafan Amritsar a John Philpot Curran, cyfreithiwr a thad Sarah Curran.
Economi
Mae cyflogwyr lleol yn cynnwys manwerthu, gweithgynhyrchu ysgafn, cynhyrchu bwyd, twristiaeth a diwydiannau distyllu wisgi. Yn Whitegate gerllaw mae gorsaf bŵer nwy gyntaf y wladwriaeth yn ogystal ag unig burfa olew Iwerddon. Mae llawer o drigolion Midleton hefyd yn cymudo i swyddi yn ninas Corc, Carrigtwohill neu Little Island.
Yn draddodiadol roedd prif ardal fasnachol a manwerthu'r dref ar y Stryd Fawr ac mae hyn yn parhau i ddarparu siopa - yn bennaf gyda pherchnogaeth leol. Mae rhan fasnachol Midleton hefyd wedi ehangu i hen safle Midleton Mart, a elwir bellach yn Market Green. Mae gan nifer o fanwerthwyr rhyngwladol siopau yn Midleton, gan gynnwys Tesco, Lidl, Boots, ac Aldi. Mae canolfan siopa Green Green ym mhen gogleddol y dref. Mae hyn yn cynnwys sinema pum sgrin, Tesco a siopau eraill ac mae Gwesty Midleton Park ychydig dros y ffordd. Mae archfarchnad sy'n eiddo lleol, Hurley's Super-Valu, hefyd wedi'i lleoli ym mhen gogleddol y dref gyferbyn â'r hyn a elwir yn 'Gooses Acre'. Ar ddydd Sadwrn y parc drws nesaf i SuperValu yw safle Marchnad Ffermwyr Midleton. Mae Lidl, Aldi a McDonald's wedi'u lleoli mewn ardal siopa a phreswyl newydd ar lan yr afon.
Mae Midleton hefyd yn gartref i'r Old Midleton Distillery, atyniad i dwristiaid sy'n cynnwys y pot-ston-stondin mwyaf yn y byd.
Demograffeg
Yn yr 20 mlynedd rhwng cyfrifiad 1996 a 2016, dyblodd poblogaeth ardal Midleton i bob pwrpas, o 6,209 i 12,496 o bobl.
Yng nghyfrifiad 2016, o 12,496 o drigolion Midleton, roedd 72% yn Wyddelod gwyn, llai nag 1% yn deithwyr gwyn Gwyddelig, 17% o ethnigrwydd gwyn arall, 4% yn ddu, 1% yn Asiaidd, 1% o ethnigrwydd arall, a 4% heb nodi eu hethnigrwydd. O ran crefydd roedd yr ardal yn 77% yn Gatholig, 9% yn datgan crefyddau eraill, 11% heb unrhyw grefydd, a 3% heb ddatgan.
Rheilffordd
bawd| Trên Corc yng ngorsaf reilffordd Midleton Mae gorsaf reilffordd Midleton ar rwydwaith Rheilffordd Maestrefol Corc ac mae'n un o ddau derfynfa (y llall yw Cobh) i mewn ac allan o orsaf reilffordd Cork Kent. Cyfnewid teithwyr yn Cork Kent am drenau i Ddulyn a Thralee.
Agorwyd y rheilffordd i Midleton ar 10 Tachwedd 1859 gan y Cork & Youghal Railway, cwmni a gymerwyd drosodd yn ddiweddarach gan y Great Southern & Western Railway. Midleton oedd lleoliad gwaith rheilffordd y cwmni hwn.
Caewyd y llinell rhwng Midleton a Chorc i'w defnyddio'n rheolaidd rhwng 1963 a 2009. Parhaodd defnydd achlysurol (yn bennaf cludo betys o Midleton i Ffatri Siwgr Mallow) am flynyddoedd lawer ar ôl 1963, ond daeth hyd yn oed y defnydd achlysurol o'r lein i ben ym 1988, gyda'r trên olaf i ddefnyddio'r trac yn daith i deithwyr ar gyfer Cefnogwyr CLG Midleton i Ddulyn ar gyfer rownd derfynol Pencampwriaeth Hurling Clybiau Hŷn Iwerddon Gyfan (lle chwaraeodd Midleton). Cwblhawyd y gwaith o ailagor y lein gan Iarnród Éireann ar 30 Gorffennaf 2009.
Awyr
Y maes awyr agosaf yw Maes Awyr Corc.
Roseland, Louisiana
Tref yn, yn nhalaith Louisiana, yw .
Midleton
Bws
Mae Bus Éireann yn rhedeg gwasanaethau bws i ac o Midleton, gan gynnwys i Orsaf Fysiau Dinas Cork, Whitegate, Waterford, Ballinacurra, Carrigtwohill, Little Island, Glounthaune a Tivoli.
Incest
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr David Fox a David Peter Fox yw Incest a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan David Fox.
Midleton
Chwaraeon
CLG Midleton yw clwb lleol Cymdeithas Athletau Gaeleg, a Chlwb Rygbi Midleton y clwb rygbi lleol. Mae grwpiau crefft ymladd yn cynnwys Clwb Aikido Midleton [sydd wedi bod yn dysgu Aikido yn Nwyrain Corc ers 2006] a Chlwb Taekwondo Midleton. CPD Midleton yw'r tîm pêl-droed lleol, ac mae clwb criced hefyd.
Incest
Mae'r ffilm Incest (Ffilm o 1999) yn 42 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Matrix sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Anthony Dod Mantle oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Morten Giese sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd David Fox nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kane No Naru Oka: Dai San Hen, Kuro No Maki
Ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr Keisuke Sasaki yw Kane No Naru Oka: Dai San Hen, Kuro No Maki a gyhoeddwyd yn 1949. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd 鐘の鳴る丘 第三篇クロの巻 ac fe'i cynhyrchwyd yn Japan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Japaneg a hynny gan Kikuta Kazuo a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Yūji Koseki.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Keiji Sada a Masao Inoue. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1949. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd White Heat sy’n ffilm drosedd ac antur gan cyfarwyddwr ffilm oedd yr actores Raoul Walsh. Hyd at 2022 roedd o leiaf 5,600 o ffilmiau Japaneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Keisuke Sasaki ar 1 Ionawr 1901.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Keisuke Sasaki nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dein Leben Gehört Mir
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Johannes Meyer yw Dein Leben Gehört Mir a gyhoeddwyd yn 1939. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Lotte Neumann.
The Invisible Bond
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Charles Maigne yw The Invisible Bond a gyhoeddwyd yn 1919. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Charles Maigne.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Claire Adams, Huntley Gordon, Ida Waterman, Warburton Gamble, Irene Castle a Helen Greene. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3.
Dein Leben Gehört Mir
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
The Invisible Bond
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Broken Blossoms sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Charles Maigne ar 11 Tachwedd 1879 yn Richmond, Virginia a bu farw yn San Francisco ar 1 Medi 1922. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1916 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Charles Maigne nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dein Leben Gehört Mir
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Johannes Meyer ar 13 Awst 1888 yn Brzeg a bu farw ym Marburg ar 3 Ionawr 1967.
Y Ddaear Ddu
Y prif actor yn y ffilm hon yw Giorgos Fountas.
Drain, Oregon
Dinas yn, yn nhalaith Oregon, yw .
Y Ddaear Ddu
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1952. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Singin' in the Rain sy’n ffilm fiwsical gan y cyfarwyddwyr ffilm Stanley Donen a Gene Kelly. Hyd at 2022 roedd o leiaf 800 o ffilmiau Groeg wedi gweld golau dydd.
Dein Leben Gehört Mir
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Johannes Meyer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Drain, Oregon
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Drain, gan gynnwys:
Y Ddaear Ddu
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stélios Tatassópoulos ar 1 Ionawr 1911 yng Nghaergystennin. Mae ganddo o leiaf 10 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Sandra Bowden
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America yw Sandra Bowden (1943).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Inside : Zone 51
Ffilm ddogfen yw Inside : Zone 51 a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Leprechaun 4: in Space
Ffilm arswyd llawn antur gan y cyfarwyddwr Brian Trenchard-Smith yw Leprechaun 4: in Space a gyhoeddwyd yn 1997. Fe'i cynhyrchwyd gan Mark Amin yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Trimark Pictures. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Dennis King. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs a thrwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Warwick Davis, Jessica Collins, Debbe Dunning, Guy Siner, Miguel A. Núñez, James Quinn a Rick Peters. Mae'r ffilm Leprechaun 4: in Space yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Ceiliog y dŵr
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Ceiliog y dŵr (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: ceiliogod y dŵr / coraod) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Gallicrex cinerea; yr enw Saesneg arno yw Water cock. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae) sydd yn urdd y Gruiformes.
Leprechaun 4: in Space
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1997. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Titanic sef ffilm ramant Americanaidd'' gan y cyfarwyddwr James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. David Lewis oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Ceiliog y dŵr
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn G. cinerea, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r ceiliog y dŵr yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae). Dyma aelodau eraill y teulu:
Leprechaun 4: in Space
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Brian Trenchard-Smith ar 1 Ionawr 1946 yn Lloegr. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1965 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Wellington College.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Brian Trenchard-Smith nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Drums of Fate
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Charles Maigne yw Drums of Fate a gyhoeddwyd yn 1923. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mary Miles Minter, George Fawcett, Noble Johnson, Casson Ferguson, Bertram Grassby a Maurice Bennett Flynn. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1923. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Safety Last! sef ffilm gomedi o Costa Rica ac UDA gan Fred C. Newmeyer a Sam Taylor. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. James Wong Howe oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Charles Maigne ar 11 Tachwedd 1879 yn Richmond, Virginia a bu farw yn San Francisco ar 1 Medi 1922. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1916 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Charles Maigne nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Talu'r Pwyth (cyfrol)
Nofel i oedolion gan J. Ellis Williams yw Talu'r Pwyth. Gwasg Dinefwr a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1951. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Cyhoeddwyd yn wreiddiol ym 1951 yn rhan o gyfres o nofelau am y Ditectif-Inspector Hopkyn.
Botwm Crys yn cadw lle
With Or Without You
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Michael Winterbottom yw With Or Without You a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd gan Andrew Eaton yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan John Forte a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Adrian Johnston.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Christopher Eccleston. Mae'r ffilm With Or Without You yn 93 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Matrix sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Benoît Delhomme oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Michael Winterbottom nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Immorality
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Willi Wolff yw Immorality a gyhoeddwyd yn 1928. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Unmoral ac fe'i cynhyrchwyd gan Willi Wolff yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Ladislaus Vajda.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Ellen Richter. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1928. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Circus ffilm gomedi, fud, Americanaidd gan Charlie Chaplin. Ewald Daub oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Willi Wolff ar 16 Ebrill 1883 yn Schönebeck a bu farw yn Nice ar 9 Mawrth 2019.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Willi Wolff nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Donatella
Ffilm gomedi sydd yn y genre Commedia all'italiana gan y cyfarwyddwr Mario Monicelli yw Donatella a gyhoeddwyd yn 1956. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Donatella ac fe'i cynhyrchwyd gan Roberto Amoroso yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Rhufain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Mario Monicelli a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Gino Filippini.
Dog Justice
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Donatella
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1956. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Searchers sy’n ffilm bropoganda gwrth-frodorion America gan y cowbois gwyn, gan y cyfarwyddwr ffilm John Ford. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. Tonino Delli Colli oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Mario Monicelli ar 16 Mai 1915 yn Rhufain a bu farw yn yr un ardal ar 16 Ebrill 1991. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1935 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Pisa.
Dog Justice
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jerome Storm ar 11 Tachwedd 1890 yn a bu farw yn Desert Hot Springs ar 8 Chwefror 2012. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1918 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Donatella
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Mario Monicelli nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cnocell gefnfrown
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cnocell gefnfrown (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cnocellau cefnfrown) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Picoides obsoletus; yr enw Saesneg arno yw Brown-backed woodpecker. Mae'n perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: Picidae) sydd yn urdd y Piciformes.
Dog Justice
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jerome Storm nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cnocell gefnfrown
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. obsoletus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r cnocell gefnfrown yn perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: Picidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Der fliegende Holländer
Opera gan Richard Wagner yw Der fliegende Holländer (Cymraeg: "Yr Holandwr Hededog"), WWV 63. Mae'n opera Almaeneg ei hiaith, gyda cherddoriaeth a'r libreto gan Richard Wagner. Thema ganolog yr opera yw adbryniant drwy gariad. Arweiniodd Wagenr y perfformiad cyntaf yn y Königliches Hoftheater Dresden yn 1843.
Simplemente Una Rosa
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Emilio Vieyra yw Simplemente Una Rosa a gyhoeddwyd yn 1971. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Horacio Malvicino.
Der fliegende Holländer
Hawliodd Wagner yn ei hunangofiant Mein Leben (1870) cafodd ei ysrydoli i gyfansoddi'r opera yn dilyn taith ar draws fôr stormus a wnaeth o Riga i Lundain ym mis Gorffennaf a Awst 1839. Yn ei Fraslun Hunangofiannol (1843), fe wnaeth Wagner gyfaddef defnyddiodd stori Heinrich Heine yn ei ailadroddiad o'r chwedl yn ei nofel dychanol (1833) Aus den Memoiren des Herrn von Schnabelewopski (Cofiannau Mr von Schnabelewopski).
Simplemente Una Rosa
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Leonardo Favio, Carlos Muñoz, Blanca del Prado, Erika Wallner, Ricardo Bauleo, Silvina Rada, Zelmar Gueñol, Ricardo Castro Ríos, Susana Mayo, Carlos Vanoni ac Esther Velázquez.
Der fliegende Holländer
Mae'r gwaith yn dangos cynigion cynnar yn arddullion oepra Wagner a fyddai yn cymeriadu ei operâu hwyrach. Yn Der fliegende Holländer mae Wagner yn dfenyddio nifer o leitmotifau (yn llythrennol 'motifau arweiniol') sydd yn ymwneud gyda chymeriadau a themau. Mae'r leitmotifau yn cael eu cyflwyno yn yr agorawd, sy'n dechrau gyda motiff y cefnfor neu'r storm, cyn symud i fotiffau yr Iseldirwr a Senta.
Simplemente Una Rosa
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1971. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Clockwork Orange sef ffim wyddonias, ddistopaidd am drosedd gan y cyfarwyddwr ffilm Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Emilio Vieyra ar 12 Hydref 1920 yn Buenos Aires a bu farw yn yr un ardal ar 12 Hydref 2011. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 25 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Der fliegende Holländer
Ysgrifennodd Wagner yr opera yn wreiddiol i gael ei berfformio heb egwyl - esiampl o'i ymdrechion i dorri gyda thraddodiad, ac erbyn heddiw mae rhai tai opera yn dewis dilyn yr esiampl hon, ac eraill yn ei berfformio fersiwn tair-act.
In Search of Guru Dutt
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Nasreen Munni Kabir yw In Search of Guru Dutt a gyhoeddwyd yn 1989. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol a India.
Der fliegende Holländer
Hanes cyfansoddi
Ar ddechrau blwyddyn 1839, cafodd Richard Wagner, dyn 26 oed, ei gyflogi fel arweinydd yn Theatr y Llys yn Riga. Fe wnaeth ei ffordd o fyw afradlon ac ymddeolaeth ei wraig fel actores, Minna Planer, wedi achosi iddo gasglu dyledion mawr nad oedd yn gallu ad-dalu. Ar y pryd roedd Wagner yn ysgrifennu Rienzi, gan greu cynllun i ffoi ei gredydwyr yn riga, dianc i Baris trwy Lundain a gwneud ei ffortiwn an lwyfannu Rienzi ar lwyfan Paris Opéra. Er hyn, roedd y cynllun yn fethiannus: cafodd ei basbort ei dal gan ryr awdurdodau ar ran ei gredydwyr, roedd angen iddo a Minna teithio'n anghyfreithlon dros yr arfordir Prwseg, ac yn ystod y daith fe gollodd Minna ei babi. Gan fyrddio llong Thetis, lle wnaeth y capten caniatáu eu mynediad heb basbortau, cafodd eu taith ei aflonyddu gan stormydd a moroedd uchel. Roedd yn rhaid i'r llong cymryd lloches yn fjord Norwyeg yn Tvedestrand, ac fe wnaeth taith a oedd i fod i grymryd wyth dirwnod barhau am dair wythnos, yr holl ffordd o Riga i Lundain.
In Search of Guru Dutt
Y prif actor yn y ffilm hon yw Abrar Alvi.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1989. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Batman (ffilm o 1989) sef ffilm drosedd llawn cyffro gan Tim Burton.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Nasreen Munni Kabir ar 1 Ionawr 1950.
Der fliegende Holländer
Hanes cyfansoddi
Yn ei ddrafft gwreiddiol, fe wnaeth Wagner lleoli'r opera yn yr Alban, ond newidiodd y lleoliad i Norwy yn fuan cyn llwyfaniad y cynhyrchiad cyntaf yn Dresden, ac arweiniodd ei hunain yn Ionawr 1843.
In Search of Guru Dutt
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Nasreen Munni Kabir nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Der fliegende Holländer
Hanes cyfansoddi
Yn ei draethawd 'Cyfathrebiad i Fy Ffrindiau' yn 1851, halwiodd Wagner roedd Der fliegende Holländer yn cynrychioli dechrau newydd iddo: "O fan hyn mae fy ngyrfa fel bardd yn dechrau, a fy ffarwel fel dyfeisydd testunau-opera". Erbyn heddiw, yr opera yw'r gynharaf o weithiau Wagner i gael ei berfformio yng Ngŵyl Bayreuth, ac yn dynodi dechrau canon Wagner.
Offeryniaeth
Sgoriwyd Der fliegende Holländer ar gyfer yr offerynnau canlynol:
Ar lwyfan:
Crynodeb
Lleoliad: ar arfordir Norwy
Act 1
Wrth deithio yn ôl i'w famwlad, mae'r capten môr Daland yn cael ei orfodi i ffeindio lloches mewn porthladd yn sandwike, de Norwy. Mae'n cadw'r llywiwr i fel gwarchotgi ac mae ef a'r morwyr yn gadael. (Cân y llywiwr: Mit Gewitter und Sturm aus fernem Meer - "Gyda thymestl a storm ar foroedd pell"). Mae'r llywiwr yn cwympo i gysgu. Mae llong fwganaidd y tu ôl yn cael ei wthio yn erbyn llong Daland gan y môr ac mae'r haearnau yn dal y ddwy long at ei gilydd. Mae dyn croen golau, wedi'i wisgo mewn du gyda gwyneb barfog yn dod i'r tir. Mae'n galaru oherwydd ei ffawd. (Aria: Die Frist ist um, und abermals verstirchen sind sieben Jahr - "Mae'r amser wedi dod ac mae saith blwyddyn wedi mynd heibio eto"). Oherwydd fe wnaeth unwaith arddeisyf ar Satan, mae bwgan y capten wedi'i felltithio i hwylio'r moroedd heb seibiant. Fe ddaeth ag angel telerau ei achubiaeth: pob saith blwyddyn y byddai'r tonnau yn ei wthio i lan y môr; os gallai ffeindio gwraig ffyddlon iddo fe gaiff ei ryddhau o'r felltith.
Yn fuan, deffra Daland ac yn dod wyneb yn wyneb gyda'r dieithryn. Mae'r diethryn yn clywed bod gan Daland ferch heb ei phriodi o'r enw Senta, ac mae'n gofyn am ei phriodi, gan gynnig cist trysor fel anrheg. Wedi'i temtio gan yr aur, mae Daland yn cytuno i'r briodas. Maer gwynt yn chwythu tua'r de ac mae'r ddwy long yn hwylio am gartref Daland.
Act 2
Mae'r heliwr, Erik, cyn-gariad i Senta, yn ei chlywed; wrth i'r merched adael, mae'r heliwr sy'n dal i garu Senta, yn ei rhybuddio gan ddweud iddi ei freuddwyd lle ddychwelodd Daland gyda diethryn rhyfedd a wnaeth ei chario mas i'r môr. Mae Senta yn gwrando'n llawen, gan adael Erik yn dorgalonnus.
Mae Daland yn cyrraedd gyda'r dierthryn; mae ef a Senta yn sefyll yn erdrych ar ei gilydd mewn distawrwydd. Mae Daland bron wedi ei anwybyddu gan ei ferch, hyd yn oed pan gyflwyna'r Iseldirwr iddi fel y dyn sydd wedi dyweddïo iddi hi. Mae deuawd yn dilyn, sy'n cau'r act, ac mae Senta yn tyngu llw i'r Iseldirwr i aros yn ffyddlon iddo tan farwolaeth.
Act 3
Yn hwyrach yn y nos, mae'r merched lleol yn dod â bwyd a diod i ddynion Daland. Maent yn gwahodd y criw i'r llong fwganaidd i ddod i ddathly, ond maent yn methu. Mae'r merched yn gadael weid'u synnu; mae ysbrydion yn ymddangos ar y llong ac mae dynion Daland yn encilio mewn ofn.
Cyrrhaedda Senta, wedi'i dilyn gan Erik, sy'n ei cheryddu am ei adael, gan fe wnaeth unwaith ei garu a thyngu lw o ffyddlondeb iddo. Pan ddaw y diethryn sydd wedi bod yn gwrando, mae wedi gorlethu gyda anobaith, gan feddwl ei fod ar goll am byth. Mae'n galw ar ei ddynion, gan adrodd stori y felltith i Senta, ac yn datgan ei fod Der fliegender Holländer ("Yr Holandwr Hededog").
Unwaith y mae'r Iseldirwr yn hwylio, mae Senta yn taflu ei hunain mewn i'r môr, gan addo y byddai'n fyddlon tan y diwedd. Dyma yw ei achubaeth. Mae'r llong fwganaidd yn diflannu, a gwelir Senta a'r Iseldirwr yn esgynnu i'r nefoedd.
Hacienda Somos Casi Todos
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Mariano Ozores yw Hacienda Somos Casi Todos a gyhoeddwyd yn 1988. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Mariano Ozores.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Hard sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Mariano Ozores nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kôjô Dim Tsuki
Ffilm am berson gan y cyfarwyddwr Keisuke Sasaki yw Kôjô Dim Tsuki a gyhoeddwyd yn 1937. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd 荒城の月 (1937年の映画).. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Japaneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1937. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Life of Emile Zola sef ffilm Americanaidd hanesyddol gan y cyfarwyddwr William Dieterle. Hyd at 2022 roedd o leiaf 5,600 o ffilmiau Japaneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Keisuke Sasaki ar 1 Ionawr 1901.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Keisuke Sasaki nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Jenaro, El De Los Catorce
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Mariano Ozores yw Jenaro, El De Los Catorce a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Exorcist sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. José Fernández Aguayo oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Mariano Ozores nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mamá, Soy Paquito
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Sergio Véjar yw Mamá, Soy Paquito a gyhoeddwyd yn 1983. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Resortes.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1983. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode VI: Return of the Jedi sef ffilm ffugwyddonol gan y cyfarwyddwr ffilm Richard Marquand, Cymro o Lanishen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Sergio Véjar ar 11 Hydref 1928 yn Colima a bu farw yn Ninas Mecsico ar 6 Tachwedd 2012. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1947 ac mae ganddo o leiaf 35 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sergio Véjar nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Blue Ridge, Texas
Dinas yn, yn nhalaith Texas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Blue Ridge, gan gynnwys:
Na Krasnom Fronte
Ffilm fud (heb sain), ysgytwol gan y cyfarwyddwr Lev Kuleshov yw Na Krasnom Fronte a gyhoeddwyd yn 1920. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd На красном фронте ac fe'i cynhyrchwyd yng Ngwladwriaeth Ffederal, Sosialaidd, Sofietaidd Rwsia a Gweriniaeth Sosialaidd Ffederal Sofietaidd Rwsiaidd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwseg a hynny gan Lev Kuleshov.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Aleksandra Khokhlova. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lev Kuleshov ar 13 Ionawr 1899 yn Tambov a bu farw ym Moscfa ar 30 Mawrth 1970. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Cerflunio, Paentio a Phensaerniaeth, Moscfa.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lev Kuleshov nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Achos Llofruddiaeth y Teigar
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Johannes Meyer yw Achos Llofruddiaeth y Teigar a gyhoeddwyd yn 1930. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Der Tiger ac fe'i cynhyrchwyd gan Alfred Zeisler yn yr Almaen; y cwmni cynhyrchu oedd Universum Film AG. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Robert Gilbert.
Mae'r ffilm Achos Llofruddiaeth y Teigar yn 59 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1930. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All Quiet on the Western Front ffilm Almaenig, Ffraneg a Saesneg gan Lewis Milestone a Nate Watt. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Carl Hoffmann oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Johannes Meyer ar 13 Awst 1888 yn Brzeg a bu farw ym Marburg ar 3 Ionawr 1967.
Suellen Rocca
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America yw Suellen Rocca (1943).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Achos Llofruddiaeth y Teigar
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Johannes Meyer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Good-By Girls!
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Jerome Storm yw Good-By Girls! a gyhoeddwyd yn 1923. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1923. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Safety Last! sef ffilm gomedi o Costa Rica ac UDA gan Fred C. Newmeyer a Sam Taylor. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jerome Storm ar 11 Tachwedd 1890 yn a bu farw yn Desert Hot Springs ar 8 Chwefror 2012. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1918 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jerome Storm nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Vernon Hartshorn
Roedd  Vernon Hartshorn  (1 Ionawr 1872 – 13 Mawrth 1931) yn undebwr llafur, a gwleidydd Cymreig, a wasanaethodd fel Aelod Seneddol Ogwr o 1918 hyd ei farwolaeth ym 1931.
Bywyd Personol
Ganwyd Hartshorn yn Crosskeys yn fab i Theophilus Hartshorn, glöwr, a Helen (née Gregory) ei wraig.
Priododd Mary Matilda, merch Edward Winsor, glöwr o Wlad yr Haf. Bu iddynt dau fab a merch.
Glöwr ac undebwr
Ar ôl addysg elfennol dechreuodd Hartshorn gweithio fel bachgen mewn pwll glo yn Rhisga cyn symud i weithio fel clerc yn swyddfa cwmni glo yn nociau Caerdydd am gyfnod. Dychwelodd i Risga i weithio fel glöwr eto. Cafodd ei ethol gan ei gydweithwyr yn bwyswr (un oedd yn gwirio pwysau'r glo a gloddiwyd ar ran y gweithwyr er mwyn sicrhau eu bod yn cael cyflog teg am eu gwaith).
Ym 1901 etholwyd ef yn asiant glowyr ar gyfer ardal Maesteg Ffederasiwn Glowyr De Cymru ac i gyngor gweithredol cenedlaethol Ffederasiwn Glowyr Prydain Fawr ym 1911. Roedd Harshorn yn un o nifer o radicaliaid ifanc a oedd wedi dadleoli ffigurau mwy sefydledig y Ffederasiwn, yn dilyn streic y Cambrian 1910-11. Cymerodd ran flaenllaw yn y streic isafswm cyflog ym 1912.
Yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf gwasanaethwyd Hartshorn ar Bwyllgor Trefnu'r Fasnach Glo, Pwyllgor Ymgynghori'r Rheolwr Glo a Phwyllgor Rhag Aflonyddwch Diwydiannol de Cymru. Cafodd ei urddo'n OBE am ei wasanaeth ym 1918.
Cynorthwyodd streic y glowyr, 1920, ond ymddiswyddodd o bwyllgorau rheoli'r Ffederasiwn Cymreig a'r Ffederasiwn Prydeinig ar ôl y streic oherwydd anghydfod parthed tactegau a defnyddiwyd yn ystod y streic. Dychwelodd i'r ddau bwyllgor rhwng 1922 a 1924, wedi ei ethol yn llywydd Ffederasiwn Glowyr De Cymru.
Gyrfa Wleidyddol
Roedd Hartshorn yn un o sylfaenwyr y Blaid Lafur Annibynnol yng Nghymru. Yn nwy Etholiad Cyffredinol 1910, safodd fel ymgeisydd yr ILP ar gyfer etholaeth Ganol Morgannwg ond bu'n aflwyddiannus. Yn Etholiad Cyffredinol 1918 cafodd ei ethol yn ddiwrthwynebiad fel aelod y Blaid Lafur i etholaeth newydd Ogwr, gan dal y sedd hyd ei farwolaeth ym 1931.
Ym 1923 etholwyd Hartshorn yn gadeirydd grŵp seneddol y Blaid Llafur Cymreig. Yng ngweinyddiaeth Lafur gyntaf 1924 fe'i penodwyd i'r cabinet i swydd y Postfeistr Cyffredinol ac fe'i dyrchafwyd i'r Cyfrin Gyngor. Ym 1927 penodwyd ef i Gomisiwn Statudol India i ymchwilio i'r anghydfod oedd yn codi oherwydd ymgyrchoedd Gandhi.
Marwolaeth
Bu farw yn ei gartref, Hill Crest, Maesteg, yn 58 mlwydd oed a chladdwyd ei weddillion yn mynwent Eglwys Sant Cynwyd Llangynwyd.
'
Her Social Value
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Jerome Storm yw Her Social Value a gyhoeddwyd yn 1921. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jerome Storm nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tân yn eu Gwaed
Nofel i oedolion gan Richard Vaughan a Phebe Puw yw Tân yn eu Gwaed. Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1991. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Addasiad o'r nofel Moulded in Earth sy'n portreadu rhamant a gwrthdaro mewn cymdeithas amaethyddol yn yr hen Sir Gâr a Sir Frycheiniog ar ddechrau'r ugeinfed ganrif.
Botwm Crys yn cadw lle
Annes Elwy
Actores o Gymraes yw Annes Elwy (ganwyd 7 Mehefin 1992)
Fe'i magwyd ym Mhenarth. Roedd hi'n fyfyrwraig yng Ngholeg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru, Caerdydd.
Yn 2021 chwaraeodd ran Cadi yn y ffilm arswyd Gymraeg Gwledd.
Daku Mansoor
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Prithviraj Kapoor, Kundan Lal Saigal, Pahari Sanyal a Husn Bano. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Thin Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd. Nitin Bose oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Nitin Bose ar 26 Ebrill 1897 yn Kolkata a bu farw yn yr un ardal ar 14 Mai 1991. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Calcutta.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Nitin Bose nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Official Denial
Ffilm wyddonias gan y cyfarwyddwr Brian Trenchard-Smith yw Official Denial a gyhoeddwyd yn 1994. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Bryce Zabel.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Erin Gray, Dirk Benedict, Michael Pate, Chad Everett a Parker Stevenson. Mae'r ffilm Official Denial yn 88 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1994. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Forrest Gump ffilm glasoed gan Robert Zemeckis. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Brian Trenchard-Smith ar 1 Ionawr 1946 yn Lloegr. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1965 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Wellington College.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Brian Trenchard-Smith nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gïach America
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Gïach America (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: gïachod America) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Gallinago delicata; yr enw Saesneg arno yw Wilson's snipe. Mae'n perthyn i deulu'r Pibyddion (Lladin: Scolopacidae) sydd yn urdd y Charadriiformes. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain, ond nid yng Nghymru.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn G. delicata, sef enw'r rhywogaeth.
Caiff ei fagu er mwyn ei hela.
Teulu
Mae'r gïach America yn perthyn i deulu'r Pibyddion (Lladin: Scolopacidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Gang Tapes
Ffilm a ddaeth i olau dydd sy'n cael ei disgrifio fel 'ffilm hwdis' Americanaidd yw Gang Tapes a gyhoeddwyd yn 2001. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Darris Love. Mae'r ffilm Gang Tapes yn 91 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Kicsi, De Nagyon Erős
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Ferenc Kósa yw Kicsi, De Nagyon Erős a gyhoeddwyd yn 1967. Fe'i cynhyrchwyd yn Hwngari. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hwngareg a hynny gan Ferenc Kósa.
How to Survive a Plague
Ffilm ddogfen am berson nodedig gan y cyfarwyddwr David France yw How to Survive a Plague a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd gan Dan Cogan yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Stuart D. Bogie. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Gang Tapes
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2001. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Beautiful Mind sef ffilm fywgraffyddol gan Ron Howard. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
How to Survive a Plague
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bill Clinton, George H. W. Bush, Ed Koch, Jesse Helms, Larry Kramer a Mathilde Krim. Mae'r ffilm How to Survive a Plague yn 110 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Regentropfen
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwyr Michael Hoffmann a Harry Raymon yw Regentropfen a gyhoeddwyd yn 1982. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1982. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner sef film noir, dystopaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Ridley Scott.
How to Survive a Plague
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol'' gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Regentropfen
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Michael Hoffmann ar 25 Chwefror 1943.
Gang Tapes
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
How to Survive a Plague
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm David France ar 1 Ionawr 1948 yn Unol Daleithiau America. Derbyniodd ei addysg yn Kalamazoo College.
Regentropfen
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Michael Hoffmann nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
How to Survive a Plague
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd David France nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kicsi, De Nagyon Erős
Y prif actorion yn y ffilm hon yw János Görbe, András Kozák, Tibor Molnár a János Rajz. Mae'r ffilm Kicsi, De Nagyon Erős yn 110 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1967. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd You Only Live Twice sef ffilm llawn cyffro gan Lewis Gilbert. Hyd at 2022 roedd o leiaf 700 o ffilmiau Hwngareg wedi gweld golau dydd. Sándor Sára oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ferencné Szécsényi sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ferenc Kósa ar 21 Tachwedd 1937 yn Nyíregyháza a bu farw yn Budapest ar 5 Mawrth 2015. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1961 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Celfyddydau'r Theatr a Ffilm.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ferenc Kósa nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Henrietta Antonia Clive, Iarlles Powis
Roedd Henrietta Antonia Clive, Iarlles Powis (née y Fonesig Henrietta Antonia Herbert), (3 Medi, 1758 - 3 Mehefin, 1830), yn awdures, casglwr mwynau a botanegydd Gymreig. Roedd ei hamser yn yr India, tra bod ei gŵr yn gwasanaethu fel Llywodraethwr Madras, yn ysbrydoliaeth iddi yn y tri maes.
Cefndir
Ganwyd Iarlles Powis ym Mharc Oakley, Bromfield, Swydd Amwythig, i deulu pendefig. Roedd hi'n ferch i Henry Herbert, Iarll 1af Powis, a Barbara, wyres William Herbert, 2il Ardalydd Powis. Roedd ei theulu yn berchen ar eiddo yn Llundain ac ystadau sylweddol yng Nghymru a Swydd Amwythig. Gwerthwyd ei man geni i Robert Clive, Barwn 1af Clive o Plassey, ym 1771, felly treuliodd y Fonesig Henrietta ei harddegau yn nhŷ hynafol y teulu, Castell Powys.
Teulu
Priododd y Fonesig Henrietta mab ac etifedd yr Arglwydd Robert Clive, Edward Clive, 2il Barwn Clive o Plassey, ym 1784. Roedd y briodas yn fuddiol i'r ddau deulu; roedd gan fam y briodferch enw mawreddog ond llawer o ddyledion, tra bod cyfoeth y priodfab wedi'i gronni yn ystod ymgyrchoedd milwrol Clive yr hynaf yn India. Ymgartrefodd y cwpl yn Neuadd Walcot, yn Lydbury North ger Trefesgob, Swydd Amwythig. Bu iddynt bedwar plentyn:
Daeargryn Gorllewin Jawa 2022
Gosodiadau tectonig
Saif Jawa ger ffin gydgyfeiriol weithredol sy'n gwahanu Plât Sunda i'r gogledd a Phlât Awstralia i'r de. Ar y ffin, a nodir gan Ffos y Sunda, mae Plât Awstralia tua'r gogledd yn disgyn islaw Plât y Sunda. Mae'r parth darostyngiad yn gallu cynhyrchu daeargrynfeydd o faint 8.7, tra bod Plât Awstralia hefyd yn sbarduno daeargrynfeydd yn ddyfnach o fewn y lithosffer disgynnol (daeargrynfeydd intralab) i lawr arfordir Jawa. Cynhyrchodd y parth darostyngiad ddau ddaeargryn a tswnami dinistriol yn 2006 a 1994. Achosodd daeargryn y tu mewn i'r adeiladau yn 2009 ddifrod difrifol.
Henrietta Antonia Clive, Iarlles Powis
Teulu
Etifeddodd Lady Clive ystadau Herbert ar farwolaeth ei brawd, George Herbert, 2il Iarll Powis, ym 1801, pan ddaeth Iarllaeth Powis i ben. Dair blynedd yn ddiweddarach, cafodd yr iarllaeth ei ail-greu o blaid ei gŵr, gan ei gwneud hi'n Iarlles Powis.
Daeargryn Gorllewin Jawa 2022
Daeargryn
Dywedodd Arolwg Daearegol yr Unol Daleithiau (USGS) fod y daeargryn wedi digwydd o ganlyniad i ffawtio llithriad sioc yng nghramen y Sunda Plate. Mae'r mecanweithiau ffocal yn dangos bod y rhwyg wedi digwydd naill ai oherwydd llethr sydyn tua'r gogledd, diffyg llithro ochrol dde, neu lethr sydyn i'r chwith tua'r dwyrain. Fe'i lleolir 260 km (160 mi) i'r gogledd-ddwyrain o'r parth darostwng.
Henrietta Antonia Clive, Iarlles Powis
Casgliadau mwynau a botanegol
Ym 1798, penodwyd yr Arglwydd Clive yn Llywodraethwr Madras. Dilynodd yr Arglwyddes Clive ef i'r India lle dechreuodd gasglu creigiau a mwynau. Y ferch aristocrataidd gyntaf i ddilyn y hobi hwnnw. Gan fod ei chasgliad yn tyfu, cysylltodd yr Arglwyddes Clive â chasglwyr a gwerthwyr mwynau amlwg, megis James Sowerby, John MacCulloch a Iarlles Aylesford. Mae ei chofnodion yn dangos bod llawer o'r sbesimenau wedi'u rhoi iddi hi gan ei phlant. Trefnwyd y mwynau yng nghasgliad Arglwyddes Clive, a oedd yn cynnwys dros 1,000 o enghreifftiau, yn systematig yn ôl eu natur cemegol, fel oedd yr arferol yn gynnar yn y 19eg ganrif. Yn 1817 cofnododd ei chasgliad â llaw i mewn i ddau gatalog, gan ddefnyddio rhifau i nodi pob sbesimen. Mae chwarter y casgliad gwreiddiol bellach yn cael ei gadw yn Amgueddfa Genedlaethol Cymru fel un o'r casgliadau mwynau hanesyddol pwysicaf, wedi ei gyflwyno i'r amgueddfa gan ei gor-ŵyr, George Herbert, 4ydd Iarll Powis, ym 1929.
Daeargryn Gorllewin Jawa 2022
Daeargryn
Mae daeargrynfeydd wedi cael eu cofnodi yn Cianjur ers 1844. Daeargrynfeydd yn 1910, 1912, 1958, 1982 a 2000 achosi difrod ac anafiadau yn yr ardal.
Y dylanwad
Er gwaethaf maint cymedrol y daeargryn, achosodd ei ddyfnder bas ysgwyd cryf. Dywedodd yr Asiantaeth Genedlaethol Gwrthfesurau Trychinebau (BNPB) fod maint y difrod i gartrefi ac adeiladau yn dal i gael ei asesu, ond disgrifiodd y difrod fel un "sylweddol". Difrodwyd o leiaf 22,198 o gartrefi, gan gynnwys 6,570 o gartrefi a ddifrodwyd yn ddifrifol. Dioddefodd dim llai na 2,071 a 12,641 o gartrefi ddifrod cymedrol ac ysgafn, yn y drefn honno. Cwympodd canolfan siopa. Cafodd dau o adeiladau gweinyddiaeth y llywodraeth, tair ysgol, ysbyty, cyfleuster crefyddol ac ysgol breswyl Islamaidd eu difrodi.
Amy Browning
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Birmingham, y Deyrnas Unedig oedd Amy Browning (1881 – 1978).
Henrietta Antonia Clive, Iarlles Powis
Marwolaeth
Bu farw Iarlles Powis yn Walcot Hall, Lydbury North ym 1830 yn 71 mlwydd oed a chladdwyd ei gweddillion yn Eglwys y Plwyf, Bromfield. Goroesodd ei gŵr hi, bu ef farw ym 1839.
Amy Browning
Bu'n briod i Thomas Cantrell Dugdale.
Daeargryn Gorllewin Jawa 2022
Y dylanwad
Ffyrdd wedi'u rhwystro gan dirlithriadau. Cafwyd hyd i gyrff pump o bobol o dan dirlithriad yn Cugenang, Cianjur. Roedd tirlithriad ar hyd Ffordd Genedlaethol Puncak-Cibanas-Cianjur yn dargyfeirio traffig. Mae coed wedi disgyn ac mae polion trydan a cheblau wedi'u dadwreiddio ar hyd y ffyrdd. Effeithiodd toriadau pŵer ar fwy na 366,000 o gartrefi, ac mae 89% ohonynt eisoes wedi'u hadfer. Cafodd o leiaf 681 o gartrefi, chwe ysgol a 10 adeilad crefyddol eu difrodi yn Sukabumi Regency. Ni chofnodwyd unrhyw farwolaethau yno, er bod 11 o bobl wedi'u hanafu a 58 o deuluoedd wedi'u dadleoli. Yn ardal Karingen, Lebak Regency, difrodwyd dwy ysgol ac 89 o dai, ac anafwyd un person. Cafodd saith deg wyth o dai, ysgol ac ysgol breswyl Islamaidd yn Bogor Regency eu difrodi.
Mae o leiaf 268 o bobl wedi marw yn ôl y BNPB - mae 122 o gyrff wedi eu hadnabod yn llwyddiannus. Roedd y rhan fwyaf o'r marwolaethau o ganlyniad i adeiladau wedi dymchwel. Roedd y mwyafrif yn blant ysgol fu farw ar ôl cael eu taro gan falurion yn disgyn. Cafodd 1,083 o bobol eu hanafu, ac mae hyd at 151 o bobol yn dal ar goll, o bosib wedi’u claddu o dan adeiladau sydd wedi dymchwel. Cafodd dwsinau o fyfyrwyr eu hanafu wrth i falurion ddisgyn ar eu hysgolion. Roedd nifer yr anafusion yn debygol o godi gan fod y dioddefwyr yn dal i gael eu claddu o dan rwbel yr adeiladau. Mae 58,362 o bobl eraill wedi'u dadleoli.
Teimlwyd y daeargryn yn gryf ym mhrifddinas Indonesia, Jakarta, gan achosi i drigolion orlifo i’r strydoedd, wrth i adeiladau uchel siglo ac wrth i wacau gael eu harchebu.