cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Carreg Portland
Mae'r chwareli wedi'u cyfansoddi o welyau o galchfaen llwyd-wyn wedi'u gwahanu gan welyau o gornfaen.
Mae'r garreg yn cael ei hystyried yn un o gerrig adeiladu gorau Ynysoedd Prydain, ac mae'r adeiladau sydd wedi'u gwneud â hi yn cynnwys Llyfrgell Genedlaethol Cymru a Phencadlys y Cenhedloedd Unedig yn Efrog Newydd.
Torra di Giottani
Mae Tŵr Giottani (Corseg:Torra di Giottani Ffrangeg Tour de Giottani) yn dŵr Genoa adfeiliedig sydd wedi ei leoli yn commune Barrettali, ar arfordir gogleddol ynys Corsica. . Lleolir y tŵr hwn ar ran orllewinol Cap Corse. Mae'n sefyll ar bentir creigiog bach 50 metr uwchben porthladd bach Giottani.
Dim ond y sylfaen sydd ar uchder sy'n amrywio o 1 i 3 metr sydd wedi goroesi. Mae'n dŵr crwn ac yn wreiddiol byddai iddi dwy lefel. Fe'i hadeiladwyd ym 1552 yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a thua 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari.
Napier Field, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Napier Field, gan gynnwys:
Forkland, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Forkland, gan gynnwys:
Torra di Girolata
Mae Tŵr de Gerolata (Corseg:Torra di Girolata Ffrangeg Fortin de Gerolata) yn dŵr Genoa adfeiliedig wedi ei leoli yn commune Osani (Corse-du-Sud) ar arfordir gorllewinol ynys Corsica. Mae'r tŵr yn sefyll ar uchder o 36 metr (118 troedfedd) ar frig creigiog yn y Golfe de Girolata.
Hanes
Adeiladwyd y twr rhwng 1551 a 1552. Ar y dechrau, goruchwyliwyd y gwaith adeiladu gan Gieronimo da Levanto ond ar ei farwolaeth wnaeth Giovan Battista de'Franchi cymryd ei le. Roedd yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a thua 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari. Yn 2008 fe'i rhestrwyd fel un o henebion hanesyddol Monument historique Ffrainc.
Nid yw'r twr yn agored i'r cyhoedd. Ers 2009 mae asiantaeth o lywodraeth Ffrainc yn berchen arno, y Conservatoire du littoral. Mae'r asiantaeth yn bwriadu prynu 937 hectar (2,320 erw) o'r tir o amgylch Golfe de Girolata.
Thomas Lloyd (chwaraewr rygbi)
Gemau rhyngwladol
Cymru
Ar Ben Waun Tredeger
Cân werin draddodiadol yw Ar Ben Waun Tredeger. Enghraifft o ganu Hen Bennillion.
Dyma bennill cyntaf o'r gân werin :-
<poem style="margin-left: 5em"> Ar ben waun Tredeger mae eirin a chnau, Ar ben waun Tredeger mae falau ym mis Mai, Ar ben waun Tredeger mae ffrwythau o bob rhyw, Ar ben waun Tredeger mae 'nghariad i'n byw.
Sussex, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Sussex, gan gynnwys:
Bear Creek, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Bear Creek, gan gynnwys:
Kinsey, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Coal House
Roedd Coal House yn gyfres teledu Cymreig a wnaed gan Indus Films ar gyfer BBC Cymru, a'i ddarlledu ar BBC One Wales, gydag ailadrodd o'r ddwy gyfres ar BBC Four yn y DU. Gosodwyd Cyfres 1 ym meysydd glo'r deheubarth ym 1927, tra bod Cyfres 2 wedi'i osod yn 1944 wrth i'r Ail Ryfel Byd dirwyn i ben. Darlledwyd Cyfres 2 ar y BBC ledled y DU o fis Hydref 2009 ''
Plot
Mae'r gyfres yn dilyn tri theulu sy'n cael eu gosod mewn lleoliad sy'n dyblygu ffordd o fyw pobl Cymru a oedd yn byw mewn tref lofaol y cyfnod hwnnw. Mae'r teuluoedd a ddewiswyd yn gadael bywyd moethus y 21 ganrif ar ôl, gan gyfnewid bywyd modern am fwthyn glowyr yn Stack Square ym mynyddoedd Blaenafon. Mae'r gwaith glo yn eiddo i Mr Blanford, ac mae'n 4 milltir (6.4 km) i fyny'r bryniau. Mae'n ofynnol i ddynion a bechgyn dros 14 oed weithio yn y pyllau glo.
Cyfres 1
Ym mis hydref 2007. Cafodd tri o deuluoedd Cymreig eu cludo yn ôl i faes glo'r deheubarth fel yr oedd yn y 1920au. Cafodd bythynnod Stack Square, a leolir yng Ngwaith Haearn Blaenafon, eu trawsnewid i gartrefi mwynwyr nodweddiadol o 1927. Mae tri theulu (teulu Cartwright o Benarth, teulu Griffiths o Geredigion, a theulu Phillips o Fro Morgannwg), yn ymdopi â bywyd bob dydd fel bu'r gymuned fwyngloddio Gymreig yn byw 80 mlynedd ynghynt - blwyddyn ar ôl y streic gyffredinol a blwyddyn cyn cenedlaetholi'r pyllau glo.
Roedd raid i'r dynion a'r bechgyn dros 14 gwneud taith cerdded hir a llym tros y mynyddoedd ym mhob tywydd, i wynebu diwrnod hir fel glowyr ym mhwll 2 Blaentyleri - y pwll glo olaf o'i fath yn y DU. Yn y cyfamser, roedd yn rhaid i'r menywod redeg y cartref dan amodau 1927, gan gadw'r plant mewn bwyd a diod a chadw'r tŷ yn lan. Roedd hyd yn oed gwneud cwpaned o de yn cynnwys y gwaith caled o gasglu dŵr o bwmp a goleuo tân.
Daeth y gyfres i ben gyda phennod olaf arbennig awr o hyd a oedd yn cynnwys Cyngerdd orymdaith newyn a gynhaliwyd yng Nghapel Park Street, Blaenafon. Cymerodd Côr Meibion Blaenafon ran yn y cyngerdd, ynghyd ag aelodau o deuluoedd Coal House a oedd yn canu ac yn adrodd penillion.
Cyfres 2
Ym mis hydref 2008 cafwyd cyfres ddilynol ei ddarlledu Coal House at War lle cafodd tri theulu newydd  eu cludo yn ôl i gyfnod yr Ail Ryfel Byd ac amodau 1944. Y tro hwn cawsant gwmni faciwîs a Bechgyn Bevin.
Fel gyda'r gyfres gyntaf, roedd yn rhaid i'r dynion a'r bechgyn dros 14 weithio diwrnod hir fel glowyr ym Mwynglawdd Blaentyleri Rhif 2. Unwaith eto, rhaid iddynt ymdopi â gofynion perchennog y pwll, Mr Blanford. Disgwylir hefyd i ddynion y teulu wneud eu dyletswydd yn y Gwarchodlu Cartref ar ôl diwrnod hir o dan ddaear. Roedd y pyllau glo yn cael eu hystyried yn darged milwrol, felly roedd eu hamddiffyn yn hanfodol. Roedd yn rhaid i'r menywod redeg y cartref dan amodau 1944, a oedd yn cynnwys gwaith rhyfel a bwydo eu teuluoedd allan o ddognau bwyd cyfyngedig.
Eifion Lloyd Jones
Darlledwr a darlithydd yw Eifion Lloyd Jones (ganwyd 13 Hydref 1948). Mae'n Lywydd Llys yr Eisteddfod Genedlaethol ers 2017.
Bywgraffiad
Ganwyd Eifion yn Felinfach ac fe'i magwyd ym Mhorthmadog. Bu'n gweithio i HTV Cymru fel cyflwynydd a chynhyrchydd teledu ac roedd yn gyfrifol am ddarllediadau allanol o eisteddfodau a gwyliau Cymru. Bu hefyd yn gweithio fel uwch-ddarlithydd yn Adran Gyfathrebu'r Coleg Normal, Bangor. Bu'n ymgeisydd gwleidyddol dros Blaid Cymru.
Mae wedi cyhoeddi sawl llyfr yn cynnwys Byd y Teledu a dwy nofel, Lleucu a Blas yr Afal.
Mae'n lefarydd i fudiad Dyfodol yr Iaith.
Sylwadau dadleuol
Roedd yn gadeirydd y Pwyllgor Gwaith yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Dinbych 2001. Yn ei araith fel Llywydd y Dydd gwnaeth sylwadau dadleuol ynglŷn â'r syniad o gyfyngu nifer y plant o aelwydydd di-Gymraeg a dderbynir i ysgolion cyfrwng Cymraeg. Beirniadwyd y sylwadau gan Heini Gruffudd, cadeirydd Rhieni Dros Addysg Gymraeg a ddywedodd fod "dyfodol yr iaith Gymraeg yn dibynnu ar rieni di-Gymraeg i anfon eu plant i ysgolion Cymraeg"
Yn Eisteddfod Genedlaethol 2018, cafodd ei feirniadu am sylw a wnaeth yn ystod Y Gymanfa Ganu ar y nos Sul wrth gyflwyno Iori Roberts, llywydd Cymru a'r Byd, i'r gynulleidfa, gan ddweud ei fod wedi "gweithio'n Uganda ac Ysgol Emrys ab Iwan, Abergele - a dwi ddim yn siŵr lle roedd yr anwariaid gwaethaf", cyn gwneud sylw tebyg am ogledd Lloegr. Fe'i feirniadwyd gan nifer am y sylw ond dywedodd fod "rhai pobl wedi methu deall y cyd-destun". Dywedodd mai "jôc" oedd y sylw i fod ac nid oedd yn derbyn unrhyw awgrym ei fod yn sylw hiliol. Fe'i ail-etholwyd fel Llywydd ar y dydd Gwener canlynol er y cafwyd cynnig gan Marc Phillips i'w atal. Daeth datganiad arall ar y dydd Sul gan ddweud ei fod "ymddiheuro am unrhyw bryder neu loes a achoswyd yn anfwriadol gan sylwadau o'm eiddo". Ar ddydd Mawrth, 14 Awst cyhoeddodd Dylan Foster Evans ei fod wedi dileu ei aelodaeth o Lys yr Eisteddfod am nad oedd yr ymddiheuriad yn un diamod. Daeth trydydd datganiad ganddo ar ddydd Mercher, 15 Awst gan ddweud ei fod yn "ymddiheuro'n llawn a diamod am y gair a ddefnyddiais yn seremoni Cymru a'r Byd, a gallaf sicrhau pawb fy mod yn gyfangwbl yn erbyn hiliaeth o unrhyw fath."
Bywyd personol
Mae'n byw yn Prion, Dinbych, yn briod â'r gantores Leah Owen ac mae ganddynt bedwar o blant.
Norbert Wiener
Mathemategydd ac athronydd Americanaidd oedd Norbert Wiener (26 Tachwedd 1894 – 18 Mawrth 1964).
Ganwyd yn Columbia, Missouri, yn fab i athro ieithoedd a llenyddiaeth Slafonaidd ym Mhrifysgol Harvard. Graddiodd Norbert mewn mathemateg o Goleg Tufts yn 14 oed, a threuliodd blwyddyn yn astudio sŵoleg yn Harvard. Newidiodd ei radd i athroniaeth, ac enillodd ei ddoethuriaeth o Harvard yn 1913 gyda'i draethawd estynedig ar bwnc rhesymeg fathemategol. Astudiodd ym Mhrifysgol Caergrawnt dan Bertrand Russell ac ym Mhrifysgol Göttingen gyda David Hilbert.
Ni chafodd ei dderbyn i'r fyddin yn y Rhyfel Byd Cyntaf, am yr oedd ei olwg yn rhy wan. Treuliodd y rhyfel yn athro ym Mhrifysgol Maine, yn awdur gwyddoniadur, yn brentis peiriannydd, yn newyddiadurwr, ac yn fathemategydd ym Maes Arbrofi Aberdeen, Maryland. Yn 1919 ymunodd ag adran fathemateg Sefydliad Technoleg Massachusetts (MIT), a bu'n gweithio yno nes iddo ymddeol. Gweithiodd ar bynciau prosesau stocastig, mudiant Brownaidd, a dadansoddi harmonig cyffredin.
Yn ystod yr Ail Ryfel Byd, fe weithiodd ar broblemau ynglŷn ag anelu arfau i saethu ar dargedau sy'n symud. Yn 1948, cyhoeddodd ei lyfr Cybernetics: or Control and Communication in the Animal and the Machine, gan arloesi maes seiberneteg. Bu farw yn Stockholm yn 69 oed.
Beth yw'r haf i mi (cân)
Cân werin draddodiadol yw Beth yw'r haf i mi.
Geiriau
<poem style="margin-left: 3em"> Beth yw'r haf i mi? Dim ond gaeaf llwm a dagrau'n lli. Er pan gollais ti, nid yw hirddydd haf yn ddim i mi. Gariad fach, 'rol cwyrdro'n ffôl, dwed y ddoi di eto'n ôl. Beth yw'r haf i mi? Dim ond hirlwm er pan gollais ti.
Syria, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Syria, gan gynnwys:
Richard Jones (Gwyndaf Eryri)
Bardd a ffermwr o Gymro oedd Richard Jones (Gwyndaf Eryri) (1785 – 1848).
Ganwyd yn Erw Ystyffylau, plwyf Llanwnda, yn fab i John a Margaret Jones. Fe'i gladdwyd ym mynwent Llanbeblig. Enillodd ei fara trwy amaethu ac fel saer maen, ond daeth i amlygrwydd fel eisteddfodwr llwyddiannus os hunan-addysgiedig. Enillodd y gadair yn Eisteddfod Caernarfon, 1821 am awdl ar y testun Cerddoriaeth, a thlws y gwyneddigion yn Eisteddfod Llanwrtyd, 1823, am awdl ar Lles Gwybodaeth, ymysg gwobrau eraill. Ym 1818 cyhoeddodd gyfrol o'i farddoniaeth, sef Peroriaeth Awen. Roedd hefyd yn gerddor mewn band y mintai o wirfoddolwyr a gynhelid gan y 3ydd Arglwydd Newborough.
Stein Grieg Halvorsen
Roedd Halvor Bernt Stein Grieg Halvorsen (19 Hydref 1909 - 11 Tachwedd 2013) yn actor llwyfan Norwyaidd
Ganwyd Halvorsen yn Oslo, Norwy ar 19 Hydref 1909. Roedd yn briod ag Elizabeth Thaulow o 1940 hyd ei marwolaeth ym 1968. Yna priododd â Vibeke Falk o 1971 hyd ei farwolaeth yn 2013.
Mae ei fab, Stein Johan Grieg Halvorsen, yn hanner y deuawd gomedi Erlend & SteinJo, a gododd i enwogrwydd yn y 1990au.
Bu farw Halvorsen o achosion naturiol ar 11 Tachwedd 2013 yn ei gartref Oslo, Norwy. Bu farw dair wythnos ar ôl ei ben-blwydd yn 104 oed.
Good Hope, Alabama
Dinas yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Good Hope, gan gynnwys:
Leesburg, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Leesburg, gan gynnwys:
Charlie Jones (pel-droediwr, a anwyd 1899)
Roedd Charles "Charlie" Jones (12 Rhagfyr 1899 - Ebrill 1966) yn bêl-droediwr rhyngwladol o Gymru.
Fe'i anwyd yn Nhroedyrhiw, Merthyr Tydfil, gan gychwyn ar ei yrfa yn Ninas Caerdydd, ond fe'i rhyddhawyd yn Haf 1921 ar ôl dim ond un ymddangosiad, pan eu trechwyd o 1-0 gan Stoke City. Ymunodd â Stockport County, ac yn ei dymor cyntaf yn y clwb (1921-22) enillodd fedal Trydydd Rhanbarth Gogledd ac ennill dyrchafiad i'r Ail Adran. Symudodd ym mis Mawrth 1923 i'r Adran Gyntaf ac ymuno gydag Oldham Athletic, ond cafodd y clwb ei ddisodli i'r Ail Adran yn fuan ar ôl iddo ymuno; Treuliodd Jones ddau dymor arall gyda'r Latics yn yr ail adran, ac yna ymunodd â Nottingham Forest yn yr Ail Adran yn Haf 1925.
Fe wnaeth Jones wneud enw i'w hun fel chwaraewr asgell chwith talentog gyda Forest, gan wneud dros 100 o ymddangosiadau drostynt dros dair blynedd. Tra oedd yno, fe enillodd y cyntaf o'i wyth cap ar gyfer Cymru, yn rhagori mewn buddugoliaeth 3-1 dros Loegr yn Selhurst Park ar 1 Mawrth 1926. Yn ogystal, aeth ymlaen i fod yn gapten ar ei wlad sawl gwaith.
Arwyddwyd gan Herbert Chapman Jones ar gyfer Arsenal ym mis Mai 1928, ac fe chwaraeodd fel un o'r blaenwyr yn aml wrth i Chapman gyflwyno ffurfiau WM. Collodd dim ond tair gêm gynghrair yn 1929-30, er yn anffodus, ni chafodd ei ddewis ar gyfer tim buddugol y Gunners yng Nghwpan FA 1930.
Fodd bynnag, profodd Jones ei hyblygrwydd trwy symud i'r hanner dde, ac ddaeth yn adnabyddus fel y bêl-enillydd gwydn ac ymladdwr ymrwymedig yng nghanol cae i Arsenal. Gydag Arsenal enillodd dair medal Enillwyr yr Adran Gyntaf (yn 1930-31, 1932-33 a 1933-34), a chwaraeodd yn rownd derfynol Cwpan FA 1931-32 (pan gollodd Arsenal yn ddadleuol i Newcastle United). Tua diwedd ei yrfa roedd ei oedran yn dechrau dal i fyny gydag ef, ac roedd cystadleuaeth am leoedd canol cae yn ffyrnig; gyda chwaraewyr fel Bob John a Frank Hill yn sgwad Arsenal, chwaraeodd Jones mewn 16 o gemau yn unig yn 1932-33. Fodd bynnag, roedd rheolwyr Arsenal, Herbert Chapman a Joe Shaw, yn parhau i werthfawrogi ei wybodaeth am y gêm a'i ymdeimlad tactegol; roedd hyn yn golygu ei fod yn bresenoldeb rheolaidd yn y tymor 1933-34, ac ar ddiwedd y cyfnod ymddeolodd o'r gêm, yn 34 oed. Fe chwaraeodd 195 o gemau yn gyfangwbl i Arsenal, gan sgorio 8 gôl.
Swift Creek, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Swift Creek, gan gynnwys:
Laurel Park, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Laurel Park, gan gynnwys:
Snead, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Snead, gan gynnwys:
Sutphen, Kansas
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn Dickinson County, yn nhalaith Kansas, yw .
Eat Pray Love
Roedd Eat Pray Love yn ffilm gomedi-ddrama ramantus fywgraffyddol Americanaidd o 2010 yn serennu Julia Roberts fel Elizabeth Gilbert, yn seiliedig ar gofiant lwyddiannus Eat, Pray, Love. Cafodd ei gyd-ysgrifennu a chyfarwyddo gan Ryan Murphy, ac agorodd yn yr Unol Daleithiau ar y 13 Awst 2010. Cafodd y ffilm adolygiadau cymysg i negyddol gan adolygwyr, ond roedd yn llwyddiant ariannol, gan ennill $204.6 miliwn ledled y byd o chymharu â chyllideb o $60 miliwn i'w gwneud.
Plot
Roedd gan Elizabeth Gilbert bopeth oedd  gwraig fodern yn freuddwydio i'w gael – gŵr, tŷ, gyrfa lwyddiannus – ac eto, fel cymaint o bobl eraill, daeth o hyd ei hun ar goll, yn ddryslyd, ac yn chwilio am yr hyn yr oedd hi'n wir eisiau mewn bywyd. Newydd ysgaru ac ar groesffordd bywyd, mae Gilbert yn camu allan o'i pharth cysur, yn peryglu popeth i newid ei bywyd, gan gychwyn ar daith o gwmpas y byd a ddaw yn ymgais am hunan-ddarganfyddiad. Yn ei theithiau, mae'n darganfod y pleser o wir o faeth gan fwyta'n yr Eidal, grym gweddi yn India, ac, yn olaf ac yn annisgwyl, yr heddwch mewnol a chydbwysedd o wir gariad yn Indonesia.
Cynhyrchu
Dechreuwyd ar brif ffotograffiaeth  Eat Pray Love ym mis Awst 2009. Roedd lleoliadau ffilmio yn cynnwys Dinas Efrog Newydd (Unol Daleithiau), Rhufain a Napoli (yr Eidal), Delhi a Pataudi (India), Ubud a Padang-Padang Draeth yn Bali (Indonesia).
Bu i arweinwyr Hindwaidd leisio pryder yn ystod y cynhyrchu, ac argymhellwyd ar y defnydd o ymgynghorwyr ysbrydol i sicrhau fod y ffilm yn cyfleu yr adlewyrchiad cywir o fywyd mewn ashram. Roedd y naill  Salon.com a'r Y New York Post wedi awgrymu mai Gurumayi Chidvilasananda oedd y guru a ymddangosai'n y ffilm ac yn y llyfr gan Elizabeth Gilbert ar y mae'r ffilm yn seiliedig, er i Gilbert ei hun beidio a chydnabod yr ashram na'r guru yn ôl enw.
Chwareir y ddau brif gymeriad Balinëiadd (Ketut Liyer a Wayan)  gan actorion Indonesiaidd Hadi Subiyanto a Christine Hakim.
Swyddfa docynnau
Bu ymddangosiad cyntaf y ffilm yn ail yn unig tu ôl i The Expendables gyda $23,104,523. Roedd ganddi'r   ymddangosiad uchaf yn y swyddfa docynnau gyda Roberts yn y rôl arweiniol ers America's Secrets yn 2001. Yn ei ddeng niwrnod cyntaf, cynyddodd ei refeniw i gyfanswm o $47.2 miliwn. Roedd y ffilm a oedd mewn cystadleuaeth â Eat Pary Love, The Expendables yn cynnwys yr actor Eric Roberts, sef brawd Julia Roberts, yr hyn a alwodd y swyddfa docynnau'n 'Roberts v Roberts'. Dywed Hollywood.com   " dyw 'sibling rivalry' fyth fel arfer mor gyhoeddus a hyn yn." Fe fu i'r ffilm, a gynhyrchwyd ar gyllideb o $60 miliwn, ennill $80,574,382 yn yr Unol Daleithiau a Chanada a chyfanswm ledled y byd o $204,594,016.
Derbynniad beirniadol
Ymddangosodd adolygiadau negyddol yn y The Chicago Reader, lle bu i Andrea Gronvall adrodd fel fu'r ffilm fod yn "ass-numbingly wrong",  â'r Rolling Stone, lle bu i Peter Travers gyfaddef fod gwylio'r ffilm yr un fath â "fod yn gaeth hefo person breintiedig a wnaeth ddim rhoi'r gorau i gwyno a chwyno." Rhoddodd wefan ddigrifwch Something Awful  adolygiad frathog. Amlygwyd Martin R. "Vargo" Schneider nifer o weddau'r ffilm a gysidrodd yn hollol afrealaidd. Yn ôl y golofnwraig gwleidyddol Maureen Dowd  yn Hydref 2010 roedd y film yn "lol bogailsyllol".
Rhestrwyd y ffilm yn y 4ydd gwaethaf gan yr adolygydd o'r BBC, Mark Kermode, o'i restr o Ffilmiau Gwaethaf y Flwyddyn, gan ddweud: "Eat Pray Love... chwydfa. Ffilm gyda'r neges o ddysgu i garu eich hun yw'r cariad gorau un, er rydw i'n meddwl fod y bobl a wnaeth y ffilm yn caru eu hunain braidd ormod."
Ysgrifennodd adolygydd The Huffington Post,  Jenna Busch:
Derbyniodd y ffilm adolygiadau negyddol yn gyffredinol yn y wasg Eidalaidd.
Marchnata
Mae marchnatwyr ar gyfer y ffilm wedi creu dros 400 o nwyddau sydd yng nghlwm â'r ffilm. Mae'r  cynhyrchion hyn yn cynnwys gemwaith ar themau Eat Pray Love, sent, te, peiriannau gelato, yn fwy nag arfer Indonesian main Indonesiaidd o faint mwy na'r arfer, gleiniau gweddi, a chysgod  ffenestr bambŵ. Agorwyd adman wedi ei neilltuo'n gyfan ym mhob un o siopau World Market  ar gyfer nwyddau ynghlwm â'r ffilm.
Morris, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Morris, gan gynnwys:
Ambell i Gân (cân werin)
Cân werin draddodiadol yw Ambell i gân sy'n sôn am bwer caneuon i godi calon person ac i gario beichiau bywyd. Fel y rhan fwyaf o ganeuon gwerin, ni wyddys pwy yw'r awdur. Yn 1981 roedd y gân yn dal i gael ei chanu ar Ynys Môn. Yno, mae'r pennill olaf ychydig yn wahanol i'r arfer, ac arferid canu: 'A phan dry'r bydysawd yn olwyn o dân / Bryd hynny caf ganu nid ambell i gân.'
Geiriau
<poem style="margin-left: 5em"> Ambell i gân a geidw fy mron Rhag suddo i lawr dan aml i don, Mae’r awen mor siriol, mor swynol, mor lân, Diolchaf o galon am ambell i gân.
Ambell i gân dry dwyllwch y nos Mor olau a’r dydd, mor siriol â’r rhos, Caddugawl anobaith gymylau fel gwlân A droant os gallaf gael ambell i gân.
Rheilffordd dreftadaeth
Mae rheilffordd dreftadaeth yn rheilffordd a gynhelir ar gyfer ei werth hanesyddol, naill ai oherwydd y lein ei hun, yr hanes sydd yn gysylltideig â hi, neu'r stoc a redir neu a arferid rhedeg ar y lein. Fel arfer mae'r rheilffyrdd hyn yn cynnig teithiau i'r cyhoedd fel gweithgaredd hamdden, ac y mae'r rhan fwyaf yn dibynnu (i raddau o leiaf) ar wirfoddolwyr i'w rhedeg ac i'w hariannu. Ceir y rheilffyrdd hyn ar draws y byd, o'r Unol Daleithiau i Seland Newydd, fel arfer yn y gwledydd mwyaf goludog.
Ambell i Gân (cân werin)
Geiriau
Ambell i gân a gaf yn y byd, Ond teithiaf i wlad sydd yn ganu i gyd, Ac wedi i’m adael yr anial yn lân, Gobeithiaf gael canu nid ambell gân.
Rheilffordd dreftadaeth
Er bod nifer o reilffyrdd treftadaeth wedi ceisio ail agor leiniau gyda'r bwriad o gynnig gwasanaeth cludiant masnachol, mae'r rhan fwyaf wedi methu â denu teithwyr lleol digonol i lwyddo. Rheilffyrdd twristiaid ydyw bron pob un felly, er eu bod yn elfen bwysig iawn yn y dehongliad o hanes trafnidiaeth. Mae'r rhai gorau, megis Rheilffordd Ffestiniog, Rheilffordd Talyllyn, Rheilffordd Dyffryn Hafren, Rheilffordd Gorllewin Gwlad yr Haf, Rheilffordd Bluebell a Rheilffordd Rhosydd Gogledd Swydd Efrog yn ail-greu naws ac awyrgylch oes stêm y rheilffyrdd ac yn gwarchod darnau pwysig o'r dreftadaeth ddiwydiannol, yn cynnwys injans, coetsis a gwagenni, signalau, ac adeiladau rheilffordd.
Tabb, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Rheilffordd dreftadaeth
Fel arfer, mae cymdeithas o gefnogwyr ynghlwm wrth y rheilffyrdd unigol hyn. Y gymdeithas gyntaf yn y byd i gael ei ffurfio gyda'r bwriad o brynu, gwarchod a rhedeg rheilffordd dreftadaeth oedd Cymdeithas Cadwraeth Rheilffordd Talyllyn.
Tabb, Virginia
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Tabb, gan gynnwys:
Camp Hill, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Ble'r Ei Di?
Cân werin draddodiadol yw Ble'r ei di?. Dros y blynyddoedd mae'r gân wedi ei chanu gan y cantorion Dafydd Iwan a Tudur Morgan.
"Ble'r ei di, ble'r ei di yr hen dderyn bach?" "I rywle i dorri fy nghalon." "Pam yr ei di ffwrdd yn syth?" "Plant drwg fu'n torri'r nyth." "O drueni, yr hen dderyn bach!"
Blewyn Glas (cân)
Cân werin draddodiadol yw Blewyn Glas.
Geiriau
<poem style="margin-left: 5em"> Blewyn glas ar Afon Dyfi (ffal-di-re-di-ro, ffal di rei di rei di ral) Hudodd lawer fuwch i foddi, (ffal-di-re-di-ro, ffal di rei di rei di ral)...
Franklin, Gogledd Carolina
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Franklin, gan gynnwys:
Talmage, Kansas
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Kansas, yw .
Goshen, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Talmage, Kansas
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Talmage, gan gynnwys:
Goshen, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Goshen, gan gynnwys:
Ar lan y môr (cân)
bawd|[[Kenneth Bowen yn canu pennill cyntaf Ar Lan y Môr]]
Madrid, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Ar lan y môr (cân)
Cân werin draddodiadol yw Ar lan y môr. Mae ffurfiau amrywiol o'r gân yn bodoli, gan gynnwys rhai lle mae'r mesur a thestun rhai penillion yn awgrymu bod mewnosodiadau o ganeuon eraill yn bresennol. Mae hi'n gân serch.
Madrid, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Madrid, gan gynnwys:
Ar lan y môr (cân)
Geiriau
<poem style="margin-left: 3em"> Ar lan y môr mae rhosys cochion Ar lan y môr mae lilis gwynion Ar lan y môr mae 'nghariad inne Yn cysgu'r nos a chodi'r bore.
Ar lan y môr mae carreg wastad Lle bûm yn siarad gair â'm cariad O amgylch hon fe dyf y lili Ac ambell gangen o rosmari.
Ar lan y môr mae cerrig gleision Ar lan y môr mae blodau'r meibion Ar lan y môr mae pob rinweddau Ar lan y môr mae nghariad innau.
Llawn yw'r môr o swnd a chegryn Llawn yw'r wy o wyn a melyn Llawn yw'r coed o ddail a blode Llawn o gariad merch wyf inne.
Mor hardd yw'r haul yn codi'r bore Mor hardd yw'r enfys aml ei liwie Mor hardd yw natur ym Mehefin Ond harddach fyth yw wyneb Elin
Ar fy ffordd wrth fynd i Rymni
Cân werin draddodiadol yw Ar fy ffordd wrth fynd i Rymni.
Cofnodwyd y dôn a'r pennill cyntaf am y tro cyntaf mewn casgliad o ganeuon gwerin a gyflwynwyd ar gyfer Eisteddfod 1910 ym Mae Colwyn. Roedd y caneuon hyn wedi'u casglu yn Nyffryn Aeron ac yn yr ardal o gwmpas Talysarn.
Mae'r gân Ar fy ffordd wrth fynd i Rymni yn disgrifio taith ddifyr i Rymni yng Nghymoedd De Cymru. Mae'r penillion yn facaronig mewn natur, wedi eu gosod bob yn ail - yn Gymraeg a Saesneg.
Tarheel, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Tarheel, gan gynnwys:
Tasley, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Tasley, gan gynnwys:
Teanaway, Washington
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Washington, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Teanaway, gan gynnwys:
Ble Rwyt Ti'n Myned?
Geiriau
<poem style="margin-left: 3em"> "Ble 'r wyt ti'n myned yr eneth ffein ddu?" "Myned i odro, O, Syr." Mynte hi. "O'r ddwy foch goch, a'r ddau lygad du, Draw wrth droed y mynydd y gwelais i hi."
"Gaf fi ddod gyda thi, yr eneth ffein ddu?" "Gwnewch fel y mynnoch, O, Syr." Mynte hi. "O'r ddwy foch goch, a'r ddau lygad du, Draw wrth droed y mynydd y gwelais i hi."
"Gaf fi roi cusan iti, yr eneth ffein ddu?" "Beth ydyw hwnnw, O, Syr?" Mynte hi. "O'r ddwy foch goch, a'r ddau lygad du, Draw wrth droed y mynydd y gwelais i hi."
"Gaf fi dy briodi, yr eneth ffein ddu?" "Os bydd Mam yn foddlon, O, Syr!" Mynte hi. "O'r ddwy foch goch, a'r ddau lygad du, Draw wrth droed y mynydd y gwelais i hi."
"Beth yw dy ffortiwn, yr eneth ffein ddu?" "Dim ond yr hyn a welwch, O, Syr!" Mynte hi. "O'r ddwy foch goch, a'r ddau lygad du, Draw wrth droed y mynydd y gwelais i hi."
"Yna ni'th briodaf, yr eneth ffein ddu!" "Ni ofynnais i chwi, O, Syr." Mynte hi. "O'r ddwy foch goch, a'r ddau lygad du, Draw wrth droed y mynydd y gwelais i hi."
Yr Afanc (creadur chwedlonol)
300px|bawd|[[Llyn Barfog, un o gartrefi honedig yr Afanc]]
Anghenfil chwedlonol yng Nghymru oedd yr Afanc (a elwir hefyd yn Addanc). Mae ei nodweddion yn amrywio o ffynhonnell i ffynhonnell; mae'n cael ei ddisgrifio fel creadur tebyg i grocodeil, afanc neu gorrach, a dro arall fel cythraul. Mae nifer o lynnoedd wedi'u nodi yn gartref iddo, gan gynnwys Llyn Llion, Llyn Barfog, ger Pont Brynberian, a Llyn yr Afanc, ger Betws-y-Coed. Mae hefyd "Bedd yr Afanc" ar Fynydd Preseli.
Chwedlau a thraddodiadau
Anghenfil oedd yr Afanc a oedd yn ymosod ar y sawl a oedd yn ddigon di-ofal i fynd i ddyfroedd y llyn roedd yn byw ynddo.
Yn chwedl Peredur fab Efrawg, fel y mae wedi'i chofnodi yn Llyfr Gwyn Rhydderch a Llyfr Coch Hergest, mae'r "Addanc" yn byw mewn ogof ger palas y brenin. Mae'r Addanc yn lladd tri mab y brenin bob dydd, ond maen nhw'n cael eu hatgyfodi gan forwynion y llys. Nid oes esboniad pam mae'r cylch hwn yn digwydd, ond mae Peredur yn gofyn am gael marchogaeth gyda'r tri mab wrth iddyn nhw chwilio am yr Addanc yn ddyddiol. Maen nhw'n gwrthod ei gais am na fyddent yn gallu ei atgyfodi pe bai'n cael ei ladd.
Templeton, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Yr Afanc (creadur chwedlonol)
Chwedlau a thraddodiadau
Mae Peredur yn mynd i'r ogof ar ei ben ei hun gyda'r bwriad o ladd y creadur a chael y clod a'r anrhydedd. Ar ei daith, mae'n gweld morwyn sy'n ei rybuddio mai y byddai'r Addanc yn ei ladd gyda chyfrwystra am ei fod yn anweledig ac yn saethu saethau gwenwynig. Mae'r forwyn, Brenhines Caergystennin, yn rhoi glain neidr iddo a fyddai'n gwneud y creadur ymddangos eto.
Templeton, Virginia
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Templeton, gan gynnwys:
Yr Afanc (creadur chwedlonol)
Chwedlau a thraddodiadau
Mae rhai chwedlau yn dweud bod y creadur wedi'i ladd gan y Brenin Arthur. Ger Llyn Barfog yn Eryri mae petrosomatoglyff ol-carn wedi'i ysgythru'n ddwfn i garreg Carn March Arthur", a grewyd gan farch y Brenin Arthur, Llamrei, wrth iddo halio'r Addanc o'r llyn.
Ceir hefyd safle o'r enw "Bedd yr Afanc" ar Fynydd Preseli, ble honnir y mae'r creadur wedi'i gladdu.
300px|dim|bawd|"Bedd yr Afanc" ar Fynydd Preseli
Iolo Morganwg
Yn ôl chwedl am yr afanc a gyflwynwyd gan Iolo Morganwg, fe achosodd ei ddirgryniadau lifogydd enfawr a foddodd holl drigolion Prydain heblaw am ddau berson, Dwyfan a Dwyfach, ac roedd holl drigolion yr ynysoedd wedi hynny yn ddisgynyddion iddynt.
Mewn fersiwn arall gan Iolo Morganwg, ych Hu Gadarn lusgodd yr afanc allan o Lyn Llion; roedd yr anghenfil yn ddiymadferth wedi iddo gael ei dynnu o'r dwr, ac yn gallu cael ei ladd.
Orgraff
Mae sillafiad yr enw mewn yn dibynnu ar y ffynhonnell. Yr avanc oedd yn byw yn Llyn Barfog, ac mae'r gair afanc heddiw yn cyfeirio at anifail arall. Mae'r ffurf avanc/afanc hefyd yn cael ei ddefnyddio yn Llyfr Coch Hergest a'r rhan fwyaf o ffynonellau canoloesol eraill. Yn y chwedl sy'n adrodd hanes Peredur yn Llyfr Gwyn Rhydderch, gelwir y creadur yn yr ogof yn addanc. Afanc yw'r sillafiad mwyaf cyffredin.
Tecumseh, Kansas
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Kansas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Tecumseh, gan gynnwys:
42 (Yr Ateb i Fywyd, y Bydysawd a Phopeth)
O gael ei ofyn i gynhyrchu'r cwestiwn terfynol i fynd gyda'r ateb "42", mae Deep Thought yn cyfaddef nad yw'n gallu cyfrifiannu hynny ei hun, ond y gall helpu i ddylunio cyfrifiadur sydd hyd yn oed yn fwy pwerus, gyda'r gallu i greu'r cwestiwn. Bydd y cyfrifiadur newydd yn ymgorffori bodau byw yn y "matrics cyfrifiadurol" a bydd yn rhedeg am ddeng miliwn o flynyddoedd. Dyma blaned y Ddaear.
Yn ASCII (safon amgodio cymeriad ar gyfer cyfathrebu electronig) mae 42 yn creu'r symbol * (seren). Symbol sy'n gallu golygu "Unrhyw beth" neu "Ddim byd".
Thornton, Washington
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Washington, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Thornton, gan gynnwys:
Beth wneir â merch benchwiban (cân)
Cân werin draddodiadol yw Beth wneir â merch benchwiban. Enghraifft o ganu Hen Bennillion.
Tennis, Kansas
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Kansas, yw .
Beth wneir â merch benchwiban (cân)
Geiriau
<poem style="margin-left: 3em"> Beth wneir â merch benchwiban Beth wneir â cheffyl bychan? Beth wneir â thaflod heb ddim gwair? Beth wneir mewn ffair heb arian?
Hytop, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Beth wneir â merch benchwiban (cân)
Geiriau
Wel rhoi y ferch benchwiban I werthu’r ceffyl bychan, A chadw’r daflod nes dêl gwair A mynd i’r ffair â’r arian.
Hytop, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Hytop, gan gynnwys:
Tennis, Kansas
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Tennis, gan gynnwys:
Beth wneir â merch benchwiban (cân)
Geiriau
Ni ddeil ystên ddiwaelod, Ceir boddi cath heb lygod, A phlannu mês os na fydd moch, A chrogi cloch heb dafod.
Bachgen Bach o Dincer
Cân werin draddodiadol yw Bachgen Bach o Dincer.
Cofnodwyd y gân hon gan Meredydd Evans wedi iddo glywed Ifan O. Williams yn ei chanu, a gasglodd hi gan hen ŵr ym Mhenmaenmawr i baratoi ar gyfer cyfres radio ar hen ganeuon ar ddiwedd y 1940au. Dysgodd yr hen ŵr hi yn yr ysgol; ymddengys fod dylanwad y Saesneg ar y gân, ac efallai iddo Gymreigio'r gân o gân Saesneg, iaith nad oedd yn ei ddeall ar y pryd.
Geiriau
<poem style="margin-left: 5em"> Bachgen bach o dincer Yn crwydro'r hyd y wlad, Cario'i dwls yn dacla, Gwneud ei waith yn rhad, Yn ei law roedd haearn Ac ar ei gefn roedd bocs, Pwt o getyn yn ei geg, A than ei drwyn roedd locs.
Cyrfa Potsiar a peipar a twigar owns agen, Ddy potsiar o ddy peipar o ddy nicrbocr lein; La di da di da di da, hoc it on ddy tshen, Ddy potsiar o ddy peipar o ddy knickerbocker line.
Cydio yn y badell, Y piser neu'r ystên; Taro'r haearn yn y tân A dal i sgwrsio'n glên; Eistedd yn y gongol, Un goes ar draws y llall, Taenu'r sodor gloyw glân I gywrain guddio'r gwall.
Holi hwn ac arall Ple'r aeth y tincer mwyn, Gyda'i becyn ar ei gefn, A chetyn dan ei drwyn. Bachgen bach o dincer Ni welir yn y wlad; Mae'n golled ar ei ôl I 'neud ei waith yn rhad.
Bedford, Massachusetts
Tref yn, yn nhalaith Massachusetts, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Bedford, gan gynnwys:
Torra di Giraglia
Hanes
Cychwynnwyd adeiladu'r tŵr ym mis Ebrill 1584. Roedd yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari.
Mae'r cofnod cyntaf o'r bwriad i adeiladu tŵr ar Giralia wedi dyddio 1573. Penderfynwyd ar gynlluniau'r adeilad yn derfynol ym 1582 gan arglwydd Cap Corse, Don Cristofaro Tagliacarne, a'r llywodraethwr Genoese, Stefano Passano, gyda chytundeb y boblogaeth. Ar 6 Hydref, 1583, dilyswyd y cytundeb adeiladu gan Swyddfa Adeiladu'r Tyrau, gyda Gorffennaf 1584 fel y dyddiad cwblhau arfaethedig.
Cychwynnwyd ar y gwaith dan gyfarwyddyd y pensaer Domenico Pelo. Fodd bynnag, bu problemau logistaidd yn ymwneud â chodi adeilad ar safle ynysig cyfyng. Mewn llythyr dyddiedig 29 mis Gorffennaf 1584 mae Don Tagliacarne yn hysbysu llywodraethwr newydd Genoa, Cattaneo Marini, am anawsterau cludo bwyd ac offer o Bastia i'r Giraglia, gan ofyn am estyniad i'r amser a chaniatawyd i'w hadeiladu. Er gwaethaf y problemau cafodd yr adeilad ei gwblhau ar 16 Tachwedd, 1584 ac roedd yn barod i'w defnyddio erbyn diwedd mis Rhagfyr o'r un flwyddyn. Cost y gwaith oedd 9311 lire a rhoddwyd hawl casglu o ffioedd angori er mwyn adennill yr arian yn ôl.
O'r 16g i'r 18g, roedd garsiwn y tŵr yn cynnwys pennaeth a thri milwr gan gynnwys o leiaf un bomiwr, a dyn a oedd yn gyfrifol am gyflenwadau a chludiant mewn cwch o Gorsica.
Bara rhyg
300px|bawd|Bara rhyg Math o fara sydd wedi'i wneud â chyfuniad o flawd a grawn rhyg yw bara rhyg. Gall fod yn olau neu dywyll, gan ddibynnu ar y math o flawd a ddefnyddiwyd ac unrhyw liw a ychwanegwyd iddo, ac mae fel arfer yn fwy dwys na bara a wneir gyda blawd gwenith. Mae'n ganddo fwy o ffibr a llai o fraster na bara gwyn, ac mae ei flas yn gryfach.
Roedd bara rhyg yn cael ei ystyried yn un o brif fwydydd yr Oesoedd Canol. Y Sacsoniaid a'r Daniaid gyflwynodd ryg i ynysoedd Prydain o gwmpas 500 OC, ac roedd yr hinsawdd yn addas ar gyfer ei dyfu yno.
Torra di Giraglia
Hanes
Yn 2008 cafodd yr adeilad ei gofrestru fel Monument historique (cofadail hanesyddol) gan lywodraeth Ffrainc.
Bara rhyg
Gwelir cyfeiriadau at fara du mewn dogfennau o'r 17g. Sôn am fara rhyg y mae'r rhain, a defnyddid y term 'du' i wahaniaethu rhwng bara rhyg a bara gwenith, a elwid yn 'fara gwyn' - er bod y bara'n nes at liw bara blawd cyflawn heddiw. Tyfid rhyg mewn ardaloedd yn Sir Gaernarfon yn y 17g nad oeddynt yn ddigon ffrwythlon i alluogi tyfu gwenith. Ar diroedd salach fyth, tyfid dim ond ceirch. Tueddai pobl i fwyta'r hyn oedd ar gael iddynt yn lleol, ac felly bara du rhyg oedd y bara a fwyteid gan bobl rhannau yr iseldir lle nad oedd y tir o'r ansawdd gorau.
Mae nifer o wahanol fathau o rawn rhyg wedi dod o ogledd a chanolbarth Ewrop, gan gynnwys Llychlyn, Y Ffindir, Y Gwledydd Baltig, Gwlad Pwyl, Wcrain, Rwsia, yr Iseldiroedd, Gwlad Belg, Ffrainc, Y Weriniaeth Tsiec, Yr Almaen ac mae hefyd yn nodweddiadol o ganton Valais yn Y Swistir.
Thurmond, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn Surry County, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Thurmond, gan gynnwys:
Boneddwr Mawr o'r Bala
Cân werin draddodiadol yw Boneddwr Mawr o'r Bala.
Geiriau
<poem style="margin-left: 5em"> Boneddwr mawr o’r Bala Ryw ddiwrnod aeth i hela Ar gaseg denau ddu Ar gaseg denau ddu. Ha ha ha ha ha Ar gaseg denau ddu.
Leighton, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Leighton, gan gynnwys:
Boneddwr Mawr o'r Bala
Geiriau
Carlamodd yr hen gaseg O naw o’r gloch tan ddeuddeg Heb unwaith godi pry.
Yr holl fytheid redasant A’r llwynog coch ddaliasant Ond ci rhyw ffarmwr oedd.
Ond ‘chana i ddim ychwaneg Fe syrthiodd efo’i gaseg I’r afon dros ei ben.
Thynedale, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Thynedale, gan gynnwys:
Faunsdale, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Faunsdale, gan gynnwys:
Addison, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Addison, gan gynnwys:
Cyfrifiaduron Sycharth
bawd|Clawr blaen [[CD-ROM Y Celtiaid (fersiwn 2003).]] Roedd Cyfrifiaduron Sycharth (hefyd: Cyhoeddiadau Sycharth) yn gwmni meddalwedd Cymraeg (yn bennaf), a oedd yn creu ac yn marchnata cynnyrch digidol rhwng 1997 a 2008. Roedd y cwmni wedi'i leoli yn Rhuthun a Llangollen ac ar un cyfnod yn cyflogi tua 11 o bobl. Gwerthwyd rhai o'u cynnyrch ar wefan Gwales.
Cychwynnwyd y cwmni gan Robin Owain a gadwodd ei swydd fel prifathro yn 2000 er mwyn canolbwyntio ar greu meddalwedd, yn bennaf ar gyfer ysgolion.
Lletem
Erfyn siâp triongl a phlân ar oleddf cludadwy yw lletem. Un o'r chwe pheiriant syml clasurol yw hi. Gellir ei defnyddio i wahanu dau wrthyrch neu rannau o wrthrych, i godi gwrthrych neu i ddal gwrthrych yn ei le. Mae'n gweithio drwy drawsnewid grym a roddir ar y pen di-fin i mewn i rymoedd sy'n berbendicwlar i'w hwynebau ar oleddf. Rhoddir mantais fecanyddol lletem gan gymhareb o hyd ei holeddf i'w lled. Er y gallai lletem fer ag ongl lydan gyflawni nod yn gynt, mae eisiau mwy o rym nag sydd ar letem hir ag ongl gul.
Edward John Lewis
Roedd Edward John Lewis (5 Rhagfyr 1859 – 8 Mehefin 1925) yn feddyg Cymreig ac yn hanner-cefnwr rygbi'r undeb rhyngwladol; chwaraeodd i Goleg Llanymddyfri a rygbi rhyngwladol i Gymru. Un gêm yn unig a chwaraeodd i Gymru, a hynny pan gafodd ei ddewis ar gyfer y gêm ryngwladol gyntaf.
Bywyd Personol
Ganwyd Lewis ym 1859 yn Llanymddyfri yn fab i John Lewis, ac fe'i haddysgwyd gyntaf yng Ngholeg Llanymddyfri ac yna aeth i Goleg Crist, Caergrawnt ym 1878. Enillodd ei BA ym 1882 a'i Faglor mewn Meddygaeth yn 1887 o Ysbyty St Bartholomew. Parhaodd Lewis â'i astudiaethau trwy gydol ei yrfa, a dyfarnwyd iddo'r LSA yn 1884, yr MRCS yn 1884 a'r FRCS yn 1890. Cwblhaodd ei gyfnod fel uwch swyddog tŷ yn St Batholomew, cyn dod yn feddyg ymgynghorol yn Kilburn Dispensary. Dechreuodd ei arbenigedd mewn pediatreg pan ymgymerodd â swydd fel llawfeddyg yn Clergy Orphan School yn Marylebone, gan gymryd swydd yn ddiweddarach fel Uwch Swyddog Meddygol Preswyl yn Ysbyty Great Ormond Street. Ei swydd olaf oedd Swyddog Meddygol Preswyl yn y Royal Free Hospital yn Llundain.
Gyrfa Rygbi
chwith|bawd|175x175px|Y tîm cyntaf o Gymru, Lewis yn eistedd yn y rhes flaen, ar y chwith Wedi i Richard Mullock, ysgrifennydd Athletau Casnewydd, lwyddo i sicrhau gêm gan yr Undeb Rygbi Pêl-droed rhwng tîm Lloegr a Chymru a oedd eto i gael ei ffurfio, roedd ganddo gyfnod byr i recriwtio tîm i Gymru. Roedd gan Mullock gynlluniau i ffurfio Undeb Rygbi Cymru yn y dyfodol, felly dewisodd dîm o 'chwaraewyr bonheddig' a oedd yn cynrychioli clybiau eang o bob cwr o Gymru. Nid Lewis yn unig oedd yn gyn-fyfyriwr o Gaergrawnt, ar ôl graddio o Goleg Crist ond roedd hefyd yn cynrychioli Llanymddyfri, ac fe'i galwyd i gynrychioli'r tîm cyntaf o Gymru. Rhoddwyd Lewis i chwarae fel hanner-cefn, y safle allweddol, a'r reffari Leonard Watkins, Llandaf. Roedd y gêm yn drychinebus i dîm Cymru. Roedd y tîm wedi ei drefnu'n wael, gan nad oeddynt wedi chwarae gyda'u gilydd erioed o'r blaen, a nifer o chwaraewyr heb fod yn ei safleoedd arferol. Yn y deg munud cyntaf ar ddechrau'r gêm, cafodd Lewis a blaenwr Cymru, B. B. Mann eu hanafu, gan adael y cae cyn y chwiban olaf. Colodd tîm Cymru o wyth gôl i ddim, ac ni wnaeth Lewis byth gynrychioli ei wlad eto.
Citroën 2CV
chwith|bawd|250px|Sawl 2CV yn [[Fforest Llandegla ]] bawd|250px Mae’r Citroën 2CV yn gar rhad a syml, cynhyrchwyd gan gwmni Citroën rhwng 1948 a 1990 gyda pheiriant wedi oeri gan awyr. Bwriad y cwmni oedd eu gwerthu i ffermwyr; roedd defnydd o geffyl a throl dal yn gyffredin yng nghefn gwlad Ffrainc.
Daeth y syniad gwreiddiol o Pierre-Jules Boulanger, dirprwy-bennaeth y cwmni. Gofynnodd am gar addas i ffyrdd y cefn gwlad, i gludo 4 o bobl a 50 cilogram o gynnyrch, yn defnyddio dim mwy na 5 litr o betrol i fynd 100 cilomedr. Bwriadwyd gwerthu’r car ym 1939, ond oherwydd yr Ail Ryfel Byd roedd rhaid aros tan 1948.
Paredd (mathemateg)
Mewn mathemateg, ceir dau gategori o fewn paredd (o'r Saesneg parity): eilrifau (-2, 0, 2, 4, 6, 8, 566...) ac odrifau (-3, -1, 1, 3, 5, 7, 387...) Arferid defnyddio'r termau 'rhwydd' ac 'afrwydd' yn y Gymraeg hyd at y 70au.
Pan fo cyfanrif yn cael ei rannu gyda 2 a'r ddwy ochr yn hafal, mae'r ddwy ochr (neu'r ddau hanner) yn eilrif ee
I'w roi mewn geiriau eraill: mae 6 yn eilrif oherwydd nid oes gweddill pan gaiff ei rannu gyda 2.
Diffiniad mwy ffurfiol o eilrif yw'r canlynol: cyfanrif ar ffurf n = 2k, gyda'r k yma'n nodi'r cyfanrif.
Ashford, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Ashford, gan gynnwys:
Ranburne, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Paredd (mathemateg)
Gellir wedyn dangos bod odrif yn gyfanrif o'r ffurf n = 2k + 1. Mae'n bwysig nodi bod y diffiniad uchod o baredd yn berthnasol i rifau cyfanrif yn unig, felly ni ellir ei gymhwyso i rifau fel 1/2 (hanner), 4.201 ayb.
Ranburne, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Ranburne, gan gynnwys:
Paredd (mathemateg)
Gellir diffinio'r setiau o eilrifau ac odrifau fel a ganlyn:
Silwair
bawd|Bêls silwair Porthiant sydd wedi eplesu a'i storio ac yn gallu cael ei ddefnyddio i fwydo gwartheg, defaid ac anifeiliaid eraill sy'n cnoi cil yw silwair. Mae'n eplesu ac yn cael ei storio trwy broses sy'n cael ei alw'n silweirio, ac fel arfer wedi'i wneud o gnydau gwaith, gan gynnwys indrawn, sorghwm neu rawn eraill, gan ddefnyddio'r planhigyn gwyrdd i gyd (ac nid y grawn yn unig). Gellir gwneud silwair o nifer o gnydau maes.
Mae silwair yn cael ei gynhyrchu trwy un neu ragor o'r dulliau canlynol: gosod tyfiant gwyrdd sydd wedi'i dorri mewn seilo neu bydew; llwytho'r tyfiant mewn pentwr mawr a'i wasgu i lawr er mwyn clirio cymaint o ocsigen â phosib, ac yna'i orchuddio â phlastig; neu trwy lapio bêliau mawr crwn gyda ffilm plastig.
Hanes
Er bod rhai wedi dechrau mabwysiadu’r dechneg newydd o wneud byrnau silwair yn hanner cynta’r 1980au, haf trychinebus o wlyb 1985 a’r anhawster cael tywydd i wneud y byrnau bach arferol fu’n gyfrifol am y newid mawr. Buddsoddodd contractwyr yn y drefn newydd, ac o’i chael yn llwyddiant ac yn hwylus ("ta ta" dibynnu ar y tywydd a gorfod llwytho byrnau bach i drelar!) fe’i mabwysiadwyd gan bawb bron o hynny ymlaen. Ambell un yn dal i wneud byrnau bach am rai blynyddoedd wedyn ond llawer o ffermwyr yn buddsoddi yn eu peiriannau eu hunain.
Dyma flas ar dymor "trychinebus" hel gwair 1985: "Harlech: 8 Gorffennaf 1985: Dechra torri gwair LLety Peryg. Ychydig glaw. 9fed Sych. 10fed Ychydig glaw. 11eg Glaw ar adegau. 12fed Glaw nos a bora ar adegau. 13eg Cawod nos. 14eg Dafnau." Roedd y defnydd o silwair yn achubiaeth ac yn chwyldro er yn dod atom efo problemau amgylcheddol.
Felodrom Cenedlaethol Cymru
Arena dan do yng Nghasnewydd yw Felodrom Cenedlaethol Cymru a leolir ym Mhentref Chwaraeon Rhyngwladol Casnewydd, Llyswyry. Mae adnoddau'r Felodrom yn cynnwys trac 250 metr dan do wedi ei wneud o binwydd Siberiaidd, ystafell digwyddiadau/stiwdio ddawns, ystafell bwysau rhad ac am ddim, ystafell ffitrwydd, ystafell profi cyffuriau ac arena chwaraeon amlbwrpas dan do.
Mae ganddi seddi ar gyfer 500 o wylwyr. Mae Felodrôm Casnewydd yn gartref i Bencadlys Beicio Cymru a Chlwb Beicio Velo Ieuenctid Casnewydd.
Mae trac awyr agored beicio speedway wedi ei leoli yn y Felodrom.
Defnyddiwyd y Felodrom gan y tîm beicio Prydeinig ar gyfer ei gwersylloedd paratoi cyn Gemau Olympaidd yr Haf 2008, 2012 a 2016.
Cyhoeddwyd ym mis Awst 2018 y byddai'r Felodrôm yn cael ei hail-enwi ar ôl enillydd Cymreig cyntaf y Tour de France, sef Geraint Thomas.
Nahant, Massachusetts
Tref yn, yn nhalaith Massachusetts, yw .
West Blocton, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn West Blocton, gan gynnwys:
Bugeilio'r Gwenith Gwyn
Cân werin draddodiadol yw Bugeilio'r Gwenith Gwyn. Yn ôl traddodiad, Ann Thomas, mwy adnabyddus fel y Ferch o Gefn Ydfa, yw testun y gân a gyfansoddwyd gan Wil Hopcyn.
Geiriau
<poem style="margin-left: 5em"> Mi sydd fachgen ieuanc ffôl Yn byw yn ôl fy ffansi, Myfi'n bugeilio'r gwenith gwyn, Ac arall yn ei fedi. Pam na ddeui ar fy ôl, Ryw ddydd ar ôl ei gilydd? Gwaith 'rwy'n dy weld, y feinir fach, Yn lanach, lanach beunydd.
Glanach, glanach wyt bob dydd, Neu fi yn wir sy'n ffolach; Er mwyn y Gŵr a wnaeth dy wedd Dod im' drugaredd bellach. Cwnn dy ben, gwel acw draw, Rho im' dy law wen dirion; Gwaith yn dy fynwes bert ei thro Mae allwedd clo fy nghalon.
Tra fo dŵr y môr yn hallt, A thra bo gwallt yn tyfu, A thra fo calon dan fy mron Mi fydda'n ffyddlon iti; Dywed imi'r gwir heb gêl, A rho dan sêl d'atebion, P'un ai myfi ai arall, Ann Sydd orau gan dy galon.
Fersiwn modern
Fersiwn modern o'r gan:
New Brockton, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn New Brockton, gan gynnwys:
Crosio
bawd|Manylyn o liain bwrdd o waith crosio a wnaed ym Mhortiwgal, tua 1970. Ffurf ar wniadwaith yw crosio sydd yn broses o greu ffabrig trwy gyd-gloi dolenni o edau, edafedd, neu geinciau o ddeunyddiau eraill gan ddefnyddio bachyn crosio.
Mae'r enw yn deillio, drwy'r Saesneg, o'r term Ffrangeg crochet, sy'n golygu "bachyn bychan". Gall bachyn fod wedi'i wneud o fetel, pren neu blastig, ei weithgynhyrchu yn fasnachol neu gynhyrchu mewn gweithdy crefft.
Y gwahaniaeth mwyaf rhwng crosio a gweu, ar wahan i'r offer sy'n cael ei ddefnyddio, yw bod pob pwyth wrth grosio yn cael ei gwblhau cyn y nesaf, tra bod nifer o bwythau yn cael eu cadw ar agor ar yr un pryd wrth weu.
Daw'r enghreifftiau cynharaf o waith crosio o'r 19g. Mae'r cyfarwyddiadau cyhoeddiedig cynharaf ar gyfer crosio yn ei ffurf bresennol i'w canfod mewn rhifyn o'r cylchgrawn Iseldireg Penélopé a gyhoeddwyd yn 1823.
Epes, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Epes, gan gynnwys: