cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rada Gweriniaeth Ddemocrataidd Belarws
Ffurfio
Sefydlodd y Rada gysylltiadau diplomyddol swyddogol â sawl gwladwriaeth gan gynnwys y Ffindir, Gweriniaeth Pobl yr Wcráin, Tsiecoslofacia, Estonia, Latfia, Lithwania, Twrci ac eraill.
1919–1947
Ym mis Ebrill 1919, cipiodd byddin Gwlad Pwyl ddinasoedd Hrodna a Vilnius. Cyhoeddodd Józef Piłsudski y Cyhoeddiad i drigolion hen Ddugiaeth Lithwania gan nodi y byddai gweinyddiaeth newydd Gwlad Pwyl yn rhoi ymreolaeth ddiwylliannol a gwleidyddol iddynt. Croesawyd y cyhoeddiad gan arweinyddiaeth Belarwsia, yn enwedig o ystyried cynlluniau Sofietaidd ar gyfer Dirgelwch Belarws. Fodd bynnag, mewn trafodaethau diweddarach gydag arweinwyr Belarwsia, cynigiodd Piłsudski gyfyngu ar swyddogaethau llywodraeth Belarwsia i faterion diwylliannol yn unig, a wrthodwyd gan brif weinidog Belarwsia, Anton Luckievic. Llwyddodd llywodraeth Belarws gynnwys datganiad am hawliau lleiafrifoedd yng Ngwlad Pwyl ym mhenderfyniadau Cynhadledd Heddwch Paris.
Gwrthdystiodd llywodraeth Gweriniaeth Ddemocrataidd Belarwsia y cynnull milwrol Pwylaidd yn ardal Vilnius, yr etholiadau Pwylaidd a gynhaliwyd yno, ac atodi ardal Augustów i Wlad Pwyl. Fe wnaethant hefyd apelio ar Gynghrair y Cenhedloedd, Prydain Fawr, Ffrainc, yr Unol Daleithiau a gwledydd eraill i gydnabod annibyniaeth Belarws.
Ddiwedd 1920, cychwynnodd llywodraeth Belarwsia drafodaethau o'r newydd gyda'r Bolsieficiaid ym Moscow a cheisio eu perswadio i gydnabod annibyniaeth Belarws a rhyddhau carcharorion gwleidyddol Belarwsia o garchardai Rwsia. Roedd y trafodaethau yn aflwyddiannus.
Ar 11 Tachwedd 1920, llofnododd Gweriniaeth Ddemocrataidd Belarwsia gytundeb partneriaeth â Gweriniaeth Lithwania i gydweithredu i ryddhau tiroedd Belarwsia a Lithwania rhag meddiannaeth Gwlad Pwyl.
Ar ôl sefydlu Gweriniaeth Sosialaidd Sofietaidd Belarwsia (SSR Belarwsia) fel rhan o'r Undeb Sofietaidd, gosododd sawl aelod o'r Rada eu mandadau ym 1925 a dychwelyd i Belarws. Yn swyddogol, ni wnaeth BNR Rada erioed gydnabod SSR Belarwsia. Lladdwyd mwyafrif aelodau’r Rada a ddychwelodd i Belarws, gan gynnwys y cyn Brif Weinidog Vaclau Lastouski, yn ddiweddarach yn y terfysgaeth Sofietaidd ym Melarws yn y 1930au.
Yn ystod yr Ail Ryfel Byd gwrthododd y Rada gydweithredu â'r Natsïaid na chydnabod llywodraeth gydweithredol Belarus, Rada Ganolog Belarwsia.
Ffleminiaid de Penfro
Fflandrysiaid neu Ffleminiaid de Penfro yw'r enw a ddefnyddir i gyfeirio at y Ffleminiaid a ymsefydlodd yn ne Penfro yn y 12g gan drawsnewid iaith a diwylliant yr ardal am byth.
Rada Gweriniaeth Ddemocrataidd Belarws
Ar ôl yr Ail Ryfel Byd
Gorfododd cynnydd y Fyddin Goch ym 1945 i Rada'r BNR adleoli i ran Orllewinol yr Almaen, a feddiannwyd gan fyddinoedd Prydain ac America.
Ffleminiaid de Penfro
Ceir y cyfeiriad cyntaf atynt ym Mrut y Tywysogion am y flwyddyn 1108. Mae'r brut yn cofnodi fel y daeth y Ffleminiaid (pobl "o darddiad ac arferion rhyfeddol") i Ddyfed ar orchymyn y brenin Eingl-Normanaidd Harri I o Loegr. Â'r croniclydd yn ei flaen i ddweud eu bod wedi cipio'r cyfan o gantref Rhos ac wedi gyrru allan y trigolion gwreiddiol i gyd.
Kamsin: The Untouched
Ffilm erotig yw Kamsin: The Untouched a gyhoeddwyd yn 1997. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi.
The Good Husband
Ffilm ddrama yw The Good Husband a gyhoeddwyd yn 2020. Fe'i cynhyrchwyd yn Nigeria.
Rada Gweriniaeth Ddemocrataidd Belarws
Ar ôl yr Ail Ryfel Byd
Ym mis Chwefror 1948, pasiodd y Rada faniffesto arbennig, a thrwy hynny datgan ei fod yn ail-gynnau ei weithgarwch. Ym mis Ebrill 1948, cynhaliodd y Rada, ynghyd â chynrychiolwyr ffoaduriaid Belarwsia ar ôl y rhyfel, gynhadledd yn Osterhofen, Bafaria.
Ffleminiaid de Penfro
Daeth y Ffleminiaid hyn o Loegr, lle ceir cofnodion iddynt ymsefydlu yn rhannau dwyreiniol y wlad yn y ganrif flaenorol. Bwriad Harri I oedd disodli'r Cymry Dyfed o'u tiroedd a chreu "ardal glustog" rhwng Normaniaid y de, bychan mewn nifer, a'r Cymry. Ymddengys fod grwpiau eraill wedi dod drosodd ar ôl hynny yn uniongyrchol o Fflandrys fel y bobl a ddilynai Wizo, a fyddai'n arglwydd cantref Daugleddau yn nes ymlaen.
Kamsin: The Untouched
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1997. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Titanic sef ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr James Cameron.
Rada Gweriniaeth Ddemocrataidd Belarws
Ar ôl yr Ail Ryfel Byd
Prif weithgareddau BNR Rada yn y Gorllewin oedd lobïo a chysylltiadau â llywodraethau'r Gorllewin i sicrhau cydnabyddiaeth o Belarws fel gwlad ar wahân. Ynghyd â sefydliadau gwrth-Sofietaidd eraill yn y Gorllewin, gan gynnwys llywodraethau alltud o'r Wcráin a gwledydd y Baltig, protestiodd y Rada yn erbyn torri hawliau dynol yn yr Undeb Sofietaidd. Yn y 1950au galluogodd Rada BNR greu rhifyn Belarwsia o Radio Free Europe. Trefnodd aelodau’r Rada gefnogaeth i Belarws yn dilyn Trychineb Chernobyl ym 1986.
The Good Husband
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2020. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Run.
Kamsin: The Untouched
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rada Gweriniaeth Ddemocrataidd Belarws
Ar ôl diddymu'r Undeb Sofietaidd
Ar ôl diddymu'r Undeb Sofietaidd yn y 1990au, trosglwyddodd llywodraethau alltud tebyg y gwledydd cyfagos (Lithwania, Gwlad Pwyl ac eraill) eu mandadau i'r llywodraethau annibynnol cyfatebol.
Ffleminiaid de Penfro
Parhaodd y Ffleminiaid yn gymuned ar wahân am rai canrifoedd. Yn ddiweddarach caent eu cofnodi fel unedau arbennig ym myddinoedd y Saeson yn ystod gwrthryfel Owain Glyndŵr, e.e. ym mrwydr Hyddgen yn 1401.
Rada Gweriniaeth Ddemocrataidd Belarws
Ar ôl diddymu'r Undeb Sofietaidd
Ar ôl datgan annibyniaeth Gweriniaeth Belarws yn 1990, cynyddodd ddiddordeb yng Ngweriniaeth Ddemocrataidd Belarwsia yng nghymdeithas Belarws. Mae Ffrynt Boblogaidd Belarwsia, a oedd y brif wrthblaid wrth-Gomiwnyddol o blaid Perestroika, wedi apelio mewn sawl agwedd at adfer Belarws annibynnol fel Gweriniaeth Ddemocrataidd Belarwsia ers diwedd yr 1980au. Ym 1991, mabwysiadodd senedd Belarws symbolau gwladwriaethol Gweriniaeth Ddemocrataidd Belarwsia, y Pahonia a'r faner Gwyn-coch-gwyn, fel symbolau gwladwriaethol Gweriniaeth Belarws.
The Good Husband
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Is-Arlywydd yr Unol Daleithiau
Is-Arlywydd yr Unol Daleithiau yw'r swydd wleidyddol ail uchaf yn llywodraeth ffederal yr Unol Daleithiau, ar ôl yr Arlywydd ei hun. Y deiliaid ers yr 20fed o Ionawr 2021 yw Kamala Harris. Yr Is-Arlywydd yw llywydd y Senedd yn ogystal os daw'r Arlywydd yn analluog maent yn camu i'r adwy.
Elfyn John Richards
Ffisegydd Cymreig oedd Elfyn John Richards (28 Rhagfyr 1914 – 7 Medi 1995).
Dyddiau cynnar
Ganwyd yn y Barri ym 1914. Addysgwyd ym Mhrifysgol Aberystwyth ac wedyn ymlaen i Gaergrawnt fel cyn-orthwyr ymchwil i Gwmni Awyrennau Bryste. Ar ôl ei gyfnod ym Mryste gweithiodd yn adran awyrennau'r Labordy Ffisegol Cenedlaethol. Richards oedd prif gynllunydd cynorthwyol Vickers Armstrong ac roedd yn gyfrifol am gynllun yr awyrennau Viking, Viscount a’r VC 10. Roedd hyn yn ystod 1945 a 1950.
Gwaith academaidd
Penodwyd Richards yn Athro Peirianneg Awyrennol ym Mhrifysgol Southampton a phenodwyd ef yn gyfarwyddwr Sefydliad Ymchwil i Sŵn a Dirgryniad. Yn 1959 fe gafodd radd D.Sc Cymru fel cydnabyddiaeth o’i waith a derbyniodd fedalau aur Sefydliad y Peirianwyr sifil a’r Gymdeithas Awyrennol Frenhinol.
Penodwyd ef yn is-ganghellor Prifysgol Loughborough yn 1973.
Castell Ystrad Peithyll
Un o gestyll y Normaniaid yng Nghymru oedd Castell Ystrad Peithyll neu Castell Peithyll. Lleolir ei adfeilion mewn coedwig ger Capel Dewi, tua 6 milltir i'r dwyrain o Aberystwyth, Ceredigion.
Codwyd y castell mwnt a beili hwn ar lan afon Peithyll, un o ledneintiau afon Clarach, yn y flwyddyn 1110 neu'n fuan ar ôl hynny wrth i'r arglwydd Normanaidd Gilbert Fitz Richard (un o sawl a elwir yn Gilbert de Clare hefyd) oresgyn rhan helaeth o Geredigion.
Rywbryd ar ôl hynny rhaid bod y castell wedi cael ei ailadeiladu oherwydd cofnodir iddo gael ei losgi yn 1136 gan Owain ap Gruffudd a'i frawd Cadwaladr. Ciliodd y Normaniaid o Geredigion am gyfnod hir ar ôl ymgyrch y tywysogion hynny.
Matlock, Swydd Derby
Tref yn sir seremonïol Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Matlock. Matlock yw canolfan weinyddol y sir. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dyffrynnoedd Swydd Derby.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Matlock boblogaeth o 14,956.
Rada Gweriniaeth Ddemocrataidd Belarws
Ar ôl diddymu'r Undeb Sofietaidd
Yn 1993, cynhaliodd llywodraeth Gweriniaeth Belarws ddathliadau swyddogol 75 mlynedd ers Gweriniaeth Ddemocrataidd Belarwsia ym Minsk. Cymerodd aelodau o BNR Rada ran yn y dathliadau ynghyd ag uwch arweinwyr gwleidyddol Gweriniaeth Belarws. Dywedwyd bryd hynny fod y Rada yn barod i drosglwyddo ei statws i senedd Belarws a etholwyd yn ddemocrataidd - fodd bynnag, nid i senedd Belarws yr amser hwnnw, a etholwyd o dan lywodraeth Sofietaidd. Fodd bynnag, cafodd y cynlluniau hyn eu canslo ar ôl i’r arlywydd Alexander Lukashenko, a etholwyd ym 1994, sefydlu dychweliad i bolisïau Sofietaidd o ran iaith a diwylliant Belarwsia. thumb|right|250px|[[Ivonka Survilla, 8fed Cadeirydd y Cyngor BNR]] Heddiw mae RR BNR yn ceisio hyrwyddo democratiaeth ac annibyniaeth i Belarws gan ddefnyddio cysylltiadau a lobïo mewn gwledydd lle mae ganddo ei gynrychiolwyr: UDA, Canada, Y Deyrnas Unedig, Estonia ac eraill. Mae Arlywydd y Rada yn cynnal cyfarfodydd yn rheolaidd â llunwyr polisi’r gorllewin ac yn gwneud datganiadau swyddogol yn beirniadu troseddau hawliau dynol a pharhad Rwsianeiddio ym Melarws. Daeth y Rada yn fan ymgynnull ar gyfer nifer o wleidyddion alltud Belarws.
Ers diwedd y 1980au, bob 25 Mawrth, dethlir Diwrnod Annibyniaeth Gweriniaeth Ddemocrataidd Belarwsia yn eang gan wrthblaid ddemocrataidd genedlaethol Belarws fel Diwrnod Rhyddid (Belarwseg: Дзень волі). Fel rheol, mae ralïau gwrthblaid dorfol ym Minsg a digwyddiadau dathlu sefydliadau diaspora Belarws.
Louis IX, brenin Ffrainc
200px|bawd|Cerflun o Sant Louis yn y [[Sainte-Chapelle, Paris]] Brenin Ffrainc o 1226 hyd ei farwolaeth oedd Louis IX (25 Ebrill 1215 – 25 Awst 1270). Mae'n sant yn yr Eglwys Gatholig.
Cafodd ei eni ym Mhoissy, yn fab i'r brenin Louis VIII a'i wraig Blanche o Castille.
Mae'n nawddsant talaith San Luis Potosí ym Mecsico, a enwir ar ei ôl.
Clwbfrwynen wrychog
Monocotyledon a phlanhigyn blodeuol yw Clwbfrwynen wrychog sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Cyperaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Isolepis setacea a'r enw Saesneg yw Bristle club-rush. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Clwbfrwynen Fach, Clwbfrwynen Fechan, Clwbfrwynen Gwychog, Clwpfrwynen Fach, Clwp-frwynen Fechan.
Mae'r planhigyn hwn yn tarddu o Asia a throfannau De America. O ran ffurf, mae'n eithaf tebyg i wair, glaswellt neu frwyn, ond y prif nodwedd sy'n eu gwahaniaethu yw bonyn y planhigyn. Mae gan y bonion hyn - o'u croes-dorri - siap triongl ac mae'r dail yn sbeiralu mewn tair rheng - dwy sydd gan wair.
Capel Lôn y Felin, Llangefni
Mae Capel Lôn y Felin wedi ei leoli yn nhref Llangefni ar Ynys Môn. Mae yno capasiti eisteddadau o 1905.
Hanes
Cafodd y capel ei adeiladu yn 1903 yn arddull werinol ddiweddarach o'r math mynediad talcen,ac yno ei agor yn Tachwedd 1903. Talwyd £481 ar gyfer adeiladu'r capel. Mae'r capel yn parhau i fod yn agored heddiw.
Tinamiformes
Urdd o adar yw'r Tinamiformes ac mae'r Tinamŵaid (y Tinamidae) yn deulu o fewn yr urdd honno; ceir hefyd 47 math neu rywogaeth o fewn yr urdd e.e. Tinamŵ'r ucheldir. Mae'r erthygl hon yn cyfeirio at y tri: yr urdd y teulu a'r 47 rhywogaeth. Tiriogaeth y Tinamŵ yw Mecsico, Canol America, a De America. Daw'r gair o'r iaith Carib a gaiff ei siarad gan bobl Kalina yn Ne America.
Dyma un o'r adar mwyaf hynafol, a cheir ffosiliau ohonynt o'r epoc Miosen. Mae ymchwil diweddar yn dangos nad ydynt yn chwaer grŵp i'r adar gwastatfron (y ratiteiaid), na fedrant hedfan. Adar sefydlog ydynt, ac anghrwydrol, gan fyw ar y tir, yn hytrach na mewn coed. Gallant fyw mewn amrywiaeth o gynefinoedd: o'r fforestydd glaw i laswelltiroedd. Ceir dau isdeulu, ac mae'r ddau'n hollol wahanol o ran eu cynefinoedd, gyda'r Nothurinae yn byw mewn gwastatiroedd agored a'r Tinaminae mewn coedwigoedd.
Perthynas
Cladogram gan Bertelli & Porzecanski (2004)
Lori yddf-felen
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Lori yddf-felen (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: lorïaid gyddf-felyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Lorius chlorocercus; yr enw Saesneg arno yw Yellow-bibbed lory. Mae'n perthyn i deulu'r Lorïaid (Lladin: Loridae) sydd yn urdd y Psittaciformes.
Fröliches Neujahr!
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Arrigo Frusta yw Fröliches Neujahr! a gyhoeddwyd yn 1909. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal.
Lori yddf-felen
Genws
Mae'r lori yddf-felen yn perthyn i'r genws Lorius, yn nheulu'r Lorïaid (Lladin: Loridae). Dyma aelodau eraill y genws:
Cog Sirkeer
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. leschenaultii, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r cog Sirkeer yn perthyn i deulu'r Cogau (Lladin: Cuculidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Fröliches Neujahr!
Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1909. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Corner in Wheat sef ffilm gan y Cymro D. W. Griffith.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arrigo Frusta ar 26 Tachwedd 1875 yn Torino a bu farw yn yr un ardal ar 8 Chwefror 1961.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arrigo Frusta nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Maigret Sets a Trap
Ffilm ddrama am drosedd yw Maigret Sets a Trap a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori ym Mharis. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Stewart Harcourt a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Samuel Sim.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Rowan Atkinson, Fiona Shaw, Heather Bleasdale, Hugh Simon, Lucy Cohu, Mark Heap, Aidan McArdle, Christopher Bowen, David Dawson, Gillian Bevan, Jack McMullen, Katie Lyons, Rebecca Night, Rufus Wright, Shaun Dingwall, Ian Bartholomew, Leo Hatton a Leo Staar. Mae'r ffilm Maigret Sets a Trap yn 87 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Ulrike Münch sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi'i seilio ar waith cynharach, Maigret Sets a Trap, sef gwaith ysgrifenedig gan yr awdur Georges Simenon a gyhoeddwyd yn 1955.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Iago III, brenin yr Alban
Brenin yr Alban o 3 Awst 1460 ymlaen oedd Iago III (c. 1451 - 11 Mehefin, 1488). Roedd yn frenin amhoblogaidd oherwydd ei ffefrynnau a'i amharodrwydd i weinyddu cyfiawnder yn deg.
Margaret Nasmyth
Arlunydd benywaidd a anwyd ym Mhrydain oedd Margaret Nasmyth (1791 – 1869).
Martha (ffilm, 1916)
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Gustav Schönwald yw Martha a gyhoeddwyd yn 1916. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Martha ac fe'i cynhyrchwyd yn Ymerodraeth yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Hans Brennert a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Friedrich von Flotow.
Rhestr trefi Cymru
Enwau yn nhrefn yr wyddor, gan anwybyddu cysylltnodau a bylchau rhwng geiriau. Os yw'r enw'n dechrau â'r fannod, caiff honno ei hanwybyddu. Mae dinasoedd yn ymddangos mewn print trwm.
Margaret Nasmyth
Enw'i thad oedd Alexander Nasmyth. Roedd Charlotte Nasmyth yn chwaer iddi.
Rhestr trefi Cymru
A
Aberaeron Aberafan Aber-carn Aberdâr Aberdaugleddau Abergele Abergwaun Aberhonddu Abermaw Aberpennar Abersychan Abertawe Aberteifi Abertyleri · Aberystwyth Amlwch Arberth
Martha (ffilm, 1916)
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Rhestr trefi Cymru
C
Caerdydd Caerfyrddin Caerffili Caergybi Caernarfon Caerwys Cas-gwent Casllwchwr Casnewydd Castell-nedd Castellnewydd Emlyn Cei Connah Ceinewydd Cilgerran Cil-y-coed Clydach Coed-duon Conwy Corwen Cricieth Crucywel Crymlyn Cwmbrân Cydweli Cyffordd Llandudno
Martha (ffilm, 1916)
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Intolerance sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Rhestr trefi Cymru
D
Degannwy Dinbych Dinbych-y-pysgod Doc Penfro Dolgellau Y Drenewydd
Martha (ffilm, 1916)
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gustav Schönwald ar 28 Mehefin 1868 yn Berlin.
Rhestr trefi Cymru
F
Y Fenni
Martha (ffilm, 1916)
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gustav Schönwald nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhestr trefi Cymru
Ff
Y Fflint
G
Y Gelli Gandryll Glyn-nedd Glynrhedynog Gorseinon Glynebwy
H
Harlech Hendy-gwyn Hen Golwyn Hwlffordd
Ll
Llanandras Llanbedr Pont Steffan Llandeilo Llandrindod Llandudno Llandysul Llanelwy Llanelli Llanfairfechan Llanfair-ym-Muallt Llanfyllin Llangefni Llangollen Llanidloes Llanilltud Fawr Llanrwst Llansawel Llantrisant Llanwrtyd Llanybydder Llanymddyfri
M
Machynlleth Maesteg Merthyr Tudful
N
Nefyn Neyland Niwbwrch
P
Penarth Pen-coed Penfro Penmaenmawr Penrhyndeudraeth Pen-y-bont ar Ogwr Pontardawe Pontarddulais Pontycymer Pontypridd Pont-y-pŵl Port Talbot Y Porth Porthaethwy Porthcawl Porthmadog Porth Tywyn Prestatyn Pwllheli
Q
Queensferry
Rh
Rhaeadr Gwy Rhisga Rhuddlan Rhuthun Rhydaman Y Rhyl Rhymni
T
Talacharn Talgarth Tonypandy Y Trallwng Tredegar Trefaldwyn Treforys Tref-y-clawdd Trefynwy Treffynnon Tregaron Tre-gŵyr Treharris Treorci Tyddewi Tywyn, Conwy Tywyn, Gwynedd
W
Y Waun Wdig Wrecsam Yr Wyddgrug
Y
Ystradgynlais Ystrad Mynach
Macromia pyramidalis
Gwas neidr o deulu'r Macromiidae (neu'r 'Criwserod') yw'r Macromia pyramidalis. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Medlar-with-Wesham
Plwyf sifil yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Medlar-with-Wesham. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Fylde.
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,475.
Athaleia
Roedd Athaliah yn ferch i'r Brenin Ahab a'r Frenhines Jesebel o Israel. Bu'n brenhines gydweddog Jwda fel gwraig y Brenin Joram, un o ddisgynyddion y Brenin Dafydd, ac yn ddiweddarach yn frenhines raglywiol tua. 841–835 CC.
Naratif Beiblaidd
bawd| [[Gustave Doré, Marwolaeth Athaleia.]] Mae cyfrifon am fywyd Athaleia i’w cael yn 2 Brenhinoedd 8:16 - 11:16 a 2 Cronicl 22:10 - 23:15 yn yr Hen Destament. Ystyrir ei bod yn ferch i'r Brenin Ahab a'r Frenhines Jesebel o Israel. Daeth Athaleia yn briod â Joram Brenin Jwda i selio cytundeb rhwng teyrnasoedd Israel a Jwda, ac i sicrhau ei swydd lladdodd Joram ei chwe brawd. Daeth Joram yn frenin ar Jwda yn y bumed flwyddyn o deyrnasiad Joram Brenin Israel. Roedd Joram Brenin Israel yn frawd i Athaleia (neu ei nai o bosib).
Ar ôl marwolaeth Joram, daeth Ahaseia yn frenin ar Jwda, ac roedd Athaleia yn fam frenhines. Teyrnasodd Ahaseia am flwyddyn pan oedd yn 22 mlwydd oed a chafodd ei ladd yn ystod ymweliad gwladol ag Israel ynghyd â Joram Brenin Israel. Llofruddiodd Jehu y ddau yn enw'r ARGLWYDD a daeth yn frenin Israel. Cafodd deulu estynedig cyfan Athaelia yn Samaria ei roi i farwolaeth, gan ddod â llinach Omri yn Israel i ben.
Wrth glywed y newyddion am farwolaeth Ahaseia, cipiodd Athaleia orsedd Jwda a gorchymyn dienyddio pob hawliwr posib i’r orsedd, gan gynnwys gweddillion llinach Omri, sef ei llinach ei hun. Fodd bynnag, llwyddodd Joseba, chwaer Ahaseia, i achub Joas, mab (o bosib, ŵyr) i Athaleia a Joram Brenin Jwda, a oedd ond yn flwydd oed. Codwyd Joas yn ddirgel gan ŵr Joseba, offeiriad o’r enw Jehoiada.
Fel "brenhines gamfeddianol", defnyddiodd Athaleia eigrym i sefydlu addoliad Baal yn Jwda. Chwe blynedd yn ddiweddarach, synnodd Athaleia pan ddatgelodd Jehoiada fod Joas yn byw a'i gyhoeddi'n frenin Jwda. Rhuthrodd i atal y gwrthryfel, ond cafodd ei chipio a'i ddienyddio.
Dyddio ei theyrnasiad
Dyddiodd yr archeolegydd Beiblaidd Americanaidd, William F. Albright, ei theyrnasiad i 842-837 CC, tra bod yr athro ar astudiaethau'r Hen Destament, Edwin R. Thiele, yn nhrydydd argraffiad ei lyfr The Mysterious Numbers of the Hebrew Kings yn dyddio ei theyrnasiad o 842/841 i 836/835 CC. Fodd bynnag, mae dyddiad cychwyn o 842/841 ar gyfer teyrnasiad Athaleia yn flwyddyn cyn y dyddiad 841/840 a roddodd Thiele ar gyfer farwolaeth ei mab, y Brenin Ahasiea.
Mewn llenyddiaeth
Ym 1691, ysgrifennodd yr awdur Ffrengig Jean Racine ddrama am y frenhines Feiblaidd hon, o'r enw Athalie . Ysgrifennodd y cyfansoddwr Almaeneg Felix Mendelssohn, ymhlith eraill, gerddoriaeth atodol (ei opws 74) i ddrama Racine, a berfformiwyd gyntaf ym Merlin ym 1845. Teitl un o'r darnau a glywir amlaf o gerddoriaeth Mendelssohn yw Kriegsmarsch der Priester (Gorymdaith Ryfel yr Offeiriaid).
Ym 1733, cyfansoddodd y cerddor a'r cyfansoddwr Handel oratorio yn seiliedig ar ei bywyd, o'r enw Athalia, gan ei galw'n "Frenhines Baal-Addolgar Jwda, Merch Jesebel". Baal oedd duw ffrwythlondeb y Canaaneaid, y byddai'r hen Israeliaid yn aml yn ei addoli yn yr Hen Destament.
Gweler hefyd
Rhestr o fenywod y Beibl
Melksham
Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Wiltshire, De-orllewin Lloegr, ydy Melksham. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Wiltshire.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 15,229.
Mae Caerdydd 72.9 km i ffwrdd o Melksham ac mae Llundain yn 142 km. Y ddinas agosaf ydy Caerfaddon sy'n 16 km i ffwrdd.
Simangna Mwktang
Ffilm arswyd a ffilm ramantus yw Simangna Mwktang a gyhoeddwyd yn 2005. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Capel Mynydd Parys
Mae Capel Mynydd Parys tua hanner milltir i'r gogledd o Rosybol.
Hanes
Yn 1884 cafodd y capel ei adeiladu yn gyntaf, cyn ei ail-adeiladu yn 1896 am gost o £132. Cafodd y capel ei werthu yn 2001 wedi iddo gau. Mae hi'n bellach cael ei defnyddio fel tŷ annedd.
Creagan Ruadh (Meall Glas-Uaine Mor) (Beinn na Lap)
Mae Creagan Ruadh (Meall Glas-Uaine Mor) (Beinn na Lap) yn gopa mynydd a geir rhwng Loch Treig a Loch Ericht ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Munro a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Dina Bellotti
Arlunydd benywaidd o'r Eidal oedd Dina Bellotti (2 Hydref 1912 - 29 Awst 2003).
Fe'i ganed yn Alessandria a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn ddinesydd o'r Eidal.
Bu farw yn Rhufain.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Elliot The Littlest Reindeer
Ffilm animeiddiedig yw Elliot The Littlest Reindeer a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mynydd Kosciuszko
Mynydd uchaf Awstralia yw Mynydd Kosciuszko (Saesneg: Mount Kosciuszko). Saif y mynydd, sy'n 2,228 medr o uchder, yn y Snowy Mountains yn New South Wales.
Dringwyd y mynydd yn 1840 gan y fforiwr a dringwr Pwylaidd Paweł Edmund Strzelecki, a enwodd y mynydd ar ôl Tadeusz Kościuszko, arwr cenedlaethol Gwlad Pwyl. Mae'r ardal o amgylch y mynydd yn ffurfio Parc Cenedlaethol Kosciuszko, sydd ag arwynebedd o 6,900 km².
Macromia septima
Gwas neidr o deulu'r Macromiidae (neu'r 'Criwserod') yw'r Macromia septima. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Ned Vizzini
Awdur Americanaidd i bobl ifanc oedd Edison Price "Ned" Vizzini (4 Ebrill 1981 – 19 Rhagfyr 2013). Mae ei nofel It's Kind of a Funny Story (2006) yn seiliedig ar ei brofiad o iselder ysbryd. Yn 2013 bu farw trwy hunanladdiad pan neidiodd oddi ar do tŷ ei rieni.
89
1g CC - 1g - 2g
30au 40au 50au 60au 70au - 80au - 90au 100au 110au 120au 130au
84 85 86 87 88 - 89 - 90 91 92 93 94
Kaviyude Osyath
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Fulbeck
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Fulbeck. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Kesteven.
Nakom
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwyr Kelly Daniela Norris a T.W. Pittman yw Nakom a gyhoeddwyd yn 2016. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Nakom ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fulbeck
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 516.
Nakom
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kelly Daniela Norris nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sicilian Ghost Story
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwyr Antonio Piazza a Fabio Grassadonia yw Sicilian Ghost Story a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: BiM Distribuzione, Vudu, Cirko Film. Lleolwyd y stori yn Sisili. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Fabio Grassadonia et Antonio Piazza a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Anton Spielmann. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Mae'r ffilm Sicilian Ghost Story yn 122 munud o hyd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Antonio Piazza ar 24 Chwefror 1970 ym Milan.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Antonio Piazza nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lucy Gallant
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Robert Parrish yw Lucy Gallant a gyhoeddwyd yn 1955. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan John Lee Mahin a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Nathan Van Cleave. Dosbarthwyd y ffilm gan Pine-Thomas Productions.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Charlton Heston, Jane Wyman, Thelma Ritter, Claire Trevor, Edith Head, Allan Shivers, John Mitchum, Gloria Talbott, Tom Helmore, Franklyn Farnum, William Demarest, Gene Roth, Joe Turkel, Wallace Ford, Edmund Cobb, James Westerfield, Mary Field, Roscoe Ates, Frank Hagney, Frank Marlowe a Guy Wilkerson. Mae'r ffilm Lucy Gallant yn 104 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1955. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rebel Without a Cause sy’n ffilm glasoed gan y cyfarwyddwr ffilm oedd Nicholas Ray. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Lionel Lindon oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Howard Alexander Smith sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Parrish ar 4 Ionawr 1916 yn Columbus, Georgia a bu farw yn Southampton, Efrog Newydd ar 30 Rhagfyr 1998. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1927 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Fulletby
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Fulletby. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Lindsey.
Lucy Gallant
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Parrish nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Macromia sombui
Gwas neidr o deulu'r Macromiidae (neu'r 'Criwserod') yw'r Macromia sombui. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Ffrwydradau Volgograd, Rhagfyr 2013
Dau achos o hunanfomio yn ninas Volgograd yn ne Rwsia oedd ffrwydradau Volgograd ar 29 a 30 Rhagfyr 2013. Tarodd yr hunanfomiwr cyntaf orsaf reilffordd Volgograd am 12:45 amser lleol ar 29 Rhagfyr gan ladd 18 o bobl ac anafu o leiaf 44. Y diwrnod wedyn, ffrwydrodd bws trydan am 8:30 gan ladd 16 o bobl ac anafu o leiaf 41. Ni wyddys pwy oedd tu ôl i'r ymosodiadau, ond credir taw ymwahanwyr Tsietsniaidd, o bosib Emiraeth y Cawcasws, ydynt yn ceisio amharu ar Gemau Olympaidd y Gaeaf 2014 yn Sochi.
Ffug-hesgen
Monocotyledon a phlanhigyn blodeuol yw Ffug-hesgen sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Cyperaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Kobresia simpliciuscula a'r enw Saesneg yw False sedge. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Ffug-hesgen.
Mae'r planhigyn hwn yn tarddu o Asia a throfannau De America. O ran ffurf, mae'n eithaf tebyg i wair, glaswellt neu frwyn, ond y prif nodwedd sy'n eu gwahaniaethu yw bonyn y planhigyn. Mae gan y bonion hyn - o'u croes-dorri - siap triongl ac mae'r dail yn sbeiralu mewn tair rheng - dwy sydd gan wair.
Up The Sandbox
Ffilm gomedi am gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Irvin Kershner yw Up The Sandbox a gyhoeddwyd yn 1972. Fe'i cynhyrchwyd gan Robert Chartoff yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Barwood Films. Lleolwyd y stori yn Ninas Efrog Newydd a chafodd ei ffilmio yng Nghenia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Anne Roiphe a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Billy Goldenberg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Gordon Willis oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Robert Lawrence sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Up the Sandbox!, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Anne Roiphe.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Irvin Kershner ar 29 Ebrill 1923 yn Philadelphia a bu farw yn Los Angeles ar 29 Medi 1956. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1952 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol De California.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Irvin Kershner nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Beinn Eilde
Mae Beinn Eilde yn gopa mynydd a geir rhwng Loch Treig a Loch Ericht ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;.
Russellville, Missouri
Dinas yn, yn nhalaith Missouri, yw .
Beinn Eilde
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Is-Marilyn, Graham Top of Corbett a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Russellville, Missouri
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Russellville, gan gynnwys:
Sütterlin
bawd|Sütterlin Arddull ysgrifennu a ddefnyddiwyd yn hanner cyntaf yr 20g yn yr Almaen yw Sütterlin neu, yn Almaeneg, Sütterlinschrift (ffont Sütterlin). Prin iawn y'i defnyddir ers yr Ail Ryfel Byd. Dyma'r fersiwn olaf o'r hen deip nodweddiadol, Kurrent Almaenig, sy'n seiliedig ar lawysgrifen a theip 'Fraktur' (neu sgript Gothig neu Blackletter o roi enwau eraill ar yr arddull).
Sefydlydd Sütterlinschrift
Crewyd y ffont ysgrifen gan Ludwig Sütterlin (1865 - 1917), yn 1911. Ganed Sütterlin yn Lahr yn ardal y Fforest Ddu ond symudodd yn ddyn ifanc i weithio fel dylunydd graffig yn Berlin.
Bwriad Sütterlin oedd creu gwyddor fyddai'n hawdd i blant ysgol ei dysgu a'i defnyddio gan gadw at gymesuredd, onglau ac ystumiau cyson.
Cyd-destun
Trwy gydol yr 19g bu dadlau chwyrn yn y tiroedd Almaenig ar sut i ysgrifennu'r iaith Almaeneg. Gelwir hyn yn aml yn 'Ddadl Antiqua-Fraktur'.
Roedd hi'n gyffredin i eiriaduron Saesneg-Almaeneg, er enghraifft, argraffu geiriau Saesneg mewn teip Antiqua a geiriau Almaeneg mewn Fraktur, a hynny ochr yn ochr.
Mabwysiadu Sütterlinschrift
Yn 1911 comisiynwyd Sütterlin gan Weinyddiaeth Gwyddoniaeth, Celf a Diwylliant Prwsia (Preußisches Ministerium für Wissenschaft, Kunst und Volksbildung) i greu sgript llawysgrifen gyfoes. Mabwysiadwyd ei sgript gan Prwsia yn 1915 gan ledu ymhlith taleithiau'r Ymerodraeth Almaenig. Disodlodd yr 'hen' sgript a ddysgwyd yn yr ysgolion cyn hynny, sef, Kurrent. Roedd sgript Sütterlin yn addasiad ar Kurrent. Mabwysiadwyd hi ddim yn Awstria a barhaodd i ddysgu Kurrent. Yn 1935 daeth sgrip Sütterlin yr unig ffordd o ddysgu ysgrifennu yn yr Almaen (er nad oedd Hitler yn hoff o'r arfer). Dyma oedd y sgript a ddysgwyd yn yr ysgolion hyd nes 1941.
Y Natsiaid a Diwedd y Sütterlinschrift
Wedi dadlau yn erbyn sgriptiau Antiqua a rhai cyfoes fel Helvetica ar sail ei 'Iddewiaeth' honedig, baniwyd y Sütterlinschrift mewn taflenni gan y Natsiaid drwy ddeddf gan Martin Bormann ar 3 Ionawr 1941. Cafwyd ail ddeddf ar 1 Medi 1941 i ddisodli'r Sutterlinschrift yn y dosbarth. O hynny ymlaen, dysgwyd yr hyn a elwyd yn 'deutsche Normalschrifft', sef Antiqua. Gwelwyd bod nifer cynyddol o frodorion y tiroedd a feddianwyd gan y Natsiaid yn cael trafferth darllen sgript Fraktur. Er mai Bormann arwyddodd y ddeddf i beidio defnyddio Fraktur mae'n amlwg fod Hitler yn ei gefnogi gan iddo yntau ddangos ei wrthwynebiad i Fraktur mor gynnar â 1934 ond iddo benderfynu peidio ymgyrchu yn ei erbyn. Meddai Hitler mewn datganiad yn y Reichstag ar 7 Medi 1934,
Dydy'ch mewnblygrwydd Gothig honedig ddim yn cydfynd gyda'r oes yma o ddur ac haearn, gwydr a choncrit, prydferthwch benywaidd a chryfder gwrol, o ben wedi ei chodi'n uchel â bwriad di-ildio ... Mewn can mlynedd, ein hiaith bydd iaith Ewrop. Bydd y cenhedloedd i'r dwyrain, i'r gogledd ac i'r gorllewin yn cyfathrebu gyda ni, dysgu ein hiaith. Yn cynsail i hyn: Disodli y sgript a elwir yn Gothig gan y sgript a alwn yn Lladin hyd yma ...
Baniwyd pob sgript Fraktur, gan gynnwys Sütterlin, a'u disodli gan lythrennau teip-Lladin fel Antiqua. Parhwyd i ddysgu Sütterlinschrift mewn rhai ysgolion Almaeneg hyd at yr 1970au ond dydy bellach ddim yn sgript boblogaidd. Cymaint felly, fel nad yw cenhedlaethau a addysgwyd wedi'r Ail Ryfel Byd yn gallu darllen y llawysgrifen yn hawdd.
Nodweddion
Bydd sawl llythren Sütterlin yn ymddangos yn estron i'r darllenydd cyfoes. Eto, ni fuasai mor anghyffredin i'r Almaenwyr yn 1915. Gwelir, e.e., fod ffurf y llythyren 'e' Sütterlin yn addasiad ar y llythyren yn y teip Fraktur.
Mae 'e fach' Sütterlin yn cynnwys dau far fertigol yn agos at ei gilydd, a gwelir yma wreiddyn yr umlaut (¨) a seilir ar e fach uwch ben y llafariad. Seilir Sütterlin ar ffontiau llawysgrifen ac argraffu Almaeneg Blackletter megis Fraktur neu Schwabacher, a ddefnyddiwyd cyn Sütterlin ac yn ystod yr un cyfnod i wahanol raddau.
Roedd hefyd ganddo'r s hir (ſ), yn ogystal â sawl confensiwn safonol arall yn ymwneud â chlymlythrennau megis ﬀ (f-f), ﬅ (ſ-t), ﬆ (s-t), a ß (ſ-z neu ſ-s).
Bellach, am fod ffont Fraktur mor anghyfarwydd, defnyddir rhai o'r llythrennau at ddibenion eraill, megis 'd fach' Kurrent a Sütterlin a ddefnyddir fel symbol 'dilëir' gan brawf-ddarllenwyr.
Rhifau a'r Wyddor Sütterlinschrift
x45px|0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
A a 161px|B b
B b 161px|C c
C c 161px|D d
D d 161px|E e
E e 161px|F f
G g 161px|H h
I i 161px|J j
J j 161px|K k
K k 161px|L l
L l 161px|M m
M m 161px|N n
N n 161px|O o
O o 161px|P p
P p 161px|Q q
Q q 161px|R r
R r 161px|S s
S ſ s 161px|ß
ß 161px|T t
T t 161px|U u
U u 161px|V v
V v 161px|W w
X x 161px|Y y
Y y 161px|Z z
Bala
Tirffurf afonol yw bala. Gair cyffredin Cymraeg am 'adwy, bwlch' oedd 'bala' gynt. Datlygodd yr ystyr i olygu man lle mae afon yn llifo allan o lyn, ac felly i raddau yn wrthwyneb i aber. Felly mae'r enw lle 'Y Bala' (Gwynedd) yn golygu yn benodol y fan lle rhed afon Dyfrdwy o Lyn Tegid.
Sütterlin
Rhifau a'r Wyddor Sütterlinschrift
Z z 161px|Ä ä
Bala
Yn ogystal â thref Y Bala yng Ngwynedd, fe'i ceir hefyd yn enwau llefydd megis Baladeulyn yn Nyffryn Nantlle.
Sütterlin
Rhifau a'r Wyddor Sütterlinschrift
Ä ä 161px|Ö ö
Ü ü
Enghreifftiau
bawd|Paul Simmel - Das Kind und der Krieg ('Y Plentyn a'r Rhyfel'),1916 bawd|'Offizierswache' yn ffont Sütterlin, Erfurt, rhwng y ddau Ryfel Byd bawd|'Sakristei' yn ffont Sütterlin, Stuttgart, 2008
Twitter
Gwefan rwydweithio cymdeithasol a meicro-flogio yw Twitter, sy'n cael ei ail-frandio fel X (weithiau Trydar mewn Cymraeg answyddogol). Mae'n caniatau defnyddwyr anfon a darllen negeseuon defnyddwyr eraill (a elwir yn tweets yn y Saesneg), a phostio lluniau/fideos. Arddangosir y negeseuon ar dudalen broffil yr awdur a chânt eu dosbarthu i danysgrifwyr yr awdur a elwir yn ddilynwyr
Hanes
Ers i'r gwasanaeth gael ei greu yn 2006 gan Jack Dorsey, daeth Twitter yn wasanaeth poblogaidd a dylanwadol, er fod nifer y defnyddwyr yn llai na gwasanaethau cyfatebol fel Facebook a Instagram. Weithiau caiff ei ddisgrifio fel "negeseuon testun y rhyngrwyd".
Ar y cychwyn roedd cyfyngiad o 140 nod neu lai i bob neges, er mwyn cymhathu gyda negeseuon SMS - fe ehangwyd hyn i 280 nod yn 2017. Mae'r gwasanaeth sylfaenol am ddim ac yn cynnwys hysbysebion o fewn y ffrwd negeseuon. Ers 2021 gall defnyddwyr dalu tanysgrifiad i cael nodweddion uwch yn cynnwys postio negeseuon hyd at 4000 nod. Gall yr awdur gyfyngu ar bwy sy'n gweld ei negeseuon, neu gall ganiatáu i bawb eu gweld. Ers diwedd 2009, gall defnyddwyr ddilyn rhestrau o awduron yn hytrach na dilyn awduron unigol. Gall defnyddiwr bostio drwy wefan Twitter, yr ap swyddogol ar ddyfeisiau symudol a Tweetdeck. Diddymwyd y dull negeseuon testun yn 2020.
Prynwyd y cwmni gan Elon Musk yn Hydref 2022 am $44 biliwn. Ers hynny gwnaed nifer o benderfyniadau dadleuol gan Musk yn cynnwys diswyddo canran sylweddol o'r staff er mwyn arbed arian. Yn ogystal, tynnwyd mynediad am ddim i API Twitter, gan orfodi pob ap allanol i gau lawr. Yng Ngorffennaf 2023 cychwynodd y gwaith o ail-frandio y gwasanaeth fel X.
Hashnod
Fe wnaeth Twitter boblogeiddio'r arfer o roi hashnod cyn gair neu dalfyriad er mwyn creu cymuned o ddiddordeb o gylch pwnc neu ddigwyddiad benodol. Mae'r defnydd o'r hashnod hefyd wedi ei ddefnyddio i boblogeiddio ymgyrchoedd gwleidyddol yn ogysal â hybu busnes. Nid oes modd defnyddio marciau atalnodi fel symbolau yr ebychnod fel rhan o'r gair yn yr hashnod.
A Ti Te Quería Encontrar
Ffilm comedi rhamantaidd yw A Ti Te Quería Encontrar a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Twitter
Cyfrifon Cymraeg
Mae gan Wici Cymru gyfri trydar (@WiciCymru) sy'n ymgyrchu dros ryddhau gwybodaeth ar drwydded agored ac yn cefnogi prosiect Wicimedia, gan gynnwys y Wicipedia. Ceir hefyd @Wicipedia - sy'n drydariad awtomatig, sy'n hysbysu ei ddilynwyr o erthyglau newydd.
A Ti Te Quería Encontrar
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mere, Wiltshire
Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Wiltshire, De-orllewin Lloegr, ydy Mere. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Wiltshire. Mae'n gorwedd ym mhen de-orllewinol eithaf Gwastadedd Caersallog, yn agos i'r ffiniau â Gwlad yr Haf a Dorset.
Neethikku Thandanai
Ffilm llys barn gan y cyfarwyddwr S. A. Chandrasekhar yw Neethikku Thandanai a gyhoeddwyd yn 1987. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd நீதிக்குத் தண்டனை ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg a hynny gan S. A. Chandrasekhar a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan M. S. Viswanathan.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Raadhika Sarathkumar. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fulstow
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Fulstow. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Lindsey.
Neethikku Thandanai
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1987. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Last Emperor sef ffilm gan Bernardo Bertolucci. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd.
Amy Williams
Rasiwr ysgerbwd ac enillydd medal aur Olympaidd Seisnig ydy Amy Williams (ganed 29 Medi, 1982 Caergrawnt, Lloegr).
Neethikku Thandanai
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm S A Chandrasekhar ar 1 Ionawr 1945 yn Ramanathapuram. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1978 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Amy Williams
Yn wreiddiol, rhedwr 400m oedd Williams, ond dechreuodd gystadlu yn y sgerbwd yn 2002 ar ôl iddi gael tro ar drac gwthio-ddechrau ym Mhrifysgol Caerfaddon.
Neethikku Thandanai
Gweler hefyd
Cyhoeddodd S. A. Chandrasekhar nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Amy Williams
Yn ei phrif gystadleuaeth gyntaf, ym Mhencampwriaeth y Byd 2009 yn Llyn Placid, enillodd wobr arian.
Yng Ngemau Olympaidd y Gaeaf 2010 yn Vancouver, enillodd Williams y fedal aur am sgerbydio i fenywod gan dorri record y trac ddwywaith yn ystod y ras a chan ennill o dros hanner eiliad.
Brychan cleisiog
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw brychan cleisiog, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy brychanau cleisiog; yr enw Saesneg yw Common  Marbled Carpet, a'r enw gwyddonol yw Chloroclysta truncata. Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r brychan cleisiog yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Capel Ebeneser, Llangefni
Mae Capel Ebeneser wedi ei leoli yng nghanol dref Llangefni ar Ynys Môn.
Hanes
Adeiladwyd y capel cyntaf o gwmpas 1805. Adeiladwyd yr ail capel yn 1865 ar ôl i ferch o Langefni o'r enw Martha Edwards codi £200 tuag ato. Mae'r capel dal ar agor heddiw. Cyn brif gapel y Bedyddwyr ar Ynys Môn, o 1781 i 1826 y gweinidog oedd y pregethwr enwog, Christmas Evans. Cafodd y capel ei ddiswyddo am rai blynyddoedd wedi i'r Bedyddwyr drosglwyddo i gapel Peniel yng nghanol y dref; hadnewyddu ac ailagor ar gyfer gwasanaethau yn y 1980au. Bellach, canolfan gymdeithasol yw Capel Ebeneser, ac felly gelwir yr adeilad yn Ganolfan Ebeneser heddiw.
Strwythur yr adeilad
Mae ganddo ffasâd wedi'i adeiladu o gerrig i Stryd y Bont mewn gwaith, maen palmantog gwallgof gyda goleuadau gothig lancet dau wely syml bob ochr i ddrws canolog a phlac mewn cilfachog pigfain uwchben. Mae bwtresi cam syml i bob cornel, ac un ychwanegol i ganol drychiad pob ochr. Mae ochrau'r capel wedi'u rendro ac mae bloc Ysgol Sul wedi'i fyrddio ym 1896 ar draws cefn y capel. Pan ymwelwyd ag ef ar 15 Ebrill 2003 roedd y capel yn dal i gael ei ddefnyddio i addoli. Capel gothig syml eithaf nodweddiadol.
Mae tu mewn y capel bron yn sgwâr mewn cynllun gyda ffitiadau wedi'u cadw'n dda. Yng nghanol ffrynt yr oriel, yn union gyferbyn â'r pulpud, mae cloc (gan H Roberts o Langefni), y mecanwaith sydd bellach wedi'i leoli o fewn un o'r tyllau (gynt mewn mewnosod casio yn y wal gefn). Mae'r pulpud uchel yn cael ei godi gan 6 cham, grisiau gyda swydd newydd wedi'i throi, balusterau ffon a rheilffordd gwrthdaro; codi i ddrws wrth yr ochr dde. Mae gan y pulpud ffrynt panelog gydag onglau wedi'u crofio, wedi'u fflysio, ac mae wedi'i osod ar pierau marbl siâp; mae gan y sedd banel anarferol o uchel yn ôl (a arferai gynnwys plac er cof am weinidogaeth Christmas Evans, dilëwyd ac ailosod yr hon ar flaen capel Peniel yng nghanol y dref).
Elizabeth Nasmyth
Cynllunydd benywaidd a anwyd ym Mhrydain oedd Elizabeth Nasmyth (1793 – 1862).
Enw'i thad oedd Alexander Nasmyth. Roedd Charlotte Nasmyth yn chwaer iddi.Bu'n briod i Daniel Terry.
Lori warbiws
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Lori warbiws (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: lorïaid gwarbiws) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Lorius domicellus; yr enw Saesneg arno yw Purple-naped lory. Mae'n perthyn i deulu'r Lorïaid (Lladin: Loridae) sydd yn urdd y Psittaciformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn L. domicellus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
Genws
Mae'r lori warbiws yn perthyn i'r genws Lorius, yn nheulu'r Lorïaid (Lladin: Loridae). Dyma aelodau eraill y genws:
Coblyn palmwydd bach
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Coblyn palmwydd bach (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: coblynnod palmwydd bach) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Tachornis furcata; yr enw Saesneg arno yw Pygmy swift. Mae'n perthyn i deulu'r Coblynnod (Lladin: Apodidae) sydd yn urdd y Apodiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. furcata, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r coblyn palmwydd bach yn perthyn i deulu'r Coblynnod (Lladin: Apodidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Esgobaeth Llanelwy
Esgobaeth Llanelwy yw un o chwech esgobaeth yr Eglwys yng Nghymru ac un o bedair esgobaeth hanesyddol Cymru. Mae'r esgobaeth bresennol yn cynnwys Sir Ddinbych a Sir y Fflint, rhai rhannau o sir Conwy a Powys, ac ychydig o sir Gwynedd. Mae'r gadeirlan a'r eglwys gadeiriol yn Llanelwy, sedd Esgob Llanelwy. 100px|bawd|chwith|Arfbais yr esgobaeth