cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Symbol at
Enwau mewn ieithoedd eraill
Yn Lithwaneg, mae'n cael ei ynganu eta (sy'n cyfateb i'r Saesneg yn).
Yn Lwcsembwrgaidd arferai gael ei alw'n Afeschwanz ('monkey tail'), ond oherwydd defnydd eang, fe'i gelwir bellach yn, fel yn Saesneg.
Ym Macedoneg, fe'i gelwir yn мајмунче (majmunče,  [ˈmajmuntʃɛ], 'mwnci bach').
Ym Malaysia, fe'i gelwir yn alias pan gaiff ei ddefnyddio mewn enwau a di pan gaiff ei ddefnyddio mewn cyfeiriadau e-bost, di yw'r gair Malay am 'at'. Fe'i defnyddir yn gyffredin hefyd i dalfyrru atau sy'n golygu 'neu', 'naill ai'.
Yng nghod Morse, fe'i gelwir yn "commat", sy'n cynnwys y cod Morse ar gyfer yr "A" a "C" sy'n cydredeg fel un nod:   ▄  ▄ ▄ ▄  ▄ ▄ ▄ ▄ ▄ ▄ ▄  ▄. Ychwanegwyd y symbol yn 2004 i'w ddefnyddio gyda chyfeiriadau e-bost, yr unig newid swyddogol i god Morse ers y Rhyfel Byd Cyntaf.
Yn Nepali, gelwir y symbol "ar y gyfradd." Yn gyffredin, bydd pobl yn rhoi eu cyfeiriadau e-bost trwy gynnwys yr ymadrodd "ar y gyfradd". [mae angen dyfyniad]
Nymphomaniac Part One
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Lars von Trier yw Nymphomaniac Part One a gyhoeddwyd yn 2014. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Nymphomaniac: Volume I ac fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc, y Deyrnas Gyfunol, yr Almaen, Gwlad Belg a Denmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Lars von Trier. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Symbol at
Enwau mewn ieithoedd eraill
Mewn Perseg, y mae yn, o'r gair Seisnig.
Nymphomaniac Part One
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Udo Kier, Clayton Nemrow, Uma Thurman, Shia LaBeouf, Caroline Goodall, Christian Slater, Stellan Skarsgård, Connie Nielsen, Saskia Reeves, Charlotte Gainsbourg, Jamie Bell, Kate Ashfield, Jesper Christensen, Jean-Marc Barr, Jens Albinus, Markus Tomczyk, Christoph Jöde, Nicolas Bro, Michael Pas, Christoph Schechinger, Hugo Speer, Sophie Kennedy Clark, Jeff Burrell, Anders Hove, Stacy Martin, James Northcote, Mia Goth, David Halina, Jesse Inman, Andreas Grötzinger, Johannes Kienast, Tomas Sinclair Spencer, Peter Gilbert Cotton, Thomas Eickhoff, Christian Gade Bjerrum a Felicity Gilbert. Mae'r ffilm Nymphomaniac Part One yn 117 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Manuel Alberto Claro oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Molly Malene Stensgaard a Morten Højbjerg sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Symbol at
Enwau mewn ieithoedd eraill
Mewn Pwyleg, fe'i gelwir yn gyffredin małpa ('mwnci'). Yn anaml, defnyddir y gair Saesneg at.
Nymphomaniac Part One
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lars von Trier ar 30 Ebrill 1956 yn Kongens Lyngby. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1967 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Ffilm Genedlaethol Denmarc.
Symbol at
Enwau mewn ieithoedd eraill
Mewn Portiwgaleg, fe'i gelwir yn arroba (o'r Arabeg ar-roub, ‏اَلرُّبْع‎). Defnyddir y gair arroba hefyd ar gyfer mesur pwysau mewn Portiwgaleg. Mae un arroba yn cyfateb i 32 hen bunnoedd Portiwgaleg, tua 14.7 kg (32 lb), a gelwir y pwysau a'r symbol yn arroba. Ym Mrasil, mae gwartheg yn dal i gael eu prisio gan yr arroba - nawr wedi'i dalgrynnu i 15 kg (33 lb). Mae'r enw hwn oherwydd bod yr arwydd wedi'i ddefnyddio i gynrychioli'r mesur hwn.
Nymphomaniac Part One
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lars von Trier nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Symbol at
Enwau mewn ieithoedd eraill
Yn Rwmaneg, fe'i gelwir yn fwyaf cyffredin yn, ond fe'i gelwir hefyd yn coadă de maimuță ("cynffon mwnci") neu a-rond. Defnyddir yr olaf yn gyffredin, ac mae'n dod o'r gair crwn (o'i siâp), ond nid yw hynny'n ddim byd tebyg i'r symbol mathemategol A-rond (wedi'i dalgrynnu A). Mae eraill yn ei alw'n aron, neu la (gair Rwmaneg am 'at').
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d3/Basic_interpreter_on_the_DVK_computer.JPG/220px-Basic_interpreter_on_the_DVK_computer.JPG|de|bawd| @ ar gyfrifiadur Sofietaidd DVK ( c. 1984 )
Unicode
Yn Unicode, mae'r arwydd wedi'i amgodio fel
Amrywiadau
Gwybodaeth am gymeriad
Rhagolwg @ ＠ ﹫
Enw Unicode MASNACHOL AR LYD LLAWN MASNACHOL AR FACH MASNACHOL YN
Amgodiadau hecs degol dec hex dec hex
Unicode 64 U+0040 65312 U+FF20 65131 U+FE6B
UTF-8 64 40 239 188 160 EF BC A0 239 185 171 EF B9 AB
Cyfeirnod nod rhifol &#64; &#x40; &#65312; &#xFF20; &#65131; &#xFE6B;
Cyfeirnod nod a enwyd &commat;
ASCII ac estyniadau 64 40
EBCDIC (037, 500, UTF)[49][50][51] 124 7C
Shift JIS[53] 64 40 129 151 81 97
Les Envoûtés
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Pascal Bonitzer yw Les Envoûtés a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pascal Bonitzer ar 1 Chwefror 1946 ym Mharis. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1967 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Pascal Bonitzer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
L'évasion De Hassan Terro
Ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr Mustapha Badie yw L'évasion De Hassan Terro a gyhoeddwyd yn 1965. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd الليل يخاف من الشمس (فيلم) ac fe'i cynhyrchwyd yn Algeria. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Arabeg a hynny gan Mohammed Lakhdar-Hamina. Y prif actorion yn y ffilm hon yw Rouiched, Jenny Runacre, Alain Flick, Albert Michel, Chafia Boudraa, Georgette Anys, Martin Trévières, Paul Mercey, Sid Ali Kouiret a Jenny Astruc. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Mustapha Badie ar 19 Ionawr 1927 yn Alger a bu farw yn yr un ardal ar 5 Ionawr 1946.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Mustapha Badie nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Verrückt Nach Paris
Mae'r ffilm Verrückt Nach Paris yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Piotr Lenar oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Birgit Hemmerling a Margot Neubert-Maric sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Eike Besuden ar 21 Rhagfyr 1948 yn Wildeshausen.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Eike Besuden nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Symbol at
Amrywiadau
EUC-KR[55] / UHC[56] 64 40 163 192 A3 C0
GB 18030[57] 64 40 163 192 A3 C0 169 136 A9 88
Mawr5[58] 64 40 162 73 A2 49 162 78 A2 4E
LaTeX[59] \MVAt
Kærlighedens Krigere
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Simon Staho yw Kærlighedens Krigere a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Simon Staho ar 2 Mehefin 1972.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Simon Staho nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Muchudd
bawd|Sampl o fuchudd
Tei Gwaedlyd
Ffilm llawn cyffro, neo-noir gan y cyfarwyddwr Choi Ho yw Tei Gwaedlyd a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Lleolwyd y stori yn Busan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Kim Sang-man. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Muchudd
Deunydd daearegol a hefyd lain isradd yw muchudd. Nis ystyrir yn wir fwyn, ond yn hytrach yn fineraloid am fod iddo darddiad organig, gan ei fod yn deillio o bren sydd wedi newid dan wasgedd eithafol. Mae 'muchudd' yn ogystal yn anosddair yn golygu "du fel y muchudd", yn yr un modd y dywedir "jet-black" yn Saesneg.
Bernard, Ni Dieu Ni Chaussettes
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Pascal Boucher yw Bernard, Ni Dieu Ni Chaussettes a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Muchudd
Tarddiad
Mae'r muchudd yn ffurfio o ganlyniad i bren a fraenodd filiynau o flynyddoedd yn ôl dan wasgedd uchel, yn aml pren o eiddo'r Araucariaceae. Ceir dwy ffurf ar fuchudd: caled a meddal. Canlyniad cywasgaid carbon a dŵr hallt yw muchudd caled; canlyniad cywasgaid carbon a dŵr croyw yw muchudd meddal.
Avondale, Pennsylvania
Bwrdeisdref yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Avondale, gan gynnwys:
Muchudd
Rhinweddau
Mae muchudd yn carfio'n hawdd iawn, ond mae'n anodd ei gerfio â manylder heb ei dorri, a chan hynny cymer amser ac addysg briodol yn y grefft o'i gerfio er mwyn cerfio muchudd yn gelfydd.
Mae'r muchudd â chaledwch sy'n amrywio rhwng 2 a 4 yn ôl Graddfa Mohs a dwysedd cymharol rhwng 1.30 ac 1.14. Mae ganddo fynegrif plygiant o 1.66 yn union. Pan gyffyrddir muchudd â nodwydd poethgoch fe ryddha arogl tebyg i lo.
Tei Gwaedlyd
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
The Exterminators
Ffilm am ysbïwyr gan y cyfarwyddwr Riccardo Freda yw The Exterminators a gyhoeddwyd yn 1966. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal a Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Riccardo Freda a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Michel Magne.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Valeria Ciangottini, Jacques Dacqmine, André Cagnard, Bernard Lajarrige, Fernand Bercher, Gil Delamare, Guy Marly, Maria-Rosa Rodriguez, Robert Favart, Robert Manuel, Yvan Chiffre a Jany Clair. Mae'r ffilm The Exterminators yn 83 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1966. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Good, the Bad and the Ugly sef ffilm gomedi gowboi gan Sergio Leone. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Riccardo Freda ar 24 Chwefror 1909 yn Alecsandria a bu farw yn Rhufain ar 28 Awst 2001. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1948 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Riccardo Freda nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tei Gwaedlyd
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Choi Ho ar 1 Ionawr 1967 yn Seoul. Derbyniodd ei addysg yn Chung-Ang University.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Choi Ho nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bernard, Ni Dieu Ni Chaussettes
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Indovina Chi Viene a Merenda?
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Marcello Ciorciolini yw Indovina Chi Viene a Merenda? a gyhoeddwyd yn 1969. Fe'i cynhyrchwyd gan Italo Zingarelli yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Amedeo Sollazzo a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Roberto Pregadio.
Bernard, Ni Dieu Ni Chaussettes
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Indovina Chi Viene a Merenda?
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Giacomo Rossi-Stuart, Lino Banfi, Franco Franchi, Ciccio Ingrassia, Ignazio Balsamo, Carlo Romano, Luigi Bonos, Mimmo Palmara a Toni Ucci. Mae'r ffilm Indovina Chi Viene a Merenda? yn 93 munud o hyd.
Bernard, Ni Dieu Ni Chaussettes
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Pascal Boucher nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Indovina Chi Viene a Merenda?
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1969. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Midnight Cowboy sef ffilm am ddau gyfaill gan y cyfarwyddwr ffilm John Schlesinger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.
La Haine
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Albert Capellani yw La Haine a gyhoeddwyd yn 1910. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Gornji Grad-Medveščak
Gornji Grad-Medveščak
Gornji Grad-Medveščak (, un o ' Zagreb, Croatia; Mae Gornji Grad yn cael ei gyfieithu fel "Tref Uchaf", gan gyfeirio at ei leoliad hanesyddol ar ochr bryn y ddinas, gan ei fod uwchben Donji Grad ("Tref Isaf"). Lleolir yr ardal yng nghanol y ddinas ac, yn ôl cyfrifiad 2011, mae ganddi 30,962 o drigolion  wedi'u gwasgaru dros 10.19 km2.
Indovina Chi Viene a Merenda?
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Marcello Ciorciolini ar 16 Ionawr 1922 yn Rhufain a bu farw yn yr un ardal ar 19 Hydref 1986.
La Haine
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1910. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Frankenstein (ffilm o 1910) sef ffilm arswyd, gwyddonias o Unol Daleithiau America gan J. Searle Dawley. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Gornji Grad-Medveščak
Gornji Grad-Medveščak
Mae Gornji Grad-Medveščak yn ardal sydd â nifer uchel o safleoedd hanesyddol ac atyniadau twristiaeth. Mae Gradec a Kaptol, dau graidd amlwg Zagreb canoloesol, yn ffurfio'r Dref Uchaf heddiw, ac mae'r ddau yn rhan o'r ardal hon. Mae Eglwys Gadeiriol y ddinas, Eglwys Sant Marc a Senedd Croateg wedi'u lleoli yn Gornji Grad, fel y mae'r stryd caffi poblogaidd i gerddwyr Tkalčićeva. Mae yna hefyd wrthrychau nodedig eraill wedi'u lleoli y tu allan i'r trefi hanesyddol hynaf, megis mynwent anferthol y ddinas Mirogoj a adeiladwyd ers 1876, sydd ymhellach i'r gogledd.
La Haine
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Albert Capellani ar 23 Awst 1874 ym Mharis a bu farw yn yr un ardal ar 22 Ionawr 1999. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1904 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Indovina Chi Viene a Merenda?
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Marcello Ciorciolini nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gornji Grad-Medveščak
Gornji Grad-Medveščak
Mae'n ffinio â phedair ardal arall: Donji Grad i'r de, Črnomerec i'r gorllewin, Maksimir i'r dwyrain a Podsljeme i'r gogledd.
La Haine
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Albert Capellani nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gwobr David Dixon
Cyflwynir Gwobr Dixon Award pob pedair mlynedd i'r athletwr sydd wedi gwneud y cyfraniad mwyaf yn nhermau ei berfformiad, chwarae teg a chyfraniad i'w dîm yn ystod Gemau'r Gymanwlad.
Cafodd y wobr ei chyflwyno am y tro cyntaf yn ystod Gemau'r Gymanwlad 2002 ym Manceinion ac fe'i cyflwynwyd yn enw cyn ysgrifennydd anrhydeddus Ffederasiwn Gemau'r Gymanwlad, David Dixon.
Jungfrau Reich Garniert
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Jean Léon yw Jungfrau Reich Garniert a gyhoeddwyd yn 1964. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Aimez-vous les femmes ? ac fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Roman Polanski.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Roger Blin, Edwige Feuillère, Graziella Granata, Grégoire Aslan, Guido Alberti, André Numès Fils, Colette Castel, Fernand Berset, Georges Adet, Guy Bedos, Gérard Séty, Iska Khan, Jacques Rispal, Marc Eyraud, Maria-Rosa Rodriguez, Philippe Castelli, Raoul Delfosse, Roger Trapp, Sophie Daumier a Willy Braque.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1964. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Dr. Strangelove sef ffilm gomedi ddu sy’n dychanu'r Rhyfel Oer a’r gwrthdaro niwclear rhwng yr Undeb Sofietaidd a'r Unol Daleithiau. Sacha Vierny oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Kenout Peltier sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jean Léon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gibson County, Tennessee
Trefi mwyaf
Mae gan y sir yma boblogaeth o tua. Dyma rai o'r dinasoedd, trefi neu gymunedau mwyaf poblog y sir:
Lavrentiy Beria
Yn dilyn y rhyfel, trefnodd Beria feddiannu'r sefydliadau gwladwriaethol yng nghanol a dwyrain Ewrop gan y comiwnyddion lleol. Uchafbwynt ei fedr yn goruchwylio oedd ei lwyddiant gyda prosiect bom atomig yr Undeb Sofietaidd. Rhoddodd Stalin flaenoriaeth lwyr i hwn, a chwblhawyd y prosiect mewn llai na phum mlynedd.
Bywyd cynnar a dod i rym
Ganwyd Lavrentiy Pavlovich Beria ym Merkhuli, ger Sukhumi, yn Sukhum Okrug Llywodraethiaeth Kutais (Ardal Gulripshi bellach, Gweriniaeth de facto Abkhazia, yn  Georgia, a oedd ar y pryd yn rhan o Ymerodraeth Rwsia). Fe'i magwyd mewn teulu Uniongred Georgaidd; roedd ei fam, Marta Jageli  (1868-1955), yn hynod grefyddol ac eglwysig (treuliodd lawer o amser yn yr eglwys a bu farw mewn adeilad eglwys). Roedd Marta yn hanu o ranbarth Guria, ac yn ddisgynnydd i deulu bonheddig Georgaidd, ac yn weddw cyn priodi tad Beria, Pavle Beria (1872–1922), tirfeddiannwr yn Abkhazia, o is-grŵp ethnig Mingrelaidd.
Yn ei hunangofiant, mae Beria yn sôn am ei chwaer a'i nith yn unig, gan awgrymu bod ei frawd (a unrhyw frodyr a chwiorydd eraill) wedi marw neu nad oedd ganddo unrhyw berthynas ag ef ar ôl iddo adael Merkhuli. Mynychodd Beria ysgol dechnegol yn Sukhumi, ac yn ddiweddarach honnodd iddi ymuno â'r Bolsieficiaid ym mis Mawrth 1917 tra'n fyfyriwr ym Mholitechnicwm Baku (a adwaenid wedi hynny fel Academi Olew Talaith Azerbaijan). Tra'n fyfyriwr, roedd Beria yn nodedig mewn mathemateg a'r gwyddorau.
Bu Beria yn gweithio'n i'r Mwssafatiaid gwrth-Bolsiefaidd yn Baku. Wedi i'r Fyddin Goch gipio'r ddinas ar 28 Ebrill 1920, cafodd ei achub rhag cael ei ddienyddio am nad oedd digon o amser i drefnu ei saethu a'i ddisodli; efallai hefyd fod Sergei Kirov wedi ymyrryd. Tra yn y carchar, daeth Beria i gysylltiad â Nina Gegechkori (1905–1991), nith ei gyd-garcharor, ac fe redon i ffwrdd wedi hynny er mwyn priodi.
Ym 1919, yn 20 oed, dechreuodd Beria ei yrfa ym maes diogelwch y wladwriaeth pan gafodd ei gyflogi gan wasanaeth diogelwch Gweriniaeth Ddemocrataidd Azerbaijan tra'n dal yn fyfyriwr yn y Politechnicwm. Ym 1920 neu 1921 ymunodd â'r Cheka, sef heddlu cudd gwreiddiol y Bolsieficiaid. Bryd hynny, digwyddodd gwrthryfel Bolsieficaidd yng Ngweriniaeth Ddemocrataidd Georgia a reolwyd gan y Mensieficiaid, a goresgynnodd y Fyddin Goch y wlad. Cymerodd y Cheka ran flaenllaw yn y gwrthdaro, a arweiniodd at drechu'r Mensieficiaid a ffurfio'r GSS Georgaidd. Bu gwrthryfel cenedlaethol yn Georgia ym 1924, ac o dan arweiniad Beria dienyddiwyd hyd at 10,000 o bobl. Ym 1926, cafodd Beria reolaeth ar yr OGPU yn Georgia; Cyflwynodd Sergo Ordzhonikidze, pennaeth y blaid draws-cawcasws ef i'w gyd-wladwr o Georgia Joseph Stalin. Yn dilyn hyn, cynghreiriodd Beria gyda Stalin. Yn ystod ei flynyddoedd wrth y llyw gyda OGPU Georgia, dinistriodd Beria y rhwydweithiau cudd-wybodaeth yr oedd Twrci ac Iran wedi'u datblygu yn y Cawcasws Sofietaidd, a threiddio'n llwyddiannus i lywodraethau'r gwledydd hyn gyda'i asiantau. bawd|300x300px| Beria gyda Stalin (yn y cefndir), merch Stalin Svetlana, a Nestor Lakoba (yn rhannol guddiedig, yn gwisgo cymhorthion clyw), tua 1931 Penodwyd Beria yn Brif Ysgrifennydd Plaid Gomiwnyddol Georgia ym 1931, ac yn arweinydd plaid yr holl ranbarth Trawsgawcasaidd ym 1932. Daeth yn aelod o Bwyllgor Canolog Plaid Gomiwnyddol yr Undeb Sofietaidd ym 1934. Yn ystod y cyfnod hwn, dechreuodd ymosod ar ei gyd-aelodau o'r Blaid Gomiwnyddol Georgaidd, yn enwedig Gaioz Devdariani, Gweinidog Addysg GSS Georgia. Gorchmynnodd Beria ddienyddio ei frodyr George a Shalva Devdariani, ac fe laddwyd Gaioz ym 1938.
Erbyn 1935, roedd Beria wedi dod yn un o weithwyr mwyaf dibynadwy Stalin. Cadarnhaodd ei le yn entourage Stalin gydag araith hir o'r enw, "Ar Hanes Cymdeithasau Bolsiefig yn Nhrawscawcasia", (a gyhoeddwyd yn ddiweddarach yn llyfr), gan bwysleisio prif rôl Stalin. Pan ddechreuwyd carthu'r Blaid Gomiwnyddol a'r llywodraeth Sofietaidd gan Stalin ym 1934 ar ôl llofruddiaeth pennaeth y blaid yn Leningrad, Sergei Kirov (1 Rhagfyr 1934), roedd Beria yn gyfrifol am y carthu yn Nhrawscawcasia. Ym Mehefin 1937, dywedodd mewn araith, "Gadewch i'n gelynion wybod y bydd unrhyw un sy'n ceisio codi llaw yn erbyn ewyllys ein pobl, yn erbyn ewyllys plaid Lenin a Stalin, yn cael ei ddinistrio'n ddidrugaredd."
Pennaeth yr NKVD
chwith|bawd| Tudalen gyntaf hysbysiad Beria (arwyddwyd gan Stalin a sawl swyddog arall), i ladd tua 15,000 o swyddogion Pwylaidd a rhyw 10,000 yn fwy o ddeallusion yng Nghoedwig Katyn a mannau eraill yn yr Undeb Sofietaidd Ym mis Awst 1938, daeth Stalin â Beria i Moscow fel dirprwy bennaeth Comisiynydd y Bobl dros Faterion Mewnol (NKVD), y weinidogaeth a oruchwyliodd heddluoedd a diogelwch y wladwriaeth. O dan oruchwyliaeth Nikolai Yezhov, cynhaliodd yr NKVD y Carthu Mawr: sef carcharu neu ddienyddio nifer enfawr, o bosibl dros filiwn, o ddinasyddion ledled yr Undeb Sofietaidd am fod yn "elynion y bobl". Erbyn 1938, fodd bynnag, roedd hyn wedi mynd mor bell fel ei fod yn niweidio seilwaith, economi a hyd yn oed lluoedd arfog y wladwriaeth, gan ysgogi Stalin i ddod a'r carthu i ben. Ym mis Medi, penodwyd Beria yn bennaeth Prif Weinyddu Diogelwch y Wladwriaeth (GUGB) yr NKVD, ac ym mis Tachwedd olynodd Yezhov fel pennaeth yr NKVD. Dienyddwyd Yezhov ym 1940.
Lleddfwyd ychydig ar y gormes a ddechreuwyd o dan Yezhov gyda phenodiad Beria. Rhyddhawyd dros 100,000 o bobl o'r gwersylloedd llafur. Cyfaddefodd y llywodraeth yn swyddogol y bu rhywfaint o anghyfiawnder a "gormodedd" yn ystod y carthu, a rhoddwyd y bai yn gyfan gwbl ar Yezhov. Ond cymharol oedd y llacio: roedd arestiadau, arteithio a dienyddio yn parhau. Ar 16 Ionawr 1940, er enghraifft anfonodd Beria restr o 457 o "elynion y bobl" i Stalin, a cafodd 346 ohonynt eu marcio i gael eu saethu. Ymhlith y rhain roedd Yezhov a'i frawd a'i neiaint; Mikhail Frinovsy (Dirprwy Yezov) a'i wraig a'i fab yn ei arddegau, Yefim Yevdokimov a'i wraig a'i fab yn ei arddegau, a dwsinau eraill o gyn-swyddogion y NKVD, yr awdur enwog Isaac Babel a'r newyddiadurwr Mikhail Koltsoy.
Roedd rhai o swyddogion yr NKVD a hyrwyddwyd gan Beria, megis Boris Rodos, Lev Shvartzman a Bogdan Kobulov yn arteithwyr creulon a ddienyddiwyd yn y 1950au. Disgrifiodd y cyfarwyddwr theatr Vsevolod Meyerhold fel y cafodd ei guro ar asgwrn ei gefn a gwadnau ei draed hyd nes bod "y boen mor ddwys nes ei fod yn teimlo fel pe bai dŵr berwedig yn cael ei arllwys ar y mannau sensitif hyn." Llofnodwyd ei gofnod holi gan Shvartzman. Curwyd Robert Eikhe, cyn-swyddog yn y blaid oedd yn uchel ei barch, yn ffiaidd gan dynnu ei lygad allan gan Rodos, yn swyddfa Beria, tra roedd Beria yn gwylio Roedd nid yn unig yn caniatáu ac yn annog curo carcharorion, ond weithiau yn gwneud hyn ei hun. Tystiodd un carcharor, S.I. Abramov, a oroesodd i roi tystiolaeth yn y 1950au, iddo gael ei ddwyn i swyddfa Beria a’i gyhuddo o gynllwynio i chwythu metro Moscow i fyny, rhywbeth a wadodd.Ym mis Mawrth 1939, penodwyd Beria yn ymgeisydd-aelod o Bolitbiwro y Blaid Gomiwnyddol. Er na chafodd aelodaeth lawn tan 1946, roedd erbyn hynny yn un o uwch arweinwyr y wladwriaeth Sofietaidd. Ym 1941, fe'i penodwyd yn Gomisiynydd Cyffredinol Diogelwch y Wladwriaeth, y rheng lled-filwrol uchaf o fewn system heddlu Sofietaidd y pryd hynny.
Ym 1940 cyflymodd y carthu eto. Yn ystod y cyfnod hwn, goruchwyliodd Beria alltudio pobl a nodwyd yn "gelynion gwleidyddol" o Wlad Pwyl, Lithwania, Latfia ac Estonia yn dilyn meddiannu'r gwledydd hyn gan luoedd Sofietaidd.
Ar 5 Mawrth 1940, yn dilyn y trydydd cynhadledd Gestapo-NKVD a gynhaliwyd yn Zakopane, anfonodd Beria nodyn (rhif 794/B) at Stalin yn dweud fod y carcharorion rhyfel o wlad Pwyl oedd mewn gwersyllau a carchardai yng ngorllewin Belarws a'r Wcráin yn elynion i'r Undeb Sofietaidd, ac yn argymell eu lladd. Roedd y rhan fwyaf ohonynt yn swyddogion milwrol, ond roedd rhai yn ddeallusion, meddygon, offeiriaid, a phobl eraill - cyfanswm o 22,000 o bobl. Gyda chymeradwyaeth Stalin, lladdodd NKVD Beria hwynt yng 'nghyflafan coedwig Katyn'.
Rhwng Hydref 1940 a Chwefror 1942, cynhaliodd yr NKVD o dan Beria garthiad arall o'r Fyddin Goch a'r diwydiannau cysylltiedig. Ym mis Chwefror 1941, daeth Beria yn ddirprwy gadeirydd Cyngor Comisiynwyr y Bobl, ac ym mis Mehefin, yn dilyn ymosodiad yr Almaen Natsïaidd ar yr Undeb Sofietaidd, daeth yn aelod o Bwyllgor Amddiffyn y Wladwriaeth (GKO). Yn ystod yr Ail Ryfel Byd, ymgymerodd â chyfrifoldebau domestig gan drefnu i'r miliynau o bobl a garcharwyd yng ngwersylloedd Gwlag yr NKVD i gynhyrchu moddion rhyfel. Cymerodd reolaeth ar gynhyrchu arfau, a (gyda Georgy Malenkov) awyrennau a moduron awyrennau. Dyma ddechrau cynghrair Beria â Malenkov, a fu o bwysigrwydd mawr yn ddiweddarach. Ym 1944, gyda'r Undeb Sofietaidd yn gwrthymosod yn erbyn y Natsiaid,  rhoddwyd Beria yn gyfrifol am y lleiafrifoedd ethnig amrywiol a gyhuddwyd o wrth-sofietiaeth a/neu cydweithredu â'r goresgynwyr, gan gynnwys y Balkar, Karachay, Chechen, Ingush, Tartariaid y Crimea, Kalmyk, Groegiaid Pontic ac Almaenwyr y Volga. Cafodd y pobl hyn oll eu halltudio i Ganol Asia Sofietaidd.
O fis Rhagfyr 1944, goruchwyliodd yr NKVD prosiect bom atomig Sofietaidd ("Tasg Rhif 1"), a profwyd y bom ar 29 Awst 1949. Roedd hyn yn waith llafurddwys iawn. Cymerodd o leiaf 330,000 o bobl, gan gynnwys 10,000 o dechnegwyr, ran yn yr ymdrech. Darparodd y system Gwlag ddegau o filoedd o bobl i weithio i fwyngloddio wraniwm ac i adeiladu a gweithredu gweithfeydd prosesu wraniwm. Hefyd adeiladwyd cyfleusterau prawf, fel yn Semipalatinsk ac yn archipelago Novaya Zemlya.
Ym mis Gorffennaf 1945, pan droswyd rhengoedd heddlu Sofietaidd i system lifrau milwrol, troswyd rheng Beria yn swyddogol i 'Marsial o'r Undeb Sofietaidd'. Er nad oedd erioed wedi dal rheolaeth filwrol draddodiadol, gwnaeth gyfraniad sylweddol i fuddugoliaeth yr Undeb Sofietaidd yn y rhyfel trwy ei drefniadaeth o gynhyrchu moddion rhyfel a'i ddefnydd o 'partisans'.
Cyfarfu Beria â Kim Il Sung, ddaeth yn arweinydd Gogledd Corea, sawl gwaith wedi i'r Undeb Sofietaidd gyhoeddi rhyfel yn erbyn Siapan a meddiannu gogledd Corea o fis Awst 1945. Argymhellodd Beria i Stalin y dylid gosod arweinydd comiwnyddol yn y tiriogaethau a feddiannwyd.
Gwleidyddiaeth ar ôl y rhyfel
Gyda Stalin bron yn 70 oed, roedd brwydr gudd am ei olyniaeth ymhlith ei ddilynwyr. Ar ddiwedd y rhyfel, ymddangosai Andrei Zhdanov, arweinydd y Blaid yn Leningrad (St Petersburg erbyn hyn) fel y ceffyl blaen. Ar ôl 1946, ffurfiodd Beria gynghrair gyda Malenkov i wrthsefyll Zhdanov.
Ym mis Ionawr 1946, ymddiswyddodd Beria fel pennaeth yr NKVD tra'n cadw rheolaeth gyffredinol dros faterion diogelwch cenedlaethol fel Dirprwy Brif Weinidog a Churadur Organau Diogelwch y Wladwriaeth o dan Stalin. Fodd bynnag, nid oedd y pennaeth yr NKVD newydd, Sergei Kruglov, yn gefnogwr i Beria. Ac erbyn haf 1946 disodlwyd dyn Beria, Vsevolod Nikolayevich Merkylov, fel pennaeth y Weinyddiaeth Diogelwch Gwladol (MGB) gan Viktor Abakumov.
Roedd Abakumov wedi bod yn bennaeth ar SMERSH o 1943 i 1946; roedd ei berthynas â Beria yn cynnwys cydweithio agos (cefnogaeth Beria oedd yn gyfrifol am lwyddiant Abakumov) ond hefyd cystadleuaeth. Dechreuodd Stalin annog Abakumov i ffurfio ei rwydwaith ei hun o fewn yr MGB i wrthsefyll goruchafiaeth Beria yn y gweinidogaethau pŵer. Symudodd Kruglov ac Abakumov yn gyflym i ddisodli dynion Beria gyda phobl newydd. Yn fuan iawn, y Dirprwy Weinidog Stepan Mamulov o'r Weinyddiaeth Materion Mewnol (MVD) oedd unig gynghreiriad agos Beria oedd ar ôl, heblaw am cudd-wybodaeth dramor, oedd yn dal yng ngofal Beria.
The Big Circus
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Joseph M. Newman yw The Big Circus a gyhoeddwyd yn 1959. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Charles Bennett a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Paul Sawtell. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Peter Lorre, Vincent Price, Kathryn Crosby, Rhonda Fleming, Red Buttons, Adele Mara, Victor Mature, Steve Allen, Gilbert Roland, James Nolan a Charles Watts. Mae'r ffilm The Big Circus yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Lavrentiy Beria
Gwleidyddiaeth ar ôl y rhyfel
Yn ystod y blynyddoedd ar ôl y rhyfel, goruchwyliodd Beria sefydlu cyfundrefnau comiwnyddol yn Nwyrain Ewrop gan ddewis eu harweinwyr. Gan ddechrau ym 1948, cychwynnodd Abakumov sawl ymchwiliad yn erbyn yr arweinwyr hyn, ac fe arestiwyd Rudolf   Slansky, Bedrich Geminder ac eraill yn Tsiecoslofacia ym mis Tachwedd 1952. Cyhuddid y dynion hyn yn aml o Seioniaeth,  "cosmopolitaniaeth di-wreiddyn" a darparu arfau i Israel. Roedd cyhuddiadau o'r fath yn tarfu'n fawr ar Beria, gan ei fod ef wedi gorchymyn gwerthu llawer iawn o arfau Tsiec i Israel eu hun. Rhoddwyd pedwar-ar-ddeg o arweinwyr comiwnyddol Tsiecoslofacia, un-ar- ddeg ohonynt yn Iddewig, ar brawf, eu collfarnu a'u dienyddio mewn ymgais i glosio at genedlaetholwyr Arabaidd, ac arweiniodd hyn at gytundeb fawr i werthu arfau Tsiec i'r Aifft ym 1955.
Ym 1951 cafodd nifer o feddygon Iddewig amlwg y wlad eu cyhuddo o wenwyno prif arweinwyr Sofietaidd a’u harestio ('Cynllwyn y Meddygon'). Ar yr un pryd, cychwynnodd y wasg Sofietaidd ymgyrch bropaganda gwrth-Semitig, a alwyd yn "frwydr yn erbyn cosmopolitaniaeth di-wreiddyn". Arestiwyd 37 o ddynion i ddechrau ond tyfodd y nifer yn gyflym i gannoedd. Cafodd ugeiniau o Iddewon Sofietaidd eu diswyddo, eu harestio, a'u hanfon i'r Gwlag, neu eu dienyddio. Mae'n debyg bod y "cynllwyn" wedi'i ddyfeisio gan Stalin. Ychydig ddyddiau ar ôl marwolaeth Stalin ar 5 Mawrth 1953, rhyddhaodd Beria yr holl feddygon a arestiwyd, cyhoeddodd fod y mater cyfan wedi'i ffugio, ac arestiodd swyddogion yr MGB a oedd yn ymwneud yn uniongyrchol â hyn.
The Big Circus
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1959. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Ben-Hur sy’n ffilm epig hanesyddol o’r Unol Daleithiau gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Winton Hoch oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Lavrentiy Beria
Marwolaeth Stalin
Dywedodd cynorthwyydd Stalin, Vasili Lozgachev, mai Beria a Malenkov oedd yr aelodau cyntaf o'r Politbiwro i weld cyflwr Stalin pan ddaethpwyd o hyd iddo yn anymwybodol. Cyrhaeddont dacha Stalin yn Kuntsevo am dri y bore ar yr 2il o Fawrth 1953, ar ôl cael eu galw yno gan Nikita Khrushchev a Nikolai Bulganin. Nid oeddynt hwy am fentro digio Stalin trwy wirio eu hunain. Ceisiodd Lozgachev esbonio i Beria fod Stalin yn anymwybodol ag yn "sâl ac angen sylw meddygol". Gwrthododd Beria hyn fel gor-ymateb gwirion a gadawodd yn gyflym, gan orchymyn iddo, "Peidiwch â'n trafferthu, peidiwch ag achosi panig a pheidiwch ag aflonyddu Cymrawd Stalin!" Roedd Alexsei Rybin, gwarchodwr-corff Stalin, yn cofio, "Doedd neb eisiau ffonio Beria, gan fod y rhan fwyaf o'r gwarchodwyr personol yn ei gasáu".
Hayley Pearce
Cyflwynydd teledu Cymreig yw Hayley Pearce (ganwyd c.1990). Roedd hi'n arfer gweithio fel menyw gwneud te mewn canolfan alwadau yn Abertawe.
Lavrentiy Beria
Marwolaeth Stalin
Ni alwyd meddyg am ddeuddeng awr ar ôl i Stalin gael ei barlysu yn anymwybodol ac yn methu siarad. Galwa'r hanesydd Simon Sebag Montefiore hyn yn "rhyfeddol" ac eto yn gyson â pholisi safonol Stalinaidd o ohirio pob penderfyniad (ta waeth pa mor angenrheidiol neu amlwg) heb orchmynion swyddogol gan awdurdod uwch. Cefnogwyd (neu o leiaf ni wrthwynebwyd) penderfyniad Beria i osgoi galw meddyg ar unwaith gan weddill y Politbiwro, a oedd wedi'u parlysu heb Stalin i'w harwain ac yn ofni y byddai'n gwella'n sydyn ac yn dial ar unrhyw un oedd wedi meiddio gweithredu heb ei orchmynion. Roedd drwgdybiaeth Stalin o feddygon yn dilyn 'Cynllwyn y Meddygon' yn dra hysbys adeg ei waeledd; roedd ei feddyg preifat eisoes yn cael ei arteithio yn seler y Lubyanka am awgrymu bod yr arweinydd angen mwy o orffwys yn y gwely.
Ysgrifennodd Khrushchev yn ei atgofion fod Beria, yn syth ar ôl strôc Stalin, wedi mynd ati i "watwar a phoeri casineb yn ei erbyn [Stalin]". Pan ddangosodd Stalin arwyddion o ddod at ei hun, disgynnodd Beria ar ei liniau a cusanu ei law. Pan syrthiodd Stalin yn anymwybodol eto, safodd Beria ar unwaith a phoeri ato.
Yn dilyn marwolaeth Stalin ar 5 Mawrth 1953, daeth uchelgais Beria i'w llawn rym. Yn y distawrwydd anesmwyth wedi i ing olaf Stalin ddod i ben, efe oedd y cyntaf i neidio ymlaen i gusanu ei law (cam a gyffelybir gan Montefiore fel "torri modrwy Brenin marw oddi ar ei fys"). Er bod gweddill cylch mewnol Stalin (hyd yn oed Molotov, a arbedwyd rhag dienyddiad sicr gan ei dranc) yn sefyll yn wylo'n ddigywilydd dros y corff, dywedir bod Beria yn ymddangos yn "belydrol", "wedi'i adfywio" ac "yn disgleirio gyda chwant". Pan adawodd Beria yr ystafell, torrodd ar yr awyrgylch sobr trwy weiddi'n uchel am ei yrrwr, ei lais yn adleisio gyda'r hyn a alwodd merch Stalin, Svetlana Alliluyeva, yn "fuddugoliaeth heb ymgais i'w guddio". Sylwodd Svetlana fel yr oedd y Politbiwro i'w weld yn ofnus o Beria ac yn llipa o weld ei uchelgais beiddgar. "Mae'n rhuthro mynd i afael yn yr awenau," meddai Mikoyan wrth Khrushchev. Ysgogodd hynny i bawb redeg yn “wyllt” i’w ceir eu hunain a cyrch am y Kremlin.
Bu Stalin yn gosod y sylfaen ar gyfer carthu yr 'Hen Folsieficiaid' Mikoyan a Molotov am flwyddyn cyn ei farwolaeth. Yn fuan wedi hyn, datgelodd Beria yn fuddugoliaethus wrth y Politbiwro mai ef a "gafodd wared ohono [Stalin]" a'i fod wedi "arbed [ni] i gyd", yn ôl cofiant Molotov. Mae'r honiad bod Stalin wedi'i wenwyno gan asiantau Beria wedi ei adleisio gan Edvard Radzinsky ac awduron eraill.
Dirprwy Brif Weinidog a Thriawd Sofietaidd
Wedi marwolaeth Stalin, penodwyd Beria yn Ddirprwy Brif Weinidog a'i ailbenodi'n bennaeth yr MVD, a unodd gyda'r MGB. Ei gynghreiryn agos Malenkov oedd y Prif Weinidog newydd ac o'r herwydd yr un mwyaf pwerus yn yr arweinyddiaeth. Roedd Beria yn ail iddo, ond o ystyried gwendid personol Malenkov, roedd ei fryd yn y pen draw ar ddod yn arweinydd ei hun. Cafodd Khrushchev y swydd o Ysgrifennydd y Blaid, a Kliment Voroshilov yn Gadeirydd Presidiwm y Sofiet Goruchaf (h.y. Pennaeth y Wladwriaeth - di-rym).
Ymgymerodd Beria â rhai mesurau rhyddfrydoli yn syth ar ôl marwolaeth Stalin. Ad-drefnodd yr MVD gan lleihau ei bŵer economaidd a'i gyfrifoldebau cosbi yn sylweddol. Diddymwyd nifer o brosiectau adeiladu costus, megis Rheilffordd Salekhard-Igarka, a daeth y mentrau diwydiannol a oedd yn weddill o dan weinidogaethau economaidd eraill. Trosglwyddwyd system y Gwlag i'r Weinyddiaeth Gyfiawnder, a cyhoeddwyd rhyddhau dros filiwn o garcharorion, er mai dim ond carcharorion a gafwyd yn euog o droseddau "anwleidyddol" a ryddhawyd. Arweiniodd yr amnest hon at gynnydd sylweddol mewn troseddu a cafodd hynny ei ddefnyddio'n ddiweddarach yn erbyn Beria gan ei elynion.
Er mwyn cydgrynhoi pŵer, cymerodd Beria gamau i gydnabod hawliau cenhedloedd lleiafrifol Rwsia. Cwestiynodd y polisi o Rwsianeiddio ac anogodd swyddogion lleol i fynnu eu hunaniaeth. Dechreuodd gyda Georgia, lle cafodd cynllwyn ffug Mingrelaidd Stalin ei diddymu a llenwyd swyddi allweddol y weriniaeth gan Georgiaid yn bleidiol i Beria. Roedd polisïau Beria o roi mwy o ymreolaeth i'r GSS yr Wcráin yn dychryn Khrushchev, am mai yn yr Wcráin oedd sylfaen ei bŵer. Ceisiodd Khrushchev glosio at Malenkov, gan ei rybuddio bod "Beria yn hogi ei gyllyll".
Gwrthwynebodd Khrushchev y cynghreirio rhwng Beria a Malenkov, ond ni allai eu herio ar y ddechrau. Daeth cyfle Khrushchev ym Mehefin 1953 pan ddechreuodd gwrthryfel digymell yn erbyn cyfundrefn gomiwnyddol Dwyrain yr Almaen yn Nwyrain Berlin. Yn seiliedig ar ddatganiadau Beria, roedd yr arweinwyr eraill yn amau y byddai, yn sgil y gwrthryfel, yn ystyried ailuno'r Almaen a rhoi diwedd ar y Rhyfel Oer am gefnogaeth economaidd gan yr Unol Daleithiau, fel a dderbyniwyd yn ystod yr Ail Ryfel Byd.
Roedd cost y rhyfel yn dal i bwyso'n drwm ar yr economi Sofietaidd. Roedd Beria yn awyddus i gael yr adnoddau ariannol helaeth y gallai perthynas well (a mwy parhaol) â'r Unol Daleithiau eu darparu. Yn ôl rhai ffynonellau diweddarach, efallai iddo hyd yn oed ystyried rhoi "rhagolygon difrifol o ymreolaeth genedlaethol" i'r Gweriniaethau Sofietaidd Estonia, Latfia a Lithwania, yn debyg o bosibl i'r gwladwriaethau yn Nwyrain  Ewrop. Dywedodd Beria am Ddwyrain yr Almaen, "Nid yw hyd yn oed yn wladwriaeth go iawn dim ond un a gadwir mewn bodolaeth gan filwyr Sofietaidd."
Argyhoeddwyd Molotov, Malenkov a Bulganin gan y gwrthryfel yn Nwyrain yr Almaen fod polisïau Beria yn beryglus ac yn ansefydlogi pŵer Sofietaidd. O fewn dyddiau, perswadiodd Khrushchev yr arweinwyr eraill i gefnogi coup d'etat yn erbyn Beria.
Arestio, prawf a dienyddio
de|bawd| Lavrenty Beria ar glawr [[Time (cylchgrawn)|Time, 20 Gorffennaf 1953]] Yn ddirprwy gadeirydd cyntaf Cyngor y Gweinidogion ac fel aelod dylanwadol o'r Politbiwro, gwelai Beria ei hun yn olynydd naturiol i Stalin, tra bod gan aelodau ehangach y Politbiwro feddyliau gwahanol ar yr arweinyddiaeth yn y dyfodol. Ar 26 Mehefin 1953, arestiwyd Beria a'i gadw mewn lleoliad cyfrinachol ger Moscow. Mae'r hanesion am ei gwymp yn amrywio'n sylweddol. Y consensws hanesyddol yw bod Khrushchev wedi paratoi cudd-ymosodiad cywrain, gan gynnal cyfarfod o’r Presidiwm ar 26 Mehefin, ac wedi gwneud ymosodiad deifiol dirybudd ar Beria, gan ei gyhuddo o fod yn fradwr ac yn ysbïwr yn gweithio i MI6 Prydain. Syfrdanwyd Beria yn llwyr, a gofynnodd, "Beth sy'n digwydd, Nikita Sergeyevich? Pam wyt ti'n pigo chwain yn fy nhrowsus i?"
Pan sylweddolodd Beria o'r diwedd beth oedd yn digwydd apeliodd i'w hen gyfaill Malenkov i siarad ar ei ran, ond gostyngodd Malenkov ei ben yn dawel a phwyso botwm ar ei ddesg. Hwn oedd yr arwydd i'r Marsial Georgy Zhukov a swyddogion arfog mewn ystafell gyfagos ddod i mewn ac arestio Beria.
Gan mai dynion Beria oedd yn gwarchod y Kremlin ar y pryd, fe'i daliwyd mewn cell arbennig tan y nos ac yna ei smyglo allan yng nghist car. Cludwyd ef yn gyntaf i warchodlu Moscow ac yna i seler pencadlys Ardal Filwrol Moscow. Gorchmynnodd y Gweinidog Amddiffyn Bulganin i Adran Danciau Kantemirovskaya ac Adran Reiffl Modurol Tamanskaya ddod i Moscow i atal lluoedd diogelwch oedd yn dal yn deyrngar i Beria rhag ei achub. Arestiwyd a dienyddiwyd llawer o is-weithwyr, amddiffynwyr a chymdeithion Beria hefyd, yn eu plith Merkulov, Bogdan Kobulov, Sergey Goglidze, Vladimir Dekanozov, Pavel Meshik a Lev Vlodzimirsky. .
Rhoddwyd Beria a'i ddynion ar brawf mewn "sesiwn arbennig" o Oruchaf Lys yr Undeb Sofietaidd ar 23 Rhagfyr 1953 heb unrhyw gwnsler amddiffyn a heb hawl i apelio. Marsial Ivan Konev oedd cadeirydd y llys.
Cafwyd Beria yn euog o:
Dedfrydwyd Beria a'r holl ddiffynyddion eraill i farwolaeth ar ddiwrnod y treial. Saethwyd y chwe diffynnydd arall – Dekanozov, Merkulov, Vlodzimirsky, Meshik, Goglidze a Kobulov –yn syth ar ôl i'r achos ddod i ben.
Dienyddiwyd Beria ar wahân; honnir iddo ymbil ar ei liniau cyn cwympo i'r llawr a wylofain. Cafodd ei saethu yn ei dalcen gan y Cadfridog Pavel Batitsky. Roedd ei eiliadau olaf yn debyg iawn i rai ei ragflaenydd Nikolai Yezhov, a erfyniodd am ei fywyd cyn ei ddienyddio ym 1940. Amlosgwyd corff Beria a chladdwyd y gweddillion ym Medd Cymunedol Rhif 3 ym Mynwent Mynachlog Donskoi ym Moscow.
Dinistriwyd archifon bersonol Beria (oedd yn cynnwys deunydd ar ei gyn-gydweithwyr) ar orchmynion Khrushchev.
Ysglyfaeth rhywiol
Yn ystod ei brawf ym 1953, daeth yn hysbys ei fod wedi treisio nifer fawr o ferched yn ystod ei deyrnasiad fel pennaeth yr NKVD. Daw Montefiore i'r casgliad bod y wybodaeth yn "datgelu ysglyfaethwr rhywiol a ddefnyddiau ei bŵer i ymroi i amddifadedd obsesiynol". Yn dilyn ei farwolaeth, gwadwyd y cyhuddiadau o dreisio a cham-drin rhywiol gan bobl yn agos at Beria, yn cynnwys ei wraig Nina a'i fab Sergo.
Yn ôl tystiolaeth y Cyrnol Rafael Semyonovich Sarkisov a'r Cyrnol Sardion Nikolaevich Nadaraia – dau o warchodwyr Beria – ar nosweithiau cynnes yn ystod y rhyfel, roedd Beria yn aml yn cael ei gyrru o amgylch Moscow yn ei limwsîn. Byddai'n nodi merched ifanc yr oedd am iddynt eu cludo i'w dacha, lle roedd gwin a gwledd yn eu disgwyl. Ar ôl bwyta, byddai Beria yn mynd â'r merched i'w swyddfa ac yn eu treisio.
Dywedodd ei warchodwyr bod eu dyletswyddau'n cynnwys rhoi tusw o flodau i'r merched wrth iddi adael y tŷ. Os oedd y ferch yn ei dderbyn roedd hyn yn awgrymu bod y rhyw wedi bod yn gydsyniol; ond byddai gwrthod yn golygu arestio. Adroddodd Sarkisov, ar ôl i un fenyw wrthod Beria a rhedeg allan o'i swyddfa, fod Sarkisov wedi rhoi'r blodau iddi ar gam beth bynnag. Dywedodd Beria yn gynddeiriog, "Nid tusw ydyw nawr, ond torch! Boed iddo bydru ar dy fedd!" Arestiwyd hi gan yr NKVD y diwrnod canlynol.
Mae tystiolaeth Sarkisov a Nadaraia wedi’i rannol gadarnhau gan Edward Ellis Smith, Americanwr a wasanaethodd yn Llysgenhadaeth yr Unol Daleithiau ym Moscow ar ôl y rhyfel. Yn ôl yr hanesydd Amy Knight, "Nododd Smith fod ymddygiad Beria yn hysbys iawn ymhlith personél y llysgenhadaeth oherwydd bod ei dŷ ar yr un stryd â phreswylfa i Americanwyr, a gwelodd y rhai a oedd yn byw yno ferched yn dod i dŷ Beria yn hwyr yn y nos mewn limwsîn."
Roedd menywod weithiau yn rhoi mewn i ofynion rhywiol Beria yn gyfnewid am addewid o ryddid i deulu carcharedig. Mewn un achos, aeth Beria a Tatiana Okunevskaya, actores Sofietaidd enwog, gan ddweud wrthi ei fod hi i berfformio i'r Politbiwro. Yn hytrach aeth â hi i'w dacha, a cytunodd i rhyddhau ei thad a'i nain o'r carchar os byddai hi'n ildio iddo. Yna fe'i threisiodd, gan ddweud wrthi, "Sgrechian neu beidio, does dim ots". Y gwir oedd, gwyddai Beria'n bod perthnasau Okunevskaya wedi eu lladd misoedd ynghynt. Arestiwyd Okunevskaya yn fuan wedyn a'i dedfrydu i garchar ar ei phen ei hun mewn Gwlag, ond goroesodd.
Daeth Stalin a swyddogion statws uchel yn ddrwgdybus o Beria. Unwaith, pan glywodd Stalin fod ei ferch Svetlana, yn ei harddegau ar y pryd, ar ei phen ei hun gyda Beria yn ei dŷ, ffoniodd hi a'i gorchymyn i adael ar unwaith. Pan ganmolodd Beria ferch Alexander Poskrebyshev ar ei harddwch, tynnodd Poskrebyshev hi o'r neilltu yn gyflym a dweud wrthi, "Paid byth â derbyn lifft gan Beria". Ar ôl cymryd diddordeb yn merch-yng-nghyfraith Voroshilov yn ystod parti yn eu dacha haf, dilynodd Beria eu car yr holl ffordd yn ôl i'r Kremlin, gan ddychryn gwraig Voroshilov.
Cyn ac yn ystod y rhyfel, cyfarwyddodd Beria Sarkisov i gadw rhestr o enwau a rhifau ffôn y merched y cafodd ryw gyda nhw. Yn y diwedd, gorchmynnodd Sarkisov i ddinistrio'r rhestr, ond cadwodd Sarkisov gopi cyfrinachol. Ar ddechrau cwymp Beria, trosglwyddodd Sarkisov y rhestr i Viktor Abakumov, cyn bennaeth SMERSH yn ystod y rhyfel a oedd bellach yn bennaeth yr MGB – olynydd yr NKVD. Roedd Abakumov eisoes yn adeiladu achos yn erbyn Beria. Roedd Stalin, a oedd hefyd yn ceisio tanseilio Beria, wrth ei fodd gyda'r cofnodion manwl a gadwyd gan Sarkisov, gan fynnu: "Anfonwch bopeth y mae o yn ysgrifennu ataf i!"
Yn 2003, cydnabu llywodraeth Rwsia restr Sarkisov o ddioddefwyr Beria, sydd yn ôl pob sôn yn cynnwys cannoedd o enwau.
Yn ogystal, roedd adroddiad Americanaidd o 1952 yn dyfynnu cyn frodor o Moscow ei fod "wedi clywed gan un o feistresi Beria ei bod yn arferiad ganddo i orchymyn menywod amrywiol i wneud unrhyw beth oedd o eisiau a'i fod yn bygwth carchar pe byddent yn gwrthod." Yn ôl adroddiad y ffynhonnell, "Ar un achlysur, ymddangosodd Beria, wedi'i gwisgo mewn pyjamas yn y dacha lle roedd ei ffrind yn byw. Roedd ei warchodwr personol yn gwmni iddo."
Portreadwyd Beria gan Simon Russell Beale yn y ffilm ddychanol 2017 The Death of Stalin.
The Chinese Puzzle
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lilian Braithwaite, Milton Rosmer a Sybil Arundale. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Broken Blossoms sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Fred Goodwins ar 26 Chwefror 1891 yn Llundain a bu farw yn yr un ardal ar 1 Ebrill 1923.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Fred Goodwins nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hayley Pearce
Mae hi'n gyflwynydd y gyfres Hayley (2017-) lle mae'n edrych ar bynciau sy'n berthnasol i'w chenhedlaeth.
The Big Circus
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Joseph M. Newman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
L'équipe
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Jean Lods yw L'équipe a gyhoeddwyd yn 1930. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd L'Équipe ac fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1930. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All Quiet on the Western Front ffilm Almaenig, Ffraneg a Saesneg gan Lewis Milestone a Nate Watt.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jean Lods ar 22 Mawrth 1903 yn Vesoul a bu farw yn Le Kremlin-Bicêtre ar 25 Mehefin 1992.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jean Lods nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Utazás Jakabbal
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwyr Péter Rudolf a Iván Kapitány yw Utazás Jakabbal a gyhoeddwyd yn 2001. Fe'i cynhyrchwyd gan Ágnes Pataki yn Hwngari. Cafodd ei ffilmio yn Route 1104. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hwngareg a hynny gan Iván Kapitány.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gábor Reviczky a Sándor Gáspár. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2001. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Beautiful Mind sef ffilm fywgraffyddol gan Ron Howard. Hyd at 2022 roedd o leiaf 700 o ffilmiau Hwngareg wedi gweld golau dydd. Iván Kapitány oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Péter Rudolf ar 15 Hydref 1959 yn Budapest. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Celfyddydau'r Theatr a Ffilm.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>