cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
MYOF
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn MYOF yw MYOF a elwir hefyd yn Myoferlin (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 10, band 10q23.33.
26 Ebrill
26 Ebrill yw'r unfed dydd ar bymtheg wedi'r cant (116eg) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (117eg mewn blynyddoedd naid). Erys 249 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.
Genedigaethau
bawd|130px|dde|[[I. M. Pei]] bawd|130px|dde|[[Fanny Blankers-Koen]]
Marwolaethau
bawd|130px|dde|[[Lucille Ball]]
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Abertawe 1891
Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1891 yn Abertawe, Sir Forgannwg (Sir Abertawe bellach), a chafwyd tywydd stormus iawn.
Henry Austin Bruce
Roedd Henry Austin Bruce, Barwn 1af Aberdâr GCB, PC, FRS (16 Ebrill, 1815 - 25 Chwefror, 1895) yn ddiwydiannwr ac yn wleidydd Rhyddfrydol.
Cefndir a theulu
Ganwyd Henry Bruce yn Duffryn, Aberdâr yn fab i John Bruce, tirfeddiannwr a Sarah ei wraig, merch y Parchedig Hugh Williams Austin.
Enw teuluol gwreiddiol John Bruce oedd "Knight", ond mabwysiadodd yr enw "Bruce" sef enw teuluol ei fam, a ganddi hi yr etifeddodd ystâd y Duffryn.
O 1821 i 1827 bu'r teulu'n byw yn Saint-Omer, Ffrainc ac yno derbyniodd Henry ei addysg elfennol. Wedi dychwelyd i Gymru aeth yn ddisgybl i Ysgol Ramadeg Abertawe lle y bu'n astudio hyd 1832.
Priododd Henry Bruce Annabella, merch Richard Beadon yn 1846,. Bu iddynt un mab a thair merch. Ar ôl ei marwolaeth ym mis Gorffennaf 1852 priododd Norah Creina Blanche, merch Syr William Napier, a bu iddynt saith o ferched a dau fab.
Gyrfa
Wedi ymadael a'r ysgol aeth Bruce i Lundain i weithio yn siambr gyfreithiol ei ewythr, yr Arglwydd Ustus Knight Bruce. Cafodd ei alw i'r Bar yn Lincoln's Inn ym 1837 ond yn fuan ar ôl iddo ddechrau ymarfer y gyfraith darganfuwyd glo o dan y Duffryn a thiroedd eraill yn Nyffryn Aberdâr a daeth hyn a chyfoeth mawr i'r teulu. Ymddiswyddodd o'r bar ym 1843 er mwyn canolbwyntio ar ystâd y teulu.
Ym 1846 cafodd ei ddewis yn ddirprwy Raglaw Sir Forgannwg. Yn yr un flwyddyn daeth yn un o gyfarwyddwyr cwmni newydd Rheilffordd Dyffryn Nedd
O 1847 i 1852 bu'n gweithio fel Ynad Cyflogedig Merthyr ac Aberdâr.
Ym 1882 daeth yn gadeirydd 'Cwmni Cenedlaethol Affrica', a ffurfiwyd gan Syr George Goldie. Derbyniodd y cwmni Siarter Brenhinol gyda'r enw 'Cwmni Brenhinol Niger', ym 1899 cafodd y cwmni ei wladoli a daeth ei diroedd yn brotectoriaeth Niger.
Gyrfa Wleidyddol
Etholwyd Bruce yn Aelod Seneddol Rhyddfrydol dros Fwrdeistref Merthyr Tudful ym 1852 fel olynydd i Syr John Josiah Guest wedi ei farwolaeth. Cafodd ei ailethol yn ddiwrthwynebiad yn etholiad 1857. Yn etholiad 1859 cafodd ei herio gan aelod arall o'r Blaid Ryddfrydol, C.M. Elderton, gan gadw ei sedd yn gyffyrddus efo 88% o'r bleidlais. Cafodd ei swydd gyntaf yn y Llywodraeth ym 1862 pan ddaeth yn Is-Ysgrifennydd Gwladol dros yn y Swyddfa Gartref. Ym 1864 fe'i gwnaed yn Is-Lywydd Pwyllgor Addysg y Cyfrin Gyngor. Cafodd ei ailethol yn ddiwrthwynebiad yn etholiad cyffredinol 1865. Yn 1868 daeth Merthyr yn etholaeth dau aelod, ond methodd Bruce gipio'r un o'r ddwy sedd gan gael ei drechu gan Henry Richard a Richard Fothergill Bu cynnydd anferthol yn yr etholfraint ar gyfer etholiad 1868 gyda llawer mwy o ddynion o'r dosbarth gweithiol yn cael bwrw pleidlais; bu cynnydd yn etholfraint Merthyr o 1,387 ym 1865 i 14,577 ym 1868; mae'n debyg bod y gweithwyr yn gweld Richards fel mwy o gynrychiolydd iddynt na Bruce, eu meistr yn y gwaith glo a haearn. bawd|chwith|Cerflyn ger Brifysgol Caerdydd
Fis ar ôl etholiad cyffredinol 1868 bu farw Archibald Alexander Speirs, AS Rhyddfrydol Renfrewshire yn yr Alban a chafodd Bruce ei ethol fel olynydd iddo. Cafodd swydd yr Ysgrifennydd Cartref yng Nghabinet Llywodraeth Gladstone. Un o'i orchestion yn ystod ei gyfnod yn y swydd oedd diwygio deddfau trwyddedu'r farchnad alcohol ; ef fu'n gyfrifol am Ddeddf Trwyddedu 1872 a rhoddodd y cyfrifoldeb am drwyddedu tafarnau i Lysoedd yr Ynadon, cyflwynodd gosbau llymach am gamymddwyn mewn tafarnau a chyfyngodd yr oriau gwerthu diodydd.
Gwasanaeth cyhoeddus tu allan i'r Senedd
Roedd gan Arglwydd Aberdâr nifer o ddiddordebau y tu allan i feysydd busnes a gwleidyddiaeth. Roedd yn hynafiaethydd gan wasanaethu fel Llywydd y Gymdeithas Hanesyddol Frenhinol o 1878-1891. Roedd yn Gymrawd y Gymdeithas Ddaearyddol Frenhinol ac ym 1881 daeth yn llywydd y Gymdeithas.
Marwolaeth
Bu farw Arglwydd Aberdâr o'r ffliw yn Llundain ar 25 Chwefror 1895 yn 79 mlwydd oed; olynwyd ef yn y farwniaeth gan Henry, ei unig fab o'i briodas gyntaf a chafodd ei gladdu ym Mynwent Aberffrwd Aberpennar.
Gatcombe
Pentref yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy Gatcombe.
Rhionaeschna jalapensis
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Rhionaeschna jalapensis. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
The Wolf Dog
Ffilm antur gan y cyfarwyddwr Harry L. Fraser yw The Wolf Dog a gyhoeddwyd yn 1933. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Lee Zahler.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Henry Brazeale Walthall, Frankie Darro, Rin Tin Tin, George J. Lewis a Boots Mallory. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1933. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd King Kong ffilm antur enwog gan y cyfarwyddwyr Merian C. Cooper ac Ernest B. Schoedsack. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry L Fraser ar 31 Mawrth 1889 yn Califfornia a bu farw yn Pomona ar 19 Gorffennaf 1986. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1916 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry L. Fraser nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Spiro Agnew
Is-Arlywydd yr Unol Daleithiau o 1969 hyd 1973 dan yr Arlywydd Richard Nixon a Llywodraethwr Maryland o 1967 hyd 1969 oedd Spiro Theodore Agnew (9 Tachwedd 1918 – 17 Medi 1996).
Helydd coed wynebddu
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Helydd coed wynebddu (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: helyddion coed wynebddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Artamus cinereus; yr enw Saesneg arno yw Black-faced wood swallow. Mae'n perthyn i deulu'r Helyddion coed (Lladin: Artamidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Teulu
Mae'r helydd coed wynebddu yn perthyn i deulu'r Helyddion coed (Lladin: Artamidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
De Sir Fynwy (etholaeth seneddol)
Roedd De Sir Fynwy yn etholaeth seneddol a oedd yn dychwelyd un Aelod Seneddol (AS) i Dŷ Cyffredin Senedd y Deyrnas Unedig rhwng 1815 a 1885.
Hanes
Cafodd yr etholaeth ei chreu gan Ddeddf Ailddosbarthu Seddi 1885 ar gyfer etholiad cyffredinol 1885, a rannodd hen etholaeth Sir Fynwy yn dair. Cafodd yr etholaeth ei diddymu ar gyfer etholiad cyffredinol 1918, pan drosglwyddwyd y rhan fwyaf o'i ardal i etholaeth Mynwy.
Roedd hen etholaeth Sir Fynwy yn drwm dan ddylanwad dau deulu pwerus: y Morganiaid Tŷ Tredegar a Dugiaid Beaufort Gwlad yr Haf. Parhaodd dylanwad y Morganiaid yn etholaeth De Sir Fynwy. Yn 1885 etholwyd y Cyrnol yr Anrhydeddus Frederick Courtenay Morgan fel AS o 1885 tan 1906 pan ymddeolodd ceisiodd ei fab, Courtenay Morgan, (wedi hynny Barwn Tredegar) i'w olynu ond cafodd ei drechu gan dirfeddiannwr dylanwadol arall y Cyrnol Ivor Herbert o Lanarth. Cadwodd Herbert afael ar yr etholaeth tan 1917 pan ymadawodd i Dŷ'r Arglwyddi. Diddymwyd yr etholaeth flwyddyn yn ddiweddarach.
Ffiniau
Roedd yr etholaeth yn cynnwys rhanbarthau llys ynadon Caerllion, Cas-gwent, Eglwys y Drindod, Trefynwy, Llaneirwg, Rhaglan, Tryleg a Brynbuga yn ogystal â rhannau o fwrdeistrefi trefol Trefynwy a Chasnewydd a phlwyfi dinesig Bedwas a Mynyddislwyn.
Etholiadau yn y 1880au
bawd|Frederick Courtenay Morgan yn Vanity Fair 1893
Etholiadau yn 1910au
bawd|Abraham Garrod Thomas
Ym 1917 Cafodd Syr Ivor Herbert ei ddyrchafu i Dŷ'r Arglwyddi fel y Barwn Treowen a chynhaliwyd isetholiad i ganfod olynydd iddo fel AS De Sir Fynwy.
'Dyw Hen Ddynion Byth yn Marw
Ffilm gyffro Coreeg o Dde Corea yw 'Dyw Hen Ddynion Byth yn Marw. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Being W
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Karl Zéro yw Being W a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw George W. Bush, Bill Clinton, Saddam Hussein, Osama bin Laden, Arnold Schwarzenegger, Tony Blair, Al Gore, George H. W. Bush, Condoleezza Rice, Dick Cheney, Colin Powell, Barbara Bush a Jim Meskimen. Mae'r ffilm Being W yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Karl Zéro ar 6 Awst 1961 yn Aix-les-Bains.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Dots and Dashes
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1910. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Frankenstein (ffilm o 1910) sef ffilm arswyd, gwyddonias o Unol Daleithiau America gan J. Searle Dawley.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Jethro Tull
Amaethwr o sais oedd Jethro Tull (1674 - 21 Chwefror 1741).
Fe'i ganwyd yn Basildon, Berkshire, yn fab i Jethro Tull, Sr a'i wraig Dorothy, née Buckeridge. Cafodd ei addysg yng Ngholeg Sant Ioan, Rhydychen.
Sweet Savage
Ffilm am y Gorllewin gwyllt sy'n ffilm bornograffig gan y cyfarwyddwr Anne Perry yw Sweet Savage a gyhoeddwyd yn 1979. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Jethro Tull
Priododd Susanna Smith o Burton Dassett, Swydd Warwick. Bu farw yn Hungerford.
Sweet Savage
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1979. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Apocalypse Now sy'n seiliedig ar y nofel fer ''Heart of Darkness gan Joseph Conrad.
Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anne Perry nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Serin Tibet
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Serin Tibet (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: seriniaid Tibet) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Serinus thibetanus; yr enw Saesneg arno yw Tibetan siskin. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. thibetanus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r serin Tibet yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Merched Gwlyb Dynion Fel Glaw
Ffilm ramantus yw Merched Gwlyb Dynion Fel Glaw a gyhoeddwyd yn 1984. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1984. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Terminator sef ffilm apocolyptaidd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ysgol Brynhyfryd
bawd|210px|Yr ysgol ar y chwith a [[Moelydd Clwyd (gan gynnwys Moel Famau) yn gefndir]] Ysgol uwchradd gyfun yn Rhuthun, Sir Ddinbych yw Ysgol Brynhyfryd, ar gyfer plant 11 i 18 oed. Sefydlwyd yr ysgol yn wreiddiol yn 1898 o dan yr enw Ruthin County School for Girls, gyda bechgyn yr ardal yn teithio i Ddinbych i dderbyn eu haddysg. Datganiad o fwriad yr ysgol yw: "Cyd-weithio er mwyn rhagori". Mr Geraint Parry yw pennaeth presennol yr ysgol.
Hanes yr ysgol
Yn 1938, cafodd ei hailenwi yn Brynhyfryd School, fe dderbyniodd yr ysgol fechgyn a merched a daeth plant i'r ysgol o dalgylch ehangach: hyd at chwe milltir i ffwrdd. Adnabyddwyd yr ysgol o dan ei henw Cymraeg ers yr 1970au. Roedd cryn waith adeiladu yn yr ysgol yn yr 1950au a'r 1970au cynnar. Cynyddodd nifer y disgyblion o 700 i 1000 o fewn blwyddyn yn ystod yr 1970au, pan godwyd yr oedran gadael ysgol o 15 i 16. Arwyddair yr ysgol yw Nid dysg heb foes.
Roedd Brynhyfryd yn un o arloeswyr Bagloriaeth Cymru ar ddechrau'r 2000au.
Arolygiadau
bawd|210px|Disyblion yr ysgol yng Nghwm Idwal
Arolygiad 2000
Dywed adroddiad ESTYN 2000, fod tua 1230 o ddisgyblion yn yr ysgol yn 2000, a 240 ohonynt yn y chweched ddosbarth. Daeth 40% o'r dref a 60% o'r ardal wledig. Daeth 35% o’r disgyblion o gartrefi lle roedd y Gymraeg yn brif iaith y cartref, ac 1% o gartrefi lle nad oedd y Gymraeg na'r Saesneg yn brif iaith gartref. Gallai 40% siarad Cymraeg i safon iaith gyntaf. Daw tua 1% o’r disgyblion o gefndiroedd ethnig lliw ac yn siarad ieithoedd ar wahân i'r Saesneg neu’r Gymraeg gartref. Yn ôl yr adroddiad, roedd safon yr addysg yn dda.
Cyfleusterau
Mae hefyd rhwydwaith o gyfleusterau celf a Theatr John Ambrose, a gafodd ei enwi ar ôl cyn-brifathro o'r 1980au a'r 1990 au. Agorwyd y theatr gan yr actor Rhys Ifans, a fagwyd yn Rhuthun, er na fu'n ddisgybl yn Ysgol Brynhyfryd.
Cyn-athrawon o nôd
Bu'r hanesydd Frank Price Jones yn athro yn yr ysgol ar ôl yr Ail Ryfel Byd. Bu awdures 'Lleian Llan Llŷr' sef Rhiannon Davies Jones hefyd ar staff yr ysgol, yn yr adran Gymraeg.
AGO1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn AGO1 yw AGO1 a elwir hefyd yn Argonaute 1, RISC catalytic component (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 1, band 1p34.3.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn AGO1.
Rhionaeschna joannisi
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Rhionaeschna joannisi. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Chamada a Cobrar
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Anna Muylaert yw Chamada a Cobrar a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Lleolwyd y stori yn Rio de Janeiro. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg a hynny gan Anna Muylaert.
Mae'r ffilm Chamada a Cobrar yn 72 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol'' gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anna Muylaert ar 21 Ebrill 1964 yn São Paulo. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1990 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul> Derbyniodd ei addysg yn Universidad de São Paulo.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anna Muylaert nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mariza
Cantores o Bortiwgead yw Mariza (ganwyd Marisa dos Reis Nunes; 16 Rhagfyr 1973). Hi yw un o gantorion amlycaf y wlad, ac yn wir cyfeirir ati'n aml fel llysgennad cerddoriaeth Portiwgeaidd.
Mewn llai na deuddeng mlynedd, aeth Mariza o fod yn ffenomen leol yn Lisbon, prifddinas Portiwgal, i un o sêr mwyaf adnabyddus y genre cerddoriaeth fyd.
Mae wedi bod ar lwyfannau ledled y byd, gan gynnwys Neuadd Carnegie yn Efrog Newydd, Neuadd Gyngerdd Walt Disney yn Los Angeles, Theatr Lobero yn Santa Barbara, Salle Pleyel ym Mharis, Tŷ Opera Sydney a Neuadd Frenhinol Albert. Mae Mariza wedi perfformio sawl gwaith yn ynysoedd Prydain, gan gymryd rhan yng Ngŵyl y Llais yng Nghaerdydd yn 2016. Mae'r papur newyddion The Guardian wedi cyfeirio ati fel “prif gantores cerddoriaeth fyd”. Ar hyd ei gyrfa, mae wedi gwerthu mwy na miliwn o recordiau ledled y byd, ac mae ymhlith y cerddorion sydd wedi gwerthu'r mwyaf o recordiau ym Mhortiwgal.
Plentyndod ac ieuenctid
Ganwyd Mariza yn Lourenço Marques (Maputo bellach), prifddinas Mozambique, un o daleithiau tramor Portiwgal ar y pryd. Portiwgead yw ei thad, José Brandão Nunes, ac mae ei mam, Isabel Nunes, yn frodores o Mozambique. Ganwyd Mariza yn gynamserol – chwe mis a hanner a bod yn fanwl gywir – heb unrhyw gyfiawnhad clinigol ac, yn ystod cyfweliad â SIC, dywedodd y gantores fod ei thad wedi cyfaddef iddo'i hystyried y babi mwyaf hyll iddo ei weld yn ei fyw. Yn ôl Mariza, "roedd fy nghlustiau'n dal i fod yn grychlyd a doedd fy llygaid yn dal heb agor". Roedd ei thad o'r farn na fyddai'n goroesi.
Yng nghôl ei mam, yn dair oed, cyrhaeddodd Faes Awyr Portela yn Lisbon am y tro cyntaf ym 1977. Yn Maputo fel y'i gelwir heddiw, buodd ei thad yn gweithio fel rheolwr i gwmni o'r Iseldiroedd o'r enw Zuid. Wrth i deuluoedd Portiwgeaidd ymadael â hen drefedigaethau tramor Portiwgal, penderfynodd tad Mariza y byddai'r teulu'n symud i Lisbon i ddechrau bywyd newydd. Gwnaeth y teulu ymgartrefu yn Corroios ac yn ddiweddarach yn rhif 22 Travessa dos Lagares, yn Mouraria (ardal Fwraidd Lisbon).
Ym 1979 ailagorodd bwyty Zalala yn yr un gymdogaeth (Mouraria). Y gymdogaeth hon oedd man geni fado ac roedd yn denu enwogion y byd fado, megis Fernando Maurício ac Artur Batalha yn ogystal ag Alfredo Marceneiro Jr, mab Alfredo Marceneiro, a aeth â Mariza pan oedd yn 7 oed i ganu am y tro cyntaf mewn amgylchedd proffesiynol yn y clwb fado adnabyddus Adega Machado. Cafodd Zalala, y bwyty lle tyfodd Mariza fel cantores (ac sydd bellach ar gau), ei enwi ar ôl traeth ym Mozambique.
Ei thad sbardunodd ei hawch am fado. Yn ôl Mariza, roedd ei thad "wastad yn gwrando ar fado ac, amser bwyd, doedd y teledu ddim ymlaen; roedd cerddoriaeth yn chwarae, wastad fado…" Fernando Farinha, Fernando Maurício, Amália Rodrigues, Carlos do Carmo, ymhlith eraill, oedd ffefrynnau José Nunes, ac yn wir y cantorion hynny oedd y rhai a ddylanwadodd fwyaf ar ganu Mariza.
Pan oedd hi'n bump oed, cafodd ei siôl gyntaf – dilledyn y mae'r fadista (neu'r canwr fado) yn gwisgo amdano – ac yna dechreuodd feithrin y llais a'i gwnaeth yn enwog. Wrth gyfeirio at y sefydliad lle dysgodd ganu fado a lle y perfformiodd am y tro cyntaf yn bump oed, gyda'i siôl ddu amdani, dywedodd Mariza:
Dyma lle dechreuodd y cyfan. Efallai mai dyma ble bydd pob dim yn dirwyn i ben. Gall popeth ddod i ben ar unwaith, yn union fel y dechreuodd, a gallwn i fod 'nôl yn y Mouraria, yn nhafarndy fy rhieni yn gweini prydau bach a gwydreidiau o win, ond dyw hynny ddim yn fy mhoeni o gwbl! Dim ond yn ystod ei harddegau y dechreuodd gael ei chymryd o ddifrif fel cantores, ond oddi ar hynny mae ei rhieni wedi cyfaddef mewn sawl cyfweliad iddynt fod yn ymwybodol o "ddawn" eu merch. Y fado cyntaf iddi berfformio yn Zalala oedd Os Putos gan Carlos do Carmo; fado a ddysgwyd iddi gan ei thad trwy dynnu lluniau ar dywelion papur. Nid oedd Mariza yn gwybod sut i ddarllen o hyd, ac felly dyna fel yr oedd ei thad yn ei helpu i ddysgu'r caneuon ar ei chof. Defnyddiodd e'r un dull gyda'r darnau Ó Ai Ó Linda a Menina das Tranças Pretas.
Roedd y maes chwarae yn ysgol gynradd Mouraria yn llwyfan i'r ferch chwech oed. Mewn cyfweliad â Correio da Manhã, dywedodd Dona Fernanda, cyn-gynorthwyydd addysg yr ysgol, fod y ferch ifanc yn ffurfio cylch gyda'i ffrindiau ac yna'n mynd i ganol y cylch lle'r oedd hi'n canu i bawb.
Un arall o'i hobïau oedd tapddawnsio, rhywbeth y byddai hi'n ei wneud wrth ddrws blaen ei chartref, gyda chapiau poteli Coca-Cola yn sownd wrth ei hesgidiau. Roedd hi'n aml yn canu gartref ac, er mwyn cogio bod ganddi feicroffon, byddai'n dal chwistrell wallt neu chwistrell ddiarogli yn ei dwylo. "Dyna oedd fy nghynnig ar ddynwared Fred Astaire!", meddai hi'n ddiweddarach.
A hithau yn ei harddegau, dechreuodd Mariza fynd i Ysgol Uwchradd Gil Vicente. Roedd yn arfer ganddi sleifio oddi cartref er mwyn mynd i wrando ar y nosweithiau fado yng nghlwb Grupo Desportivo da Mouraria, lle arhosai wrth y drws, gan nad oedd yn cael mynd i mewn.
Tan iddi ddod yn adnabyddus fel fadista, roedd Mariza yn canu sawl genre amrywiol megis pop, gospel, soul, jazz a hyd yn oed cerddoriaeth ysgafn, gan ategu'r artist/canwr Luís Filipe Reis. Ar y pryd, doedd canu fado fel un o'ch hobïau ddim yn boblogaidd, a doedd ffrindiau Mariza ddim yn gwbl gefnogol o'r peth. Ffurfiodd fand o'r enw Vinyl gydag ambell ffrind. Roedd y band, a oedd yn perfformio ym mar Xafarix yn Lisbon, yn tueddu i ganu cyfars.Yn ddiweddarach ffurfiodd fand o'r enw Funkytown.
Roedd cerddoriaeth Frasilaidd o gryn ddiddordeb i Mariza, a fu'n byw am bum mis ym Mrasil, ym 1996.
Dechreuodd Mariza ganu'n fwy proffesiynol yn un o'r tai fado mwyaf nodweddiadol yn Lisbon, Sr Vinho. Y gân gyntaf iddi ganu yn gyhoeddus oedd Povo que lavas no rio. Canodd hefyd yn nhŷ fado Café Café.
Ysgol Gyfun Penglais
Arwyddair yr ysgol yw ''Dewrder. Cryfder. Calon.''
Hanes
Gall yr ysgol ddilyn ei gwreiddiau'n ôl i Ysgol Ffordd Alecsandra ac Ysgol Dinas. Ym mis medi 1955, symudwyd adran hŷn o Ysgol Ffordd Alecsandra i Ysgol Dinas, a gafodd ei adeiladu yng Nghefn-llan ar y Waun. Rhwng 1973 ac 1975, ymestynwyd yr adeiladau a throwyd hi'n Ysgol Gyfun Penglais.
Archifdy Ceredigion :
Mae arwyddlun yr ysgol yn cynnwys Llew Gwaithfoed, sef prif moriff baner Ceredigion.
Godshill
Pentref a phlwyf sifil yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy Godshill.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil poblogaeth o 1,459.
The Voyage That Shook The World
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Steve Murray yw The Voyage That Shook The World a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Steve Murray nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Merthyr Tudful 1881
Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1881 ym Merthyr Tudful, Sir Forgannwg (Bwrdeistref Sirol Merthyr Tudful bellach). Er bod Eisteddfodau Cenedlaethol wedi eu cynnal o'r blaen, hon oedd y gyntaf yn y gyfres a gynhaliwyd dan nawdd Cymdeithas yr Eisteddfod Genedlaethol, oedd wedi ei sefydlu yn 1880. O'r flwyddyn yma ymlaen, cynhaliwyd eisteddfod yn ddifwlch wedyn ar wahân i 1914 a 1940.
Christopher Martin-Jenkins
Arlywydd y Clwb Criced Marylebone (MCC) a chyflwynydd y rhaglen radio Test Match Special oedd Christopher Dennis Alexander Martin-Jenkins, MBE, neu CMJ (20 Ionawr 1945 – 1 Ionawr 2013).
Cafodd ei addysg yn Ysgol Marlborough ac yng Ngholeg Fitzwilliam, Caergrawnt
Awdur The Complete Who's Who of Test Cricketers oedd ef.
Taizhou (Jiangsu)
Dinas yn nwyrain Gweriniaeth Pobl Tsieina yw Taizhou. Fe'i lleolir yn nhalaith Jiangsu.
Llinos dân Kuli Koro
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Llinos dân Kuli Koro (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: llinosiaid tân Kuli Koro) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Lagonosticta virata; yr enw Saesneg arno yw Kuli Koro fire finch. Mae'n perthyn i deulu'r Cwyrbigau (Lladin: Estrildidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn L. virata, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r llinos dân Kuli Koro yn perthyn i deulu'r Cwyrbigau (Lladin: Estrildidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Bønder
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Ib Makwarth yw Bønder a gyhoeddwyd yn 1990. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Ib Makwarth.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1990. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pretty Woman sef un o ffilmiau mwyaf llwyddiannus Disney gan ddod ag incwm o hanner biliwn o ddoleri i’r cwmni. Henrik Sabinsky oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ib Makwarth sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ib Makwarth ar 29 Awst 1937 yn Denmarc.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ib Makwarth nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Licswm
Pentref yng nghymuned Ysgeifiog, Sir y Fflint, Cymru, yw Licswm (Saesneg: Lixwm). Fe'i lleolir tua 4 milltir i'r de o Dreffynnon a thua 8 milltir i'r gogledd-orllewin o'r Wyddgrug. Rhed y ffordd B5121 trwy'r pentref.
Yn hanesyddol, mae Licswm o blwyf Ysgeifiog, pentref sy'n gorwedd tua milltir i'r gorllewin. I'r dwyrain ceir Mynydd Helygain.
Lleolir Ysgol Gynradd Licswm yn y pentref.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan a'r Aelod Seneddol yw.
Geirdarddiad
Yn ôl ieithyddwyr, tardda'r enw o'r gair Saesneg likesome neu licksome (tafodieithol), enw a roddwyd gan y glowyr a ddaeth yno i weithio o Swydd Derby yn Lloegr. Cymreigiad o'r enw hwnnw yw 'Licswm' felly. Ceir hefyd yr enw hynafol yr Wyddfid.
Jane Simone Bussy
Arlunydd benywaidd o Ffrainc oedd Jane Simone Bussy (1906 - 1960).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Ffrainc.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Rhionaeschna manni
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Rhionaeschna manni. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Gloria María Recio Herrera
Mae Gloria María Recio Herrera (ganwyd:  1942) yn fotanegydd nodedig a aned yn Cuba. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Universidad de Lund.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Coed Cwm Du, Cilmaengwyn
Mae Coed Cwm Du, Cilmaengwyn wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 01 Ionawr 1979 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 27.29 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
The Augustas
Ffilm ddogfen yw The Augustas a gyhoeddwyd yn 1930. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1930. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All Quiet on the Western Front ffilm Almaenig, Ffraneg a Saesneg gan Lewis Milestone a Nate Watt. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llys Ysgariad
Ffilm ddrama yw Llys Ysgariad a gyhoeddwyd yn 1984. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1984. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Terminator sef ffilm apocolyptaidd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Caernarfon 1880
Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1880 yng Nghaernarfon. Yn yr Eisteddfod yma y penderfynwyd ffurfio Cymdeithas yr Eisteddfod Genedlaethol.
W. B. Joseph (llysenw: Y Myfyr) enillodd y Gadair, a hynny am awdl i'r "Athrylith".
Chwedlau’r Soddgrwth
Ffilm ddogfen o Lwcsembwrg yw Chwedlau’r Soddgrwth gan y cyfarwyddwr ffilm Anne Schiltz. Fe'i cynhyrchwyd yn Lwcsembwrg. Cafodd y ffilm hon ei chynhyrchu gan Anne Schroeder a’r cwmni cynhyrchu a’i hariannodd oedd Samsa Film.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anne Schiltz nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ffrith
Gallai Ffrith gyfeirio at un o sawl peth:
Un o ddau bentref bychan yng Nghymru:
Menzel Bouzaiane
Tref yng nghanolbarth Tiwnisia yw Menzel Bouzaiane neu Menzel Bouzaïene (Arabeg: منزل بوزيان), a leolir 60 km i'r de o Sidi Bouzid yn nhalaith Sidi Bouzid. Mae'n gorwedd ym mynyddoedd Dorsal Tiwnisia rhwng copaon Djebel Majoura (i'r gogledd) Djebel Bou (i'r de). Rhed y brifordd RN14 Meknessy-Gafsa trwy'r dref. Roedd 5,595 o bobl yn byw yno yn 2004.
Ar 18 Rhagfyr 2010 bu protestiadau mawr yn erbyn llywodraeth yr Arlywydd Zine Ben Ali gan bobl ifanc heb waith yn Sidi Bouzid. Ymledodd yr anghydfod i Menzel Bouzayane lle cafwyd gwrthdaro ar raddfa eang rhwng protestwyr a'r heddlu a'r lluoedd diogelwch. Llosgwyd rhai o geir yr heddlu a rhoddwyd trên nwyddau ar dân. Lladdwyd un o'r protestwyr.
Gurnard, Ynys Wyth
Pentref a phlwyf sifil yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy Gurnard.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil poblogaeth o 1,682.
Eventyret Om Dansk Tegnefilm
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr.
Common Ground
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Anne Schiltz a Charlotte Grégoire yw Common Ground a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn Lwcsembwrg.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anne Schiltz ar 1 Ionawr 1950.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anne Schiltz nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Wyn Morris
Cerddor ac arweinydd cerddorfaol oedd Wyn Morris (14 Chwefror 1929 – 23 Chwefror 2010). Yn fab i Haydn Morris cafodd Wyn yn sicr ei fagu yn Llanelli er bod peth ansicrwydd ble y cafodd ei eni. Mae nifer wedi cymryd mai Trelech, Sir Fynwy y cyfeirir ato fel man ei eni, ond dywed A. J. Heward Rees bod y ffaith fod ei rieni o Sir Gaerfyrddin ac yntau yn dweud nad oedd yn siarad gair o Saesneg tan ei fod yn saith oed yn awgrymu yn gryf mai at Drelech Sir Gaerfyrddin y cyfeirir ato. Sylwer hefyd bod yna Lanelly nepell o'r Fenni hefyd.
Aeth o Ysgol Ramadeg y Bechgyn, Llanelli i'r Academi Gerddorol Frenhinol, Llundain.
Llyfrgell Alexandria
Llyfrgell Frenhinol Alexandria neu Lyfrgell Hynafol Alexandria yn Alexandria, yr Aifft, oedd un o lyfrgelloedd mwyaf ei maint a mwyaf arwyddocaol yr hen fyd. Roedd wedi'i hadeiladu i'r Awenau, naw duwies y celfyddydau. Ffynnodd o dan nawdd y frenhinlin Ptolemaidd a daeth yn brif ganolfan i ddysgeidiaeth o'i hadeiladu yn y 3g CC hyd nes i'r Rhufeiniaid goncro'r Aifft yn 30CC. Yn ogystal â'i chasgliadau o weithiau, roedd ganddi ddarlithfeydd, ystafelloedd cyfarfod a gerddi. Roedd y Llyfrgell yn rhan o sefydliad ymchwil mwy o'r enw Musaeum Alexandria, ble astudiodd nifer o feddylwyr enwocaf yr hen fyd.
27 Ebrill
27 Ebrill yw'r ail ddydd ar bymtheg wedi'r cant (117eg) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (118fed mewn blynyddoedd naid). Erys 248 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.
Llyfrgell Alexandria
Cafodd y Llyfrgell ei chreu gan Ptolemi I Soter, cadfridog o Facedonia ac olynydd Alecsander Fawr. Cadwyd y rhan fwyaf o lyfrau fel sgroliau papyrus. Ni wyddir i sicrwydd faint o sgroliau oedd yn cael eu cadw yno ar un adeg, ond mae amcangyfrifon yn amrywio o 40,000 i 400,000 pan oedd y Llyfrgell ar ei hanterth.
27 Ebrill
Genedigaethau
bawd|130px|dde|[[Mary Wollstonecraft]] bawd|130px|dde|[[Coretta Scott King]] bawd|130px|dde|[[Russell T Davies]]
Llyfrgell Alexandria
Mae'n debyg mai hyn sy'n gwneud y llyfrgell hon yn adnabyddus yw'r ffaith iddi gael ei llosgi'n ulw gan arwain at golli nifer fawr o'r sgroliau a llyfrau; mae ei dinistrio wedi dod yn symbol o golli gwybodaeth ddiwylliannol. Nid oes sicrwydd pryd y cafodd y Llyfrgell ei llosgi na phwy a wnaeth, ac mae'n bosib bod y Llyfrgell wedi wynebu sawl tân dros lawer o flynyddoedd.
27 Ebrill
Marwolaethau
bawd|130px|dde|[[Mstislav Rostropovich]]
Llyfrgell Alexandria
Strwythur
Ni wyddus union osodiad yr adeilad, ond ceir hen ddogfennau sy'n nodi fod yma gasgliadau o sgroliau, colofnau Groegaidd, peripatos, ystafell fwyta, ystafell ddarllen, ystafell gyfarfod a neuaddau darlithio. Roedd strwythur yr adeilad, o ran ei bensaerniaeth, felly, yn rhagflaenu prifysgolion. Gwyddom hefyd fod yma ystafell bwrcasu ac ystafell i gatalogio'r gweithiau a bod yma silffoedd a oedd yn dal casgliadau o sgroliau brwynbapur a elwid yn βιβλιοθῆκαι ('bibliotecai'). Uwch ben y silffoedd, ysgrifennwyd mewn llythrennau mawr: 'Yn y fan hon ceir gwellâd yr enaid'.''
Tommy Burns
Pêl-droediwr a rheolwr Albannaidd oedd Thomas "Tommy" Burns (16 Rhagfyr 1956 - 15 Mai 2008).
Chwaraeodd Burns dros Celtic F.C. a Kilmarnock F.C., enillodd wyth gap wrth chwarae dros dim cenedlaethol Yr Alban rhwng 1981 - 1988 a bu'n rheolwr Celtic, Kilmarnock a Reading F.C..
Bu farw ar 15 Mai 2008 wedi brwydr hir gyda cancr.
Rhionaeschna marchali
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Rhionaeschna marchali. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Butlins
250px|bawd|"Redcoats" yn diddanu ar y llwyfan mewn gwersyll Butlins. 2006. Sefydlwyd Butlin's Holiday Camps, a adwaenir bellach o dan y fasnachfraint Butlins, gan y diweddar Syr Billy Butlin er mwyn darparu gwyliau rhad yn y Deyrnas Unedig ac Iwerddon. Rhwng 1936 a 1966, adeiladwyd naw gwersyll, yn cynnwys un ym Mhwllheli, Gwynedd. Mae tair safle'n parhau i weithredu, i gyd yn Lloegr, sef yn Bognor Regis, Minehead a Skegness. Bellach mae'r gwersylloedd hyn o dan reolaeth Bourne Leisure sy'n rhedeg gwesrylloedd gwyliau eraill yn y Deyrnas Unedig gan gynnwys Warner a Haven.
Mae Butlins yn nodedig am eu "Redcoats" enwog sy'n darparu adloniant ar bob lefel.
Traded
Ffilm am y Gorllewin gwyllt llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Timothy Woodward Jr. yw Traded a gyhoeddwyd yn 2016. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Traded ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Kansas. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Pablo Diez oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Randy Rides Alone
Ffilm western cofrestriad B gan y cyfarwyddwr Harry L. Fraser yw Randy Rides Alone a gyhoeddwyd yn 1934. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cafodd ei ffilmio yn Santa Clarita.
Traded
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Timothy Woodward Jr ar 15 Hydref 1983.
Randy Rides Alone
Y prif actorion yn y ffilm hon yw John Wayne, Yakima Canutt, George "Gabby" Hayes, Artie Ortego, Horace B. Carpenter, Mack V. Wright, Alberta Vaughn, Earl Dwire, Herman Hack, Tex Palmer, Tex Phelps, Tommy Coats a Perry Murdock. Mae'r ffilm yn 53 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Traded
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Timothy Woodward Jr. nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Randy Rides Alone
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Thin Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Archie Stout oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Carl Pierson sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Kerstin Haraldson
Mae Kerstin Haraldson (ganwyd 1942) yn fotanegydd nodedig a aned yn Sweden.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Randy Rides Alone
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry L Fraser ar 31 Mawrth 1889 yn Califfornia a bu farw yn Pomona ar 19 Gorffennaf 1986. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1916 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry L. Fraser nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Durval Discos
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Anna Muylaert yw Durval Discos a gyhoeddwyd yn 2002. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Lleolwyd y stori yn São Paulo a chafodd ei ffilmio yn São Paulo. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg a hynny gan Anna Muylaert.
Mae'r ffilm Durval Discos yn 96 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anna Muylaert ar 21 Ebrill 1964 yn São Paulo. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1990 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul> Derbyniodd ei addysg yn Universidad de São Paulo.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anna Muylaert nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
TIMM10
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn TIMM10 yw TIMM10 a elwir hefyd yn Translocase of inner mitochondrial membrane 10 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 11, band 11q12.1.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn TIMM10.
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Dinbych 1882
Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1882  yn Ninbych.
Johann Christian Daniel von Schreber
Naturiaethwr Almaenig oedd Johann Christian Daniel von Schreber (17 Ionawr 1739 – 10 Rhagfyr 1810)
Ym 1774 dechreuodd Schreber ysgrifennu e waith mawr Die Säugthiere, in Abbildungen nach der Natur, mit Beschreibungen ("Y mamaliaid, yn darluniadau ar ôl natur, gyda disgrifiadau"). Am y tro cyntaf rhoddodd ef enwau deuenwol i lawer o famaliaid ar ôl system dosbarthiad gwyddonol o Carolus Linnaeus (1707–1778)
Hale Common
Pentrefan yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy Hale Common.
Coed Cwm Einion
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Sheridan, Missouri
Dinas yn, yn nhalaith Missouri, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Sheridan, gan gynnwys:
Graham, Gogledd Carolina
Dinas yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Graham, gan gynnwys:
Gwenwyn y Brenin
Ffilm ddrama yw Gwenwyn y Brenin a gyhoeddwyd yn 1984. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Lleolwyd y stori yn Joseon. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1984. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Terminator sef ffilm apocolyptaidd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Desire of the Moth
Ffilm am y Gorllewin gwyllt heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Rupert Julian yw The Desire of the Moth a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Immigrant sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rupert Julian ar 25 Ionawr 1879 yn Whangaroa a bu farw yn Hollywood ar 21 Mawrth 1963.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rupert Julian nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhionaeschna multicolor
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Rhionaeschna multicolor. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Emily Dickinson
Cafodd Emily ei geni yn Amherst, Massachusetts, yn ferch i'r cyfreithiwr Edward Dickinson a'i wraig Emily Norcross. Cafodd ei haddysg yn yr Academi Amherst, gyda'i chwaer Lavinia.
The Cheyenne Kid
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Robert Hill yw The Cheyenne Kid a gyhoeddwyd yn 1933. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Jack Curtis a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Max Steiner.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Tom Keene. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1933. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd King Kong ffilm antur enwog gan y cyfarwyddwyr Merian C. Cooper ac Ernest B. Schoedsack. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Nicholas Musuraca oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Arthur Roberts sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Hill ar 14 Ebrill 1886 yn Port Rowan, Ontario a bu farw yn Los Angeles.
Battle For Barking
Ffilm ddogfen yw Battle For Barking a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Harry Escott.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Nick Griffin, Margaret Hodge a Richard Barnbrook.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Helydd coed adeinlas
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Helydd coed adeinlas (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: helyddion coed adeinlas) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Artamus cyanopterus; yr enw Saesneg arno yw Dusky wood swallow. Mae'n perthyn i deulu'r Helyddion coed (Lladin: Artamidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. cyanopterus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r helydd coed adeinlas yn perthyn i deulu'r Helyddion coed (Lladin: Artamidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
TIMM9
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn TIMM9 yw TIMM9 a elwir hefyd yn Translocase of inner mitochondrial membrane 9 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 14, band 14q23.1.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn TIMM9.
She Married Her Boss
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Gregory La Cava yw She Married Her Boss a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd gan Louis Silvers yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Sidney Buchman a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Louis Silvers.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Claudette Colbert, Raymond Walburn, Clara Kimball Young, Melvyn Douglas, Jean Dixon, Charles Arnt, Katharine Alexander ac Edmund Burns. Mae'r ffilm She Married Her Boss yn 85 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Mutiny on the Bounty sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Leon Shamroy oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gregory La Cava ar 10 Mawrth 1892 yn Towanda, Pennsylvania a bu farw ym Malibu, Califfornia ar 11 Rhagfyr 1981. Derbyniodd ei addysg yn Urdd Myfyrwyr Celf Efrog Newydd.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gregory La Cava nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ysgewyll
Mae'r ysgewyll yn glympiau gwyrdd - gyda phob un yn edrych yn debyg iawn i fresych pitw. Ceir ymchwiliadau gwyddonol sy'n edrych a yw cynnwys rhai llysiau fel brocoli, ysgewyll a bresych, yn gallu helpu i atal cansar megis cancsar ceg y groth a chansar y coluddion. Credir mai'r sinigrin sy'n gyfrifol am y gallu anghyffredin hwn.
Mae ysgewyll yn llawn fitamin A, fitamin C, asid ffolig a ffibr.
Marie-Berthe Aurenche
Arlunydd benywaidd o Ffrainc oedd Marie-Berthe Aurenche (1906 - 1960).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Ffrainc.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Werner Herzog
Mae Herzog yn un o wneuthurwr ffilm fwyaf adnabyddus yn sinema gyfoes gan gynhrychu clasuron fel Aguirre, the Wrath of God, Heart of Glass a Fitzcarraldo. Mae Herzog yn enwog am ei lais unigryw a glywir ar sylwebaeth ei ffilmiau ddogfen ac am yrru ei hun a'i griw i'r eithaf tra'n ffilmio.
Gyrfa cynnar
Daeth ei allu a dawn yn amlwg yn ifanc iawn gan benderfynu fod yn wneuthurwr ffilm yn ei arddegau gan yrru sgriptiau i gynhyrchwyr Almaeneg. Cynhyrchodd nifer o ffilmiau byr tra yng Ngholeg Ffilm München ond benderfynodd ddwyn gamera o'r coleg er mwyn gwneud ei ffilmiau hir ei hun.
Dywedeodd ''I don't consider it theft. It was just a necessity. I had some sort of natural right for a camera, a tool to work with"''.
Mae Fata Morgana yn cynnwys cerddoriaeth gan y grŵp electronig avant-garde Almaeneg Popol Vuh a ddaeth yn gysylltiedig â llawer o ffilmiau Herzog yn nes ymlaen.