cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Geoffrey Blyth
Gyrfa eglwysig
Roedd yn brebend (swyddog gweinyddol eglwysig) Beverley ac Eglwys Gadeiriol Efrog. Roedd yn rheithor Hedon, Swydd Nottingham a rheithor Castell Corfe yn Wareham, Swydd Castle, Dorset. Fe'i penodwyd yn brebend Eglwys Gadeiriol Caersallog ac Eglwys Gadeiriol St Paul, Llundain. Derbyniodd swydd Archddiacon Cleveland ym 1493 gan ei ewythr yr Archesgob Rotherham ; rhoddodd y gorau i'r swydd honno pan ddaeth yn Archddiacon Caerloyw ym 1498. Ym 1494 fe'i penodwyd yn drysorydd Eglwys Gadeiriol Caersallog gan ei frawd ac yna'n Archddiacon yr un lle. Ym 1497 fe'i penodwyd yn Ddeon Efrog. Rhoddodd y gorau i'w holl fywoliaethau eraill pan gafodd ei ethol yn Esgob Coventry a Chaerlwytgoed ym 1503.
Gyrfa gyhoeddus
Gwasanaethodd Blyth fel llysgennad ar gyfer Harri VII. Ar 27 Mai 1502 anfonwyd ef ar lysgenhadaeth at Ladislas II, brenin Hwngari a Bohemia, ac aeth ar lawer o deithiau diplomyddol llai pwysig wedi hynny.
Ym 1512 penodwyd Blyth yn Arglwydd Lywydd Cyngor Cymru a'r Gororau gan dal y swydd hyd 1524. Y peth cyntaf wnaeth wrth ddechrau ar y swydd oedd sefydlu comisiwn i ymchwilio i "derfysg, gwrthryfeloedd a Lolardiaeth (y dymuniad i ddarllen y Beibl yn yr iaith gynhenid) yn ne Cymru a siroedd y gororau" ond nid yw'n hysbys be oedd canlyniad yr ymchwiliad. Ar ôl ei ymchwiliad gwariodd Blyth gweddill ei gyfnod fel llywydd fel arweinydd mewn enw yn unig.
Trafferthion cyfreithiol
Bu Blyth mewn cryn dipyn o drafferthion cyfreithiol yn ystod ei fywyd.
Bu farw ei dad a'i frawd ym 1509 a gwasanaethodd Blyth fel un o ysgutorion eu hewyllysiau a bu'n rhaid iddo ymofyn pardwn am gamweinyddu ariannol wrth gyflawni ei ddyletswyddau fel ysgutor. Ym 1513 bu mewn trafferthion parthed ewyllys eto. Gan ofni ei fod ar fin farw cynllwyniodd gan adael plentyn fel edling bu Syr Ralph Langford yn cynllwynio gydag Archesgob Blyth i drosglwyddo rhan o'i ystâd gyfoethog i ddyn o'r enw Anthony Fitzherbert. Yn y cyfnod byddai'r plentyn a etifeddodd ystâd enfawr ar farwolaeth ei dad yn dod yn ward y brenin a byddai'r brenin yn cael y budd ariannol o'r ystâd hyd i'r plentyn dyfod yn oedolyn. Trwy eu cynllwyn ceisiodd Langford a Blyth i amddifadu'r brenin o'i fuddiannau fel ward y plentyn.
Ym 1523 cyhuddwyd Blyth o deyrnfradwriaeth gan Gymro anhysbys. Nid yw'r manylion am natur y cyhuddiad wedi goroesi. Cafodd Blyth ei glirio o'r cyhuddiad wedi ymchwiliad gan bwyllgor o Arglwyddi, ond bu'n garcharor am dri mis cyn cael ei glirio.
Ym 1527 roedd Harri VIII yn ceisio cael caniatâd gan y Pab i ddiddymu ei briodas â Catrin o Aragón er mwyn iddo gael priodi Ann Boleyn. Roedd Harri yn credu bod ei Arglwydd Ganghellor Y Cardinal Thomas Wolsey yn llusgo'i draed ar y mater i geisio rhwystro bwriad y brenin a syrthiodd allan o ffafr y brenin. Yn dilyn cwymp Wolsey cyhuddwyd Blyth o gefnogi'r Cardinal a gan hynny o fod yn euog o'r drosedd o praemunire  (mynnu neu gynnal awdurdodaeth Babaidd yn Lloegr). Sail y cyhuddiad oedd bod Blyth wedi arddel Pabyddiaeth Wolsey trwy roi traean o'i incwm blynyddol iddo trwy gyfansoddiad wedi'i negodi. Mae'n debyg ei fod wedi rhoi'r arian hwn i'r Cardinal mewn cysylltiad â'r cyhuddiad o deyrnfradwriaeth a ollyngwyd ym 1523. Cafwyd Blyth yn euog ond ni ddaeth unrhyw ganlyniad o'i euogrwydd.
Marwolaeth
Bu farw Blyth rhywbryd rhwng 28 Ebrill 1530 pan ysgrifennodd ei ewyllys a 1 Mawrth 1531 pan brofwyd ei ewyllys. Claddwyd ei weddillion yn Eglwys Gadeiriol Caerlwytgoed.
Lle tân
Strwythur pensaernïol wedi'i wneud o frics, carreg neu fetel ac a gynlluniwyd i ddal tân yw lle tân. Yn ystod y 2010au cânt eu defnyddio hefyd er mwyn creu naws ac awyrgylch ymlaciedig ac er mwyn cynhesu ystafell. Mae effeithiolrwydd gwres llefydd tân modern yn amrwyio, yn dibynnu ar soffistigeiddrwydd y dyluniad.
Yn hanesyddol, defnyddiwyd llefydd tân er mwyn cynhesu cartref, coginio a chynhesu dwr ar gyfer golchi. Mae'r tân ei hun wedi ei osod mewn grat o ryw fath ac yna mae simnai yn galluogi'r mwg a nwyon i ddiflannu.
Selwyr - Un Helfa Olaf
Ffilm ddogfen yw Selwyr - Un Helfa Olaf a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn Norwy. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Norwyeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,050 o ffilmiau Norwyeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Simnai
bawd|Hen simnai'r mwynglawdd yng [[Cwmsymlog|Nghwmsymlog.]] Sianel sy'n cario mwg oddi wrth le tân, ffwrnais, neu beiriant yw simnai.
Ceir tair rhan i'r simnai gartref arferol: y ceg, y siambr fwg, a chorn y simnai neu'r ffliw. Mae'r ceg uwchben y tân, a cheir caead o'r enw damper i gau'r sianel pan nas defnyddir y lle tân. Uwchben y damper mae'r siambr fwg, a thuag at ei waelod mae silff fwg sy'n atal tynfa i lawr y simne rhag chwythu mwg i mewn i'r ystafell (neu "fwg taro"). Culha'r siambr fwg tuag at ei brig. Pwrpas y siambr yw i arafu'r tynfa ac i ddal mwg sy'n cael ei atal rhag dianc gan wynt ar y to. Y corn neu'r ffliw yw prif hyd y simnai, ac fe'i wneir o gerrig, yn aml brics, gyda haenen fewnol o fetel. Mae'r simne sy'n fwyaf addas wrth ei gwaith yn fertigol ond weithiau ceir plyg ynddi i atal glaw gyrraedd gwaelod y simnai. Defnyddir hefyd troeon yn y sianel wrth greu un allanfa ar gyfer nifer o gyrn, hynny yw os oes lle tân mewn mwy nag un ystafell.
Corn simnai silindraidd, diateg sy'n sefyll ar ben ei hun yw'r simnai ddiwydiannol fel rheol. Gwneir craidd ei adeiledd o frics tân a'i haen allanol o ddur, brics, neu goncrit cyfnerthedig, ac yn aml gyda gofod o aer rhyngddynt wrth ystyried effaith ehangiad differol.
Evita (ffilm)
Mae Evita yn addasiad 1996 o sioe gerdd Tim Rice ac Andrew Lloyd Webber sy'n seiliedig ar fywyd Eva Perón. Cyfarwyddwyd y ffilm gan Alan Parker ac actiodd Madonna, Antonio Banderas a Jonathan Pryce ynddo. Rhyddhawyd y ffilm ar y 25ain o Ragfyr, 1996 gan Hollywood Pictures a Cinergi Pictures.
Holborn a St Pancras (etholaeth seneddol)
Sefydlwyd yr etholaeth yn 1983.
Bryn Du
Mae Bryn Du yn gopa mynydd a geir yn Ne-orllewin Cymru;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 498 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
1979
19g - 20g - 21g
1920au 1930au 1940au 1950au 1960au - 1970au - 1980au 1990au 2000au 2010au 2020au
1974 1975 1976 1977 1978 - 1979 - 1980 1981 1982 1983 1984
Digwyddiadau
Ionawr
Chwefror
Mawrth
Ebrill
Garland, Utah
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Garland, gan gynnwys:
The Cannonball Run
Ffilm gomedi llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Hal Needham yw The Cannonball Run a gyhoeddwyd yn 1981. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Connecticut a chafodd ei ffilmio yn Califfornia, Arizona a Georgia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg, Japaneg ac Arabeg a hynny gan Brock Yates a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Al Capps. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
1979
Digwyddiadau
Mehefin
The Cannonball Run
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Adrienne Barbeau, Valerie Perrine, Bianca Jagger, Sammy Davis Jr., Dom DeLuise, Molly Picon, Jack Elam, Terry Bradshaw, Jamie Farr, John Fiedler, John Megna, Hal Needham, Mel Tillis, Michael Hui, George Furth, Robert Tessier, Rick Aviles, Fred Smith, Tara Buckman, Jackie Chan, Farrah Fawcett, Roger Moore, Burt Reynolds, Peter Fonda a Dean Martin. Mae'r ffilm The Cannonball Run yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
1979
Digwyddiadau
Gorffennaf
Awst
Medi
The Cannonball Run
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hal Needham nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Iron Curtain
Ffilm am berson sy'n llawn propoganda gan y cyfarwyddwr William A. Wellman yw The Iron Curtain a gyhoeddwyd yn 1948. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Canada. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Milton Krims a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Alfred Newman. Dosbarthwyd y ffilm gan 20th Century Studios.
1979
Digwyddiadau
Hydref
The Iron Curtain
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Stefan Schnabel, Gene Tierney, June Havoc, Eduard Franz, Dana Andrews, Edna Best, Berry Kroeger, Reed Hadley a Nicholas Joy. Mae'r ffilm The Iron Curtain yn 87 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
1979
Digwyddiadau
Tachwedd
The Iron Curtain
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1948. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Treasure of the Sierra Madre sy’n ffilm antur (cowboi i ryw raddau), gan John Huston. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Charles G. Clarke oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
1979
Digwyddiadau
Rhagfyr
The Iron Curtain
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William A Wellman ar 29 Chwefror 1896 yn Brookline, Massachusetts a bu farw yn Los Angeles ar 3 Rhagfyr 2003. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1919 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William A. Wellman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Richard Grosvenor, Barwn 1af Stalbridge
Roedd Richard de Aquila Grosvenor, Barwn 1af Stalbridge (28 Ionawr 1837 – 18 Mai 1912), a adweinid fel yr Arglwydd Richard Grosvenor rhwng 1845 a 1886, yn wleidydd a gŵr busnes. Dechreuodd ei yrfa wleidyddol fel Rhyddfrydwr yn gwasanaethu yn llywodraeth William Ewart Gladstone fel Is-siambrlen yr Aelwyd rhwng 1872 a 1874 ac yn Ysgrifennydd Seneddol i'r Trysorlys rhwng 1880 a 1885. Fodd bynnag, cafodd gweryl gyda Gladstone dros Ymreolaeth i'r Iwerddon ym 1886 ac ymunodd â'r Blaid Unoliaethol Ryddfrydol.
Ieuenctid
bawd|chwith|Richard Grosvenor yn fyfyriwr yng NghaergrawntRoedd yr Arglwydd Richard yn drydedd a'r ieuengaf o feibion Richard Grosvenor, 2il Ardalydd Westminster a'r Foneddiges Elizabeth Mary, merch George Leveson-Gower, Dug Sutherland. Roedd Hugh Grosvenor, Dug 1af Westminster yn frawd hŷn iddo. Cafodd ei addysgu yn Ysgol Westminster a Choleg y Drindod, Caergrawnt. Yn ystod ieuenctid anturus aeth ar daith trwy Gorllewin Gwyllt yr Unol Daleithiau ac roedd yn bresennol ystod Anrhaith Palas yr Haf ym Mheicin yn ystod yr Ail Ryfel Opiwm.
Gyrfa Wleidyddol
Roedd Grosvenor yn Aelod Seneddol Rhyddfrydol dros Sir y Fflint o 1861 hyd 1886. Ym 1872 daeth yn aelod o'r Cyfrin Gyngor a benodwyd yn Is-siambrlen yr Aelwyd gan y Brif Weinidog William Ewart Gladstone, swydd y bu ynddi hyd i'r llywodraeth syrthio ym 1874. Pan ddychwelodd y Rhyddfrydwyr i rym ym 1880 fe gafodd ei benodi gan Gladstone yn Ysgrifennydd Seneddol i'r Trysorlys. Arhosodd yn y swydd honno hyd 1885. Roedd yn anghytuno gyda Gladstone dros achos Ymreolaeth i'r Iwerddon ac ymddiswyddodd fel Aelod Seneddol mewn protest ym 1886. Ar adeg ei ymddiswyddiad cafodd ei ddyrchafu i Dŷ’r Arglwyddi gan ddwyn y teitl y Barwn Stalbridge, o Stalbridge yn Dorset. Daeth yn arweinydd y Blaid Unoliaethol Ryddfrydol o Dŷ'r Arglwyddi.
Bywyd y tu allan i'r Senedd
Ar 15 Ebrill 1882, penodwyd Grosvenor yn gyrnol anrhydeddus o'r Dorset Yeomanry, swydd y bu ynddi hyd 1895. Ym 1891, penodwyd ef yn gadeirydd Rheilffyrdd Llundain a'r Gogledd Orllewin, cwmni y bu'n gyfarwyddwr arni ers 1870. Ym 1867 ef oedd pennaeth y pwyllgor rhyngwladol i hyrwyddo'r Twnnel y Sianel, a oedd yn ystyried adeiladu rheilffordd o dan Fôr Udd i gysylltu Prydain a Ffrainc blynyddoedd maith cyn i'r fath brosiect cael ei wireddu.
Teulu
Priododd Arglwydd Stalbridge ddwywaith. Ei wraig gyntaf oedd yr Anrh. Beatrice Charlotte Elizabeth Vesey, merch Thomas Vesey, 3ydd Is-iarll de Vesci, bu eu priodas ar 5 Tachwedd 1874. Bu hi farw ym 1876 yn fuan ar ôl genedigaeth eu hunig blentyn.
Priododd Eleanor Frances Beatrice Stubber (bu f. 1911) ei ail wraig ar 3 Ebrill 1879, ganwyd iddynt  bump o blant.
Bu farw'r Arglwyddes Stalbridge ym mis Mawrth 1911, blwyddyn cyn marwolaeth ei gŵr ym mis Mai 1912. Olynwyd ef yn y Farwniaeth gan Hugh ei fab hynaf.
Little Dunmow
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 284.
Gwaith Prydydd Breuan a Cherddi Dychan Eraill o Lyfr Coch Hergest
Casgliad o waith llenyddol Prydydd Breuan yw Gwaith Prydydd Breuan a Cherddi Dychan Eraill o Lyfr Coch Hergest. Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2000. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Thomas Love Peacock
200px|bawd|Portread o Thomas Love Peacock yn ddyn ieuanc
Die Zeit
Papur newydd cenedlaethol wythnosol yn yr Almaen ydy Die Zeit (ynganiad Almaenig: [diː ˈtsaɪt], yn llythrennol "Yr Amser"). Ystyrir y papur yn uchel ei barch am ei newyddiaduraeth safonol.
Thomas Love Peacock
Llenor o Sais oedd Thomas Love Peacock (18 Hydref 1785 – 23 Ionawr 1866), a aned yn Weymouth, Dorset, de Lloegr. Roedd yn gyfaill i'r bardd Shelley ond nid oedd yn un o awduron mwyaf adnabyddus ei oes. Dim ond ar ôl ei farwolaeth y dechreuodd beirniaid a darllenwyr werthfawrogi ei waith. Efallai taw un rheswm am hynny yw'r ffaith mai nofelau bwrlesg byrion oedd ei hoff gyfrwng, a hynny mewn cyfnod yn hanes llenyddiaeth Saesneg pan ddisgwylid i unrhyw nofel werth yr enw lenwi tair cyfrol.
Cefndir
Ganwyd Peacok yn Weymouth. Roedd ei dad yn fasnachwr gwydr. Bu farw'r tad pan oedd Peacok yn dair oed ac aeth ef a'i fam i Chertsey, Swydd Surrey i fyw efo'i daid ar ochr ei fam. O wyth mlwydd oed hyd ei fod yn dri ar ddeg bu Peacock mewn ysgol yn Englefield Green, a oedd yn cael ei gadw gan gwr o'r enw Mr Wicks. Yn ôl Peacock ''Nid oedd yr athro yn llawer o ysgolhaig; ond roedd ganddo'r grefft o ysbrydoli ei ddisgyblion gyda'i gariad at ddysgu."
Die Zeit
Enillodd Die Zeit Wobr Erasmus ym 1979.
Emrallt tingoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Emrallt tingoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: emralltau tingoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Amazilia tobaci; yr enw Saesneg arno yw Copper-rumped hummingbird. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae) sydd yn urdd y Apodiformes.
Thomas Love Peacock
Cefndir
Cafwyd rhagolwg o ddawn Peacock fel awdur tra yn yr ysgol pan enillodd wobr am draethawd yn y cylchgrawn ieuenctid "The Juvenile Library"
Yn un ar bymtheg oed symudodd Peacock gyda'i fam i Lundain, lle bu am gyfnod yn dilyn galwedigaeth fasnachol. Yn Llundain bu'n gwneud defnydd helaeth o adnoddau llyfrgelloedd y ddinas i wella ar ei addysg. Yn Llundain cyhoeddodd ei ddau lyfr cyntaf, y llyfrau o gerddi The Monks of St. Mark a Palmyra.
Emrallt tingoch
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. tobaci, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.
Thomas Love Peacock
Cymru
Yn 1829, cyhoeddodd Thomas Love Peacock ei nofel fer The Misfortunes of Elphin. Mae hi'n nofel fwrlesg sy'n seiliedig yn fras ar hanes Elffin a Taliesin yn y chwedl Hanes Taliesin ond sy'n cynnwys yn ogystal hanes Cantre'r Gwaelod a sawl cymeriad o hanes traddodiadol Cymru. Mae ffynonellau Peacock yn anhysbys, ond mae'n amlwg ei fod yn gyfarwydd â fersiwn o Hanes Taliesin. Roedd ei nofel hir cyntaf, Headlong Hall hefyd wedi ei leoli yng Nghymru. Mae' r llyfr yn hanes criw o ddynion yn teithio ar Goets Bost Caergybi i Gapel Curig i ymweld â Headlong Hall, cartref man bonheddwr, Cymreig. Gan watwar tueddiad y Cymry bonheddig i Saesnigeiddio eu hunnain mae'n egluro'r modd cymhleth y llygrwyd yr enw Neuadd y Pistyll gan ei droi i Headlong (rhywbeth i wneud efo'r ffaith bod pistyll yn mynd dros y dibyn gerfydd ei phen). Ymwelodd â Meirionnydd sawl gwaith a phriododd ferch leol, sef Jane Gryffydh neu Griffith yn 1820.
Marwolaeth
Bu farw yn ei gwsg yn Lower Halliford, Middlesex, ar 23 Ionawr 1866 a chladdwyd ef chwe diwrnod yn ddiweddarach ym mynwent newydd Shepperton.
Emrallt tingoch
Teulu
Mae'r emrallt tingoch yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Die Kunst Der Stiftung
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Andreas Kunze a Chris Schaal yw Die Kunst Der Stiftung a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andreas Kunze nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Den Sidste Lejr
Ffilm ddogfen yw Den Sidste Lejr a gyhoeddwyd yn 1985. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1985. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Back to the Future sef ffilm wyddonias Americanaidd am fachgen a’i gar yn cael ei yrru i’r dyfodol. Willy Rohde oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
SUMO3
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn SUMO3 yw SUMO3 a elwir hefyd yn Small ubiquitin-like modifier 3 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 21, band 21q22.3.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn SUMO3.
Afon Tawe
Mae'r afon yn tarddu yn Llyn y Fan Fawr ym Mannau Brycheiniog, Powys gyda'i haber yn Abertawe. Mae nifer o afonydd, fel Twrch, yn ymuno â Thawe drwy gydol ei chwrs. Mae Tawe yn llifo drwy nifer o drefi a phentrefi Cwm Tawe, gan gynnwys Abercraf, Ystradgynlais, Ystalyfera, Pontardawe, Trebannws, Clydach, a Threforys, cyn cyrraedd y môr yn Abertawe.
Ceir cyfeiriad at Lwch Tawe, neu'r llyn lle tardd yr afon yn chwedl Culhwch ac Olwen. Hen air am lyn ydy 'llwch'; fe'i ceir hefyd yn yr enw 'Talyllychau').
Todi-deyrn bronwinau'r Gorllewin
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn H. cinnamomeipectus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r todi-deyrn bronwinau'r Gorllewin yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Titania (lloeren)
Titania yw'r bedwaredd ar ddeg a'r fwyaf o loerennau Wranws a wyddys:
Cylchdro: 436,270 km oddi wrth Wranws
Tryfesur: 1578 km
Cynhwysedd: 3.49e21 kg
Brenhines y Tylwyth Teg a gwraig Oberon yw Titania yn y ddrama Midsummer Night's Dream gan Shakespeare.
Cafodd y lloeren ei darganfod gan Herschel ym 1787.
Mae Titania ac Ariel yn ymddangos yn debyg i'w gilydd er bod Ariel yn 25% yn llai. Fel lloerennau eraill Wranws, mae Titania yn 40-50% iâ dŵr a 50-60% deunydd creigiog.
Mae arwyneb Titania'n gymysgedd o graterau a dyffrynnoedd rhyng-gysylltiedig sy'n gannoedd o gilomedrau o hyd. Mae arwyneb Titania'n gymharol ifanc; yn amlwg mae rhyw broses o adnewyddu'r arwyneb ar waith. Ymddengys rhai o'r craterau i fod wedi hanner eu tansuddo.
Yn ôl un theori ar hanes Titania roedd y lloeren yn ddigon boeth i fod yn hylif. Wrth iddi oeri fe wnaeth hi ehangu gan achosi i'r arwyneb gracio.
Bosnian Rainbows
Grŵp art rock yw Bosnian Rainbows. Sefydlwyd y band yn El Paso yn 2012. Mae Bosnian Rainbows wedi cyhoeddi cerddoriaeth ar label recordio Sargent House.
Dolen allanol
Gwefan swyddogol
Gwyddno Garanhir
Cymeriad chwedlonol Cymreig oedd Gwyddno Garanhir (neu Gwyddneu). Mae'n ymddangos gyntaf yn nhraddodiadau yr Hen Ogledd, ac mae Bonedd Gwŷr y Gogledd yn ei ddisgrifio fel un o ddisgynyddion y brenin Dyfnwal Hen.
Ymddengys mewn chwedloniaeth fel arglwydd Cantre'r Gwaelod, a leolid yn draddodiadol ym Bae Ceredigion, gyferbyn i Aberystwyth ac Aberdyfi. Cedwid y môr allan gan lifddorau, ond un diwrnod roedd y gwyliwr, Seithenyn, yn feddw, a boddwyd Cantre'r Gwaelod gan y môr. Mae'r gerdd Seithennin Saf Allan yn Llyfr Du Caerfyrddin yn cyfeirio at foddi "Maes Gwyddneu" (Maes Gwyddno).
Mae cyfeiriad at Gwyddno yn chwedl Culhwch ac Olwen, ac mae ei fab, Elffin ap Gwyddno, yn gymeriad amlwg yn y chwedl Hanes Taliesin fel noddwr Taliesin Ben Beirdd.
Crugiau Tremeirchion
Crugiau crynion a godwyd gan bobl Oes Newydd y Cerrig neu Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crugiau Tremeirchion, yng nghymuned Tremeirchion, Sir Ddinbych;. Mae'n mesur 29 metr wrth 1.6m.
Cofrestrwyd y crug hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: FL047. Ceir bron i 400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb.
Codwyd crugiau crynion yn gyntaf tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd Oes yr Efydd (tua 600 C.C.) gyda'r mwyafrif ohonyn nhw'n cael eu codi rhwng 2400 - 1500 C.C.
Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu:
Little Easton
Pentref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy Little Easton. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Uttlesford.
Sterben und Lieben in Lappland
Ffilm o Y Ffindir a Y Swistir yw Sterben und Lieben in Lappland. Fe'i cynhyrchwyd yn y Ffindir a Y Swistir.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Fallet Ingegerd Bremssen
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Anders Henrikson yw Fallet Ingegerd Bremssen a gyhoeddwyd yn 1942. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Dagmar Edqvist a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Erik Baumann.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Sonja Wigert.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1942. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Casablanca sy’n glasur o ffilm Americanaidd am ramant a rhyfel, gan y cyfarwyddwr ffilm Michael Curtiz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anders Henrikson ar 13 Mehefin 1896 yn Klara Parish a bu farw yn Västerled ar 21 Medi 2002.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
The Villain
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Arnold Schwarzenegger, Kirk Douglas, Ann-Margret, Ruth Buzzi, Jack Elam, Strother Martin, Mel Tillis, Robert Tessier, Paul Lynde a Foster Brooks. Mae'r ffilm The Villain yn 89 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1979. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Apocalypse Now sy'n seiliedig ar y nofel fer ''Heart of Darkness gan Joseph Conrad.
Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Bobby Byrne oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hal Needham ar 6 Mawrth 1931 ym Memphis, Tennessee a bu farw yn Los Angeles ar 12 Medi 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1956 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hal Needham nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Coch perllan Açores
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Coch perllan Açores (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cochion perllan Açores) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Pyrrhula pyrrhula murina; yr enw Saesneg arno yw Açores bullfinch. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. pyrrhula murina, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r coch perllan Açores yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
El Dorado Springs, Missouri
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn El Dorado Springs, gan gynnwys:
Dinas (copa)
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Is-Farilyn a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 331 metr (1086 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 28 Hydref 2001.
Mari waedlyd (coctel)
200px|bawd|Mair waedlyd Coctêl poblogaidd ydyw Mair waedlyd (Saesneg Bloody Mary) ac mae'n cynnwys cynnwys fodca, sudd tomato a sbeis neu rhywbeth arall i roi blas ar y ddiod e.e. Worcestershire sauce, Tabasco, saws piri piri, consommé cig eidion neu giwb  bouillon, rhuddugl, seleri, olifs, halen, pupur du, pupur cayenne neu sudd lemwn. Cafodd enw drwg o fod 'y coctêl anoddaf i'w wneud'.
Nid yw'n glir pwy wnaeth ei ddyfeisio (neu ei greu). Honodd Fernand Petiot iddo ef wneud hynny yn 1921, cyn i neb arall honi hynny, tra'r oedd yn gweithio mewn bar yn Efrog Newydd; newidiwyd enw'r bar yn ddiweddarach i Harry's New York Bar.
Y gred (anghywir) yw ei fod yn wych am setlo'r stumog ar ôl noson allan ar y teils.
Kronprinsparets Reise i Nord Norge
Ffilm ddogfen yw Kronprinsparets Reise i Nord Norge a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd yn Norwy. Lleolwyd y stori yn Norwy. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Norwyeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Mutiny on the Bounty sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,050 o ffilmiau Norwyeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ungdom i Bojor
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Anders Henrikson yw Ungdom i Bojor a gyhoeddwyd yn 1942. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Bengt Idestam-Almquist a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Sven Rüno.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Sonja Wigert.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1942. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Casablanca sy’n glasur o ffilm Americanaidd am ramant a rhyfel, gan y cyfarwyddwr ffilm Michael Curtiz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anders Henrikson ar 13 Mehefin 1896 yn Klara Parish a bu farw yn Västerled ar 21 Medi 2002. Mae ganddo o leiaf 6 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anders Henrikson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lewisham Deptford (etholaeth seneddol)
Etholaeth seneddol yn Llundain Fwyaf, Lloegr, yw Lewisham Deptford. Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.
Sefydlwyd yr etholaeth yn 1974.
Cosima Wagner
Roedd Cosima Wagner (ganwyd Francesca Gaetana Cosima Liszt; 24 Rhagfyr 1837 – 1 Ebrill 1930) yn ferch i'r pianydd a'r cyfansoddwr Hwngaraidd Franz Liszt ac yr ail wraig i Richard Wagner.
Little Hallingbury
Pentref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy Little Hallingbury. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Uttlesford.
Oberon (lloeren)
Oberon yw'r fwyaf allanol o loerennau mawr Wranws:
Brenin y Tylwyth Teg yw Oberon yn y ddrama Midsummer Night's Dream gan William Shakespeare.
Cafodd y lloeren ei darganfod gan William Herschel ym 1787.
Mae Oberon ac Umbriel yn ymddangos yn debyg i'w gilydd er bod Oberon 35% yn fwy. Fel lloerennau eraill Wranws, mae Oberon wedi ei chyfansoddi o 40-50% iâ dŵr a 50-60% deunydd creigiog. Mae arwyneb Umbriel yn llawn o graterau ac yn ôl pob tebyg mae wedi bod yn sefydlog ers iddi ffurfio. Mae gan Oberon fwy o graterau -a rhai mwy eu maint- nag Ariel a Thitania. Mae gan rhai ohonynt belydrau o ejecta (deunydd sy'n cael ei allfwrw pan fo gwrthrych yn taro'r arwyneb), yn debyg i'r rhai a welir ar Galisto.
Mae gwaelodion rhai o'r craterau'n dywyll, efallai wedi eu cuddio gan ddeunydd tywyll (o bosib dŵr budr) sydd wedi goferu i mewn i'r crater.
Gwelir anafau ar draws hemisffer deheuol Oberon. Mae hynny'n awgrymu gweithgarwch geolegol yn gynnar yn hanes Oberon.
Ruby Lin
Ruby Lin (Tsieinëeg: 林心如, pinyin: Lín Xīnrú ) (ganwyd 27 Ionawr 1976 yn Taipei, Gweriniaeth Tsieina).
Condannato a Nozze
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Giuseppe Piccioni yw Condannato a Nozze a gyhoeddwyd yn 1993. Fe'i cynhyrchwyd gan Mario Cecchi Gori, Vittorio Cecchi Gori a Gaetano Daniele yn yr Eidal; y cwmni cynhyrchu oedd Medusa Film. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Franco Bernini.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Margherita Buy, Asia Argento, Valeria Bruni Tedeschi, Enzo Cannavale, Cesare Bocci, Sergio Rubini, Emanuele Vezzoli, Mauro Marino, Patrizia Piccinini, Riccardo Polizzy Carbonelli, Silvio Vannucci a Stefano Abbati. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1993. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Jurassic Park a gyfarwyddwyd gan Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. Roberto Meddi oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Esmeralda Calabria sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Giuseppe Piccioni ar 2 Gorffenaf 1953 yn Ascoli Piceno. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Urbino.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Giuseppe Piccioni nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Prospero (lloeren)
Cafodd ei darganfod gan Kavelaars, Gladman, a Holman gyda'r Telesgop Canada-Ffrainc-Hawaii ar Mauna Kea ym 1999.
Mae'n cylchio rhwng 10 a 25 miliwn km oddi wrth Wranws.
Caliban (lloeren)
Mae cylchdro Caliban tua 7,200,000 km oddi wrth Wranws ac mae ganddi dryfesur o ryw 80 km.
Mae ei chylchdro yn wrthdroadwyol a chanddi ogwyddiad eithafol.
Cafodd y lloeren Caliban ei darganfod gan Brett Gladman, Phil Nicholson, Joseph Burns, a JJ Kavelaars gyda'r Telesgop Hale, Arsyllfa Palomar, ym 1997.
Fel lloerennau afreolaidd eraill, credir mai asteroid sydd wedi cael ei ddal gan ddwyster Wranws yw Caliban. Credir hefyd i gyfansoddiad y lloeren fod yn gymysgedd o greigiau ac iâ. Mae gan y lloeren liw coch anarferol sy'n arwyddocau cysylltiad hanesyddol gyda Gwregys Kuiper.
Kulový Blesk
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwyr Ladislav Smoljak a Zdeněk Podskalský yw Kulový Blesk a gyhoeddwyd yn 1979. Fe'i cynhyrchwyd yn Tsiecoslofacia. Lleolwyd y stori ym Mhrag ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieceg a hynny gan Ladislav Smoljak a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Zdeněk Lukáš.
The Price Mark
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Roy William Neill yw The Price Mark a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Kulový Blesk
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dana Vávrová, Zdeněk Svěrák, Zita Kabátová, Rudolf Hrušínský, Daniela Kolářová, Josef Koudelka, Josef Abrhám, Ladislav Smoljak, Vít Olmer, Pavel Vondruška, Jaroslav Weigel, Karel Engel, Karel Kalaš, Zdeněk Srstka, Petr Brukner, Milada Ježková, Bedřich Prokoš, Vlasta Žehrová, Ivan Šlapeta, Jaroslav Vozáb, Karolina Slunéčková, Miloslav Štibich, Petr Drozda, Mari Kiss, Marie Málková, Václav Kotek, Josef Střecha, David Smoljak, Filip Smoljak, Jiří Flíček, Alice Pinková, Hana Jirková, Zora Božinová, Vera Kalendová-Nejezchlebová, Karel Bélohradsky, Karel Hovorka, Jan Cmíral, Bohumil Koška, Jaroslav Klenot, Oldřich Semerák a Rudolf Pechan. Mae'r ffilm Kulový Blesk yn 82 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
The Price Mark
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dorothy Dalton a Thurston Hall. Mae'r ffilm The Price Mark yn 50 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Kulový Blesk
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1979. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Apocalypse Now sy'n seiliedig ar y nofel fer ''Heart of Darkness gan Joseph Conrad.
The Price Mark
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Immigrant sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Roy William Neill ar 4 Medi 1887 yn Iwerddon a bu farw yn Llundain ar 17 Ebrill 1933. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1917 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Kulový Blesk
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ladislav Smoljak ar 9 Rhagfyr 1931 yn Prag a bu farw yn Kladno ar 18 Rhagfyr 2012. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1966 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
The Price Mark
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Roy William Neill nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kulový Blesk
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ladislav Smoljak nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Fforest (copa)
Mae Fforest yn gopa mynydd a geir yn Ne-orllewin Cymru;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 199 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Is-Farilyn a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 341 metr (1119 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 28 Hydref 2001.
Setebos (lloeren)
Mae Setebos wedi ei henwi ar ôl cymeriad yn y ddrama The Tempest gan Shakespeare.
Cafodd ei darganfod gan Kavelaars, Gladman, a Holman gyda'r Telesgop Canada-Ffrainc-Hawaii ar Mauna Kea ym 1999.
Mae Setebos yn cylchio rhwng 10 a 25 miliwn km oddi wrth Wranws.
Mae ei thryfesur yn debyg o fod rhyw 30 neu 40 km.
Sycorax (lloeren)
Mae cylchdro Sycorax tua 12,200,000 km oddi wrth Wranws ac mae ganddi dryfesur o ryw 160 km. Mae ei chylchdro yn wrthdroadwyol a chanddi ogwyddiad eithafol.
Mae Sycorax yn wrach yn y ddrama The Tempest gan Shakespeare.
Cafodd y lloeren Sycorax ei darganfod gan Brett Gladman, Phil Nicholson, Joseph Burns, a JJ Kavelaars gyda'r Telesgop Hale, Arsyllfa Palomar, ym 1997.
Fel lloerennau afreolaidd eraill, credir mai asteroid sydd wedi cael ei ddal gan ddwyster Wranws yw Sycorax. Credir hefyd i gyfansoddiad y lloeren fod yn gymysgedd o greigiau ac iâ. Mae gan y lloeren liw coch anarferol sy'n arwyddocau cysylltiad hanesyddol gyda Gwregys Kuiper.
Leyton ac Wanstead (etholaeth seneddol)
Etholaeth seneddol yn Llundain Fwyaf, Lloegr, yw Leyton ac Wanstead (Saesneg: Leyton and Wanstead). Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.
Sefydlwyd yr etholaeth yn 1997.
My Brightest Diamond
Grŵp roc indie yw My Brightest Diamond. Sefydlwyd y band yn Ninas Efrog Newydd yn 2006. Mae My Brightest Diamond wedi cyhoeddi cerddoriaeth ar label recordio Asthmatic Kitty.
Dolen allanol
Gwefan swyddogol
Carreg Capel Anelog
bawd|chwith|250px|Carreg fedd, o'r cyfnod Rhufeinig efallai, ger Aberdaron.
Ger Aberdaron yn Llŷn, Gwynedd, mae safle Capel Anelog ac yno y codwyd y garreg fedd hon a elwir yn garreg fedd Capel Anelog.
"Yma y gorwedd Senacus yr offeiriad gyda llawer o'i frodyr", medd yr ysgrifen Ladin arni.
Ingrid Rosas
Arlunydd benywaidd o Fecsico yw Ingrid Rosas (1967).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd ym Mecsico.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Johanna A. Witasek
Roedd Johanna A. Witasek (13 Awst 1865 – 5 Gorffennaf 1910) yn fotanegydd nodedig a aned yn Awstria-Hwngari. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd University and Jepson Herbaria.
Bu farw yn 1910.
Stephano (lloeren)
Mae Stephano wedi ei henwi ar ôl gweinydd ar long Ariel yn y ddrama The Tempest gan Shakespeare.
Cafodd ei darganfod gan Kavelaars, Gladman, a Holman gyda'r Telesgop Canada-Ffrainc-Hawaii ar Mauna Kea ym 1999.
Mae Stephano yn cylchio rhwng 10 a 25 miliwn km oddi wrth Wranws.
Mae ei thryfesur yn debyg o fod rhyw 30 neu 40 km.
Annonsera!
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Anders Henrikson yw Annonsera! a gyhoeddwyd yn 1936. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Annonsera! ac fe’i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Torsten Lundqvist a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Eric Bengtson.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Thor Modéen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anders Henrikson ar 13 Mehefin 1896 yn Klara Parish a bu farw yn Västerled ar 21 Medi 2002.
Vetri Vinayagar
Y prif actor yn y ffilm hon yw K. R. Vijaya. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Annonsera!
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Vetri Vinayagar
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Scream sef ffilm arswyd gan Wes Craven. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan K. Shankar sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Annonsera!
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anders Henrikson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Vetri Vinayagar
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm K Shankar ar 17 Mawrth 1926 ym Malabar a bu farw yn Chennai ar 6 Mawrth 2006.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd K. Shankar nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhestr gwyliau yng Nghymru
Dyma Rest o Wyliau yng Nghymru:
Er Mwyn Mehdi
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Hossein Shahabi yw Er Mwyn Mehdi a gyhoeddwyd yn 2013. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd بهخاطر مهدی ac fe'i cynhyrchwyd yn Iran. Lleolwyd y stori yn Tehran. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Perseg a hynny gan Hossein Shahabi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Hossein Shahabi.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 4100 o ffilmiau Perseg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hossein Shahabi ar 1 Ionawr 1967 yn Tabriz. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1996 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Tehran.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hossein Shahabi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Afon Boyne
Afon yn Leinster, Iwerddon, yw Afon Boyne  (Gwyddeleg: An Bhóinn). Ei hyd yw tua 112 km (70 milltir). Mae'n tarddu yn Trinity Well, Newbury Hall, ger Carbury, Swydd Kildare, ac yn llifo i'r gogledd-ddwyrain trwy Swydd Meath i gyrraedd Môr Iwerddon ger Drogheda. Gellir dal eogiaid a brithyll yn yr afon, sy'n gorwedd yn Nyffryn Boyne.
Er nad yw'n afon hir, mae gan afon Boyne lle arbennig ym mytholeg, archaeoleg, a hanes Iwerddon. Mae'n llifo heibio i dref hynafol Trim a'i gastell, Bryn Tara (hen brifddinas Uchel Frenhinoedd Iwerddon), Navan, bryn Slane, Brú na Bóinne (siambr gladdu Neolithig), Abaty Mellifont, a dinas ganoloesol Drogheda. Yn Nyffryn Boyne ceir henebion eraill hefyd, fel Loughcrew, Kells, a sawl croes Geltaidd. Ymladdwyd Brwydr y Boyne, un o'r brwydrau mwyaf tyngedfennol yn hanes Iwerddon, ar lannau'r Boyne ger Drogheda yn 1690.
Mae'n llifo heibio safle enwog Brú na Bóinne sy'n gasgliad o feddrodau a seilwaith o'r Oes Newydd y Cerrig (gelwir hefyd yn Neolithig) sydd wedi'i restru fel Safle Treftadaeth y Byd UNESCO er 1993.
Mae'r afon yn adnabyddus ers dyddiau Ptolemi, sy'n cyfeirio ati fel afon Bubinda. Cyfeiriodd Gerallt Gymro ati fel Boandus. Ym mytholeg Iwerddon dywedir fod yr afon yn cael ei chreu gan y dduwies Boann, a 'Boyne' yw'r Seisnigiad o'r enw Hen Wyddeleg hwnnw. Yma hefyd y cafodd Fionn mac Cumhaill yr eog hud Fiontán, "Eog Gwybodaeth".
Croes Briamail
Croes Geltaidd ydy Croes Briamail wedi ei godi ym mynwent Eglwys Llandyfaelog, Powys. Mae'n coffhau rhywun o'r enw Briamail. Gwnaed llawer o'r cerrig hyn rhwng OC 900 a 1100 mewn gweithdai a oedd ynghlwm wrth y mynachlogydd a'r clasau.
Dagsboro, Delaware
Tref yn, yn nhalaith Delaware, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Dagsboro, gan gynnwys:
Tan Sjøs
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1952. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Singin' in the Rain sy’n ffilm fiwsical gan y cyfarwyddwyr ffilm Stanley Donen a Gene Kelly. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,050 o ffilmiau Norwyeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
409 CC
6ed ganrif CC - 5 CC - 4ydd ganrif CC 450au CC 440au CC 430au CC 420au CC 410au CC 400au CC 390au CC 380au CC 370au CC 360au CC 350au CC 414 CC 413 CC 412 CC 411 CC 410 CC 409 CC 408 CC 407 CC 406 CC 405 CC 404 CC
Emrallt cynffonwinau
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Emrallt cynffonwinau (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: emralltau cynffonwinau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Amazilia tzacatl; yr enw Saesneg arno yw Rufous-tailed hummingbird. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae) sydd yn urdd y Apodiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. tzacatl, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.
Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.
Teulu
Mae'r emrallt cynffonwinau yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Jánošík I., Ii.
Ffilm ddrama llawn antur gan y cyfarwyddwr Paľo Bielik yw Jánošík I., Ii. a gyhoeddwyd yn 1963. Fe'i cynhyrchwyd yn Tsiecoslofacia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Slofaceg a hynny gan Paľo Bielik.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lucia Popp, Jozef Kroner, Ctibor Filčík, Vilma Jamnická, Andrej Bagar, Karol Zachar, František Dibarbora, Samuel Adamčík, Viliam Záborský, Magda Lokvencová, Martin Gregor, Martin Ťapák, Ondrej Jariabek, Dušan Blaškovič, Eduard Bindas, Elena Holéczyová, Juraj Sarvaš, Milan Jablonský, Štefan Winkler, Ján Klimo, Ján Kramár, Vlado Černý a Jaroslav Rozsíval.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1963. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd From Russia with Love sef yr ail ffilm yn y gyfres James Bond..... Hyd at 2022 roedd o leiaf 230 o ffilmiau Slofaceg wedi gweld golau dydd. Vladimir Jesina oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Maximilián Remeň sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paľo Bielik ar 11 Rhagfyr 1910 yn Banská Bystrica a bu farw yn Bratislava ar 23 Mai 2007.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gwaith Sefnyn, Rhisierdyn, Gruffudd Fychan Ap Gruffudd Ab Ednyfed a Llywarch Bentwrch
Casgliad o waith llenyddol rai o Feirdd yr Uchelwyr wedi'i olygu gan Nerys Ann Jones ac Erwain Haf Rheinallt yw Gwaith Sefnyn, Rhisierdyn, Gruffudd Fychan Ap Gruffudd Ab Ednyfed a Llywarch Bentwrch.
Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1996. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Testun ac astudiaeth lenyddol o bymtheg o gerddi sy'n gynnyrch pedwar bardd pwysig a ganai yn ystod y blynyddoedd yn dilyn 1282 ac ar ddechrau'r 14g.
Botwm Crys yn cadw lle
Minafon (cyfres deledu)
bawd|Nofel 'Mis o Fehefin' ( Awst 1980) ISBN 0 85088 513 2 gan Eigra Lewis Roberts Drama deledu hynod boblogaidd oedd Minafon a ddarlledwyd ar S4C yn yr 1980au. Cynhyrchwyd y gyfres gan Ffilmiau Eryri.
Darlledwyd y bennod gyntaf ar 15 Chwefror 1985 gyda'r bennod olaf ar 10 Mawrth 1989. Roedd yn seiliedig ar gymeriadau o nofel Eigra Lewis Roberts, 'Mis o Fehefin' (Gwasg Gomer, 1980). Roedd Minafon yn stryd o dai teras mewn pentref bach dychmygol yn y Gogledd ac fe'i ffilmwyd ym mhentref Trefor, Gwynedd, Cymru.
Dilynai hynt a helynt pob dydd cymeriadau'r stryd ac fe'u portreadwyd gan gast o actorion cryf ac adnabyddus. Un o gynhyrchwyr y gyfres oedd Norman Williams ac un o'r cyfarwyddwyr oedd Dennis Pritchard Jones.
Little Henny
Pentrefan a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy Little Henny. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Braintree.
Lotgenoten
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1500 o ffilmiau Iseldireg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Stephan Brenninkmeijer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Croes Rhyd-y-beddau
Beddfaen a godwyd i gofio am ŵr o'r enw Similini Tovisaci yw Croes Rhyd-y-beddau, sy'n sefyll ger Clocaenog, ger Rhuthun, Sir Ddinbych. Mae'n bosibl ei bod yn garreg fedd Rhufeiniwr. Rhyd-y-beddau ydy enw'r ardal yma ger Clocaenog, Rhuthun. Ceir hefyd yr enw Carreg Clocaenog amdani. bawd|chwith|250px|Copi o'r garreg yn Amgueddfa Cymru
Mae’r garreg yn adnabyddus am fod yn un o’r enghreifftiau prin o gerrig gyda’r iaith Ogham arni yng Nghymru sydd heb gael ei chludo i Amgueddfa Cymru neu rywle arall.
Er bod cryn dadlau ynglŷn â’r hyn mae’r Ogham yn ei ddweud, mae’r ysgrifen Ladin dal yn weddol hawdd ei darllen. Does neb yn gwybod pwy oedd y Similini hwn ond dadleua Jackson mai naill ai ffurf enedigol enw Brydeineg neu Bicteg ydyw; “the linguistic origins of the name uncertain. It could be [....] British, from *Similinos.” Ymddengys hefyd y gair ‘TOVISACI.’ Yn ôl gwefan Coleg Prifysgol Llundain, hen fersiwn o’r gair ‘tywysog’ neu ‘taoiseach’ yn y Wyddeleg: “The word Tovisaci was first recognised as giving 'tywysog' or 'prince' in a letter by Lhuyd in 1693, publishhed as `The second word is the genitive of CC. *touissacos, "prince"; as it existed both in British and Irish (OI. toisech, W. tywysog)'.”
Gellir dod o hyd i ragor o wybodaeth am y garreg hon ar wefan Coleg Prifysgol Llundain: https://www.ucl.ac.uk/archaeology/cisp/database/stone/clocg_1.html#i2 Hefyd, mae gwybodaeth ar wefan Megalithic Portal: https://m.megalithic.co.uk/article.php?sid=49523
Huntington, Utah
Dinas yn, yn nhalaith Utah, yw .
Cordeyrn plaen
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cordeyrn plaen (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cordeyrniaid plaen) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Hemitriccus diops; yr enw Saesneg arno yw Drab-breasted pygmy-tyrant. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae) sydd yn urdd y Passeriformes.