cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Spinda
Un o rywogaethau ffuglennol y fasnachfraint Pokémon a greuwyd gan Satoshi Tajiri yw Spinda (Japaneg: パッチール - Patchīru). Mae Spinda yn un o'r cymeriadau mwyaf adnabyddadwy o fewn y gyfres, o ganlyniad i'w rôl bwysig yn yr anime, y manga a'r gemau fideo.
Ffisioleg
Mae Spinda (fel pob Pokémon mae'r enw yn lluosog ac unigol) yn Pokémon normal sydd yn edrych fel eirth bychain brown gyda marciau coch ar draws eu cyrff (sydd yn unigryw i pob Spinda; mae yna dros 4 biliwn patrwm posib) a chlustiau hir tebyg i gwningod. Mae gan Spinda y pŵer i wneud ei elynnod i deimlo'n penysgafn. Maent yn gwneud hyn i ddianc ysglyfaethwyr.
Ymddygiad
bawd|Diadell o Spinda (gwelir y patrymau gwahanol) Fel arfer, mae Spinda yn byw a teithio mewn diadellau. Nid yw Spinda yn cerdded mewn llinellau syth, maent yn simsanu ac yn rhoi'r argraff eu fod wedi meddwi. Tacteg yw hyn i drysu ysglyfaethwyr gan gwneud Spinda yn anodd i ddal neu frathu.
Cynefin
Caiff Spinda eu ffeindio o fewn ogofâu, gwaelod mynyddoed neu gwastatirau gwelltog.
Deiet
Mae Spinda yn llysyddion sydd yn bwyta aeron, ffrwythau a llysiau.
Ieithoedd eraill
List of Pokémon (320–386) 포켓몬 목록 (321-340) Spinda
En Flink Barnepige
Ffilm fud (heb sain) yw En Flink Barnepige a gyhoeddwyd yn 1909. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Nicki
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Gunther Scholz yw Nicki a gyhoeddwyd yn 1980. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Nicki ac fe'i cynhyrchwyd yng Ngweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1980. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Empire Strikes Back sef yr ail ffilm yn y gyfres Star Wars.
Burlesque in Harlem
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr William D. Alexander yw Burlesque in Harlem a gyhoeddwyd yn 1949. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Harlem.
Nicki
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gunther Scholz ar 9 Hydref 1944 yn Görlitz. Derbyniodd ei addysg yn Konrad Wolf Film University of Babelsberg.
Burlesque in Harlem
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Nicki
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Lauromacromia luismoojeni
Gwas neidr o deulu'r Corduliidae (neu'r 'Gweision neidr gwyrdd') yw'r Lauromacromia luismoojeni. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Dow City, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Nicki
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gunther Scholz nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dow City, Iowa
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Dow City, gan gynnwys:
Coleshill, Swydd Warwick
Tref a phlwyf sifil yn Swydd Warwick, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Coleshill. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Gogledd Swydd Warwick. Saif ar ffin gorllewinol y sir, cyfagos i sir Gorllewin Canolbarth Lloegr. Mae'r Afon Cole yn llifo trwyddi.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 6,481.
Burlesque in Harlem
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1949. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd White Heat sy’n ffilm drosedd ac antur gan cyfarwyddwr ffilm oedd yr actores Raoul Walsh.
El Jinete De La Divina Providencia
Ffilm ddrama yw El Jinete De La Divina Providencia a gyhoeddwyd yn 1989. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1989. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Batman (ffilm o 1989) sef ffilm drosedd llawn cyffro gan Tim Burton. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Burlesque in Harlem
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William D Alexander ar 1 Ionawr 1916. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 87 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
El Jinete De La Divina Providencia
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Burlesque in Harlem
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William D. Alexander nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Wonderfully Wild
Mae Wonderfully Wild wedi ei leoli ar Ynys Mon rhwng Biwmares a Llangoed.
Cefndir
Cwmni 'glampio' (o'r Saesneg "glamour camping") ar Ynys Môn yw Wonderfully Wild. Perchnogion y cwmni yw Robin a Victoria Roberts, sydd yn byw chwrater milltir o'r cwmni ei hun.
Cychwynodd y cwmni pan roedd Robin a Victoria eisiau defnyddio tir amaethyddol y fferm ar gyfer rhywbeth heblaw am gadw anifeiliaid arno gan benderfynu creu lle gwersylla 'glampio'. Dechreuodd y cwmni yn 2013, ond cymerodd dros ddwy flynedd i adeiladu y pebyll i gyd. Yn 2017 roedd yna pedair pabell ar un cae, a dwy babell newydd mewn cae arall.
Llety
Mae'r pebyll wedi eu adeiladu o bren, a ffram metel. Mae yna bedwar gwely mewn un pabell. Mae yna wely dwbl, dau wely sengl a gwely dwbl mewn cwpwrdd uchel iawn. Mae yna farbeciw ym mhob pabell, a Stof Losgi Pren sydd wedi cael ei adeiladu yno. Nid oes trydan na rhyngrwyd di-wifr yn y pebyll na chwaith modd o wefru ffonau symudol.
Diwrnod Agored
Mae'r cwmni wedi bod yn llwyddiannus ers agor. I ddathlu'r llwyddiant, mae Diwrnod Agored Wonderfully Wild yn cael ei gynnal pob blwyddyn. Mae pobl sydd wedi aros yn Wonderfully Wild o'r blaen yn dod i'r Diwrnod Agored, a theulu Robin a Victoria. Mae modd archebu pabell ar y wefan. Mae modd aros am gyfnod neu cynnal digwyddiad megis priodasau.
Gweithgareddau
Mae yna lawer o weithgareddau posib ar y cae, er enghraifft, defnyddio'r parc chwarae, nofio yn yr afon, a dringo coed. Hefyd mae posib mynd i'r pentrefi cyfagos sef Biwmares a Llangoed, lle mae llawer o bethau i wneud i deuluoedd.
Y Dyfodol
Mae cynlluniau bras i adeiladu llyn ar dir Wonderfully Wild er mwyn galluogi i ymwelwyr nofio.
Colne
Tref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Colne. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Pendle.
Mae Caerdydd 273.3 km i ffwrdd o Colne ac mae Llundain yn 295.3 km. Y ddinas agosaf ydy Bradford sy'n 28.1 km i ffwrdd.
bawd|dim|350px|Amgueddfa Tecstiliau
A Massacre Foretold
Ffilm ddogfen yw A Massacre Foretold a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mebwynion
Cwmwd canoloesol yn ne Teyrnas Ceredigion oedd Mebwynion (ceir y ffurf Mabwnion hefyd weithiau). Gyda Caerwedros, Gwynionydd ac Is Coed, roedd yn un o dri chwmwd cantref Is Aeron.
Cwmwd o dirwedd amrywiol, yn ymestyn o ran isaf Ystrad Aeron (ond heb cyrraedd Bae Ceredigion) hyd ardal Llanbedr Pont Steffan, oedd Mebwynion. Fffiniai â chymydau Pennardd ac Anhuniog i'r gogledd (yng nghantref Uwch Aeron), cymydau Caeo a Mabelfyw yn Ystrad Tywi i'r de-ddwyrain, a chymydau Gwynionydd a Caerwedros i'r gorllewin.
Mae Afon Aeron yn llifo trwy ogledd y cwmwd.
Kathleen Wood
Mae Kathleen Wood (ganwyd 1975) yn fotanegydd nodedig a aned yn Lloegr.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Gludlys Fforchog
Deugotyledon ac un o deulu'r 'pincs' fel y'u gelwir ar lafar gwlad yw Gludlys Fforchog sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Caryophyllaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Silene dichotoma a'r enw Saesneg yw Forked catchfly.
Caiff ei dyfu'n aml mewn gerddi oherwydd lliw'r planhigyn hwn. Mae'r dail wedi'i gosod gyferbyn a'i gilydd.
SEAT Ibiza
bawd|270px|SEAT Ibiza I
Car yn nosbarth supermini a gynhyrchir a'i farchnatir yn Ewrop gan y gwneuthurwr Sbaenaidd SEAT yw'r SEAT Ibiza.
Mae pedwar cenhedlaeth o'r Ibiza, sydd yn parhau i gael eu cynhyrchu heddiw. Maent wedi bod ar gael ar ffurf hatchback gyda thri neu bump drws; ac ers 1993, mae fersiynau salŵn, coupé a stad ar gael o dan yr enw SEAT Córdoba.
Den Gales Ferie
Ffilm fud (heb sain) yw Den Gales Ferie a gyhoeddwyd yn 1909. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1909. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Corner in Wheat sef ffilm gan y Cymro D. W. Griffith.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lauromacromia picinguaba
Gwas neidr o deulu'r Corduliidae (neu'r 'Gweision neidr gwyrdd') yw'r Lauromacromia picinguaba. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Beinn Dearg Bheag
Mae Beinn Dearg Bheag yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Maree i Loch Broom yn Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Corbett a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Am Rhein
Ffilm ddogfen yw Am Rhein a gyhoeddwyd yn 1909. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1909. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Corner in Wheat sef ffilm gan y Cymro D. W. Griffith.
Bwbi troedgoch
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. sula, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America, Asia ac Awstralia.
Fe'i ceir yn aml ar lan y môr.
Teulu
Mae'r bwbi troedgoch yn perthyn i deulu'r Huganod (Lladin: Sulidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Insignia Awyrluoedd Milwrol
200px|dde|bawd|Roundel neu Insignia Awyrlu Brenhinol Canada 200px|dde|bawd|Rowndel Awyrlu Brenhinol Sweden Insignia Awyrluoedd Milwrol yw'r arfbeisiau syml a roddir ar gerbydau awyrluoedd er mwyn adnabod cenedl neu gangen y llu milwrol sy'n berchen ar y cerbyd neu'r awyren. Y confensiwn ers ddiwedd y Rhyfel Byd Cyntaf, gyda'r mwyafrif o insignia, yw defnyddio bathodyn crwn a elwir yn rowndel, neu addasiad ar hynny ond ceir hefyd siapau syml, plaen eraill megis sêr, croesau, sgwariau neu drionglau.
Arddangosir yr insignia fel rheol ar ochr yr awyren, ochr uchaf ac isaf yr adennydd ac ar asgell sefydlogi'r awyren ar gefn y cerbyd.
Hanes
bawd|Awyren o wneuthuriad Nieuport 10 [[Ffrainc|Ffrengig o'r Rhyfel Byd Cyntaf yn dangos rowndel fawr ar yr aden.]]
Ffrainc
Ceir yr enghraifft gyntaf o insignia awyrlu cyn y Rhyfel Byd Cyntaf yn Ffrainc fel addasiad o'r cocâd glas-gwyn-coch yn adlewyrchu lliwiau'r faner genedlaethol. Yn 1912 fe fynnodd yr Aéronautique Militaire fod rhaid i'r cerbydau ddangos yr arfbais crwn yma. Dewiswyd addasiad o'r cocâd yn lliwiau cenedlaethol Ffrainc, glas-gwyn-coch. Mabwysiadwyd y syniad o'r rowndeli gan wledydd eraill yn fuan gan gynnwys Unol Daleithiau America. Gellir ystyried fod traddodiad y cocâd weriniaethol, sy'n nodwedd o aestheteg filwrol a dinesig Ffrainc, yn sail ar gyfer datblygiad y roundel fel bathodyn syml, clir hawdd ei adnabod, ar gyfer yr awyrlu Ffrengig.
Yr Almaen
bawd|Proffil o Albertros D.V. Ernst Udet yn dangos ffurf safonnol croes Almaenaidd yn 1916-17 gyda'r ffin wen Mae'r Almaen yn eithriad i'r holl gynlluniau cynnar ar gyfer isignia gan iddynt beidio dilyn llwybr Ffrainc a mabwysiadu rowndel. Ystyriwyd sawl awgrym gan y lluoedd Almaenig gan gynnwys patrwm siecrcog (checkerboard) du a gwyn (noder mai patrwm siecrog yw insignia Gwlad Pŵyl hyd y dydd hwn), roundel du a gwyn a streipiau duon. Yn y pendraw, mabwysiadwyd yr 'Eisernes Kreuz' (y groes haearn) ar faes gwyn am mai dyna oedd eisoes mewn defnydd ar sawl baner a gan ei fod yn adlewyrchu perthynas yr Almaen gyda'r Ymerodraeth Lân Rufeinig. Yn dilyn cyhoeddi'r Rhyfel cafwyd gorchmynion ym Medi 1914 i baentio'r Groes Haearn gyda breichiau'n ymledu tua'r pen ar lian gwyn - fel rheol mewn siâp sgwâr - ar adennydd ac esgyll yr awyrenau. Yn ystod y Rhyfel gwelwyd addasiadau ar y cynllun yma gan wledydd oedd wedi cynghreirio â'r Almaen gan gynnwys Ymerodroaeth Awstria-Hwngari (cyfuno gyda streipiau coch-gwyn-coch ar yr adennydd nes 1916), Bwlgaria, Croasia (wedi steilio fel deilen), Hwngari (lliwiau tu chwith allan) a Slofacia (croes las gyda dot goch yn y canol).
Gyda chyfnod y Natsïaid, defnyddiwyd fersiwn mwy cymesur, sgwâr or Groes Haearn a'r Swastika Natsiaidd. Wedi'r Ail Ryfel Byd, aeth awyrlu Gorllewin yr Almaen (neu'r (Bundesrepublik Deutschland) yn ôl at ddefnyddio addasiad o'r Groes Haearn gyda ffin wen ac ochrau yn lledu. Defnyddiodd awyrlu Dwyrain yr Almaen Gomiwnyddol fathodyn trionglog yn lliwiau'r faner du-coch-melyn ac arfbais y fyddin. Wedi ail-uno'r Almaen disodlodd y Groes Haearn fathodyn yr hen Ddwyrain.
Y Deyrnas Unedig a Gwledydd y Gymanwlad
bawd|Darlun o'r Royal Aircraft Factory SE5 gyda bathodyn a safonwyd yn ystod y [[Rhyfel Byd Cyntaf.]] Defnyddiodd y 'Royal Flying Corps' Brydeinig (rhagflaenydd yr RAF) faner Jac yr Undeb Prydain fel eu bathodyn cyntaf. Ond oherwydd bod hwn yn ymdebygu i Groes Haearn yr Almaen o bellter, cafwyd gwared ar yr arfer. Mabwysiadodd y Royal Royal Naval Air Service o hynny ymlaen fodrwy goch blaen ond gyda chanol wen neu hefyd cylch wen gyda ffin goch oedd yn ymdebygu bron yn union i fathodyn Denmarc, oedd yn wlad niwtral yn ystod y Rhyfel Mawr. Mabwysiadwyd wedyn rowndel debyg i un Ffrainc ond gyda'r lliwiau wedi eu gwyrdroi; o'r canol allan - coch-gwyn-glas.
Mabwysiadodd nifer o wleidydd y Gymanwlad yr arfer Brydeinig o ddefnyddio rowndel gan gynnwys Canada, De Affrica, Awstralia a Seland Newydd. Mae'r gwledydd hyn yn dilyn yr un drefn o ran lliwiau â'r Deyrnas Unedig: glas-gwyn-coch (gyda glas ar y tu allan) ond gyda motiff genedlaethol mewn goch yn y canol; cangarw (Awstralia), deilen masarn (Canada), aderyn ciwi (Seland Newydd).
Insignia Belarws a Rwsia - amwysedd ar wikipedia
Noder bod Rwsia a Belarws wedi arddel hen insignia yr Undeb Sofietaidd; seren goch gydag ymyl wen a ffram goch i'r ymyl. Ymddengys, er gwaethaf defnydd o ddyluniad insignia seren goch gydag ymyl wen a ffram goch, bod rowndel newydd wedi ei dderbyn gan Awyrlu Belarws yn 2012. Dyma'r dyluniad a nodir isod (yn wahanol i gofnodion wikipedia mewn ieithoedd eraill), sef seren goch, ffram werdd, gydag ymyl wen a ffram goch i hwnnw. Yn anffodus, gan fod coch a gwyrdd yn liwiau anodd eu diffinio o bellter (ac i bobl lliw-ddall) a gan bod y cyfuniad yn torri rheol 'tincture' Humphrey Lhuyd, mae'n anodd adnabod y dyluniad newydd. Ond fe ellir ei adnabod o'r ffoto yma o oddi ar dudalen wicipedia Rwsieg ar awyrlu Belarws.
Mae sawl newid wedi bod i insignia Rwsia, yr Undeb Sofietaidd a'r Rwsia ôl-Sofietaidd. I weld rhain, ac esblygiad sawl cynllun arall ewch i'r wicipedia Rwsieg ar insignia awyrluoedd (edrychwch o dan is-bennawd 4, Эволюция опознавательных знаков).
Rowndel mewn diwylliant poblogaidd
200px|bawd|arddangosfa yn Amgueddfa Foduro'r Cotswolds, 2007 Gwneuthpwyd defnydd o rowndel eiconig yr Awyrlu Frenhinol Brydeinig (R.A.F.) gan fudiad ieuenctid y Mods yn yr 1960au. Gwisgai'r Mods y bathodyn fel eu symbol ar eu siacedi 'Parker' a hefyd ar eu mopeds. Daeth yn arwydd o ail-ddiffiniad cyfoes o Brydeindod.
Rowndel i Awyrlu Cymru
bawd|Rowndel Awyrlu Cymru Cynigiwyd cynllun ar gyfer rowndel i 'Awyrlu Cymru Annibynnol' gan Siôn Jobbins yng Ngorffennaf 2018.
Mae'r cynllun wedi ei seilio ar rowndel Awyrlu Iwerddon, gan tanlinellu cysylltiad dwy wlad Geltaidd annibynnol (petai Cymru byth yn annibynnol). Mae'r rowndel yn defnyddio lliwiau cenedlaethol baner Cymru; coch, gwyn a gwyrdd. Er mwyn osgoi camgymryd y cynllun ar gyfer un yr Iwerddon (gan bod gwyrdd yn y ddau gynllun ac oren a choch yn lliwiau tebyg) mae'r darn gwyn o'r lliwiau ar ochr chwith y rowndel lle mae'r gwyn ar ochr dde rowndel yr Iwerddon.
Mae dyluniad hefyd yn atsain o gynllun trisgell sy'n boblogaidd ymysg eiconograffeg Geltaidd.
Rhannwyd y dyluniad ar gyfrif Twitter bersonol Jobbins, @MarchGlas yn Gymraeg ar 13/7/17 ac yn Saesneg ar 18/7/17.
Festival in Cannes
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Henry Jaglom yw Festival in Cannes a gyhoeddwyd yn 2001. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Cannes. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Victoria Foyt. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2001. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Beautiful Mind sef ffilm fywgraffyddol gan Ron Howard. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henry Jaglom nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Manicin tywyll
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Manicin tywyll (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: maniciniaid tywyll) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Lonchura fuscans; yr enw Saesneg arno yw Dusky mannikin. Mae'n perthyn i deulu'r Cwyrbigau (Lladin: Estrildidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn L. fuscans, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r manicin tywyll yn perthyn i deulu'r Cwyrbigau (Lladin: Estrildidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Colyton, Dyfnaint
Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy Colyton. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Dyfnaint.
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 3,278.
Pearl As a Detective
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Phillips Smalley yw Pearl As a Detective a gyhoeddwyd yn 1913. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Pearl White. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1913. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Raja Harishchandra sef ffilm fud o India gan Dadasaheb Phalke.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Phillips Smalley ar 7 Awst 1865 yn Brooklyn a bu farw yn Hollywood ar 19 Medi 1986. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1910 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Phillips Smalley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Jackson Township, Illinois
Treflan yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Jackson Township, gan gynnwys:
South Croxton
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerlŷr, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy South Croxton. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Charnwood.
Canton, Illinois
Dinas yn, yn nhalaith Illinois, yw .
South Croxton
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 261.
Canton, Illinois
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Canton, gan gynnwys:
Operación Concha
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Antonio Cuadri yw Operación Concha a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd gan Enrique Fernández Ayuso yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Antonio Cuadri.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bárbara Mori, Karra Elejalde, Jordi Mollà, Unax Ugalde, Barbara Goenaga, Mara Escalante, Asier Hormaza a Ramón Agirre. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Josu Inchaustegui oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Antonio Cuadri ar 1 Ionawr 1960 yn Trigueros. Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul> Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Complutense Madrid.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Antonio Cuadri nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cara Braia
Cantores, cyfansoddwraig, pianydd, rapiwr ac actores Gymreig yw Cara Louise Braia (ganwyd 4 Mehefin 1992) a adwaenir yn well dan ei enw llwyfan Cara Braia. Dewiswyd ei chan Gymraeg "Maent yn Dweud" fel 'Trac yr Wythnos' ar BBC Radio Cymru.
Chwaraeir cerddoriaeth Cara ar orsafoedd radio'r BBC, Calon FM a gorsafoedd eraill o gwmpas y byd oherwydd ei chydweithredu rhyngwladol gydag artistiaid eraill. Mae Cara hefyd wedi ymddangos ar nifer o raglenni teledu, operâu sebon, ac wedi perfformio yn fyw ar deledu yng Nghymru. Enillodd Cara wobr 'Talent House Peoples Choice' yn 2014 ar ôl ail-ddehongli cân gan y 'Kinks'. Ers hynny mae hi wedi cael dilyniant mawr ar Twitter a safleoedd rhwydweithio cymdeithasol eraill ac yn parhau i weithio'n galed i ddod â cherddoriaeth newydd i'w dilynwyr.
Mae Cara yn gweithio ar ei albwm Deja Vu ar hyn o bryd.
Bywyd cynnar
Ganwyd Cara ym Mangor, Gwynedd a magwyd yn bennaf ger Llanystumdwy ar Benrhyn Llŷn cyn symud i Bentrefelin. Fodd bynnag, yn dilyn genedigaeth ei chwaer fach Giovana Aleta Braia yn 1997, symudodd y teulu i dref gyfagos Criccieth yn 2000.
Datblygodd Cara cariad at berfformio yn ifanc iawn pan, yn ddwy oed, cychwynnodd gael gwersi bale a dawnsio tap gwersi yn ei ysgol dawns leol. Perfformiodd am y tro cyntaf ar lwyfan yn bedair oed, ac enillodd ei prif ran gyntaf fel 'Dorothy' (Wizard of Oz) yn naw oed.
Yn naw mlwydd oed, dechreuodd Cara berfformio mewn gigs o gwmpas Gwynedd; yn canu caneuon operatig gyda grŵp clasurol o'r enw 'Reflections'. Ers hynny daeth yn fwy penderfynol i lwyddo yn y celfyddydau.
Gyrfa
Cychwynnodd ei brwdfrydedd ar gyfer cyfansoddi caneuon yn 16 mlwydd oedd wrth iddi gynhyrchu ei thraciau cyntaf ar ei halbwm Door Step, "And They say" a "Deja Vu".
Dechreuodd nifer o sioeau radio lleol chwarae caneuon Cara, a Heart FM oedd un o'r sioeau radio cyntaf i chwarae "Maent yn Dweud" yn fyw. Yn dilyn hyn chwaraeodd y trac ar BBC Radio Cymru hefyd a fe'i dewiswyd fel 'Trac Yr Wythnos'.
Yn dilyn sylw a chyfweliadau gan nifer o newyddiadurwr lleol, cysylltodd Idris Charles a hi er mwyn gwneud cyfweliad byw ar raglen deledu Heno ar S4C.
Dechreuodd berfformio mewn lleoliadau yng Nghymru ond arweiniodd ei llwyddiant at y cyfle i berfformio o gwmpas y Deyrnas Unedig. Mae wedi perfformio mewn nifer o leoliadau, gan gynnwys Venue Cymru, Glass Butter Beach Festival, Balchder Gogledd Cymru a llawer mwy, gan rannu llwyfan gyda nifer o artistiaid enwog fel Tinchy Stryder, Baby Blue a DJ Ace (Radio1 Xtra). Mae wedi cydweithredu gyda artistiaid o sawl cefndir diwylliannol mewn gwledydd fel Awstralia, Ffrainc, gwlad Pwyl, yr Almaen, Affrica, y DU ac yr Unol Daleithiau.
Gwyfyn nytmeg
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw gwyfyn nytmeg, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy gwyfynod nytmeg; yr enw Saesneg yw Nutmeg, a'r enw gwyddonol yw Discestra trifolii. Mae i'w gael yng ngwledydd cynhesaf Ewrop (de Ewrop) ond yn ymwelydd cyson â gwledydd gogledd Ewrop, dros yr haf.
Mae'n mesur rhwng 33–39 mm ac fe'i welir yn hedfan rhwng Mai a Medi. Ceir dwy genhedlaeth. Mae'n cael ei ddenu gan olau a siwgwr.
Cyffredinol
Wedi deor o'i ŵy mae'r gwyfyn nytmeg yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Fiebre
Ffilm ddrama am elwa ar ryw gan y cyfarwyddwr Armando Bó yw Fiebre a gyhoeddwyd yn 1971. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Fiebre ac fe’i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Armando Bó.
Caerwedros
Gall Caerwedros gyfeirio at un o sawl lle yng Nghymru
Fiebre
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Isabel Sarli, Armando Bó, Juan José Miguez, Pablo Moret, Santiago Gómez Cou, Adelco Lanza, Horacio Priani, Mario Casado, Miguel Paparelli a Claude Marting. Mae'r ffilm Fiebre (ffilm o 1971) yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1971. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Clockwork Orange sef ffim wyddonias, ddistopaidd am drosedd gan y cyfarwyddwr ffilm Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Américo Hoss oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Caerwedros
Caerwedros (commote)
Fiebre
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Armando Bó nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dyn Tyrchol Hackney
William Lyttle (ganwyd 1931 yng Ngogledd Iwerddon; bu farw 7 Mehefin 2010 yn Llundain) oedd Dyn Tyrchol Hackney.
Etifeddodd William Lyttle 121 Mortimer Road (Hackney, Llundain), adeilad Fictoraidd pedwar llawr gydag ugain ystafell, yn y 1960au oddi wrth ei rieni. Yng nghanol y 60au, dechreuodd gloddio dwneli o dan ei dŷ. Dros gyfnod o bedwar degawd, cloddiodd dwneli ac ogofâu gyda rhaw a oedd yn ymestyn i bob cyfeiriad o'i dŷ hyd at 20 metr, ac wyth metr o ddyfnder, o dan strydoedd, gerddi a thai cyfagos.
Du Sköna
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Stina Bergman yw Du Sköna a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg.
Jacquerie
Defnyddir y term Jacquerie am wrthryfel y werin yng ngogledd Ffrainc yn 1358, yn ystod y Rhyfel Can Mlynedd. Yn Ffrangeg, defnyddir Jacquerie fel term cyffredinol am wrthryfeloedd gwerinol, a gelwir digwyddiadau 1358 y Grand Jacquerie i'w gwahaniaethu.
Hanes
Roedd byddin Ffrainc wedi ei gorchfygu gan fyddin brenin Lloegr ym Mrwydr Poitiers yn 1356, a Jean II, brenin Ffrainc wedi ei gymeryd yn garcharor. Dilynwyd hyn gan gyfnod o ymryson ymysg uchelwyr Ffrainc, a chyfnod o galedi mawr i'r werin, gyda threthi uchel a chwmnïau rhydd (routiers) o filwyr Seisnig a Gasgwynaidd yn crwydr'r wlad yn ysbeilio.
Canolbwynt y gwrthryfel oedd dyffryn afon Oise, i'r gogledd o ddinas Paris. Roedd "Jacque" yn enw sarhaus ar werinwyr gan yr uchelwyr, oherwydd eu bod yn gwisgo siaced amddiffynnol a elwid yn "jacque" mewn brwydr, yn hytrach na llurig dur fel yr uchelwyr. Adnabyddid arweinydd y gwrthryfel, Guillaume Cale, fel "Jacques Bonhomme".
Rhoddwyd diwedd ar y gwrthryfel gan Siarl Ddrwg. Ar 10 Mehefin 1358, roedd ei fyddin ef a byddin Guillaume Cale yn eu wynebu eu gilydd ger Mello. Gwahoddwyd Cale i ddod i drafod telerau heddwch gyda Siarl, ond pan ddaeth, cymerwyd ef yn garcharor, ac yn ddiweddarach torrwyd ei ben. Heb eu harweinydd, gorchfygwyd ei fyddin ym Mrwydr Mello.
Du Sköna
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stina Bergman ar 31 Mai 1977.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Stina Bergman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dyn Tyrchol Hackney
Tra oedd y tŷ yn dirywio, parhaodd Lyttle gyda'i gloddio. Nid oedd ei gymdogion yn ymwybodol o'i gloddfeydd, a phan holwyd, roedd ei atebion yn tueddi i fod braidd yn wirion.
Ni chafodd gwynion y trigolion lleol lawer o lwyddiant gyda'r awdurdod lleol am gryn amser, hyd yn oed ar ôl i Lyttle ddifrodi cebl drydan ac achosi toriad trydan ar un ochr yr heol. Yn 2001, plymiodd y palmant gan adael twll 2.4 metr gyda golwg i mewn i un o'i dwneli. Pan godwyd pryder ynglŷn â chyflwr strwythurol y tŷ yn 2006, datgelwyd helaethdra'r twneli am y trô cyntaf.
Yn Awst 2006, gwaharddwyd cloddio Lyttle gan lys barn.
Bidean a'Ghlas Thuill (An Teallach) - Meall Garbh
Mae Bidean a'Ghlas Thuill (An Teallach) - Meall Garbh yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Maree i Loch Broom yn Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
SEAT
Gwneuthurwr ceir Sbaenaidd ydy SEAT, a sefydlwyd ym 1950 gan yr Instituto Nacional de Industria (INI), gyda chymorth gan Fiat, mae erbyn hyn yn un o is-gwmniau Grŵp Volkswagen, sy'n grŵp Almaenig (gydag Audi a Lamborghini). Lleolir pencadlys SEAT ym Martorell ger Barcelona, Catalwnia. Mae'r enw SEAT yn acronym o Sociedad Española de Automóviles de Turismo (Cymraeg: Cwmni Ceir Teithiol Sbaenaidd).
Erbyn 2000 roedd SEAT yn cynhyrchu dros 500,000 uned y flwyddyn; hyd at 2006 roeddent wedi cynhyrchu cyfanswm o 16 miliwn o geir, gan gynnwys dros 6 miliwn o'r ffatri ym Martorell, ac roedd tri-chwarter eu cynhyrchiad blynyddol yn cael ei allforio i saith gwlad dramor.
Hanes
Cychwynnodd SEAT gan gynhyrchu ceir o fodelau Fiat ond wedi eu hail-fathodynnu, gan amrywio ychydig yn weledol ar gynnyrch y rhiant-gwmni Eidalaidd. Roedd hyn yn cynnwys y SEAT Panda (a ailenwyd yn ddiweddarach yn SEAT Marbella), a oedd yn seiliedig ar y Fiat Panda. Daeth y SEAT 600, a oedd yn seiliedig ar y Fiat 600, yn gar cyntaf ar gyfer nifer o deuluoedd Sbaenaidd, gan ddod yn symbol o'r Gwyrth Sbaenaidd.
Erbyn 1967, SEAT oedd gwneuthurwr ceir mwyaf Sbaen. Yn ystod y flwyddyn honno, roedd Fiat wedi cynyddu eu cyfran yn y cwmni o 6% i 36%. Yr un adeg, lleihaodd cyfran yr Instituto Nacional de Industria eu cyfran rheoli - o 51%, i 32%. Prynwyd y cyfran a oedd yn weddill (32%) gan chwe phrif fanc. Er nad oedd Fiat yn berchennog gyda chyfran reoli, cysidrwyd mai hwy oedd yn rheoli'r cwmni: roedd y cytundeb hefyd yn cynnwys addewid gan Fiat i helpu twf SEAT, a datblygiad model newydd (y SEAT 133 o bosibl).
Yn ystod y cyfnod a ddilynodd, parhaodd y gwneuthurwr i ddomeiddio'r farchnad ceir yn Sbaen, gan gynhyrchu dros 282,698 o geir, mwy na 58% o'r cyfanswm a gynhyrchwyd yn Sbaen, yn 1971 er gwaethaf yr aflonyddwch y flwyddyn honno a achoswyd gan streiciau a llifogydd difrifol yn y gwaith a leolwyd ar yr arfordir ym Marcelona. Ond gyda dim ond 81 o geir i pob mil o bobl yn Sbaen, cysidrwyd fod digonedd o le i ymestyn ymhellach a bu SEAT yn wynebu'r bygythiad o gynnydd yn y gystadleuaeth, gan y bu gwneuthurwyr eraill mawr yn ystyried sefydlu neu ehangu eu cynhyrchiad yn y farchnad Sbaenaidd, a oedd yn parhau i gael ei amddiffyn yn gryf.
Yn ystod yr 1980au cynnar, bu trafodaethau helaeth ynglŷn ag ariannu a rheolaeth y cwmni, rhwng y prif cyfranddaliwr, sef llywodraeth Sbaen, a Fiat: roedd SEAT angen buddsoddiad cyfalaf mawr ond nid oedd Fiat yn fodlon gwneud y buddsoddiad hwn. Ym 1982, daeth y berthynas rhwng Fiat a SEAT i ben wedi dros 30 mlynedd. Y SEAT Ronda oedd y car newydd cyntaf i gael ei gynhyrchu gyda bathodyn newydd SEAT heb ymglymiad Fiat ym 1982. Roed hwn yn fersiwn o'r Fiat Ritmo ond wedi ei ail-steilio, ac achosodd hyn i Fiat gychwynachos cyfreithiol yn erbyn SEAT, gan eu bod yn honni ei fod yn llawer rhy debyg i'r Ritmo. Er mwyn dod a'r ddadl i ben, dangosodd llywydd SEAT, Juan Miguel Antoñanzas, gar Ronda i'r wasg gyda'r holl ddarnau a oedd yn wahanol i'r Rimto wedi eu paentio mewn melyn llachar er mwyn tynnu sylw at y gwahaniaethau. Bu sôn ar y pryd mai'r rheswm fu Fiat mor flin, oedd gan fod dyluniad y Ronda yn debyg iawn i'r ail-steilio roeddent wedi bwriadu ei gynhyrchu ar gyfer y Fiat Ritmo, a bu'n rhaid iddynt ei sgrapio.
Ychydig flynyddoedd wedi i Fiat dynnu allan o'r cwmni, arwyddodd Audi AG, un o is-gwmnïau Grŵp Volkswagen, gytundeb i gydweithredu gyda SEAT, gan ddod yn gyfranddaliwr mawr ym 1986, ac yn berchennog ar 100% o'r cwmni ym 1990. Yn ystod canol y 2000au, trosglwyddwyd perchnogaeth SEAT o'r is-gwmni Audi AG, fel ei bod yn is-gwmni uniongyrchol i'r cwmni daliad Volkswagen AG.
Modelau cynnar
bawd|180px|Y SEAT Marbella, un o fodelau cynharaf SEAT.
Modelau cyfredol
bawd|180px|Y [[SEAT Ibiza, y car SEAT sy'n gwerthu fwyaf.]] Enwir y modelau cyfredol ar ôl enwau llefydd Sbaenaidd fel rheol.
The Fanatics
Ffilm gomedi yw The Fanatics a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Matrix sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Sharpe's Mission
Ffilm ddrama sydd hefyd yn ffilm hanesyddol gan y cyfarwyddwr Tom Clegg yw Sharpe's Mission a gyhoeddwyd yn 1996. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Sean Bean.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Scream sef ffilm arswyd gan Wes Craven. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tom Clegg ar 16 Hydref 1934 yn Swydd Gaerhirfryn.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tom Clegg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Libellulosoma minuta
Gwas neidr o deulu'r Corduliidae (neu'r 'Gweision neidr gwyrdd') yw'r Libellulosoma minuta. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Fart Paa
Ffilm fud (heb sain) yw Fart Paa a gyhoeddwyd yn 1909. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1909. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Corner in Wheat sef ffilm gan y Cymro D. W. Griffith.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cerddoriaeth Gwlad Pwyl
bawd|Dawnsio'r Polonez Mae traddodiad werin gyfoethog a chyfundrefn cerddoriaeth glasurol nodedig i'w gweld yng ngherddoriaeth Gwlad Pwyl. Mae'n un o'r ychydig wledydd yn Ewrop lle mae roc a hip hop yn dra-arglwyddiaethu dros gerddoriaeth boblogaidd ac mae cerddoriaeth amgen o bob math yn cael ei annog.
Beinn Lair - Sgurr Dubh
Mae Beinn Lair - Sgurr Dubh yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Maree i Loch Broom yn Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”.
Cerddoriaeth Gwlad Pwyl
Hanes cerddoriaeth glasurol yng Ngwlad Pwyl
Roedd nifer o gyfansoddwyr Eidaleg yn gweithio yn llysoedd Sigismund III Vasa a Władysław IV ar ddiwedd y 16g a dechrau'r 17eg, Luca Marenzio, Giovanni Francesco Anerio, a Marco Scacchi yn eu plith. Cyfansoddwr enwocaf y cyfnod oedd Adam Jarzębski.
Beinn Lair - Sgurr Dubh
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Margarete Magalhães Souza
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Cerddoriaeth Gwlad Pwyl
Hanes cerddoriaeth glasurol yng Ngwlad Pwyl
Dechreuodd traddodiad operatig yn Warsaw ym 1628 (a ddatblygwyd yn ddiweddarach gan Stanisław Moniuszko). Yn ddiweddarach yn y 17g ac yn yr 18g, bu dirywiad yng ngherddoriaeth y wlad yn sgil dirywiad y wlad.
bawd | [[Chopin, un o'r cyfansoddwyr enwocaf o Wlad Pwyl]] Gwaetha'r modd, yn y cyfnod hwn datblygodd y polonez. Cyfansoddwyd rhai nodedig ar gyfer piano Michał Kleofas Ogiński, Karol Kurpiński, Juliusz Zarębski, Henryk Wieniawski, Mieczysław Karłowicz, Józef Elsner, a Fryderyk Chopin wrth gwrs. Roedd Chopin ac Ignacy Dobrzyński yn ddisgyblion i Józef Elsner.
Roedd Karol Szymanowski a Józef Koffler yn ffigurau blaenllaw cyn yr ail ryfel byd. Ar ôl y rhyfel, bu i Roman Palester, Andrzej Panufnik a chyfansoddwyr eraill ffoi o'r wlad. Ym 1956, yn dilyn y chwalfa wleidyddol daeth yn sgîl marwolaeth Stalin, sefydlwyd gŵyl Hydref Warsaw, a datblygodd arddull Pwyleg o gyfansoddi cyfoes, yn seiliedig ar soniaredd a dodecaffonedd. Ymysg cyfansoddwyr nodedig roedd Tadeusz Baird, Boguslaw Schaeffer, Włodzimierz Kotoński, Witold Szalonek, Krzysztof Penderecki, Witold Lutosławski, Wojciech Kilar, Kazimierz Serocki a Henryk Mikołaj Górecki (a ddaeth yn enwog yn y 90au am ei drydedd symffoni).
Podhale
bawd|Golygfa nodweddiadol yn Podhale Er fod y traddodiad werin wedi pylu, yn enwedig yn y dinasoedd, cadwodd Podhale afael ar ei thraddodiadau. Mae Zakopane, prif dref y rhanbarth, wedi bod yn ganolfan celfyddydol ers y 19fed ganrif, pan ddarganfu Karol Szymanowski gerddoriaeth Goral yno a ddaeth yn ardal ffasiynol ymysg ddeallusion Ewrop. Mae cerddoriaeth yr ardal yn perthyn i gerddoriaeth mynyddoedd y Carpatiau yn yr Wcrain, Slofacia, y Weriniaeth Tsiec a Romania. Mae grŵpiau lleol yn canu yn y modd lydiaidd ar y ffidil a'r soddgrwth. Mae arddull canu lidyzowanie hefyd yn defnyddio'r modd lydiaidd. Mae dawnsiau dau-guraid fel y krzesany cyflym, y zbójnicki (yr enwocaf o ddawnsiau'r ardal) a'r ozwodna (sydd â strwythur 5-bar anarferol) yn boblogaidd. Mae arwyr fel Janosik yn destun i lawer o ganeuon.
Cerddoriaeth boblogaidd
Mae cerddoriaeth fetel eithafol yn boblogaidd iawn o dan y ddaear. Ceir bandiau megis Behemoth, Vader, Yattering, Decapitated, Indukti, Hate, a Lux Occulta.
Datblygodd cerddorion jas y wlad arddull nodweddiadol, oedd ar ei hanterth yn y 1960au a'r 1970au. Ymysg yr artistiaid enwocaf maen Krzysztof Komeda, Adam Makowicz, Tomasz Stańko a Michał Urbaniak.
Dwy ŵyl gyfoes fawr yw gŵyl Opole a Gŵyl Gerdd Sopot yn nhref glan-môr a sba boblogaidd Sopot, a ddaeth am gyfnod yn yr 1970au yn leoliad ar gyfer Cystadleuaeth Cân Intervision, sef, fersiwn y Bloc Comiwnyddol o'r Eurovision. Gwyliau eraill pwysig yw Jazz Jamboree, Gŵyl Blues Rawa a Wratislavia Cantans.
Blodyn neidr
Deugotyledon ac un o deulu'r 'pincs' fel y'u gelwir ar lafar gwlad yw Blodyn neidr sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Caryophyllaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Silene dioica a'r enw Saesneg yw Red campion. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Gludlys Coch, Blodeuyn Rhudd, Blodyn Crach, Blodyn Neidr, Blodyn Taranau, Blodyn y Neidr, Botwm Mab leuanc, Ceiliog Coch, Coch y Taranau, Lluglys Blodeuyn Rhudd, Lluglys Ysgar, Llys yr Ychain, Llys yr Ychen, Llysiau Robin.
Caiff ei dyfu'n aml mewn gerddi oherwydd lliw'r planhigyn hwn. Mae'r dail wedi'i gosod gyferbyn a'i gilydd.
The Girl On The Boat
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Henry Kaplan yw The Girl On The Boat a gyhoeddwyd yn 1961. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Reuben Ship a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Kenneth V. Jones.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Norman Wisdom.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1961. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Breakfast at Tiffany's sy’n glasur o ffilm, yn gomedi rhamantus gan Blake Edwards ac yn addasiad o lyfr o’r un enw. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Denys Coop oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henry Kaplan ar 13 Medi 1926.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henry Kaplan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Układ zamknięty
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,350 o ffilmiau Pwyleg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ryszard Bugajski nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Colette Rosselli
Arlunydd benywaidd o'r Eidal oedd Colette Rosselli (25 Mai 1911 - 9 Mawrth 1996).
Fe'i ganed yn Lausanne a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn ddinesydd o'r Eidal.
Bu'n briod i Indro Montanelli. Bu farw yn Rhufain.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Congleton
Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Congleton. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dwyrain Swydd Gaer.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 26,482.
Mae Caerdydd 198.9 km i ffwrdd o Congleton ac mae Llundain yn 232.6 km. Y ddinas agosaf ydy Stoke-on-Trent sy'n 16 km i ffwrdd.
Otto Und Die Nackte Welle
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Günther Siegmund yw Otto Und Die Nackte Welle a gyhoeddwyd yn 1968. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Günther Siegmund a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Heinz Funk.
South Kilworth
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerlŷr, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy South Kilworth. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Harborough.
Otto Und Die Nackte Welle
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1968. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 2001: A Space Odyssey sef ffilm wyddonias gan Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Walter Tuch oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Günther Siegmund ar 16 Mai 1927 yn Hamburg a bu farw yn Llyn Garda ar 11 Mawrth 1979. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 11 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Günther Siegmund nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Betty Hutton
Actores a chantores americanaidd oedd Betty Hutton (ganwyd Elizabeth June Thornburg) (26 Chwefror 1921 – 11 Mawrth 2007).
Trawiad gwres
Math o salwch gwres difrifol yw trawiad gwres, a elwir hefyd yn drawiad haul, ac mae'n achosi i dymheredd y corff gynyddu i dros 40.0 °C (104.0 °F), gall ddioddefwyr deimlo'n ddryslyd o ganlyniad i'r cyflwr. Achosa symptomau eraill hefyd, er enghraifft croen coch, sych neu laith, cur pen a phenysgafnder. Mae modd i'r cyflwr ddatblygu'n raddol neu'n sydyn. Mewn achosion eithafol gall arwain at gymhlethdodau difrifol fel strôc, rhabdomyolysis, neu fethiant yr arennau.
Achosir trawiad gwres gan dymereddau allanol uchel neu orweithio corfforol. Mae ffactorau risg yn cynnwys poethdonnau a lleithder uchel; defnyddio rhai cyffuriau megis diwretigion, beta-atalyddion, neu alcohol; clefyd y galon, ac anhwylderau croen. Mewn achosion nad sy'n gysylltiedig â gorymarfer corfforol, y mae'r cyflwr fel arfer yn taro’r rheini sy'n hŷn neu â phroblemau iechyd hirdymor. Rhoddir diagnosis ar sail symptomau. Math o hyperthermia (gorwres) yw trawiad gwres. Mae'n wahanol i dwymyn sy'n achosi cynnydd ffisiolegol yn y pwynt gosod tymheredd.
Gellir osgoi'r cyflwr drwy yfed digon o hylif a chysgodi o wres allanol gormodol. Wrth drin y cyflwr rhaid oeri'r corff yn gyflym. Argymhellir defnyddio dulliau megis chwistrellu'r dioddefwr â dŵr, defnyddio gwyntyll, gosod yr unigolyn mewn dŵr ag iâ, neu gynnig hylifau mewnwythiennol oer. Er bod gosod pecynnau iâ ar yr unigolyn yn synhwyrol, ni argymhellir defnyddio'r dull hwnnw'n unig.
His Double Flivver
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Henry Kernan yw His Double Flivver a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Immigrant sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henry Kernan ar 1 Ionawr 1850 yn Pittsburgh.
Sitting Bull at The Spirit Lake Massacre
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Robert N. Bradbury yw Sitting Bull at The Spirit Lake Massacre a gyhoeddwyd yn 1927. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Bryant Washburn. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1927. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Metropolis ffilm ffuglen wyddonol o’r Almaen gan Fritz Lang. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert N Bradbury ar 23 Mawrth 1886 yn Walla Walla, Washington a bu farw yn Glendale ar 15 Mawrth 2009.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert N. Bradbury nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Poggio Bracciolini
Llenor Eidalaidd yn yr iaith Ladin, ysgolhaig clasurol, ceinlythrennwr, a dyneiddiwr yng nghyfnod y Dadeni Dysg oedd Gian Francesco Poggio Bracciolini (11 Chwefror 1380 – 30 Hydref 1459) sydd yn nodedig am ailddarganfod sawl llawysgrif Lladin glasurol mewn llyfrgelloedd mynachaidd Ewrop.
Dull D'Hondt
System ar gyfer rhoi seddi i ymgeiswyr mewn etholiadau rhestrau plaid cynrychiolaeth gyfrannol yw dull D'Hondt.
Poggio Bracciolini
Bywyd cynnar
Ganed Gian Francesco Poggio Bracciolini ar 11 Chwefror 1380 ym mhentref Terranuova, Gweriniaeth Fflorens, a leolir heddiw yn nhalaith Arezzo. Aeth i ddinas Fflorens a dysgodd yr ieithoedd Lladin a Groeg yn ogystal â gwaith y notari a'r sgrifellwr. Gweithiodd yn Fflorens yn ystod ei ieuenctid yn adysgrifennu llawysgrifau, ac wrth ei waith fe ddyfeisiai'r ysgrifen ddyneiddiol, ar sail y llaw fân Garolingaidd. Cafodd yr arddull hwnnw ei ddynwared a'i gaboli gan gopiwyr llawysgrifau gan ddatblygu yn ffurf gynnar ar y teipiau Rhufeinig.
Chwilota a llenydda
Ym 1403 symudodd i Rufain a fe'i penodwyd yn ysgrifennydd i'r Pab Boniffas IX (t. 1389–1404). Cyd-deithiodd Bracciolini ar draws Ewrop yn un o'r osgordd babaidd, er enghraifft i Gyngor Eglwysig Konstanz (1414–18), ac ymwelodd â llyfrgelloedd y mynachlogydd a'r eglwysi a fu'n meddu ar gannoedd o lawysgrifau hynafol unigryw. Yn Abaty Cluny ym 1415 daeth o hyd i ddau araith gan Cicero, ac ym 1416 fe ganfu'r testun cyflawn cyntaf o Institutio oratoria gan Quintilian, tri o lyfrau Argonautica a rhan o un arall gan Valerius Flaccus, a sylwebaeth Asconius Pedianus ar areithiau Cicero, i gyd yn llyfrgell Abaty Sant Gall. Aeth ar sawl taith i Fulda a mynachlogydd eraill i chwilio am ragor o lawysgrifau, ac ym 1417 canfuwyd De significatu verborum gan Sextus Pompeius Festus, De rerum natura gan Lucretius, Astronomica gan Manilius, Punica gan Silius Italicus, Res gestae gan Ammianus Marcellinus, a'r llyfr coginio Apicius. Daeth o hyd i ragor o areithiau Cicero yn Langres ac yng Nghwlen. Cyfrannodd darganfyddiadau Bracciolini o weithiau Cicero a Quintilian at ddealltwriaeth ysgolheigion Ewropeaidd yr oes o arddull Lladin, rhethreg glasurol, a chysyniadau o addysg.
Dull D'Hondt
Defnydd yng Nghymru
Mabwysiadwyd y dull gan Gymru ar gyfer etholiadau Senedd Cymru a Senedd Ewrop.