cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
C.P.D. Porthmadog
Yn 1996/97, gyda'r sefyllfa ariannol yn llawer gwell, cafodd y tîm ddechrau anhygoel o dda i'r tymor. Ni gollwyd gêm gartref tan y flwyddyn newydd a, phan ddaeth y Bari i'r Traeth, roedd yn gêm rhwng ail a phedwerydd, gyda dim ond gwahaniaeth goliau yn ei gwahanu. Un o'r chwaraewyr, a gyfrannodd fwyaf at y dechreuad hwn, oedd Paul Roberts. Cyn gadael y clwb i ymuno â Wrecsam am £10,000, roedd wedi chwarae i dim dan-21 Cymru a hefyd yn brif sgoriwr y gynghrair. Yn wir, daeth ei gyfle i chwarae i'r Cymry ifanc, ar ôl iddo helpu Port i'w curo mewn gêm gyfeillgar [Port 1:0 Cymru U21].
Topas coch
Teulu
Mae'r topas coch yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
C.P.D. Porthmadog
Ar ôl ymadawiad Paul, newidiodd tymor Port yn gyfan gwbl, wrth i'r tîm orffen y tymor yn y degfed safle. Gorffennwyd y tymor gyda buddugoliaeth dros Gaernarfon yn rownd derfynol Cwpan Her Arfordir y Gogledd, gyda Port yn trechu Bangor a Bae Colwyn mewn rowndiau cynharach.
Yn 1997/98, daeth diwedd i gyfnod Port yng Nghynghrair Cymru yn dilyn rhediad gwael at ddiwedd y tymor. Yn rhyfeddol, wrth ystyried rhai o’r penderfyniadau a gymerwyd ers hynny, collodd Port eu safle er iddynt orffen yn 4ydd o’r gwaelod.
Yn 1998/99, yn ôl yn y Cynghrair Undebol, aeth y tymor ar chwâl yn dilyn y penderfyniad na fyddai Port yn cael eu dyrchafu oherwydd diffyg cyfleusterau. Gorffennodd Port yng nghanol y tabl ond llwyddwyd i gipio Cwpan y Gynghrair. Diolch i rediad o fuddugoliaethau ar ôl i Viv Williams godi'r awenau, yn dilyn ymadawiad Colin Hawkins, gorffennodd y clwb yn bumed yn 1999-2000.
Wrth i Viv ac Osian Roberts adeiladu tîm newydd, codwyd gobeithion y cefnogwyr fod y dyddiau da ar fin dychwelyd i'r Traeth. A dyna sut y bu, wrth i Port gael un o’r tymhorau gorau yn eu hanes yn 2002-03. Enillwyd pob gêm gartref trwy gydol y tymor, gyda’r unig ddwy gêm iddynt golli yn dod ar ôl iddynt sicrhau dyrchafiad. Dyrchafwyd Port i Uwch Gynghrair Cymru gyda mantais o 19 pwynt ar frig y Gynghrair Undebol. Aeth Port ymlaen i ychwanegu dwy gwpan (Cwpan Her y Gogledd a Chwpan y Gynghrair) at eu llwyddiannau.
Gyda Viv Williams ac Osian Roberts yn ffurfio’r bartneriaeth rheoli a hyfforddi, camodd Porthmadog yn ôl i Uwch Gynghrair Cymru gan orffen yn 12fed ddigon parchus yn 2003-04. Yn y tri tymor canlynol, gorffen yn yr 11eg oedd yr hanes ac yn 2006-07, hefyd, cafwyd buddugoliaethau nodedig mewn tri chwpan gan gyrraedd rownd gyn derfynol Cwpan y Gynghrair. Osian Roberts erbyn hyn oedd y rheolwr gyda Viv Williams yn is-reolwr. Am y rhan fwyaf o’r tymor, roedd cwmwl du cosb drom ac annheg y Gymdeithas Bêl Droed, am sylwadau hiliol gan un unigolyn, yn hongian uwchben y clwb. Ni ddaeth y saga hwn i ben tan Fehefin 2007 wedi’r clwb fynd â’r achos at dribiwnlys annibynnol ac o’r diwedd sicrhawyd tegwch a chyfiawnder.
Ond ar ôl tymhorau llwyddiannus, daeth cyfnod Viv ac Osian wrth y llyw i ben yn ddisymwth ar ddiwedd 2006-07 gyda ymadawiad Osian i swydd Cyfarwyddwr Hyfforddi gyda’r Gymdeithas Bêl Droed ac ymddiswyddodd Viv yr un pryd ar ôl 7 mlynedd gyda’r clwb. Penodwyd cyn chwaraewr Manchester United, Clayton Blackmore, yn rheolwr ar gyfer 2007-08. Ond byr bu arhosiad Blackmore ar ôl cychwyn trychinebus i’r tymor. Troi at Viv Williams unwaith eto wnaeth y clwb a gyda chymorth Alan Bickerstaff llwyddwyd i gadw’r clwb yn yr Uwch Gynghrair gyda buddugoliaeth ar ddiwrnod olaf y tymor. Ym mis Mai 2008, penodwyd Paul Whelan yn rheolwr i olynu Viv Williams.
Melanesobasis simmondsi
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Melanesobasis simmondsi sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Melanesobasis.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
The Buried Self
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Leo Lasko yw The Buried Self a gyhoeddwyd yn 1921. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Ibwproffen
Mae ibwproffen yn feddyginiaeth yn y dosbarth cyffuriau gwrthlidiol ansteroidaidd (NSAID) a ddefnyddir i drin poen, twymyn a llid. Mae hyn yn cynnwys cyfnodau misglwyf poenus, y meigryn, y ddannoedd, a'r gwynegon. Y fformiwla cemegol ar gyfer y cyffur hwn yw C₁₃H₁₈O₂. Mae hefyd yn cael ei ddefnyddio i gau patent ductus arteriosus mewn babanod cynamserol. Gellir ei ddefnyddio trwy'r geg, yn fewnwythiennol ac fel jel argroenol. Fel arfer mae'n dechrau gweithio o fewn awr.
The Buried Self
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1921. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Kid sef ffilm gomedi a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Ibwproffen
Sgil effeithiau
Mae sgil effeithiau cyffredin yn cynnwys llosg cylla a brechod. O'i gymharu â NSAIDau eraill, gallai fod llai o sgil effeithiau megis gwaedu gastro-berfeddol. Mae'n cynyddu'r risg o fethiant y galon, methiant yr arennau, a methiant yr iau. Mewn dosau isel, nid yw'n ymddangos ei fod yn cynyddu'r perygl o gael trawiad ar y galon; fodd bynnag, o gymryd dosau uwch efallai y bydd. Gall Ibuprofen hefyd arwain at waethygu asthma. Er nad yw'n glir os yw'n ddiogel yn ystod beichiogrwydd cynnar, ymddengys ei fod yn niweidiol mewn beichiogrwydd yn ddiweddarach ac felly nid yw'n cael ei argymell. Fel NSAIDau eraill, mae'n gweithio drwy atal cynhyrchu prostaglandinau trwy ostwng gweithgaredd yr ensym cyclooxygenase. Mae Ibuprofen yn gyffur gwrthlidiol gwannach na NSAIDau eraill.
The Buried Self
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Leo Lasko ar 25 Mehefin 1885 yn Hamburg a bu farw yn Llundain ar 28 Chwefror 2007.
Ibwproffen
Hanes
Darganfuwyd Ibuprofen ym 1961 gan Stewart Adams (1923−2019)) o gwmni Boots, a oedd yn chwilio am foddion ar gyfer ei ben mawr. Cafodd ei farchnata i ddechrau fel Brufen. Mae ar gael o dan nifer o enwau masnachol, gan gynnwys Advil and Motrin. Cafodd ei farchnata gyntaf yn y Deyrnas Unedig ym 1969 ac yn yr Unol Daleithiau ym 1974. Mae ar Restr Meddyginiaethau Hanfodol Sefydliad Iechyd y Byd, y meddyginiaethau mwyaf effeithiol a diogel sydd eu hangen mewn system iechyd. Mae ar gael fel meddyginiaeth generig. Mae'n feddyginiaeth gellir ei brynu dros y cownter mewn siopau ac archfarchnadoedd heb yr angen am bresgripsiwn na phresenoldeb fferyllydd.
Defnydd meddygol
Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:
Maribel Verdú
Actores o Madrid, Sbaen yw María Isabel Verdú Rollán (ganwyd 2 Hydref 1970).
Adenosin
Mae adenosin yn niwcleosid pwrin sydd wedi’i gyfansoddi o foleciwl o adenin wedi’i gydio wrth gyfran o foleciwl siwgr ribos (riboffwranos) drwy fond β-N9-glycosidig. Y fformiwla cemegol ar gyfer y cyffur hwn yw C₁₀H₁₃N₅O₄. Mae adenosin yn gynhwysyn actif yn Adenoscan ac Adenocard.
Defnydd meddygol
Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:
Enwau
Caiff cyffuriau eu hadnabod gan amryw o enwau gwahanol yn aml. Enw cemegol y cyffur hen yw Adenosin, ond rhoddir enwau masnachol a brand iddo hefyd, gan gynnwys;
Caneuon Heddwch
Casgliad o ddeugain o ganeuon heddwch gan Lleucu Roberts (Golygydd) yw Caneuon Heddwch. Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1991. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Casgliad o ddeugain o ganeuon heddwch Cymraeg i'w canu mewn cyfarfodydd, protestiadau a gwasanaethau, yn cynnwys caneuon pop, emynau, gwaith beirdd adnabyddus a rhai caneuon newydd.
Tales of Poe
Ffilm annibynol gan y cyfarwyddwyr Bart Mastronardi a Alan Rowe Kelly yw Tales of Poe a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Alan Rowe Kelly.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Debbie Rochon, Caroline Williams, Amy Steel, Randy Jones, Adrienne King, Alan Rowe Kelly a Desiree Gould.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Bart Mastronardi oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Alan Rowe Kelly sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bart Mastronardi ar 23 Mai 1972 yn Queens.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bart Mastronardi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mary Beale
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Barrow, Suffolk, y Deyrnas Unedig oedd Mary Beale (26 Mawrth 1633 – Hydref 1699). Roedd hi'n awdures hefyd. Bu farw yn Llundain yn 1699.
Fattoruso
Ffilm ddogfen yw Fattoruso a gyhoeddwyd yn 2017. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Fattoruso ac fe’i cynhyrchwyd yn Wrwgwái. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Gwalchwyfyn llygeidiog
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw gwalchwyfyn llygeidiog, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy gwalchwyfynod llygeidiog; yr enw Saesneg yw Eyed Hawk-moth, a'r enw gwyddonol yw Smerinthus ocellata.
Female Perversions
Ffilm ddrama am LGBT gan y cyfarwyddwr Susan Streitfeld yw Female Perversions a gyhoeddwyd yn 1996. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a'r Almaen. Lleolwyd y stori yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Debbie Wiseman. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Fattoruso
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Female Perversions
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Clancy Brown, Frances Fisher, Marcia Cross, Tilda Swinton, Shawnee Smith, Amy Madigan, Paulina Porizkova, Karen Sillas, Laila Robins, John Diehl, Sandy Martin, Jim James a Lisa Jane Persky. Mae'r ffilm Female Perversions yn 112 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Strwythur y Fyddin Brydeinig
Strwythur y Fyddin Brydeinig.
Female Perversions
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Scream sef ffilm arswyd gan Wes Craven. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Teresa Medina oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Susan Streitfeld nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gwalchwyfyn llygeidiog
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae'r gwalchwyfyn llygeidiog yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Rajadhi Raja
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Sakthi Chidambaram yw Rajadhi Raja a gyhoeddwyd yn 2009. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ராஜாதி ராஜா ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg a hynny gan Sakthi Chidambaram.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kamna Jethmalani, Karunas, Kiran Rathod, Mumtaj, Raghava Lawrence a Snigdha Akolkar. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1992 ac mae ganddo o leiaf 4 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sakthi Chidambaram nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Brych meudwy
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Brych meudwy (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: brychion meudwy) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Catharus guttatus; yr enw Saesneg arno yw Hermit thrush. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae) sydd yn urdd y Passeriformes. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain, ond nid yng Nghymru.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. guttatus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Teulu
Mae'r brych meudwy yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
The Happiness of a Mother
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Huỳnh Đông yw The Happiness of a Mother a gyhoeddwyd yn 2019. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Hạnh phúc của mẹ ac fe’i cynhyrchwyd yn Fietnam.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Huỳnh Đông nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mesamphiagrion demarmelsi
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Mesamphiagrion demarmelsi sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Mesamphiagrion.
Caneuon Ionawr - i Lais Uchel
Casgliad o dair cân newydd ar gyfer llais uchel gan Gareth Glyn yw Caneuon Ionawr - i Lais Uchel.
Disgrifiad byr
Casgliad o dair cân newydd ar gyfer llais uchel gan gyfansoddwyr cyfoes, yn cynnwys gosodiadau o eiriau cyfarwydd 'Ionawr', Eifion Wyn, 'Bwydo'r Adar', Dewi Jones ac 'Eirlysiau', Waldo Williams, ynghyd â chyfieithiadau Saesneg.
Botwm Crys yn cadw lle
The Plain
Ffilm ddogfen yw The Plain a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Mae'r ffilm The Plain yn 7 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
A Funny Thing Happened On The Way to The Moon
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Bart Sibrel yw A Funny Thing Happened On The Way to The Moon a gyhoeddwyd yn 2001. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Bart Sibrel.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2001. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Beautiful Mind sef ffilm fywgraffyddol gan Ron Howard. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bart Sibrel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Apache Uprising
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr R. G. Springsteen yw Apache Uprising a gyhoeddwyd yn 1965. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jimmie Haskell. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw DeForest Kelley, Lon Chaney Jr., Jean Parker, Corinne Calvet, Arthur Hunnicutt, Richard Arlen, Johnny Mack Brown, Gene Evans, John Russell, Don "Red" Barry, Robert H. Harris a Rory Calhoun. Mae'r ffilm Apache Uprising yn 89 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Sound of Music sef ffilm fiwsical rhamantus a leolir yn Awstria yn ystod yr Ail Ryfel Byd, gan Robert Wise. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. W. Wallace Kelley oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Fótuó Shǒuzhōng De Shāshǒu
Ffilm ar y grefft o ymladd gan y cyfarwyddwr Hwang Jang-lee yw Fótuó Shǒuzhōng De Shāshǒu a gyhoeddwyd yn 1981. Fe'i cynhyrchwyd yn Tsieina. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieineeg Mandarin. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Hwyaden gycyllog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Hwyaden gycyllog (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: hwyaid cycyllog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Mergus cucullatus; yr enw Saesneg arno yw Hooded merganser. Mae'n perthyn i deulu'r Hwyaid (Lladin: Anatidae) sydd yn urdd y Anseriformes. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain, ond nid yng Nghymru.
Fótuó Shǒuzhōng De Shāshǒu
Y prif actor yn y ffilm hon yw Hwang Jang-lee. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Hwyaden gycyllog
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. cucullatus, sef enw'r rhywogaeth.
Apache Uprising
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm R G Springsteen ar 8 Medi 1904 yn Tacoma a bu farw yn Los Angeles ar 20 Medi 2002. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1936 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd R. G. Springsteen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Fótuó Shǒuzhōng De Shāshǒu
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1981. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Raiders of the Lost Ark sef ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm Steven Spielberg.
Hwyaden gycyllog
Teulu
Mae'r hwyaden gycyllog yn perthyn i deulu'r Hwyaid (Lladin: Anatidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Fótuó Shǒuzhōng De Shāshǒu
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hwang Jang-lee ar 21 Rhagfyr 1944 yn Aomori. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1974 ac mae ganddo o leiaf 14 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Crynoddisg
bawd|200px|Crynoddisg: enghraifft o'r 2000au
Fótuó Shǒuzhōng De Shāshǒu
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hwang Jang-lee nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Crynoddisg
Disg optegol a ddefnyddir i storio data digidol yw crynoddisg, CD-ROM neu CD. Dechreuodd datblygiad y cyfrwng gan y cwmniau electroneg Philips a Sony yn 1979. Bu'n dair blynedd cyn fod y crynoddisg yn cael ei ryddhau yn 1982. Yn wreiddiol, fe'i cynlluniwyd fel cyfrwng ar gyfer storio cerddoriaeth ddigidol yn unig, oherwydd fod golwg y disgiau yn debyg i recordiau feinyl, ond yna addaswyd y dechnoleg i'w ddefnyddio fel dyfais storio data gwahanol megis delweddau, testun a rhaglenni. Felly, rhyddhawyd y CD-ROM ym mis Mehefin 1985, a fyddai'n dod yn brif gyfrwng ar gyfer meddalwedd cyfrifiadurol am dros ddegawd rhwng 1993 a 2005, pan ddaeth y we fyd-eang yn gryfach cyfrwng.
Ystyr "CD" ydy talfyriad o "Compact Disg" (CD|Cryno Ddisg); ac ystyr "ROM" ydy Read Only Memory, gan nad oedd hi'n bosibl i'r defnyddiwr losgi gwybodaeth ar y ddisg fwy nag unwaith sef write-once audio and data storage (CD-R) ac yna: rewritable media (CD-RW), Video Compact Discs (VCD), Super Video Compact Discs (SVCD), PhotoCD, PictureCD, CD-i, ac Enhanced CD. Gwelodd yr Audio CD a chwaraewyr audio CD olau dydd yn gyntaf yn 1982.
Roedd y CD-ROM rhyngweithiol yn defnyddio sain, llun, ffilm, animeiddiadau "Flash" ayb ac yn rhoi cyfle i'r defnyddiwr roi mewnbwn. Oherwydd hyn, roeddent yn cael eu defnyddio llawer fel adnodd addysgol. Un o'r cyntaf yn y Gymraeg oedd y gyfres hanes honno "FfotoBanc Cymru" gan Gyhoeddiadau Sycharth.
Call a Messenger
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Arthur Lubin yw Call a Messenger a gyhoeddwyd yn 1939. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Hans J. Salter.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Robert Armstrong, Mary Carlisle, Buster Crabbe, Victor Jory, Billy Halop, Frank O'Connor, Huntz Hall, Dead End Kids, El Brendel, John Hamilton a Little Tough Guys. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1939. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gone with the Wind sef ffilm Americanaidd am drais, dial a rhamant gan Victor Fleming, George Cukor a Sam Wood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Elwood Bredell oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Lubin ar 25 Gorffenaf 1898 yn Los Angeles a bu farw yn Glendale ar 9 Ionawr 2022. Derbyniodd ei addysg yn Carnegie Mellon College of Fine Arts.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Lubin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sri Lanca
Ynys a gwlad yng Nghefnfor India oddi ar arfordir de-ddwyreiniol India yw Gweriniaeth Sosialaidd Ddemocrataidd Sri Lanca neu Sri Lanca (cyn 1972, Ceylon neu Seilón). Ei phrifddinas yw Colombo.
Hanes
Ffurfiwyd Teigrod Rhyddhau Tamil Eelam, neu'r Teigrod Tamil, ar 5 Mai 1976 gan Velupillai Prabhakaran, gyda'r bwriad o greu gwladwriaeth annibynnol yng ngogledd a dwyrain yr ynys, lle roedd y mwyafrif o'r boblogaeth yn perthyn i grŵp ethnig y Tamil. Sail eu hymdrech am annibyniaeth oedd fod y farn fod y lleiafrif Tamil yn Sri Lanca yn cael eu trin yn annheg gan y mwyafrif Sinhalaidd. Cawsant fesur o gymorth gan y boblogaeth Talil yn Tamil Nadu, India, a chan bobl o dras Tamil mewn rhannau eraill o'r byd. Datblygodd ymosodiadau'r Teigrod i roi cychwyn i Ryfel Cartref Sri Lanca, a barhaodd hyd nes iddynt gael eu gorchfygu gan luoedd arfog Sri Lanca ym mis Mai 2009. Am gyfnod, roedd y Teigrod yn rheoli rhan helaeth o ogledd a dwyrain yr ynys. Dechreuwyd trafodaethau heddwch nifer o weithiau, y tro olaf yn 2002. Wedi i'r trafodaethau hyn fethu'n derfynol yn 2006, dechreuodd lluoedd arfog Sri Lanca ar ymgyrch fawr yn eu herbyn, ac yn raddol cipiwyd eu tiriogaethau oddi arnynt. Adroddwyd fod Velupillai Prabhakaran wedi ei ladd yn nyddiau olaf yr ymladd.
Mesamphiagrion dunklei
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Mesamphiagrion dunklei sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Mesamphiagrion.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Maeswellt cyffredin
Planhigyn blodeuol Monocotaidd a math o wair yw Maeswellt cyffredin sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Poaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Agrostis capillaris a'r enw Saesneg yw Common bent. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Maeswellt Cyffredin, Cawn Pensidan, Maeswellt Addfain.
Gall dyfu bron mewn unrhyw fan gan gynnwys gwlyptiroedd, coedwigoedd a thwndra. Dofwyd ac addaswyd y planhigyn gan ffermwyr dros y milenia; chwiorydd i'r planhigyn hwn yw: india corn, gwenith, barlys, reis ac ŷd.
Oes Edward
250px|bawd|Enghraifft dda o bensaernïaeth Edwardaidd: Pier y Garth, [[Bangor, o Fiwmaris]] Yn hanes y Deyrnas Unedig, cyfeirir at gyfnod teyrnasiad y brenin Edward VII, sef o 1901 hyd 1910, yn syml fel Oes Edward' neu'r Oes Edwardaidd. Defnyddir y term"Edwardaidd" yn aml i gyfeirio at y 1900au yng ngwledydd Prydain yn gyffredinol neu, yn fwy neilltuol, i gyfeirio at arddull pensaernïol a chelfyddydau'r cyfnod. Fe'i defnyddir hefyd wrth gyfeirio at ddodrefn, celfi, dillad a.y.y.b. o'r 1910au.
Roedd yn gyfnod pan welwyd yr Ymerodraeth Brydeinig ar ei hanterth. Roedd yn gyfnod o sefydlogrwydd a heddwch, ar y cyfan, sy'n gorwedd rhwng diwedd Rhyfel De Affrica (y rhyfel yn erbyn y Boers) ac erchyllter y Rhyfel Byd Cyntaf. Dilynwyd y rhyfel byd gan gyfnod hir o ansicrwydd economaidd a gwleidyddol yn y 1920au a'r 1930au, a daeth pobl i ddechrau edrych yn ôl ar y 1900au fel rhyw fath o Oes Aur.
Yn 1901 bu farw'r frenhines Victoria ar ôl 63 o flynyddoedd ar yr orsedd, a dynododd hyn ddiwedd cyfnod Victoria, wrth iddi gael ei holynu gan Edward VII. Roedd Edward wrth ei fodd gydag hwyl, ac felly roedd yn boblogaidd iawn. Ymhlith ei hoff chwaraeon oedd rasio, hwylio a saethu, ac roedd ganddo gylch cymdeithasol enfawr ym Mhrydain ac ar y cyfandir.
Afon Alaw
Un o'r afonydd mwyaf ar Ynys Môn yw Afon Alaw. Fe'i lleolir yng ngogledd yr ynys. Ei hyd yw tua 10 milltir (yn cynnwys ei chwrs trwy Llyn Alaw). Cafodd yr enw "Afon Alaw" am fod yr alaw (lili'r dŵr) yn tyfu yno.
Llwybr yr afon
Mae'r afon yn tarddu gerllaw Llanerchymedd yng nghanol yr ynys ac yn llifo i mewn i Lyn Alaw, cronfa a ffurfiwyd trwy adeiladu argae ar draws yr afon. Mae nifer o nentydd eraill hefyd yn llifo i mewn i'r llyn.
Ar ôl gadael y llyn mae'r afon yn llifo heibio Llanbabo a Llanfachreth, ac mae afon arall, a elwir Afon Alaw Fach, yn ymuno â hi. Mae'n cyrraedd y môr ym Mhenrhos, i'r dwyrain o Gaergybi. Mae rhan uchaf ei llif yn llifo ar draws Cors-y-Bol a cafodd ei atal i ffurfio cronfa ddwr Alaw.
Traddodiadau a hanes
Ceir sôn am Afon Alaw yn Brawnwen ferch Llŷr, ail gainc y Mabinogi, lle'r adroddir yr hanes am Branwen yn marw o dorcalon am fod cymaint o ryfelwyr dewr o Ynys y Cedyrn (Ynys Prydain) ac Iwerddon wedi marw o'i hachos hi, a'i chladdu wedyn mewn bedd ar lan Afon Alaw:
Mae claddfa ar lan yr afon gerllaw Llanbabo yn dwyn yr enw Bedd Branwen - credir ei bod yn dyddio o Oes yr Efydd.
Enwyd y llong hwylio Afon Alaw, chwaer-long yr Afon Cefni, ar ôl yr afon.
Cyfeiriodd y dyddiadurwr o Dronwy, Môn, Robert Bulkeley fel hyn ar 25 Mehefin 1631: ''Vespi I was at Glaslyn There was tymber newly come from Ireland. Raynie mor[ning]''. Yn aber yr afon yr oedd “Glaslyn”. Mae’r cyfeiriad yn awgrymu diwydiant allforio coed o egin stadau Ylster yn dilyn polisiau Prydain i “blannu” neu wladychu Iwerddon o Brydain.
Nid yw'r afon hon yn ymddangos ar fap Humphrey Lhuyd ond mae'n cael ei gweld yn glir ar fap Christopher Saxton (1579).
Yn aml mae enw'r afon hon wedi cael ei ysgrifennu yn anghywir fel "Alow".
Jonesville
Mae Jonesville yn enw ar sawl lle yn yr Unol Daleithiau:
Yrsa von Leistner
Arlunydd benywaidd o'r Almaen oedd Yrsa von Leistner (18 Gorffennaf 1917 - 12 Ebrill 2008).
Fe'i ganed yn München a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn ddinesydd o'r Almaen.
Bu farw yn Siegburg.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Big Town Czar
Ffilm am ddirgelwch gan y cyfarwyddwr Arthur Lubin yw Big Town Czar a gyhoeddwyd yn 1939. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Edmund Hartmann a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Charles Previn.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ed Sullivan, Eve Arden, Barton MacLane, James Flavin, Tom Brown, Gordon Jones, Carleton Young, Esther Dale, Frank Jenks, Irving Bacon, Jack La Rue a LeRoy Mason. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1939. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gone with the Wind sef ffilm Americanaidd am drais, dial a rhamant gan Victor Fleming, George Cukor a Sam Wood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Elwood Bredell oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Lubin ar 25 Gorffenaf 1898 yn Los Angeles a bu farw yn Glendale ar 9 Ionawr 2022. Derbyniodd ei addysg yn Carnegie Mellon College of Fine Arts.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Lubin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Nathu La
250px|bawd|Y llwybr i ben y bwlch ar yr ochr Indiaidd Bwlch strategol yn yr Himalaya a fu'n llwybr masnach rhwng Tibet ac India am ganrifoedd yw'r Nathu La (hefyd Natu La, weithiau Natu-la) (Tibeteg: རྣ་ཐོས་ལ; Nepali: नाथू ला; Tsieinaeg: 乃堆拉山口). Mae'n gorwedd ar y ffin rhwng India a Gweriniaeth Pobl Tsieina gan gysylltu talaith Indiaidd Sikkim, i'r de, a Tibet i'r gogledd. Mae'r bwlch, sy'n gorwedd 4,310 m (14,140 troedfedd) i fyny i'r gogledd-orllewin o Gangtok, yn gangen o'r hen rwydwaith masnach traws-Asiaidd a adnabyddir fel Llwybr y Sidan. Ystyr y gair Tibeteg nathu-la yw "Bwlch y Clustiau" (nathu "clustiau" + la "bwlch").
Ceir sawl rhywogaeth o flodau prin yn yr ardal, yn cynnwys nifer o rywogaethau o blanhigion rhododendron. Ar y ffordd i fyny i'r bwlch o ochr Gangtok ceir llyn Tsomgo (3780 m), sy'n denu nifer o ymwelwyr yn yr haf. Mae'r coedwigoedd ar y llethrau cyn cyrraedd y llyn hwnnw yn gartref i'r Panda Coch, un o famaliaid prinnaf Asia.
Am gyfnod, croesi'r Nathu La oedd bron yr unig ffordd i Ewropeaid gyrraedd Tibet. Mae sawl teithiwr wedi ysgrifennu am groesi'r bwlch, ac yn eu plith yr etholegydd Eidalaidd Fosco Maraini, ar ei ffordd i Lhasa gyda Giuseppe Tucci yn 1948.
Eos-frych penddu
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Eos-frych penddu (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: eos-frychion penddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Catharus mexicanus; yr enw Saesneg arno yw Black-headed nightingale thrush. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. mexicanus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r eos-frych penddu yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Gretli Fuchs
Fe'i ganed yn Oldenburg a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn ddinesydd o'r Almaen.
Bu farw yn Passau.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Cortisol
Mae cortisol yn hormon Steroid yn nosbarth hormonau’r glwcocorticoidau. Y fformiwla cemegol ar gyfer y cyffur hwn yw C₂₁H₃₀O₅. Mae cortisol yn gynhwysyn actif yn Solu-Cortef, Psoriasin Itch, Dermarest Dricort, Dermasorb HC, A-Hydrocort a Maximum-H.
Alma Gallega
Ffilm ar gerddoriaeth yw Alma Gallega a gyhoeddwyd yn 1966. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Afon Dwyfor
Afon yng Ngwynedd, Cymru, yw Afon Dwyfor.
Jönssonligan Dyker Upp Igen
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Mikael Ekman yw Jönssonligan Dyker Upp Igen a gyhoeddwyd yn 1986. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden a Denmarc. Lleolwyd y stori yn Stockholm. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Gösta Ekman a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ragnar Grippe.
Afon Dwyfor
Mae Afon Dwyfor yn tarddu yn rhan uchaf Cwm Pennant, lle mae nifer o nentydd yn cyfarfod. Wedi llifo tua'r de trwy bentref Llanfihangel-y-pennant mae'r troi tua'r de-orllewin heibio Dolbenmaen ac yna trwy benref Llanystumdwy, lle mae bedd David Lloyd George ar lan yr afon. Yn fuan wedyn mae Afon Dwyfach yn ymuno à hi, ychydig cyn iddi gyrraedd y môr i'r de o Lanystumdwy ac i'r gorllewin o dref Cricieth, gan aberu ym Mae Tremadog.
Alma Gallega
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1966. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Good, the Bad and the Ugly sef ffilm gomedi gowboi gan Sergio Leone. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Afon Dwyfor
bawd|chwith|Afon Dwyfor yng Nghwm Pennant
Alma Gallega
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Jönssonligan Dyker Upp Igen
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Björn Gustafson, Per Grundén, Gösta Ekman, Jarl Borssén, Roland Stoltz, Birgitta Andersson, Kent Andersson, Dan Ekborg, Johannes Brost, Ulf Brunnberg, Jacob Dahlin, Lars Dejert, Jan Dolata, Måns Ekman, Henrik S. Järrel, Carl-Lennart Fröbergh, John Harryson a Sten Johan Hedman. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Cortisol
Defnydd meddygol
Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:
Enwau
Caiff cyffuriau eu hadnabod gan amryw o enwau gwahanol yn aml. Enw cemegol y cyffur hen yw Cortisol, ond rhoddir enwau masnachol a brand iddo hefyd, gan gynnwys;
Jönssonligan Dyker Upp Igen
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1986. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Aliens sef ffilm wyddonias llawn arswyd a chyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Gunnar Källström oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Christjan Wegner sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Mesamphiagrion ecuatoriale
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Mesamphiagrion ecuatoriale sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Mesamphiagrion.
Jönssonligan Dyker Upp Igen
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Mikael Ekman ar 10 Mai 1943 yn Gustav Vasa.
Mesamphiagrion ecuatoriale
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Jönssonligan Dyker Upp Igen
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Mikael Ekman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sin Querer, Queriendo
Ffilm ddrama yw Sin Querer, Queriendo a gyhoeddwyd yn 1985. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Luis María Serra.
Caneuon Islwyn Ffowc Elis
Casgliad o ganeuon gan Islwyn Ffowc Elis yw Caneuon Islwyn Ffowc Elis. Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1988. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Sin Querer, Queriendo
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1985. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Back to the Future sef ffilm wyddonias Americanaidd am fachgen a’i gar yn cael ei yrru i’r dyfodol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Caneuon Islwyn Ffowc Elis
Disgrifiad byr
Casgliad o ganeuon poblogaidd Islwyn Ffowc Elis, wedi'u trefnu gan Robat Arwyn.
Sin Querer, Queriendo
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Caneuon Islwyn Ffowc Elis
Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle
Demi Lovato: Simply Complicated
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Hannah Lux Davis yw Demi Lovato: Simply Complicated a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hannah Lux Davis ar 17 Mai 1986 yn Bellevue. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2006 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Newport High School.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hannah Lux Davis nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Maes glo De Cymru
bawd|240px|Pwll Mawr, Blaenafon
Maes glo De Cymru yw'r mwyaf o'r ddau faes glo yng Nghymru. Mae'n ymestyn am bron 90 milltir o Fae Sant-y-Brid yn y gorllewin i Bont-y-pwl yn y dwyrain gyda rhannau ohono yn siroedd Caerfyrddin, Abertawe, Castell-nedd Port Talbot, Pen-y-bont ar Ogwr, Rhondda Cynon Taf, Bro Morgannwg, Merthyr Tydfil, Caerdydd, Caerffili, Blaenau Gwent, Torfaen a Powys.
Elephant White
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Prachya Pinkaew yw Elephant White a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Gwlad Tai a chafodd ei ffilmio yn Gwlad Tai. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Kevin Bernhardt a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Robert Folk.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Djimon Hounsou a Kevin Bacon. Mae'r ffilm Elephant White yn 91 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Flavia Durand
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Bourgogne, Ffrainc oedd Flavia Durand (1635 – 1715).
Elephant White
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan David Richardson sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Flavia Durand
Bu farw yn Messina yn 1715.
Tywysogaeth Cymru
bawd|dde|250|Arfau [[Llywelyn Fawr a ddaeth yn arfau Tywysogaeth Cymru drwy ei wyr, Llywelyn ap Gruffudd.]]
Für Kurze Zeit Napoleon
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Bart van Esch yw Für Kurze Zeit Napoleon a gyhoeddwyd yn 2005. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen a'r Iseldiroedd.
Tywysogaeth Cymru
Tywysogaeth a grëwyd gan Llywelyn ap Gruffudd ac a gydnabuwyd yn ffurfiol gan Loegr drwy Gytundeb Trefaldwyn ym 1267 oedd Tywysogaeth Cymru. Roedd yn cynnwys, yn fras, gogledd-orllewin a gorllewin Cymru, sef Gwynedd Uwch Conwy, rhan helaeth o'r Berfeddwlad, Powys Fadog a Phowys Wenwynwyn, rhannau o'r diriogaeth a gipiwyd gan Lywelyn oddi ar arglwyddi'r Mers, a Deheubarth; nid oedd yn cynnwys amrywiol arglwyddiaethau'r Mers ei hun (yn fras, dwyrain a de Cymru).
Für Kurze Zeit Napoleon
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bart van Esch ar 1 Ionawr 1964.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bart van Esch nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mesamphiagrion gaianii
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Mesamphiagrion gaianii sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Mesamphiagrion.
Gaer Fach
Ceir sawl Gaer Fach yng Nghymru:
Mesamphiagrion gaianii
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Tywysogaeth Cymru
Trwy Gytundeb Trefaldwyn, llwyddodd Llywelyn i gael gan y brenin gadarnhad o sylwedd yr hyn a enillasai drwy Gytundeb Pipton, cadarnhad y bu'n rhaid iddo dalu 25,000 marc (£16,666) amdano. Cydnabuwyd ei fod yn Dywysog Cymru a bod ganddo hawl i wrogaeth pob arglwydd Cymreig ac eithrio Maredudd ap Rhys o Ddryslwyn. (Prynodd yr hawl i wrogaeth hwnnw ym 1270.) Caniatawyd iddo feddiant ar Fuellt, Gwrtheyrnion a Brycheiniog a rhoddwyd iddo gyfle i brofi ei hawl i gadw eraill o arglwyddiaethau'r Mers. Roedd sicrhau Cytundeb Trefaldwyn yn orchest fawr oherwydd golygai gydnabod fod Llywelyn wedi creu hanfodion politi Cymreig.
O safbwynt cyfansoddiadol, y peth pwysicaf a gyflawnwyd trwy Gytundeb Trefaldwyn oedd iddo, ar sail cydsynio rhwng brenin Lloegr a thywysog Cymru, gydnabod sefydliad a elwir yn Lladin y cytundeb yn principatus Wallie, ymadrodd a fynegir yn gyffredin yn Gymraeg bellach fel "Tywysogaeth Cymru". Bu i'r ymadrodd hwn ddau ystyr. Yn gyntaf golygai swydd neu safle swyddogol tywysog Cymru. Eithr yn fwy cyffredin golygai'r diriogaeth y gweithredai tywysog Cymru fel tywysog o'i mewn. Am dair canrif ar ôl 1267 nid oedd ond oddeutu hanner Cymru yn perthyn i'r diriogaeth honno. Yno dechreuwyd defnyddio'r gair "tywysogaeth" am Gymru gyfan, nes i'r ymadrodd syml "Y Dywysogaeth" ddod o'r diwedd yn ddull cydnabyddedig o gyfeirio at Gymru yn ei chyfanrwydd.
Daeth i ben fel uned weinyddol ym 1542 pan gyfunwyd tywysogaeth Cymru â Sir y Fflint a'r Mers, ond daliai rhai i gyfeirio at Gymru gyfan fel "Tywysogaeth Cymru" am beth amser, sy'n ddefnydd anghywir o'r term. Er bod etifedd y goron Brydeinig yn derbyn y teitl "Tywysog Cymru" yn draddodiadol heddiw, mae hynny heb unrhyw rôl gyfansoddiadol mewn llywodraethu Cymru. Er bod rhai pobl yn dal i gyfeirio at Gymru fel "Y Dywysogaeth", ni ddefnyddir yr enw hwn i gyfeirio at y wlad yn swyddogol heddiw, ond yn hytrach Cymru yn unig a ddefnyddir gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru a Llywodraeth y DU. I nifer o Gymry heddiw mae defnyddio'r term i gyfeirio at Gymru yn cael ei ystyried yn ddatganiad gwleidyddol unoliaethol a/neu nawddoglyd am ei fod yn awgrymu fod Cymru yn rhanbarth llai na gwlad.
Llywelyn ap Gruffudd
bawd|dde|250px|Cymru ar ôl Cytundeb Trefaldwyn 1267 {{legend|#87de87|Gwynedd, Tywysogaeth Llywelyn ap Gruffudd}} {{legend|#ddafe9|Tiroedd concrwyd gan Lywelyn ap Gruffudd}} {{legend|#aaeeff|Tiroedd deiliaid Llywelyn}} {{legend|#ffb380|Arglwyddiaethau'r Mers}} {{legend|#eeffaa|Arglwyddiaethau brenin Lloegr}}
Roedd Llywelyn eisoes ym 1258 wedi cymryd arno'i hun deitl a safle tywysog Cymru, a hynny heb geisio sêl bendith brenin Lloegr; byth oddi ar hynny defnyddiasai'r teitl princeps Wallie hyd yn oed mewn dogfennau a oedd wedi eu cyfeirio at y brenin ei hun. Ond fe wyddai Llywelyn o'r gorau y byddai'n rhaid yn y pen draw, am nifer o resymau ymarferol, i'r teitl a gymerasai arno'i hun gael ei gydnabod gan frenin Lloegr. Ac felly ym Mehefin 1265 roedd wedi dechrau mynnu cydnabyddiaeth gan y Saeson i'w safle fel Tywysog Cymru trwy wneud cytundeb â Simon de Montfort, arweinydd y barwniaid Seisnig gwrthryfelgar a oedd ar y pryd wedi codi arfau yn erbyn Harri III Fe wnaeth Montfort y cytundeb hwnnw a elwir yn Gytundeb Pipton ar ôl y pentref ym Mrycheiniog lle'r arhosai Llywelyn yn ystod y trafodaethau yn enw'r brenin. Ond pan arwyddwyd ef ym Mehefin 1265 roedd y brenin mewn gwirionedd yn garcharor yn gafael Montfort, a gan nad oedd felly yn ŵr rhydd prin y gellid ystyried ei fod wedi ymrwymo'n gyfreithlon wrth y cytundeb a wnaed ar ei ran. A gan i Montfort ei hun gael ei orchfygu a'i ladd ym mrwydr Evesham yn Awst 1265 buasai Cytundeb Pipton farw marwolaeth ddyblyg cyn gynted bron ag y gwnaed ef. Ond am Gytundeb Trefaldwyn 1267, fe wnaed hwnnw pan oedd y brenin heb unrhyw amheuaeth yn rhydd i wneud fel y mynnai, a llywiwyd y trafodaethau gan neb llai na chennad y Pab, y Cardinal Ottobon. Dygai'r ddogfen a gynhwysai amodau terfynol y cytundeb nid yn unig sêl y brenin ond sêl cennad y Pab hefyd a sêl yr Arglwydd Edward, etifedd diymwad y brenin. Am resymau cyfreithiol, geiriwyd y cytundeb i'r perwyl bod y brenin yn "rhoi" i Lywelyn dywysogaeth Cymru, ond y gwir amdani oedd bod y brenin yn "rhoi" teitl roedd Llywelyn eisoes wedi'i gymryd ac wedi'i arfer ers deng mlynedd bron. Felly ni wnâi'r brenin ddim mewn gwirionedd ond cydnabod fait accompli.
Yn ôl diffiniad y cytundeb, roedd tywysogaeth Llywelyn i gynnwys rhyw ychydig mwy na hanner Cymru; yn fras, cynhwysai ogledd-orllewin Cymru a'r gogledd-ddwyrain a'r canolbarth, ond nid de-ddwyrain Cymru na'r de-orllewin na'r arfordir deheuol. Rhennid ei thiroedd yn diroedd roedd Llywelyn i fod yn arglwydd uniongyrchol arnynt ac yn diroedd roedd ef i fod yn ben-arglwydd drostynt. Am y tiroedd a oedd i fod o dan ei benarglwyddiaeth, tiroedd oedd y rheini a ddelid gan arglwyddi o Gymry a ddisgrifir yn y cytundeb fel 'barwniaid Cymreig Cymru'. O'r blaen ystyriasai brenhinoedd Lloegr mai fel prif ddeiliaid iddynt y daliai'r arglwyddi hyn eu tiroedd yng Nghymru, a'u bod felly i dalu gwrogaeth i frenin Lloegr a thyngu llw o ffyddlonder iddo. Ond drwy gytundeb 1267 cydsyniodd Harri III fod "holl farwniaid Cymreig Cymru" i ddal eu tiroedd fel prif ddeiliaid i dywysog Cymru, ac mai i'r tywysog felly dylent dalu gwrogaeth a thyngu llw o ffyddlonder. Golygai hyn mai tywysog Cymru o hyn allan a fyddai pennaeth ffiwdal cydnabyddedig "holl farwniaid Cymreig Cymru", ac y telid gwrogaeth a thyngu llw o ffyddlonder i frenin Lloegr ar ran tywysogaeth Cymru gan y tywysog ei hun yn unig, gyda golwg ar y tiroedd hynny yng Nghymru a oedd dan ei arglwyddiaeth uniongyrchol a'r rhai a oedd dan ei benarglwyddiaeth. Mewn gair, roedd tywysogaeth Cymru i ffurfio un endid ffiwdal.
Darpariaeth bwysig arall yng nghytundeb 1267 oedd honno a bennai fod tywysogaeth Cymru wedi'i "rhoi" nid i Lywelyn yn unig, ond i Lywelyn "a'i etifeddion". Mewn geiriau eraill bwriadai Llywelyn nid yn unig i dywysogaeth Cymru fod yn endid ffiwdal, ond hefyd yn endid a drosglwyddid i'w ddisgynyddion uniongyrchol ef ac a fyddai drwy hynny yn llai tebygol o gael ei rhannu gan yr ymrafaelion teuluol a fuasai'n nodwedd mor gyffredin yng ngwleidyddiaeth tywysogion y canol oesoedd yng Nghymru.
Y dywysogaeth ac Edward I
bawd|dde|200px|[[Edward I, brenin Lloegr ]] Hyd yn oed cyn marwolaeth Llywelyn, ac mor gynnar â haf 1282 penderfynasai Edward I mai doeth fyddai rhoi i nifer o farwniaid Seisnig amlwg ddarnau helaeth o'r tiroedd Cymreig a fforffedwyd, er mwyn llunio ohonynt arglwyddiaethau newydd yn y Mers; y pwysicaf o'r rhain oedd arglwyddiaethau Dinbych, Rhuthun, Maelor ac Iâl, Y Waun, a Cheri a Chedewain, y cwbl yng ngogledd-ddwyrain Cymru. Ond mae'n amlwg i Edward benderfynu y dylid, yn hytrach na gwahanu oddi wrth Goron Lloegr weddill y tiroedd Cymreig a fforffedwyd, eu troi yn waddol ar gyfer yr etifedd diymwad. Sicrhaodd y nod hwn trwy ddilyn cynsail cynharach. Ym 1254, pan oedd yn hogyn pymtheg oed, derbyniasai Edward ei hun fel etifedd diymwad ei dad waddol o diroedd oddi wrth Harri III a gynhwysai Swydd Gaer ynghyd â'r holl diroedd a ddaliai'r brenin ar y pryd yng Nghymru. Nodai amodau'r grant fod y tiroedd i'w rhoi i Edward ac i etifeddion ei gorff ar yr amod na chaent "fyth mo'u gwahanu oddi wrth y Goron, ond eu bod i barhau yn gyfan gwbl yn eiddo i frenhinoedd Lloegr am byth". Ym 1301 fe roes Edward I i'w etifedd diymwad ei hun, Edward o Gaernarfon, a oedd ar y pryd yn llanc yn nesu at ei ddwy ar bymtheg oed, y cwbl o Swydd Gaer a "holl diroedd y brenin yng Ngogledd Cymru ... Gorllewin Cymru a De Cymru", i'w dal "gan y dywededig Edward a'i etifeddion sef brenhinoedd Lloegr". Effaith y cyfyngu hwn ar grant 1301 i'r Edward ifanc "a'i etifeddion sef brenhinoedd Lloegr" oedd sicrhau na wahenid byth mo'r tiroedd a roddid oddi wrth Goron Lloegr, ac ailadrodd sylwedd yr amod arbennig a roed ar grant 1254 i'r Arglwydd Edward. Mae'n amlwg hefyd fod amodau grant 1301 yn pennu bod Edward o Gaernarfon i ddal ei diroedd "drwy estyn i'r brenin wasanaeth cyfryw ag y gwelir i'r brenin ei hun ei estyn i'w dad, y brenin Harri" - cyfeiriad penodol at y modd y daliai'r Arglwydd Edward o dan grant Harri III ym 1254.
Statud Cymru 1284
Aeth ugain mlynedd heibio rhwng dyfod tiroedd Llywelyn i ddwylo'r brenin a grant 1301 i Edward o Gaernarfon. Tra bu hen diroedd Llywelyn yng ngafael Edward I roedd e wedi aildrefnu'n helaeth y dull o'u llywodraethu. Corfforwyd y trefniadau newydd mewn deddfwriaeth fanwl a gyhoeddwyd ym mis Mawrth 1284 ac a adwaenid wedyn fel 'Statud Cymru' (neu 'Statud Rhuddlan'). Gan fod i'r Statud hon le parhaol a phwysig yn hanes cyfansoddiadol Cymru, rhaid fydd crynhoi yma ei phrif nodweddion.
Er gwaethaf ei henw nid oedd a wnelo Statud Cymru â Chymru gyfan; ymwnâi'n gyfan gwbl bron â'r hyn a elwid ynddi yn "diroedd y brenin yng Nghymru". Tiroedd oedd y rhain y daethai'r rhelyw ohonynt i ddwylo'r brenin o ganlyniad i gwymp Llywelyn ap Gruffudd: yng ngogledd-ddwyrain, gogledd-orllewin a de-orllewin Cymru. O dan lywodraeth frodorol Gymreig fe'u rhennid yn unedau gweinyddol sylfaenol a elwid yn "gymydau". Drwy gyfrwng Statud Cymru unodd Edward I y cymydau a oedd bellach yn eiddo iddo yng ngogledd Cymru i ffurfio unedau gweinyddol rhagorach a alwai ef yn "siroedd": Siroedd Môn, Caernarfon a Meirionnydd yn y gogledd-orllewin a Sir y Fflint yn y gogledd-ddwyrain. At bwrpas gweinyddiaeth gyfreithiol a chyllidol rhoddwyd Sir y Fflint dan awdurdod prif swyddog y sir nesaf, Swydd Gaer. Gelwid y swyddog hwnnw yn "brifustus Caer", ac yng Nghaer oedd ei bencadlys. At yr un pwrpas unwyd y tair sir newydd arall yn uned newydd a elwid yn "Eryri" neu "Ogledd Cymru", a theitl ei phrif swyddog oedd "prifustus Eryri" neu "brifustus Gogledd Cymru", gyda'i bencadlys yng Nghaernarfon. Yn ogystal â chreu'r siroedd newydd roedd Statud Cymru hefyd yn cydnabod bodolaeth dwy sir yn ne-orllewin Cymru: Sir Geredigion a Sir Gaerfyrddin. Roedd y siroedd hyn eisoes yn bodoli cyn llunio'r Statud, ac eisoes wedi eu ffurfio'n uned a elwid "Gorllewin Cymru", ac eisoes hefyd dan swyddog a elwid yn "brifustus Gorllewin Cymru" a'i bencadlys yng Nghaerfyrddin. Felly, mabwysiadu "Gorllewin Cymru" yn unig a wnaeth y Statud, ond bu'n rhaid iddi greu "Gogledd Cymru"; ond er bod adeiladwaith "Gorllewin Cymru" a Gogledd Cymru" yn gwahaniaethu oddi wrth ei gilydd mewn rhai manylion, mae'n amlwg fod hanfodion eu trefniadaeth gyfreithiol a gweinyddol yn debyg iawn. Yn olaf roedd yn Statud 1284 nifer o gymalau a newidiai'r gyfraith a oedd i'w gweinyddu o hynny allan yn y tiroedd brenhinol a gynhwysid bellach yn yr unedau "Gogledd Cymru", "Gorllewin Cymru" a "Sir y Fflint". Ymhlith y rhain, y newidiadau pwysicaf oedd cyflwyno i'r unedau hyn nifer sylweddol o ddulliau gweithredu mwyaf nodweddiadol cyfraith gyffredin Lloegr, a dileu rhai, er nad y cwbl o bell ffordd, o hen ddulliau gweithredu'r gyfraith Gymreig frodorol.