cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alaska
Daeareg
Mae toreth o ynysoedd a 54,720 km (34,000 milltir) o draethau yn Alaska, gan gynnwys Ynysoedd Aleutia. Ceir ar yr ynysoedd hyn lawer o losgfynyddoedd megis Mount Shishaldin ar Ynys Unimak, sy'n codi 3,048 o fetrau (10,000 o droedfeddi) uwchlaw'r môr ac a welir yn mygu'n achlysurol. Credir mai dyma'r côn mwyaf perffaith yn y byd o ran siap, hyd yn oed yn berffeithiach na Mount Fuji yn Japan. Mae'r mwclis o losgfynyddoedd yn llifo i'r tir mawr lle gwelir Mount Spurr i'r gorllewin o Anchorage. Cred y daearegwyr fod rhanbarth eitha eang o dir sy'n cynyddu'n ddyddiol o ran maint, gelwir yr ardal yma'n Wrangellia ac mae'n cwmpasu sawl talaith arall a rhan o Ganada.
Ceir un o'r llanw mwya'n y byd ym Mraich Turnagain i'r de o Anchorage - gall y gwahaniaeth uchder rhwng y llanw a'r trai yn y rhan hon o'r byd fod cymaint â 10.7 m (35 troedfedd).
Mae gan y wlad dros dair miliwn o lynnoedd. Ceir rhew parhaol (neu permaffrost) yn gorchuddio 487,747 km2 (188,320 milltir) o dir yn y gogledd a'r de-orllewin. Mae rhewlifoedd yno hefyd: dros 41,440 km2 (16,000 milltir sgwâr) o'r tir. Un o'r rhewlifoedd mwyaf yw Rhewlif Bering ger Yukon, sydd ar ei ben ei hun yn gorchuddio dros 5,827 km2 (2,250 millt sg) o dir. Ceir tua 100,000 rhewlif i gyd: hanner cyfanswm y byd!
Ffacbysen y berth
Eraill yn yr un teulu yw: ffa soya (Glycine max), y ffa cyffredin (Phaseolus), pys gyffredin (Pisum sativum), chickpea (Cicer arietinum), cnau mwnci (Arachis hypogaea), pys per (Lathyrus odoratus) a licrs (Glycyrrhiza glabra).
38
1g CC - 1g - 2g
10au CC 0au CC 0au 10au 20au - 30au - 40au 50au 60au 70au 80au
33 34 35 36 37 - 38 - 39 40 41 42 43
Marwolaethau
30er
Rhyg
Rhywogaeth o laswelltyn a dyfir ar gyfer y grawn yw Rhyg (Secale cereale). Mae'n aelod o deulu'r ŷd (Triticeae), ac yn perthyn yn agos i haidd a gwenith. Defnyddir y grawn ar gyfer blawd, bara, wisgi a fodca, ac fel bwyd anifeiliaid.
Daw rhyg yn wreiddiol o ganolbarth a dwyrain Twrci. Tyfir rhyg heddiw yn bennaf yng nghanolbarth a dwyrain Ewrop.
Prif gynhyrchwyr Rhyg
شيلم
Sleepwalkers
Ffilm arswyd am anghenfilod gan y cyfarwyddwr Mick Garris yw Sleepwalkers a gyhoeddwyd yn 1992. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Sleepwalkers ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Indiana. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Stephen King a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Nicholas Pike.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw John Landis, Mark Hamill, Ron Perlman, Mädchen Amick, Alice Krige, Clive Barker, Brian Krause, Diane Delano, Tobe Hooper, Joe Dante, Lyman Ward, Daniel Martin, Glenn Shadix, Rusty Schwimmer, Joey Aresco, Cindy Pickett, Dan Martin, Lucy Boryer, Jim Haynie a Cynthia Garris. Mae'r ffilm Sleepwalkers (ffilm o 1992) yn 91 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1992. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Reservoir Dogs sef ffilm noir am ladrad gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan O. Nicholas Brown sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Mick Garris ar 4 Rhagfyr 1951 yn Santa Monica.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Mick Garris nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Binnein an Fhidhleir
Mae Binnein an Fhidhleir (Copa'r Ffidlwr) yn gopa mynydd a geir ar y daith o Inveraray i Crianlarich yn Ucheldir yr Alban;. Ceir piler triongl yr OS ger y copa. Y fam fynydd ydy Beinn Ime. Mae'n un o Alpau'r Arrochar.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Alma Chilena
Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Shoulder Arms sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arturo Mario ar 1 Ionawr 1880 yn yr Eidal a bu farw yn Buenos Aires ar 7 Mawrth 2014.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arturo Mario nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Clai porffor
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw clai porffor, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy cleiau porffor; yr enw Saesneg yw Purple Clay, a'r enw gwyddonol yw Diarsia brunnea. Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r clai porffor yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Pancho Talero En Hollywood
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Arturo Lanteri yw Pancho Talero En Hollywood a gyhoeddwyd yn 1931. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Pepito Petray. Mae'r ffilm Pancho Talero En Hollywood yn 70 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1931. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Frankenstein (1931) ffilm arswyd, Americanaidd gan James Whale. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arturo Lanteri ar 1 Ionawr 1891 yr Ariannin ar 21 Rhagfyr 2013.
Cynffonlas ystlysgoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cynffonlas ystlysgoch (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cynffonleision ystlysgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Tarsiger cyanurus; yr enw Saesneg arno yw Red-flanked bluetail neu weithiau orange-flanked bush-robin. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae) sydd yn urdd y Passeriformes, ond arferid credu ei fod yn perthyn yn agos i'r fBronfraith. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain, ond nid yng Nghymru'n aml iawn; fodd bynnag, fe'i gwelwyd yn Wern Ddu, Caerffili yn 2016.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. cyanurus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
Mae'n 13–14 cm ac yn pwyso 10–18 g.
Geneteg
Cyhoeddwyd papur ymchwil ym 2022 i awgrymu y dylid ail-ddosbarthu'r rhywogaeth hon i dri rywogaeth newydd ar sail geneteg yn bennaf
Teulu
Mae'r cynffonlas ystlysgoch yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Cresco, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Cresco, gan gynnwys:
Taman Kabus Petang
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Tom Lin Shu-yu yw Taman Kabus Petang a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn Maleisia. Lleolwyd y stori yn Maleisia.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tom Lin Shu-yu ar 1 Ionawr 1976.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tom Lin Shu-yu nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
37
1g CC - 1g - 2g
10au CC 0au CC 0au 10au 20au - 30au - 40au 50au 60au 70au 80au
32 33 34 35 36 - 37 - 38 39 40 41 42
Marwolaethau
30er
Mynwent Artillery Wood
Saif Mynwent Artillery Wood, ger pentref bychan Boezinge, Ieper, Gwlad Belg, ac yno y claddwyd 1,307 o filwyr y Rhyfel Byd Cyntaf, ac yn eu plith y bardd Hedd Wyn. Y Commonwealth War Graves Commission sy'n gofalu am y fynwent. Ger y fynwent ceir dwy gofeb cenedlaethol - y naill i filwyr Llydaw a'r llall i filwyr Iwerddon; mae'r gofeb i'r milwyr Cymreig oddeutu milltir i ffwrdd, ger y fan lle lladdwyd Hedd Wyn. Tua milltir a hanner o'r fynwent, yn y fan lle lladdwyd Hedd Wyn saif Cofeb y Cymry yn Fflandrys.
Trosglwyddwyd perchnogaeth y fynwent i'r Deyrnas Gyfunol gan Albert I, brenin Gwlad Belg oherwydd "aberth milwyr yr Ymerodraeth Brydeinig" yn y Rhyfel wrth amddiffyn a rhyddhau Gwlad Belg o afael yr Almaen.
Cychwynwyd ar y gwaith o gladdu cyrff y dynion yn 1917 wedi iddynt gael eu lladd ym Mrwydr Pilckem Ridge, a pharhawyd gyda'r gwaith hyd at Mawrth 1918. Yn dilyn Cadoediad 11 Tachwedd 1918 roedd 141 o feddau yno. Symudwyd cyrff o dair mynwent (Gerddi Boesinghe Chateau, Plasty Brissein a Fferm y Capten) a maes y gad, gan godi'r nifer i 1,307.
Enwogion
Yn y fynwent hon y claddwyd dau fardd cenedlaethol: Hedd Wyn (1887–1917) o Drawsfynydd a enillodd y Gadair yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Penbedw 1917. Dywedodd Dyfed, Archdderwydd yr Eisteddfod honno ar y dydd:
Yma hefyd y claddwyd y bardd Gwyddelig Francis Ledwidge (1887–1917).
Bu farw y ddwy feirdd ar yr un diwrnod, 31 Gorffennaf.
Wigton
Mae'r plwyf sifil yn cynnwys yr aneddiad Brackenlands.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 5,831.
Elidir
Gallai Elidir gyfeirio at:
Hefyd:
Glaw asid
bawd|220px|Coed wedi eu lladd gan law asid yn yr Almaen.
Ffurf ar lygredd yw glaw asid. Mae'n achosi i'r glaw fod yn anarferol o asidig, a gall hyn achosi problemau yn yr amgylchedd. Tuedda glaw "arferol" i fod ychydig yn asidig, beth bynnag, gyda pH o tua 5.6, oherwydd fod asid carbonig yn cael ei ffurfio.
Mae'n broblem sylweddol ar rai o ucheldiroedd Cymru, lle mae'r pridd eisoes yn asidig. Mae glaw asid yn broblem fawr i natur, oherwydd os oes gormod o law asid, gall gwneud y llynoedd ar afonnydd mor wenwynig, y bydd dim natur yn medru goroesi ynddynt.
Gwylan y Gweunydd
Gwylan ganolig ei maint o Ewrasia a Gogledd America yw Gwylan y Gweunydd (Larus canus). Mae'n nythu ger y môr a mewn cynefinoedd mewndirol megis gweunydd, corsydd, afonydd a llynnoedd. Mae'r mwyafrif o adar yn mudo i'r de yn ystod y gaeaf. Mae'n bwydo ar infertebratau a physgod gan fwyaf.
Isrywogaethau
Mae gan Wylan y Gweunydd bedair isrywogaeth. Ystyrir L. c. kamtschatschensis a L. c. brachyrhynchus yn rhywogaethau gwahanol gan rai tacsonomegwyr.
Vestalis melania
Mursen yn nheulu'r Calopterygidae yw'r Vestalis melania. Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Exile Family Movie
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Arash T. Riahi yw Exile Family Movie a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd gan Arash T. Riahi a Géza Horvát yn Awstria. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg, Saesneg a Pherseg a hynny gan Arash T. Riahi.
Mae'r ffilm Exile Family Movie yn 94 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Arash T. Riahi hefyd oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arash T Riahi ar 22 Awst 1972 yn Iran. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2001 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Cyril P. Cule
Awdur a chyfieithwr oedd Cyril Pritchard Cule (7 Hydref 1902 – 12 Mawrth 2002), a chyfranydd cyson i gylchgronau a ymddiddorai ar Ryfel Gartref Sbaen. Mae'n frodor o Bontarddulais.
Exile Family Movie
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arash T. Riahi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Garnavillo, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Paper Wheat
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Guy Sprung a Albert Kish yw Paper Wheat a gyhoeddwyd yn 1979. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Lleolwyd y stori yn Saskatchewan.
Garnavillo, Iowa
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Garnavillo, gan gynnwys:
Paper Wheat
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1979. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Apocalypse Now sy'n seiliedig ar y nofel fer ''Heart of Darkness gan Joseph Conrad.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Guy Sprung nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ffeuen y gerddi
Llysieuyn blodeuol (neu legume) yw Ffeuen y gerddi sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Fabaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Vicia faba a'r enw Saesneg yw Broad bean. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Ffaen, Ponar.
Eraill yn yr un teulu yw: ffa soya (Glycine max), y ffa cyffredin (Phaseolus), pys gyffredin (Pisum sativum), chickpea (Cicer arietinum), cnau mwnci (Arachis hypogaea), pys per (Lathyrus odoratus) a licrs (Glycyrrhiza glabra).
The Kid From Cleveland
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Herbert Kline yw The Kid From Cleveland a gyhoeddwyd yn 1949. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Cleveland, Ohio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan John Bright a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Nathan Scott.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lynn Bari, Ann Doran, Russ Tamblyn, George Brent, John Beradino a Louis Jean Heydt. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1949. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd White Heat sy’n ffilm drosedd ac antur gan cyfarwyddwr ffilm oedd yr actores Raoul Walsh. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Jack A. Marta oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Herbert Kline ar 13 Mawrth 1909 yn Davenport a bu farw yn Los Angeles ar 10 Mai 1985. Mae ganddo o leiaf 1 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Herbert Kline nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hollywood Without Make-Up
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1963. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd From Russia with Love sef yr ail ffilm yn y gyfres James Bond..... Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Ken Murray hefyd oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ken Murray ar 14 Gorffenaf 1903 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Burbank ar 5 Awst 1984. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1929 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ken Murray nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Torun Munthe
Artist benywaidd a anwyd yn Sweden oedd Torun Munthe (16 Chwefror 1891 – 23 Tachwedd 1993).
Enw'i thad oedd Erik Brate a'i mam oedd Fanny Brate.Bu'n briod i Alf Munthe ac roedd Astrid Munthe de Wolfe yn blentyn iddynt.
Essex Township, Illinois
Treflan yn, yn nhalaith Illinois, yw .
The Impossible Itself
Ffilm ddogfen yw The Impossible Itself a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn San Quentin State Prison. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tough to Handle
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1937. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Life of Emile Zola sef ffilm Americanaidd hanesyddol gan y cyfarwyddwr William Dieterle. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm S Roy Luby ar 8 Awst 1904 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Los Angeles ar 1 Chwefror 2018.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd S. Roy Luby nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Vestalis miao
Mursen yn nheulu'r Calopterygidae yw'r Vestalis miao. Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Ben Vorlich (copaon gorllewinol)
Mae Ben Vorlich (copaon gorllewinol) (Saesneg: Ben Vorlich - Little Hills West) yn gopa mynydd a geir ar y daith o Inveraray i Crianlarich yn Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd ar y copa.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Roughton, Swydd Lincoln
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Roughton. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Lindsey.
Ben Vorlich (copaon gorllewinol)
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Cigydd coed Monteiro
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cigydd coed Monteiro (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cigyddion coed Monteiro) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Malaconotus monteiri; yr enw Saesneg arno yw Monteiro's bush shrike. Mae'n perthyn i deulu'r Cigyddion (Lladin: Laniidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. monteiri, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r cigydd coed Monteiro yn perthyn i deulu'r Cigyddion (Lladin: Laniidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Nintendo
Cwmni electroneg rhyngwladol yw Nintendo Co., Ltd. (Japaneg: 任天堂 株式会社 Nintendo Kabushiki gaisha) sydd yn arbenigo mewn gemau fideo. Cafodd y busnes ei sefydlu yn Kyoto, Japan ar Medi 23, 1889 gan Fusajiro Yamauchi.
Moisès Broggi
Meddyg ac awdur nodedig o Sbaen oedd Moisès Broggi (18 Mai 1908 - 31 Rhagfyr 2012). Roedd yn feddyg Sbaeneg ac yn heddychwr. Bu'n aelod o Sefydliad Rhyngwladol y Meddygon ar gyfer Atal Rhyfel Niwclear (IPPNW), ac fe enillodd yr uned honno Gwobr Heddwch Nobel ym 1985. Cafodd ei eni yn Barcelona, Sbaen ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Barcelona. Bu farw yn Barcelona.
Gwobrau
Enillodd Moisès Broggi y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Willenhall
Tref yn sir Gorllewin Canolbarth Lloegr, yn rhanbarth Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Willenhall. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Walsall. Saif rhwng Wolverhampton a Walsall.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Willenhall boblogaeth o 51,429.
Mae Caerdydd 144.8 km i ffwrdd o Willenhall ac mae Llundain yn 178.6 km. Y ddinas agosaf ydy Wolverhampton sy'n 5 km i ffwrdd.
Achub Pushkin
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sergey Rost, Yuri Galtsev, Konstantin Kryukov, Igor Yasulovich a Denis Sukhomlinov. Mae'r ffilm Achub Pushkin yn 82 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,700 o ffilmiau Rwseg wedi gweld golau dydd.
Boezinge
200px|bawd|Castell Boezinge Pentref ychydig i'r gogledd o ddinas Ieper, Gwlad Belg, yw Boezinge a saif ar ffordd yr N369, i gyfeiriad Diksmuide.
La Avenida De Las Acacias
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Arturo Mario yw La Avenida De Las Acacias a gyhoeddwyd yn 1918. Fe'i cynhyrchwyd yn Tsili. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Boezinge
Oamgylch Boezinge yr ymladdwyd sawl brwydr rhwng y cynghreiriaid a'r Almaenwyr, gan gynnwys Brwydr Pilckem Ridge sef y frwydr gyntaf o nifer a ymladdwyd yn yr hyn a elwir yn 'Frwydr Passchendaele' sef Trydydd Brwydr Ypres. Ar y dydd cyntaf o Frwydr Pilckem Ridge y lladdwyd y bugail o Drawsfynydd, Hedd Wyn a gladdwyd tua milltir o'r pentref ym Mynwent Artillery Wood.
La Avenida De Las Acacias
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Shoulder Arms sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Boezinge
Adeiladau a chofadeiladau
chwith|bawd|Golygfa o'r pentref o [[Mynwent Artillery Wood|Fynwent Artillery Wood]]
La Avenida De Las Acacias
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arturo Mario ar 1 Ionawr 1880 yn yr Eidal a bu farw yn Buenos Aires ar 7 Mawrth 2014.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arturo Mario nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Willesden
Ardal faestrefol ym Mwrdeistref Llundain Brent, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy Willesden. Saif tua 5 milltir (8 km) i'r gogledd-orllewin o ganol Llundain.
Clai smotyn melyn
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw clai smotyn melyn, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy cleiau smotyn melyn; yr enw Saesneg yw Square-spot Rustic, a'r enw gwyddonol yw Xestia xanthographa. Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r clai smotyn melyn yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Frederick Montizambert
Meddyg nodedig o Canada oedd Frederick Montizambert (3 Chwefror 1843 - 2 Tachwedd 1929). Meddyg a gwas sifil Canadaidd ydoedd. Ef oedd Prif Gyfarwyddwr cyntaf Iechyd Cyhoeddus yng Nghanada. Cafodd ei eni yn Québec, Canada ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Laval a Phrifysgol Caeredin. Bu farw yn Ottawa.
Gwobrau
Enillodd Frederick Montizambert y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Gisela Andersch
Arlunydd benywaidd o'r Almaen oedd Gisela Andersch (5 Tachwedd 1913 - 13 Hydref 1987).
Fe'i ganed yn Elberfeld a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn ddinesydd o'r Almaen.
Bu farw yn Berzona.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Quiet Rage: The Stanford Prison Study
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Ken Musen yw Quiet Rage: The Stanford Prison Study a gyhoeddwyd yn 1988. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cafodd ei ffilmio ym Mhrifysgol Stanford. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ken Musen.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Philip Zimbardo.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Hard sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Ken Musen sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ken Musen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Twraco Bannerman
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Twraco Bannerman (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: twracoaid Bannerman) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Tauraco bannermani; yr enw Saesneg arno yw Bannerman's turaco. Mae'n perthyn i deulu'r Twracoaid (Lladin: Musophagidae) sydd yn urdd y Cuculiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. bannermani, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Teulu
Mae'r twraco Bannerman yn perthyn i deulu'r Twracoaid (Lladin: Musophagidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Dreinbigau
Grŵp o adar ydy'r Dreinbigau a elwir hefyd yn 'deulu' (enw gwyddonol (Lladin): Acanthizidae). Mae'r teulu hwn o adar o fewn yr urdd Passeriformes.
Martin Davis
Awdur a chyfieithydd llawrydd Cymreig yw Martin Davis, sydd hefyd wedi gweithio fel sgriptwr a golygydd sgript teledu a radio. Yn enedigol o Lanrwst ond o dras Wyddelig a Seisnig. Cafodd ei fagu yn Stratford-upon-Avon, cyn dychwelyd i Gymru, mae'n byw yn awr ger Tre Taliesin, rhwng Aberystwyth a Machynlleth. Mae Davis newydd gyhoeddi ei drydedd nofel Tonnau Tryweryn.
L'incredibile Storia Della Signora Del Terzo Piano
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Isabel Russinova yw L'incredibile Storia Della Signora Del Terzo Piano a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Isabel Russinova.
The Crimson Pirate
Ffilm gomedi sy'n llawn o'r genre 'clogyn a dagr' gan y cyfarwyddwr Robert Siodmak yw The Crimson Pirate a gyhoeddwyd yn 1952. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn y Caribî. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Roland Kibbee a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan William Alwyn. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad. bawd|chwith|110px|Fideo o’r ffilmY prif actorion yn y ffilm hon yw Dana Wynter, Burt Lancaster, Christopher Lee, Noel Purcell, Nick Cravat, Torin Thatcher, Eva Bartok, Margot Grahame, Charles Farrell, James Hayter, Umberto Sacripante a Leslie Bradley. Mae'r ffilm The Crimson Pirate yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
L'incredibile Storia Della Signora Del Terzo Piano
Mae'r ffilm L'incredibile Storia Della Signora Del Terzo Piano yn 74 munud o hyd.
The Crimson Pirate
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1952. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Singin' in the Rain sy’n ffilm fiwsical gan y cyfarwyddwyr ffilm Stanley Donen a Gene Kelly. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Otto Heller oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Jack Harris sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
L'incredibile Storia Della Signora Del Terzo Piano
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve.
The Crimson Pirate
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Siodmak ar 8 Awst 1900 yn Dresden a bu farw yn Locarno ar 14 Mehefin 1997.
L'incredibile Storia Della Signora Del Terzo Piano
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Isabel Russinova ar 20 Ionawr 1958 yn Sofia.
The Crimson Pirate
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
L'incredibile Storia Della Signora Del Terzo Piano
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Isabel Russinova nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Crimson Pirate
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Siodmak nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Beinn Bhuidhe - Ceann Garbh
Mae Beinn Bhuidhe - Ceann Garbh yn gopa mynydd a geir ar y daith o Inveraray i Crianlarich yn Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Vestalis smaragdina
Mursen yn nheulu'r Calopterygidae yw'r Vestalis smaragdina. Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Kiyoshi Shiga
Meddyg a gwyddonydd nodedig o Japan oedd Kiyoshi Shiga (7 Chwefror 1871 - 25 Ionawr 1957). Meddyg a bacteriolegydd Japaneaidd ydoedd. Daeth yn enwog ym 1897 am iddo ddarganfod Shigella dysenteriae, y bacilws sy'n achosi dysenteri. Cafodd ei eni yn Sendai, Japan ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Tokyo. Bu farw yn Tokyo.
Gwobrau
Enillodd Kiyoshi Shiga y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Adam Gemili
Athletwr Prydeinig yw Adam Gemili (ganwyd 6 Hydref 1993).
Fe'i ganwyd yn Llundain. Enillodd y fedal arian yn y ras 100 medr yng Ngemau'r Gymanwlad 2014.
Enillodd y fedal aur yn y ras gyfnewid: 4 x 100 m yn y Pencampwriaeth Athledau y Byd 2017 yn Llundain, fel aelod y Tîm GB, gyda Chijindu Ujah, Danny Talbot a Nethaneel Mitchell-Blake. Ers 2020, mae e'n aelod o fwrdd y Gymdeithas Athletau
Ym Mhencampwriaeth Athletau'r Byd 2022 yn Eugene, Oregon, cystadlodd Gemili yn rhagbrofion y ras gyfnewid 4 x 100 metr ond nid yn y rownd derfynol. Fel aelod o'r tîm, fe rannodd y fedal efydd.
The Crawling Hand
Ffilm wyddonias gan y cyfarwyddwr Herbert L. Strock yw The Crawling Hand a gyhoeddwyd yn 1963. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Califfornia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Joseph Cranston. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Peter Breck. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1963. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd From Russia with Love sef yr ail ffilm yn y gyfres James Bond. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Willard Van der Veer oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Herbert L. Strock sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Wilton, Wiltshire
Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Wiltshire, De-orllewin Lloegr, ydy Wilton. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Wiltshire.
The Crawling Hand
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Herbert L Strock ar 13 Ionawr 1918 yn Boston, Massachusetts a bu farw ym Moreno Valley ar 1 Hydref 1934.
Wilton, Wiltshire
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 3,579.
Mae'r tref wedi bod yn ganolfan bwysig ar gyfer gwehyddu carpedi ers 1741.
The Crawling Hand
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Herbert L. Strock nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Battle Taxi
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Herbert L. Strock yw Battle Taxi a gyhoeddwyd yn 1955. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Malvin Wald a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Harry Sukman.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Sterling Hayden. Mae'r ffilm Battle Taxi yn 82 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1955. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rebel Without a Cause sy’n ffilm glasoed gan y cyfarwyddwr ffilm oedd Nicholas Ray. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Herbert L Strock ar 13 Ionawr 1918 yn Boston, Massachusetts a bu farw ym Moreno Valley ar 1 Hydref 1934.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Herbert L. Strock nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kinders
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Arash T. Riahi a Arman T. Riahi yw Kinders a gyhoeddwyd yn 2016. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Kinders ac fe'i cynhyrchwyd yn Awstria. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Arash T. Riahi.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arash T Riahi ar 22 Awst 1972 yn Iran. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2001 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arash T. Riahi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Clai tri smotyn
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw clai tri smotyn, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy cleiau tri smotyn; yr enw Saesneg yw Triple-spotted Clay, a'r enw gwyddonol yw Xestia ditrapezium. Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r clai tri smotyn yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Pibydd yr aber
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. canutus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia, Ewrop, Affrica ac Awstralia.
Mae Pibydd yr aber yn nythu yng ngogledd Ewrop, gogledd Asia a gogledd Canada. Yn y gaeaf maent yn symud tua'r de, gyda'r adar sy'n nythu yn Ewrop ac Asia yn symud cyn belled ag Affrica ac Awstralia a'r adar sy'n nythu yng Ngogledd America yn symud cyn belled a'r Ariannin. Adeiledir y nyth ar lawr, ac mae'n dodwy 3-4 wy. 200px|chwith|bawd|Pibyddion yr aber yn y gaeaf bawd|Calidris canutus Mae'n aderyn canolig o ran maint, 23–26 cm o hyd a 47–53 cm ar draws yr adenydd. Yn y tymor nythu mae'n aderyn tarawiadol gyda lliw cochaidd ar y pen a'r fron a bol ychydig yn oleuach. Yn y gaeaf mae'n llwyd, tywyllach ar y cefn a goleuach ar y bol.
Yn y gaeaf mae'n bwydo o gwmpas glannau'r môr lle mae mwd ar gael, ac maent yn bwydo ar unrhyw greaduriaid bychain y gallant eu darganfod yn y mwd. Maent yn hel at ei gilydd yn heidiau mawr yr adeg yma o'r flwyddyn.
Mae Pibydd yr aber yn aderyn gweddol gyffredin yng Nghymru yn y gaeaf ond nid ymddengys fod cofnod iddo erioed nythu yma.
Teulu
Mae'r pibydd yr aber yn perthyn i deulu'r Pibyddion (Lladin: Scolopacidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Siff-saff
Mae'r Siff-saff yn aderyn mudol fel rheol, ond nid yw'n symud cyn belled i'r de â'r rhan fwyaf o'r teloriaid eraill, ac mewn rhai rhannau o orllewin Ewrop mae nifer bychan o adar yn aros trwy'r flwyddyn.
Nyth
Adeiledir y nyth mewn coedydd agored gyda thyfiant is ar gyfer nythu ynddo. Fel rheol mae'n nythu mewn llwyn, ac yn dodwy 4 - 7 wy. Pryfed yw ei brif fwyd, ac mae'n eu dal ym mrigau'r coed.
Adnabod
Gall fod yn anodd gwahaniaethu rhwng y Siff-saff a rhai aelodau eraill o'r genws Phylloscopus, er enghraifft Telor yr Helyg. Mae tua 10–12 cm o hyd, yn wyrdd-frown ar y cefn a bron yn wyn oddi tano. Mae'r coesau yn dywyll, yn wahanol i Delor yr Helyg sydd â choesau llawer goleuach, ac mae adenydd y Siff-saff yn fyrrach. Y gân yw'r ffordd hawddaf i'w gwahaniaethu; mae cân y Siff-saff fel ei enw - "siff-saff" yn cael ei ail-adrodd dro ar ôl tro.
Is-rywogaethau
Ambell dro ystyrir yr is-rywogaeth a geir yn Siberia, Phylloscopus (collybita) tristis yn rywogaeth lawn. Yn y rhan fwyaf o Ewrop ceir Phylloscopus collybita collybita ond yn Llychlyn a gogledd Rwsia ceir Phylloscopus collybita abietinus.
Statws yng Nghymru
Mae'r Siff-saff yn aderyn cyffredin yng Nghymru, efallai y mwyaf adnabyddus o'r teloriaid. Mae ymhlith y cyntaf o'r adar mudol i ddychwelyd yn y gwanwyn, ac mae nifer bychan ond cynyddol o adar yn treulio'r gaeaf yma.
Cân
Er bod y siff-saff yn gyfarwydd fel un o’r adar sydd gyda’r cyntaf i’n cyrraedd yn y gwanwyn ac i ganu ei siff-siff-siff undonog hawdd ei adnabod, ychydig ohonom efallai sydd yn sylweddoli ei fod yn ail-gydio yn ei gan yn yr hydref hefyd (recrudescence ydi’r gair technegol am hyn). Dyma bori trwy gofnodion Tywyddiadur Llên Natur i weld beth sydd yno am y pwnc - dyma’r dyddiadau yn nodi ei gân hydref: 10 Medi 1977; 30 Medi 1992, 10 Medi 1998, 24 Medi 2005, 5 Hydref 1992, 4 Hydref 2008; 2 Hydref 2009. .
Ffeithiau Difyr
Dyma gasgliad o waith ymchwil plant Ysgolion Llangoed a Biwmares (Bro Seiriol), Ynys Môn :
Burt, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Burt, gan gynnwys:
Gotō Shinpei
Meddyg, diplomydd a gwleidydd nodedig o Japan oedd Gotō Shinpei (24 Gorffennaf 1857 - 13 Ebrill 1929). Roedd yn wladweinydd ac yn weinidog cabinet yn ystod cyfnod Taishō ac Ymerodraeth Japaneaidd cynnar Shōwa. Tra'n aelod o'r llwyodraeth cartref, ym 1890 cyhoeddodd ei Egwyddorion Iechyd Gwladol a chynorthwyodd yn y broses o greu cyfleusterau newydd carthffosiaeth a dŵr yn Tokyo. Cafodd ei eni yn Talaith Mutsu, Japan ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Nagoya. Bu farw yn Kyoto.
Comisiwn Coedwigaeth Cymru
bawd|dde|280px|Logo Comisiwn Coedwigaeth Cymru
Gotō Shinpei
Gwobrau
Enillodd Gotō Shinpei y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Comisiwn Coedwigaeth Cymru
Comisiwn Coedwigaeth Cymru yw'r corff sy’n gweithredu fel Adran Goedwigaeth Llywodraeth Cymru. Mae'n gyfrifol am reoli 38% o’r coetiroedd sydd dan reolaeth y Cynulliad, yn cynnwys coedwigoedd megis Coedwig Gwydyr a Choedwig Niwbwrch.
Mae'n un o'r brif bartneriaid yn y strategaeth "Coetiroedd i Gymru".
Er 1 Ebrill 2013 mae swyddogaethau'r comisiwn wedi cael eu trosglwyddo i Gyfoeth Naturiol Cymru, a sefydlwyd gan Lywodraeth Cymru.
Ffacbysen flewog
Llysieuyn blodeuol (neu legume) yw Ffacbysen flewog sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Fabaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Vicia hirsuta a'r enw Saesneg yw Hairy tare. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Corbysen Flewog, Corbys Blewog.
Eraill yn yr un teulu yw: ffa soya (Glycine max), y ffa cyffredin (Phaseolus), pys gyffredin (Pisum sativum), chickpea (Cicer arietinum), cnau mwnci (Arachis hypogaea), pys per (Lathyrus odoratus) a licrs (Glycyrrhiza glabra).
Building Star Trek
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Mick Grogan yw Building Star Trek a gyhoeddwyd yn 2016. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad a thrwy lawrlwytho digidol.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Mick Grogan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Achos ac Efeito
Ffilm ddrama yw Achos ac Efeito a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Fangs of The Wild
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr William F. Claxton yw Fangs of The Wild a gyhoeddwyd yn 1954. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Orville H. Hampton a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Paul Dunlap.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1954. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rear Window sy’n ffilm llawn dirgelwch, gan y cyfarwyddwr ffilm enwog Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William F Claxton ar 22 Hydref 1914 yn Los Angeles a bu farw yn Santa Monica ar 6 Rhagfyr 1956. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1940 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William F. Claxton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
José Mujica
Gwleidydd Wrwgwaiaidd yw José Alberto "Pepe" Mujica Cordano (ganwyd 20 Mai 1935). Yn y 1960au ymunodd â'r Tupamaros, mudiad herwfilwrol adain-chwith, a chafodd ei charcharu o 1972 hyd 1985. Ymunodd â phlaid y Movimiento de Participación Popular a chafodd ei ethol yn ddirprwy ym 1994 ac yn seneddwr ym 1999. Gwasanaethodd yn swydd y Gweinidog Amaeth o 2005 hyd 2008, a chafodd ei ethol yn Arlywydd Wrwgwái yn 2009, gan gymryd y swydd ar 1 Mawrth 2010. Bydd ei dymor yn y swydd yn dod i ben yn sgil etholiad arlywyddol 2014.
Vestalis yunosukei
Mursen yn nheulu'r Calopterygidae yw'r Vestalis yunosukei. Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Preblyn pen tywyll
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Preblyn pen tywyll (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: preblynnod pen tywyll) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Malacopteron affine; yr enw Saesneg arno yw Sooty-capped babbler. Mae'n perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: Timaliidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. affine, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r preblyn pen tywyll yn perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: Timaliidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Temporary Zone
Albwm cyntaf o ganeuon gan Kizzy Crawford ydy'r record estynedig Temporary Zone, a gyhoeddwyd yn 2013, sy'n cynwwys tair cân Saesneg a thair cân yn y Gymraeg.
Moel Faban
Bryn sy'n rhan o'r Carneddau yn Eryri yw Moel Faban. Saif ychydig i'r gogledd-ddwyrain o dref Bethesda, Gwynedd, gerllaw Rachub a Llanllechid, ac mae'n 408 medr o uchder.
Hynafiaethau
Ceir nifer o garneddi ger y copa, ac olion tai o Oes yr Efydd ac Oes yr Haearn ar ei lechweddau dwyreiniol, yn cynnwys carneddau crynion Moel Faban.
Blanche Hoschedé
Arlunydd benywaidd a anwyd ym Mharis, Ffrainc oedd Blanche Hoschedé (10 Tachwedd 1865 – 8 Rhagfyr 1947).
Enw'i thad oedd Ernest Hoschedé a'i mam oedd Alice Hoschedé. Roedd Suzanne Hoschedé yn chwaer iddi.Bu'n briod i Jean Monet.
Bu farw yn Giverny ar 8 Rhagfyr 1947.
Enemies of The People
Ffilm ddogfen yw Enemies of The People a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol a Cambodia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a Chmereg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Daniel Pemberton. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Elidir Mwynfawr
Tywysog neu bendefig o'r Hen Ogledd oedd Elidir Mwynfawr ap Gwrwst. Yn Nhrioedd Ynys Prydain roedd yn berchen ar farch o'r enw "Du y Moroedd", ac roedd Elidir a'i wraig Eugrain ferch Maelgwn Gwynedd ymhlith y "saith a hanner" o bobl oedd ar gefn y ceffyl pan nofiodd o Benllech Elidir yn yr Hen Ogledd i Benllech Elidir ar Ynys Môn (efallai Benllech heddiw).
Yn Llyfr Du'r Waun, dywedir i Elidir gael ei ladd yn "Aber Meuhedud" yn Arfon, ac i nifer o Wŷr y Gogledd, yn cynnwys Clydno Eidyn, Nudd Hael, Mordaf Hael a Rhydderch Hael arwain byddin i Arfon i geisio dial. Ceir cyfeiriad ato hefyd yn y testun achyddol Bonedd Gwŷr y Gogledd.
Yn draddodiadol, enwyd y mynydd Elidir Fawr ar ei ôl.
Wimborne Minster
Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy Wimborne Minster. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dorset, ac mae'n rhan o Gytref De-ddwyrain Dorset.
Mae Caerdydd 112.5 km i ffwrdd o Wimborne Minster ac mae Llundain yn 153.1 km. Y ddinas agosaf ydy Caersallog sy'n 32.6 km i ffwrdd.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 7,524.
Beltenebros
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Pilar Mercedes Miró Romero yw Beltenebros a gyhoeddwyd yn 1991. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Beltenebros ac fe’i cynhyrchwyd yn Sbaen a'r Iseldiroedd]]. Lleolwyd y stori yn Madrid. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Mario Camus a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan José Nieto. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Terence Stamp, Patsy Kensit, Aleksander Bardini, Geraldine James, Simón Andreu, José Luis Gómez, John McEnery, Agnieszka Wagner, Paweł Unrug, Queta Claver, Magdalena Wójcik, Bernice Stegers a Pedro Díez del Corral. Mae'r ffilm Beltenebros (ffilm o 1991) yn 109 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pilar Mercedes Miró Romero ar 20 Ebrill 1940 ym Madrid a bu farw yn yr un ardal ar 14 Ebrill 1979. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1976 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Pilar Mercedes Miró Romero nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Daeargoel
bawd|Y 16 ffigur daeargoelus. Daeargoel (hefyd daearddewiniaeth) yw enw dull o ddarogan lle caiff olion ar y ddaear neu batrymau a ffurfiwyd ar ôl taflu dyrneidiau o bridd, cerrig, neu dywod eu dehongli. Yn bennaf mae'r term yn cyfeirio at ddull penodol o ddarogan â'i gwreiddiau yn Arabia a Phersia a ddaeth yn boblogaidd ar draws Ewrop yn ystod y Canol Oesoedd a'r Diwygiad, ond ceir dulliau eraill a ellir disgrifio fel daeargoel, megis Llyfr y Newidiadau o Tsieina, coelbrennau, y defnydd Neo-baganaidd o'r Ogam o Iwerddon, y rwnau o'r Llychlyn, ac ymarferiadau eraill o Asia (megis y Kumalak o Kazakstan) ac Affrica (megis y penillion Odu o Nigeria).
The Thing With Two Heads
Ffilm gomedi llawn arswyd gan y cyfarwyddwr Lee Frost yw The Thing With Two Heads a gyhoeddwyd yn 1972. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Robert O. Ragland. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Daeargoel
Defnyddiwyd y ffurf Ewropeaidd boblogaidd o ddaeargoel gan ddynion hysbys yng Nghymru
Defnyddio daeargoel
Yn ei llyfr Byd y Dyn Hysbys: Swyngyfaredd yng Nghymru disgrifia'r awdures Kate Bosse-Griffiths sut yr ymarferai dynion hysbys ddaeargoel. Er mwyn creu'r awyrgylch priodol byddai'r Dyn Hysbys yn dechrau gyda "Gweddi Daeargoel" yn ymbil ar Dduw wrth wneud "y ffigur hwn o ddaeargoel" er mwyn cael ateb a fyddai'n wir a pherffaith, a hynny "yn enw Iesu Grist, ein Harglwydd a'n Gwaredwr". Wedyn gofynnir i'r holwr wneud yn gyflym bedair llinell o ddotiau heb ystyried y rhif. Wrth feirniadu'r dotiau, yr unig beth o bwys yw, a yw'r rhif yn wastad neu beidio. Er mwyn cyfansoddi'r ffigur daeargoelus, gosodir un pwynt i lawr ar gyfer pob llinell "anwastad" a dau bwynt ar gyfer pob llinell wastad.
The Thing With Two Heads
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Daeargoel
Defnyddio daeargoel
Wrth ddefnyddio ffigurau o bedair llinell y mae'n bosibl cael 16 o amrywiadau, ac felly'r un nifer o ffigurau daeargoelus gwahanol. Rhoddir enw Lladin i bob un o'r ffigurau ac fe'u cysylltir, bob yn ddau, â'r planedau sêr-ddewiniol sy'n rheoli'r wythnos, sef yr Haul, y Lleuad, Mawrth, Mercher, Iau, Gwener a Sadwrn, ac eithrio'r ddau ffigur olaf, a gysylltir ag "Y Ddraig".
The Thing With Two Heads
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lee Frost ar 14 Awst 1935 yn Globe, Arizona a bu farw yn New Orleans ar 6 Awst 2016.
Daeargoel
Defnyddio daeargoel
Cyfeirir at yr holwr fel "breuddwydiwr" ac at yr atebion fel "breuddwydion".
Manuel Rodríguez
Ffilm fud (heb sain) am berson nodedig gan y cyfarwyddwr Arturo Mario yw Manuel Rodríguez a gyhoeddwyd yn 1920. Fe'i cynhyrchwyd yn Tsili. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1920. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Cabinet of Dr. Caligari sef ffilm arswyd Almaeneg gan Robert Wiene. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gŵyl y Gelli, 2016
bawd|Mynedfa'r safle Cynhaliwyd Gŵyl Lenyddol y Gelli am y nawfed tro ar hugain o 26 Mai hyd 5 Mehefin 2016. Cynhaliwyd mwy na 600 o ddigwyddiadau yn 2016, ychydig yn llai na'r flwyddyn gynt, gan gynnwys anerchiadau a darlithoedd, cyfweliadau, sgyrsiau a dadleuon, recordiadau o raglenni radio, teledu a phodlediadau, perfformiadau cerddorol, dawns a chomedi, a gweithdai. Bu ychydig o ddigwyddiadau trwy gyfrwng y Gymraeg. Dechreuodd bardd cenedlaethol newydd Cymru, Ifor ap Glyn, yn ei swydd yn ystod yr ŵyl.
Manuel Rodríguez
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arturo Mario ar 1 Ionawr 1880 yn yr Eidal a bu farw yn Buenos Aires ar 7 Mawrth 2014.
James Hamlyn-Williams, 3ydd Barwnig
Bywyd Personol
Ganwyd Syr James yn fab hynaf i Syr James Hamlyn-Williams, 2il Farwnig, a Dianne Anna (née Whittaker) ei wraig; merch Abraham Whittaker, marsiandiwr o Stratford, Essex.
The Thing With Two Heads
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lee Frost nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol: