cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Y Rhyfel Can Mlynedd
Buddugoliaethau Seisnig eto 1415–1429
Daeth Harri IV i orsedd Lloegr yn 1399, a gwnaed cynlluniau am ymosodiad arall ar Frainc. Fodd bynnag, yn nheyrnasiad ei fab, Harri V, y daeth yr ymosodiad nesaf. Ym mis Awst 1415, glaniodd yn Harfleur gyda byddin a chipio'r ddinas, cyn anelu am Calais. Enillodd fuddugoliaeth fawr dros y Ffrancwyr ym Mrwydr Agincourt, i'r gogledd o Afon Somme. Unwaith eto, y bwa hir oedd yr allwedd i'r fuddugoliaeth. Cipiodd y Saeson y rhan fwyaf o Normandi, yn cynnwys Caen yn 1417 a Rouen yn 1419. Gwnaeth Harri gynghrair a Dug Bwrgwyn, oedd wedi cipio Paris.
Yn 1420, arwyddwyd Cytundeb Troyes. Dan delerau'r cytundeb yma, byddai Harri V yn priodi Catrin o Valois, merch brenin Ffrainc, a byddai eu hetifedd yn dod yn frenin Ffrainc. Cyhoeddwyd y Dauphin, Siarl, yn blentyn anghyfreithlon, a meddiannodd Harri ddinas Paris yn ddiweddarach y flwyddyn honno.
Cyrhaeddodd byddin Albanaidd o tua 6,000 i gynorthwyo'r Ffrancwyr, ac enillasant fuddugoliaeth dros y Saeson ym Mrwydr Bauge. Yn fuan wedyn, bu farw Harri V yn Meaux yn 1422. Bu farw Siarl, brenin Ffrainc yn fuan wedyn. Coronodd ei gefnogwyr fab Harri V, Harri VI, fel brenin Lloegr a Ffrainc, ond parhaodd plaid Armagnac i gefnogi'r Dauphin Siarl, a pharhaodd y rhyfel, gan roi Orleans dan warchae.
Buddugoliaeth derfynol Ffrainc 1429–1453
bawd|300px|Datblygiad y Rhyfel Can Mlynedd Tiriogaeth ym meddiant Ffrainc mewn melyn, ym meddiant Lloegr mewn llwyd ac ym meddiant Bwrgwyn mewn llwyd tywyll.
Yn 1428, roedd y Saeson yn gwarchae ar Orléans. Yn 1429, perswadiodd merch ieuanc o blith y werin, Jeanne d’Arc, y Dauphin i’w gyrru i godi’r gwarchae, gan ddweud ei bod wedi cael gweledigaeth gan Dduw yn gorchymyn iddi yrru’r Saeson allan. Llwyddodd i godi’r gwarchae, ac ysbrydolodd y Ffrancwyr i gipio nifer o gaerau’r Saeson ar hyd Afon Loire. Yn fuan wedyn, cafodd y Ffrancwyr fuddugoliaeth dros y Saeson ym Mrwydr Patay. Coronwyd y Dauphin yn Reims fel Siarl VII.
Cymerwyd Jeanne d’Arc yn garcharor gan y Bwrgwyniaid yn 1430, a’i gwerthu i’r Saeson, a’i dienyddiodd trwy losgi. Yn 1435, fodd bynnag, newidiodd y Bwrgwyniaid eu hochr, gan arwyddo Cytundeb Arras a dychwelyd Paris i frenin Ffrainc.
Erbyn 1449, roedd y Ffrancwyr wedi ail-gipio Rouen, ac yn 1450 gorchfygwyd byddin Seisnig ym Mrwydr Formigny. Cipiodd y Ffrancwyr Cherbourg yn ddiweddarach y flwyddyn honno a Bordeaux a Bayonne yn 1451.
Ceisiodd Talbot ail-feddiannu Gasgwyn, ond gorchfygwyd ef gan Jean Bureau ym Mrwydr Castillon yn 1453. Erbyn hyn roedd gynnau mawr yn dod yn ddylanwadol mewn brwydrau, a goruchfaieth saethwyr y bwa hir yn dod i ben yn raddol. Ystyrir Castillon fel brwydr olaf y Rhyfel Can Mlynedd.
Cymru a'r Rhyfel Can Mlynedd
Ymladdodd nifer fawr o Gymry yn y Rhyfel Can Mlynedd, y rhan fwyaf dros frenin Lloegr, ond rhai dros frenin Ffrainc hefyd. Yn eu plith roedd cryn nifer o uchelwyr, a cheir llawer o gyfeiriadau at eu campau yng ngwaith Beirdd yr Uchelwyr yn y cyfnod hwn, ac mae'n debyg i rai o'r beirdd ymladd yn Ffrainc eu hunain.
Dywedir i'r saethyddion Cymreig ym Mrwydr Crecy wisgo lifrai yn y lliwiau cenedlaethol o wyrdd a gwyn; un o'r enghreifftiau cynharaf o'r math yma o lifrai. Daeth Syr Hywel y Fwyall neu Syr Hywel ap Gruffudd (fl. 1330 - 1381), yn enwog am ei gampau fel capten ym myddin y Tywysog Du ym mrwydr Poitiers (1356). Yn ôl traddodiad, ef a gymerodd Jean Dda, brenin Ffrainc, yn garcharor yno. Un o'r ychydig o wŷr amlwg a laddwyd ar yr ochr Seisnig ym Mrwydr Agincourt oedd Dafydd Gam neu Dafydd ap Llewelyn ap Hywel (c. 1380 - 1415).
Un o filwyr amlycaf cyfnod olaf y rhyfel oedd Mathau Goch neu Mathew Gough (1386 - 1450). Dathlwyd ei wrhydri gan feirdd Cymru, yn cynnwys Lewys Glyn Cothi, Guto'r Glyn ac Ieuan Deulwyn. Daeth Mathau i amlygrwydd ym mrwydrau Cravant (1423) a Verneuil (1424) a chafodd ei hun yn gapten ar nifer sylweddol o farchogion a milwyr traed. Bu'n gapten ar dref gaerog Laval yn 1428. Ildiodd Beaugency i luoedd Jeanne d'Arc yn 1429, ar ôl gwarchae gan lu sylweddol mwy. Bu capten ar ôl hynny ar sawl garsiwn arall, yn cynnwys Le Mans a Bayeux yn Normandi. Cafodd Mathau ei ddal gan y Ffrancod yn 1432 a cheir cywyddau gan y beirdd, yn galw am godi'r arian i dalu ei ransom, yr hyn a godwyd yn fuan. Yn 1450 bu'n bresennol ym mrwydr Formigny. Llwyddodd Mathau a 1500 o farchogion i dorri trwy rengoedd y Ffrancod a dianc, ond daliwyd ei gyfaill William Herbert ac eraill. Ar 16 Mai, 1450, bu rhaid i Mathau ildio Bayeux. Cafodd ef a'i wŷr, ynghyd â channoedd o ferched a phlant, ganiatâd gan y Ffrancod i ymadael, ond heb eu harfau.
Yr amlycaf o'r Cymry fu'n ymladd ar ochr Ffrainc oedd Owain Lawgoch neu Owain ap Thomas ap Rhodri (c. 1330-1378). Roedd Owain yn ŵyr i Rhodri ap Gruffudd, brawd Llywelyn Ein Llyw Olaf ac felly hawliai ei fod yn etifedd i'w deyrnas ac i fod yn Dywysog Cymru. Adnabyddid ef gan y Ffrancwyr fel Yvain de Galles.
Roedd Owain yr arweinydd cwmni o filwyr hur, y rhan fwyaf ohonynt yn Gymry. Cafodd gymorth brenin Ffrainc i hwylio i ymosod ar Frenin Lloegr yn 1372, gyda'r bwriad o gyhoeddi ei hun yn Dywysog Cymru, ond galwyd ef yn ôl gan y brenin cyn iddo gyrraedd Cymru. Yn 1378 fe lofruddiwyd Owain yn Mortagne-sur-mer (Charente-maritime) gan John Lamb, asiant cudd yn nhâl y Saeson, a oedd trwy frad wedi ennill ymddiriedaeth Owain. Wedi marw Owain daeth Ieuan Wyn, a alwai'r Ffrancwyr yn le Poursuivant d'Amour, un o ddisgynyddion Ednyfed Fychan, yn arweinydd ei gwmni o filwyr.
Zoë Skoulding
Mae'r Athro Zoë Skoulding (ganwyd 18 Tachwedd 1967) yn fardd, a'i gwaith yn cynnwys cyfieithu, golygu, perfformiadau sŵn/llais, beirniadaeth lenyddol a dysgu ysgrifennu creadigol. Mae ei gwaith wedi'i gynnwys mewn nifer o antholegau, ac mae wedi ei gyfieithu i 18 o ieithoedd a'i gyflwyno'n eang mewn gwyliau rhyngwladol.
Gwartheg Duon Cymreig
250px|bawd|Gwartheg Duon Cymreig: buwch a'i llo ger [[Penderyn.]] Brîd o wartheg Cymreig yw Gwartheg Duon Cymreig a gedwir ar gyfer cynhyrchu llaeth a chig yn bennaf. Fel yr awgryma'r enw, datblygwyd hwy yng Nghymru ac maent bron bob amser yn ddu, er bod ychydig o rai cochion ar gael hefyd. Fel rheol mae ganddynt gyrn, ond mae rhai sy'n naturiol heb gyrn yn ogystal.
Zoë Skoulding
Mae hi'n Athro Barddoniaeth ac Ysgrifennu Creadigol ym Mhrifysgol Bangor, ble mae ei gwaith ymchwil yn canolbwyntio ar ofod trefol, barddoniaeth gyfoes gan ferched a chyfieithu.
Gwartheg Duon Cymreig
bawd|Lloi Duon Cymreig a fridiwyd gan Joseph Evans, Tyndomen, [[Tregaron. Ffotograff gan Geoff Charles (1955).|247x247px]] Un o nodweddion Gwartheg Duon Cymreig yw eu bod yn medru byw ar yr ucheldiroedd ac ar borfa gymharol wael, lle na all y mwyafrif o fridiau o wartheg fyw. Cyfeirid atynt ar un adeg fel "Yr Aur Du".
Zoë Skoulding
Yn 2014 cafodd ei chasgliad The Museum of Disappearing Sound ei enwebu ar restr fer Gwobr Ted Hughes am waith newydd.
Gwartheg Duon Cymreig
Rhwymo
Mae’r ‘rhwymo’r buchod’ yn ddifyr. Cyfeirio y mae Ellen Jones at roi’r gwartheg i mewn yn y beudy (wedi eu rhwymo â chadwyn) dros y gaeaf. Byddai hyn yn digwydd o gwmpas Glangaea (ddechrau mis Tachwedd). Tybed a oedd y storm wedi dylanwadu arni i ddod â’r rhwymo ymlaen rhyw chydig, i arbed yr anifeiliaid rhag rhyferthwy’r ddrycin? E’lla byddai edrych ar ddyddiad y rhwymo mewn blynyddoedd eraill yn rhoi’r ateb...?
Zoë Skoulding
Mae hi wedi cymryd ran mewn nifer o brosiectau cyfieithu cydweithiol yn cynnwys Metropoetica, a ganolbwyntiodd ar farddoniaeth y ddinas, ac mae hi wedi cyfieithu cerddi'r bardd Lwcsembwrgeg Jean Portant o'r Ffrangeg.
Gwartheg Duon Cymreig
Rhwymo
A dyma wneud:
Zoë Skoulding
Mae ei chyd-weithiau yn cynnwys y grŵp Parking Non-Stop a pherfformiadau sŵn/celf/barddoniaeth gydag Alan Holmes.
Gwartheg Duon Cymreig
Rhwymo
Difyr bod tywydd yn cael ei grybwyll yn y ddau achos ym Modorgan o fewn diwrnod o'i gilydd mewn gwahanol flynyddoedd, a dim son am y tywydd yn y cofnod o Rhiw sy'n dyddio o hwyrach yn y flwyddyn. Mae hyn yn awgrymu mai Glangaea yw'r dyddiad rhwymo gwartheg onibai bod tywydd drwg yn dod â'r dyddiad ymlaen.
Zoë Skoulding
Roedd yn olygydd y cylchgrawn Poetry Wales rhwng 2008 a 2014 a chanolbwyntiodd ar ffocws rhyngwladol gan gynnwys mwy o waith arbrofol.
Gŵyl y Gelli, 1989
Cynhaliwyd ail Ŵyl y Gelli ym 1989. Y dramodydd Americanaidd Arthur Miller oedd y prif atyniad.
Zoë Skoulding
Mae hi wedi ysgrifennu geiriau ar gyfer caneuon cerddorion Cymreig Rheinallt H Rowlands a David Wrench, a hefyd bu'n chwarae bâs, ac wedi perfformio gyda The Serpents.
Yn 2018 enillodd wobr Cholmondeley am ei chyfraniad i farddoniaeth gan Gymdeithas yr Awduron, fe'i chyflwynwyd y wobr mewn seremoni yn Llundain gan Stephen Fry. Enillodd ei chyfrol o farddoniaeth Footnotes to Water - y wobr Llyfr y Flwyddyn Cymru yng nghategori barddoniaeth Saesng yn 2020.
Bywyd personol
Ganwyd Skoulding yn Bradford, Swydd Efrog yn 1967. Wedi byw yn East Anglia, India a Gwlad Belg, mae Zoë Skoulding yn awr yn byw yng ngogledd Cymru gyda'i gŵr, y cerddor Alan Holmes.
Discogaffi
<!-- ==Detholiad o berfformiadau a gwyliau diweddar==
Margaret Clark Gillett
Roedd Margaret Clark Gillett (1878 – 1962) yn fotanegydd nodedig a aned yn Lloegr.
Go and Get It
Ffilm fud (heb sain) sy'n llawn dirgelwch gan y cyfarwyddwyr Howard Hawks a Marshall Neilan yw Go and Get It a gyhoeddwyd yn 1920. Fe'i cynhyrchwyd gan Marshall Neilan yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Marion Fairfax.
Margaret Clark Gillett
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Go and Get It
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Agnes Ayres, Noah Beery, Walter Long, Irvin S. Cobb, Charles Hill Mailes, Charles West, J. Barney Sherry, Ring Lardner, Lydia Yeamans Titus, Pat O'Malley, Bull Montana, Arthur Brisbane a Wesley Barry. Mae'r ffilm Go and Get It yn 70 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1920. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Cabinet of Dr. Caligari sef ffilm arswyd Almaeneg gan Robert Wiene.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Howard Hawks ar 30 Mai 1896 yn Elkhart County a bu farw yn Palm Springs ar 15 Ionawr 2013. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1916 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg Peirianneg Prifysgol Cornell.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Howard Hawks nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Big Red Car
Ffilm cerddoriaeth i blant gan y cyfarwyddwr Phil Cullen yw Big Red Car a gyhoeddwyd yn 1995. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Anthony Field, Greg Page, Jeff Fatt a Murray Cook. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Ehedydd Sidamo
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Ehedydd Sidamo (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: ehedyddion Sidamo) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Heteromirafra sidamoensis; yr enw Saesneg arno yw Sidamo lark. Mae'n perthyn i deulu'r ehedydd (Lladin: Alaudidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Big Red Car
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1995. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Braveheart sef ffilm gan Mel Gibson am yr Alban a rhyfel annibyniaeth y genedl, dan arweiniad William Wallace, yn erbyn y goresgynwyr Seisnig o Loegr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Phil Cullen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ehedydd Sidamo
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn H. sidamoensis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r ehedydd Sidamo yn perthyn i deulu'r ehedydd (Lladin: Alaudidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Rebecca Morris
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America yw Rebecca Morris (1969).
Fe'i ganed yn Honolulu a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
The Spider Woman
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gale Sondergaard, Basil Rathbone, Angelo Rossitto, Mary Gordon, Nigel Bruce, Arthur Hohl, Dennis Hoey, Stanley Logan, Alec Craig ac Edmund Mortimer. Mae'r ffilm The Spider Woman yn 63 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1943. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Life and Death of Colonel Blimp sef bywgraffiad o ffilm am y milwr ffuglenol General Clive Wynne-Candy, gan y cyfarwyddwyr ffilm Michael Powell ac Emeric Pressburger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Charles Van Enger oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan William Austin sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Roy William Neill ar 4 Medi 1887 yn Iwerddon a bu farw yn Llundain ar 17 Ebrill 1933. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1917 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Roy William Neill nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Funeral Business
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Gjergj Xhuvani yw Funeral Business a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd yn Albania. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Albaneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Matrix sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 364 o ffilmiau Albaneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gjergj Xhuvani ar 20 Rhagfyr 1963 yn Tirana a bu farw yn Rhufain ar 29 Mehefin 1967. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1991 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gjergj Xhuvani nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
O'r Cysgodion
Llyfr Cymraeg, ffeithiol gan Byron Evans yw O'r Cysgodion. Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1997. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Cyffes ddewr a dirdynnol gweinidog yr Efengyl yn Llundain a fu'n ymgodymu am ddeng mlynedd yn erbyn iselder ysbryd ac alcoholiaeth.
Chạm Bā Lā
Ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Panjapong Kongkanoy yw Chạm Bā Lā a gyhoeddwyd yn 2013. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ชัมบาลา ac fe’i cynhyrchwyd yng Ngwlad Tai. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Thai.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Sunny Suwanmethanon. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 360 o ffilmiau Thai wedi gweld golau dydd.
Woodham Walter
Pentref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy Woodham Walter. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Maldon.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 532.
Crug y Tri Arglwydd
Crug crwn a godwyd gan bobl Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crug y Tri Arglwydd, yng nghymuned Llanddowror, Sir Gaerfyrddin;. Mae'n mesur 30 wrth 1.5 metr.
Cofrestrwyd y crug hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: CM140. Ceir bron i 400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb.
Codwyd crugiau crynion yn gyntaf tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd Oes yr Efydd (tua 600 C.C.) gyda'r mwyafrif ohonyn nhw'n cael eu codi rhwng 2400 - 1500 C.C.
Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu:
TK1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn TK1 yw TK1 a elwir hefyd yn Thymidine kinase 1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 17, band 17q25.3.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn TK1.
Faversham a Chanol Caint (etholaeth seneddol)
Etholaeth seneddol yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, yw Faversham a Chanol Caint (Saesneg: Faversham and Mid Kent). Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.
Sefydlwyd yr etholaeth yn 1997.
Spartacws a Kalashnikov
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Andrei Proshkin yw Spartacws a Kalashnikov a gyhoeddwyd yn 2002. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Спартак и Калашников ac fe'i cynhyrchwyd yn Rwsia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwseg a hynny gan Alla Krinitsyna.
Panel solar
bawd|Cyfres o baneli syn cynhesu dŵr ar gyfer [[pwll nofio.]]Panel sy'n dal pelydrau'r haul i gasglu ynni yw panel solar.
Spartacws a Kalashnikov
Y prif actor yn y ffilm hon yw Ignaty Akrachkov.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,700 o ffilmiau Rwseg wedi gweld golau dydd. Lomer Akhvlediani oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Panel solar
Paneli ffotofoltaidd
bawd|Chwith|Paneli ffotofoltaidd ym Mhortiwgal
Just Might Be Ok
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Panel solar
Hanes
Mae hanes paneli solar yn mynd yn ôl i 1839, pan ddarganfyddodd y ffisegydd Ffrangeg, Antoine-Cesar Becquerel yr effaith ffotofoltaidd yn ystod arbrawf electrolysis.
Spartacws a Kalashnikov
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrei Proshkin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Det Bevægelige Kamera
Ffilm ddogfen yw Det Bevægelige Kamera a gyhoeddwyd yn 1996. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Panel solar
Hanes
Yna, yn 1883, adeiladwyd y gell solar gyntaf gan Charles Fritts. Ffurfiwyd cell solar Fritts drwy orchuddio stribedau o seleniwm gyda haen denau o aur.
Det Bevægelige Kamera
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Scream sef ffilm arswyd gan Wes Craven.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gŵyl y Gelli, 1988
Cynhaliwyd Gŵyl y Gelli am y tro cyntaf ym 1988. Cafodd y syniad i gynnal gŵyl lenyddol yn y Gelli Gandryll, "tref y llyfrau", ei lunio gan yr actor a'r rheolwr theatr Norman Florence, ei wraig yr actores Rhoda Lewis, a'u mab Peter Florence wrth eu bord gegin ym 1987. Dywedir taw'r nawdd cychwynnol i gynnal yr ŵyl oedd £100 a enillwyd mewn gêm o bocer, ond nid yw Peter Florence erioed wedi cadarnháu'r stori hon. Ymwelodd y dramodydd Seisnig Christopher Fry â'r ŵyl gyntaf.
Panel solar
Hanes
Rhwng 1883 a 1941, arbrofodd sawl gwyddonydd, dyfeisiwr a chwmni gydag egni solar. Yn ystod y blynyddoedd hyn, cofrestrwyd y fraint ar gyfer y gwresogydd dŵr cyntaf a bwerwyd gan egni solar gan Clarence Kemp, dyfeisiwr o Baltimore. Yn ychwanegol, cyhoeddodd Albert Einstein ei draethawd ymchwil am yr effaith ffotoelectrig, ac fe dderbyniodd y wobr Nobel am ei ymchwiliadau. Dyfeisiodd William Bailey, gweithiwr i'r Cwmni Dur Carnegie y casglwr solar cyntaf, wedi ei wneud o droadau copr y tu fewn i focs wedi ei ynysu.
Y defnydd cyntaf mawr ar gyfer egni trydanol solar oedd mewn lloerennau gofod. Mi gefnogodd llywodraeth Unol Daleithiau America gynhyrchiad cell solar oedd 20% yn effeithiol erbyn 1980, ac erbyn 2000 mi gynhyrchwyd celloedd solar oedd 24% yn effeithiol.
Sut maent yn gweithio
Sail paneli solar yw silicon pur. Pan caiff amhurdebau eu tynnu, mae silicon yn ymddwyn fel safle niwtral ar gyfer anfon electronau. Yn naturiol, mae plisg allanol atom silicon yn cynnwys pedwar electron, ond mae ganddo le am wyth. Felly mae gan silicon le ar gyfer pedwar electron arall. Os daw atom silicon mewn cyswllt ag atom silicon arall, mae'r ddau yn derbyn pedwar electron yr un arall. Mae wyth electron yn bodloni anghenion yr atomau ac yn creu bond cryf heb wefr negyddol na phositif.
L'Esprit de Mopti
Ffilm ddogfen yw L'Esprit de Mopti a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Lleolwyd y stori yn Mali. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Matrix sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gŵyl y Gelli, 2001
Cynhaliwyd Gŵyl y Gelli am y pedwerydd dro ar ddeg yn 2001. Ymwelodd cyn-Arlywydd yr Unol Daleithiau Bill Clinton â'r ŵyl y flwyddyn honno.
John Robert Pryse
Bardd o Ynys Môn oedd John Robert Pryse (10 Mehefin 1840 - 13 Tachwedd 1862), a ysgrifennai dan yr enw barddol "Golyddan".
Roedd yn fab i'r llenor a hanesydd Robert John Pryse (Gweirydd ap Rhys) ac yn frawd i'r llenores Catherine Prichard (Buddug). Bu farw'n ifanc yn 22 oed pan oedd yn ymbaratoi at fod yn feddyg. Roedd ei gyfoeswyr yn ei ystyried yn fardd ifanc addawol ac yn gweld ei farwolaeth yn golled fawr i lenyddiaeth yr oes.
TLE1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn TLE1 yw TLE1 a elwir hefyd yn Transducin-like enhancer protein 1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 9, band 9q21.32.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn TLE1.
La Montagne Magique
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Andrei Schtakleff yw La Montagne Magique a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc a Bolifia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrei Schtakleff nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Naveena Saraswathi Sabatham
Ffilm ffantasi Tamileg o India yw Naveena Saraswathi Sabatham gan y cyfarwyddwr ffilm K.Chandru. Fe'i cynhyrchwyd yn India.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd. Fe'i sgriptiwyd gan K.Chandru ac mae’r cast yn cynnwys Jai.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd K.Chandru nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhegen blymaidd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Rhegen blymaidd (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: rhegennod plymaidd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Rallus sanguinolentus; yr enw Saesneg arno yw Plumbeous rail. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae) sydd yn urdd y Gruiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn R. sanguinolentus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r rhegen blymaidd yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Gormodiaith
Term beirniadaeth lenyddol yw gormodiaith sydd yn golygu dweud llawer mwy nag a feddylir, er mwyn canmol neu mewn coegni. Er enghraifft, "Wylo'r wyf fal yr afon."
Sandrine Gestin
Arlunydd benywaidd o Ffrainc yw Sandrine Gestin (1969).
Fe'i ganed yn Kemper a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Ffrainc.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Wormingford
Pentref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy Wormingford. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Colchester.
Deliver Us From Eva
Ffilm ddrama a drama-gomedi yw Deliver Us From Eva a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Inferno d'August Strindberg
Ffilm ddrama a seiliwyd ar nofel yw Inferno d'August Strindberg a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Deliver Us From Eva
Y prif actorion yn y ffilm hon yw LL Cool J, Gabrielle Union, Meagan Good, Terry Crews, Nicole Lyn, Matt Winston, Robinne Lee, Kenya Moore Daly, Aloma Wright, Dorian Gregory, Jazsmin Lewis, Duane Martin, Craig Anton, Essence Atkins, Kimberly Oja, Kym Whitley, Mel Jackson a Terry Dexter. Mae'r ffilm Deliver Us From Eva yn 105 munud o hyd.
Inferno d'August Strindberg
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Inferno, sef gwaith ysgrifenedig gan yr awdur August Strindberg a gyhoeddwyd yn 1898.
Deliver Us From Eva
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Alexander Gruszynski oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Inferno d'August Strindberg
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Deliver Us From Eva
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Holosen
Epoc daearegol ydy Holosen a gychwynodd tua 12,000 blwyddyn yn ôl hyd at y presennol; mae'n dilyn y Pleistosen. Mae'r rhan o'r cyfnod Chwarteraidd.
Tardd yr enw o'r geiriau Groeg holos (ὅλος) ‘cyfan’ a kainos (καινός) ‘newydd, diweddar’; a'r cyfieithiad llythrennol, felly, ydy ‘hollol newydd, cwbl ddiweddar’.
Caiff yr Holosen ei gysylltu gyda'r cyfnod cynnes, presennol, a adnabyddir gan naturiaethwyr a biolegwyr fel Marine Isotope, Stage 1, a daw'r dystiolaeth o hanes elfennau gymharol ddiweddar o'r ddaear, megis rhewlifau a ffurfiwyd yn ystod yr Oes Iâ Fawr. Nodwedd arall ohono yw datblygiad bodau dynol, a'u heffaith ar amgylchedd y Ddaear a'r dull y maent wedi cofnodi ei hanes. Oherwydd hyn, bathwyd term arall (yn answyddogol) sef Anthroposen er mwyn cynnwys yr elfen yma o effaith dyn ar ecosystemau bregys y Ddaear, gan fod yr effaith hwn ar fioamrywiaeth mor sylweddol. bawd|chwith|Map dychmygol o gyfnod cynnar yr Holosen tua 9,000 o flynyddoedd yn ôl; [[Ynys Prydain, y gwledydd Sgandinafaidd a Môr y Gogledd.]]
Y cyd-destyn ehangach
Mae'r epoc hwn yn dilyn yr Oes Iâ ddiwethaf, sef y Wisconsinan Glacial Period. the Baltic-Scandinavian Ice Age, or the Gellir ei rannu'n bump is-epocau o ran newidiadau o bwys yn yr hinsawdd:
Bras gyddf-ddu
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Bras gyddf-ddu (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: breision gyddf-ddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Amphispiza bilineata; yr enw Saesneg arno yw Black-throated sparrow. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. bilineata, sef enw'r rhywogaeth.
Máirtín Ó Muilleoir
Ganwyd Máirtín Ó Muilleoir MLA yn wreiddiol Martin Millar; 1959 ) ac mae'n wleidydd Sinn Féin, awdur, cyhoeddwr a pherson busnes, a gwasanaethodd fel y 58ed Arglwydd Faer Belfast (2013-14).  Mae ganddo ddau frawd, un, Adrian Millar yn awdur, blogiwr a cholofnydd i'r Huffington Post.  Mae ei frawd arall Gearóid Ó Muilleoir (Gerry Millar) yn newyddiadurwr a golygydd gyda'r Belfast Telegraph.
Bras gyddf-ddu
Teulu
Mae'r bras gyddf-ddu yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Máirtín Ó Muilleoir
Bywyd Cynnar ac Addysg
Addysgwyd Ó Muilleoir gan Frodyr Cristnogol Y Santes Fair (ysgol ramadeg Gatholig Rufeinig) ac yna ym Mhrifysgol Queen's, Belfast.
Gyrfa Busnes
Yn 1997, daeth Ó Muilleoir yn rhan-berchennog yr Andersonstown News cyn prynu'r Irish Echo wedi ei leoli'n Efrog Newydd. Fel siaradwr Gwyddelig rhugl, mae ganddo ddiddordebau eraill mewn busnesau Gwyddelig ac Americanaidd. Gweithiodd fel cyfarwyddwr dros dro gyda Northern Ireland Water.
Gyrfa Gwleidyddol
Mentrodd Ó Muilleoir i fyd gwleidyddiaeth yn 1985, pan safodd fel ymgeisydd plaid Sinn Féin tros ardal Upper Falls (ardal etholaethol yng ngorllewin Belfast ac un o naw ardal etholaethol yn y ddinas rhwng 1985 a 2014) ac o drwch blewyn collodd allan ar gael ei ethol.
Yn dilyn genedigaeth ei merch, ymddiswyddodd Pip Glendinning o'r Alliance Party ei sedd ddwy flynnedd yn ddiweddarach yn dilyn etholaeth 1985, enillodd Ó Muilleoir yr is-etholiad ddilynnol ym mis Hydref 1987. Yn ystod ei amser ar y cyngor, cychwynnodd nifer o gamau cyfreithiol dros yr hyn y honnai anffafriaeth tuag at yr Unoliaethwyr a reolodd y cyngor, a manylodd ar y profiadau hyn yn ei lyfr, The Dome of Delight.
Cafodd ei ail-ethol yn etholiadau lleol 1989 a 1993 gan ymddeol yn 1997 i ganolbwyntio ar ei fuddiannau busnes. Yn 1996 bu'n ymgeisydd aflwyddiannus yn etholiad Fforwm Gogledd Iwerddon yng Ngogledd Down.
Yn 2014, fe'i gyfetholwyd fel MLA (aelod o gynulliad deddfwriaethol Gogledd Iwerddon) i'r Cynulliad Gogledd Iwerddon. Yn ystod etholiad gyffredinol y Ddeyrnas Unedig yn 2015, ymgeisiodd tros etholaeth De Belfast, ond fe'i drechwyd gan ddeiliad-ymgeisiwr Alasdair McDonnell  o blaid y Sosialwyr Democrataidd a Llafur. Ar 12 Mai 2016, fe'i benodwyd yn Weinidog Cyllid yn Gweithrediaeth Gogledd Iwerddon.
Golyddan Fardd
Bardd cynnar o Wynedd oedd Golyddan Fardd (bl. 664). Yn ôl traddodiad, lladdodd y brenin Cadwaladr Fendigaid. Ein prif ffynhonnell amdano yw'r traddodiadau a geir yn y casgliad Trioedd Ynys Prydain.
Traddodiadau
Mae un o'r trioedd yn Llyfr Gwyn Rhydderch yn rhestru 'Tair Gwyth Balfawd Ynys Prydain' (Tri thrawiad niweidiol...'), a'r drydedd yw'r un a roddodd Golyddan Fardd i Gadwaladr Fendigaid, brenin Gwynedd. Bu farw Cadwaladr yn 664. Does dim cyfeiriad at ei ladd gan Golyddan yn y croniclau, sydd ddim yn nodi achos ei farwolaeth neu sy'n ei briodoli i'r Pla a fu ym Mhrydain yn y cyfnod hwnnw. Ceir cyfeiriad gan y bardd Philyp Brydydd at ladd Gadwaladr gan Golyddan.
Yn olaf, ceir triawd arall sy'n rhestru 'Tri Budr Hafren' ('Tri llygred Hafren'). Yr ail yw 'anrheg Golyddan gan Einion ap Bedd, brenin Cernyw'. Ni wyddys dim o gwbl am 'Einion ap Bedd' na'r hanes y tu ôl i'r cyfeiriad hwn.
Tako Se Kalio Čelik
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Želimir Žilnik yw Tako Se Kalio Čelik a gyhoeddwyd yn 1988. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Тако се калио челик ac fe’i cynhyrchwyd yn Iwgoslafia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Serbeg.
Golyddan Fardd
Traddodiadau
Cymysg yw'r traddodiadau am Golyddan felly, ond mae ei enw a'r ffaith ei fod yn cael ei gysylltu ag Aberffraw a Chadwaladr yn awgrymu ei fod yn un o feirdd llys cynnar Gwynedd.
Tako Se Kalio Čelik
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lazar Ristovski, Relja Bašić, Ljiljana Blagojević, Lidija Stevanović, Tatjana Pujin a Dobrila Šokica. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Želimir Žilnik ar 8 Medi 1942 yn Crveni Krst concentration camp. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1967 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Crug Elwin
Crug crwn a godwyd gan bobl Oes Newydd y Cerrig neu Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crug Elwin, yng nghymuned Llanboidy, Sir Gaerfyrddin;. Mae'n mesur 22 wrth 1.5 metr.
Cofrestrwyd y crug hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: CM130. Ceir bron i 400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb.
Codwyd crugiau crynion yn gyntaf tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd Oes yr Efydd (tua 600 C.C.) gyda'r mwyafrif ohonyn nhw'n cael eu codi rhwng 2400 - 1500 C.C.
Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu:
Fy Hen Lyfr Cownt
Prif gymeriad y nofel yw'r emynyddes enwog Ann Griffiths, "Y Ferch o Ddolwar Fach" ym Maldwyn, Powys. Mae'r "llyfr cownt", sef dyddiadur ysbeidiol (a dychmygol) yr emynyddes am y cyfnod o 1796 hyd 1805. Mae'r llyfr yn canolbwyntio ar y cyfnod rhwng 1796 a 1799, adeg o gyffro mawr yng Nghymru a gweddill Ewrop oherwydd digwyddiadau'r Chwyldro Ffrengig. Ond er bod hynny'n rhoi cyd-destun ehangach i'r nofel, ei phrif thema yw teimladau a phrofiadau'r ferch ifanc (Ann Thomas cyn ei phriodi) a'r hyn a'i hysbrydolodd i ddechrau cyfansoddi emynau.
Yn ôl y beirniad Stephen J. Williams:
Bränt Barn
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Hans Abramson yw Bränt Barn a gyhoeddwyd yn 1967. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Hans Abramson a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Georg Riedel.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Keve Hjelm a Bente Dessau.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1967. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd You Only Live Twice sef ffilm llawn cyffro gan Lewis Gilbert. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Sven Nykvist oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ingemar Ejve sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hans Abramson ar 5 Mai 1930 yn Stockholm.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hans Abramson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Street Hunter
Ffilm llawn cyffro yw Street Hunter a gyhoeddwyd yn 1990. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1990. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pretty Woman sef un o ffilmiau mwyaf llwyddiannus Disney gan ddod ag incwm o hanner biliwn o ddoleri i’r cwmni. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Atgof Atgof Gynt
Casgliad o atgofion gan Dewi Tomos yw Atgof Atgof Gynt. Adran Addysg a Diwylliant Cyngor Gwynedd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1997. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Darlith Flynyddol Llyfrgell Penygroes 1997. Atgofion plentyndod a llencyndod ym mhentre Carmel, Arfon. Lluniau du-a-gwyn.
Botwm Crys yn cadw lle
Burkittsville, Maryland
Tref yn, yn nhalaith Maryland, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Burkittsville, gan gynnwys:
Hatari!
Ffilm ddrama llawn cyffro gan y cyfarwyddwyr Howard Hawks a Paul Helmick yw Hatari! a gyhoeddwyd yn 1962. Fe'i cynhyrchwyd gan Howard Hawks a Paul Helmick yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Nwyrain Affrica a chafodd ei ffilmio yn Tansanïa. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Leigh Brackett a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Henry Mancini. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw John Wayne, Hardy Krüger, Eduard Franz, Red Buttons, Bruce Cabot, Michèle Girardon, Elsa Martinelli, Gérard Blain a Valentin de Vargas. Mae'r ffilm yn 157 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1962. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Dr. No a'r gyntaf yng nghyfres James Bond a'r ffilm gyntaf i serennu Sean Connery fel yr asiant cudd ffuglennol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Russell Harlan oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Stuart Gilmore sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Howard Hawks ar 30 Mai 1896 yn Elkhart County a bu farw yn Palm Springs ar 15 Ionawr 2013. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1916 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg Peirianneg Prifysgol Cornell.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Howard Hawks nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Wrabness
Pentref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy Wrabness. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Tendring.
Le Grand Tout
Ffilm wyddonias yw Le Grand Tout a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Afon Ffraw
Afon fechan yng ngorllewin Ynys Môn yw Afon Ffraw. Enwir pentref Aberffraw, sedd draddodiadol brenhinoedd a thywysogion Gwynedd, ar ei hôl ynghyd â'r cantref o'r un enw. Ystyr ffraw neu ffro yw "llif". Afon Ffrawf oedd yr hen ffurf.
250px|dim|bawd|Afon Ffraw
Llwybr yr afon
Mae tarddle'r afon yn y caeau ger Heneglwys (yn ymyl maes awyr bach Mona sy'n perthyn i RAF y Fali), fymryn i'r gorllewin o Lyn Cefni. Afon Gwna yw enw'r afon ar ddechrau ei thaith. Mae'n llifo trwy blwyf Cerrigceinwen ac yn golchi ystlys siambr gladdu Din Dryfol. Ar bwys Bodorgan mae'n llifo dan bont sy'n dwyn Rheilffordd Arfordir Gogledd Cymru ac yn aberu yn Llyn Coron. O'r llyn honno llifa i'r de-orllewin trwy wlybdir a thywynod ar gwrs cyfochrog i'r lôn fawr rhwng Llangadwaladr ac Aberffraw. Fymryn cyn cyrraedd y pentref olaf mae ffrwd arall yn ymuno â hi o'r gogledd. Mae'r afon yn pasio dan bont hynafol Aberffraw, yn mynd heibio i'r pentref ac yn aberu yn y môr tua hanner milltir i'r de ohono. Traeth Mawr yw enw'r traeth yma a Bae Aberffraw yw enw'r bae bach.
250px|bawd|dim|Rhed Afon Ffraw drwy [[Llyn Coron]]
Zenaida Alexandrovna Minkwitz
Roedd Zenaida Alexandrovna Minkwitz (1878 – 1918) yn fotanegydd nodedig a aned yn Ymerodraeth Rwsia.
Seiclo yng Ngemau Olympaidd yr Haf 1932
Cynhaliwyd chwech cystadleuaeth seiclo yng Ngemau Olympaidd yr Haf 1932 yn Los Angeles, sef dau ar y ffordd a pedwar ar y trac.
Zenaida Alexandrovna Minkwitz
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
TLE3
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn TLE3 yw TLE3 a elwir hefyd yn Transducin-like enhancer protein 3 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 15, band 15q23.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn TLE3.
Reid ffair
Adeiladwaith mecanyddol sy'n symud pobl er adloniant mewn ffeiriau a pharciau thema yw reid ffair.
Cyn Oeri'r Gwaed
Cyfrol o ysgrifau gan Islwyn Ffowc Elis yw Cyn Oeri'r Gwaed, fu'n gyfrol fuddugol cystadleuaeth y Fedal Ryddiaith yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Llanrwst 1951.
Ceir un ar bymtheg o ysgrifau yn y casgliad. Myfyrdodau ar droeon bywyd, natur, ffawd a sawl pwnc arall a geir ynddynt, gyda nifer ohonynt wedi eu ysbrydoli gan fro'r awdur yn Nyffryn Ceiriog. Mae'r arddull yn gain ond yn agos-atoch ac mae dawn y llenor am ddisgrifio byd natur yn amlwg.
Cyhoeddwyd yr argraffiad cyntaf gan Gwasg Aberystwyth yn 1952, gyda pedwar llun du-a-gwyn gan John Griffith Williams a siaced lwch gan E. Meirion Roberts. Fe'i cafwyd sawl argraffiad arall ar ôl hynny.
Dyma'r cynnwys y casgliad:
Blonde Comet
Ffilm chwaraeon gan y cyfarwyddwr William Beaudine yw Blonde Comet a gyhoeddwyd yn 1941. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1941. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Ball of Fire sef ffilm gomedi Americanaidd sy’n parodio’r chwedl Eira Wen a’r Saith Corach, gan y cyfarwyddwr Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Le Sursis
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr André Heuzé yw Le Sursis a gyhoeddwyd yn 1912. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc.
Blonde Comet
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Beaudine ar 15 Ionawr 1892 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Canoga Park ar 3 Medi 1947.
Le Sursis
Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Blonde Comet
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Le Sursis
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1912. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Saved from the Titanic sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan Étienne Arnaud.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm André Heuzé ar 5 Rhagfyr 1880 ym Mharis a bu farw yn Ffrainc ar 8 Tachwedd 2005.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd André Heuzé nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Din Dryfol
Mae Din Dryfol yn garnedd gellog, sef math arbennig o siambr gladdu o'r cyfnod Neolithig gerllaw pentref Aberffraw ar Ynys Môn. Credir ei fod yn dyddio o tua 3000 C.C.. Difrodwyd y siambr gladdu yma yn sylweddol dros y blynyddoedd, gan gychwyn yn y cyfnod Rhufeinig.Mae'n heneb gofrestredig ac yn cael ei chynnal gan Cadw. Dangosodd cloddio archeolegol fod y siambr gladdu yma, fel Trefignath, wedi ei hail-adeiladu nifer o weithiau. Ar y dechrau yr oedd siambr bedair ochrog ar yr ochr orllewinol, yna adeiladwyd siambr arall i'r dwyrain o'r gyntaf, gyda physt pren ger y fynedfa, yn anarferol iawn. Yn ddiweddarach ymestynnwyd y siambrau ymhellach i'r dwyrain eto. Cafwyd hyd i grochenwaith ac esgyrn wedi eu llosg.
Himmelverbot
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Andrei Schwartz yw Himmelverbot a gyhoeddwyd yn 2015. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Himmelverbot ac fe'i cynhyrchwyd gan Kerstin Krieg a Gerd Haag yn yr Almaen a Rwmania. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg.
Monroe, Washington
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Monroe, gan gynnwys:
Himmelverbot
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Andrei Schwartz oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Rune Schweitzer sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrei Schwartz nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
2007
20g - 21g - 22g
2002 2003 2004 2005 2006 - 2007 - 2008 2009 2010 2011 2012
Digwyddiadau
Ionawr
Chwefror
Mawrth
Ebrill
Mai
Mehefin
Gorffennaf Awst
Medi
Paleocen
Cyfres neu Epoc ddaearegol ydy'r Paleocen neu Paleosen (symbol Pε) gyda'i ystyr llythrennol yn golygu "y diweddar cynnar". Yr ansoddair yw Paleosenaidd (Saesneg: Palaeocene neu Palæocene). Parhaodd yr epoc hwn rhwng tua 65.5 miliwn o flynyddoedd yn ôl hyd at tua 55.8 Ma. Dyma epoc cyntaf y gyfres Paleogen yn yr era Cenosoig. Oed y creigiau sy'n pennu dyddiadau'r gyfres hon ac maent wedi'u diffinio'n eitha pendant. bawd|Titanoid
2007
Digwyddiadau
Hydref
Paleocen
Mae'r epoc hwn yn dilyn y digwyddiad enfawr hwnnw pan ddiflannod y deinosoriaid a llawer o anifeiliaid a phlanhigion eraill, a'r epoc blaenorol, sef y Cretasaidd. Gadawodd hyn wacter ecolegol enfawr. Ystyr "paleo" yn y Groeg ydy "hynaf" (παλαιός a "newydd" (καινός yw ystyr kainos a gwelwyd ffawna newydd yn ystod yr epoc yma, cyn gweld esblygu mathau newydd o anifeiliaid e.e. y mamal yn yr epoc sy'n dilyn (sef yr Eosen).
2007
Digwyddiadau
Tachwedd
Rhagfyr
Paleocen
Rhennir y Paleocen yn dair rhan geolegol, o'r ieuenga i'r hynaf:
Ar ben hyn, mae'r Paleosen ei hun yn cael ei rannu'n 6 ardal mamalaidd.
Crug Hywel, Llanboidy
Crug crwn a godwyd gan bobl Oes Newydd y Cerrig neu Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crug Hywel (Llanboidy), yng nghymuned Llanboidy, Sir Gaerfyrddin;. Mae'n mesur 15 wrth 1.2 metr.
Cofrestrwyd y crug hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: CM132. Ceir bron i 400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb.
Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu:
Roseanna
Ffilm ddrama a seiliwyd ar nofel gan y cyfarwyddwr Hans Abramson yw Roseanna a gyhoeddwyd yn 1967. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Roseanna ac fe’i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Hans Abramson a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Georg Riedel.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1967. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd You Only Live Twice sef ffilm llawn cyffro gan Lewis Gilbert. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Sven Nykvist oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Roseanna, sef gwaith ysgrifenedig gan yr awdur Sjöwall and Wahlöö a gyhoeddwyd yn 1965.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hans Abramson ar 5 Mai 1930 yn Stockholm.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hans Abramson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bezerra De Menezes: o Diário De Um Espírito
Ffilm ddrama am berson nodedig gan y cyfarwyddwyr Glauber Filho a Joe Pimentel yw Bezerra De Menezes: o Diário De Um Espírito a gyhoeddwyd yn 2008. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Bezerra de Menezes ac fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Cafodd ei ffilmio yn Rio de Janeiro, Fortaleza, Recife, Guaramiranga, Maranguape a Jaguaruana. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ana Rosa, Carlos Vereza, Everaldo Pontes, Larissa Vereza a Lúcio Mauro. Mae'r ffilm Bezerra De Menezes: o Diário De Um Espírito yn 75 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Glauber Filho ar 1 Ionawr 1901 yn Ceará. Derbyniodd ei addysg yn Universidade Federal do Ceará.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Glauber Filho nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Le Maitre De La Mort
Ffilm ddrama a elwir hefyd yn ffilm ffantasi yw Le Maitre De La Mort a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Lleolwyd y stori yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhestr o gemau Dreamcast
Mae hon yn rhestr o gemau sydd wedi cael eu rhyddhau ar gyfer y Dreamcast consol gemau gan Sega.