cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dyddiadur Adarydda y Parch. Harri Williams
Ei fywyd
Yn ystod y blynyddoedd diwethaf cynyddodd ei ddiddordeb yn hanes diwylliant a chrefydd Cymru yn y ganrif ddiwethaf. Cyhoeddwyd ei Ddarlith Davies `Duw, Daeareg a Darwin' yn gyfrol ar ddydd ei thraddodi ym Mhenygroes, Sir Gâr yn 1979. Ychydig ddyddiau cyn ei farw bu'n darlithio ar John Phillips (brodor o Bontrhydfendigaid), sylfaenydd y Coleg Normal, Bangor, yn y coleg hwnnw ar achlysur dathlu 125 mlynedd ei sefydlu, a bwriadai gyhoeddi cofiant llawn iddo. Roedd hefyd yn ddarlledwr cyson ar amryfal bynciau a chyfrannodd lu o sgriptiau i'r radio ar hyd y blynyddoedd. Yn ddiweddar paratodd sgriptiau ar Kierkegaard a Luther ar gyfer S4C. JTW
Nodweddion ei ysgrifau adaryddol a'i ddyddiadur adarydda
Cewch ddarllen hanes ei fentrau adarydda a'i fyfyrion ar y pwnc, yn adran y Llyfrgell ar wefan Llên Natur.
Cronicl o ymweliadau â phrif atyniadau adaryddwyr Môn ac Arfon yn 1958 sydd yn ei ddyddiadur byr
Bottle Shop
Ffilm drama-gomedi yw Bottle Shop a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Laurent Petitgand.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mynydd Drws y Coed
Mynydd yng Ngwynedd sy'n rhan o Grib Nantlle yw Mynydd Drws y Coed, weithiau Mynydd Drws-y-coed. Saif rhwng Y Garn i'r gogledd-ddwyrain ar hyd y grib a Trum y Ddysgl i'r de-orllewin.
Caiff ei enw o ffermdy a bwlch Drws y Coed ym mhen uchaf Dyffryn Nantlle ar ochr ogleddol y mynydd. Ar lethrau deheuol y mynydd, mae rhan uchaf Coedwig Beddgelert. Gellir ei ddringo trwy ddringo'r Garn o bentref Rhyd Ddu gyntaf.
Y Dydd Olaf
Nofel wyddonias neu ffug-wyddonol gan Owain Owain yw'r Dydd Olaf a gyhoeddwyd yn 1976 gan Wasg Gomer, Llandysul. Cyfieithwyd y Dydd Olaf i'r Pwyleg a thorfolwyd cyfieithiad i'r Saesneg. Mae ar gael ar ffurf elyfr nid-am-arian a ellir ei lawrlwytho o wefan Y Twll (Carl Morris) a gwefan Slebog. Yn 2020 fe'i cyfieithwyd hefyd i'r Gernyweg gan yr awdur Sam Brown, ac yng Ngorffennaf 2021 cafwyd ailargraffiad Cymraeg gan Wasg y Bwthyn, wedi i'r llyfr fod allan o brint ers bron i 50 mlynedd. bawd|Clawr Y Dydd Olaf (Gwasg y Bwthyn; 2021) bawd|Clawr y fersiwn Cernyweg An Jydh Finek (Sam Brown; Mehefin 2020) Mae un o'r prif gymeriadau'n berson du, galluog, sy'n anarferol iawn i lyfr o'r cyfnod hwn.
Dywedodd y beirniad llenyddol Pennar Davies am y nofel (gweler y broliant) ''Ni welwyd dim byd tebyg i'r llyfr hwn (Y Dydd Olaf) yn ein hiaith o'r blaen, na dim byd hollol debyg mewn unrhyw iaith. Llawenhewn fod y math yma o ddisgleirdeb yn bosibl yn y Gymraeg."'' Mewn adolygiad o'r gyfrol yn 2014 dywedodd Miriam Elin Jones, 'I ddweud y gwir, mae rhagymadrodd Pennar Davies i’r nofel hon yn dweud y cwbl. Dyma nofel wreiddiol yn y Gymraeg, a nofel fydd yn eich syfrdanu... clasur Cymraeg, heb os.'
Mewn cyfweliad gyda Gwenno Saunders a mab Owain, sef Robin Llwyd ab Owain dywedwyd i'r gwaith gael ei ysgrifennu yn 1967/8 ond na chyhoeddwyd y gwaith tan i'r awdur ddanfon y proflenni at Pennar Davies, wedi methu cael unrhyw wasg i gyhoeddi'r nofel. 9 mlynedd yn ddiweddarach, yn 1976, wedi derbyn broliant Pennar Davies, cyhoeddwyd y nofel.
Plot
bawd|chwith|Murlun o Gwenno Saunders a'r Dydd Olaf; Stryd Womanby, Caerdydd; 2017. Mae'r stori'n ymdrin a bachgen o'r enw Marc a phytiau o'i ddyddiaduron a llythyrau ato, sy'n nodi gafael y 'Brawd Mawr' arno ef, a llithra bob yn hyn a hyn wedi ei gyflyru i iaith synthetig y Frawdoliaeth: ‘Fratolish Hiang Perpeski'. mae hyn yn brawf o effeithiolrwydd y cyflyru y ceisia ddianc rhagddo - dianc oddi wrth y dyfodol dystopaidd. Ymgais sydd yma gan yr awdur i'n rhybuddio o'r dull tawel mae'r 'Ddelwedd Fawr' yn cyflyru ei dinasyddion, drwy eu moldio'n un corff totalitaraidd, unffurf, neu fel y dywed Owain dro ar ôl tro yn ei gerddi - y 'llwydni llwyd'.
Ceir yma hefyd stori garu rhwng y cymeriadau, gyda rhai'n derbyn pliwtoniwm i wrth-weithio'n erbyn y cyflyru, tra bod eraill yn ymgorffori'n rhan o'r Frawdoliaeth, gan gynnwys y dyn Cwansa, sy'n troi o fod yn lledmerydd dros hawliau lleiafrifoedd i fod yn eu rheoli. Isthema arall yw a ellir cyfiawnhau gweithred niweidiol, negyddol fel aberthu unigolyn er mwyn achub dynoliaeth. Penderfyniad Marc yw peidio a gwneud hynny, a thry'r byd i ddwylo'r Frawdoliaeth.
Ymhen peth amser, daw oes y robotiaid i ben, o bosib oherwydd rhyfel niwclear, ac o'r ychydig rai sy'n weddill, gwelid oes newydd, a'r unig destun neu wybodaeth sydd wedi goroesi yw dyddiaduron a llythyrau Marc, a guddiodd mewn cod mewn iaith fechan (y Gymraeg) nad oedd yr Uchel Gyfrifydd yn ei deall. Gwnaed hyn gyda chymorth rhyw gant o ffrindiau oedd wedi derbyn y pliwtoniwm, ac Alffa-Omega 'pwy bynnag (neu beth bynnag) yw hwnnw'.
Proffwydo
Mae'r nofel yn rhagweld nifer o bethau sydd wedi cael eu gwireddu ers 1967-8, gan gynnwys:
Ethanol
bawd|Gorsaf tanwydd Ethanol yn [[Sao Paulo]] Cyfansoddyn cemegol organig yw ethanol a elwir hefyd yn alcohol ethyl ac yn alcohol grawn, neu'n syml alcohol. Mae'n alcohol syml gyda'r fformiwla gemegol C2H6O. Gellir ysgrifennu ei fformiwla hefyd fel −− neu fel  (mae'n aelod o'r grŵp ethyl sy'n gysylltiedig â'r grŵp hydrocsyl), ac yn aml yn cael ei dalfyrru fel EtOH. Mae ethanol yn hylif anweddol, fflamadwy, di-liw gydag arogl nodweddiadol tebyg i win a blas cas. Mae'n gyffur seicoweithredol, yn gyffur adloniadol, ac yn gynhwysyn gweithredol mewn diodydd alcoholig.
Mae ethanol yn cael ei gynhyrchu'n naturiol trwy eplesu siwgwr gyda burum neu trwy broses petrocemegol fel hydradiad ethen (ethylene). Mae ganddo gymwysiadau meddygol fel antiseptig ac fel diheintydd. Fe'i defnyddir fel toddydd cemegol ac mewn synthesis cyfansoddion organig. Mae ethanol hefyd yn ffynhonnell tanwydd.
Etymology
Ethanol yw'r enw systematig a ddiffinnir gan yr Undeb Rhyngwladol Cemeg Bur a Chymhwysol (IUPAC) ar gyfer cyfansoddyn sy'n cynnwys grŵp alcyl â dau atom carbon (rhagddodiad "eth-"), sydd ag un bond rhyngddynt (mewnddodiad "-an-") a grŵp swyddogaethol atodedig sef −OH grŵp (ôl-ddodiad "-ol").
Daw'r rhagddodiad "eth-" a'r rhagosodiad "ethyl" yn "alcohol ethyl" yn wreiddiol o'r enw "ethyl" a roddwyd yn 1834 i'r grŵp − gan Justus Liebig. Bathodd y gair o'r enw Almaeneg Aether o'r cyfansoddyn −O− (a elwir yn aml yn "ether" yn Saesneg, ac a elwir yn fwy penodol yn "Diethyl ether"). Yn ôl yr Oxford English Dictionary, mae Ethyl yn gyfyngiad o'r Hen Roeg αἰθήρ (aithḗr, "aer uchaf") a'r gair Groeg ὕλη (hýlē, "sylwedd").
Bathwyd yr enw ethanol o ganlyniad i benderfyniad a fabwysiadwyd yn y Gynhadledd Ryngwladol ar Enwau Cemegol a gynhaliwyd yn Ebrill 1892 yn Genefa, y Swistir.
Mae'r term "alcohol" bellach yn cyfeirio at ddosbarth ehangach o sylweddau cemegol, ond yn gyffredin mae ethanol yn dal i gael ei ddefnyddio. Mae'n fenthyciad canoloesol o'r Arabeg al-kuḥl, mwyn powdr o antimoni a ddefnyddiwyd fel cosmetig, ac a gadwodd yr ystyr hwnnw mewn Lladin Canol. Ceir sawl al (y neu yr yn Gymraeg) mewn geiriau sydd a'u gwreiddiau yn yr Arabeg, gan gynnwys alcemi ac algebra, algorithm ac alcali. Mae'r defnydd o "alcohol" ar gyfer ethanol yn fodern ac fe'i cofnodwyd gyntaf yn 1753.
Antiseptig
Defnyddir ethanol mewn cadachau meddygol ac yn fwyaf cyffredin mewn jeliau glanhau dwylo, gwrthfacterol fel antiseptig ar gyfer ei effeithiau gwrthfacteria a gwrth-ffwngaidd. Mae ethanol yn lladd micro-organebau trwy hydoddi eu lipid eu pilen a dadnatureiddio'u proteinau, ac mae'n effeithiol yn erbyn y rhan fwyaf o facteria, ffyngau a firysau. Fodd bynnag, mae'n aneffeithiol yn erbyn sborau bacteriol, ond gellir dod dros y broblem honno trwy ddefnyddio hydrogen perocsid, mewn rhai achosion. Yn eironig, mae hydoddiant o 70% ethanol yn fwy effeithiol nag ethanol pur oherwydd bod ethanol yn dibynnu ar foleciwlau dŵr ar gyfer y gweithgaredd gwrthficrobaidd gorau posibl. Gall ethanol absoliwt anactifadu microbau heb eu dinistrio oherwydd nad yw'r alcohol yn gallu treiddio'n llawn drwy bilen y microb. Gellir defnyddio ethanol hefyd fel diheintydd ac antiseptig oherwydd ei fod yn achosi dadhydradu celloedd trwy amharu ar y cydbwysedd ar draws y gellbilen, felly mae dŵr yn gadael y gell gan arwain at ei farwolaeth.
Gwrthwenwyn
Gellir rhoi ethanol fel gwrthwenwyn i wenwyn ethylene glycol a gwenwyn methanol.
Adloniadol
Gall ethanol achosi iselder ysbryd, oherwydd ei effaith ar y system nerfol canolog ac mae'n un o'r cyffuriau seicoweithredol a ddefnyddir amlaf.
Er gwaethaf priodweddau seicoweithredol a charsinogenig alcohol, mae ar gael yn rhwydd ac yn gyfreithlon i'w werthu yn y rhan fwyaf o wledydd. Fodd bynnag, mae yna gyfreithiau sy'n rheoleiddio gwerthu, allforio / mewnforio, trethu, gweithgynhyrchu, yfed a meddu ar ddiodydd alcoholig. Er enghraifft, yng Nghymru, mae'n rhaid bod yn 18 oed cyn y gellir ei brynnu mewn siop neu dafarn: dyma'r rheoliad mwyaf cyffredin yn fydeang.
Tanwydd mewn peiriant
Y defnydd unigol mwyaf o ethanol yw tanwydd injan (peiriant) ac ychwanegyn at danwydd. Mae Brasil yn arbennig yn dibynnu'n fawr ar y defnydd o ethanol fel tanwydd injan, yn rhannol oherwydd ei rôl fel un o gynhyrchwyr ethanol mwyaf blaenllaw'r byd. Mae'r betrol a werthir ym Mrasil yn cynnwys o leiaf 25% ethanol anhydrus. Gellir defnyddio ethanol hydrus (tua 95% ethanol a 5% o ddŵr) fel tanwydd mewn mwy na 90% o geir tanwydd petrol newydd a werthir yn y wlad. Cynhyrchir ethanol Brasil o gansen siwgr, sydd â chynnyrch cymharol uchel (830% yn fwy na'r tanwyddau ffosil a ddefnyddiwyd i'w gynhyrchu) o gymharu â rhai cnydau ynni eraill. Mae'r Unol Daleithiau a llawer o wledydd eraill yn defnyddio cymysgeddau ethanol/petrol E10 (10% ethanol, a elwir weithiau'n gasohol) ac E85 (85% ethanol) yn bennaf. bawd| Ethanol gradd USP ar gyfer defnydd labordy. Mae cyfraith Awstralia yn cyfyngu'r defnydd o ethanol pur o wastraff cansen siwgr i 10% mewn cerbydau. Dylid uwchraddio neu newid falfiau ceir hŷn (a cheir hen geir sydd wedi'u dylunio i ddefnyddio tanwydd sy'n llosgi'n arafach).
Mae ethanol fel tanwydd yn lleihau allyriadau niweidiol (garbon monocsid, ocsidau nitrogen ayb) o beipen fwg y cerbyd, ac sy'n difa'r haen oson. Dadansoddodd Labordy Cenedlaethol Argonne allyriadau nwyon tŷ gwydr o lawer o gerbydau gyda gwahanol danwydd, a chanfuwyd bod cyfuniad biodiesel / petrodiesel (B20) yn dangos gostyngiad o 8%, cyfuniad confensiynol E85 ethanol gostyngiad o 17% ac ethanol seliwlosaidd sy'n 64%, o'i gymharu â phetrol pur.
Tanwydd roced
Defnyddiwyd ethanol yn gyffredin fel tanwydd mewn cerbydau roced tanwydd-deuol cynnar (hylif), ar y cyd ag ocsidydd fel ocsigen hylifol. Defnyddiodd roced balistig yr Almaen A-4 o'r Ail Ryfel Byd, sy'n fwy adnabyddus wrth ei henw V-2, ethanol fel prif gyfansoddyn y tanwydd B-Stoff. Cymysgwyd ethanol â 25% o ddŵr i leihau tymheredd y siambr hylosgi. Helpodd yr un tîm Almaenig i ddatblygu'r V-2 ar gyfer yr UDA yn dilyn yr Ail Ryfel Byd, gan gynnwys y roced Redstone â thanwydd ethanol a lansiodd lloeren gyntaf yr UD. Daeth alcohol i ben yn gyffredinol wrth i danwydd gyda mwy o egni gael ei ddatblygu, er bod ethanol yn dal i gael ei ddefnyddio mewn awyrennau rasio ysgafn a bwerir gan danwydd-roced.
Celloedd tanwydd
Mae celloedd tanwydd masnachol yn gweithio gyda nwy naturiol wedi'i ei ailwampio, hydrogen neu fethanol. Gall ethanol fod yn ddewis arall deniadol oherwydd ei argaeledd, cost isel, purdeb uchel a gwenwyndra isel. Mae yna ystod eang o gysyniadau newydd sy'n ymwneud a chelloedd tanwydd gan gynnwys celloedd tanwydd ethanol uniongyrchol, systemau diwygio auto-thermol a systemau thermol integredig. Mae mwyafrif y gwaith yn cael ei wneud ar lefel ymchwil er bod nifer o sefydliadau yn dechrau gwerthu celloedd tanwydd ethanol.
Gwresogi'r cartref a choginio
Gellir defnyddio lleoedd tân ethanol ar gyfer gwresogi cartref neu ar gyfer addurno. Gellir defnyddio ethanol hefyd fel tanwydd stôf ar gyfer coginio.
Porthiant
Mae ethanol yn gynhwysyn diwydiannol pwysig. Mae'n cael ei ddefnyddio'n helaeth fel rhagflaenydd ar gyfer cyfansoddion organig eraill fel halidau ethyl, esterau ethyl, ether diethyl, asid asetig, ac aminau ethyl.
Cemeg
Mae ethanol yn alcohol 2-garbon. Ei fformiwla foleciwlaidd yw CH3CH2OH. Nodiant amgen yw CH3−CH2−OH, sy'n dangos bod carbon grŵp methyl (CH3−) yn sownd wrth garbon grŵp methylen (−CH2-), sy'n sownd wrth ocsigen a grŵp hydrocsyl (−OH). Mae'n isomer cyfansoddiadol o ether dimethyl. Caiff ei dalfyrru weithiau fel EtOH, gan ddefnyddio'r nodiant cemeg organig cyffredin o gynrychioli'r grŵp ethyl (C2H5−) ag Et.
Priodweddau ffisegol
bawd| Llosgi ethanol gyda'i sbectrwm wedi'i nodi Mae ethanol yn hylif anweddol, di-liw sydd ag ychydig o arogl, ond ddim llawer. Mae'n llosgi gyda fflam las ddi-fwg nad yw bob amser yn weladwy mewn golau arferol. Mae priodweddau ffisegol ethanol yn deillio'n bennaf o bresenoldeb ei grŵp hydrocsyl a phrinder ei gadwyn garbon. Mae'r grŵp hydrocsyl ethanol yn gallu cymryd rhan mewn bondio hydrogen, gan ei wneud yn fwy gludiog ac yn llai cyfnewidiol na chyfansoddion organig.
Fflamadwyedd
Bydd hydoddiant ethanol-dŵr yn cynnau os caiff ei gynhesu uwchlaw ei fflachbwynt a phan rhoddir ffynhonnell danio iddo ee flam noeth. Ar gyfer 20% o alcohol fesul màs (tua 25% yn ôl cyfaint), bydd hyn yn digwydd ar tua 25 °C. Fflachbwynt ethanol pur yw 13 °C, ond gall gael ei ddylanwadu ychydig iawn gan gyfansoddiad atmosfferig fel gwasgedd-aer a lleithder. Gall cymysgeddau ethanol danio islaw tymheredd cyfartalog ystafell. Mae ethanol yn cael ei ystyried yn hylif fflamadwy (Deunydd Peryglus Dosbarth 3) mewn crynodiadau uwch na 2.35% yn ôl màs (3.0% yn ôl cyfaint; 6 prawf.
Cynhyrchu
bawd| Gwerthir 94% o ethanol mewn potel i'w ddefnyddio yn y cartref Cynhyrchir ethanol fel petrocemegyn, trwy hydradu ethylen a, thrwy brosesau biolegol, a hynny drwy eplesu siwgrau â burum. Mae'r cwestiwn, pa broses sy'n fwy darbodus, yn dibynnu ar brisiau'r stociau porthiant a'r marchnadoedd petrolewm a grawn. Yn y 1970au gwnaed y rhan fwyaf o ethanol diwydiannol yn yr Unol Daleithiau fel petrocemegyn, ond yn yr 1980au cyflwynodd yr Unol Daleithiau gymorthdaliadau ar gyfer ethanol sy'n seiliedig ar ŷd a heddiw mae bron y cyfan wedi'i wneud o'r ffynhonnell honno. Yn India mae ethanol yn cael ei wneud o gansen siwgr.
Hydradiad ethylen
Gwneir ethanol i'w ddefnyddio fel porthiant diwydiannol neu doddydd (y cyfeirir ato weithiau fel ethanol synthetig) o stoc porthiant petrocemegol (petrochemical feed stocks) yn bennaf gan hydradiad ethylen wedi'i gataleiddio ag asid:
Fel arfer, asid ffosfforig yw'r catalydd, wedi'i arsugno ar gynhalydd mandyllog fel gel silica. Defnyddiwyd y catalydd hwn gyntaf i gynhyrchu ethanol ar raddfa fawr gan y Gwmni Olew Shell ym 1947. Mae'r adwaith yn cael ei wneud ym mhresenoldeb stêm pwysedd uchel ar 300 C lle cedwir cymhareb ethylen i stêm 5:3. Defnyddiwyd y broses hon ar raddfa ddiwydiannol gan yr Union Carbide Corporation ac eraill yn yr Unol Daleithiau, ond erbyn hyn dim ond LyondellBasell sy'n ei defnyddio'n fasnachol.
O CO 2
Gellir cynhyrchu ethanol yn y labordy trwy drawsnewid carbon deuocsid trwy adweithiau biolegol ac electrocemegol.
Eplesu
Mae ethanol mewn diodydd alcoholig a thanwydd yn cael ei gynhyrchu trwy eplesu. Gall rhai rhywogaethau o furum (ee Saccharomyces cerevisiae ) fetaboleiddio siwgr, gan gynhyrchu ethanol a charbon deuocsid. Mae'r hafaliadau cemegol isod yn crynhoi'r trawsnewidiad:
Eplesu yw'r broses o feithrin burum o dan amodau thermol ffafriol i gynhyrchu alcohol. Cynhelir y broses hon tua 35 - 40 C. Mae gwenwyndra ethanol i furum yn cyfyngu ar y crynodiad ethanol y gellir ei gael trwy fragu; ceir crynodiadau uwch, felly, trwy atgyfnerthu neu ddistyllu. Gall y straeniau burum sy'n gallu goddef ethanol fwyaf oroesi hyd at tua 18% ethanol yn ôl cyfaint.
Er mwyn cynhyrchu ethanol o ddeunyddiau â starts fel grawnfwydydd, (ee poitín Gwyddelig) rhaid i'r starts gael ei drawsnewid yn siwgr yn gyntaf. Mewn bragu cwrw, mae hyn wedi'i gyflawni'n draddodiadol trwy ganiatáu i'r grawn egino, neu frag, sy'n cynhyrchu'r ensym amylas. Pan fydd y grawn brag yn cael ei stwnsio, mae'r amylas yn troi gweddill y starts yn siwgrau.
Distyllu
Mae hydradu neu fragu ethylene yn cynhyrchu cymysgedd o ethanol-ddŵr. Ar gyfer y rhan fwyaf o ddefnyddiau diwydiannol a thanwydd, rhaid puro'r ethanol. Gall distyllu ffracsiynol ar wasgedd atmosfferig grynhoi ethanol i 95.6% yn ôl pwysau (89.5 môl%). Mae'r cymysgedd hwn yn azeotrope gyda berwbwynt o 78.1 C, ac ni ellir ei buro ymhellach trwy ddistyllu. Mae ychwanegu asiant fel bensen, cyclohexane, neu heptan, yn caniatáu i aseotrop tair rhan newydd, ethanol, dŵr, a'r cyfrwng asiant, gael ei ffurfio.
The Catcher Was a Spy
Ffilm ddrama am berson nodedig gan y cyfarwyddwr Ben Lewin yw The Catcher Was a Spy a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: IFC Films, Vudu. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Robert Rodat a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Howard Shore. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Ethanol
Alcohol wedi'i ddadnatureiddio
Mae ethanol pur a diodydd alcoholaidd yn cael eu trethu'n drwm, gan lawer o lywodraethau'r byd, fel cyffuriau seicoweithredol, ond mae ethanol yn ddefnyddiol ar gyfer lawer o ddefnyddiau eraill. Er mwyn lleddfu'r baich treth ar y defnyddiau hyn, mae'r rhan fwyaf o awdurdodaethau'n hepgor y dreth pan fydd asiant-lliw wedi'i ychwanegu at yr ethanol i'w wneud yn anaddas i'w yfed. Mae'r rhain yn cynnwys ei chwerwi ee denatonium bensoad a thocsinau fel methanol, nafftha, a pyridin. Gelwir cynhyrchion o'r math hwn yn alcohol dadnatureiddiedig.
The Catcher Was a Spy
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jeff Daniels, Sienna Miller, Paul Giamatti, Tom Wilkinson, Guy Pearce, Connie Nielsen, Paul Rudd, Mark Strong, Giancarlo Giannini, Anna Geislerová, Pierfrancesco Favino, Agnese Nano, William Hope, Ben Miles, Demetri Goritsas, Shea Whigham, Karel Dobrý, Vojtěch Dyk, Bobby Schofield, Peter Hosking, Cristiano Donati, Brian Caspe a Jan Slovák. Mae'r ffilm The Catcher Was a Spy yn 98 munud o hyd.
Ethanol
Alcohol absoliwt
Mae alcohol absoliwt neu anhydrus yn cyfeirio at ethanol sy'n cynnwys ychydig ddŵr. Mae yna raddau amrywiol gydag uchafswm y dŵr yn amrywio o 1% i ychydig rannau fesul miliwn (ppm). Os defnyddir distyllu azeotropig i gael gwared ar ddŵr, bydd yn cynnwys ychydig o'r asiant gwahanu deunydd (ee bensen). Nid yw alcohol absoliwt wedi'i fwriadu i'w yfed gan bob; yn hytrach, fe'i defnyddir fel toddydd ar gyfer labordai diwydiannol, lle bydd dŵr yn adweithio â chemegau eraill, ac fel tanwydd alcohol. Mae ethanol sbectrosgopig yn ethanol absoliwt ac mae ganddo amsugnedd isel mewn golau uwchfioled a golau gweladwy.
The Catcher Was a Spy
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Andrij Parekh oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Ethanol
Alcohol absoliwt
Mae ethanol pur yn cael ei ddosbarthu fel 200 prawf yn yr UD, sy'n cyfateb i brawf 175 gradd yn system y DU.
Ocsidiad
Gellir ocsideiddio ethanol i asetaldehyde a'i ocsidio ymhellach i asid asetig, yn dibynnu ar yr adweithyddion a'r amodau. Nid yw'r ocsidiad hwn o unrhyw bwys yn ddiwydiannol, ond yn y corff dynol, mae'r adweithiau ocsideiddio hyn yn cael eu cataleiddio gan yr ensym dehydrogenas. Mae cynnyrch ocsideiddio ethanol, asid asetig, yn faetholyn i bobl, gan ei fod yn rhagflaenydd i asetyl CoA, lle gellir llosgi'r grŵp asetyl fel egni neu ei ddefnyddio ar gyfer biosynthesis.
The Catcher Was a Spy
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ben Lewin ar 6 Awst 1946 yn Gwlad Pwyl. Derbyniodd ei addysg yn Melbourne Law School.
Ethanol
Metabolaeth
Mae ethanol yn debyg i macrofaetholion fel proteinau, brasterau a charbohydradau gan ei fod yn darparu calorïau. Pan gaiff ei fwyta a'i fetaboli, mae'n cyfrannu 7 calori fesul gram trwy fetabolaeth ethanol.
The Catcher Was a Spy
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ben Lewin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ethanol
Diogelwch
Mae ethanol pur yn llidro'r croen a'r llygaid a gall achosi chwydu a meddwdod. Gall defnydd hirdymor trwy ei yfed arwain at niwed difrifol i'r afu. Uchafswm y crynodiad atmosfferig yw un o bob mil yn ôl yr Undeb Ewropeaidd.
Hanes
Mae eplesu siwgr yn ethanol yn un o'r biotechnolegau cynharaf a ddefnyddir gan bobl. Yn hanesyddol, mae ethanol wedi'i nodi'n amrywiol fel gwirod, gwin ac fel aqua vitae. Mae ei effaith meddwol ar y corff yn hysbys ers Oes Adda, ac fe'i defnyddiwyd gan bobl ers cynhanes fel cynhwysyn diodydd alcoholig. Cafwyd hyd i weddillion sych ethanol ar grochenwaith 9,000 o flynyddoedd oed yn Tsieina sy'n awgrymu bod pobl Neolithig yn yfed diodydd alcoholig.
Roedd natur fflamadwy allanadliadau gwin-ethanol eisoes yn hysbys i athronwyr hynafol megis Aristoteles (384–322 BCE), Theophrastus (c. 371–287 BCE), a Plinius yr Hynaf (23/24–79 CE). Fodd bynnag, ni arweiniodd hyn ar unwaith at ynysu ethanol, hyd yn oed er gwaethaf datblygiad technegau distyllu mwy datblygedig yn yr Aifft Rufeinig yn yr 2g a'r 3g. Yn un o'r ysgrifau a briodolir i Jābir ibn Ḥayyān (9g), datguddir y gellir  gwella fflamadwyedd yr anwedd drwy ychwanegu halen i win berw. Roedd hyn yn ddarganfyddiad pwysig ar y pryd.
Jacques Cartier
Fforiwr arloesol o Lydaw a fu'n archwilio rhannau o Ganada yn yr 16g oedd Jacques Cartier (Llydaweg: Jakez Karter) (31 Rhagfyr 1491 – 1 Medi 1557).
Y fordaith gyntaf, 1534
Fe'i dewiswyd gan Frenin Ffrainc, Ffransis I, i archwilio "ynysoedd a thiroedd lle y dywedir bod llawer o aur a thrysorau eraill". Gadawodd Sant-Maloù ar 20 Ebrill 1534 i chwilio am lwybr gorllewinol i farchnadoedd cyfoethog Asia. Methodd â chyrraedd Asia, ond archwiliodd yn hytrach rannau o Newfoundland a dwyrain Canada. Pan ddysgodd am Afon St Lawrence, dechreuodd feddwl mai dyna oedd y ffordd chwedlonol i Asia. Yn ystod y daith, glaniodd ar safle tref bresennol Gaspé (Québec), lle herwgipiodd ddau o feibion Pennaeth Donnacona, pennaeth un o'r llwythi Iroquoiaidd brodorol, a'u cludo nhw yn ôl i Ffrainc.
Yr ail fordaith, 1535–6
Y flwyddyn ganlynol, gyrrwyd Cartier yn ôl ar ei ail daith i ogledd America gyda thair llong, 110 o ddynion a'r meibion a herwgipiwyd i ddangos y ffordd iddo. Dychwelodd y bechgyn i'w llwyth. Hwyliodd i fyny afon St Lawrence hyd at bentrefi Stadacona (lleoliad dinas Québec heddiw) a Hochelaga (Montréal). Ar ôl herwgipio rhai o'r penaethiaid Irowuoiadd, clywodd am wlad o'r enw Saguenay i'r gogledd, y tebygid iddi fod yn llawn aur a thrysorau eraill. Ar ôl gaeaf anodd ar ei safle ger Stadacona, cyrhaeddodd Sant-Maloù unwaith eto ar 15 Gorffennaf 1536.
Y drydedd fordaith, 1541–2
Ar 23 Mai 1541, aeth Cartier yn ôl i ogledd America ar ei drydedd daith, gan gyrraedd Stadacona ar 23 Awst. Ei nod oedd ceisio chwilio am Saguenay a sefydlu treflan barhaol yng Nghanada er mwyn cadarnháu hawl Ffrainc i'r diriogaeth yn erbyn hawliau Sbaen. Daeth Jean-François de la Rocque de Roberval ar ei ôl ef er mwyn sefydlu'r dreflan. Methodd â theithio'n bellach na Hochelaga, ond sefydlwyd treflan Charlesbourg-Royal (ar safle tref Cap-Rouge heddiw) ar lannau'r St Lawrence. Daeth y berthynas rhwng y Ffrancod a'r Iroquoiaid yn elyniaethus. Ar ôl gaeaf caled yng Nghanada, pryd bu farw llawer o'r gwladychwyr Ffrengig mewn ymosodiadau gan yr Iroquoiaid, dychwelodd i Ffrainc, gan adael Roberval yno i ddatblygu'r dreflan. Goroesodd Charlesbourg-Royal am flwyddyn arall tan i Roberval gefnu arni flwyddyn yn ddiweddarach. Doedd dim ceisiadau eraill i sefydlu treflannau Ewropeaidd parhaol yng ngogledd America am fwy na hanner can mlynedd. Ni ddaeth Cartier yn ôl i Ganada drachefn, ond bu'n treulio gweddill ei oes yn nhref ei febyd, Sant Maloù.
Olga Fialka
Bu'n briod i Károly Ferenczy ac roedd Béni Ferenczy yn blentyn iddynt.
Bu farw yn Baia Mare yn 1930.
Lawless Empire
Mae'r ffilm Lawless Empire yn 58 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1945. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anchors Aweigh ffilm ysgafn, fflyffi ar ffurf miwsigal gyda Fran Sinatra, gan y cyfarwyddwr ffilm George Sidney. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Vernon Keays ar 27 Chwefror 1900.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Vernon Keays nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Yvette Amice
Mathemategydd Ffrengig oedd Yvette Amice (4 Mehefin 1936 – 4 Gorffennaf 1993), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel mathemategydd a hanesydd mathemateg.
Manylion personol
Ganed Yvette Amice ar 4 Mehefin 1936 ac wedi gadael yr ysgol leol mynychodd Goleg Normal i Bobl Ifanc a Cyfadran Gwyddoniaeth Paris. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Marchog y Lleng Anrhydeddus.
Gyrfa
Enillodd sawl gradd academaidd gan gynnwys: agrégation de mathématiques, doethuriaeth.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Botwm Pres
Ffilm ddrama heb sain (na llais) yw Botwm Pres a gyhoeddwyd yn 1911. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1911. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Uffern Dante (L'Inferno’), sef ffilm o’r Eidal gan Giuseppe de Liguoro a Francesco Bertolini.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sophienlund
Ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Heinz Rühmann yw Sophienlund a gyhoeddwyd yn 1942. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Helmut Weiss a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Werner Eisbrenner.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Käthe Haack, Harry Liedtke a Hannelore Schroth.
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Heinz Rühmann nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gwallt Hanner Nos
Ffilm ddogfen yw Gwallt Hanner Nos a gyhoeddwyd yn 1967. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Belg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1967. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd You Only Live Twice sef ffilm llawn cyffro gan Lewis Gilbert.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Baseball Girls
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Lois Siegel yw Baseball Girls a gyhoeddwyd yn 1995. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Mae'r ffilm Baseball Girls yn 81 munud o hyd.
Garnedd Goch
Mynydd yng Ngwynedd sy'n rhan o Grib Nantlle yw Garnedd Goch, weithiau Garnedd-goch. Saif rhwng Craig Cwm Silyn i'r gogledd-ddwyrain ar hyd y grib a Mynydd Graig Goch i'r de-orllewin.
Baseball Girls
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1995. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Braveheart sef ffilm gan Mel Gibson am yr Alban a rhyfel annibyniaeth y genedl, dan arweiniad William Wallace, yn erbyn y goresgynwyr Seisnig o Loegr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Garnedd Goch
Ar ochr ogleddol y mynydd, mae clogwyni yn arwain i lawr at Lynnau Cwm Silyn, tra ar yr ochr ddeheuol mae Bwlch Cwm Dulyn yn arwain i lawr i Gwm Ciprwth a Chwm Pennant. Ceir carnedd o Oes yr Efydd ar y copa, sy'n rhoi ei enw i'r mynydd.
Crecdeyrn Patagonia
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Crecdeyrn Patagonia (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: crecdeyrniaid Patagonia) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Coloramphus parvirostris; yr enw Saesneg arno yw Patagonian chat tyrant. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. parvirostris, sef enw'r rhywogaeth.
South Brent
Pentref mawr a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy South Brent. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan South Hams. Saif ar ffin ddeheuol Dartmoor, tua 5 milltir (8 km) i'r dwyrain o Plymouth.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil poblogaeth o 2,822.
Wood Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Wood Township, gan gynnwys:
The Sessions
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Ben Lewin yw The Sessions a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd gan Ben Lewin yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Rhino Entertainment Company. Lleolwyd y stori yn Califfornia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ben Lewin a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Marco Beltrami. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Helen Hunt, William H. Macy, Rhea Perlman, Moon Bloodgood, Adam Arkin, Robin Weigert, John Hawkes a W. Earl Brown. Mae'r ffilm The Sessions yn 96 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol'' gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Geoffrey Simpson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ben Lewin ar 6 Awst 1946 yn Gwlad Pwyl. Derbyniodd ei addysg yn Melbourne Law School.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ben Lewin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Arlywydd Indonesia
Arlywydd Indonesia yw pennaeth llywodraeth Indonesia.
Hywel ab Ednyfed
Esgob Llanelwy o 1240 i 1247 oedd Hywel ab Ednyfed (bu farw 1247), y cyfeirir ato hefyd fel Hywel II.
Arlywydd Indonesia
Dyma restr o arlywyddion Indonesia:
Im Lebenswirbel
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Heinz Schall yw Im Lebenswirbel a gyhoeddwyd yn 1918. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen ac Ymerodraeth yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg.
Arlywydd Indonesia
رؤساء إندونسيا Presidente de Indonesia Présidents d'Indonésie Daftar presiden Indonesia Daftar Presidhen Indonesia Листа на претседатели на Индонезија Daptar Présidén Indonésia
Hywel ab Ednyfed
Cyfeirir at Hywel ym Mrut y Tywysogion fel yr esgob a gysegrodd Frodordy Llan-faes, Môn. Cododd y Tywysog Llywelyn ap Iorwerth (Llywelyn Fawr) fynachlog yn Llan-faes i'r Brodyr Troednoeth er anrhydedd i'w wraig y Dywysoges Siwan, merch y brenin John o Loegr ar ôl iddi farw yn 1237. Dyma'r cofnod ym Mrut y Tywysogion:
Im Lebenswirbel
Y prif actor yn y ffilm hon yw Asta Nielsen. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3.
Asiti tagellog
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn N. coruscans, sef enw'r rhywogaeth.
Hywel ab Ednyfed
Bu farw Hywel ger Rhydychen yn 1247, efallai tra yno fel rhan o lysgenhadaeth Gwynedd yn y trafodaethau a arweiniodd at Gytundeb Woodstock yn y flwyddyn honno, ar ran y Llywelyn ap Gruffudd ifanc a'i frawd Owain.
Im Lebenswirbel
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Shoulder Arms sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Carl Ferdinand Fischer oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Heinz Schall ar 4 Hydref 1872 yn Cwlen.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Heinz Schall nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Asiti tagellog
Teulu
Mae'r asiti tagellog yn perthyn i deulu'r Asitïod (Lladin: Philepittidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Tuna Wranglers
Ffilm ddogfen yw Tuna Wranglers a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Pursuit of D. B. Cooper
Ffilm am ladrata gan y cyfarwyddwr Roger Spottiswoode yw The Pursuit of D. B. Cooper a gyhoeddwyd yn 1981. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Washington. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan James Horner. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Robert Duvall, Treat Williams, Paul Gleason, Ed Flanders, R. G. Armstrong, Nicolas Coster a Kathryn Harrold.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1981. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Raiders of the Lost Ark sef ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Harry Stradling oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Roger Spottiswoode nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Susilo Bambang Yudhoyono
Susilo Bambang Yudhoyono (ganed 9 Medi 1949) yw chweched arlywydd Indonesia. Ef yw'r arlywydd cyntaf i gael ei ddewis yn uniongyrchol mewn etholiad, yn 2004.
Ganed Yudhoyono yn Pacitan, Dwyrain Jawa, yn fab i swyddog yn y fyddin. Astudiodd yn Academi Filwrol Indonesia a daeth yn swyddog yn y fyddin ei hun. Yn y 1980au bu'n astudio busenes yn yr Unol Daleithiau.
Brodordy Llan-faes
Brodordy yn perthyn i Urdd Sant Ffransis oedd Brodordy Llan-faes, ar safle yn Llan-faes, Ynys Môn. Safai ar lecyn ger Llan-faes heb fod nepell o lan Afon Menai, tua hanner ffordd rhwng safle Biwmares heddiw a Llangoed.
Susilo Bambang Yudhoyono
Daeth yn aelod o'r llywodraeth yn 2000 dan arlywyddiaeth Abdurrahman Wahid, a daeth yn un o aelodau pwysicaf llywodraeth Wahid. Parhaodd yn aelod o lywodraeth Megawati Sukarnoputri, gan arwain yr ymchwiliad i'r bomio yn Bali ym mis Hydref 2002. Ymddiswyddodd ym mis Mawrth 2004, cyn gorchfygu Megawati yn yr etholiad arlywyddol. Ar 20 Hydref 2004 - 20 Hydref 2014 gwnaed ef yn Arlywydd Indonesia.
Brodordy Llan-faes
Hanes
200px|bawd|de|Wyneb y Dywysoges Siwan ar ei harch. Mae'r arch garreg i'w gweld yn Eglwys y Santes Fair a Sant Nicolas, Biwmares. 200px|bawd|de|Modrwy aur ganoloesol a ddarganfuwyd yn Llan-faes. Cododd y Tywysog Llywelyn ap Iorwerth (Llywelyn Fawr) fynachlog i'r Brodyr Troednoeth yn Llan-faes er anrhydedd i'w wraig Siwan, merch y brenin John o Loegr ar ôl iddi farw yn 1237. Ceir yr hanes yn Brut y Tywysogion:
Cysegrwyd Hywel ab Ednyfed yn Esgob Llanelwy yn 1240, felly ni allai'r adeiladau fod yn barod i wasanaethu fel brodordy tan o y flwyddyn honno neu ychydig ar ôl hynny.
Adeiladwyd y brodordy yng nghwmwd Dindaethwy, cantref Rhosyr, rhwng 1237 a dechrau'r 1240au ar ôl i Lywelyn roi grant o dir i'r Urdd. Roedd Llan-faes ei hun yn lle o bwys yn y cyfnod hwnnw gyda thref fechan fywiog a phorthladd gerllaw. Roedd fferi dros Afon Menai yn ei chysylltu ag Abergwyngregyn, safle prif lys Teyrnas Gwynedd yn y 12g.
Yn y 19eg ganrif, symudwyd beddrod Siwan i Eglwys y Santes Fair a Sant Nicolas, Biwmares, lle mae i'w weld heddiw.
Y safle heddiw
Er gwaethaf protestiadau yn erbyn y cynllun, codwyd gwaith carthffosiaeth ar safle'r fynachlog yn y 1990au gan Dŵr Cymru.
Fast Break
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Jack Smight yw Fast Break a gyhoeddwyd yn 1979. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Nevada. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan James Di Pasquale. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Laurence Fishburne, Reb Brown, Gabe Kaplan, Connie Sawyer, Bernard King, Bert Remsen, Harold Sylvester a Steve Conte. Mae'r ffilm Fast Break yn 107 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1979. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Apocalypse Now sy'n seiliedig ar y nofel fer ''Heart of Darkness gan Joseph Conrad.
Ffredrig III, Ymerawdwr Glân Rhufeinig
Uchelwr o Dŷ Hapsbwrg oedd Ffredrig III (21 Medi 1415 – 19 Awst 1493) a fu'n Ymerawdwr Glân Rhufeinig o 1452 i 1493, yn Frenin y Rhufeiniaid o 1440 i 1493, yn Archddug Awstria o 1457 i 1493, ac yn Ddug Styria, Carinthia, a Carniola o 1424 i 1493.
Fast Break
Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Charles Correll oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Frank J. Urioste sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jack Smight ar 9 Mawrth 1925 ym Minneapolis a bu farw yn Los Angeles ar 3 Chwefror 1996.
Ffredrig III, Ymerawdwr Glân Rhufeinig
Ganed yn Innsbruck, Iarllaeth Tyrol, yn fab i Ernst, Dug Awstria. Etifeddodd diriogaethau Awstria Fewnol – Styria, Carinthia, Carniola, a Gorizia – wedi i Ernest farw yn 1424. Erbyn 1439, Ffredrig oedd prif aelod y Hapsbwrgiaid.
Fast Break
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jack Smight nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ffredrig III, Ymerawdwr Glân Rhufeinig
Yn sgil marwolaeth ei gefnder Albrecht Fawrfrydig, etholwyd Ffredrig yn Frenin y Rhufeiniaid (neu Frenin yr Almaen) yn 1440 a fe'i coronwyd yn Ymerawdwr Glân Rhufeinig yn 1452. Bu mab Albrecht, Ladislaus yr Ôl-anedig, dan warchodaeth Ffredrig am gyfnod.
Westwick, Swydd Durham
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Westwick. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Durham.
Fairfield Bay, Arkansas
Dinas yn, yn nhalaith Arkansas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Fairfield Bay, gan gynnwys:
Michelle Schatzman
Mathemategydd Ffrengig oedd Michelle Schatzman (1949 – 2010), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel mathemategydd.
Manylion personol
Ganed Michelle Schatzman yn 1949 yn Lyon ac wedi gadael yr ysgol leol bu'n astudio Gwyddoniaeth. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Marchog y Lleng Anrhydeddus.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Sigismund, Ymerawdwr Glân Rhufeinig
Roedd Sigismund o Lwcsembwrg (15 Chwefror 1368 – 9 Rhagfyr 1437) yn Ymerawdwr Glân Rhufeinig o 1433 hyd ei farwolaeth.
Ymwelodd â Lloegr ym 1416 fel gwestai i'r brenin Harri V.
Wheatley Hill
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Wheatley Hill. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Durham.
Chancers
Ffilm ddogfen a chomedi gan y cyfarwyddwr Ben Lewis yw Chancers a gyhoeddwyd yn 2016. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Chancers.. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Ben Lewis.
Siarl IV, Ymerawdwr Glân Rhufeinig
Roedd Siarl IV, ganwyd Wenceslaus (14 Mai 1316 – 29 Tachwedd 1378), yn Ymerawdwr Glân Rhufeinig o 1355 hyd ei farwolaeth.
Chancers
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ben Lewis ar 1 Ionawr 1966.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ben Lewis nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Das Eskimobaby
Ffilm gomedi heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwyr Heinz Schall a Walter Schmidthässler yw Das Eskimobaby a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd gan Alfred Duskes yn yr Almaen ac Ymerodraeth yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Asta Nielsen. Mae'r ffilm Das Eskimobaby yn 62 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Intolerance sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Heinz Schall ar 4 Hydref 1872 yn Cwlen.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Heinz Schall nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Coming of Age
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Teboho Edkins yw Coming of Age a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen a De Affrica.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Teboho Edkins ar 19 Medi 1980 yn Tennessee.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Teboho Edkins nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bedford Heights, Ohio
Dinas yn, yn nhalaith Ohio, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Bedford Heights, gan gynnwys:
Mary Curtis Richardson
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Unol Daleithiau America oedd Mary Curtis Richardson (9 Ebrill 1848 – 1 Tachwedd 1931).
Bezdětná
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Mutiny on the Bounty sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw..... Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,350 o ffilmiau Tsieceg wedi gweld golau dydd. Otto Heller oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Miroslav Josef Krňanský ar 22 Tachwedd 1898 yn Prag a bu farw yn yr un ardal ar 1 Ionawr 1961.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Miroslav Josef Krňanský nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bounty
Ffilm ddrama yw Bounty a gyhoeddwyd yn 2009. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Bounty ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Mae'r ffilm Bounty (ffilm o 2009) yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Jessica Garlick
Cantores Cymreig ydy Jessica Garlick (ganed 1981). Daeth i amlygrwydd am y tro cyntaf pan oedd yn 16 oed, a chyrhaeddodd rownd derfynol y sioe dalentau Star For A Night. Yn yr un flwyddyn, ymddangosodd ar raglen deledu Michael Barrymore, My Kind of Music. Cynrychiolodd y Deyrnas Unedig yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision yn Tallinn yn 2002.
Whinfield
Pentref yn sir seremonïol Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Whinfield. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn awdurdod unedol Bwrdeistref Darlington.
Dobrodružství Na Zlaté Zátoce
Ffilm deuluol gan y cyfarwyddwr Břetislav Pojar yw Dobrodružství Na Zlaté Zátoce a gyhoeddwyd yn 1955. Fe'i cynhyrchwyd yn Tsiecoslofacia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieceg a hynny gan Břetislav Pojar.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Karel Hruška, Vladimír Hlavatý, Ladislav Struna, František Bohdal, Zdeněk Sedláček, Zdeněk Hodr a Václav Halama. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1955. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rebel Without a Cause sy’n ffilm glasoed gan y cyfarwyddwr ffilm oedd Nicholas Ray. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,350 o ffilmiau Tsieceg wedi gweld golau dydd. Jan Kališ oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Jan Kohout sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Whinney Hill, Swydd Durham
Pentref yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Whinney Hill.
Dobrodružství Na Zlaté Zátoce
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Břetislav Pojar nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Foel Eryr
Copa ym mynyddoedd y Preselau yn Sir Benfro yw Foel Eryr. Saif ym Mharc Cenedlaethol Arfordir Penfro, i'r gogledd o bentref Rhos-y-bwlch ac i'r gorllewin o gopa Foel Cwmcerwyn.
Ceir carnedd o Oes yr Efydd ac olion tai ar y mynydd, ac ar Banc Du i'r de o'r copa mae olion cyfres o sefydliadau, o'r Oesoedd Canol yn ôl i'r cyfnod Neolithig. Mae Afon Gwaun yn tarddu ar lethrau Foel Eryr.
I'd Rather Be Rich
Ffilm ar gerddoriaeth a chomedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Jack Smight yw I'd Rather Be Rich a gyhoeddwyd yn 1964. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Percy Faith.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Maurice Chevalier, Andy Williams, Sandra Dee a Robert Goulet.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1964. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Dr. Strangelove sef ffilm gomedi ddu sy’n dychanu'r Rhyfel Oer a’r gwrthdaro niwclear rhwng yr Undeb Sofietaidd a'r Unol Daleithiau. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Russell Metty oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jack Smight ar 9 Mawrth 1925 ym Minneapolis a bu farw yn Los Angeles ar 3 Chwefror 1996.
Junko Frank
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Japan.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
I'd Rather Be Rich
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jack Smight nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Patriot Act: a Jeffrey Ross Home Movie
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Der Ideale Untermieter
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Wolf Schmidt yw Der Ideale Untermieter a gyhoeddwyd yn 1957. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1957. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Bridge on the River Kwai sy’n ffilm ryfel llawn propaganda a wnaed yn America-Lloegr, gan y cyfarwyddwr ffilm David Lean.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Wolf Schmidt nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
An Affair of The Skin
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Ben Maddow yw An Affair of The Skin a gyhoeddwyd yn 1963. Fe'i cynhyrchwyd gan Helen Levitt yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Ninas Efrog Newydd ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lee Grant, Viveca Lindfors, Kevin McCarthy, Will Lee, Diana Sands a Nancy Malone. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1963. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd From Russia with Love sef yr ail ffilm yn y gyfres James Bond. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ben Maddow ar 7 Awst 1909 yn Passaic, New Jersey a bu farw yn Los Angeles ar 14 Mai 2017. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Columbia.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ben Maddow nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Open Patient: Healing Through Sharing
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Brett Abramsky yw The Open Patient: Healing Through Sharing a gyhoeddwyd yn 2016.
Mae'r ffilm The Open Patient: Healing Through Sharing yn 16 munud o hyd.