cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Englyn cil-dwrn
Hanes
<poem style="margin-left: 5em"> Dwl yw'r dyn ni wêl mai cellwair ydyw peth fel yna.
Yn ystod y 19g, defnyddiwyd y mesur yn achlysurol mewn awdlau gan feirdd fel Hywel Eryri, ond gan gynganeddu'r llinell olaf yn ogystal â chynnal y brifodl. Erbyn heddiw, defnyddir y mesur yn achlysurol i gellweirio a gwawdio yn yr ymryson farddol Talwrn y Beirdd, ac fe'i defnyddir weithiau mewn awdlau, er nad ydyw'n fesur mewn cynghanedd gyflawn mewn gwirionedd.
Eva Syková
Gwyddonydd o'r Weriniaeth Tsiec yw Eva Syková (ganed 9 Rhagfyr 1944), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel meddyg, gwleidydd, addysgwr a niwrolegydd.
Manylion personol
Ganed Eva Syková ar 9 Rhagfyr 1944 yn Rožmitál pod Třemšínem ac wedi gadael yr ysgol dechreuodd ar yrfa academaidd. Priododd Eva Syková gyda Josef Syka. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Urdd Teilyngdod Za zásluhy.
Gyrfa
Am gyfnod bu'n Aelod o Senedd Senedd Gweriniaeth Tsiec. Enillodd sawl gradd academaidd gan gynnwys: athro prifysgol.
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
The Man With The Perfect Swing
Ffilm drama-gomedi yw The Man With The Perfect Swing a gyhoeddwyd yn 1995. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Marco Perella a Suzanne Savoy. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1995. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Braveheart sef ffilm gan Mel Gibson am yr Alban a rhyfel annibyniaeth y genedl, dan arweiniad William Wallace, yn erbyn y goresgynwyr Seisnig o Loegr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Brynrefail, Ynys Môn
Pentref bychan yng nghymuned Moelfre, Ynys Môn, yw Brynrefail. Saif yng ngogledd-ddwyrain yr ynys ar y briffordd A5025, tua hanner y ffordd rhwng Amlwch a Benllech.
Saif y pentref yn agos i Draeth Dulas a Thraeth Llugwy, ac mae twristiaeth yn bwysig yn yr ardal, gyda nifer o wersylloedd carafannau. Dyddia'r eglwys i ddiwedd y 19g, ac agorwyd neuadd gymumedol yn 1995. Ceir yma hefyd ganolfan arddio a Tyddyn Môn, canolfan ddysgu i rai dan anfantais.
200px|bawd|dim|Golygfa ar gwr Brynrefail
Afon Darling
Yr afon hiraf yn Awstralia yw Afon Darling (Paakantyi: Baaka neu Barka), sy'n llifo am 2,739 km o ogledd De Cymru Newydd i aberu yn Afon Murray yn Wentworth, De Cymru Newydd. (Mae rhai daearyddwyr yn ystyried Afon Darling a rhan isaf Afon Murray fel un afon o 3,000 km). Yn swyddogol, mae Afon Darling yn cychwyn ger Bourke lle mae afonydd Culgoa a Barwon yn cwrdd, ar ôl llifo i lawr o'u tarddleoedd yn ne Queensland. Mae system afonydd Murray-Darling, un o'r mwyaf yn y byd, yn derbyn dŵr y cyfan o Dde Cymru Newydd i'r gorllewin o Gadwyn Great Dividing, rhan helaeth o ogledd Victoria a de Queensland a rhannau o Dde Awstralia.
Gweler hefyd
Afonydd sy'n llifo i Afon Darling
Trefi a dinasoedd ar ei glannau
Agustina Gutiérrez Salazar
Arlunydd a chartwnydd a anwyd yn San Fernando, Chile oedd Agustina Gutiérrez Salazar. (1851 – 4 Medi 1886).
Bu farw yn Santiago de Chile ar 4 Medi 1886.
Happy Endings Sleepover
Ffilm ddrama yw Happy Endings Sleepover a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a Daneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ci
Fel arfer mae'r term ci yn cyfeirio at y 'ci dof', sef y Canis lupus familiaris (neu "Canis familiaris") sy'n isrywogaeth dof o'r blaidd a ddifodwyd bellach, ac a fu unwaith yn byw rhywle yn Ewrasia tua 40,000 o flynyddoedd yn ôl. Drwy fridio dethol y ci gwyllt dros filoedd o flynyddoedd cyrhaeddwyd ei ffurf amrywiol, presennol; bridiwyd ef am wahanol resymau gan gynnwys ei synhwyrau (arogli, gweld a chlywed) ei gyflymder, ei liw a'i siâp. Amcangyfrifir fod tua 400 miliwn o gŵn yn y byd. Yr enw torfol ydy 'haid o gŵn'.
Mae'r ci wedi datblygu'n gannoedd o fridiau gwahanol o ran maint, siâp a lliw, a cheir sawl brid a ystyrir yn Gymreig gan gynnwys y corgi, y ci defaid Cymreig, y ci hela Cymreig, y daeargi Cymreig, y daeargi Sealyham a'r Sbaengi hela Cymreig. Cyfeirir yn aml at gŵn mewn hen lawysgrifau Cymraeg ac yn y Cyfreithiau Cymreig a chofnodwyd y gair am y tro cyntaf yn Llyfr Du Caerfyrddin yn y 13g: Rhydderch Hael a'i gŵn cyfrwys. ac yn Llyvyr Agkyr Llanddewivrevi (1346) rhoddir y cyngor: Na roddwch chwi y bara bendigedig i'r cŵn. Mae'r term 'ci' yn cwmpasu'r ffurf gwyllt a'r ffurf anwes a chaiff hefyd ei ddefnyddio i ddisgrifio anifeiliaid gwyllt o isrywogaethau tebyg. Fe'i defnyddir yn ffigyrol hefyd am arwr ac ymladdwr: 'aergi' neu 'gatgi', ond yn y Beibl fe'i defnyddir am beth ffiaidd neu ddirmygus e.e. oherwydd i'r Iddew, creadur ysglyfaethus ac aflan oedd ci ac fe'i ceir ar lafar am buteiniwr ac mewn geiriau fel bolgi, cachgi, celwyddgi, chwiwgi, ieithgi ayb. Ar lafar gwlad, defnyddir y gair "ci" am y gwryw a "gast" am y fenyw.
Y ci yw'r anifail hynaf i gael ei ddofi gan ddyn ac mae wedi treulio dros 33,000 o flynyddoedd yn ei gwmni, mae ymddygiad ci a dyn, felly wedi addasu a chlosio'n fwy nag unrhyw anifail arall, oddigerth, efallai, i'r gath e.e. mae wedi addasu i fwyta bwyd llawn starts yn ogystal â chig - sy'n ei wneud yn unigryw ymhlith disgynyddion y blaidd cigysol.
Ar ôl cwymp Rhufain, roedd goroesiad pobl yn aml yn dod yn bwisicach na magu a hyfforddi cŵn. yn ystod y cyfnod hwn, daeth chwedlau o ddrygoini yn gŵn wedi'u gadel yn teithio mewn cnudoedd yn aml yn crwydro strydoedd a phentrefwyr ofnus.
Mae gan gŵn dri amrant. Mae'r trydydd caead a elwir yn bilen nictitating neu "haw" yn cadw'r llygad wedi'i iro a'i ddiogleu.
Y ci oedd y rhywogaeth gyntaf i gael ei dofi, gan helwyr-gasglwyr dros 15,000 o flynyddoedd yn ôl, cyn datblygiad amaethyddiaeth.
Cŵn Cymreig
Ymhlith y prif fridiau Cymreig y mae:
Termau am ast yn cwna
bawd|chwith|Map yn dangos yr amrywiaeth o dermau i ddisgrifio gast sydd ag ysfa i genhedlu. Ceir amrywiaeth o dermau i ddisgrifio gast sy'n ysu i genhedlu, ond ddim cymaint ac a geir wrth ddisgrifio buwch neu geffyl. Fel gyda'r ddau anifail arall, mae afon Dyfi'n ffin eitha pendant rhwng y gwahanol dermau; dywedir fod gast yn 'cwna' i'r gogledd o'r ddyfi. Yn rhyfeddol, dyma hefyd a ddywedir yn ne Brycheiniog, ym Morgannwg ac yng Ngwent hefyd.
Yn yr hen Sir Fflint a dwyrain Maldwyn dywedir fod gast 'yn hel cŵn'. Yng nghanol Maldwyn ceir ynys sy'n dra gwahanol ei thafodiaith (eto, fel gyda'u hymadroddion am gaseg 'yn wyned' a'u buwch 'eisiau tarw'), dywedir fod yr ast 'yn cyneica' neu 'yn gynhaig'. Fel yn y Saesneg, mae geist Ceredigion a Chaerfyrddin 'yn boeth' a geist Penfro a chymoedd y Gwendraeth 'yn dwym'.
Tacsonomeg
In 2019, a workshop hosted by the IUCN/Species Survival Commission's Canid Specialist Group considered the dingo and the New Guinea singing dog to be feral Canis familiaris and therefore did not assess them for the IUCN Red List of Threatened Species.
Esblygiad
Digwyddodd y difodiant Cretasaidd-Paleogene 65 miliwn o flynyddoedd yn ôl gan ddod â diwedd ar y deinosoriaid ac ymddangosiad y cigyddion cyntaf. Rhoddir yr enw carniforan ar aelod o urdd yr Ysglyfaethwr (Carnivora). Mae gan gigysyddion drefniant cyffredin o ddannedd o'r enw carnassaliaid, lle mae'r cilddannedd isaf cyntaf a'r cilddannedd uchaf olaf yn meddu ar goronau enamel tebyg i lafn sy'n gweithredu'n debyg i lafnau siswrn i dorri cig. Mae'r trefniant deintyddol hwn wedi'i addasu dros y 60 miliwn o flynyddoedd diwethaf ar gyfer dietau sy'n cynnwys cig, ar gyfer malu llystyfiant, neu eu colli'n llwyr, fel mewn morloi a walrws. Heddiw, nid yw pob carniforan yn gigysydd, ee yr Aardwolf sy'n bwyta pryfed.
Cychwynnodd cyndeidiau cigysol y caniformau tebyg i gi a'r feliformau tebyg i gath eu llwybrau esblygiadol ar wahân ychydig ar ôl diwedd oes y deinosoriaid. Ymddangosodd aelodau cyntaf y teulu cŵn Canidae 40 miliwn o flynyddoedd yn ôl, a dim ond ei is-deulu y Caninae sydd wedi goroesi heddiw. O fewn y Caninae, ymddangosodd aelodau cyntaf y genws Canis chwe miliwn o flynyddoedd yn ôl: bleiddiaid, coyotes, a jacaliaid aur.
Dofi
Darganfuwyd yr olion cynharaf o gi dof yn Bonn-Oberkassel, yr Almaen. Mae tystiolaeth gyd-destunol, isotopig, genetig a morffolegol yn dangos nad blaidd lleol oedd y ci hwn. Cafodd y ci ei ddyddio i 14,223 o flynyddoedd yn ôl (neu CP) a daethpwyd o hyd iddo wedi’i gladdu gyda dyn a dynes, y tri wedi cael eu chwistrellu â phowdr hematit coch a’u claddu o dan flociau basalt mawr, trwchus, tebyg i gromlech. Roedd y ci wedi marw o ddistemper cwn. Disgrifiwyd gweddillion cynharach sy'n dyddio'n ôl i 30,000 o flynyddoedd yn ôl fel cŵn Paleolithig ond erys eu statws fel cŵn neu fleiddiaid yn destun dadl oherwydd bod amrywiaeth morffolegol sylweddol yn bodoli ymhlith bleiddiaid yn ystod y Pleistosen Diweddar.
Bridiau
bawd| Mae bridiau cŵn yn dangos amrywiaeth ffenoteipaidd Cŵn yw'r mamaliaid mwyaf amrywiol ar y ddaear gyda thua 450 o fridiau cŵn a gydnabyddir yn fyd-eang. Yn oes Fictoria, datblygodd detholiad dynol (nid Detholiad naturiol) yn fridiau o wahanol gŵn modern, a arweiniodd at ystod eang o ffenoteipiau. Deilliodd y mwyafrif o fridiau yn y 200 mlynedd diwethaf, ac ers hynny mae cŵn wedi mynd trwy newid ffenoteipaidd cyflym oherwydd detholiad artiffisial a gynlluniwyd ac a weithredwyd gan bobl.
sgerbwd
bawd| Golygfa ochrol o sgerbwd ci Mae gan bob ci iach, waeth beth fo'i faint a'i fath, strwythur ysgerbydol union yr un fath ac eithrio nifer yr esgyrn yn y gynffon, er bod amrywiad ysgerbydol sylweddol rhwng cŵn o wahanol fathau. Addaswyd sgerbwd ci ar gyfer rhedeg; mae gan y fertebra ar y gwddf a'r cefn estyniadau pwerus i gyhyrau cefn gysylltu â nhw, mae'r asennau hir yn darparu digon o le i'r galon a'r ysgyfaint, ac nid yw'r ysgwyddau'n gysylltiedig â'r sgerbwd gan ganiatáu hyblygrwydd mawr.
O ganlyniad i fridio detholus mae sgerbwd y ci wedi gwella'n fawr o ran maint ar gyfer mathau mwy fel gafaelgiwn (mastiffs) a mathau llai fel daeargwn; ceir rhai mathau lle mae coesau byr yn fanteisiol megis dachshunds a chorgwn. Yn naturiol, mae gan y rhan fwyaf o gwn 26 fertebra yn eu cynffonau, ond mae gan rai â chynffonau byr naturiol cyn lleied â thri.
Mae gan benglog y ci hefyd gydrannau sy'n gyffredin rhwng y bridiau, ond ceir gwahaniaeth sylweddol o ran siâp penglog rhwng y gwahanol fathau. Y tri siâp penglog sylfaenol yw'r math dolichocephalic hirgul a welir mewn milgwn, y math mesocephalic neu mesaticephalic canolradd, a'r math brachycephalic byr iawn ac eang a ddangosir gan benglogau gafaelgwn.
Synhwyrau
Mae synhwyrau ci yn cynnwys gweld, clywed, arogli, blasu, cyffwrdd, a sensitifrwydd i faes magnetig y Ddaear. Yn ôl un astudiaeth, gall gŵn weld maes magnetig y Ddaear.
Cynffon
Mae yna lawer o wahanol siapiau ar gyfer cynffonnau cwn: syth, syth i fyny, crymanu, cyrliog, neu fel sgriw. Un o brif swyddogaethau cynffon ci yw cyfathrebu ei gyflwr emosiynol, a all fod yn hanfodol wrth gyd-dynnu ag eraill. Yn draddodiadol, ee mewn rhai cŵn hela, mae'r gynffon yn cael ei thocio i osgoi anafiadau.
Iechyd
Mae rhai bridiau o gwn yn dueddol o ddioddef anhwylderau genetig penodol megis dysplasia'r penelin a'r glun, dallineb, byddardod, crebachiadau pwlmonaidd, taflod hollt, a'r patela'n dadleol. Dau gyflwr meddygol difrifol sy'n effeithio'n sylweddol ar gŵn yw pyometra, sy'n effeithio ar y fenyw o bob brîd ac oedran, a thro'n y stumog (GDV), sy'n effeithio ar fridiau mwy. Mae'r ddau o'r rhain yn gyflyrau acíwt a gallant ladd yn gyflym. Mae cŵn hefyd yn agored i barasitiaid fel chwain, trogod, gwiddon, llyngyr bach, llyngyr rhuban, llyngyr main, a llyngyr y galon, sef rhywogaeth llyngyr sy'n byw yng nghalonnau cŵn.
Mae nifer o fwydydd dynol a bwyd na ellir ei dreulio yn wenwynig i gŵn, gan gynnwys siocled, winwns a garlleg,grawnwin a chwraints (resins), a chnau macadamia. Gall y nicotin mewn tybaco hefyd fod yn beryglus i gŵn. Gall arwyddion llyncu gynnwys chwydu helaeth (ee, o fwyta bonion sigâr) neu ddolur rhydd. Rhai symptomau eraill yw poen yn yr abdomen, colli cydsymudiad, a chwymp.
Mae cŵn hefyd yn agored i rai gyflyrau iechyd sy'n taro pobl, gan gynnwys clefyd y siwgwr, y ddannodd a’r galon, epilepsi, canser, y thyroid a gwynegon.
Rhychwant oes
Mae hyd oes cŵn yn amrywio’n fawr ymhlith bridiau, ond i’r rhan fwyaf, mae’r oedran lle mae hanner y cŵn mewn poblogaeth wedi marw a hanner yn dal yn fyw  (sef yr hirhoedledd canolrif) yn amrywio o 10 i 13 mlynedd. Mae hirhoedledd canolrif cŵn brid cymysg, o'i gymryd fel cyfartaledd o bob maint, flwyddyn neu fwy yn hwy na chŵn pur eu brîd ar gyfartaledd. Ar gyfer cŵn yng ngwledydd Prydain, canfuwyd bod cydberthynas negyddol rhwng pwysau corff cynyddol a hirhoedledd (hy, y trymach yw'r ci, y byrraf yw ei oes), ac mae cŵn brid cymysg yn byw ar gyfartaledd 1.2 mlynedd yn hirach na chŵn brîd pur.
Atgynhyrchu
bawd| Gast (ci benyw) yn rhoi llaeth i'w chŵn bach newydd-anedig Mae cŵn domestig yn cyrraedd aeddfedrwydd rhywiol pan maen nhw tua chwe mis i flwyddyn oed, ar gyfer gwrywod a benywod, er y gall hyn gael ei ohirio am ddwy flwydd mewn rhai bridiau mawr, pan fydd geist (cŵn benyw) yn cael eu cylch estrous cyntaf ac yn cychwyn cwna (gw. y map). Byddant yn profi cylchoedd estrous dilynol bob chwe mis, pan fydd y corff yn paratoi ar gyfer beichiogrwydd. Ar anterth y cylchred, bydd benywod yn mynd yn estrous, a byddant yn feddyliol ac yn gorfforol yn barod i atgenhedlu. Oherwydd bod yr ofwm yn goroesi ac yn gallu cael ei ffrwythloni am wythnos ar ôl ofyliad, gall mwy nag un gi gwryw fod wedi ffrwythloni cŵn bach gwahanol yn yr un torllwyth.
Mae ffrwythloniad fel arfer yn digwydd dau i bum diwrnod ar ôl ofyliad; 14-16 diwrnod ar ôl ofylu, mae'r embryo yn glynu wrth y groth ac ar ôl saith i wyth diwrnod arall, mae curiad y galon i'w glywed.
Mae cŵn yn cario eu torllwythi am tua 58 i 68 diwrnod ar ôl ffrwythloni, gyda chyfartaledd o 63 diwrnod (deufis), er y gall hyd y beichiogrwydd amrywio. Ar gyfartaledd mae tua chwe chi bach ym mhob torllwyth.
Ymddygiad
Fel y rhywogaeth dof hynaf, mae sut mae cŵn yn ymddwyn, wedi cael eu llunio gan filoedd o flynyddoedd o gysylltiad agos â phobol. Oherwydd yr esblygiad corfforol a chymdeithasol hwn, mae cŵn yn gallu deall a chyfathrebu â bodau dynol yn fwy nag unrhyw rywogaeth arall ar wyneb y Ddaear. Canfu gwyddonwyr ymddygiadol set syfrdanol o alluoedd cymdeithasol-wybyddol mewn cŵn domestig. Nid yw'r galluoedd hyn i'w canfod hyd yn oed yn yr epaod mawr.
Yn wahanol i rywogaethau domestig eraill a ddewiswyd ar gyfer nodweddion fel cynhyrchu llaeth, cig ayb, dewiswyd cŵn ar gyfer eu bridio yn ôl eu hymddygiad. Yn 2016, canfu astudiaeth mai dim ond 11 o enynnau sefydlog sy'n gwahaniaethu'r blaidd o'r ci. Nid oedd yr amrywiadau genynnau hyn yn debygol o fod o ganlyniad i esblygiad naturiol ac maent yn dynodi dethol ar ar sail morffoleg ac ymddygiad yn y broses o ddofi cŵn. Dangoswyd bod y genynnau hyn yn effeithio ar y llwybr synthesis catecholamine, gyda'r mwyafrif o'r genynnau'n effeithio ar yr ymateb ymladd-neu-hedfan a phrosesu emosiynol. Yn gyffredinol, mae cŵn yn dangos llai o ofn ac ymddygiad ymosodol o'i gymharu â bleiddiaid. Mae rhai o'r genynnau hyn wedi'u cysylltu ag ymddygiad ymosodol mewn rhai bridiau cŵn, sy'n dangos eu pwysigrwydd yn y dofiad cychwynnol ac yn ddiweddarach wrth ffurfio bridiau. Gall nodweddion cymdeithasgarwch uchel a diffyg ofn mewn cŵn gynnwys addasiadau genetig sy'n gysylltiedig â syndrom Williams-Beuren mewn bodau dynol, sy'n achosi gor-gymdeithasoli ar draul y gallu i ddatrys problemau.
Deallusrwydd
Canfu un astudiaeth o alluoedd gwybyddol cŵn nad yw galluoedd cŵn yn fwy eithriadol na galluoedd anifeiliaid eraill, megis ceffylau, y tsimpansî, neu gathod. Daeth astudiaeth gyfyngedig o 18 o gŵn cartref i'r canlyniad nad oedd ganddynt gof gofodol (spatial memory), a'u bod yn canolbwyntio mwy ar "beth i'w wneud nesaf" yn y dasg yn hytrach na "lle".
Dangosodd astudiaeth arbrofol dystiolaeth gymhellol y gall dingos gwyllt Awstralia berfformio'n well na chŵn domestig o ran datrys problemau anghymdeithasol, gan ddangos y gall cŵn domestig fod wedi colli llawer o'u galluoedd datrys problemau cynhenid, gwreiddiol ar ôl iddynt gael eu dofi.
Cyfathrebu
Cyfathrebu yw sut y mae cŵn yn cyfleu gwybodaeth i gŵn eraill, yn deall negeseuon gan bobl ac yn cyfieithu'r wybodaeth y mae cŵn yn ei throsglwyddo. Mae ymddygiadau cyfathrebu cŵn yn cynnwys y llygaid yn syllu, mynegiant yr wyneb, lleisio, ystum y corff (gan gynnwys symudiadau'r corff a'r aelodau), a chyfathrebu syfrdanol (aroglau, fferomonau, a blas). Mae bodau dynol yn cyfathrebu â chŵn trwy'r llais (gweiddi!), arwyddion breichiau a llaw, ac ystum y corff.
Poblogaeth
Mae'n debyg mai'r ci yw'r cigysydd mwyaf niferus sy'n byw yn yr amgylchedd dynol. Yn 2013, amcangyfrifwyd bod y boblogaeth cŵn byd-eang rhwng 700 miliwn a 987 miliwn. Mae tua 20% o gŵn yn byw fel anifeiliaid anwes mewn gwledydd datblygedig. Yn y byd sy'n datblygu, mae cŵn yn fwy gwyllt neu dan berchnogaeth y gymuned fel arfer, gyda chŵn anwes yn anghyffredin. Mae’r rhan fwyaf o’r cŵn hyn yn byw eu bywydau fel sborionwyr (scavengers) ac nid ydynt erioed heb fod yn eiddo i fodau dynol, ac mae un astudiaeth yn dangos mai eu hymateb mwyaf cyffredin pan fydd dieithriaid yn dod atynt yw rhedeg i ffwrdd (52%) neu ymateb yn ymosodol (11%). Ychydig a wyddys am y cŵn hyn, na'r cŵn mewn gwledydd datblygedig sy'n hollol wyllt, yn crwydro, neu sydd mewn llochesi oherwydd bod mwyafrif helaeth yr ymchwil modern ar wybyddiaeth cŵn wedi canolbwyntio ar gŵn anwes sy'n byw mewn cartrefi dynol.
Deiet
de|bawd| [[Adargi Melyn yn cnoi troed mochyn]] Disgrifiwyd cŵn fel hollysyddion. O'i gymharu â bleiddiaid, mae gan gŵn o gymdeithasau amaethyddol gopïau ychwanegol o amylas a genynnau eraill sy'n ymwneud â threulio starts sy'n cyfrannu at allu cynyddol i ffynnu ar ddeiet llawn starts. Fel pobol, mae rhai bridiau cŵn yn cynhyrchu amylas yn eu poer ac yn cael eu dosbarthu fel rhai â diet â starts uchel. Fodd bynnag, yn debycach i gathod ac yn llai tebyg i hollysyddion eraill, dim ond gyda thawrin y gall cŵn gynhyrchu asid bustl ac ni allant gynhyrchu fitamin D, y maent yn ei gael o gnawd anifeiliaid. Hefyd, yn debycach i gathod, mae angen arginin ar gŵn i gynnal ei gydbwysedd nitrogen. Mae'r gofynion maethol hyn yn gosod cŵn hanner ffordd rhwng cigysyddion a hollysyddion.
Gweithwyr
Mae cŵn wedi byw a gweithio gyda phobl mewn llawer o rolau gwahanol. Yn ogystal â rôl cŵn fel anifeiliaid anwes, mae cŵn wedi’u bridio ar gyfer bugeilio da byw a defaid (ee cŵn defaid), cŵn hela llwynogod ayb  a rheoli llygod mawr (ee daeargi).
Ceir mathau eraill o gŵn gwaith gan gynnwys cŵn chwilio ac achub, cŵn canfod (ee cyffuriau mewn meysydd awyr) neu arfau cemegol cŵn gwarchod; cŵn sy'n cynorthwyo pysgotwyr i ddefnyddio rhwydi; a chŵn, fel yr hysgi, sy'n tynnu troliau, cerbydau ysgafn ayb. Ym 1957, y ci Laika oedd yr anifail cyntaf i gael ei lansio i gylchdroi o gwmpas y Ddaear, a hynny ar Sputnik 2 y Sofietiaid; bu farw yn ystod yr hedfaniad.
Cig ci
Bwyteir cig ci mewn rhai gwledydd yn Nwyrain Asia, gan gynnwys Corea,   Tsieina, Fietnam a'r Pilipinas, ers canrifoedd. Yn seiliedig ar ddata cyfyngedig, amcangyfrifir bod 13-16 miliwn o gŵn yn cael eu lladd a'u bwyta yn Asia bob blwyddyn. Yn Tsieina, ceir llawer o ddadlau ers blynyddoedd am wahardd bwyta cig cŵn.
Caiff cig ci hefyd ei fwyta mewn rhai rhannau o'r Swistir. Roedd diwylliannau eraill, megis Polynesia a Mecsico cyn ymosodiad Sbaen, hefyd yn caniatau bwyta cig ci. Credir hefyd bod braster cŵn yn fuddiol i'r ysgyfaint mewn rhai rhannau o Wlad Pwyl a Chanolbarth Asia. Mae cefnogwyr bwyta cig ci wedi dadlau mai rhagrith Gorllewinol yw gwahaniaethu rhwng bwta oen bach a chŵn ac nad oes gwahaniaeth mewn bwyta cig anifeiliaid gwahanol.
Yn Korea, mae'r brîd cŵn sylfaenol a gaiff ei fagu ar gyfer cig, y Nureongi, yn wahanol i'r bridiau hynny a gaiff ei fagu ar gyfer anifeiliaid anwes.
Alien Boy: The Life and Death of James Chasse
Ffilm ddogfen Saesneg o Unol Daleithiau America yw Alien Boy: The Life and Death of James Chasse gan y cyfarwyddwr ffilm Brian Lindstrom. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori mewn un lle, sef Oregon.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Brian Lindstrom nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
All The Rage
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1997. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Titanic sef ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Roland Tec nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cyfeiriadau
o Unol Daleithiau America]]
PubMed
Mae PubMed yn beiriant chwilio am ddim sydd yn ddefnyddio cronfa ddata MEDLINE o gyfeiriadau a chrynodebau ar y gwyddorau bywyd a phynciau biofeddygol yn bennaf. Mae Llyfrgell Genedlaethol Meddygaeth yr Unol Daleithiau (NLM) yn y Sefydliad Iechyd Cenedlaethol yn cynnal y gronfa ddata fel rhan o system adfer gwybodaeth Entrez.
PubMed identifier
Mae PubMed identifier, neu PMID yn rhif unigryw er mwyn adnabod cofnodion o PubMed o fewn Wicipedia.
The Canyon of Light
Y prif actor yn y ffilm hon yw Tom Mix. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1926. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The General sef ffilm gomedi fud gan Buster Keaton a Clyde Bruckman. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Daniel B. Clark oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Benjamin Stoloff nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bryngaer Breiddin
Bryngaer enfawr o 28 ha ar Graig Freiddin ym Maldwyn, Powys yw Bryngaer Breiddin (Cyfeirnod OS: SJ29401432) a sefydlwyd yn Oes yr Efydd ac a ddatblygwyd ymhellach dros gyfnod Oes yr Haearn. Hi yw'r ail fwyaf o fryngaerau Cymru o ran ei harwynebedd. Gelwir hi weithiau wrth yr enw Caer Freiddin hefyd a Caer Breiddin.
Safle
Mae'r gaer wedi ei rhannol ddifetha gan chwarela; rhwng 1969 a 1976 cafwyd archwiliadau archaeoleg argyfwng i gofrestru'r darganfyddiadau. Credir i bobl breswylio oddi fewn i'r gaer o'r 8ed ganrif CC hyd y 4g OC.
Credir gan rai mai yma y brwydrodd Caradog ei frwydr olaf a hynny yn erbyn Ostorius Scapula yn 51 O.C.
Cefndir
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gan y rhif SAM unigryw: MG021.
Aderyn côn-big brongoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Aderyn côn-big brongoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar côn-big brongoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Conirostrum tamarugensis; yr enw Saesneg arno yw Tamarugo conebill. Mae'n perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: Paruliadae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. tamarugensis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r aderyn côn-big brongoch yn perthyn i deulu'r Telorion y Byd Newydd (Lladin: Paruliadae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Gorsaf reilffordd North Wales, Pennsylvania
bawd|260px
Houghton, Cumbria
Pentref yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Houghton. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Stanwix Rural yn awdurdod unedol Cumberland.
238
2g - 3g - 4g
180au 190au 200au 210au 220au - 230au - 240au 250au 260au 270au 280au
233 234 235 236 237 - 238 - 239 240 241 242 243
Elskede Dyr
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Vibeke Vogel yw Elskede Dyr a gyhoeddwyd yn 1995. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1995. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Braveheart sef ffilm gan Mel Gibson am yr Alban a rhyfel annibyniaeth y genedl, dan arweiniad William Wallace, yn erbyn y goresgynwyr Seisnig o Loegr. Eric Kress oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Jens Tang sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Vibeke Vogel ar 29 Tachwedd 1962.
Sabine Kleist, 7 Jahre…
Ffilm i blant gan y cyfarwyddwr Helmut Dziuba yw Sabine Kleist, 7 Jahre… a gyhoeddwyd yn 1982. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen; y cwmni cynhyrchu oedd DEFA. Lleolwyd y stori yn Berlin ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Helmut Dziuba a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Christian Steyer.
Elskede Dyr
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Vibeke Vogel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Wildcat Wendall Cooley
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Brian Logan yw Wildcat Wendall Cooley a gyhoeddwyd yn 2016.
Mae'r ffilm Wildcat Wendall Cooley yn 102 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Brian Logan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sabine Kleist, 7 Jahre…
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1982. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner sef film noir, dystopaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Helmut Bergmann oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Barbara Simon sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Helmut Dziuba ar 2 Chwefror 1933 yn Dresden a bu farw yn Berlin ar 23 Hydref 2009. Mae ganddi o leiaf 1 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Helmut Dziuba nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Balala'r Tylwyth Teg: y Dywysoges Camellia
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dolores del Río, Don Alvarado, Georgia Vassiliadou a Lou Tellegen. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1930. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All Quiet on the Western Front ffilm Almaenig, Ffraneg a Saesneg gan Lewis Milestone a Nate Watt.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lou Tellegen ar 26 Tachwedd 1881 yn Sint-Oedenrode a bu farw yn Hollywood ar 16 Mawrth 1982. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1910 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lou Tellegen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Harbour Lights
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Percy Nash yw The Harbour Lights a gyhoeddwyd yn 1914. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1914. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Cabiria sef ffilm epig am ryfel o’r Eidal gan Giovanni Pastrone. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Percy Nash ar 5 Rhagfyr 1868 yn Kensington.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Percy Nash nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llanynghenedl
Pentref bychan yng nghymuned Y Fali, Ynys Môn, yw Llanynghenedl. Saif yng ngogledd-orllewin yr ynys ar briffordd yr A5025 gerllaw ei chyffordd gyda'r B5109, ychydig i'r gogledd-ddwyrain o'r Fali ac i'r de o Lanfachraeth.
Dywedir fod yr eglwys, a gysegrwyd i Sant Enghenedl (amrywiad: "Ynghenedl"), ar safle eglwys hŷn yn dyddio i'r 7g.
Ceir maen hir mewn cae ger y pentref a adnabyddir fel "Maen hir Llanynghenedl".
200px|bawd|dim|Maen hir Llanynghenedl
Shunga
250px|bawd|Darlun shunga o'r cyfnod [[Meiji]]
Term Siapaneg yw Shunga (春画; ynganer fel 'shwn-ga') am ddarluniau erotig. Mae'r rhan fwyaf o luniau shunga yn perthyn i ukiyo-e, ac ar gael fel arfer fel printiadau bloc pren. Ond mae gwreiddiau shunga yn hen a cheir sgroliau erotig o'r Oesoedd Canol hefyd, ymhell cyn cyfnod ukiyo-e. Ystyr lythrennol y gair Japaneg "shunga" yw 'darlun (o'r) gwanwyn'; mae "gwanwyn" yn air llednais (euphemism) traddodiadol am ryw yn niwylliant Siapan.
Hanes
250px|bawd|[[Hokusai: "Y Planhigyn Adonis"]] Yn hanesyddol, mae agwedd y Japaneaid tuag at ryw yn llawer mwy agored nac yn y rhan fwyaf o ddiwylliannau Gorllewinol. Ceir nifer o ddisgrifiadau erotig yn llenyddiaeth Japan o'r cyfnod Heian ymlaen; mae 44 allan o 54 pennod y nofel enwog Genji monogatari (tua 1100), gan yr Arglwyddes Murasaki Shikibu, yn disgrifio'n fanwl anturiaethau carwrol y tywysog ifanc Genji, er enghraifft. O'r un cyfnod ceir sgroliau hir - makemono - ac mae'r rhain yn cynnwys enghreifftiau o ddarluniau erotig. Roedd digon o lawlyfrau rhyw ar gael hefyd, yn aml gyda lluniau i'w esbonio.
Ond rhan o ddiwylliant soffistigedig y llys yw'r gwaith erotig cynnar sydd wedi goroesi. Roedd shunga ei hun yn waith celf ar lefel mwy poblogaidd, a hybwyd yn enfawr gan ddatblygiadau mewn technoleg printio a gallu'r dosbarth cynyddol bwysig o farsiandiwyr a phobl dosbarth canol i brynu llyfrau a gwaith celf.
Ystyrir mai Hishikawa Moronobu (1618-1694) yw'r artist mawr cyntaf yn y mudiad shunga. Darluniau ar gyfer llyfrau yw trwch ei waith, sy'n cynnwys cynran sylweddol o luniau shunga. Dilynwyd ef yn y 18g a'r 19g gan rhai o feistri mawr ukiyo-e, a gynrycholir yn bennaf gan Hokusai, yr enwocaf a mwyaf dylanwadol o artistiaid Siapaneaidd yn y Gorllewin. Mae gwaith Hokusai yn cynnwys darluniau a phaentiadau ar nifer o bynciau, o flodau a merched i dirluniau, ond llai adnabyddus yw'r pum llyfr a dwy albwm o luniau shunga a gynhyrchodd ac a ystyrir yn glasuron yn y maes. Fel yn achos sawl cyfres arall o luniau shunga gan artistiaid llai adnabyddus, mae'r lluniau hyn yn storïol ac yn cynnwys testun Siapaneg. Yr enwocaf o luniau shunga Hokusai yw Breuddwyd Gwraig y Pysgotwr.
Cafodd arddull darluniau shunga ddylanwad mawr ar rai artistiaid yn Ewrop yn ail hanner y 19g, yn enwedig Manet ac eraill yn Ffrainc, ac felly bu'n un o'r dylanwadau a arweiniodd at y mudiad Argraffiadaeth (Impressionism) a'r mudiadau newydd eraill a'i ddilynodd.
Yn niwylliant Siapan heddiw, gweler dylanwad shunga yn eglur ar y llyfrau manga poblogaidd.
Rhai artistiaid shunga
250px|bawd|[[Miyagawa Isshō: "Dyfyrion gwanwynol"]]
Corwydd Affrica
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Corwydd Affrica (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: corwyddau Affrica) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Nettapus auritus; yr enw Saesneg arno yw African pygmy goose. Mae'n perthyn i deulu'r Hwyaid (Lladin: Anatidae) sydd yn urdd y Anseriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn N. auritus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Howtown
Pentref yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Howtown. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Martindale yn awdurdod unedol Westmorland a Furness.
Corwydd Affrica
Caiff ei fagu er mwyn ei hela.
Teulu
Mae'r corwydd Affrica yn perthyn i deulu'r Hwyaid (Lladin: Anatidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Jacqueline Oyex
Arlunydd benywaidd o'r Swistir oedd Jacqueline Oyex (3 Awst 1931 - 3 Mehefin 2006).
Fe'i ganed yn Lausanne a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn ddinesydd o'r Swistir.
Bu farw yn Corbeyrier.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Bugged!
Ffilm comedi arswyd yw Bugged! a gyhoeddwyd yn 1997. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Bugged! ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Boris Elkis.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Radio City Revels
Ffilm ar gerddoriaeth a chomedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Benjamin Stoloff yw Radio City Revels a gyhoeddwyd yn 1938. Fe'i cynhyrchwyd gan Ted Kaufman yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ann Miller a Jack Oakie. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1938. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Bringing Up Baby sef ffilm gomedi Americanaidd gan Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. J. Roy Hunt oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Arthur Roberts sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Benjamin Stoloff ar 6 Hydref 1895 yn Philadelphia a bu farw yn Hollywood ar 3 Ebrill 2016. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Califfornia, Los Angeles.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Benjamin Stoloff nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Um Homem Qualquer
Ffilm drama-gomedi yw Um Homem Qualquer a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Stanislav Gross
Cyfreithydd a gwleidydd Tsiec oedd Stanislav Gross (30 Hydref 1969 – 16 Ebrill 2015). Roedd yn Brif Weinidog y Weriniaeth Tsiec rhwng 2004 a 2005 ac roedd yn aelod o Blaid y Democratiaid Cymdeithasol y Wladwriaeth Tsiec.
Um Homem Qualquer
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Paul Martin
Y 21ain Prif Weinidog Canada (3 Rhagfyr 2003 - 6 Chwefror 2006) oedd Paul Edgar Philippe Martin (ganwyd 28 Awst 1938). Arweinydd Plaid Ryddfrydol Canada oedd e hefyd.
Stanislav Gross
Fe'i ganwyd ym Mhrâg.
Um Homem Qualquer
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Paul Martin
Ar 14 Tachwedd 2003, olynodd Martin Jean Chrétien fel arweinydd Plaid Ryddfrydol a daeth yn Brif Weinidog ar 12 Rhagfyr 2003.
Way of a Gaucho
Ffilm am y Gorllewin gwyllt a ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Jacques Tourneur yw Way of a Gaucho a gyhoeddwyd yn 1952. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Philip Dunne a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Sol Kaplan. Dosbarthwyd y ffilm gan 20th Century Studios.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gene Tierney, Everett Sloane, Richard Boone, Hugh Marlowe a Rory Calhoun. Mae'r ffilm Way of a Gaucho yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1952. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Singin' in the Rain sy’n ffilm fiwsical gan y cyfarwyddwyr ffilm Stanley Donen a Gene Kelly. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Harry Jackson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jacques Tourneur ar 12 Tachwedd 1904 ym Mharis a bu farw yn Bergerac ar 4 Gorffennaf 2016. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1931 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jacques Tourneur nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Thing We Love
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Lou Tellegen yw The Thing We Love a gyhoeddwyd yn 1918. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw William Elmer, Wallace Reid, Charles Stanton Ogle, Kathlyn Williams, Tully Marshall a Mayme Kelso. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Shoulder Arms sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lou Tellegen ar 26 Tachwedd 1881 yn Sint-Oedenrode a bu farw yn Hollywood ar 16 Mawrth 1982. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1910 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lou Tellegen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hutton Roof, De Lakeland
Pentref a phlwyf sifil yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Hutton Roof. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Westmorland a Furness.
Corinthian F.C.
Tîm pêl-droed amatur o Lundain oedd Corinthian Football Club. Chwaraeodd y clwb ar sawl maes, gan gynnwys Crystal Palace, Queen's Club ac yn Leyton. Ffurfiwyd y clwb ym 1882 gan N. Lane Jackson, is-ysgrifennydd Cymdeithas Bêl-droed Lloegr er mwyn cadw at ethos amatur a cheisio sicrhau carfan o chwaraewyr fyddai'n gallu herio goruchafiaeth tîm cenedlaethol Yr Alban ar y pryd.
Ym 1939, unodd y clwb gyda chlwb amatur Casuals er mwyn sefydlu Corinthian-Casuals F.C.
Dim ond gemau cyfeillgar oedd y clwb yn chwarae yn wreiddiol gan y byddai cystadlu am dlws neu gwobr yn mynd yn erbyn ethos amatur y clwb
Roedd Corinthian yn enwog am eu teithiau tramor gan ymweld â sawl gwlad gan gynnwys De Affrica, Hwngari, Yr Almaen, Bohemia, Y Swistir, Ffrainc, Sbaen, Canada a'r Unol Daleithiau. Roedd y Cymro, Morgan Maddox Morgan-Owen yn gapten ar glwb Cornthian ar eu taith i Frasil ym 1910 ; taith welodd y clwb yn ysbrydoli gweithwyr rheilffordd yn Sao Paulo i sefydlu Sport Club Corinthians Paulista.
Cofeb Lincoln
bawd|Lincoln Memorial Washington DC 1 Mae Cofeb Lincoln yn gofeb i 12fed arlwydd yr Unol Daleithiau yn Washington DC. Mae hi ar ben y Pŵl Adlewyrchu, gyferbyn â Chofeb Washington. Mae’r adeilad yn debyg i deml Groegaidd, gyda 36 colofn, yn symbol o’r 36 o daleithiau ar adeg ei arlwyddiaeth. Mae’r adeilad yn 190 troedfedd o hyd, gyda lled o 119 troedfedd ac uchder o bron 100 troedfedd. Tu mewn yw cerflun, 19 troedfedd o uchder, cynlluniwyd gan Daniel Chester French. Agorwyd y gofeb i’r cyhoedd ym 1922.
Verbotene Liebe
Ffilm ddrama a ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Helmut Dziuba yw Verbotene Liebe a gyhoeddwyd yn 1990. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen; y cwmni cynhyrchu oedd DEFA. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Helmut Dziuba a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Christian Steyer.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Manuela Schwesig, Peter Sodann, Karl Kranzkowski, Julia Brendler, Anne Wollner, Dietrich Körner, Gerhard Gütschow, Joachim Nimtz, Gudrun Ritter, Heide Kipp, Karin Gregorek a Karl Sturm. Mae'r ffilm Verbotene Liebe yn 91 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1990. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pretty Woman sef un o ffilmiau mwyaf llwyddiannus Disney gan ddod ag incwm o hanner biliwn o ddoleri i’r cwmni. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Helmut Bergmann oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Monika Schindler sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Helmut Dziuba ar 2 Chwefror 1933 yn Dresden a bu farw yn Berlin ar 23 Hydref 2009.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Helmut Dziuba nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Vlasta Kálalová
Gwyddonydd oedd Vlasta Kálalová (26 Hydref 1896 – 15 Chwefror 1971), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel biolegydd, meddyg a pryfetegwr.
Manylion personol
Ganed Vlasta Kálalová ar 26 Hydref 1896 yn Brenhiniaeth Bohemia. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Urdd Tomáš Garrigue Masaryk.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
237
180au 190au 200au 210au 220au - 230au - 240au 250au 260au 270au 280au
232 233 234 235 236 - 237 - 238 239 240 241 242
Col du Galibier
Bwlch yn ne Ffrainc, yn ardal Dauphiné Alps ger Grenoble yw'r Col du Galibier (uchder 2645 m). Hon yw'r nawfed ffordd uchaf yn yr Alpau sydd â wyneb, a'r chweched bwlch uchaf. Mae'n aml yn bwynt uchaf rhifynau o'r Tour de France.
Cyn 1976, y twnnel oedd yr unig modd o groesi'r mynydd, lleolwyd copa'r bwlch ar uchder o 2556 m. Caewyd y twnnel i gael ei adnewyddu yn 1976 a ni agorwyd hyd 2002. Adeiladwyd ffordd newydd dros y mynydd yn agosach iw chopa ar uchder o 2645 m. Ail-agorwyd y twnnel gyda un lôn wedi ei reoli gan oleuadau traffig.
Yr esgyniad
O'r gogledd, gan gychwyn yn Saint-Michel-de-Maurienne (a gan gynnwys y Col du Télégraphe), mae'r esgyniad yn 34.8 km o hyd, gan godi 2120 m mewn uchder (gyda llethr ar gyfartaledd o 6.1%). Mae'r esgyniad i'r copa ei hun yn cychwyn yn Valloire ac yn 18.1 km o hyd gyda llethr ar gyfartaledd o 6.9%, mae'n codi 1245 medr o'r pwynt yma. Mae'r darn mwyaf serth ar y copa yn 10.1%.
O'r de, mae'r esgyniad yn cychwyn ar Col du Lautaret (uchder 2058 m) ac yn 8.5 km o hyd gyda llethr ar gyfartaledd o 6.9%, mae'n codi 585 medr o'r pwynt yma. Mae'r darn mwyaf serth ar y copa yn 12.1%.
Tour de France
Defnyddiwyd y Col du Galibier yn y Tour de France am y tro cyntaf ym 1911; y reidiwr cyntaf dro sy copa oedd Emile Georget, a oedd, ynghyd â Paul Duboc a Gustave Garrigou, yr unig reidwyr i beidio a cerdded i fyny'r mynydd.
Teithiodd y Tour de France trwy'r twnnel am y tro cyntaf ers iddo ail-agor yn 2011, ar gymal 19 o Modane Valfréjus i L'Alpe d'Huez.
Lleolir cofeb i Henri Desgrange ger mynedfa deheuol i'r twnnel, sef sefydlydd a chyfarwyddwr cyntaf y Tour de France. Cysegrwyd y gofeb pan basiodd y Tour ar 19 Gorffennaf 1949. Pryd bynnag fydd y Tour yn dringo'r Col du Galibier, gosodir torch ar y gofeb. Gwobrwyir y "Souvenir Henri Desgrange" i'r reidiwr cyntaf i groesi copa'r mynydd uchaf ym mhob rhifyn o'r Tour. Yn 2006, enillwyd y wobr o 5000 ewro ar y Col du Galibier gan Michael Rasmussen.
Mae'r Tour de France wedi croesi'r Col de Galibier 31 gwaith ers 1947. Bwriadwyd ei ddefnyddio hefyd ym 1996, ond gadawyd hi allan o'r ras ar y funud olaf oherwydd tywydd drwg. Oherywdd eira ar y Col de l'Iseran a'r Col du Galibier, lleihawyd y cymal 190 km o Val-d'Isère i Sestriere yn yr Eidal i 46 km o Le-Monetier-les-Bains. Enillwyd y cymal gan Bjarne Riis, gan gipio'r crys melyn yn y broses. Deliodd y crys hyd y diwedd ym Mharis.
Croesodd Tour de France 2008 y Col du Galibier ar 23 Gorffennaf yn ystod cymal 17, 210 km, o Embrun i Alpe d'Huez.
Dringodd Tour de France 2011 y Col du Galibier ddwywaith, a gorffennodd cymal ar ei chopa am y tro cyntaf. Cipwyd y ffuddugoliaeth gan Andy Schleck. Dyma oedd y diwedd cymal uchaf erioed yn y Tour de France.
Hunsonby
Pentref a phlwyf sifil yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Hunsonby. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Westmorland a Furness.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 388.
Moronobu
Arlunydd Siapaneaidd oedd Hishikawa Moronobu (Siapaneg: 菱川師宣, Hishikawa Moronobu) (1618 – 25 Gorffennaf 1694) a adnabyddir fel un o arloeswyr y mudiad celf ukiyo-e yn y 1670au, yn enwedig am ei ddefnydd o brintiau bloc pren. Cydnabyddir hefyd fod Moronobu yn arlunydd shunga (darluniau erotig) blaengar.
Brodor o ardal Hoda ar Fae Edo oedd Moronobu (sylwer mai 'Hishikawa' yw'r enw teuluol, nid 'Moronobu'). Symudodd i Edo ei hun ac astudiodd dan artist a adnabyddir fel y Meistr Kambun.
Marie-Angélique Zacharezuk
Arlunydd benywaidd a anwyd ym Mharis, Ffrainc oedd Marie-Angélique Zacharezuk (2 Hydref 1851 – 31 Awst 1895).
Moronobu
Mae ei waith yn cynnwys sawl enghraifft o luniau erotig - abuna-e (printiadau risqué) - sydd a rhan bwysig yn hanes yr arddull shunga ond sydd, gydag ambell eithriad, yn llai agored rywiol ac ecsblisit na'r gweithiau shunga diweddarach.
Marie-Angélique Zacharezuk
Bu'n briod i Paul-André-Joseph Zacharezuk ac roedd Jeanne Zacharezuk yn blentyn iddynt.
Bu farw yn Le Raincy ar 31 Awst 1895.
Rotschlipse
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Helmut Dziuba yw Rotschlipse a gyhoeddwyd yn 1978. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Rotschlipse ac fe'i cynhyrchwyd yng Ngweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1978. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Deer Hunter sef ffilm ryfel sy'n adrodd stori tri chyfaill Americanaidd a'u gwasanaeth milwrol gorfodol yn Rhyfel Fietnam.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Helmut Dziuba ar 2 Chwefror 1933 yn Dresden a bu farw yn Berlin ar 23 Hydref 2009.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Helmut Dziuba nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Affairs of Annabel
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Benjamin Stoloff yw The Affairs of Annabel a gyhoeddwyd yn 1938. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd RKO Pictures. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Roy Webb.
Reengineering Sam
Ffilm ddogfen am chwaraeon gan y cyfarwyddwr Brian Malone yw Reengineering Sam a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
The Affairs of Annabel
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lucille Ball a Jack Oakie. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Reengineering Sam
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Brian Malone nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Affairs of Annabel
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Benjamin Stoloff ar 6 Hydref 1895 yn Philadelphia a bu farw yn Hollywood ar 3 Ebrill 2016. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Califfornia, Los Angeles.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Benjamin Stoloff nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Cavalier From Wedding
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Wolfgang Neff yw The Cavalier From Wedding a gyhoeddwyd yn 1927. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Der Kavalier vom Wedding ac fe’i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Renate Brausewetter, Kurt Vespermann, Hanne Brinkmann, Hanni Weisse, Maly Delschaft a Carl Walther Meyer. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1927. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Metropolis ffilm ffuglen wyddonol o’r Almaen gan Fritz Lang. Leopold Kutzleb oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Wolfgang Neff ar 8 Medi 1875 yn Prag. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1920 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Wolfgang Neff nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Natalie Bennett
Newyddiadurwraig a gwleidydd o Awstralia yw Natalie Louise Bennett (ganwyd 10 Chwefror 1966), sydd bellach yn arwain y Blaid Werdd yng Nghymru a Lloegr. Fe'i hetholwyd i arwain Plaid Werdd Cymru a Lloegr ar 3 Medi 2012.
Mae Bennett wedi dweud ei bod yn ffeminist ers ei phlentyndod. Sefydlodd grŵp merched y Blaid Werdd a bu'n weithgar gyda'r Fawcett Society rhwng 2010 a 2014. Mae ganddi ddiddordeb mawr mewn ecoleg a chynaladwyedd ers iddi astudio amaethyddiaeth ar gyfer ei gradd. Mae hefyd o blaid diddymu Brenhiniaeth Prydain.
Arweinydd y Blaid Werdd
Ar 3 Medi 2012, penodwyd Natalie Bennett yn Arweinydd y Blaid Werdd yn lle Caroline Lucas. Yn ei chyfarfod cyntaf gyda'r wasg mynegodd y farn mai'r "unig ffordd ymarferol ymlaen i bobl Prydain" oedd y Blaid Werdd. Ym Mai 2024 fe'i henwebwyd i ymladd dros sedd Holborn a St Pancras yn Nhŷ'r Cyffredin.