cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gweriniaeth Pobl Tsieina
Iaith
Ceir gwahanol amrywiadau Tsieinieg, megis Cantoneeg a Mandarin, sydd mor wahanol i'w gilydd â Ffrangeg a Sbaeneg, neu Lydaweg a Chymraeg. Dadleua ieithwyr mai gwahanol ieithoedd ydynt; fodd bynnag, yr arfer ymhlith pobl Tsieina yw i ystyried mai un iaith yw'r Tsieineeg, ac fe ddefnyddir y gair "tafodiaith" ym aml i ddisgrifio'r amrywiadau. Wrth ysgrifennu, defnyddir yr un nodau, geirfa a gramadeg safonol gan siaradwyr pob tafodiaith, a felly ceir weithiau gryn agendor rhwng y tafodieithoedd llafar a'r iaith ysgrifenedig safonol. Mae modd hefyd ddefnyddio geirfa lafar, dafodieithol wrth ysgrifennu yn anffurfiol, ond beirniedir hyn yn llym mewn amgylchiadau ffurfiol neu niwtral.
Mae cystrawen Tsieinieg yn dibynnu bron yn gyfan gwbl ar drefn geiriau. Nid yw na'r enwau na'r berfau yn newid ac ni cheir gwahaniaeth rhwng unigol a lluosog.
Defnyddir lluniau bychain i ysgrifennu'r iaith. Ffurfir y lluniau hyn o elfennau (ceir o gwmpas dau gant ohonynt) a thipyn o gamp ydyw defnyddio geiriadur Tsieineaidd. Er enghraifft, 女 yw'r llun am ddynes (yn wreiddiol llun o ddynes yn eistedd ar ei chwrcwd).
Diwylliant
Gellir dadlau mai'r diwylliant Tsieineaidd yw'r mwyaf hirhoedlog a fu erioed. Unwyd yr ymherodr cyntaf Qin (Qinshi Huangdi, 秦始皇第) nifer o wledydd bychain i ffurfio un wlad fawr ac y mae'n debyg mai i'w gofio ef y defnyddir y gair Tsieina.
Yn ystod rhyw ugain canrif caed hanes o linach ymherodrol yn ffynnu, llygru ac yna cael ei gael ei ddisodli, gan amlaf wrth i'r werin godi ac ymryfela. Parhaodd hyn tan 1949 a sefydliad GPT.
Gellid dadlau mai uned sylfaenol cymdeithas y llwyth Han (hynny yw, prif lwyth y Tsieinaid) yw'r teulu. Daw llysenw o flaen yr enw personol ac erstalwm byddai'r holl deulu yn cael ei gosbi pe troseddai un aelod. Nid yw'r meddylfryd hwn wedi llwyr ddiflannu.
Cyn y Chun Jie (春节), Gŵyl y Gwanwyn, sydd yn newid yn ôl y lleuad, bydd miliynau o bobl yn ceisio cyrraedd adref i gael gwledd gyda'r holl deulu'n bresennol, yn draddodiadol pryd o "jiaozi (饺子)", math o dwmplins bydd y teulu yn paratoi gyda'i gilydd cyn eu berwi a bwyta ar ôl rhoi math arbennig o finegr arnynt. Am rai dyddiau bydd yr holl wlad yn cymryd hoe, gyda ffatrïoedd yn cau i lawr.
O fewn y teulu gwahaniaethir rhwng brawd hyn a brawd iau, chwaer hyn a chwaer iau, sydd yn adlewyrchu i ryw raddau hierarchaeth y gymdeithas. O fewn uned waith neu gwmni disgwylir i'r rhai hŷn (e.e. Lao Zhang – Hen Zhang) edrych ar ôl y rhai iau (Xiao Li – Li Bach) ac i'r iau ufuddhau a pharchu'r bobl hŷn.
O dan y drefn draddodiadol byddai dyn cyfoethog yn ceisio meddu ar nifer o wragedd a goddrych. Byddai teulu yn gobeithio am feibion ac yn dibrisio merched (nid yw'r meddylfryd hwn wedi diflannu), hyn oherwydd bod merch wrth briodi yn cael ei hystyried yn rhan o deulu ei gwr. Teflid babanod menywaidd i ffwrdd (erthyliad yw'r ateb nawr) neu eu lladd. Oherwydd y deheuad hwn am feibion ceir fwy o fechgyn nag o ferched yn Tsieina gyda'r canlyniad mai prin iawn yw hen ferched Tsieina gan fod traddodiad yn ymofyn epil (gwrywaidd). Y tebyg yw mai'r gred draddodiadol yw bod angen plant i gynnal eu rhieni yn eu henaint – ac ar ôl iddynt farw trwy ysgubo'u beddau ar yr ŵyl benodol a gyrru arian a nwyddau iddynt yn y "byd a ddaw". Gellir prynu "arian uffern" i'w yrru i'ch hynafiaid meirw trwy ei losgi (a hyd yn oed setiau radio wedi eu gwneud o bapur). Yr ofn traddodiadol oedd cael plant na fedrid dibynnu arnynt i wneud hyn, fel bod eu hynafiaid yn clemio yn y byd a ddaw.
Bywyd
Er bod llawer o ddinasyddion erbyn hyn yn byw mewn fflatiau sydd yn bur gyffyrddus mae llawer o bobl yn byw mewn dull mwy traddodiadol. Yng ngogledd y wlad (lle ceir gaeafoedd oer iawn) ceir "Kang" (炕 Kang), math o lwyfan a gynhesir gan ddefnyddio tan neu o leiaf nwyau poeth o'r tan yn y gegin. Bydd y trigolion yn eistedd ar y kang gyda'i choesau wedi croesi fel teilswyr a hefyd yn defnyddio cwiltiau i gysgu arno.
Defnyddir gweill i fwyta, gyda phryd o fwyd yn cynnwys reis neu fara ynghyd â nifer o ddysglau fwydydd crogiedig. Bydd y Tsieineaid yn hoff o gael esgus i wledda ac wrth wneud hyn bydd meistr y tŷ yn defnyddio pâr o weill arbennig i hwylio bwyd i'r gwesteion.
Tueddir i beidio ag yfed alcohol heb fwyta rhywbeth ar yr un pryd. Oherwydd rhyw achos ffisiolegol bydd rhai Tsieineaid yn gwrido ac yn chwysu ar ôl yfed alcohol.
Taleithiau ac ardaloedd eraill
Mae Gweriniaeth Pobl Tsieina yn rheoli 22 talaith (省); mae llywodraeth GPT yn cyfrif Taiwan (台湾) fel y 23ain dalaith. Mae'r llywodraeth hefyd yn hawlio Ynysoedd Môr De Tsieina. Ar wahân i'r taleithiau, mae yna bump o ranbarthau ymreolaethol (自治区) sy'n gartref i leiafrifoedd ethnig; pedair bwrdeistref (直辖市) yn ninasoedd mwyaf Tsieina, a dau Ranbarth Gweinyddol Arbennig (特别行政区) o dan reolaeth GPT.
Economi
Wrth ystyried economi Tsieina dylid cadw mewn golwg y ffaith fod un o daleithiau Tsieina yn debyg o ran maint i wlad. Er enghraifft, ystyrier talaith Sichuan sydd a tua'r un arwynebedd a Ffrainc ond tua dwywaith y boblogaeth.
Yn fras, gogledd-ddwyrain a de-ddwyrain Tsieina sydd wedi'u datblygu i'r raddfa fwyaf, gan fod y gorllewin yn sych, gyda chryn dipyn o dir anial yno.
Gwlad amaethyddol ydyw Tsieina, gyda ffarmio traddodiadol yn fwy tebyg i arddio. Plannu reis mewn caeau bychain sydd yn cael eu boddi yn ôl angen. Er bod mecaneg yn mynd yn ei blaen defnyddir ych ac anifeiliaid eraill.
Oherwydd i'r Americanwyr osod gwarchae masnachol ar y wlad wedi iddi syrthio i'r blaid Gomiwnyddol yn 1949 bu'n rhaid iddi droi at yr Undeb Sofietaidd am gymorth (er y darfu i Brydain gydnabod y llywodraeth newydd yn fuan ar ôl hyn, gyda rhai cwmnïau yn cychwyn gwneud busnes bron yn syth gyda'r wlad). Mae'n debyg fod llygaid yr Undeb Sofietaidd ar gadw Tsieina yn wlad amaethyddol. Serch hynny, cychwynnodd y Tsieinaid ddatblygu eu diwydiant, gan ddefnyddio'r hyn oedd ar ôl o weithfeydd rheilffordd y Japaneaid i gynnyrch injans rheilffordd ac ati. Bu rhwyg rhwng yr Undeb Sofietaidd a Tsieina ar gychwyn y 1960au a aeth yr arbenigwyr Sofietaidd yn ôl i'w gwlad, gan adael prosiectau megis pontydd mawr dros Afon Yangtze ar hanner eu gorffen. Serch hynny, llwyddodd y Tsieineaid orffen y gwaith.
Ers y 1980au, gyda'r polisi o agor y wlad i'r tu allan mae cwmnïau o bob math yn heidio i ddefnyddio llafur rhad i gynhyrchu eu defnyddiau, gyda chwmnïau Tsieineaidd hefyd yn ffynnu.
Ffynhonnell y llafur rhad ydyw'r lluoedd (rhai cannoedd o filiynau) o'r werin sydd yn ceisio gadael y tir.
A Foolish Maiden
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Luitz-Morat yw A Foolish Maiden a gyhoeddwyd yn 1929. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1929. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Piccadilly ffilm am ferch yn Llundain gan Ewald André Dupont.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Luitz-Morat ar 5 Mehefin 1884 ym Mharis a bu farw yn yr un ardal ar 21 Mai 1951.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Luitz-Morat nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Patricia Hermine Sloane
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America oedd Patricia Hermine Sloane (21 Tachwedd 1934 - 22 Tachwedd 2001).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
My Childhood
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bill Douglas nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The House of Torment
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Ogwr
Pentref yng nghymuned Saint-y-brid, Bro Morgannwg, Cymru, yw Ogwr (Saesneg: Ogmore). Fe'i lleolir ar lan Afon Ogwr, ger Castell Ogwr.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Wakestock
Wakestock yw gŵyl gerddorol wêcfyrddio fwyaf Ewrop. Fe'i cynhelir ar benrhyn Llŷn yng Ngwynedd, gogledd Cymru. Rhennir yr wyl dros dri safle - prif safle'r ŵyl ym Mhenrhos, Marina Pwllheli lle cynhelir y prif gystadleuthau Wêcfyrddio a Bae Abersoch lle cynhelir y gystadleuaeth Big Air Classic. Sefydlwyd yr ŵyl yn 2000. Ar hyn o bryd dyma yw'r ŵyl gerddorol wêcfyrddio fwyaf yn Ewrop, gyda thros 25,000 o bobl yn mynychu yn 2007 a gynhaliwyd o'r 20fed o Orffennaf - 21ain o Orffennaf. Canslwyd yr ŵyl yr 21ain o Orffennaf ar ôl i'r tywydd garw effeithio ar y maes gwersylla a'r llwyfannau, er i'r wakefyrddio barhau. Dywedwyd wrth y mwyafrif o bobl i adael y maes gwersylla ond llwyddodd staff Wakestock i ddod o hyd i gae newydd lle gallai'r bobl nad oedd am adael aros am noson arall.
The House of Torment
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1921. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Kid sef ffilm gomedi a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Arpad Viragh oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Wakestock
Artistiaid 2009
Cynhaliwyd Gŵyl 2009 o'r 10fed tan yr 12fed o Orffennaf. Ymysg yr artistiaid a berfformiodd, roedd y canlynol:
The House of Torment
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Carl Wilhelm ar 9 Chwefror 1872 yn Fienna a bu farw yn Llundain ar 12 Rhagfyr 2000.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Carl Wilhelm nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Johanna Decker
Gwyddonydd o'r Almaen oedd Johanna Decker (19 Mehefin 1918 – 9 Awst 1977), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel niwrolegydd.
Manylion personol
Ganed Johanna Decker ar 19 Mehefin 1918 yn Nürnberg.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Rio 2096 : Une histoire d'amour et de furie
Ffilm ddrama Portiwgaleg o Brasil yw Rio 2096 : Une histoire d'amour et de furie gan y cyfarwyddwr ffilm Luiz Bolognesi. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Luiz Bolognesi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bröderna Karlsson
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Tuva Novotny, Björn Bengtsson a Johan Rabaeus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Jonas Alarik oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Kjell Sundvall ar 31 Mawrth 1953 yn Bwrdeistref Boden.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kjell Sundvall nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Volcanic Sprint
Ffilm ddogfen yw Volcanic Sprint a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
NCOA2
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn NCOA2 yw NCOA2 a elwir hefyd yn Nuclear receptor coactivator 2 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 8, band 8q13.3.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn NCOA2.
Chestnuthill Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Llyfr Coch Bach
Gellid dadlau fod y Llyfr Bach Coch yn un o'r llyfrau seciwlar mwyaf dylanwadol erioed. Roedd i'w weld ymhob man yn ystod y Chwyldro Diwylliannol yn Tsieina ac yn cael ei dderbyn a'i astudio bron fel Beibl gan y Giardau Chwyldroadol ac eraill.
Ymhlith ei sloganau oedd "Gorchfygwch y Cwn â'u Cynffonau Rhwng eu Coesau Imperialaidd a'i holl lacïaid!" a gawsai ei baentio ar furiau ledled y wlad a'i brintio'n bosteri anferth.
Cafodd ei gyfieithu i nifer o ieithoedd y byd, ond dim i'r Gymraeg.
Carfil paracît
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Carfil paracît (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: carfilod paracît) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Cyclorrhynchus psittacula; yr enw Saesneg arno yw Parakeet auklet. Mae'n perthyn i deulu'r Carfilod (Lladin: Alcidae) sydd yn urdd y Charadriiformes.
Fe'i ceir yn aml ar lan y môr.
Senedd Fflandrys
Mae Senedd Fflandrys (Iseldireg:Vlaams Parlement), a leolir ym Mrwsel yn cynrychioli'r grym deddfwriaethol sy'n eiddo i Fflandrys.
Mae'n enghraifft o ddeddfwrfa Unsiambr
Der Liebling Der Frauen
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Carl Wilhelm yw Der Liebling Der Frauen a gyhoeddwyd yn 1921. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Carl Wilhelm ar 9 Chwefror 1872 yn Fienna a bu farw yn Llundain ar 12 Rhagfyr 2000.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Carl Wilhelm nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Holy Land Hardball
Ffilm ddogfen yw Holy Land Hardball a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Art Shamsky, Ken Holtzman a Ron Blomberg. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Lash
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr James Young yw The Lash a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Marie Doro. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Intolerance sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Un Centavo De Mujer
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1958. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Vertigo sy’n ffilm drosedd a dirgelwch Americanaidd gan Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
The Lash
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm James Young ar 1 Ionawr 1872 yn Baltimore, Maryland a bu farw yn Ninas Efrog Newydd ar 23 Awst 1982. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1909 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Un Centavo De Mujer
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Román Viñoly Barreto ar 8 Awst 1914 ym Montevideo a bu farw yn Buenos Aires ar 15 Mawrth 1960.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Román Viñoly Barreto nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
1718
17g - 18g - 19g
The Lash
Gweler hefyd
Cyhoeddodd James Young nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
1718
1660au 1670au 1680au 1690au 1700au - 1710au - 1720au 1730au 1740au 1750au 1760au
1713 1714 1715 1716 1717 - 1718 - 1719 1720 1721 1722 1723
Melvin Contra E.T.
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Víctor Sarabia yw Melvin Contra E.T. a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen.
Dina Aschehoug
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Rakkestad, Norwy oedd Dina Aschehoug (12 Ebrill 1861 – 17 Tachwedd 1956).
Melvin Contra E.T.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr.
Cop and a Half
Ffilm gomedi sy'n darlunio cyfeillgarwch pobl gan y cyfarwyddwr Henry Winkler yw Cop and a Half a gyhoeddwyd yn 1993. Fe'i cynhyrchwyd gan Paul Maslansky yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Imagine Entertainment. Lleolwyd y stori yn Tampa. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Alan Silvestri. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Dina Aschehoug
Bu farw yn Oslo ar 17 Tachwedd 1956.
Melvin Contra E.T.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Víctor Sarabia nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cop and a Half
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Burt Reynolds, Ruby Dee, Holland Taylor, Frank Sivero, Ray Sharkey a Norman D. Golden II. Mae'r ffilm Cop and a Half yn 97 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Ben Uarie
Mae Ben Uarie yn gopa mynydd a geir ar y daith o o Altnaharra i Dornoch yng ngogledd eithaf Ucheldir yr Alban;. Ceir piler triongl yr OS ger y copa.
Lydia Benecke
Gwyddonydd o'r Almaen a Gwlad Pwyl yw Lydia Benecke (ganed Medi 1981, a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel seicotherapydd seicolegol, seicolegydd ac awdur.
Ben Uarie
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Graham. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
Caseg Wybr
Yn llên gwerin Cymru, roedd y Gaseg Wybr yn gaseg adeiniog o faintioli anferth a welid yn yr awyr (wybr).
Ben Uarie
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Caseg Wybr
Roedd hi o liw winau, a phlu gwyn ar ei thalcen, ac roedd ganddi garnau ac adenydd mawr. Yn ôl cred y werin bobl, byddai'n disgyn ar ryw ros neu fynydd-dir o bryd i'w gilydd a phan glywai rywun yn dod cymerai ei hedyn ac ymsaethai i'r awyr gan weryru yn ddychrynllyd.
Lydia Benecke
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Good to Go
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Art Garfunkel, Robert DoQui a Harris Yulin.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1986. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Aliens sef ffilm wyddonias llawn arswyd a chyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cop and a Half
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1993. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Jurassic Park a gyfarwyddwyd gan Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Bill Butler oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Daniel P. Hanley sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henry Winkler ar 30 Hydref 1945 ym Manhattan. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1972 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn McBurney School.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Miller & Fried : The Birth of Footbaal's Nation
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Luiz Ferraz yw Miller & Fried : The Birth of Footbaal's Nation a gyhoeddwyd yn 2016. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Mae'r ffilm Miller & Fried : The Birth of Footbaal's Nation yn 70 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Luiz Ferraz nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Memories of Me
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sean Connery, Billy Crystal, JoBeth Williams, Phil Fondacaro, Janet Carroll ac Alan King. Mae'r ffilm Memories of Me yn 102 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Hard sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henry Winkler nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hasta Donde Llegan Tus Ojos
Ffilm ddrama yw Hasta Donde Llegan Tus Ojos a gyhoeddwyd yn 1995. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan César Isella.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Arturo Bonín, Beatriz Thibaudin, Emilio Bardi, Inda Ledesma, Isabel Quinteros a Kiko Cerone.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1995. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Braveheart sef ffilm gan Mel Gibson am yr Alban a rhyfel annibyniaeth y genedl, dan arweiniad William Wallace, yn erbyn y goresgynwyr Seisnig o Loegr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Victoria Chick
Gwyddonydd Americanaidd yw Victoria Chick (ganed 1936; m. 15 Ionawr 2023), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel economegydd.
Missing
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr James Young yw Missing a gyhoeddwyd yn 1918. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Missing ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Victoria Chick
Manylion personol
Ganed Victoria Chick yn 1936 yn Berkeley.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Missing
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Shoulder Arms sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm James Young ar 1 Ionawr 1872 yn Baltimore, Maryland a bu farw yn Ninas Efrog Newydd ar 23 Awst 1982. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1909 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd James Young nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mich besitzet niemand
Ffilm ddrama Swedeg o Sweden yw Mich besitzet niemand gan y cyfarwyddwr ffilm Kjell-Åke Andersson. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Gaute Storaas a Niko Röhlcke. Cafodd ei saethu yn Göteborg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
NCOA3
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn NCOA3 yw NCOA3 a elwir hefyd yn Nuclear receptor coactivator 3 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 20, band 20q13.12.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn NCOA3.
Historias Del Kronen
Ffilm ddrama sy'n addasiad ffilm o ffilm hŷn gan y cyfarwyddwr Montxo Armendariz yw Historias Del Kronen a gyhoeddwyd yn 1995. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Lleolwyd y stori yn Madrid. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan José Ángel Mañas a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Australian Blonde, The Lox, Reincidentes, Terrorvision a M.C.D..
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Pilar Castro, André Falcon, Eduardo Noriega, Mercedes Sampietro, Josep Maria Pou, Jordi Mollà, Juan Diego Botto, Cayetana Guillén Cuervo, Mary González, Elvira Mínguez, Núria Prims ac Aitor Merino. Mae'r ffilm Historias Del Kronen yn 91 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1995. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Braveheart sef ffilm gan Mel Gibson am yr Alban a rhyfel annibyniaeth y genedl, dan arweiniad William Wallace, yn erbyn y goresgynwyr Seisnig o Loegr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Alfredo F. Mayo oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. Mae'r ffilm hon wedi'i seilio ar waith cynharach, Historias del Kronen, sef gwaith llenyddol gan yr awdur José Ángel Mañas.
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Montxo Armendariz nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Crimi Clowns: De Movie
Ffilm drosedd Iseldireg o Gwlad Belg yw Crimi Clowns: De Movie gan y cyfarwyddwr ffilm Luk Wyns. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Belg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1500 o ffilmiau Iseldireg wedi gweld golau dydd.
Conival
Mae Cona Mheall neu Conival yn gopa mynydd a geir ar y daith o Scourie i Lairg yng ngogledd eithaf Ucheldir yr Alban;. Ceir lloches ar y copa. Saif yn Awdurdod Unedig Cyngor yr Ucheldir, 30 km i'r gogledd-gogledd-ddwyrain o dref Ullapool.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Munro, Murdo a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 20 Tachwedd 2009.
Bachgen o’r Enw H
Ffuglen xiaoshuo Japaneg o Japan yw Bachgen o’r Enw H gan y cyfarwyddwr ffilm Yasuo Furuhata. Fe'i cynhyrchwyd yn Japan. Lleolwyd y stori mewn un lle, sef Japan.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 5600 o ffilmiau Japaneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Yasuo Furuhata nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hartmanns Frølager
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Peter Elfelt yw Hartmanns Frølager a gyhoeddwyd yn 1920. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1920. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Cabinet of Dr. Caligari sef ffilm arswyd Almaeneg gan Robert Wiene.
Volumes of Blood: Horror Stories
Ffilm sy'n flodeugerdd o ffilmiau yw Volumes of Blood: Horror Stories a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Côr meibion
250px|bawd|[[Côr Meibion Pontypridd.]] Côr o leisiau dynion yw côr meibion.
Cymru
Mae sawl côr meibion yng Nghymru, yn wir mae'r Cymro ystrydebol yn canu mewn côr meibion yn ogystal â gweithio mewn pwll glo a chwarae Rygbi. Ymhlith yr enwocaf mae côr Treorci, Côr Meibion Pontypridd a chôr Orpheus Treforys.
Cwyrbig genddu
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cwyrbig genddu (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cwyrbigau genddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Ortygospiza gabonensis; yr enw Saesneg arno yw Red-billed quailfinch. Mae'n perthyn i deulu'r Cwyrbigau (Lladin: Estrildidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn O. gabonensis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r cwyrbig genddu yn perthyn i deulu'r Cwyrbigau (Lladin: Estrildidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
The Alternative Bride
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Carl Wilhelm yw The Alternative Bride a gyhoeddwyd yn 1925. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Die vertauschte Braut ac fe’i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Willy Schmidt-Gentner.
Ben More Assynt
Mae Beinn Mhòr Asaint (Saesneg: Ben More Assynt) yn gopa mynydd a geir ar y daith o Scourie i Lairg, swydd Sutherland yng ngogledd eithaf Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd ar y copa.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Munro, Murdo a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
Ni Vivo, Ni Muerto
Ffilm ddrama yw Ni Vivo, Ni Muerto a gyhoeddwyd yn 2002. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Arturo Bonín, Roberto Vallejos, Edgardo Nieva, Miguel Ángel Porro a Jorge Ochoa.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Alternative Bride
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Karl Harbacher, Harry Halm, Sig Arno, Bruno Kastner, Hermann Picha, Ida Wüst, Paul Heidemann, Gyula Szöreghy, Vivian Gibson, Oreste Bilancia a Diomira Jacobini. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Christiane Bastide
Arlunydd benywaidd o Ffrainc oedd Christiane Bastide (1934 - 19 Rhagfyr 2008).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Ffrainc.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
The Alternative Bride
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1925. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Gold Rush sef ffilm gomedi Americanaidd am Klondike gan Charlie Chaplin. Eduard von Borsody oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Carl Wilhelm ar 9 Chwefror 1872 yn Fienna a bu farw yn Llundain ar 12 Rhagfyr 2000.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Carl Wilhelm nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Keystone Hotel
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Ralph Staub yw Keystone Hotel a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Paul Panzer, Ben Turpin, Marie Prevost, Chester Conklin, Leo White, Ford Sterling, Bert Roach, Hank Mann, Joe Bordeaux, Tom Wilson, Dewey Robinson a Roger Williams. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Mutiny on the Bounty sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw..... Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ralph Staub ar 21 Gorffenaf 1899 yn Chicago a bu farw yn Los Angeles ar 6 Mai 2018.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ralph Staub nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Horrible Bosses 2
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Sean Anders yw Horrible Bosses 2 a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cafodd ei ffilmio yn Califfornia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan John Francis Daley a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Christopher Lennertz. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jason Sudeikis, Chris Pine, Kevin Spacey, Jennifer Aniston, Christoph Waltz, Jamie Foxx, Leleco Banks, Keeley Hazell, Kelly Stables, Jason Bateman, Charlie Day, Lindsay Sloane, Suzy Nakamura, Rebecca Field, Keegan-Michael Key, Ping Wu, Bruno Amato a Lidia Porto. Mae'r ffilm Horrible Bosses 2 yn 104 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Julio Macat oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Sean Anders ar 19 Mehefin 1969 yn DeForest.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sean Anders nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Alarch du
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Alarch du (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: elyrch duon) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Cygnus atratus; yr enw Saesneg arno yw Black swan. Mae'n perthyn i deulu'r Hwyaid (Lladin: Anatidae) sydd yn urdd y Anseriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. atratus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Awstralia.
Caiff ei fagu er mwyn ei hela.
Enwau yn yr ieithoedd Celtaidd
Dyma enw'r aderyn hwn mewn rhai o'r ieithoedd Celtaidd eraill:
Teulu
Mae'r alarch du yn perthyn i deulu'r Hwyaid (Lladin: Anatidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Le Champion Du Régiment
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Henry Wulschleger yw Le Champion Du Régiment a gyhoeddwyd yn 1932. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Kazimierz Jerzy Oberfeld.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Bach. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1932. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Tarzan The Ape Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henry Wulschleger nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Eleanor Jones
Mathemategydd Americanaidd yw Eleanor Jones (ganed 12 Awst 1929), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel mathemategydd.
Manylion personol
Ganed Eleanor Jones ar 12 Awst 1929 ac wedi gadael yr ysgol leol bu'n astudio Gwyddoniaeth.
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Mwyaren
Ffrwyth bwytadwy yw mwyar duon sy'n tyfu ar fiaren (neu'r Rubus fruticosus) a cheir sawl math gwahanol. Mae'r gair "mieri" yn cyfeirio at y berth pigog hwnnw yn air a glywir ar lafar gwlad yn hytrach nag yn air a ddefnyddir yn y dosbarthiad gwyddonol. Mae'n blodeuo rhwng mis Mai a mis Awst. Mae'r blodau'n wyn neu'n binc a'r ffrwythau'n ddu neu'n biws tywyll.
Ffenoleg
Rydym yn ymddangos yn hel mwyar duon yn gynt heddiw na chanrif yn ôl. Dyma’r holl gofnodion (“hel mwyar duon” - “picking blackberries) hyd yma. Os oes dau gofnod yn y flwyddyn yna cymerir y cyntaf yn unig. Mae’r patrwm yn drawiadol - Mae cofnod 1940* [saeth melyn] yn torri’r patrwm: Dyma’r cofnod hwnnw: Dyma'r meteorolegydd Huw Holland Jones:
I Am Legend (ffilm)
Mae I Am Legend (2007) yn ffilm arswyd-gwyddonias a gyfarwyddwyd gan Francis Lawrence ac sy'n serennu Will Smith. Dyma'r drydedd ffilm sy'n addasiad o nofel 1954 Richard Matheson o'r un enw, sy'n dilyn The Last Man on Earth (1964) a The Omega Man (1974). Mae Smith yn actio rhan y feirwsolegydd Robert Neville, sy'n imiwn i feirws atgas a grëwyd gan ddyn er mwyn cynnig iachád o gancr yn wreiddiol. Mae ef yn gweithio ar ffordd i gael gwared ar y firws tra'n byw ym Manhattan yn y flwyddyn 2012. Erbyn y flwyddyn honno, fodd bynnag, rheibir y ddinas gan ddioddefwyr anifeilaidd y feirws.
Hill City, De Dakota
Dinas yn, yn nhalaith De Dakota, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Hill City, gan gynnwys:
Hamideh Mohagheghi
Gwyddonydd o Iran yw Hamideh Mohagheghi (ganed 21 Tachwedd 1954), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel diwinydd.
Manylion personol
Ganed Hamideh Mohagheghi ar 21 Tachwedd 1954 yn Tehran.
356 CC
5g CC - 4g CC - 3g CC
Hamideh Mohagheghi
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
356 CC
400au CC 390au CC 380au CC 370au CC 360au CC 350au CC 340au CC 330au CC 320au CC 310au CC 300au CC 361 CC 360 CC 359 CC 358 CC 357 CC 356 CC 355 CC 354 CC 353 CC 352 CC 351 CC
Raw Opium
Ffilm ddogfen yw Raw Opium a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
NCOR2
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn NCOR2 yw NCOR2 a elwir hefyd yn Nuclear receptor corepressor 2 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 12, band 12q24.31.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn NCOR2.
Capel Ebenezer, Abertawe
Capel y Bedyddwyr ar Stryd Ebenezer, Abertawe yw Capel Ebenezer. Adeiladwyd yr adeilad ym 1862 ac mae'n parhau i wasanaethu'r gymuned leol. Mae gan yr adeilad addurniadau cain y tu mewn iddi ac organ euraidd enfawr. Ym mis Gorffennaf 2009, cyhoeddodd y Gweinidog Treftadaeth, Alun Ffred Jones y byddai'r capel yn derbyn grant o £20,000 er mwyn adnewyddu'r ffenestri yn nhu blaen yr adeilad ac yn y neuadd ganol.
Tabernacl oedd enw gwreiddiol y capel, ond dechreuodd Ebenezer ym 1875 pan ddechreuodd criw o Cristnogion Abertawe ffurfio Eglwys y Bedyddwyr Saesneg eu hiaith. Cynhaliwyd y cyfarfod cyntaf mewn cartref un o'r aelodau ac yn ddiweddarach mewn adeilad pren. Fodd bynnag, erbyn mis Tachwedd o'r un flwyddyn, gosodwyd carreg sylfaen Capel Tabernacl yn Stryd Skinner. Ym mis Chwefror 1876, galwyd y gweinidog cyntaf, y Parch. J. D. Jones ac agorwyd yr adeilad newydd ym mis Gorffennaf 1876. Gwasanaethwyd y capel gan nifer o weinidogion tan 1911 pan ddaeth y Parch. R. J. Willoughby i'r Tabernacl. Ym mis Awst 1967, daeth y Parch. Dr. L. H. James yn weinidog ar y Tabernacl. Tua'r un cyfnod, gwnaed cysylltiadau rhwng y capel a Christnogion a oedd yn astudio yn y Brifysgol.
Raven
Ffilm llawn cyffro yw Raven a gyhoeddwyd yn 1996. Fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Harry Manfredini. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs a thrwy fideo ar alwad.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Scream sef ffilm arswyd gan Wes Craven. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Amanda Tröndle-Engel
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Ligerz, y Swistir oedd Amanda Tröndle-Engel (12 Tachwedd 1861 – 29 Medi 1956).
Bu farw yn Aarau ar 29 Medi 1956.
Afal
Ffrwyth sydd yn cael ei feithrin led led y byd yn fwy nag un ffrwyth arall yw afal. Heddiw, bwytawn yn bennaf Malus domestica, ond mae'n debyg mai ei hynafiaid gwyllt oedd Malus sieversii, sy'n dal i fod yn goeden wyllt ar fynyddoedd Asia ganol, yn Casachstan, Cirgistan, Tajicistan, a rhan deheuol ardal Xinjiang yn Tsieina.
Fe wneir y ddiod seidr o afalau.
Mathau
Mae'r mathau hyn yn tyfu yng Nghymru, yn ôl yr arbenigwr Ian Sturrock: Croen Mochyn, Pig y Golomen, Sant Cecilia, Glyn Dŵr, Pig Aderyn, Trwyn Mochyn, Cox Cymreig, Gwell na Mil ac Afal Nant Gwrtheyrn.
Dyma rai o enwau'r afalau sydd yn tyfu yng ngerddi Erddig: Costard, Red Falstaff 1983, golden Noble 1820, Genet Moyle 1849, Cox's Orange Pippin 1825, Twenty Ounce 1844, Duchess's favourite 1700's, Cockpit Improved 1831, Reinette Canada, Dutch Codlin 1783, King's Acre Bountiful 1899, Coer De Boeuf 13C, Golden Spire, Winter Gem, Katy 1947, Mank's Codlin Devil 1975, 10 Commandments 1883, Orleans Reinette 1776, White Melrose 1831, Stamford Pippin 1858, Fenovillet rouge 1667, Miller's seedling 1848, Orange pippin, Rosemary russet 1831, Royal jubilee 1888, Court Pendu Plat 1613.
Meddai Twm Elias: “dywediad ge’s i gan gyfaill o’r Almaen, yntau wedi ei weld mewn siop gyfrifiaduron yn Ynysoedd y Philipinau:
Cyfeiriadau
Kulturapfel
Ben More Assynt - Carn nan Conbhairean
Mae Ben More Assynt - Carn nan Conbhairean yn gopa mynydd a geir ar y daith o Scourie i Lairg yn  Ucheldir yr Alban;. Mae'n is-gopa ar fynydd Ben More Assynt.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
A Rage in Harlem
Drama-gomedi ar ffilm gan y cyfarwyddwr Bill Duke yw A Rage in Harlem a gyhoeddwyd yn 1991. Fe'i cynhyrchwyd gan Stephen Woolley yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Harlem. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Bobby Crawford a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Elmer Bernstein. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs a thrwy fideo ar alw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Silence of the Lambs sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Toyomichi Kurita oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bill Duke ar 26 Chwefror 1943 yn Poughkeepsie, Efrog Newydd. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1962 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg Prifysgol y Celfyddydau Cain Boston.
The Duty to Remain Silent
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Carl Wilhelm yw The Duty to Remain Silent a gyhoeddwyd yn 1928. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Paul Dessau.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kurt Gerron, Gustav Fröhlich, Sophie Pagay, Mary Kid, Ellen Plessow, Bruno Kastner, Charlotte Susa, Marcella Albani, Angelo Ferrari, Camilla von Hollay, Jack Trevor, Julia Serda, Vivian Gibson a Heinrich Gotho. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Carl Wilhelm ar 9 Chwefror 1872 yn Fienna a bu farw yn Llundain ar 12 Rhagfyr 2000.
Silencio Roto
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Montxo Armendariz yw Silencio Roto a gyhoeddwyd yn 2001. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Lleolwyd y stori yn Nafarroa. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Montxo Armendáriz.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ramón Barea, Kandido Uranga, Álvaro de Luna Blanco, Lucía Jiménez, Asunción Balaguer, Mercedes Sampietro, Juan Diego Botto, Joseba Apaolaza, María Botto, Rubén Ochandiano, Joan Dalmau i Comas, Jordi Bosch, Alicia Sánchez, Helio Pedregal, Andoni Erburu, María Vázquez a Patxi Bisquert. Mae'r ffilm Silencio Roto yn 110 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2001. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Beautiful Mind sef ffilm fywgraffyddol gan Ron Howard. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Guillermo Navarro oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Rosario Sáinz de Rozas sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Montxo Armendariz ar 27 Ionawr 1949.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Montxo Armendariz nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhamant Drwg
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Luk Wyns yw Rhamant Drwg a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Belg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Luk Wyns ar 23 Ionawr 1959 ym Merksem.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Luk Wyns nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ben More Assynt (copa deheuol)
Mae Ben More Assynt (copa deheuol) yn gopa mynydd a geir ar y daith o Scourie i Lairg yng ngogledd eithaf Ucheldir yr Alban;. Mae'n is-gopa ar fynydd Ben More Assynt.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Munro TopMurdo. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Atmosffer
bawd|200px|Llun lloeren o hecsagon [[Sadwrn (planed)|Sadwrn. Mae'r hecsagon (sydd wedi'i leoli ger pegwn gogleddol Sadwrn ddwywaith maint y Ddaear.]] 200px|bawd|dde|Ardal uwch atmosffer y ddaear
Haen o nwyon yw'r atmosffer (hefyd "atmosffêr"; o'r Groeg ἀτμός - atmos, "vapor" + σφαίρα - sphaira, "sffêr") sy'n amgylchynu planed neu gorff digon sylweddol i'w gadw drwy atyniad ei ddisgyrchiant.
Mae rhai planedau megis y Cewri Nwy, sef pedair planed allanol Cysawd yr Haul, yn ddim byd ond nwy, ac felly fe ellir dweud fod ganddynt atmosffer twfn.
Atmosffer y Ddaear
Prif erthygl: Atmosffer y ddaear
Fel nifer o blanedau eraill, mae gan y Ddaear hithau fantell o nwyon amddifynnol o'i hamgylch sy'n eu hamddiffyn rhag tymheredd eithafol.
Nitrogen yw prif nwy atmosfferig y Ddaear. Ceir yn yr atmosffer hefyd ocsigen, sef nwy sy'n hanfodol i organebau byw resbiradu a'r nwy carbon deuocsid sy'n cael ei ddefnyddio gan blanhigion yn y broses o ffotosynthesis. Mae'r atmosffer hefyd yn fath o darian rhag niwed i enynnau organebau byw gan ymbelydredd uwchfioled yr haul.
Cymerwyd miliynau ar filiynau o flynyddoedd i'w greu gan newidiadau bio-cemegol wrth i organebau byw farw a dadelfennu.
Gwasgedd atmosfferig
Gwasgedd atmosfferig yw'r grym ar roddir yn berpendicwlar ar wyneb gan nwyon a chyfrifir hyn bob yn uned o arwynebedd. Mae'r gwasgedd atomosfferig yn ddibynol ar faint grym ei disgyrchiant a chyfanswm màs y golofn o nwyon uwch ei phen. Ar y Ddaear, mae'r unedau o wasgedd aer wedi eu safoni a gelwir hwy yn 'uned atmosfferig' (atm), a ddiffinir fel 101,325 Pa (760 Torr sef 14.696 pwys / modfedd agwâr (psi).