cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tybaco
Poblogeiddio
Ar ddiwedd y 19g, daeth sigaréts yn boblogaidd. Dyfeisiodd James Bonsack beiriant i awtomeiddio cynhyrchu sigaréts a gwelwyd twf aruthrol yn y diwydiant tybaco hyd at ddiwedd yr 20g pan gyhoeddwyd ymchwil fod baco'n creu afiechydon megis cansar.
Canrif 21
Yn dilyn cyhoeddiadau gwyddonol canol yr 20g, cafodd tybaco ei gondemnio fel perygl i iechyd, ac yn y pen draw fe'i cydnabuwyd ei fod yn achosi canser, yn ogystal â chlefydau anadlol a chylchrediadaethol eraill. Yn yr Unol Daleithiau, arweiniodd hyn at y Prif Gytundeb Setliad Tybaco (Tobacco Master Settlement Agreement), a setlodd yr achosion cyfreithiol niferus gan daleithiau'r UD yn gyfnewid am gyfuniad o daliadau blynyddol i'r taleithiau a chyfyngiadau gwirfoddol ar hysbysebu a marchnata cynhyrchion tybaco.
Erbyn y 21g, roedd llawer o ysmygwyr caeth yn dymuno rhoi'r gorau iddi, a gwelwyd datblygu cynhyrchion rhoi'r gorau i dybaco.
Yn 2003, mewn ymateb i'r twf yn y defnydd o dybaco mewn gwledydd sy'n datblygu, llwyddodd Sefydliad Iechyd y Byd i gasglu 168 o wledydd i lofnodi'r Confensiwn Fframwaith ar Reoli Tybaco. Bwriad y confensiwn oedd gwthio am ddeddfwriaeth a gorfodi effeithiol ym mhob gwlad i leihau effeithiau niweidiol tybaco.
Rhwng 2019 a 2021, roedd pryderon ynghylch mwy o risgiau iechyd COVID-19 oherwydd y defnydd o faco yn help i leihau'r nifer a oedd yn ysmygu. Credid fod y firws yn effeithio ysbygwyr yn fwy na phobl nad oeddent erioed wedi ysmygu baco.
Nicotiana
bawd| [[Nicotin yw'r cyfansoddyn sy'n gyfrifol am natur gaethiwus (addictive) y defnydd o dybaco.]] bawd| [[Baco gwyllt (Nicotiana rustica) blodyn, dail, a blagur]] Mae llawer o rywogaethau o dybaco yn y genws o berlysiau a elwir yn Nicotiana. Mae'n rhan o'r teulu'r mochlys (y codwarth neu'r cedowrach; y nightshades; Solanaceae) sy'n frodorol i Ogledd a De America, Awstralia, de orllewin Affrica, a De'r Môr Tawel.
Mae'r rhan fwyaf o fochlys yn cynnwys lefelau gwahanol o nicotin, gyda'u niwrotocsin pwerus i bryfed. Fodd bynnag, mae tybaco'n tueddu i gynnwys crynodiad llawer uwch o nicotin na'r lleill. Yn wahanol i lawer o rywogaethau o Solanaceae eraill, nid ydynt yn cynnwys alcaloidau tropan, sy'n aml yn wenwynig i bobl ac anifeiliaid eraill.
Ffermio baco
bawd| Planhigion tybaco'n tyfu mewn cae yn [[Pennsylvania .]] Mae tybaco'n cael ei drin yn debyg i gynhyrchion amaethyddol eraill. Ar y dechrau, roedd hadau'n cael eu gwasgaru'n gyflym ar y pridd. Fodd bynnag, daeth ymosodiad cynyddol ar blanhigion ifanc gan chwilod chwain (Epitrix cucumeris neu E. pubescens ), a ddinistriodd hanner y cnydau baco yn yr Unol Daleithiau ym 1876. Erbyn 1890, cynhaliwyd arbrofion llwyddiannus lle gosodwyd y planhigyn mewn ffrâm wedi'i gorchuddio â ffabrig o gotwm tenau. Heddiw, mae hadau baco'n cael eu hau mewn fframiau oer neu welyau-poeth, gan fod eu heginiad yn cael ei sbarduno gan olau. Yn yr Unol Daleithiau, defnyddir y mwyn apatit i wrteithio baco, sy'n newynu'r planhigyn yn rhannol o nitrogen, a yn creu blas mwy dymunol.
Ar ôl i'r planhigion dyfu'n 20 cm (8 modfedd) maent yn cael eu trawsblannu i'r caeau. Roedd yn rhaid i ffermwyr aros am dywydd glawog i blannu. Mae twll yn cael ei greu yn y ddaear a phlennir ynddo'r planhigyn baco, gyda naill ai erfyn pren crwm neu gorn carw. Ar ôl gwneud dau dwll i'r dde a'r chwith, byddai'r plannwr yn symud ymlaen ddwy droedfedd, yn dewis planhigion o'i fag, ac yn ailadrodd y broses. Dyfeisiwyd planwyr tybaco mecanyddol amrywiol fel Bemis, New Idea Setter, a New Holland Transplanter ar ddiwedd y 19g a'r 20g i otomeiddio'r broses: gwneud y twll, ei ddyfrio, plannu'r planhigyn - i gyd mewn un symudiad.
Caiff baco'i gynaeafu'n flynyddol, a hynny mewn sawl ffordd. Yn y dull hynaf, sy'n dal i gael ei ddefnyddio heddiw (2022), mae'r planhigyn cyfan yn cael ei gynaeafu ar unwaith trwy dorri'r coesyn ar y ddaear gyda chyllell dybaco; yna rhoddir pedwar i chwe phlanhigyn ar un ffon, a'i hongian mewn ysgubor i'w sychu. Yn y 19g, dechreuwyd cynaeafu tybaco trwy dynnu dail unigol oddi ar y coesyn wrth iddynt aeddfedu. Mae'r dail yn aeddfedu o'r ddaear i fyny, felly mae cae o dybaco a gynaeafir yn y modd hwn yn golygu cynhaeaf cyfresol o nifer o "primings", gan ddechrau gyda'r dail volado ger y ddaear, gan weithio i'r dail seco yng nghanol y planhigyn, a gorffen gyda'r dail ligero cryf ar frig y planhigyn. Cyn cynaeafu, rhaid tocio'r cnwd pan fydd y blodau pinc yn blodeuo. Mae tocio bob amser yn cyfeirio at dynnu'r blodyn baco cyn cynaeafu'r dail yn systematig. Wrth i'r chwyldro diwydiannol gydio, roedd y wagenni cynaeafu a ddefnyddiwyd i gludo dail yn cynnwys peiriant i glymu cortyn o amgylch y planhigion (tebyg i felar), offer a oedd yn defnyddio cortyn i gysylltu dail ar bolyn. Yn y cyfnod modern, mae caeau mawr yn cael eu cynaeafu'n fecanyddol, er bod brigo'r blodyn ac mewn rhai achosion mae tynnu dail anaeddfed yn dal i gael ei wneud â llaw.
Y prif gynhyrchwyr baco yn yr Unol Daleithiau yw Gogledd Carolina a Kentucky, gyda Tennessee, Virginia, Georgia, De Carolina a Pennsylvania yn dynn wrth eu sodlau.
Sychu
bawd| Sgubor baco yn [[Simsbury, Connecticut a ddefnyddir ar gyfer sychu baco drwy ddefnyddio aer cynnes.]] bawd| Baco wedi'i sychu yn yr haul, Bastam, [[Iran]] Mae sychu dail baco, a'r aeddfedu dilynol, yn caniatáu ocsidiad araf a diraddio carotenoidau araf. Mae hyn yn cynhyrchu rhai cyfansoddion defnyddiol yn y dail baco ac yn rhoi arogl (neu flas) tebyg i gae o wenith melys, ogla te, olew rhosyn, neu flas aromatig ffrwythol sy'n cyfrannu at "fwynder" y mwg. Mae starts yn cael ei drawsnewid yn siwgr, sy'n glycateiddio'r protein, ac yn ei ocsidio i mewn i gynhyrchion terfynol glyciad datblygedig (advanced glycation endproducts AGEs), proses o garameleiddio sydd hefyd yn ychwanegu blas. Mae anadlu mwg baco o'r AGEs hyn yn cyfrannu at atherosglerosis a chanser. Dibyna'r lefelau o AGE ar y dull sychu a ddefnyddir.
Gellir sychu baco trwy sawl dull, gan gynnwys:
Mae rhai dail baco'n mynd trwy ail broses o sychu, a elwir yn eplesu neu'n chwysu. Mae Cavendish yn cael ei eplesu wedi'i wasgu mewn toddiant casin sy'n cynnwys siwgr a / neu gyflasyn.
Cynhyrchu byd-eang
bawd| Cynhyrchu baco, 2018 yn ôl gwlad
Gwerwydden
Llwyn neu goeden bychan blodeuol a deugotyledon yw Gwerwydden sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Myricaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Myrica pensylvanica a'r enw Saesneg yw Bayberry.
Tybaco
Tueddiadau
Cynyddodd cynhyrchiant dail tybaco 40% rhwng 1971, pan gynhyrchwyd 4.2 miliwn o dunelli o ddail, a 1997, pan gynhyrchwyd 5.9 miliwn o dunelli o ddail. Yn ôl Sefydliad Bwyd ac Amaeth y Cenhedloedd Unedig, roedd disgwyl i gynhyrchiant dail tybaco gyrraedd 7.1 miliwn o dunelli erbyn 2010. Mae'r nifer hwn ychydig yn is na'r cynhyrchiad uchaf erioed ym 1992, pan gynhyrchwyd 7.5 miliwn o dunelli o ddail baco. Roedd y twf cynhyrchu bron yn gyfan gwbl o ganlyniad i gynhyrchiant cynyddol gan wledydd datblygol, lle cynyddodd y cynhyrchiant 128%. Yn ystod yr un amser, gostyngodd cynhyrchiant mewn gwledydd datblygedig. Cynhyrchodd Tsieina mwy o faco, ffactor unigol mwyaf yn y cynnydd mewn cynhyrchiant bydeang. Cynyddodd cyfran Tsieina (o farchnad y byd) 17% ym 1971 ac i 47% ym 1997. Gellir esbonio'r twf hwn yn rhannol gan fodolaeth tariff mewnforio isel ar faco tramor sy'n dod i mewn i Tsieina. Er bod y tariff hwn wedi'i ostwng o 66% yn 1999 i 10% yn 2004, mae'n dal i fod wedi arwain at sigaréts lleol, Tsieineaidd sy'n cael eu ffafrio dros sigaréts tramor oherwydd eu cost is.
Bob blwyddyn, mae tua 6.7 miliwn o dunelli o faco'n cael eu cynhyrchu ledled y byd. Y prif gynhyrchwyr baco yw Tsieina (39.6%), India (8.3%), Brasil (7.0%) a'r Unol Daleithiau (4.6%).
Gwerwydden
Mae'n frodorol o Ogledd America, fel yr awgryma'r enw. Mae'r goeden hon oddeutu 4.5 metr o uchder a'r dail yn 2.5–7 cm ac yn ludiog. Ceir cynffonau-wyn-bach gwyrdd a choch.
549
5g - 6g - 7g
490au 500au510au 520au 530au 540au 550au 560au 570au 580au 590au
544 545 546 547 548 549 550 551 552 553 554
Wide Blue Yonder
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Robert Young yw Wide Blue Yonder a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn Norwy a'r Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Norwy. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Hugh Janes a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Bill Connor.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Brian Cox, Lauren Bacall, Hege Schøyen, Øivind Blunck, James Fox, Helge Reiss, Ingrid Bolsø Berdal, Elsa Lystad, Sverre Anker Ousdal, Anne Ryg, Kåre Conradi a Nicholas Hope. Mae'r ffilm Wide Blue Yonder yn 88 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Svein Krøvel oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Young ar 16 Mawrth 1933 yn Cheltenham.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Young nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Diffoddwyr Zombie
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Poj Arnon yw Diffoddwyr Zombie a gyhoeddwyd yn 2017. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Thai.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 360 o ffilmiau Thai wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Poj Arnon ar 10 Ionawr 1971 yn Gwlad Tai.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Poj Arnon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Little Rock Township, Illinois
Treflan yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Little Rock Township, gan gynnwys:
The Mind's Eye
Ffilm sblatro gwaed yw The Mind's Eye a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Steve Moore. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Deddf Treth Trafodiadau Tir a Gwrthweithio Osgoi Trethi Datganoledig (Cymru) 2017
Mae’r Bil yn cynnwys darpariaeth ar gyfer cyflwyno "Treth Trafodiadau Tir" (LTT), a fydd yn disodli Treth Dir Treth Stamp y DU yng Nghymru o Ebrill 2018 a mesurau i fynd i’r afael ag osgoi trethi datganoledig.
Rhannau
Mae’r Bil yn nodi 7 rhan:
dyletswyddau ar drethdalwyr i wneud taliadau a thalu cosbau a llog o dan rai amgylchiadau.
Beinn Clachach
Mae Beinn Clachach yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Shiel i Loch Hourn a Loch Quoich yn Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd ar y copa.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n MarilynGrahamGrahamHuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
Plethwr Junin
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Plethwr Junin (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: plethwyr Junin) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Thripophaga virgata; yr enw Saesneg arno yw Junin canastero. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Teulu
Mae'r plethwr Junin yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Namur (talaith)
Un o ddeg talaith Gwlad Belg yw Namur  (Iseldireg: Namen). Saif yn Walonia ac roedd ganddi boblogaeth o 465,380 yn 2008. Y brifddinas yw dinas Namur.
Camlas Bridgewater
Camlas sy'n cysylltu Runcorn, Swydd Gaer, a Leigh, Manceinion Fwyaf, yw Camlas Bridgewater. Cafodd y gamlas gyntaf ei godi gan Dug Bridgewater a James Brindley ar gyfer cludo glo y dug o'i ffatri yn Sir Gaerhirfryn i Fanceinion. Roedd pobl wedi'u synnu gan y "bont ddŵr" newydd gan nad oeddent wedi gweld un o'r blaen.
Namur (talaith)
bawd|canol|260px|Lleoliad talaith Namur yng Ngwlad Belg
Camlas Bridgewater
250px|bawd|dim|Camlas Bridgewater ger [[Warrington]]
Namur (talaith)
Ceir 38 cymuned yn y dalaith:
Fel yn y rhan fwyaf o ranbarth Walonia, Ffrangeg yw'r unig iaith swyddogol.
Argia sordida
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Argia sordida sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Argia.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Aimy in a Cage
Ffilm ffantasi yw Aimy in a Cage a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Joanna Wang.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ridgeway, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Ridgeway, gan gynnwys:
Məktuba Cavab
Y prif actor yn y ffilm hon yw Lutfali Abdullayev.
Party for Everybody
Ymgeisydd Rwsia i'r Gystadleuaeth Cân Eurovision 2012 a berfformir gan Buranovskiye Babushki (Mam-guod o Furanovo (Buranovo, Gweriniaeth Udmurt, Rwsia)) yw "Party for Everybody". Enillodd y gân sioe rhagddewis Rwsia ar 7 Mawrth 2012. Daeth y gân yn ail yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision 2012 gyda 259 o bwyntiau.
Məktuba Cavab
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1944. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Double Indemnity ffilm noir ac addasiad o lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr ffilm Billy Wilder. Seyfulla Bədəlov oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm İsmayıl Əfəndiyev ar 10 Awst 1910 yn Shamakhi a bu farw yn Baku ar 31 Ionawr 1964.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd İsmayıl Əfəndiyev nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Prifysgol Cincinnati
Prifysgol gyhoeddus a leolir yn Cincinnati, Ohio, UDA, yw Prifysgol Cincinnati a sefydlwyd ym 1819. Yn ôl rhestr y Times Higher Education am 2012–3, mae Cincinnati yn un o'r 250 o brifysgolion gorau yn y byd.
Gelwir timau chwaraeon y brifysgol yn "Bearcats".
bawd|dim|Neuadd McMicken, adeilad Coleg y Celfyddydau a'r Gwyddorau, ar gampws Prifysgol Cincinnati
Clayton-le-Moors
Tref ddiwydiannol fach yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Clayton-le-Moors. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Hyndburn. Saif 2 filltir i'r gogledd o dref Accrington ar lannau Gamlas Leeds a Lerpwl.
Ar 7 Tachwedd 1883 fe roedd trychineb yn y Moorfield Colliery ar gyffiniau Clayton-le-Moors, pan laddwyd 68 o ddynion a hogiau, y ieuenga yn ddeg mlwydd oed. Heddiw mae yna Wal Goffa ar y lon A678 gerllaw i'r lle roedd y glofa yn sefyll.
Sainsbury's
bawd|upright|Sainsbury's, [[Leeds.]] Mae Sainsbury's yn gadwyn o archfarchnadoedd yn y Deyrnas Unedig sy'n perthyn i'r rhiant-gwmni, J Sainsbury Ccc.
The Lone Chance
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Howard M. Mitchell yw The Lone Chance a gyhoeddwyd yn 1924. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Riggs, Mary Elizabeth a. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1924. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Nibelungen sef ffilm ffantasi Almaenig mewn dwy ran, gan Fritz Lang.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Howard M Mitchell ar 11 Rhagfyr 1883 yn Pittsburgh a bu farw yn Hollywood ar 16 Mawrth 1968. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1910 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Howard M. Mitchell nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
En Fattig Miljonär
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Lennart Wallén yw En Fattig Miljonär a gyhoeddwyd yn 1941. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Sune Östling.
Tonysguboriau
Pentref yng nghymuned Llantrisant, Rhondda Cynon Taf, Cymru, yw Tonysguboriau (Saesneg: Talbot Green). Saif i'r gorllewin o dref Llantrisant ac i'r gogledd o bentref Phont-y-Clun.
Ar hyd y blynyddoedd mae Tonysguboriau wedi cadw ei enw fel tref ddistaw gyda siopau lleol yn gwerthu cynhyrch lleol, ond yn y flwyddyn 2006, fe sefydlwyd siop Tesco Extra newydd yng hyd a siopau'r stryd fawr fel Next, Marks and Spencers a TKMaxx, a daeth Tonysguboriau yn dref prysur gyda llawer o draffig.
En Fattig Miljonär
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lennart Wallén nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tonysguboriau
250px|bawd|dim|Parc adwerthu ar gwr Tonysguboriau
Mae yna ysgol gynradd ac ysgol uwchradd yn Tanysguboriau, Ysgol Gyfun y Pant ac Ysgol Gynradd Tonysguboriau.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan a'r Aelod Seneddol yw.
Ewcalyptws glas
Coeden blodeuol deugotyledon o Awstralia yw Ewcalyptws glas sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Myrtaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Eucalyptus globulus a'r enw Saesneg yw Southern blue-gum.
Diwygiad Lloegr
Digwyddodd Diwygiad Lloegr yn ystod y 16eg ganrif. Newidiwyd crefydd swyddogol Lloegr oherwydd y Diwygiad Protestannaidd Seisnig pan dorrodd Eglwys Loegr i ffwrdd oddi wrth awdurdod y Pab a’r Eglwys Gatholig Rufeinig. Roedd y datblygiadau hyn yn gysylltiedig hefyd â’r Diwygiad Protestannaidd oedd yn digwydd yn Ewrop ar y pryd. Roedd y Diwygiad Protestannaidd yn ddatblygiad gwleidyddol a chrefyddol a effeithiodd ar Gristnogaeth drwy orllewin a chanolbarth Ewrop. Roedd nifer o resymau pam datblygodd y diwygiad - er enghraifft, dyfeisio'r wasg argraffu, cylchrediad mwy eang y Beibl a ffyrdd newydd o drosglwyddo gwybodaeth a syniadau newydd ymysg pobl ddysgedig, sef y dosbarthiadau canol ac uwch a darllenwyr yn gyffredinol. Roedd y camau gwahanol a ddatblygodd fel rhan o Ddiwygiad Lloegr, oedd hefyd yn effeithio Cymru a Lloegr, yn cael eu gyrru’n bennaf gan newidiadau ym mholisïau’r Llywodraeth, ac o ganlyniad roedd yn rhaid i'r farn gyhoeddus ymdopi â’r newidiadau hynny.
Achoswyd Diwygiad Lloegr oherwydd rhesymau gwleidyddol yn hytrach na rhai diwinyddol. Roedd Harri VIII eisiau priodi Anne Boleyn, ond cyn gwneud hynny roedd yn rhaid iddo ysgaru ei wraig gyntaf, Catrin o Aragon, ac arweiniodd hynny at yr angen i dorri'n rhydd o Eglwys Rufain. Gwnaed y cais cyntaf i'r Pab, Clement VII, i ddiddymu’r briodas yn 1527, ond bu’n rhaid i Harri aros tan 1534 cyn iddo lwyddo. Er hynny, roedd y gwahaniaethau gwleidyddol rhwng Rhufain a Lloegr wedi caniatáu i'r bwlch diwinyddol rhwng y ddau gynyddu hefyd. Tan y toriad â Rhufain, y Pab a chynghorau cyffredinol yr Eglwys oedd yn penderfynu ar ddogma a daliadau diwinyddol Eglwys Loegr. Rheolwyd cyfraith yr Eglwys gan gyfraith eglwysig (canon law) gyda’r awdurdod terfynol yn nwylo Rhufain. Talwyd trethi eglwysig yn syth i Rufain, a’r Pab oedd â’r gair olaf wrth benodi esgobion.
Cyflawnwyd y toriad gyda Rhufain drwy gyfrwng nifer o ddeddfau Seneddol a basiwyd rhwng 1532 a 1534. Yn eu plith roedd Deddf Goruchafiaeth 1534 a oedd yn datgan mai Harri VIII oedd ‘Pen Goruchaf Eglwys Loegr ar y ddaear’. Golygai hyn mai Brenin neu Frenhines Lloegr oedd yr awdurdod uchaf ar faterion eglwysig o hynny ymlaen. Collodd y Pab yr incwm oedd yn deillio o diroedd yr eglwys a chollodd yr hawl i awdurdodi penodiadau esgobaethol. Yn ystod teyrnasiad Edward VI, mab Harri VIII, newidiwyd diwinyddiaeth a litwrgi Eglwys Loegr i fod yn llawer mwy Protestannaidd ei gynnwys a’i ddelwedd. Gwnaed y newidiadau hyn yn bennaf o dan arolygiaeth yr Archesgob diwygiadol, Thomas Cranmer. Yn ystod teyrnasiad Mari I, cafodd y newidiadau hyn eu dadwneud, ac unwaith eto daeth Eglwys Loegr yn ôl dan awdurdod Rhufain. Ailgyflwynwyd y ffydd Brotestannaidd gan Elisabeth ond mewn ffurf mwy cymedrol ei natur.
Bu strwythur a diwinyddiaeth yr eglwys yn destun trafod ffyrnig dros nifer o genedlaethau. Bu crefydd yn elfen a achosodd wrthdaro adeg y Rhyfel Cartref rhwng 1642 hyd 1649. Ond lleihaodd natur ymfflamychol crefydd fel pwnc llosg yn sgil gwaredu Iago II, sef y brenin Catholig diwethaf ar orsedd Lloegr, wrth i’r Senedd gyflogi Wiliam o Oren a Mari ei wraig i reoli ar y cyd drwy gyfrwng Mesur Hawliau Seisnig 1688 (sef y ‘Chwyldro Gogoneddus’). Yn sgil y newidiadau hyn, datblygodd Eglwys Sefydledig yn ogystal â nifer o gapeli anghydffurfiol. Dioddefodd aelodau’r capeli lawer o rwystrau sifil nes i’r rhwystrau hynny gael eu diddymu flynyddoedd yn ddiweddarach. Parhaodd dylanwad yr Eglwys Gatholig ar Eglwys Lloegr i fod yn destun dadleuol am flynyddoedd lawer. Parhaodd lleiafrif sylweddol (er bod eu niferoedd yn lleihau'n raddol) i fod yn aelodau o’r Eglwys Gatholig yn Lloegr rhwng 16eg a dechrau'r 19eg ganrif. Roedd bodolaeth yr Eglwys Gatholig yn anghyfreithlon yn Lloegr tan y pasiwyd Deddf Rhyddfreinio’r Pabyddion yn 1829.
Y Diwygiad yng Nghymru
bawd|Yr Esgob [[William Morgan (esgob)|William Morgan]] Yn ystod y 16g Eglwys Loegr oedd yn rheoli'r eglwysi yng Nghymru, ac o ganlyniad pan oedd gwrthdaro neu wrthryfel yn Lloegr, gan gynnwys cyfnod y Rhyfel Cartref, roedd yr anfodlonrwydd hwnnw'n cael ei adleisio yng Nghymru.
Fel yn Lloegr, derbyniodd y rhan helaeth o Gymru y ffydd Anglicanaidd. Er hynny, roedd nifer o Gatholigion yng Nghymru yn ceisio gwrthryfela yn erbyn y drefn honno a chyhoeddwyd rhai o’r llyfrau cynharaf yn y Gymraeg ganddynt. Yn 1588, cynhyrchodd William Morgan y cyfieithiad llawn cyntaf o’r Beibl yn y Gymraeg. Roedd Beibl William Morgan yn un o’r llyfrau pwysicaf yn hanes yr iaith Gymraeg, ac roedd ei gyhoeddi yn drobwynt pwysig yn statws a rhychwant yr iaith Gymraeg a’i llenyddiaeth.
Roedd rhannau sylweddol o Gymru yn cefnogi’r Brenhinwyr yn ystod Rhyfel y Tair Teyrnas ar gychwyn y 17g, er bod eithriadau amlwg fel John Jones Maesygarnedd a’r awdur Piwritanaidd, Morgan Llwyd. Roedd Cymru yn darparu cyflenwad pwysig o filwyr ar gyfer byddinoedd y Brenin Siarl I, er na fu unrhyw frwydr bwysig yng Nghymru. Dechreuodd yr Ail Ryfel Cartref pan benderfynodd milwyr y Seneddwyr yn Sir Benfro, nad oedd yn cael eu talu, newid ochrau yn gynnar yn 1648. Trechwyd y gwrthryfelwyr Brenhinol gan y Cadfridog Thomas Horton ym Mrwydr Sain Ffagan ym Mai 1648 ac ildiodd yr arweinyddion gwrthryfelgar i Cromwell ar 11 Gorffennaf wedi gwarchae a barodd ddau fis ar dref Penfro.
Yvonne Guégan
Arlunydd benywaidd o Ffrainc oedd Yvonne Guégan (8 Ebrill 1915 - 14 Mawrth 2005).
Bu farw yn Caen.
Troellwr Bonaparte
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Troellwr Bonaparte (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: troellwyr Bonaparte) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Caprimulgus concretus; yr enw Saesneg arno yw Bonaparte's nightjar. Mae'n perthyn i deulu'r Troellwyr (Lladin: Caprimulgidae) sydd yn urdd y Caprimulgiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. concretus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r troellwr Bonaparte yn perthyn i deulu'r Troellwyr (Lladin: Caprimulgidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Barrwg
Sant o Gymru yn y 6g oedd Barrwg (neu Baruc), a oedd yn ddisgybl i Sant Cadog (Catwg Ddoeth).
Anghofiodd ddod â deunydd darllen Cadog gydaf ef ar daith o Ynys Echni, felly cafodd ei anfon yn ôl gan Cadog ac fe foddodd ef ym Môr Hafren ar y ffordd yn ôl i'r tir mawr. Claddwyd Barrwg ar Ynys y Barri a gellir gweld adfeilion y capel a gysegrwydd iddo hyd heddiw yn Friars Road, Ynys y Barri. Ar 27 Medi y mae dygwyl Barrwg yn cael ei dathlu.
Enwyd ysgol gyfrwng Cymraeg Sant Baruc yn y Barri ar ei ôl ac mae bwrdeistref etholiadol Ward Baruc yn y dref hefyd.
Love Birds
Ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Paul Murphy yw Love Birds a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn Seland Newydd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Nick Ward. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sally Hawkins, Emily Barclay, Bryan Brown, Craig Hall, Rhys Darby, David Fane a Faye Smythe. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Alun Bollinger oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Argia subapicalis
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Love Birds
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Paul Murphy nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Two:Thirteen
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gronwy Ddiafael, Gronwy Ddu
Bywgraffiant Goronwy Owen gan Alan Llwyd yw Gronwy Ddiafael, Gronwy Ddu. Cyhoeddiadau Barddas a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1997. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Tesco
bawd|chwith|300px|Gwledydd lle mae Tesco yn gweithredu. thumb|Tesco
Mae Tesco Ccc yn gwmni rhyngwladol ac yn gadwyn o archfarchnadoedd sy'n gwerthu bwyd, dillad a nwyddau cyffredin. Tesco yw'r adwerthwr trydydd mwyaf yn y byd a'r mwyaf ym Mhrydain. Mae Tesco yn rheoli 30% o werthiant bwyd ym Mhrydain, sy'n gyfartal i ganran ei gystadleuwyr mwyaf, ASDA a Sainsbury's, wedi eu cyfuno. Yn 2007 datganodd y cwmni fuddion o £2.55 biliwn ar gyfer y flwyddyn honno.
Yn wreiddiol, arbenigo mewn gwerthu bwyd yn unig roedd Tesco, ond erbyn hyn maent wedi ehangu i werthu dillad rhad, nwyddau trydanol, gwasanaethau ariannol, gwerthu a rhentu DVDs a CDau, lawrlwytho cerddoriaeth, cyflenwi cysylltiad i'r we, cyflenwi gwasanaeth ffôn, yswiriant iechyd a deintyddol a meddalwedd rad. Maent yn bresennol yn camu i'r farchnad eiddo gyda gwefan o'r enw Tesco Property Market.
Cartels
Mae'r ffilm Cartels (ffilm o 2017) yn 95 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Keoni Waxman ar 30 Mehefin 1968 yn Honolulu.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Keoni Waxman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Los Claros Motivos Del Deseo
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Miguel Picazo yw Los Claros Motivos Del Deseo a gyhoeddwyd yn 1977. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1977. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode IV: A New Hope sef ffilm wyddonias a sgriptiwyd gan y cyfarwyddwr ffilm George Lucas. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Miguel Picazo ar 27 Mawrth 1927 yn Cazorla a bu farw yn Guarromán ar 22 Chwefror 2019. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1960 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Joker
Ffilm gomedi llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Sune Lund-Sørensen yw Joker a gyhoeddwyd yn 1991. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Joker ac fe’i cynhyrchwyd yn Sweden. Lleolwyd y stori yn Stockholm. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Bengt Palmers a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Bengt Palmers.
Los Claros Motivos Del Deseo
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Miguel Picazo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Joker
Y prif actor yn y ffilm hon yw Björn Skifs.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Silence of the Lambs sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sune Lund-Sørensen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Beinn Aoidhdailean
Mae Beinn Aoidhdailean yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Shiel i Loch Hourn a Loch Quoich yn Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
Bachegraig
bawd|300px|Darlun o Bachegraig a wnaed rhwng 1773 a 1776 bawd|300px|Bachegraig bawd|300px|Ysgythriad gan Richard Bernard; 1776 Plasdy a godwyd gan Syr Rhisiart Clwch (Saesneg: Clough) ym mhlwyf Tremeirchion, Sir Ddinbych oedd Bachegraig (hefyd: Bach-y-graig a Bachegre) a chredir mai'r plasty hwn oedd yr adeilad brics cyntaf yng Nghymru. Cyfeirnod OS: SJ0751671262. Roedd Syr Rhisiart Clwch (tua 1530–1570) yn farsiandïwr cyfoethog a fu'n asiant i Elisabeth I, brenhines Lloegr ac yn gynrychiolydd Syr Thomas Gresham ar gyfandir Ewrop. Bu farw yn Hamburg yn yr Almaen yn 1570. Ei ail wraig oedd Catrin o Ferain, aeres gyfoethog plas Berain, Dyffryn Clwyd.
Adeiladodd Clwch blasdy Bachegraig yn 1567 yn bennaf ar gyfer ei waith; adeiladwyd Plas Clough, rhwng Dinbych a Threfnant yn brif gartref i'r teulu tua'r un adeg. Roedd yn adeilad arloesol yng Nghymru a'i arddull yn seiliedig ar bensaernïaeth newydd cyfnod y Dadeni ar gyfandir Ewrop. Dyma'r tŷ cyntaf yng Nghymru i'w adeiladu â phriddfeini (brics), hyd y gwyddys, a'r rheiny wedi'u mewnforio o'r Iseldiroedd.
Oherwydd ei waith yn mewnforio deunydd adeiladu gorwych o'r cyfandir i rai o wŷr blaenllaw Llundain a rhannau eraill o Loegr, penderfynodd Clwch godi tŷ yn yr arddull newydd iddo ef wi hun yn Nhremeirchion. Roedd yn adeiladwaith cwbl estron i'r ardal. Er bod brics wedi cael eu defnyddio cyn hynny ambell dro gyda choed i godi tai, hwn oedd y tŷ brics cyntaf yng Nghymru. Roedd yn beth prin yn Lloegr hefyd, lle cofnodir yr enghraifft gynharaf yn 1510.
Adeiladwyd Bachegraig ar gynllun Eidalaidd. Roedd porth mawr iddo. Gosodwyd ffenestr gwydr lliw ysblennydd yn y mur, yn dangos arfau Syr Clwch.
Noddai Clwch a'i wraig Catrin rai o feirdd gogledd-ddwyrain Cymru, yn cynnwys Simwnt Fychan a ganodd gywydd mawl i Clwch a Bachegraig tua 1567-70:
Cysylltir traddodiadau llên gwerin â Bachellgraig a'i berchennog. Cafodd y tŷ ei godi yn hynod o gyflym a sibrydid mai gwaith y Diafol ydoedd. Roedd cyflenwad newydd o ddeunydd adeiladu i'w cael bob bore mewn nant a elwir o hyd yn Nant y Cythraul. Roedd rhai yn credu fod Clwch yn astudio'r sêr mewn stafell ym mhen y tŷ gyda chymorth y Diafol ei hun. Torrodd ei wraig Catrin i mewn i'r stafell un noson a dihangodd y Diafol trwy'r mur yn dal Clwch yn ei freichiau!
Cafodd y plasdy (ar wahan i'r porth ac adeiladau'r fferm) ei ddymchwel ar ddechrau'r 19eg ganrif gan ei berchnogion newydd, Hester Lynch Piozzi (1741 - 1821) a'i gŵr, a chodwyd tŷ Brynbella yn ei le. Mae gerddi'r tŷ hwnnw yn agored i'r cyhoedd yn achlysurol ond does dim olion o gwbl o blasdy Bachegraig i'w gweld yno.
Mons
bawd|240px|Neuadd y Ddinas
Dinas yn Walonia, Gwlad Belg a phrifddinas talaith Hainaut yw Mons (Iseldireg: Bergen), Mae ganddi boblogaeth o tua 92,000.
Saif Mons i'r dwyrain o ardal ddiwydiannol y Borinage, a tua 50 km o'r de o ddinas Brwsel. Yma y lleolir SHAPE, pencadlys milwrol NATO. Dyddia'r ddinas o tua'r 2g CC, a gelwid hi yn Castri locus yn y cyfnod Rhufeinig. Tyfodd yn y Canol Oesoedd, wedi i Sant Waltrudis adeiladu mynachlog yma tua 650.
Yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf, ymladdwyd Brwydr Mons yn yr ardal yma ym mis Awst 1914.
Mashriq
bawd|Map o'r Mashriq
Y Mashriq neu'r Mashreq (hefyd: Mashrek) (Arabeg: مشرق) yw'r enw Arabeg traddodiadol ar ranbarth o wledydd Arabaidd yn y Dwyrain Canol, i'r dwyrain o'r Aifft ac i'r gogledd o Arabia. Daw'r enw o'r gwreiddyn Arabeg sh-r-q (ش ر ق) yn ymwneud â chyfeiriad y Dwyrain a'r Wawr, ac mae'n golygu yn syml 'Y Dwyrain' neu, yn fwy llythrennol, 'lle cyfyd yr haul'.
Defnyddir y gair gan yr Arabiaid i gyfeirio at ardal eang yn y Dwyrain Canol rhwng gwledydd y Lefant ar lan y Môr Canoldir yn y gorllewin i'r ffin ag Iran yn y dwyrain. Cyfetyb felly i'r maghrib (مغرب), sef "Y Gorllewin", enw traddodiadol gwledydd Gogledd Affrica. Gorwedd Yr Aifft yn y canol rhwng y ddau ranbarth hyn; er ei bod yn agosach i'r Maghreb yn ddiwyllianol ac yn ieithyddol mae'n cael ei chynnwys weithiau yn y Mashriq neu'n sefyll ar wahân. Weithiau mae Swdan hefyd yn cael ei chynnwys yn y Mashriq. Mae'r ddau enw fel ei gilydd yn dyddio o gyfnod y goresgyniad Islamaidd. Mae'r Mashriq (heb yr Aifft) yn gyfateb yn fras i Bilad al-Sham, ond yn cynnwys hefyd Irac.
Gwledydd y Mashriq
Hefyd weithiau:
The Kid Comes Back
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr B. Reeves Eason yw The Kid Comes Back a gyhoeddwyd yn 1938. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan David Raksin.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw June Travis, Wayne Morris, Barton MacLane, Ward Bond, Leo White, Dick Jones a Stuart Holmes. Mae'r ffilm The Kid Comes Back yn 60 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1938. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Bringing Up Baby sef ffilm gomedi Americanaidd gan Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Arthur Edeson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd B. Reeves Eason nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ewcalyptws Gunn
Coeden fytholwyrdd sy'n tyfu i uchder o 37 m (121 tr) yw Ewcalyptws Gunn sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Myrtaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Eucalyptus gunnii a'r enw Saesneg yw Cider gum.
Mae'n perthyn yn agos i'r llawryf.
Expedición Atlantis
Ffilm ddogfen yw Expedición Atlantis a gyhoeddwyd yn 1988. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Hard sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pot Luck
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Diana Churchill, Ralph Lynn a Robertson Hare. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Arthur Crabtree oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tom Walls ar 18 Chwefror 1883 yn Kingsthorpe a bu farw yn Ewell ar 13 Rhagfyr 2012.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tom Walls nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Møllen
Ffilm addasiad gan y cyfarwyddwr Arne Weel yw Møllen a gyhoeddwyd yn 1943. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Arne Weel.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Vera Gebuhr, Ejner Federspiel, Buster Larsen, Pouel Kern, Betty Söderberg, Eyvind Johan-Svendsen, Helga Frier, Jørn Jeppesen, Karen Poulsen, Sigurd Langberg, Paul Holck-Hofmann, Peter Poulsen, Arne Westermann, Gudrun Lendrop a Jytte Høeg Brask.
Argia talamanca
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Argia talamanca sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Argia.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Møllen
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arne Weel ar 15 Ionawr 1891 yn Aarhus a bu farw yn Frederiksberg ar 10 Awst 1981. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1910 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arne Weel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gwas yr Achos Mawr
Bywgraffiad o Huw Llewelyn Wiliams ganddo ef ei hun yw Gwas yr Achos Mawr.
Gwasg Gee a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1991. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Cofiant y gweinidog, y bardd, y llenor, y dramodydd a'r hanesydd, y Parchedig Huw Llewelyn Williams, y Fali, Môn, gan ei fab. Ffotograffau du-a-gwyn.
Botwm Crys yn cadw lle
Ed McMahon
Difyrrwr a phersonoliaeth deledu Americanaidd oedd Edward Leo Peter "Ed" McMahon, Jr. (6 Mawrth 1923 – 23 Mehefin 2009). Roedd yn bartner i Johnny Carson ar The Tonight Show o 1962 hyd 1992, ac roedd yn cyflwyno Carson ar ddechrau'r sioe gan ddweud "'Here's Johnny!". Roedd hefyd yn hysbysebu nifer o gwmnïau, gan gynnwys yr American Family Publishers  a Budweiser, a chyflwynodd y sioe dalent Star Search.
Captain Fly-By-Night
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr William K. Howard yw Captain Fly-By-Night a gyhoeddwyd yn 1922. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William K Howard ar 16 Mehefin 1893 yn Saint Marys, Ohio a bu farw yn Los Angeles ar 31 Rhagfyr 1939.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William K. Howard nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mike Gwilym
Actor yw Mike Gwilym (ganwyd 5 Mawrth 1949).
Cafodd ei eni yng Nghastell-nedd. Mae'n frawd i'r actor Robert Gwilym.
ASDA
Mae ASDA yn gadwyn o archfarchnadoedd yn y Deyrnas Unedig, sy'n gwerthu bwyd, dillad a nwyddau cyffredin eraill. Daeth ASDA'n is-gwmni i'r gadwyn Americanaidd, Wal-Mart yn 1999. Yn bresennol, ASDA yw'r gadwyn ail fwyaf ym Mhrydain ar ôl Tesco.
Midnite Spares
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Quentin Masters yw Midnite Spares a gyhoeddwyd yn 1983. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Cameron Allan.
ASDA
ASDA yw is-gwmni tramor mwyaf Wal-Mart, mae eu gwerthiant yn cyfrif tuag at dros hanner gwerthiant tramor y cwmni. Ym mis Ionawr 2006, roedd 21 supercentre ASDA/Wal-Mart, 243 uwchfarchnad ASDA, 37 archfarchnad ASDA (yn cynnwys yng nghanol trefi), 5 Living Store ASDA Living, 10 siop ddillad 'George' a 24 canolfan dosbarthu - 340 o safleoedd i gyd. Mae gan ASDA 150,000 o gyflogedigion, 90,000 rhan-amser a 60,000 llawn-amser. Mae'r cwmni hefyd yn ymwneud â datblygu eiddo trwy ei is-gwmni, Gazeley Properties Limited.
Midnite Spares
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gia Carides, Bruce Spence a David Argue. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1983. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode VI: Return of the Jedi sef ffilm ffugwyddonol gan y cyfarwyddwr ffilm Richard Marquand, Cymro o Lanishen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Andrew Prowse sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Quentin Masters nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mystery Mountain
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ken Maynard, Bob Kortman, Syd Saylor, Al Bridge, Edward Earle, Edward Hearn, George Chesebro, Hooper Atchley, Lynton Brent, Tom London a Verna Hillie. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Thin Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Ernest Miller oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Earl Turner sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm B Reeves Eason ar 2 Hydref 1886 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Sherman Oaks ar 16 Medi 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Joséphine de Noter
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Dinas Brwsel, De'r Iseldiroedd oedd Joséphine de Noter (ganwyd 27 Chwefror 1805).
Enw'i thad oedd Pieter-Frans De Noter.
Ehedydd du
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Ehedydd du (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: ehedyddion duon) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Melanocorypha yeltonensis; yr enw Saesneg arno yw Black lark. Mae'n perthyn i deulu'r ehedydd (Lladin: Alaudidae) sydd yn urdd y Passeriformes. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain ac mae i'w ganfod yng Nghymru.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. yeltonensis, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia ac Ewrop.
Enwau yn yr ieithoedd Celtaidd
Dyma enw'r aderyn hwn mewn rhai o'r ieithoedd Celtaidd eraill:
Mutts
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,309 o ffilmiau Arabeg wedi gweld golau dydd. Anna Cooley oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Xi Feng sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Halima Quardiri nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Undersea Kingdom
Ffilm ffantasi a ffuglen wyddonol gan y cyfarwyddwyr B. Reeves Eason a Joseph Kane yw Undersea Kingdom a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Cefnfor yr Iwerydd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Harry Grey. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lon Chaney Jr., Raymond Hatton, Monte Blue a William Farnum. Mae'r ffilm Undersea Kingdom yn 226 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd B. Reeves Eason nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Əmanət Kassası
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr İsmayıl Əfəndiyev yw Əmanət Kassası a gyhoeddwyd yn 1950. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Aserbaijaneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All About Eve sy’n ffilm gomedi Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm İsmayıl Əfəndiyev ar 10 Awst 1910 yn Shamakhi a bu farw yn Baku ar 31 Ionawr 1964.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd İsmayıl Əfəndiyev nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Other Song
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Saba Dewan yw The Other Song a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Saba Dewan.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Saba Dewan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Qocalar
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr İsmayıl Məmmədov (telerejissor) yw Qocalar a gyhoeddwyd yn 2008. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Qocalar.. Cafodd ei ffilmio yn Baku. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Aserbaijaneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 830 o ffilmiau Aserbaijaneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd İsmayıl Məmmədov (telerejissor) nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Love's Labour's Lost
Drama gan William Shakespeare yw Love's Labour's Lost (1595 neu 1596?)
Deep Core
Ffilm wyddonias sy'n seiliedig ar drychineb go iawn yw Deep Core a gyhoeddwyd yn 2000. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yng Califfornia ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Phillip J. Roth.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Terry Farrell, Wil Wheaton, Judie Aronson, Bruce McGill, Craig Sheffer, James Russo, Marc McClure, Kenneth Choi a James Lew. Mae'r ffilm Deep Core yn 87 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Richard Clabaugh oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Randy Carter sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Argia tamoyo
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Argia tamoyo sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Argia.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Nia Griffith
Aelod Seneddol Llafur dros etholaeth Llanelli yw Nia Rhiannon Griffith (ganwyd 4 Rhagfyr 1956).
Cafodd ei phenodi yn Ysgrifennydd Gwladol Cysgodol Cymru gan arweinydd y Blaid Lafur Jeremy Corbyn ar 13 Medi 2015, gan ymddiswyddo ar 27 Mehefin 2016.
Bywgraffiad
Daw ei theulu o bentrefi glofaol ger Castell Nedd. Ganwyd hi yn Nulyn yn yr Iwerddon a'i haddysgu yn Ysgol Uwchradd Newland yn Hull a Choleg Somerville, Rhydychen. Cafodd radd dosbarth cyntaf mewn Ieithoedd Modern yno. Dilynodd gwrs hyfforddi athrawon ym Mhrifysgol Cymru, Bangor a bu'n athrawes, yn ymgynghorydd addysg ac Arolygwr Estyn cyn dod yn Aelod Seneddol. Mae'n medru siarad pum iaith: Cymraeg; Saesneg; Eidaleg; Ffrangeg a Sbaeneg.
Smugglarkungen
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Sune Lund-Sørensen yw Smugglarkungen a gyhoeddwyd yn 1985. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Smugglarkungen ac fe’i cynhyrchwyd yn Sweden. Lleolwyd y stori yn Denmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Åke Cato a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Stefan Nilsson.
Nia Griffith
Bywgraffiad
Fe etholwyd Nia i'r Tŷ'r Cyffredin yn Etholiad Cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2005, yn dilyn ymddeoliad Denzil Davies. Enillodd y sedd gyda mwyafrif o 7,234 o bleidleisiau. Traddododd ei haraith gyntaf yn Nhŷ'r Cyffredin ar Fai’r 19eg, 2005. Yn y Senedd, mae hi’n aelod o’r Pwyllgor Materion Cymreig yn ogystal â’r Pwyllgor Archwilio Ewropeaidd.
Ymunodd Nia Griffith â’r Blaid Lafur ym 1981. Yn y gorffennol, bu hi’n Ysgrifenyddes Plaid Lafur Sir Gaerfyrddin. Etholwyd hi yn Gynghorydd i Gyngor Tref Caerfyrddin ym 1987. Gwasanaethodd fel Siryf ym 1997 a Dirprwy Faer ym 1998. Ei phrif ddiddordebau gwleidyddol yw Ewrop a’r amgylchedd.
Smugglarkungen
Y prif actor yn y ffilm hon yw Janne Carlsson.
Nia Griffith
Bywyd personol
Mae Griffith wedi ysgaru, roedd ei cyn ŵr yn weithiwr cymdeithasol. Mewn llun grŵp o wleidyddion LHDT wedi ei dynnu ar gyfer The Independent yn Chwefror 2016, fe wnaeth Griffith ddod allan fel lesbiad, gan ddweud bod ei rhywioldeb yn hysbys ymysg ei ffrindiau, teulu a chyd-weithwyr ers canol y 1990au.