cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Llywelyn Fawr
Gweinyddiaeth
Datblygodd Llywelyn yr hen gyfreithiau Cymreig, Cyfraith Hywel Dda, a blodeuodd ysgol gyfraith ogleddol yn ystod ei deyrnasiad. Datblygodd system weinyddol y dywysogaeth gyda chymorth ei ddistain galluog Ednyfed Fychan. Un o nodweddion teyrnasiad Llywelyn ab Iorwerth, ac a fu’n sail i’w lwyddiant, oedd ei fod wedi defnyddio adnoddau milwrol ac economaidd Cymru i hyrwyddo a datblygu ei deyrnas a’i awdurdod - er enghraifft, Tegeingl a Phowys Wenwynwyn, a oedd yn adnabyddus am eu plwm a’u meirch. Helpodd hefyd i greu canolfannau masnachol oddi mewn i'w diroedd yng Ngwynedd ac roedd yn defnyddio adnodd fel tir Cymru fel rhan o system ffiwdal i ennyn a gwarantu teyrngarwch a ffyddlondeb. Dyma a wnaeth gydag Ednyfed Fychan, distain Gwynedd rhwng 1216 a 1246, ac un o gyndeidiau teulu Tuduriaid Ynys Môn.
Ei berthynas â Siwan
Wedi genedigaeth Dafydd ap Llywelyn ac Elen, plant Llywelyn a Siwan, cychwynnodd Siwan berthynas â Gwilym Brewys, arglwydd Normanaidd o Frycheiniog. Oherwydd hyn dienyddiwyd Gwilym ar orchymyn Llywelyn yn 1230, er bod merch Gwilym, sef Isabella, yn mynd i briodi mab Llywelyn, sef Dafydd ap Llywelyn. Dangoswyd cryfder ei awdurdod yng Nghymru gyda’r weithred hon, oherwydd roedd Gwilym Brewys yn aelod o un o deuluoedd mwyaf pwerus Arglwyddi’r Mers. Rhoddwyd Siwan dan glo am flwyddyn. Wedi cyfnod, maddeuodd Llywelyn i Siwan a'i hadfer yn dywysoges. Roedd gan Siwan ran bwysig ym mherthynas Llywelyn â'i thad, y Brenin John, ac ar fwy nag un achlysur cynrychiolodd Llywelyn mewn materion diplomyddol rhwng llys Gwynedd a choron Lloegr.
Yr olyniaeth
Problem fwyaf y cyfnod oedd y rheolau ynglŷn ag etifeddiaeth yng Nghymru. Gan nad oedd y mab hynaf yn etifeddu holl dir a theitlau ei dad, ond yn hytrach bod eiddo'r tad yn cael ei ddosrannu rhwng yr holl feibion (y rhai cyfreithlon ac anghyfreithlon), roedd hi'n anodd adeiladu arweinyddiaeth gref ar Gymru gyfan dros genedlaethau.
Roedd Llywelyn wedi bod yn paratoi ers blynyddoedd i sicrhau bod olyniaeth ei deyrnas yn gadarn. Yn 1220, llwyddodd Llywelyn i gael y Brenin, Harri III, i gydnabod Dafydd fel ei etifedd. Yn 1222, fe wnaeth Llywelyn hefyd anfon deiseb at y Pab, Honorius III, i gadarnhau olyniaeth Dafydd. Roedd y Pab yn croesawu’r ffaith bod Llywelyn eisiau diddymu’r arferiad hwn. Yn 1226, perswadiodd Llywelyn y Pab i gyhoeddi bod Siwan, ei wraig a mam Dafydd, yn ferch gyfreithlon i’r Brenin John, er mwyn cryfhau hawl Dafydd i’r olyniaeth. Yn 1229 derbyniodd coron Lloegr wrogaeth Dafydd am y tiroedd a fyddai’n eu hetifeddu oddi wrth ei dad. Yn 1238, cynhaliodd Llywelyn gyngor yn Abaty Ystrad Fflur, lle cyfarfu’r tywysogion Cymreig eraill i dyngu llw o ffyddlondeb i Dafydd - elfen a oedd yn allweddol i drefn ffiwdal o reoli. Bwriad gwreiddiol Llywelyn oedd y byddent yn talu gwrogaeth i Dafydd, ond ysgrifennodd y brenin at y rheolwyr eraill a’u gwahardd rhag talu gwrogaeth. Yn ychwanegol at hynny, roedd Llywelyn wedi trefnu priodas rhwng Dafydd a merch hynaf Gwilym Brewys, sef Isabella Brewys, oherwydd nad oedd etifedd gwrywaidd gan Gwilym Brewys, ac y byddai ei diroedd yn ne Cymru yn cael eu trosglwyddo i etifedd Dafydd ac Isabella.
Yn 1228 carcharwyd Gruffydd gan Llywelyn tan 1234. Yn dilyn ei ryddhau rhoddwyd rhan o Lŷn iddo reoli, ac erbyn 1238 rhoddwyd gweddill Llŷn iddo ei reoli a chyfran sylweddol o dir ym Mhowys.
Marwolaeth
bawd|295x295px|Ffotograff o feddrod Llywelyn yn Llanrwst. Bu farw Siwan yn 1237, ac yn yr un flwyddyn ymddengys bod Llywelyn wedi dioddef math o strôc a wnaeth ei barlysu. O’r cyfnod hwn ymlaen, cydiodd Dafydd fwyfwy yn awenau pŵer oddi wrth ei dad, ac er mwyn cael gwared ar unrhyw gystadleuaeth i’w safle, tynnodd diroedd o feddiant Gruffydd, ei hanner brawd, a chadwodd ef a’i fab hynaf, Owain, yn garcharorion yng Nghastell Criccieth. Bu Llywelyn farw ar 11 Ebrill 1240 yn Abaty Sistersaidd Aberconwy. Roedd hwn yn abaty a sefydlwyd ganddo ef a chladdwyd ef yno. Mae ei arch garreg i’w gweld yn Eglwys Sant Grwst, Llanrwst.
Er bod Harri III yn fodlon i Dafydd olynu Llywelyn fel Tywysog Gwynedd ni chaniataodd iddo etifeddu statws ei dad yng ngweddill Cymru. Gorfodwyd Dafydd i gytuno ar gytundeb oedd yn gosod cyfyngiadau mawr ar ei bŵer, a gorfodwyd ef i drosglwyddo ei hanner-brawd, Gruffydd, i’r brenin. Medrai’r brenin wedyn ei ddefnyddio yn erbyn Dafydd. Lladdwyd Gruffydd wrth iddo geisio dianc o Dŵr Llundain yn 1244. Bu Dafydd farw yn 1246 heb unrhyw etifedd ac o ganlyniad olynwyd ef gan ei nai, sef mab Gruffydd, Llywelyn ap Gruffydd.
Plant
Cafodd Llywelyn sawl plentyn gan fwy nag un cymar.
Plant gyda Siwan
Plant gyda Tangwystl Goch
Plant eraill
Ei ddisgynyddion
bawd|306x306px|Llywelyn ar ei wely angau, gyda'i feibion Gruffudd a Dafydd. Llun mewn llawysgrif gan [[Mathew Paris sy'n dyddio o tua 1259.]]
Gwaddol Llywelyn Fawr
Yn ystod ei deyrnasiad roedd Llywelyn ap Iorwerth wedi sefydlu ei hun fel Tywysog Gwynedd, ac erbyn cyfarfod Aberdyfi yn 1216 roedd fwy neu lai wedi sefydlu ei hun yn Dywysog Cymru. Cytunodd y rheolwyr Cymreig yn swyddogol eu bod yn ymrwymo eu ffyddlondeb a’u teyrngarwch i Llywelyn. Llwyddodd i sicrhau cydnabyddiaeth Brenin Lloegr i’w statws a’i awdurdod yng Nghymru - er enghraifft, yn 1201 gyda’r Brenin John, Cytundeb Caerwrangon yn 1218 a Chytundeb Middle yn 1234, pan ddechreuodd gyfeirio ato'i hun fel Tywysog Aberffraw ac Arglwydd Eryri.
Yng ngolwg Llywelyn, byddai sicrhau olyniaeth ei fab cyfreithlon, Dafydd, yn ffon fesur bwysig o lwyddiant ei deyrnasiad. Roedd 1238 yn benllanw'r uchelgais hwnnw pan alwodd ynghyd dywysogion Cymru fel ei ddeiliaid, ac yntau’n arglwydd arnynt, yn Abaty Ystrad Fflur, i dyngu llw o ffyddlondeb i Dafydd fel ei olynydd. Roedd wedi ymgyrchu’n galed yn ystod y blynyddoedd blaenorol i sicrhau cefnogaeth y Pab, Brenin Lloegr ac arweinyddion eraill Cymru i’w nod. Roedd yn wleidydd craff a chyfrwys a oedd wedi ymdopi â’r her o ddelio ag ymddygiad Arglwyddi’r Mers, Brenin Lloegr a rheolwyr Cymreig eraill, ac wedi defnyddio ei sgiliau fel gwleidydd i lunio priodasau teuluol gyda rhai o Arglwyddi’r Mers. Nid oedd yn gyndyn o elwa ar sefyllfaoedd a oedd yn fanteisiol iddo, ac roedd yn ddewr ac yn gadarn yn ei wrthsafiad mewn gwahanol gyd-destunau. Roedd ganddo weledigaeth o dywysogaeth Gymreig annibynnol a oedd yn medru cynnal ei hun yn wleidyddol ac yn economaidd. Sicrhaodd gydnabyddiaeth i Gyfraith Cymru, roedd yn noddwr hael i’r Sistersiaid a hyrwyddodd benodiad Cymry i swyddi pwysig yn yr Eglwys yng Nghymru. Nid oes amheuaeth ei fod yn haeddu'r ymadrodd ’Mawr’ fel rhan o’i deitl ym mhantheon arwyr hanes Cymru.
Cyfeiriadau
bawd|289x289px|Addasiad o ddrama Saunders Lewis: [[Siwan (drama)|'Siwan a Cherddi Eraill']]
Rhestr o Siroedd Michigan
Dyma restr o'r 83 rhanbarth gweinyddol sy'n cael eu hadnabod wrth yr enw County yn Nhalaith Michigan yn yr Unol Daleithiau, yn nhrefn yr wyddor:
FIPS
Mae'r cod Safon Prosesu Gwybodaeth Ffederal (FIPS), a ddefnyddir gan lywodraeth yr Unol Daleithiau i roi cod hunaniaeth unigryw i daleithiau a siroedd y wlad, yn cael ei ddarparu gyda phob cofnod yn y tabl. Cod Michigan yw 26, a fyddai, o'i gyfuno ag unrhyw god sirol, yn cael ei ysgrifennu fel 26XXX. Mae'r cod FIPS ar gyfer pob sir yn cysylltu â data cyfrifiad ar gyfer y sir honno.
Poolestown
Pentrefan yn Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy Poolestown. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Stalbridge yn awdurdod unedol Dorset.
Rhestr o Siroedd Michigan
Hanes
Mae 83 sir yn nhalaith. Nid yw ffiniau'r siroedd hyn wedi newid yn sylweddol er 1897. Fodd bynnag, trwy gydol y 19eg ganrif, roedd deddfwrfa'r wladwriaeth yn aml yn addasu ffiniau sirol. Bwriad creu sirol oedd cyflawni'r nod o sefydlu llywodraeth dros diriogaeth ddi-drefn, ond nod pwysicach oedd annog anheddiad trwy arolygu'r tir a'i rannu'n adrannau y gellir eu gwerthu.
Yn gyffredinol, crëwyd siroedd mewn dau gam. Yn gyntaf, cyhoeddwyd ffiniau sir a rhoddwyd enw iddynt. Ymddangosodd y siroedd ar fapiau, er y gallai hyn fod yn unig arwydd o fodolaeth ddiriaethol sir am sawl blwyddyn. Yn ystod y cyfnod hwn, roedd y sir sydd heb ei threfnu eto ynghlwm wrth sir arall a drefnwyd eisoes at ddibenion gweinyddol. Roedd y ddeddfwrfa yn aml yn newid ymlyniad gweinyddol y siroedd di-drefn hyn. Gallai preswylwyr sir gysylltiedig o'r fath ddeisebu'r ddeddfwrfa dros drefniadaeth, sef rhoi cydnabyddiaeth gyfreithiol lawn i'r sir.
Hawliau cyfansoddiadol i newid ffin sir
Mae yna lawer o ddinasoedd a phentrefi sy'n rhychwantu ffiniau sirol ym Michigan, gan gynnwys ei phrifddinas, Lansing. Am ychydig flynyddoedd yn ystod y 1970au cynnar, roedd gan ddinasoedd hollt yr hawl i ddeisebu i newid ffiniau'r siroedd yn unol â ffiniau'r dinasoedd. Yr unig ddinas i fanteisio ar y cyfle byr hwn oedd New Baltimore (wedi'i rannu gynt rhwng Macomb County a St Clair County; bellach yn gyfan gwbl ym Macomb). Y trosglwyddiad tiriogaeth hwn o St Clair i Macomb oedd yr unig newid ffin sirol ym Michigan ers dechrau'r 20fed ganrif.
Caniataodd cyfansoddiad y wladwriaeth, 1850 i ddinas gorfforedig gyda phoblogaeth o 20,000 neu mwy cael ei threfnu yn sir annibynnol. Cadwodd Cyfansoddiad 1908 y ddarpariaeth hon, ond cododd drothwy'r boblogaeth i 100,000. Ni threfnwyd unrhyw ddinas erioed yn sir annibynnol yn y modd hwn, a phan ddaeth Cyfansoddiad newydd i rym ym 1963, cafodd y ddarpariaeth ei dileu.
Ffiniau dŵr
Mae ffin Michigan ag Illinois yn cael ei ffurfio gan Lyn Michigan, ac mae gan dair sir ffiniau dŵr ag Illinois: Berrien County, Van Buren County, ac Allegan County. Mae gan Michigan hefyd ffin â Minnesota, sy'n cael ei ffurfio gan Lyn Superior. Mae ffin y dŵr yn yr achos hwn yn cael ei ffurfio gan ddwy sir: Ontonagon County a Keweenaw County. Mae'r ffin tir â Wisconsin yn parhau i mewn i Lyn Superior, gan gynnwys Gogebic County (sy'n rhannu ffin tir) a Ontonagon County (ffin ddŵr yn unig).
Hanes enwi'r siroedd
Mae gan naw sir enwau a ddyfeisiwyd gan yr ethnolegydd Henry Schoolcraft, fel arfer wedi'i addasu o rannau o eiriau llwythi brodorol, ond weithiau â rhannau o wreiddiau Groeg, Arabeg a Lladin. Mae gan eiriau gwneud Schoolcraft ffynonellau dadleuol. Tra roedd yn un oedd yn hoff o eiriau a diwylliant Brodorol America, mae'n bosibl bod rhai o'i eiriau wedi tarddu o ieithoedd llwythau o rannau eraill o'r wlad, megis Efrog Newydd neu'r Gogledd-ddwyrain, o ble y daeth llawer o ymsefydlwyr i Michigan. Cafodd geiriau brodorol go iawn eu dileu, ac amnewidiodd am enwau bath, weithiau gyda chnewyllyn o iaith neu sain Indiaid ynddynt.
Ailenwyd ail grŵp o bedair sir ar ôl lleoliadau Gwyddelig (siroedd Antrim, Clare, Roscommon a Wexford), mae'n debyg oherwydd yr Iwerddon yn agos at y galon rhai o ddeddfwyr Michigan neu eu hetholwyr.
Enwyd deg sir, yr hyn a elwir yn "siroedd cabinet", ar ôl unigolion a wasanaethodd yng ngweinyddiaeth arlywyddol Andrew Jackson, a oedd ynghlwm wrth esgyniad disgwyliedig Michigan i statws talaith. Enwyd wyth ym 1829. Enwyd Livingston County ym 1833. Enwyd Cass County hefyd ym 1829, ond ni ddaeth y Llywodraethwr Lewis Cass yn aelod o Gabinet Jackson hyd 1831.
Cyn siroedd
Wyandot County ffurfiwyd; ym 1840 o ran o Mackinac County. Atodwyd i Cheboygan County ym 1853.
Map dwysedd poblogaeth
Mae lliwiau gwahanol yn dynodi dwysedd trymach. bawd|300px| center
Llydandroed Wilson
Aderyn sy'n byw yn agos i'r traeth ac sy'n perthyn i deulu'r Phalaropodidae ydy'r Llydandroed Wilson sy'n enw gwrywaidd; lluosog: adar llydandroed Wilson (Lladin: Phalaropus tricolor; Saesneg: Wilson's Phalarope).
Mae ei diriogaeth yn cynnwys Ewrop ac mae ar adegau i'w ganfod ar draethau arfordir Cymru.
Ar restr yr Undeb Rhyngwladol dros Gadwraeth Natur (UICN), caiff y rhywogaeth hon ei rhoi yn y dosbarth 'Lleiaf o Bryder' o ran niferoedd, bygythiad a chadwraeth.
Le Lys D'or
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr André Hugon yw Le Lys D'or a gyhoeddwyd yn 1913. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm André Hugon ar 17 Rhagfyr 1886 yn Alger a bu farw yn Cannes ar 8 Awst 2007.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd André Hugon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cattle Drive
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Kurt Neumann yw Cattle Drive a gyhoeddwyd yn 1951. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Lillie Hayward.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Frances Dee, Leon Ames, Dean Stockwell, Joel McCrea, Chill Wills, Harry Carey, Henry Brandon, Bob Burns, Chuck Roberson, Griff Barnett a Harold Goodwin. Mae'r ffilm Cattle Drive yn 77 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1951. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Streetcar Named Desire sy’n ffilm am berthynas pobl a’i gilydd ac, yn serennu Marlon Brando, gan y cyfarwyddwr ffilm Elia Kazan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Maury Gertsman oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Kurt Neumann ar 5 Ebrill 1898 yn Nürnberg a bu farw yn Los Angeles ar 21 Ionawr 1959.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kurt Neumann nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
De Lyckliga Ingenjörerna
Ffilm ddogfen yw De Lyckliga Ingenjörerna a gyhoeddwyd yn 1987. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1987. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Last Emperor sef ffilm gan Bernardo Bertolucci. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Tomen Llandidiwg
Hen domen, neu fwnt, o'r Oesoedd Canol ydy Tomen Llandidiwg, heb y mur gwarcheidiol arferol, sef y “beili”. Lleoliad: Llandidiwg, Trefynwy, Sir Fynwy;. Fe godwyd y rhan fwyaf o'r tomenni hyn yng Nghymru rhywdro rhwng degawdau olaf yr 11g ac ail hanner y 12g allan o bridd a charreg, gyda ffos o'u cwmpas fel rheol. Y Normaniaid ddaeth â'r math hwn o amddiffynfa o Ffrainc i wledydd Prydain a mabwysiadwyd y dechnoleg gan y Cymry.
Fe'i cofrestrwyd gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: MM125.
Mae'r clwstwr mwyaf o'r tomennydd hyn drwy wledydd Prydain i'w weld yn ardal y gororau (neu'r Mers): sef Swydd Amwythig, Swydd Gaer, Swydd Henffordd, Powys a Sir y Fflint fel y caiff ei adnabod heddiw.
Germ
Gall germ gyfeirio at:
Jack Jones
Nofelydd Cymreig a ysgrifennai yn Saesneg oedd Jack Jones (24 Tachwedd 1884 – 7 Mai 1970). Ganwyd ym Merthyr Tudful.
Todo Es Mentira
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Álvaro Fernández Armero yw Todo Es Mentira a gyhoeddwyd yn 1994. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Álvaro Fernández Armero a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Coque Malla.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Penélope Cruz, Ariadna Gil, Fernando Colomo, Santiago Segura, Jordi Mollà, José Luis Gil, Coque Malla, Amparo Valle, Gustavo Salmerón, Mònica López a Saturnino García. Mae'r ffilm Todo Es Mentira yn 99 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1994. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Forrest Gump ffilm glasoed gan Robert Zemeckis. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Antonio Cuevas oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Álvaro Fernández Armero ar 6 Mawrth 1969 ym Madrid. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1993 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Tresglen benwinau
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. ruficapillus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r tresglen benwinau yn perthyn i deulu'r Tresglod (Lladin: Icteridae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Todo Es Mentira
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Álvaro Fernández Armero nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Farr West, Utah
Dinas yn, yn nhalaith Utah, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Farr West, gan gynnwys:
Yr Oesoedd Canol Cynnar yng Nghymru
Mae'r Oesoedd Canol Cynnar yng Nghymru yn ymestyn o tua 600 hyd at 1067 pan ddechreuodd ymosodiadau'r Normaniaid ar ororau Cymru.
Yn nechrau'r cyfnod roedd rhai rhannau o Gymru, yn enwedig Powys, yn dod o dan bwysau cynyddol oddi wrth yr Eingl-Sacsoniaid, yn enwedig teyrnas Mersia. Collodd Powys cryn dipyn o'i thiriogaeth, oedd yn arfer ymestyn i'r dwyrain o'r ffin bresennol, gan gynnwys yr hen ganolfan, Pengwern. Efallai fod adeiladu Clawdd Offa, yn draddodiadol gan Offa, brenin Mersia yn yr 8g, yn dynodi ffin wedi ei chytuno.
Y cyntaf i deyrnasu dros ran helaeth o Gymru oedd Rhodri Mawr, yn wreiddiol yn frenin Teyrnas Gwynedd, a daeth yn frenin Powys a Ceredigion hefyd. Pan fu ef farw, rhannwyd ei deyrnas rhwng ei feibion, ond gallodd ei ŵyr, Hywel Dda, ffurfio teyrnas Deheubarth trwy uno teyrnasoedd llai y de-orllewin, ac erbyn 942 roedd yn frenin ar y rhan fwyaf o Gymru. Yn draddodiadol, cysylltir ef a ffurfio Cyfraith Hywel trwy alw cyfarfod yn Hendy-gwyn ar Daf. Pan fu ef farw yn 950 gallodd ei feibion ddal eu gafael ar Ddeheubarth, ond adfeddiannwyd Gwynedd gan y frenhinllin draddodiadol.
Erbyn hyn roedd y Llychlynwyr yn ymosod at Gymru, yn enwedig y Daniaid yn y cyfnod rhwng 950 a 1000. Dywedir i Godfrey Haroldson gymeryd dwy fil o gaethion o Ynys Môn yn 987, a thalodd brenin Gwynedd, Maredudd ab Owain, swm fawr i'r Daniaid i brynu ei bobl yn ôl o gaethiwed.
Gruffudd ap Llywelyn oedd y teyrn nesaf i allu uno'r teyrnasodd Cymreig. Brenin Gwynedd ydoedd yn wreiddiol, ond erbyn 1055 roedd wedi gwneud ei hun yn frenin bron y cyfan o Gymru ac wedi cipio rhannau o Loegr ger y ffin. Yn 1063 gorchfygwyd ef gan Harold Godwinson a'i ladd gan ei ŵyr ei hun. Rhannwyd ei deyrnas unwaith eto, gyda Bleddyn ap Cynfyn a'i frawd Rhiwallon yn dod yn frenhinoedd Gwynedd a Phowys.
Ruth Mason
Roedd Ruth Mason (7 Tachwedd 1913 - 14 Mai 1990) yn fotanegydd nodedig a aned yn Auckland, Seland Newydd.
Bu farw yn 1990.
PON1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn PON1 yw PON1 a elwir hefyd yn Paraoxonase 1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 7, band 7q21.3.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn PON1.
Youcef Nadarkhani
Gweinidog Cristnogol Iranaidd a gafodd ei ddedfrydu i farwolaeth yn Tehran, Iran yw Youcef Nadarkhani (Perseg: یوسف ندرخانی; ganwyd 1977).
Ar 21 i 22 Medi 2010 ymddangosodd Nadarkhani o flaen 11fed Siambr yr Assize sef Llys talaith Gilan a chael dedfryd marwolaeth yn dilyn cyhuddiadau o ymwadiad. Fe'i cafwyd yn ddieuog o ymwadiad ar 8 Medi 2012, ond yn euog o efengylu i Fwslemiaid. Fe'i rhyddhawyd gan iddo dreulio cyfnod yn y carchar yn barod.
Cafodd ei arestio eto ar ddydd Nadolig, 2012.
Steptoe and Son Ride Again
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Peter Sykes yw Steptoe and Son Ride Again a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ray Galton a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Roy Budd.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Wilfrid Brambell a Harry H. Corbett.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Exorcist sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. John Laurence Wilcox oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Bernard Gribble sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Peter Sykes ar 17 Mehefin 1939 ym Melbourne.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Peter Sykes nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kærlighed Gør Stærk
Ffilm fud (heb sain) yw Kærlighed Gør Stærk a gyhoeddwyd yn 1913. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lau Lauritzen, Hans Neergaard, Einar Rosenbaum, Stella Lind a Holger Holm.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1913. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Raja Harishchandra sef ffilm fud o India gan Dadasaheb Phalke.
Brujas
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Álvaro Fernández Armero yw Brujas a gyhoeddwyd yn 1996. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Brujas ac fe’i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Penélope Cruz, Kiti Mánver, Beatriz Carvajal, Álex Angulo ac Ana Álvarez.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Scream sef ffilm arswyd gan Wes Craven. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Antonio Cuevas oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Álvaro Fernández Armero ar 6 Mawrth 1969 ym Madrid. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1993 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Álvaro Fernández Armero nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Francis Butterfield
Arlunydd benywaidd o'r Deyrnas Unedig oedd Francis Butterfield (1905 - 1968).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn y Deyrnas Unedig.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
The Jam
Grŵp mod revival yw The Jam. Sefydlwyd y band yn Woking yn 1972. Mae The Jam wedi cyhoeddi cerddoriaeth ar label recordio Polydor Records.
Dolen allanol
Gwefan swyddogol
Llan Ddu Fawr (Waun Claerddu)
Mae Llan Ddu Fawr (Waun Claerddu) (neu Carnyrhyrddod ar y map OS) yn gopa mynydd a geir ychydig i'r dwyrain o Ysbyty Ystwyth yn Ne-orllewin Cymru;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 426 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn a Dewey. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 594 metr (1949 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 20 Tachwedd 2009.
Amaradeepam
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr K. Raghavendra Rao yw Amaradeepam a gyhoeddwyd yn 1977. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu a hynny gan Jandhyala Subramanya Sastry a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Chellapilla Satyam.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jayamalini, Jayasudha, Kaikala Satyanarayana, Krishnam Raju a Murali Mohan.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1977. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode IV: A New Hope sef ffilm wyddonias a sgriptiwyd gan y cyfarwyddwr ffilm George Lucas. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd K. Raghavendra Rao nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Great Man's Lady
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr William A. Wellman yw The Great Man's Lady a gyhoeddwyd yn 1942. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Seena Owen a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Victor Young.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Barbara Stanwyck, George Irving, Joel McCrea, Brian Donlevy, Helen Lynd, Etta McDaniel, Fred Toones, John Hamilton, K. T. Stevens, Lloyd Corrigan, Lucien Littlefield, Theodore von Eltz, Thurston Hall, William B. Davidson, Fern Emmett, Mary Treen a Lillian Yarbo. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1942. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Casablanca sy’n glasur o ffilm Americanaidd am ramant a rhyfel, gan y cyfarwyddwr ffilm Michael Curtiz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. William C. Mellor oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William A Wellman ar 29 Chwefror 1896 yn Brookline, Massachusetts a bu farw yn Los Angeles ar 3 Rhagfyr 2003. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1919 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William A. Wellman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Poundbury
Ardal faestrefol Dorchester yn Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy Poundbury. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Dorchester yn awdurdod unedol Dorset.
Pedryn Wilson
Aderyn sy'n byw yn agos i'r traeth ac sy'n perthyn i deulu'r Hydrobatidae ydy'r Pedryn Wilson sy'n enw gwrywaidd; lluosog: pedrynnod Wilson (Lladin: Oceanites oceanicus; Saesneg: Wilson's Storm Petrel).
Mae ei diriogaeth yn cynnwys Ewrop, Awstralia ac America ac mae ar adegau i'w ganfod ar draethau arfordir Cymru.
Poster Boy
Ffilm ddrama a drama-gomedi yw Poster Boy a gyhoeddwyd yn 2004. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cafodd ei ffilmio yn Califfornia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Mariage D'amour
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr André Hugon yw Mariage D'amour a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Poster Boy
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Karen Allen, Michael Lerner, Jack Noseworthy a Matt Newton. Mae'r ffilm Poster Boy yn 98 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Llyfrgell Llandudno
Llyfrgell gyhoeddus yw Llyfrgell Llandudno, a leolir yn Stryd Mostyn yn Llandudno, Sir Conwy. Mae'n un o brif lyfrgelloedd y sir ac mae'n denu tua 170,000 o ymwelwyr y flwyddyn.
Mariage D'amour
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Poster Boy
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Wolfgang Held oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Llyfrgell Llandudno
Hanes
Daeth yr angen am gael llyfrgell gyhoeddus yn amlwg; nid pawb oedd yn gallu fforddio tanysgrifio i lyfrgell breifat. Trefnodd asiant Ystad Mostyn i'r ffilanthropydd llyfrgelloedd James Carnegie a'r bonheddwr lleol John Walker i ariannu cael adeilad newydd a fyddai'n gartref i lyfrgell gyhoeddus, dan ofal Cyngor y dref. Gwnaed hynny ac agorwyd y llyfrgell newydd yn 1910.
Mariage D'amour
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm André Hugon ar 17 Rhagfyr 1886 yn Alger a bu farw yn Cannes ar 8 Awst 2007.
Poster Boy
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llyfrgell Llandudno
Hanes
Yn 1992 cafwyd estyniad i'r llyfrgell ond cadwyd y ffasâd Edwardaidd gyda'i fynedfa bilerog a llawer o'r tu mewn gwreiddiol hefyd (ac eithrio yng nghefn yr adeilad, lle ceir yr estyniad).
Mariage D'amour
Gweler hefyd
Cyhoeddodd André Hugon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Poster Boy
Cyfeiriadau
o Unol Daleithiau America]]
Llyfrgell Llandudno
Cyfleusderau
Mae'r llyfrgell hon yn gartref i gasgliad o tua 38,000 o lyfrau (2013), CDau, a DVDs, a cheir yn ogystal 20 cyfrifiadur sy'n cynnig mynediad am ddim i'r we. Mae yno ystafelloedd cymunedol i'w llogi ar gyfer cyfarfodydd a hyfforddiant.
Pencampwriaeth y Pum Gwlad 1950
Enillwyd Pencampwriaeth y Pum Gwlad yn 1950 gan  Gymru, a gyflawnodd y Gamp Lawn.
Castell y Goetre
Hen domen, neu fwnt, o'r Oesoedd Canol ydy Castell y Goetre, heb y mur gwarcheidiol arferol, sef y “beili”. Lleoliad: Y Grysmwnt, Sir Fynwy;. Fe godwyd y rhan fwyaf o'r tomenni hyn yng Nghymru rhywdro rhwng degawdau olaf yr 11g ac ail hanner y 12g allan o bridd a charreg, gyda ffos o'u cwmpas fel rheol. Y Normaniaid ddaeth â'r math hwn o amddiffynfa o Ffrainc i wledydd Prydain a mabwysiadwyd y dechnoleg gan y Cymry.
Fe'i cofrestrwyd gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: MM138.
Turtur ffrwythau Ynysoedd Marianas
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. rosecapilla, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r turtur ffrwythau Ynysoedd Marianas yn perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: Columbidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Castell y Goetre
Mae'r clwstwr mwyaf o'r tomennydd hyn drwy wledydd Prydain i'w weld yn ardal y gororau (neu'r Mers): sef Swydd Amwythig, Swydd Gaer, Swydd Henffordd, Powys a Sir y Fflint fel y caiff ei adnabod heddiw.
Cerddi Map yr Underground
Cyfrol o gerddi gan Ifor ap Glyn yw Cerddi Map yr Underground. Gwasg Carreg Gwalch a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2001. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Mae'r gyfrol yn cynnwys y gerdd "Ciwcymbars Wolverhampton".
Botwm Crys yn cadw lle
Fasters Millioner
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Gustaf Molander yw Fasters Millioner a gyhoeddwyd yn 1934. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Lleolwyd y stori yn Stockholm. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Sölve Cederstrand a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jules Sylvain.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Tutta Rolf. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gustaf Molander ar 18 Tachwedd 1888 yn Helsinki a bu farw yn Stockholm ar 11 Gorffennaf 1990.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gustaf Molander nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhestr o Siroedd Missouri
bawd|400px|Siroedd Missouri Dyma restr o'r 115 rhanbarth gweinyddol sy'n cael eu hadnabod wrth yr enw County yn Nhalaith Missouri yn yr Unol Daleithiau, yn nhrefn yr wyddor:
Map dwysedd poblogaeth
Mae lliwiau gwahanol yn dynodi dwysedd trymach. bawd|400px| center
Y Celwydd Sanctaidd
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Holger-Madsen yw Y Celwydd Sanctaidd a gyhoeddwyd yn 1927. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Die heilige Lüge ac fe'i cynhyrchwyd gan Carl Boese yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Bobby E. Lüthge a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Werner R. Heymann.
Richard Tecwyn Williams
Biocemegydd Cymreig oedd Richard Tecwyn Williams (20 Chwefror 1909 – 29 Rhagfyr 1979). Ef oedd sylfaenydd astudiaeth systematig o fetabolaeth xenobiotig gyda chyhoeddi ei lyfr Detoxication mechanisms yn 1947. Roedd y llyfr yma yn adeiladu ar ei waith cynharach ar rôl asid glucuronig mewn cynhyrchu borneol.
Jorge Luis Borges
Roedd Jorge Luis Borges (13px audio) (neu Jose Luis Borges) (24 Awst 1899 – 14 Mehefin 1986) yn llenor o Archentwr. Cafodd ei eni yn Buenos Aires, prifddinas Yr Ariannin.
Mae Borges yn adnabyddus yn rhyngwladol am ei storïau byrion yn bennaf, sydd wedi'u cyfieithu o'r Sbaeneg wreiddiol i nifer o ieithoedd. Roedd hefyd yn fardd o fri ac yn feirniad llenyddol craff. Nodweddir gwaith Borges gan ei soffistigeiddrwydd, ei eironi a'r dirgelwch sy'n treiddio trwy ei waith. Mae ei gyfrolau yn cynnwys Ficciones ("Chwedlau", 1944), El Aleph (1949) ac El Hacedor ("Y Creawdwr", 1960).
Y Celwydd Sanctaidd
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1927. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Metropolis ffilm ffuglen wyddonol o’r Almaen gan Fritz Lang. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Karl Hasselmann oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Holger-Madsen ar 11 Ebrill 1878 yn Copenhagen a bu farw yn yr un ardal ar 17 Chwefror 1961.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Holger-Madsen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Emilia Pardo Bazán, La Condesa Rebelde
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mabel Rivera, Antonio Durán, Susana Dans, César Cambeiro a Manuel Lourenzo González.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
POU2AF1
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn POU2AF1.
Snow Kill
Ffilm antur gan y cyfarwyddwr Thomas J. Wright yw Snow Kill a gyhoeddwyd yn 1990. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Sylvester Levay.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1990. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pretty Woman sef un o ffilmiau mwyaf llwyddiannus Disney gan ddod ag incwm o hanner biliwn o ddoleri i’r cwmni. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Thomas J. Wright nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
En Stilla Flirt
Ffilm gomedi a chomedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Gustaf Molander yw En Stilla Flirt a gyhoeddwyd yn 1934. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Lleolwyd y stori yn Stockholm. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Gösta Stevens a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jules Sylvain.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Tutta Rolf. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Thin Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gustaf Molander ar 18 Tachwedd 1888 yn Helsinki a bu farw yn Stockholm ar 11 Gorffennaf 1990.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gustaf Molander nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Red Dirt
Ffilm am LGBT yw Red Dirt a gyhoeddwyd yn 2000. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Mystère d'une vie
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr André Hugon yw Mystère d'une vie a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Red Dirt
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Karen Black, Aleksa Palladino, Walton Goggins, Glenn Shadix a Dan Montgomery Jr.
Mystère d'une vie
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Red Dirt
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Ted Cohen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Mystère d'une vie
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm André Hugon ar 17 Rhagfyr 1886 yn Alger a bu farw yn Cannes ar 8 Awst 2007.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd André Hugon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Powerstock
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy Powerstock.
Red Dirt
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Castell Pen-y-clawdd
Hen domen, neu fwnt, o'r Oesoedd Canol ydy Castell Pen-y-clawdd, heb y mur gwarcheidiol arferol, sef y “beili”. Lleoliad: Llanfihangel Crucornau, Y Fenni, Sir Fynwy;. Fe godwyd y rhan fwyaf o'r tomenni hyn yng Nghymru rhywdro rhwng degawdau olaf yr 11g ac ail hanner y 12g allan o bridd a charreg, gyda ffos o'u cwmpas fel rheol. Y Normaniaid ddaeth â'r math hwn o amddiffynfa o Ffrainc i wledydd Prydain a mabwysiadwyd y dechnoleg gan y Cymry.
Fe'i cofrestrwyd gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: MM145.
Mae'r clwstwr mwyaf o'r tomennydd hyn drwy wledydd Prydain i'w weld yn ardal y gororau (neu'r Mers): sef Swydd Amwythig, Swydd Gaer, Swydd Henffordd, Powys a Sir y Fflint fel y caiff ei adnabod heddiw.
Creigiau Mawr
Mae Creigiau Mawr (mapiau Saesneg: Great Creigau) yn gopa mynydd a geir yn Fforest Faesyfed rhwng y Trallwng a'r Gelli Gandryll ym Mhowys;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 635 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; nid yw'r copa hwn, bellach, wedi'i gofrestru. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 646 metr (2119 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 8 Mehefin 2009.
Magna Carta
bawd|dde|200px|Magna Carta
Siarter cyfreithiol Seisnig a gyhoeddwyd am y tro cyntaf ym 1215 yn Lladin yw'r Magna Carta (Lladin am "Siarter Mawr").
Roedd y Magna Carta yn ymofyn i John, brenin Lloegr ddatgan hawliau penodol (hawliau ei farwniaid yn bennaf), i barchu rhai trefnau cyfreithiol, a derbyn nad oedd ei ewyllys yn gallu cael ei rwymo gan y gyfraith. Roedd yn amddiffyn rhai o hawliau deiliaid y brenin yn benodol, heb ots a oeddent yn rhydd neu'n llyffethair — yn fwyaf nodweddiadol, roedd gwrit y habeas corpus, a oedd yn caniatáu apêl yn erbyn carchariad anghyfreithlon.
Gellir dadalau mai'r Magna Carta oedd y dylanwad cynnar mwyaf nodweddiadol ar hanes y broses helaeth a arweiniodd at reol cyfraith gyfansoddiadol heddiw yn y rhannau hynny o'r byd lle siaredir Saesneg. Fe gafodd y Magna Carta ddylanwad ar ddatblygiad cyfraith gyffredin a nifer o ddogfenni cyfansoddiadol, gan gynnwys Cyfansoddiad yr Unol Daleithiau. Adnewyddwyd nifer o'r cymalau yn yr Oesoedd Canol, a pharhaodd i gael ei adnewyddu hyd yr 18g. Erbyn ail hanner yr 19g, roedd y rhan fwyaf o'r cymalau yn eu ffurf wreiddiol wedi cael eu diddymu o gyfraith Lloegr.
Y Magna Carta oedd y ddogfen gyntaf i gael ei gorfodi ar frenin Seisnig gan ei ddeiliaid (y barwniaid) mewn ymdrech i gyfyngu ei bŵerau mewn cyfraith, ac i amddiffyn eu breintiau. Roedd Siarter Rhyddid 1100 yn rhagflaenydd i'r Magna Carta, ynddi ddatganodd Harri I, brenin Lloegr yn wirfoddol fod ei bŵerau o dan reolaeth y gyfraith.
Esgobion
Roed yr esgobion rhain yn dystion (cyfeirir atynt gan y brenin a'i gynhorwyr yn y ystod y pernderfyniad i arwyddo'r ddogfen):
Abadau
Roedd yr abadau isod hefyd yn dystion:
System etholiadol 'y cyntaf i'r felin'
System etholiadol a ddefnyddir ar gyfer Tai'r Cyffredin yn y Deyrnas Unedig a Chanada; yn yr Unol Daleithiau ac mewn rhai gwledydd erall yw system etholiadol 'y cyntaf i'r felin'. Yn ôl y system, mae un aelod seneddol yn cael ei ethol ar gyfer pob etholaeth. Mae pleidleiswyr yn pleidleisio dros un ymgeisydd yn unig. Etholir yr ymgeisydd â'r nifer fwyaf o bleidleisiau heb ystyried a ydy ef neu hi wedi derbyn mwyafrif absoliwt o'r cyfanswm o bleidleisiau. Mae'r system felly yn cyferbynnu â systemau etholiadol eraill, megis y Bleidlais Sengl Drosglwyddadwy, lle mae ymgeiswyr yn gorfod ennill mwyafrif absoliwt o'r pleidleisiau, neu systemau cynrychiolaeth gyfrannol lle mae pleidiau yn derbyn seddi yn ôl canran y pleidleisiau mae'n nhw wedi'i hennill. Daw'r enw o'r ddihareb Gymraeg Y cyntaf i'r felin gaiff falu.
Defnyddir y system etholiadol 'y cyntaf i'r felin' heddiw ar gyfer ethol aelodau Tŷ'r Cyffredin Prydain, etholiadau lleol yng Nghymru a Lloegr, etholiadau i Gyngres yr Unol Daleithiau, ac ar gyfer etholiadau cenedlaethol mewn llawer o wledydd y Gymanwlad, megis Bangladesh, Botswana, India, Jamaica, Cenia, Malawi, Maleisia, Nepal, Nigeria, Pacistan, Singapôr, Wganda, Sambia a Simbabwe, a rhai y tu hwnt, megis Moroco a De Corea. Defnyddid y system hon ar gyfer etholiadau lleol yn yr Alban tan 2007, pryd y'i disodlwyd gan system y Bleidlais Sengl Drosglwyddadwy.
Gweler hefyd
Mehrheitswahl 소선거구제
Trappe, Maryland
Tref yn, yn nhalaith Maryland, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Trappe, gan gynnwys:
A Mil Kilómetros De La Navidad
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Álvaro Fernández Armero yw A Mil Kilómetros De La Navidad a gyhoeddwyd yn 2021. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Verónica Forqué, Tamar Novas, Andrea Ros, Peter Vives a Fermí Reixach i García.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2021. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Spider-Man: No Way Home sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Jon Watts. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Álvaro Fernández Armero ar 6 Mawrth 1969 ym Madrid. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1993 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Toponymeg Cymru
Tarddiad enwau lleoedd yng Nghymru yw toponymeg Cymru.
Y dylanwad tramor
Ceir tystiolaeth o bresenoldeb y Gwyddelod ar lannau gorllewinol Cymru mewn toponymeg yr ardaloedd hyn. Ymhlith yr enwau lleoedd a darddir o lwythau Gwyddelig yw Llŷn a Dinllaen (Laigin), Gwynedd (Féni), a'r Afon Desach (Déisi).
A Mil Kilómetros De La Navidad
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Álvaro Fernández Armero nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cerddi ac Ysgrifau
Cyfrol o gerddi Mair Eluned Davies wedi ei golygu gan John Emyr yw Cerddi ac Ysgrifau. Gwasg Bryntirion a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2001. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Casgliad cyfoethog o gerddi ac ysgrifau telynegol a phersonol Mair Eluned Davies ar amrywiaeth eang o destunau, ynghyd ag atgofion hunangofiannol, yn adlewyrchu profiadau ac argyhoeddiadau ysbrydol dwfn yr awdures. Ceir 11 ffotograff a 5 llun du-a-gwyn.
Botwm Crys yn cadw lle
Poxwell
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy Poxwell.
Pysgotwr bron winau
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Pysgotwr bron winau (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: pysgotwyr bron winau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Halcyon farquhari; yr enw Saesneg arno yw Chestnut-bellied kingfisher. Mae'n perthyn i deulu'r Pysgotwyr (Lladin: Alcedinidae) sydd yn urdd y Coraciiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn H. farquhari, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r pysgotwr bron winau yn perthyn i deulu'r Pysgotwyr (Lladin: Alcedinidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Louis VII, brenin Ffrainc
Brenin Ffrainc o 1137 i 1180 oedd Louis VII (1120 – 18 Medi 1180).
Llysenw: "Ieuengaf"
Carmina o Revienta (ffilm, 2013)
Drama-gomedi Sbaeneg o Sbaen yw Carmina o Revienta gan y cyfarwyddwr ffilm Paco León. Lleolwyd y stori mewn un lle, sef Andalucía.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Paco León nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Out of The Darkness
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Stefano Levi yw Out of The Darkness a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Stefano Levi.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Stefano Levi hefyd oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Rainer Nigrelli sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stefano Levi ar 1 Ionawr 1970. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 11 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Stefano Levi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Erw
Uned fesur arwynebedd yw erw neu acer, defnyddir y term mewn amryw o systemau mesur, y mwyaf cyffredin heddiw yw'r "erw rhyngwladol" a'r "erw tirfesur" yn yr Unol Daleithiau.
Yn hanesyddol un erw (uned arwynebedd) oedd yr arwynebedd y gallai gwedd (neu bâr) o ychen ei aredig mewn diwrnod.
Gwareiddiad Dyffryn Indus
Roedd Gwareiddiad Dyffryn Indus (c. 3300–1700 CC, ar ei anterth 2600–1900 CC), yn wareiddiad hynafol a flodeuodd yn nyffrynnoedd afonydd Indus a Ghaggar-Hakra yng ngogledd-orllewin is-gyfandir India (Pacistan a gorllewin India heddiw), a cheir tystiolaeth fod ei ddylanwad yn ymestyn mor bell â rhannau o Affganistan a Tyrcmenistan. Enw arall a ddefnyddir am y gwareiddiad hwn weithiau yw Gwareiddiad Harappa, ar ôl y gyntaf o'u dinasoedd i gael ei chloddio, Harappa. Er bod tystiolaeth sy'n awgrymu fod y gwareiddiad yn adnabyddus i bobl Sumer (ym Mesopotamia) fel Meluhha, ni ddaeth i'r golwg tan y 1920s fel canlyniad i gloddio gan archeolegwyr.
250px|bawd|canol|Map sy'n dangos prif ganolfannau Gwareiddiad Dyffryn Indus
Hanes ei ddarganfod
Cafodd adfeilion dinas Harappa eu disgrifio am y tro cyntaf yn 1842 gan Charles Masson yn ei gyfrol Narrative of Various Journeys in Balochistan, Affganistan and the Panjab. Yn 1912, darganfuwyd seliau o Harappa gan J. Fleet, a arweiniodd i gloddio gan Syr John Hubert Marshall yn 1921/22, a ddatguddiodd fodolaeth gwareiddiad newydd. Dilynwyd hyn gan gloddio ym Mohenjo-daro. Erbyn 1931, roedd llawer o safle Mohenjo-Daro wedi'i gloddio. Yna yn 1944, daeth Syr Mortimer Wheeler, fel cyfarwyddwr Arolwg Archaeolegol India, i gloddio. Mae archaeologwyr eraill a fu'n weithgar yno cyn 1947 yn cynnwys Syr Aurel Stein. Dychwelodd Syr Mortimer Wheeler yn 1949, fel ymgynghorydd archaeolegol i lywodraeth y Pacistan newyddanedig. Ers hynny darganfuwyd olion o'r gwareiddiad mor bell i'r gorllewin a Sutkagan Dor yn Balochistan, ac mor bell i'r dwyrain a Lothal yn Gujarat.
Cyfnodau
Roedd y gwareiddiad ar ei anterth rhwng tua 2600 a 1900 CC ; gellir dweud fod Gwareiddiad Dyffryn Indus wedi parhau yn ei grynswth o tua 3300 i 1400 CC.
Samar
Un o ynysoedd y Philipinau yw Samar. Hi yw'r mwyaf dwyreiniol o ynysoedd Visayas, i'r gogledd-ddwyrain o ynys Leyte. Mae ganddi arwynebedd o 13,080 km² ac toedd y boblogaeth yn 2000 yn 1.08 miliwn. Hi yw trydydd ynys y Philipinau o ran maint, ar ôl Luzon a Mindanao.
Helen Jean Brown
Roedd Helen Jean Brown (9 Awst 1903 – 16 Mehefin 1982) yn fotanegydd nodedig a aned yn Unol Daleithiau America. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Universidad Federal de Minas Gerais.
Samar
bawd|canol|220px|Lleoliad Samar yn y Philipinau
Anlladrwydd
Ymddygiad sy'n anweddus i foesau cyhoeddus yw anlladrwydd. Mae anlladrwydd yn drosedd mewn rhai awdurdodaethau, a chaiff datganiadau, gweithiau (er enghraifft pornograffi) neu weithredoedd a ystyrir yn anllad eu sensro gan y gyfraith. Yng Nghymru a Lloegr mae'r Deddfau Cyhoeddiadau Anllad yn rheoli safonau moesol yr hyn a gyhoeddir.
Samar
Mae tair talaith Samar ymhlith taleithiau tlotaf a lleiaf datblygedig y wlad. Oherwydd hyn, mae'r grŵp comiwnyddol New Peoples Army (NPA) yn gryf yma.
Helen Jean Brown
Bu farw yn 1982.
Richard Williams (Dic Dywyll)
Baledwr Cymreig oedd Richard Williams, mwy adnabyddus fel Dic Dywyll (tua 1790 - tua 1865).
Poyntington
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy Poyntington.