cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lillie Langtry
bawd|A Jersey Lily ("[[Lili Jersey", 1878), portread o Lillie Langtry gan John Everett Millais]] Actores theatr Seisnig a anwyd yn Jersey oedd Lillie Langtry (13 Hydref 1853 – 12 Chwefror 1929), ganed Emilie Charlotte Le Breton. Roedd yn enwog am ei phrydferthwch a chafodd y ffugenw "Jersey Lily". Bu ganddi nifer o gariadon blaenllaw, gan gynnwys brenin Lloegr, Edward VII. Ymddangosodd mewn un ffilm, His Neighbor's Wife (1913).
Gugler
Y Gugler, weithiau y Gügler, yw'r enw a ddefnyddir am fyddin o farchogion, Ffrengig a Seisnig yn bennaf, a ymosododd ar Alsace a'r Swistir fel hurfilwyr yn cael eu cyflogi gan Enguerrand VII de Coucy yn yr hyn a elwir yn Rhyfel Gugler yn 1375. Un o'u harweinwyr oedd Owain Lawgoch. Dywed Barbara Tuchman fod yr enw Gugler yn dod o Gugle neu Gügle, gair yn Almaeneg y Swistir am gwfl, oherwydd fod y marchogion wedi eu gwisgo ar gyfer y gaeaf.
Yn y cyfnod yma, roedd yr ymladd yn y Rhyfel Can Mlynedd rhwng Ffrainc a Lloegr wedi peidio dros dro, gan adael llawer o hurfilwyr a marchogion eraill heb gyflogaeth. Cyflogodd De Coucy fyddin ohonynt, i geisio ennill ei etifeddiaeth oddi wrth ei berthnasau Habsburg. Cafodd gefnogaeth Siarl V, brenin Ffrainc. Nid oes sicrwydd am faint y fyddin; mae Tuchman yn amcangyfrif ei bod tua 10,000, ond mae dogfen o'r cyfnod o Alsace yn dweud 16,000. Y bwriad oedd cipio Sundgau, Breisgau a sir Ferrette oddi wrth Albrecht III, Dug Awstria a Leopold III, Dug Awstria.
Yn ystod Hydref a Thachwedd 1375, ymosododd y Gugler ar y Sundgau, a dinistriwyd 40 pentref. Gorfodwyd Leopold i encilio i Breisach ar afon Rhein. Ym mis Rhagfyr, croesodd y Gugler fynyddoedd y Jura i ddyffryn Aare. Roedd y fyddin yn dair rhan; Enguerrand de Coucy yn arwain y brif fyddin, oedd yn abaty St. Urban, Jean de Vienne yn arwain yr ail uned, oedd yn abaty Gottstatt, ac Owain Lawgoch yn arwain y drydedd ran, oedd yn abaty Fraubrunnen. Ymosododd y Gugler ar ran orllewinol yr Aargau, gan ddinistrio trefi Fridau ac Altreu.
Gwrthwynebwyd hwy gan y boblogaeth leol, a'u gorchfygodd ger Buttisholz ar 19 Rhagfyr, gan ladd 300 o farchogion, a ffurfiwyd byddin gan drigolion Bern, a laddodd 300 arall y noson cyn y Nadolig. Ar 27 Rhagfyr, ymosodasant ar fyddin Owain yn abaty Fraubrunnen, a'u gorchfygu. Llwyddodd Owain i ddianc, ond lladdwyd 800 o'r marchogion Gugler.
Erbyn Ionawr 1376 roedd byddin y Gugler wedi dychwelyd i Ffrainc ac ymwahanu. Daeth Enguerrand i gytundeb ag Albrecht III yn 1387, gan dderbyn tiriogaethau Büren a rhan o dref Nidau, ond collodd Nidau ymhen blwyddyn i fyddin Bern a Solothurn. Pan holwyd Enguerrand de Coucy gan y croniclydd Froissart lawer blwyddyn wedyn, gwadodd iddo fod yn y Swistir o gwbl.
Einstein Wrong - The Miracle Year
Ffilm Saesneg yw Einstein Wrong - The Miracle Year.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Palabras Encadenadas
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Laura Mañá yw Palabras Encadenadas a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Laura Mañá.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Darío Grandinetti, Fernando Guillén Gallego a Goya Toledo. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
818
8g - 9g - 10g
Palabras Encadenadas
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Laura Mañá ar 12 Ionawr 1968 yn Barcelona.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Laura Mañá nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
818
760au 770au 780au 790au 800au - 810au - 820au 830au 840au 850au 860au
813 814 815 816 817 - 818 - 819 820 821 822 823
Gomphidia t-nigrum
Gwas neidr o deulu'r Gomphidae (neu'r 'Gweision neidr tindrom') yw'r Gomphidia t-nigrum. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Melody of Love
Ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Arch Heath yw Melody of Love a gyhoeddwyd yn 1928. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Walter Pidgeon. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1928. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Circus ffilm gomedi, fud, Americanaidd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arch Heath ar 15 Gorffenaf 1890.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arch Heath nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ysgol Bryn Elian
Ysgol uwchradd gyfun cyfrwng Saesneg ym Mae Colwyn, Sir Conwy ydy Ysgol Bryn Elian. Mae'n gwasanaethu plant rhwng 11 ac 18 oed yn yr ardal i'r dwyrain o Fae Colwyn, yn cynnwys Hen Golwyn, Llanddulas a Llysfaen.
Y brifathrawes bresennol yw Eithne Hughes. Sefydlwyd yr ysgol yn y 1970au a daeth yn ysgol gyfun yn 1988. Cyflwynir Bagloriaeth Cymru yn y Chweched Ddosbarth.
Mae'r ysgolion cynradd canlynol yn nhalgylch yr ysgol: Ysgol Cynfran (Llysfaen); Ysgol Hen Golwyn (Hen Golwyn), Ysgol Llanddulas (Llanddulas) ac Ysgol Tan Y Marian (Llysfaen).
Shooter
Ffilm llawn cyffro sy'n llawn dirgelwch gan y cyfarwyddwr Antoine Fuqua yw Shooter a gyhoeddwyd yn 2007. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Shooter ac fe'i cynhyrchwyd gan Lorenzo di Bonaventura a Ric Kidney yn Unol Daleithiau America; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: Paramount Pictures, di Bonaventura Pictures. Lleolwyd y stori ym Montana a chafodd ei ffilmio yn Philadelphia a Vancouver. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Jonathan Lemkin a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Mark Mancina. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ned Beatty, Mark Wahlberg, Brian Markinson, Danny Glover, Rhona Mitra, Kate Mara, Tate Donovan, Levon Helm, Michael Peña, Elias Koteas, Rade Šerbedžija, Lane Garrison, Louis Ferreira, Mike Dopud, Tom Butler, Mackenzie Gray, Jonathan Walker a Zak Santiago. Mae'r ffilm Shooter (ffilm o 2007) yn 121 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Peter Menzies oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Conrad Buff IV a Eric Sears sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Point of Impact, sef gwaith ysgrifenedig gan yr awdur Stephen Hunter a gyhoeddwyd yn 1993.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Antoine Fuqua ar 30 Mai 1965 yn Pittsburgh. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1992 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Gorllewin Virginia.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Antoine Fuqua nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Vienna, Illinois
Dinas yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Vienna, gan gynnwys:
Valentina Bartolomasi
Roedd Valentina Bartolomasi (1889 – 1932) yn soprano operatig o'r Eidal.
Cefndir
Ganwyd Bartolomasi yn Modena yn ferch i Bernardo Bartolomasi, athro llais enwog. Ei thad fu ei athro canu. Priododd Antoniani, Il Conte di Padova. Roedd hi'n fodryb i'r gantores opera Mirella Freni
Gyrfa
Cafodd Bartolomasi yrfa opera nodedig rhwng 1910 a 1927. Yn arbennig o lwyddiannus yn y repertoire soprano dramatig. Hi oedd prif soprano gweithiau Wagner ei dydd yn yr Eidal. Mae hi'n ymddangos ar y recordiadau cyflawn cyntaf a wnaed o Andrea Chénier gan Umberto Giordano (fel Maddalena de Coigny), Tosca Giacomo Puccini (yn y rôl deitl), ac Aida Giuseppe Verdi (yn y rôl deitl).
Fe wnaeth ei ymddangosiad proffesiynol cyntaf ym 1911 yn chware rhan Manon yn opera Verdi  Manon Lescaut yn Teatro Verdi, Salerno.
Ymddangosodd yn Teatro Curci, Barletta fel Margherita yn Faust ym 1913, fel Cio-Cio-San yn Madama Butterfly ym 1914. Chwaraeodd Leonora (Forza del Destino) ym 1916 ac eto ym 1918. Chwaraeodd Maddalena (Andrea Chenier) ym 1916 a 1924 ac Amelia (Ballo in Maschera) ym 1920, 1921 a 1922. Bu'n chware rôl Elvira yn opera Verdi Ernani ym 1925 a 1926.
Marwolaeth
Daeth gyrfa Bartolomasi i ben yn gynamserol oherwydd salwch ym 1927. Treuliodd blynyddoedd olaf ei bywyd yn dioddef canser yr endometriwm. Bu farw o'i chlefyd ym Milan yn 43 mlwydd oed.
Wheelton
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Wheelton. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Chorley.
Plentyn newid
Plentyn o dras y Tylwyth Teg a adewir yn y crud wedi i'r Tylwyth Teg ddwyn y plentyn dynol yw plentyn newid. Mae'n draddodiad a geir yn llên gwerin sawl gwlad a diwylliant, yn cynnwys llên gwerin Cymru.
Roedd arferiad i gadw teclyn metel fel siswrn wrth grud baban dynol i gadw'r tylwyth teg, a'r plentyn newid yn eu sgil, i ffwrdd. Mae'n debyg bod rhai pobl yn credu mai plentyn newid oedd unrhyw blentyn â nam meddyliol neu gorfforol yn yr hen ddyddiau.
Camel
Carnolyn mawr sy'n cnoi ei gil, a chanddo goesau main, hir, gyda chrwb neu ddau ar ei gefn yw'r camel. Mae’r camel wedi’i ymaddasu’n arbennig i fyw mewn diffeithdiroedd yn ei allu i fyw ar blanhigion dreiniog gwydn, yn ei allu i gadw dŵr ym meinwe’r corff, ac yn ei draed gyda gwadnau llydan trwchus a chaled a charnau bychain ar flaenau bysedd y traed. Gweithreda'r crwb fel storfa braster a gall oroesi am gyfnodau hiri heb fwyd na diod. Mae'r dromedari (camel uncrwb, camel rhedeg) yn byw yn Arabia a gogledd Affrica; mae'r camel deugrwb yn byw yng nghanolbarth Asia.
Mae camelod yn anifeiliaid gwaith a ddefnyddir gan ddyn i gludo teithwyr a chargo. Ceir tair rhywogaeth: y camel dromedari un crwb (sef 94% o boblogaeth camel y byd), y camel Bactria deugrwb (C. bactrianus) ac sy'n 6%. Y drydedd rhywogaeth yw'r camel Bactria gwyllt (C. ferus) sy'n rhywogaeth ar wahân ac sydd bellach mewn perygl difrifol.
Defnyddir y gair camel hefyd yn anffurfiol mewn ystyr ehangach, a'r term mwy cywir yw "camelid", i gynnwys pob un o'r saith rhywogaeth o'r teulu Camelidae : y camelod gwirioneddol (y tair rhywogaeth uchod), ynghyd â chamelidau'r Byd Newydd: y lama, yr alpaca, y guanaco, a'r ficuña. Daw'r gair ei hun o'r a'r Groeg   (kamēlos) sy'n tarddu o'r Hebraeg, Arabeg neu Phoenician: gāmāl.
Rhywogaethau sy'n bodoli
Mae 3 rhywogaeth yn bodoli:
Bioleg
Disgwyliad oes camel ar gyfartaledd yw 40 i 50 mlynedd. Mae camel dromedari llawndwf yn sefyll 1.85 metr (6 tr 1 modf) wrth yr ysgwydd a 2.15 metr (7 tr 1 modf) ar frig y crwb. Gall camelod Bactria fod yn droedfedd uwch. Medrant redeg hyd at 65 cilometr yr awr (km/a) sef 40 milltir yr awr am gyfnodau byr a chynnal cyflymder o hyd at 40 km/a (25 mya) am gyfnodau hirach. Mae camelod Bactria yn pwyso 300 i 1,000 cilogram a'r dromedariau 300 i 600 kg. Mae bodiau'r carnau yn darparu gafael ychwanegol ar briddoedd amrywiol.
Mae gan y camel dromedari gwrywaidd organ o'r enw dulla yn ei wddf, sach fawr, chwyddadwy y mae'n ei wthio o'i geg pan fydd yn ceisio denu benywod. Mae'n debyg i dafod hir, chwyddedig, pinc yn hongian allan o ochr ei geg. Mae camelod yn paru ar eu heistedd, gyda'r gwryw yn mowntio o'r tu ôl. Gall y gwryw fel arfer alldaflu dair neu bedair gwaith o fewn un sesiwn paru. Camelidau yw'r unig garnolion i baru ar eu heistedd.
Addasiadau ecolegol ac ymddygiadol
Nid yw camelod yn storio dŵr yn uniongyrchol yn eu crwbau (humps); maent yn gronfeydd o feinwe llawn braster. Pan fydd y meinwe hon yn cael ei fetaboli, mae'n cynhyrchu mwy nag un gram o ddŵr am bob gram o fraster a brosesir. Mae'r metaboleiddio braster hwn, tra'n rhyddhau egni, yn achosi dŵr i anweddu o'r ysgyfaint yn ystod resbiradaeth (gan fod angen ocsigen ar gyfer y broses metabolig): yn gyffredinol, mae gostyngiad net mewn dŵr. alt=A portrait of a camel with a visibly thick mane|bawd| Mae cot drwchus y camel yn un o'i nifer o addasiadau sy'n ei gynorthwyo mewn amodau tebyg i anialwch. alt=A leashed pack camel|bawd| Camel yn [[Somalia, sydd â'r boblogaeth camelod fwyaf yn y byd. ]] Mae gan gamelod gyfres o addasiadau ffisiolegol sy'n caniatáu iddynt oroesi dros gyfnodau hir heb unrhyw ffynhonnell allanol o ddŵr. Gall y camel dromedari yfed mor anaml ag unwaith bob 10 diwrnod hyd yn oed o dan amodau poeth iawn, a gall golli hyd at 30% o fàs ei gorff oherwydd diffyg hylif. Yn wahanol i famaliaid eraill, mae celloedd gwaed coch camelod yn hirgrwn yn hytrach na siâp crwn ac mae hyn yn hwyluso llif y celloedd hyn yn ystod dadhydradu ac yn eu gwneud yn well am wrthsefyll amrywiad osmotig uchel heb rwygo wrth yfed llawer iawn o ddŵr: a 600 kg gall camel yfed 200 litr (43 galwyn) o ddŵr mewn tri munud. Mae'r Toyota Prius yn dal hyd at 12 galwyn. Felly mae'r camel yn dal cymaint a thri car a hanner o ddŵr. I gymharu rhwng camelod a da byw eraill, dim ond 1.3 litr o hylif mae'r camel yn ei golli bob dydd tra bod gwartheg yn colli 20 i 40 litr y dydd.
Mae camelod yn gallu gwrthsefyll newidiadau yn nhymheredd y corff hefyd. Gall eu tymheredd amrywio o 34 °C ar doriad gwawr hyd ati 40 °C erbyn i'r haul fachlud, cyn iddynt oeri eto dros nos. Mae cynnal tymheredd yr ymennydd o fewn terfynau penodol yn hollbwysig i anifeiliaid; i gynorthwyo hyn, mae gan y camel rwydwaith cymhleth o rydwelïau a gwythiennau yn gorwedd yn agos iawn at ei gilydd sy'n defnyddio llif gwaed gwrthlif i oeri gwaed sy'n llifo i'r ymennydd. Anaml y mae camelod yn chwysu, hyd yn oed pan fydd y tymheredd amgylchynol yn cyrraedd 49 °C. Mae unrhyw chwys sy'n digwydd yn anweddu ar lefel y croen yn hytrach nag ar wyneb eu cnu (neu got); mae gwres anweddiad felly'n dod o wres y corff yn hytrach na gwres amgylchynol. Gall camelod wrthsefyll colli 25% o bwysau eu corff mewn dŵr, tra bod y rhan fwyaf o famaliaid eraill yn gallu gwrthsefyll dim ond tua 12-14% o ddadhydradu cyn i fethiant y galon ddeillio o aflonyddwch yng nghylchrediad y gwaed.
Pan fydd y camel yn anadlu allan, mae anwedd dŵr yn mynd yn sownd yn eu ffroenau ac yn cael ei adamsugno i'r corff fel modd o arbed dŵr. Gall camelod sy'n bwyta llystyfiant gwyrdd lyncu digon o leithder mewn amodau mwynach i gynnal cyflwr hydradol eu cyrff heb fod angen yfed. de|bawd| Lloi camel domestig neu ddof, yn gorwedd mewn 'safle sternal', safle sy'n ei gynorthwyo i golli gwres Mae côt drwchus y camel yn ei insiwleiddio rhag y gwres dwys a belydrir o'r haul a thwod yr anialwch; rhaid i gamel sydd wedi ei chneifio chwysu 50% yn fwy i osgoi gorboethi. Yn ystod yr haf mae'r gôt yn ysgafnhau o ran lliw, gan adlewyrchu golau yn ogystal â helpu i osgoi llosg haul. Mae coesau hir y camel yn helpu trwy gadw ei gorff ymhellach o'r ddaear a all gynhesu i hyd at 70 °C. Mae gan y dromedari bad o feinwe trwchus dros y sternum a elwir yn bedestal. Pan fydd yr anifail yn gorwedd mewn safle sternal, mae'r pedestal yn codi'r corff o'r wyneb poeth ac yn caniatáu i aer oer basio o dan y corff.
Mae gan gegau camelod leinin o ledr trwchus, sy'n eu galluogi i gnoi planhigion anialwch pigog. Mae amrannau hir a blew clust, ynghyd â ffroenau sy'n gallu cau, yn rhwystr yn erbyn tywod. Os bydd tywod yn cael ei osod yn eu llygaid, gallant ei symud drwy ddefnyddio eu trydydd amrant tryloyw. Cerdda camelod a'u traed wedi'u lledu, ac mae hyn yn eu helpu i symud heb suddo i'r tywod.
Mae arennau a pherfeddion y camel yn adamsugno dŵr yn effeithiol iawn gyda rhan medwlaidd aren y camel yn gorchuddio dwywaith cymaint o arwynebedd ag aren buwch. Yn ail, mae gan gorffilod arennol ddiamedr llai, sy'n lleihau'r arwynebedd ar gyfer hidlo. Mae'r ddau brif nodwedd anatomegol hyn yn galluogi'r camel i gadw dŵr a lleiha colli dwqr drwy wrin mewn amodau eithafol. Daw wrin camel allan fel surop trwchus, ac mae ysgarthion camel mor sych fel nad oes angen eu sychu pan fydd y Bedouins yn eu defnyddio i'w losgi mewn coelcerth.
Geneteg
Yn ôl data moleciwlaidd, gwahanodd y camel Bactria gwyllt (C. ferus) oddi wrth y camel Bactria dof (C. bactrianus) tua miliwn o flynyddoedd yn ôl. Gwahanodd camelidau'r Byd Newydd a'r Hen Fyd tua 11 miliwn o flynyddoedd yn ôl. Er gwaethaf hyn, gall y rhywogaethau hyn groesrywio a chynhyrchu epil hyfyw. Mae'r cama yn hybrid rhwng y camel a'r lama sy'n cael ei fridio gan wyddonwyr i weld pa mor agos yw'r berthynas rhwng y rhiant rywogaethau. Casglodd gwyddonwyr semen o gamel trwy wain artiffisial a semenu lama ar ôl ysgogi ofyliad gyda phigiadau gonadotroffin. Mae'r cama hanner ffordd o ran maint rhwng camel a lama ac nid oes ganddo grwbyn. Mae ganddi glustiau rhwng y camel a'r lama, coesau hirach na'r lama, a charnau rhannol ewin. Fel y mul, mae'r cama yn anffrwythlon, er bod gan y ddau riant yr un nifer o gromosomau.
Esblygiad
Roedd y camel cynharaf y gwyddys amdano, o'r enw Protylopus, yn byw yng Ngogledd America 40 i 50 miliwn o flynyddoedd yn ôl (yn ystod yr Eosen). Roedd tua maint cwningen ac yn byw yng nghoetiroedd agored yr hyn sy'n awr yn Dde Dakota. Erbyn 35 miliwn o flynyddoedd yn ôl, roedd y Poebrotherium yr un maint â gafr ac roedd ganddo lawer mwy o nodweddion tebyg i gamelod a lamas. Yr oedd y Stenomylus carnog, a gerddai ar flaenau ei draed, hefyd yn bod o gwmpas yr amser hwn, ac esblygodd yr Aepycamelus wddf-hir yn y Miosen.
Y camel olaf a oedd yn frodorol i Ogledd America oedd y Camelops hesternus, a ddiflannodd ynghyd â cheffylau, eirth wyneb-byr, mamothiaid a mastodoniaid, slothiaid daear, cathod ysgithrog, a llawer o fegafawna eraill, yn cyd-daro ag ymfudiad bodau dynol o Asia ar ddiwedd y cyfnod Pleistosen, tua 15-11,000 o flynyddoedd yn ôl.
Hanes
Ceir cryn ddadlau pa bryd y dofwyd y camel. Mae'n bosibl bod y dromedariaid wedi eu dofi am y troi cyntaf yn ne Arabia tua 3,000 CC neu mor hwyr â 1,000 CC, a chamelod Bactria yng nghanol Asia tua 2,500 CC,  fel yn Shahr-e Sukhteh, Iran.
Mae gwaith Martin Heide yn 2010 ar ddofi’r camel yn dod i’r casgliad fod bodau dynol wedi dofi camel Bactria erbyn canol y trydydd mileniwm rhywle i’r dwyrain o Fynyddoedd Zagros, gyda’r grefft o ddofi'n ehangu i Fesopotamia. Mae Heide'n awgrymu y gallai sôn am gamelod "yn y naratifau patriarchaidd gyfeirio, o leiaf mewn rhai mannau, at gamel Bactria", tra'n nodi nad yw'r camel yn cael ei grybwyll mewn perthynas â Chanaan.
Darganfu gwaith cloddio archaeolegol diweddar yn Nyffryn Timna gan Lidar Sapir-Hen ac Erez Ben-Yosef yr esgyrn camel dof cynharaf a ddarganfuwyd y tu allan i Benrhyn Arabia, yn dyddio i tua 930 CC.
Casselberry, Florida
Dinas yn, yn nhalaith Florida, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Casselberry, gan gynnwys:
Camel
Tecstilau
Mae pobl yr anialwch a nomadiaid Mongolaidd yn defnyddio blew camel ar gyfer pebyll, yurts, dillad, dillad gwely ac ategolion eraill. Mae gan gamelod flew gwarchod allanol a meddal i lawr mewnol, ac mae'r ffibrau'n cael eu didoli  yn ôl lliw ac oedran yr anifail. Gellir ffeltio'r blew gwarchod i'w defnyddio fel cotiau gwrth-ddŵr ar gyfer bugeiliaid, tra bod y blew meddalach yn cael ei ddefnyddio ar gyfer nwyddau premiwm. Gellir nyddu'r ffibrau hyn i'w defnyddio mewn gwehyddu neu ei wneud yn edafedd ar gyfer gwau â llaw neu grosio. Cofnodir bod blew camel pur yn cael ei ddefnyddio ar gyfer dillad gorllewinol o'r 17g ymlaen, ac o'r 19g defnyddiwyd cymysgedd o wlân a blew camel.
Defnyddiau milwrol
bawd| Carfan camel BSF arbennig, Gorymdaith Diwrnod y Weriniaeth, New Delhi (2004) Erbyn o leiaf 1,200 CC roedd y cyfrwyau camel cyntaf wedi ymddangos, a gellid marchogaeth camelod Bactria. Gosodwyd y cyfrwy cyntaf ar gefn y camel, a rheolwyd camel Bactria gyda chymorth ffon. Fodd bynnag, rhwng 500 a 100 CC, daeth camelod Bactria i ddefnydd milwrol. Rhoddwyd cyfrwyau newydd, a oedd yn galed ond wedi'u plygu, dros y twmpathau gan rannu pwysau'r marchog dros yr anifail. Yn y 7g CC datblygodd y cyfrwy milwrol Arabaidd, gan wella'r cynllun rhyw ychydig.
Mae lluoedd milwrol wedi defnyddio marchfilwyr camel mewn rhyfeloedd ledled Affrica, y Dwyrain Canol, ac o fewn i Lu Diogelwch Ffiniau (BSF) modern India. Digwyddodd y defnydd cyntafa ddogfennwyd o farchfilwyr camel ym Mrwydr Qarqar yn 853 CC. Mae byddinoedd hefyd wedi defnyddio camelod fel anifeiliaid cludo nwyddau yn lle ceffylau a mulod.
Cig
bawd| Dysgl o gig camel a reis ar fwrdd bwyd yn Somali Mae'r camel yn darparu bwyd ar ffurf cig a llaeth. Mae tua 3.3 miliwn o gamelod a chamelidau'n cael eu lladd yn flynyddol am eu cig ledled y byd. Gall un camel ddarparu swm sylweddol o gig ee
Westbury, Swydd Amwythig
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Amwythig, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Westbury. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Amwythig.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,352.
Noche Crist
Arlunydd benywaidd o Rwmania oedd Noche Crist (1909 - 17 Mai 2004).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Rwmania.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Kaisa's Enchanted Forest
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Katja Gauriloff yw Kaisa's Enchanted Forest a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn y Ffindir.
Mae'r ffilm Kaisa's Enchanted Forest yn 75 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Heikki Färm oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Mysterious Intruder
Ffilm du am drosedd gan y cyfarwyddwr William Castle yw Mysterious Intruder a gyhoeddwyd yn 1946. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Eric Taylor a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan George Duning.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Regis Toomey, Barton MacLane, Charles Lane, Richard Dix, Selmer Jackson, Edith Evanson ac Eddy Chandler. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Kaisa's Enchanted Forest
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Katja Gauriloff ar 6 Rhagfyr 1972 yn Aanaar.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Mysterious Intruder
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Castle ar 24 Ebrill 1914 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Los Angeles ar 29 Mehefin 1967.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Castle nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kaisa's Enchanted Forest
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Katja Gauriloff nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Weston Lullingfields
Pentref yn sir seremonïol Swydd Amwythig, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Weston Lullingfields. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Baschurch yn awdurdod unedol Swydd Amwythig.
Catherine Glyn Davies
Hanesydd Cymreig, ieithydd ac athronydd oedd Catherine "Caryl" Glyn Davies (née Catherine Glyn Jones; 26 Medi 1926 – 22 Chwefror 2007); roedd hefyd yn gyfieithydd.
Ganwyd Catherine Glyn Jones yn Nhrealaw, Morgannwg, ar 26 Medi 1926. Priododd ei rhieni yn 1925: gweinidog oedd ei thad, William Glyn Jones (1883-1958), a Catherine oedd y plentyn hynaf; roedd ganddi frawd a dwy chwaer. Mabel (née Williams Lloyd, g. 1897) oedd ei mam.
Coleg
Wedi cyfnod yn ysgol sir y Porth derbyniodd Radd Dosbarth Cyntaf mewn Ffrangeg mewn athroniaeth ym Mhrifysgol Aberystwyth a gradd Meistr yn 1949 am waith ar A critical study of John Locke's examination of Père Malebranche's opinion of seeing all things in God. Treuliodd flwyddyn yn Sorbonne ym Mharis wedi iddi ennill ysgoloriaeth deithiol Kemsley gan Brifysgol Cymru. Yn ystod y cyfnod hwn astudiodd y berthynas rhwng Ffrainc a Lloegr yn niwedd y 1600au - yn Sorbonne - cyn ymuno â chwrs yng Ngholeg Somerville, Rhydychen lle ysgrifennodd draethawd o'r enw The influence of John Locke on literature and thought in eighteenth century France: a study of Locke's influence on the development of the theory of knowledge in France between 1734 and 1748 - a hynny yn 1954. Roedd y gwaith hwn yn rhan o'i Doethuriaieth.
Priodi
Yn Sorbonne, cyfarfu â Gareth Alban Davies (1926-2009) a phriododd y ddau yn 1952 ac er mai yn Otley, Swydd Efrog, y magwyd eu pedwar plentyn, Eleri, Rhodri, Catrin a Gwen, Cymraeg oedd iaith y cartref. Gyda'i gŵr cyfieithodd nofel André Gide La Symphonie pastorale dan y teitl 'Y Deillion' (1965). Treuliodd y teulu dri-deg mlynedd yn Otley, Swydd Efrog.
Dychwelyd i Gymru
Yn 1986 ymddeolodd ei gŵr o'r gadair Sbaeneg yn Leeds a symudodd y teulu i Flaenpant, hen ysgoldy ger Llangwyryfon, Ceredigion, lle y byddent yn arfer treulio gwyliau gan ei fod yn agos at Lyfrgell Genedlaethol Cymru. Dyfarnwyd PhD i Catherine (neu 'Caryl') gan Brifysgol Leeds yn 1989 am draethawd a gyhoeddodd yn 1990. Yn Conscience as Consciousness: the idea of self-awareness in French philosophical writing from Descartes to Diderot ceir trafodaeth athronyddol, gynhwysfawr a chyfeirir at y gyfrol yn aml.
Ieithoedd eraill
Cyfieithodd o'r Rwsieg Y Cosaciaid gan Lev Tolstoy (1998) a thrafododd ‘Y Myfyriwr’ gan Anton Chekhov mewn dwy erthygl (1994-5). Yn 2000 cyhoeddodd gyfrol bwysig ar hanes ieithyddiaeth Geltaidd, Adfeilion Babel: agweddau ar syniadaeth ieithyddol y ddeunawfed ganrif, gwaith a oedd yn olrhain datblygiad syniadau gramadegwyr, geiriadurwyr ac ieithegwyr am ddechreuad a datblygiad iaith a chydberthynas ieithoedd. Ysgrifennodd am yr agweddau a oedd yn deillio o ffynonellau clasurol a Beiblaidd e.e. gwaith John Davies (Mallwyd) ac Edward Lhuyd, a dylanwad ysgolheigion o'r cyfandir e.e. Paul-Yves Pezron a Gottfried Wilhelm von Leibniz ar lenyddiaeth y cyfnod sy'n blaenori darganfyddiad Syr William Jones (1746-1794) o gydberthynas Lladin, Groeg a Sanskrit. Gosododd astudiaethau'r Cymry mewn cyd-destun Ewropeaidd.
Berwr chwerw hyblyg
Planhigyn blodeuol bychan yw Berwr chwerw hyblyg sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Brassicaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Cardamine flexuosa a'r enw Saesneg yw Wavy bitter-cress. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Berwr Cam, Berwr Plygog, Berwr y Nant Mwyaf, Chwerw'r Coed, Hydyf Chwerw.
Turtur benllwyd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Turtur benllwyd (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: turturod penllwyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Leptotila plumbeiceps; yr enw Saesneg arno yw Grey-headed dove. Mae'n perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: Columbidae) sydd yn urdd y Columbiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn L. plumbeiceps, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r turtur benllwyd yn perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: Columbidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
The Marc Pease Experience
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Todd Louiso yw The Marc Pease Experience a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cafodd ei ffilmio yn Gogledd Carolina. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Todd Louiso a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Christophe Beck. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Tim Suhrstedt oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Todd Louiso ar 27 Ionawr 1970 yn Cincinnati.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Todd Louiso nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hoddlesden
Pentref yn sir seremonïol Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Hoddlesden. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn awdurdod unedol Bwrdeistref Blackburn gyda Darwen.
Sweet Jesus, Preacherman
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Henning Schellerup yw Sweet Jesus, Preacherman a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Horace Tapscott.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Marla Gibbs, Michael Pataki, William Smith, Roger E. Mosley a Lee Frost. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Exorcist sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henning Schellerup ar 3 Ionawr 1928 yn Thisted a bu farw yn South Jordan, Utah ar 30 Ionawr 1938.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henning Schellerup nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Wie Luft Zum Atmen
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Ruth Olshan yw Wie Luft Zum Atmen a gyhoeddwyd yn 2005. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Toscana Rossa
Ffilm ddogfen yw Toscana Rossa a gyhoeddwyd yn 1972. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg.
Wie Luft Zum Atmen
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue.
Toscana Rossa
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola.
Southpaw
Ffilm ddrama llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Antoine Fuqua yw Southpaw a gyhoeddwyd yn 2015. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Southpaw ac fe'i cynhyrchwyd gan Todd Black yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Efrog Newydd a chafodd ei ffilmio yn Pittsburgh. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Kurt Sutter a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan James Horner. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw 50 Cent, Jake Gyllenhaal, Naomie Harris, Forest Whitaker, Rachel McAdams, Rita Ora, Victor Ortiz, Roy Jones Jr., Lou DiBella, Miguel Gomez, Joshua Elijah Reese, Michelle Johnston, Clare Foley, Oona Laurence, Beau Knapp, Skylan Brooks, Terry Claybon a John Cenatiempo. Mae'r ffilm Southpaw (ffilm o 2015) yn 124 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Mauro Fiore oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan John Refoua sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Toscana Rossa
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Wie Luft Zum Atmen
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ruth Olshan ar 1 Ionawr 1970 ym Moscfa.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ruth Olshan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Southpaw
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Antoine Fuqua ar 30 Mai 1965 yn Pittsburgh. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1992 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Gorllewin Virginia.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Antoine Fuqua nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Morecambe a Wise
Dau ddigrifwr Seisnig a weithiai ar radio, ffilm a theledu oedd Eric Morecambe ac Ernie Wise, a chyfeirir atynt fel arfer fel Morecambe and Wise, neu Eric and Ernie. Parhaodd eu partneriaeth o 1941 tan farwolaeth Morecambe ym 1984. Mewn rhestr o'r 100 rhaglen deledu Prydeinig gorau, a grëwyd gan y British Film Institute yn 2000, a ddewiswyd gan bobl broffesiynol yn y diwydiant, pleidleisiwyd The Morecambe and Wise Show yn rhif 14th.
Clwb nos
bawd|250px|Goleuadau laser yn goleuo'r dawnslawr yng ngwyl ddawns [[Gatecrasher yn Sheffield, Lloegr]] Canolfan adloniant sydd ar agor yn hwyr yn y nos ydy clwb nos (a elwir weithiau yn glwb neu ddisgo). Gan amlaf, mae clwb nos yn wahanol i far neu dafarn am fod dawnslawr yno a DJ lle mae'r DJ yn chwarae cerddoriaeth ddawns, hip hop, roc, reggae a phop.
Hoghton
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Hoghton. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Chorley.
Erpetogomphus agkistrodon
Gwas neidr o deulu'r Gomphidae (neu'r 'Gweision neidr tindrom') yw'r Erpetogomphus agkistrodon. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Dark Age
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Arch Nicholson yw Dark Age a gyhoeddwyd yn 1987. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Lleolwyd y stori yn Queensland. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Sonia Borg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw John Jarratt a David Gulpilil.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1987. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Last Emperor sef ffilm gan Bernardo Bertolucci. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Andrew Lesnie oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arch Nicholson ar 1 Ionawr 1941 ym Melbourne a bu farw yn Awstralia ar 24 Chwefror 1990.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arch Nicholson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
817
760au 770au 780au 790au 800au - 810au - 820au 830au 840au 850au 860au
812 813 814 815 816 - 817 - 818 819 820 821 822
Andaru Dongale Dorikithe
Ffilm gomedi yw Andaru Dongale Dorikithe a gyhoeddwyd yn 2004. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd అందరూ దొంగలే దొరికితే ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu a hynny gan Chintapalli Ramana.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Prabhu Deva, Brahmanandam, Ali, Ankitha, Rajendra Prasad, Giri Babu, Kiran Rathod, Kovai Sarala, Krishna Bhagavaan, Mallikarjuna Rao, Narsing Yadav, Raghu Babu, M. S. Narayana, Nagendra Babu, Jenny a Benarjee. Mae'r ffilm Andaru Dongale Dorikithe yn 155 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Milo Barus, Der Stärkste Mann Der Welt
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Henning Stegmüller yw Milo Barus, Der Stärkste Mann Der Welt a gyhoeddwyd yn 1983. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1983. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode VI: Return of the Jedi sef ffilm ffugwyddonol gan y cyfarwyddwr ffilm Richard Marquand, Cymro o Lanishen.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henning Stegmüller nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Weston Rhyn
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Amwythig, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Weston Rhyn. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Amwythig. Mae'n agos i'r Waun, Cymru, a Croesoswallt, Lloegr.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,850. Mae'r plwyf sifil yn cynnwys y pentref Bronygarth.
Rhestrir y lle fel Westone yn Llyfr Dydd y Farn (1086).
Troellwr llydanbig Hodgson
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Troellwr llydanbig Hodgson (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: troellwyr llydanbig Hodgson) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Batrachostomus hodgsoni; yr enw Saesneg arno yw Hodgson's frogmouth. Mae'n perthyn i deulu'r Troellwyr llydanbig (Lladin: Podargidae) sydd yn urdd y Caprimulgiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn B. hodgsoni, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
Teulu
Mae'r troellwr llydanbig Hodgson yn perthyn i deulu'r Troellwyr llydanbig (Lladin: Podargidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Masarnen
bawd| Acer pseudoplatanus
Rhywogaeth o fasarnen sy'n frodorol i Ewrop ac de-orllewin Asia yw Masarnen neu Jacmor, Acer pseudoplatanus (Saesneg: Sycamore neu Sycamore Maple). Mae ganddi daldra hyd at 35 m.
Defnyddir ei sudd i wneud surop masarn.
Ffenoleg
Cafwyd casgliad-benthyg o gyfres o ddyddiaduron gan ffermwr ALlJ (nid yw am i ni gyhoeddi ei enw) o waelod Harlech. Mae’r cofnodion yn drwyadl iawn ac mae ynddynt aml i gofnod tymorol cyson o’r gog yn canu am y tro cyntaf ar wennol yn cyrraedd. Y math mwyaf cyson o gofnod sydd ganddo yw cyfres hir o ddyddiadau deilio UN fasarnen ym muarth y fferm. Gosodwyd y cofnodion hyn fel graff (isod). Mae'n awgrymu bod deilio hwyr yn cydfynd efo gwanwyn "hwyr" a deilio cynnar yn cydfynd efo gwanwyn "cynnar". Mae'r graff hefyd yn awgrymu (ond heb sail ystadegol cryf) bod y fasarnen yn tueddu i ddeilio'n gynt yn ddiweddarach (llinell yn gwyro at i lawr i'r dde).
bawd|dim|Graff yn dangos cyfres hir (1954-2006) o ddyddiadau “deilio cyntaf” un fasarnen yng ngwaelodion Harlech gan ALlJ
bawd|Deilen newydd masarnen
Enwau
Mae’r goeden gyflwynedig hon yn dwyn mwy o enwau Cymraeg na‘n holl goed cynhenid Ar wahan i "masarnen" mae "jacmor" sy’n dalfyriad o "sycamor", a "jacan" yn dalfyriad o hwnnw. Mae “sycamor” yn tarddu o sycamor y Beibl, coeden gwahanol iawn. Fe barchuswyd yr enw yn ddiweddarach fel "sycamorwydden". Mae peth tystiolaeth bod yr enw yn amharchus.
Forbrydelse Og Straf i Grønland
Ffilm ddogfen yw Forbrydelse Og Straf i Grønland a gyhoeddwyd yn 2002. Fe'i cynhyrchwyd gan David Katznelson yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan David Katznelson.
Hollins Lane
Pentref yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Hollins Lane. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Forton yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Wyre.
Forbrydelse Og Straf i Grønland
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. David Katznelson hefyd oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dolydd Pen-y-cefn
Mae Dolydd Pen-y-cefn wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 10 Rhagfyr 1986 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 2.35 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Weston-under-Redcastle
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Amwythig, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Weston-under-Redcastle. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Amwythig.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 258.
Berwr chwerw blewog
Planhigyn blodeuol bychan yw Berwr chwerw blewog sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Brassicaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Cardamine hirsuta a'r enw Saesneg yw Hairy bitter-cress. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Berwr Blewog, Berwr y Gerddi, Berwr y Meysydd, Chwerw Blewog, Hydyf Blewog, Hydyf Blewog yr Ardd, Hydyf Blewog y Maes.
Mae'r dail ar ffurf 'roset' a chaiff y planhigyn ei flodeuo gan wenyn.
Cocaine Godmother
Ffilm ddrama am berson nodedig gan y cyfarwyddwr Guillermo Navarro yw Cocaine Godmother a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: Lifetime, Hulu. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan David McKenna. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Catherine Zeta-Jones.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Guillermo Navarro ar 1 Ionawr 1955 yn Ninas Mecsico. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1981 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Guillermo Navarro nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Preston (etholaeth seneddol)
Etholaeth seneddol yn Swydd Gaerhirfryn, Gorllewin Canolbarth Lloegr, yw Preston. Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.
Sefydlwyd yr etholaeth fel etholaeth fwrdeistrefol yn 1983.
When The North Wind Blows
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Stewart Raffill yw When The North Wind Blows a gyhoeddwyd yn 1974. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dan Haggerty a Henry Brandon.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1974. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather Part II sef rhan dau y gyfres Americanaidd boblogaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stewart Raffill ar 27 Ionawr 1942 yn y Deyrnas Gyfunol.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Bianca Wallin
Arlunydd benywaidd o Sweden oedd Bianca Wallin (1 Hydref 1909 - 6 Ionawr 2006).
Cariad Tanddwr
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Bianca Wallin
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Sweden.
Ei thad oedd David Wallin a'i mam oedd Elin Wallin.Bu'n briod i Gábor Kornél Tolnai.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Cariad Tanddwr
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 5,600 o ffilmiau Japaneg wedi gweld golau dydd. Christopher Doyle oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Imaoka Shinji ar 1 Ionawr 1965 yn Osaka.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Imaoka Shinji nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Nora B. Muruaga
Mae Nora B. Muruaga (ganwyd 1963) yn fotanegydd nodedig a aned yn Yr Ariannin.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
The Luck of a Sailor
Ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Robert Milton yw The Luck of a Sailor a gyhoeddwyd yn 1934. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Clifford Grey. Dosbarthwyd y ffilm gan Associated British Picture Corporation.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Thin Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Claude Friese-Greene oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Milton ar 24 Ionawr 1885 yn Gwladwriaeth Ffederal, Sosialaidd, Sofietaidd Rwsia a bu farw yn Los Angeles ar 20 Mai 2003.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Milton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Chris Lillywhite
Cyn-seiclwr proffesiynol Seisnig yw Chris Lillywhite (ganwyd 26 Mawrth 1965). Mae'n dod o East Molesey, Surrey. Enillodd y Milk Race ym 1993, ac mae wedi cystadlu ar y cyfandir. Roedd yn seiclwr proffesiynol rhwng 1987 ac 1999. Cynrychiolodd Lillywhite Logr yng Ngemau'r Gymanwlad 1984, 1994 ac 1998; cafodd ei anghymwyso o gystadlu am fedal pan ganfuwyd iddo dynnu ar siorts y cystadleuydd Awstraliaidd, Grant Rice, gan ei dynnu'n ôl yn ystod y sbrint yn y ras ffordd yn Victoria, Canada yn 1994.
La Pièce : Les Derniers Seront Les Premiers
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Guizmo yw La Pièce : Les Derniers Seront Les Premiers a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Guizmo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tears of The Sun
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bruce Willis, Monica Bellucci, Akosua Busia, Fionnula Flanagan, Tom Skerritt, Peter Mensah, Cole Hauser, Johnny Messner, Nick Chinlund, Jimmy Jean-Louis, Charles Ingram, Eamonn Walker, Cornelia Hayes O'Herlihy, Malick Bowens a Sammi Rotibi. Mae'r ffilm Tears of The Sun yn 142 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Antoine Fuqua nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Diffygiant Antitrypsin Alffa-1
Anhwylder genetig yw Diffygiant Antitrypsin Alffa-1 (A1AD neu AATD), ac fe all arwain at glefyd yr ysgyfaint neu afiechyd yr afu. Fel arfer dechreua'r problemau ynghylch yr ysgyfaint pan mae dioddefwr rhwng 20 a 50 mlwydd oed. Gall sgil-effeithiau gynnwys diffyg anadl, gwichian, neu berygl cynyddol o heintiau'r ysgyfaint. Mae'n bosib iddo arwain at gymhlethdodau'n cynnwys COPD, ymgreithiad yr afu, clefyd melyn newydd-anedig, neu panniculitis.
Achosir A1AD gan mwtadiad yn y genyn SERPINA1, sy'n arwain at ddiffyg cynhyrchiad o antitrypsin alffa-1 (A1AT). Ymhlith y ffactorau risg ar gyfer datblygu clefyd yr ysgyfaint y mae ysmygu sigaréts a llwch amgylcheddol. Mae'r mecanwaith sylfaenol yn cynnwys elastas niwroffil dadflociedig a gorgynhyrchiant o A1AT anarferol yn yr afu. Mae'n awtosomaidd cyd-drechol, sy'n golygu bod un alel diffygiol yn tueddu i arwain at glefydau llai difrifol na dau alel diffygiol. Gellir awgrymu diagnosis drwy asesu symptomau a chynhelir profion gwaed neu brofion genetig i gadarnhau presenoldeb y cyflwr.
Gall triniaethau ar gyfer clefyd yr ysgyfaint gynnwys broncoledyddion, steroidau mewnanadledig, a phan achosir heintiau defnyddir gwrthfiotigau. Mae modd argymell chwistrelliadau mewnwythiennol o'r protein A1AT hefyd, neu mewn achosion hynod ddifrifol, trawsblaniad ysgyfaint. Yn yr un modd, gellir cynnal trawsblaniad afu mewn achosion difrifol o afiechyd yr afu. Argymhellir unigolion a'r cyflwr i beidio ag ysmygu, cynghorir hwy hefyd i dderbyn brechiadau ar gyfer y ffliw, niwmococws, a llid yr afu. Disgwyliad einioes y rheini sy'n ysmygu yw 50 mlwydd oed, lle mae bron yn arferol i'r rheini sydd ddim yn ysmygu.
Effeithia'r cyflwr oddeutu 1 ym mhob 2,500 o bobl Ewrop. Mae 1 ym mhob 5,000 yn datblygu clefydau difrifol. Nid yw'n gyffredin ymysg Asiaid. Credir bod tua 3% o ddioddefwyr COPD yn datblygu'r cyflwr. Disgrifiwyd Diffygiant Antitrypsin Alffa-1 am y tro cyntaf yn y 1960au.
Art Deco Detective
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Philippe Mora yw Art Deco Detective a gyhoeddwyd yn 1994. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Erpetogomphus boa
Gwas neidr o deulu'r Gomphidae (neu'r 'Gweision neidr tindrom') yw'r Erpetogomphus boa. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.