cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Samuel Smith
Gyrfa Wleidyddol
Ym 1878 cafodd Smith ei ethol fel aelod Annibynnol o gyngor tref Lerpwl, gan gael ei ail ethol ym 1882, gan annog y cyngor i roi sylw arbennig i achos cyfradd marwolaethau isel y dref. Ym 1882 cafodd, hefyd, ei ethol i'r Senedd am y tro cyntaf fel un o dri AS etholaeth Lerpwl mewn isetholiad a achoswyd gan ddyrchafiad un o'r cyn aelodau Ceidwadol i Dy'r Arglwyddi. Diddymwyd sedd Lerpwl ym 1885 a chredwyd naw sedd un aelod yn ei le. Safodd Smith yn aflwyddiannus yn etholaeth newydd Abercromby.
Wedi colli ei le yn y senedd aeth ar un o'i deithiau mynych i'r India, tra yno fe glywodd am isetholiad oedd i'w cynnal yn Sir y Fflint a achoswyd trwy ddyrchafiad Richard Grosvenor, Barwn 1af Stalbridge i'r bendefigaeth, cafodd Smith ei enwebu fel yr ymgeisydd Rhyddfrydol a thrwy ymgyrch a gynhaliodd trwy yrru telegramau o'r India llwyddodd i gael ei ethol gan dal y sedd hyd ei ymddeoliad o'r Senedd ar adeg etholiad cyffredinol 1906.
Cafodd ei godi i'r Cyfrin Gyngor ym Mis Tachwedd 1906.
Marwolaeth
chwith|bawd|Cofeb Samuel Smith, Sefton Park, Lerpwl Ar 23in Tachwedd arweiniodd Smith ddirprwyaeth i'r India er mwyn ymweld â Chyngres Cenedlaethol India a 'r Mudiad Dirwest Eing-Indiaidd ; tra ar y daith bu farw o drawiad ar y galon yn ninas Calcuta.
William Edwards (peiriannydd)
Peirianydd sifil o dde Cymru oedd William Edwards (bedyddiwyd 8 Chwefror 1719 – 7 Awst 1789). Yn ffermwr ar hyd ei oes, ac yn weinidog gyda'r Annibynwyr hefyd, cafodd yrfa lwyddiannus fel cynllunydd ac adeiladydd pontydd yn ne a gorllewin Cymru.
Ganed William Edwards ym mhlwyf Eglwys Ilan, Morgannwg yn 1719. Roedd ei dad yn ffermwr a bu rhaid i'r mab weithio ar y fferm, felly ni chafodd lawer o addysg ffurfiol. Bu ganddo ddawn at adeiladu pethau ar y fferm ac yn nes ymlaen symudodd i Gaerdydd lle cafodd waith yn codi gefeiliau gof. Yn y dref honno dysgodd ei dipyn Saesneg.
Daeth ei gyfle mawr yn 1746 pan ymgymerodd â'r gwaith o godi pont ar afon Taf yn ei blwyf genedigol, ym mhentref bychan (y pryd hynny) Pontypridd. Golchwyd y bont, a godwyd ar bentanau, i ffwrdd gan y llif ar ôl glaw trwm ddwy flynedd yn ddiweddarach. Roedd Edwards wedi addo y byddai'r bont yn sefyll am saith mlynedd ac felly aeth ati i'w hail-godi. Pont un bwa oedd hon, ond yr un fu ei thynged oherwydd gormod o bwysau. Hyd yn hyn roedd wedi dilyn cynlluniau pobl eraill, ond ail-ddechreuodd ar y gwaith â chynllun o'i eiddo ei hun. Cadwodd at y cynllun o bont un bwa ond y tro yma tyllodd yr ystlysau i leihau'r pwysau mawr a safodd. Pan orffenwyd y bont yn 1755 dywedwyd mai hi oedd y bont un bwa fwyaf a harddaf yn y byd.
Mewn canlyniad daeth William Edwards yn enwog a bu galw mawr am ei wasanaeth. Cododd sawl pont arall, dros afon Tywy ac afon Wysg, yn Llanymddyfri, Aberafan, Y Betws a'r Clas-ar-Wy. Honnai fod ei gynllun arbennig o adeiladu yn dod o sylwi'n fanwl ar adeiladwaith Castell Caerffili.
Hyd ei ddyddiau olaf parhaodd i ffermio ar fferm y teulu a gwasanaethu fel gweinidog. Bu farw yn 1789 gan adael chwech o blant ar ei ôl. Cododd un o'i feibion, Dafydd, bont Llandeilo a phont Casnewydd.
Studenten Skifter Skilte
Ffilm fud (heb sain) yw Studenten Skifter Skilte a gyhoeddwyd yn 1913. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Aderyn haul cynffonfforchog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Aderyn haul cynffonfforchog (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar haul cynffonfforchog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Aethopyga christnae; yr enw Saesneg arno yw Fork-tailed sunbird. Mae'n perthyn i deulu'r Adar haul (Lladin: Nectarinidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Studenten Skifter Skilte
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mathilde Nielsen, Valdemar Møller, Hakon Ahnfelt-Rønne a Rasmus Ottesen.
Aderyn haul cynffonfforchog
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. christnae, sef enw'r rhywogaeth.
Studenten Skifter Skilte
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1913. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Raja Harishchandra sef ffilm fud o India gan Dadasaheb Phalke.
Aderyn haul cynffonfforchog
Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.
Studenten Skifter Skilte
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Aderyn haul cynffonfforchog
Teulu
Mae'r aderyn haul cynffonfforchog yn perthyn i deulu'r Adar haul (Lladin: Nectarinidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Madison County
Ceir sawl lle o'r enw Madison County gan gynnwys:
Chalcolithig
Mae cyfnod y Chalcolithig (Groeg: khalkos + lithos 'carreg gopr') neu Oes y Copr (a elwir hefyd yn Eneolithig (Aeneolithig)), yn gam yn natblygiad diwylliant y ddynolryw a welodd ymddangosiad graddol yr offer metel cyntaf a ddefnyddid ochr yn ochr ag offer carreg. Mae'r term(au) a'i ddefnydd gan archaeolegwyr yn amrywio'n fawr.
Mae'r cyfnod yn un o drawsnewid rhwng y Neolithig (Oes y Cerrig) ac Oes yr Efydd, sy'n gorwedd y tu allan i'r hen system tair oes ar gyfer Cynhanes. Ymddengys fod pobl yn araf i ddefnyddio copr, efallai'n bennaf am ei bod yn fetel gymharol brin a meddal, a'i bod wedi cael ei chymysgu gyda thun a metelau eraill yn gynnar iawn; ffaith sy'n ei gwneud hi'n anodd i wahaniaethu rhwng y gwahanol diwylliannau Chalcolithig a'u dosbarthu'n drefnus.
Y canlyniad yw bod y term yn tueddu i gael ei ddefnyddio mewn rhai lleoedd yn unig, yn bennaf yn ne-ddwyrain Ewrop a gorllewin a chanolbarth Asia (o tua'r 4ydd milenniwm CC ymlaen). Fe'i defnyddir weithiau i ddisgrifio rhai o wareiddiaid yr Amerig yn y cyfnod yn union cyn dyfodiad yr Ewropeiaid yn ogystal.
O 4300 i 3200 CC yn y cyfnod Chalcolithig, mae Gwareiddiad Dyffryn Indus yn dangos cyfatebiaethau ceramig gyda diwylliannau cynnar de Tyrcmenistan a gogledd Iran, sy'n awgrymu teithio a masnachu ar raddfa sylweddol.
Furzebrook, Dorset
Pentref yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy Furzebrook.
Sheridan County
Ceir sawl lle o'r enw Sheridan County gan gynnwys:
Davidson County
Ceir sawl lle o'r enw Davidson County gan gynnwys:
Pattabhishekam
Ffilm ddrama rhamantus gan y cyfarwyddwr K. Raghavendra Rao yw Pattabhishekam a gyhoeddwyd yn 1985. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu a hynny gan K. Raghavendra Rao a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan K. Chakravarthy.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Nandamuri Balakrishna. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1985. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Back to the Future sef ffilm wyddonias Americanaidd am fachgen a’i gar yn cael ei yrru i’r dyfodol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd. Kovelamudi Surya Prakash Rao oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm K Raghavendra Rao ar 23 Mai 1942 yn Krishna. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1977 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Mike Weir
2001-2010
Fe'i etholwyd yn Aelod Seneddol yn gyntaf yn 2001 ac ef oedd Llefarydd yr SNP dros Ddiwydiant. Yn 2005 daliodd ei afael yn ei sedd. Ychwanegwyd 'Ynni a'r Amgylchedd' at ei bortffolio, a gweithiodd yn ddiwyd ar faterion a oedd yn ymwneud a'r Swyddfa Bost.
Pattabhishekam
Gweler hefyd
Cyhoeddodd K. Raghavendra Rao nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mike Weir
Etholiad 2015
Yn Etholiad Cyffredinol 2015 enillodd Plaid Genedlaethol yr Alban 56 allan o 59 sedd yn yr Alban. Yn yr etholiad hon, derbyniodd Mike Weir 24130 o bleidleisiau, sef 54.2% o'r holl bleidleisiau a fwriwyd, sef gogwydd o +14.7 ers etholiad 2015 a mwyafrif o 11230 pleidlais.
Frome Vauchurch
Pentrefan a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr ydy Frome Vauchurch. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dorset.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 149.
Hen domen Castell Isaf
Hen domen, neu fwnt, o'r Oesoedd Canol ydy Hen domen Castell Isaf, heb y mur gwarcheidiol arferol, sef y “beili”. Lleoliad: ger Llangernyw, Sir Conwy;. Fe godwyd y rhan fwyaf o'r tomenni hyn yng Nghymru rhywdro rhwng degawdau olaf yr 11g ac ail hanner y 12g allan o bridd a charreg, gyda ffos o'u cwmpas fel rheol. Y Normaniaid ddaeth â'r math hwn o amddiffynfa o Ffrainc i wledydd Prydain a mabwysiadwyd y dechnoleg gan y Cymry.
Fe'i cofrestrwyd gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: DE077.
Mae'r clwstwr mwyaf o'r tomennydd hyn drwy wledydd Prydain i'w weld yn ardal y gororau (neu'r Mers): sef Swydd Amwythig, Swydd Gaer, Swydd Henffordd, Powys a Sir y Fflint fel y caiff ei adnabod heddiw.
Ysgwd-ffordd
Mae Ysgwd-ffordd yn gopa mynydd a geir rhwng y Trallwng a'r Gelli Gandryll;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 326m: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 440 metr (1444 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 8 Mehefin 2009.
PEX14
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn PEX14 yw PEX14 a elwir hefyd yn Peroxisomal biogenesis factor 14 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 1, band 1p36.22.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn PEX14.
Winnebago County
Ceir sawl sir o'r enw Winnebago County yn yr Unol Daleithiau, gan gynnwys:
The Sin That Was His
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Hobart Henley yw The Sin That Was His a gyhoeddwyd yn 1920. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Edmund Goulding.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hobart Henley ar 23 Tachwedd 1887 yn Louisville a bu farw yn Beverly Hills ar 7 Tachwedd 1990. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hobart Henley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lleden Felen Fach
Mae ei diriogaeth yn cynnwys y Môr Canoldir a Chefnfor yr Iwerydd ac mae i'w ganfod ym Môr y Gogledd ac arfordir Cymru.
Ar restr yr Undeb Rhyngwladol dros Gadwraeth Natur (UICN), caiff y rhywogaeth hon ei rhoi yn y dosbarth 'Heb ei gwerthuso' o ran niferoedd, bygythiad a chadwraeth gan nad oes data digonol.
El Silencio De Otros
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Almudena Carracedo a Robert Bahar yw El Silencio De Otros a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Leonardo Heiblum a Jacobo Lieberman.
Mae'r ffilm El Silencio De Otros yn 95 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Almudena Carracedo oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Kim Roberts a Almudena Carracedo sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Almudena Carracedo ar 1 Ionawr 1972 ym Madrid. Mae ganddo o leiaf 6 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Pencampwriaeth y Pum Gwlad 1966
Enillwyd Pencampwriaeth y Pum Gwlad yn 1966  gan Gymru.
El Silencio De Otros
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Almudena Carracedo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Derrick Greenslade Childs
Roedd Derrick Greenslade Childs (1918 – 1987) yn Esgob Mynwy o 1972 hyd 1986 ac yn Archesgob Cymru o 1983 hyd 1986.
Ynys Ellef Ringnes
Ynys yng ngogledd Canada yw Ynys Ellef Ringnes. Mae'n un o Ynysoedd Sverdrup, sy'n ffurfio rhan o Ynysoedd Queen Elizabeth. Er ei bod yn ynys fawr, gydag arwynebedd o 11,295 km2, nid oes poblogaeth barhaol arni.
Yn weinyddol, mae'r ynys yn rhan o diriogaeth Nunavut. Ceir gorsaf dywydd Isachen ar yr arfordir gorllewinol. Enwyd yr ynys ar ôl Ellef Ringnes, un o gefnogwyr ariannol ymgyrch fforio Otto Sverdrup. Hawliwyd yr ynys gan Norwy o 1902 hyd 1930, pan gytunwyd mai eiddo Canada ydoedd.
Karl Fredrik Regerar
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Gustaf Edgren yw Karl Fredrik Regerar a gyhoeddwyd yn 1934. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Oscar Rydqvist a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Eric Bengtson.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Sigurd Wallén.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Thin Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gustaf Edgren ar 1 Ebrill 1895 yn Värmland a bu farw yn Bromma city district ar 8 Chwefror 1976.
Palawan
Un o ynysoedd y Philipinau yw Palawan. Mae hefyd yn enw'r dalaith sydd hefyd yn cynnwys rhai o'r ynysoedd llai o'i chwmpas. Saif i'r gorllewin o ynys eraill y Philipinau. Y brifddinas yw Puerto Princesa.
Karl Fredrik Regerar
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gustaf Edgren nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Palawan
bawd|canol|220px|Lleoliad Palawan yn y Philipinau
Y dalaith yw'r fwyaf o ran arwynebedd ymhlith taleithiau'r Philipinau. Mae twristiaeth yn bwysig yma, gan fod yma draethau da a dwy Safle Treftadaeth y Byd, Parc Cenedlaethol afon danddaearol Puerto Princesa a Parc Môr Arrecife de Tubbataha. Siaredir nifer o ieithoedd yma, yn cynnwys Tagalog, Ilongo, Tausug, Batak, Tagbanua, Palahueño a Cuyunon. Dilynwyr Islam yw'r mwyafrif o'r boblogaeth, er bod nifer sylweddol o Gristnogion hefyd.
The Vagabond Trail
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr William A. Wellman yw The Vagabond Trail a gyhoeddwyd yn 1924. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Dosbarthwyd y ffilm gan Fox Film Corporation.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Buck Jones. Mae'r ffilm The Vagabond Trail yn 50 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1924. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Nibelungen sef ffilm ffantasi Almaenig mewn dwy ran, gan Fritz Lang. Joseph H. August oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William A Wellman ar 29 Chwefror 1896 yn Brookline, Massachusetts a bu farw yn Los Angeles ar 3 Rhagfyr 2003. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1919 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Eglwys Ilan
Plwyf ac aneddiad bychan yn ne Cymru yw Eglwys Ilan (weithiau Eglwys-Ilan neu Eglwysilan). Mae'n gorwedd rhwng Pontypridd ac Ystrad Mynach ac yn cael ei rannu rhwng Rhondda Cynon Taf a Chaerffili. Sancteiddiwyd yr eglwys i gofio am Sant Ilan.
Sommerfuglen Ønsker Tillykke
Ffilm i blant yw Sommerfuglen Ønsker Tillykke a gyhoeddwyd yn 1968. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Eglwys Ilan
Yn hanesyddol roedd y plwyf yn rhan o gantref Senghennydd yn yr Oesoedd Canol. Yma bu cartref Llywelyn Bren. Yn nes ymlaen roedd yn gorwedd yn yr hen Sir Forgannwg. Enwir y plwyf a'r hen eglwys ar ôl Sant Ilan. Dywedir bod ysbrydion wedi aflonyddu ar godwyr yr eglwys gyntaf a bu rhaid iddynt ddewis safle arall am fod y celfi a'r cerrig yn cael eu symud dros nos. bawd|chwith|Eglwys Sant Ilan, Eglwys Ilan. bawd|chwith|Tafarn yn Eglwys Ilan.
Sommerfuglen Ønsker Tillykke
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1968. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 2001: A Space Odyssey sef ffilm wyddonias gan Stanley Kubrick.
Glanvilles Wootton
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr ydy Glanvilles Wootton.
Roland Mathias
Bardd ac awdur oedd Roland Glyn Mathias (4 Medi 1915 - 16 Awst 2007).
Cafodd ei eni yn Nhalybont-ar-Wysg, ger Aberhonddu
Eglwys Ilan
Mae'r plwyf yn cynnwys rhan o Bontypridd, pentref Senghennydd, Eglwys Ilan ei hun (dyrnaid o dai) a'r Groeswen. Mae tua 8,000 o bobl yn byw yn yr ardal heddiw.
Sommerfuglen Ønsker Tillykke
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pioden fôr Magellan
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Pioden fôr Magellan (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: piod môr Magellan) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Haematopus leucopodus; yr enw Saesneg arno yw Magellanic oystercatcher. Mae'n perthyn i deulu'r Piod môr (Lladin: Haematopodidae) sydd yn urdd y Charadriiformes.
John F. Kennedy
Cafodd John Fitzgerald Kennedy, a adnabuwyd hefyd fel Jack Kennedy neu JFK (29 Mai 1917 – 22 Tachwedd 1963) ei ethol yn 35ain Arlywydd Unol Daleithiau America yn Nhachwedd 1960. Gwasanaethodd fel Arlywydd o hynny hyd ei farwolaeth sydyn yn Nhachwedd 1963. Ei obaith oedd cael gwared â thlodi ac anghydraddoldeb. Cynigiodd system uchelgeisiol o yswiriant iechyd y wladwriaeth, Mesur Cymorth Meddygol i'r Henoed a Mesur Hawliau Sifil, ond methodd gael digon o gefnogaeth yn y Gyngres. Ef, yn anad neb arall, a sefydlodd raglen ofod Apollo yn ogystal â chodi Mur Berlin, ac yn ystod ei yrfa, gwelwyd llawer o brotestiadau dros hawliau sifil. Yn gynnar yn ei arlywyddiaeth sefydlodd y Corfflu Heddwch.
Pioden fôr Magellan
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn H. leucopodus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r pioden fôr Magellan yn perthyn i deulu'r Piod môr (Lladin: Haematopodidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
John F. Kennedy
Ganwyd ef i deulu cyfoethog gyda chryn ddylanwad gwleidyddol yn Brookline, Massachusetts. Graddiodd o Brifysgol Harvard yn 1940 ac ymuno â Morwyr Wrth Gefn Llu Morwrol UDA y flwyddyn ddilynol. Yn ystod yr Ail Ryfel Byd bu'n swyddog yn llynges yr Unol Daleithiau yn y Cefnfor Tawel, yn rheoli cyfres o gychod PT, ac enillodd Fedal y Corfflu Llyngesol a Morwrol am ei wasanaeth. Wedi cyfnod byr yn y byd newyddiaduraeth, bu Kennedy yn cynrychioli ardal ddosbarth gweithiol o ddinas Boston yn Nhŷ’r Cynrychiolwyr rhwng 1947 a 1953. Cafodd ei ethol yn ddiweddarach i Senedd UDA a bu’n gwasanaethu fel is-Seneddwr Massachusetts rhwng 1953 a 1960. Tra'r oedd yn y Senedd, cyhoeddodd Kennedy ei lyfr, ‘Profiles in Courage’ a enillodd Wobr Pulitzer iddo. Roedd cyfnod Kennedy fel arlywydd yn gyfnod llawn tensiynau, gyda thensiwn rhwng UDA a gwladwriaethau comiwnyddol adeg y Rhyfel Oer. O ganlyniad, cynyddodd Kennedy nifer y cynghorwyr milwrol oedd gan America yn Ne Fietnam. Yn Ebrill 1961, awdurdododd ymdrech i ddymchwel y llywodraeth yn Ciwba ar y pryd, sef llywodraeth Fidel Castro, yng ngoresgyniad Bae’r Moch. Yn ogystal, awdurdododd Kennedy y Prosiect Ciwbaidd yn Nhachwedd 1961 gyda’r bwriad o oresgyn Ciwba yn ystod haf 1962. Yn Hydref 1962, darganfu awyrennau ysbïo UDA bod canolfannau taflegrau Sofietaidd wedi cael eu hadeiladu ar ynys Ciwba, ac arweiniodd hyn at Argyfwng Taflegrau Ciwba - argyfwng a ddaeth â’r byd at drothwy rhyfel niwclear. Bu Kennedy yn llywyddu hefyd dros sefydlu'r Corfflu Heddwch a sicrhau parhad rhaglen ofod Apollo. Roedd hefyd yn gefnogol i’r Mudiad Hawliau Sifil a bu’n rhannol lwyddiannus wrth basio a gweithredu ei bolisïau domestig a adnabuwyd fel polisïau’r Ffin Newydd.
Ar ddechrau ei ymgyrch i'w ailethol yn Arlywydd, ar 22 Tachwedd 1963, aeth gyda'i wraig Jackie i Dallas, Texas. Wrth deithio mewn car to agored yno, fe'i saethwyd ddwywaith. Cludwyd ef i Ysbyty Parkland, lle bu farw am 13:00. Ar ei farwolaeth olynwyd ef gan y Dirprwy Arlywydd, sef Lyndon Johnson, a dyngodd lw fel yr arlywydd newydd yn syth wedi llofruddiaeth JFK. Cafodd Lee Harvey Oswald, cyn aelod o'r Llu Morwrol (Marines) gyda thueddiadau Marcsaidd, ei gyhuddo o ladd Kennedy, ond cafodd Oswald ei saethu'n farw gan Jack Ruby ar 24 Tachwedd 1963, cyn iddo sefyll ei brawf. Arweiniodd hyn at amryw o theorïau ynglŷn â llofruddiaeth John F. Kennedy.
Daeth yr FBI a Chomisiwn y Barnwr Warren i’r casgliad bod Oswald wedi gweithredu yn annibynnol wrth lofruddio’r arlywydd, ond roedd llawer o grwpiau yn cwestiynu penderfyniad Comisiwn Warren ac yn credu bod Kennedy wedi bod yn darged cynllwyn. Ar ôl ei farwolaeth, cafodd llawer o gynlluniau Kennedy eu gweithredu gan Lywodraeth Johnson, gan gynnwys Deddfau Hawliau Sifil 1964 a 1965 a Deddf Incwm 1964. Bu ei fywyd personol yn destun trafodaeth ddwys ar ôl i wybodaeth newydd am ei wahanol gyflyrau iechyd a sawl perthynas y tu allan i’w briodas ddod i’r amlwg yn ystod y 1970au.
Un o'i blant sydd wedi goroesi, sef Caroline Kennedy, sy'n gyfreithwraig, yn wleidydd ac yn awdur.
Bywyd cynnar ac addysg
Ganwyd John Fitzgerald Kennedy yn 83 Beals Street, yn Brookline, ger Boston, Massachusetts, ar 29 Mai 1917, yn fab i'r gŵr busnes a'r gwleidydd Joseph Patrick "Joe" Kennedy (1888–1969) a'r dyngarwr Rose Elizabeth Fitzgerald-Kennedy (1890–1995). Ei dad oedd mab hynaf y gŵr busnes a'r gwleidydd Patrick Joseph "P. J." Kennedy (1858–1929) a Mary Augusta Hickey-Kennedy (1857–1923). Roedd ei fam yn ferch i Faer Boston, sef John Francis "Honey Fitz" Fitzgerald (1863–1950) a Mary Josephine "Josie" Hannon-Fitzgerald (1865–1964). Roedd gan ei daid a'i nain o'r ddwy ochr gysylltiadau teuluol ag Iwerddon.
Cafodd ei addysg gychwynnol yn ardal Boston, ac yna ym mis Medi 1927 symudodd y teulu o Boston i gymdogaeth Riverdale yn ninas Efrog Newydd. Byddai’r teulu yn treulio hafau a chychwyn yr hydref mewn tŷ roeddent yn berchen arno yn Hyannis Port, Massachusetts, pentref ger Cape Cod, lle byddent yn mwynhau nofio a hwylio. Adeg y Nadolig a Phasg byddai’r teulu yn treulio'r gwyliau yn eu tŷ gaeaf yn Palm Beach, Florida. Bu’n ddisgybl yn ysgol breifat Riverdale Country School i fechgyn ac yna yn Ysgol Canterbury, New Milford, Conneticut. Ym mis Medi 1931 dechreuodd astudio yn ysgol breswyl Choate yn Wallingford, Conneticut, gan raddio yno ym Mehefin 1935. Graddiodd o Goleg Harvard yn 1940 gyda gradd mewn llywodraeth a materion rhyngwladol. Y mis hydref dilynol cofrestrodd yn Ysgol Graddedigion Busnes Stanford ond gadawodd yn gynnar yn 1941 i helpu ei dad i ysgrifennu ei hunangofiant am y cyfnod pan oedd yn llysgennad America. Yna, bu JFK yn teithio drwy Dde America, ac ymwelodd â Cholombia, Ecwador a Pheriw.
Gyrfa wleidyddol
Yn 1946, gyda’i dad yn ei gyllido ac yn rheoli ei ymgyrch o dan y slogan “Mae'r genhedlaeth newydd yn cynnig arweinydd", enillodd Kennedy rownd gyntaf enwebiad y Democratiaid gyda 42% o’r bleidlais, a threchu deg ymgeisydd arall. Wrth ganfasio o gwmpas Boston, roedd maniffesto Kennedy yn galw am dai o safon well i gyn-filwyr, gwell gwasanaeth iechyd i bawb, cefnogaeth i’r undebau oedd yn ymgyrchu dros oriau gwaith rhesymol, gweithle iachus a’r hawl i drefnu, bargeinio a streicio. Ynghyd â Richard Nixon a Joseph McCarthy, roedd Kennedy ymhlith nifer o gyn-filwyr a fu’n ymladd yn ystod yr Ail Ryfel Byd a etholwyd i’r Gyngres y flwyddyn honno.
Bu’n gwasanaethu yn y Tŷ am chwe blynedd, ac roedd yn aelod o'r Pwyllgor Addysg a Gwaith a'r Pwyllgor Materion Cyn-filwyr.
Dechreuodd baratoi yn 1949 ar gyfer ei gais i gael ei ethol i’r Senedd yn 1952 yn erbyn y Gweriniaethwr Henry Cabot Lodge Jr. a oedd wedi bod yn y swydd eisoes am dri thymor. Unwaith eto, Joseph Kennedy oedd yn ariannu ymgyrch ei fab, tra'r oedd ei frawd iau, Robert F. Kennedy, yn rheoli’r ymgyrch. Yn Etholiad Arlywyddol 1952, trechodd y Gweriniaethwr, Dwight D. Eisenhower, ei wrthwynebydd i gael ei ethol yn Arlywydd, ond llwyddodd Kennedy i drechu Lodge gyda chymaint â 70,000 o bleidleisiau i ennill sedd yn y Senedd. Y flwyddyn ganlynol, priododd Jacqueline Bouvier.
Yn ystod y ddwy flynedd nesaf, cafodd Kennedy nifer o lawdriniaethau ar ei gefn. Yn aml iawn, byddai’n absennol o’r Senedd, yn ddifrifol wael ar brydiau, a chafodd yr eneiniad Catholig olaf, hyd yn oed, ar rai achlysuron. Tra'r oedd yn gwella yn 1956, cyhoeddodd ‘Profiles in Courage’, sef llyfr am Seneddwr yn UDA a oedd yn fodlon cymryd risg oherwydd daliadau personol. Enillodd y gyfrol Wobr Pulitzer yn y categori Hunangofiant yn 1957.
Arlywyddiaeth
Ar 17 Rhagfyr 1959, cafodd llythyr oddi wrth staff Kennedy ei ddatgelu, a oedd i fod i gael ei anfon at Ddemocratiaid dylanwadol yn unig, a ddangosai ei fod yn bwriadu cyhoeddi ei ymgyrch am yr arlywyddiaeth ar 2 Ionawr 1960. Felly, ar 2 Ionawr 1960, cyhoeddodd Kennedy ei gais am enwebiad y Democratiaid ar gyfer swydd Arlywydd UDA. Er bod rhai yn cwestiynu oedran a phrofiad Kennedy, roedd ei garisma a’i allu fel siaradwr huawdl wedi ennill nifer o gefnogwyr i’w achos. Roedd llawer o Americaniaid yn arddel rhagfarn yn erbyn Catholigion ond fe wnaeth cefnogaeth Kennedy i’r syniad o wahanu'r eglwys oddi wrth y wladwriaeth ddiffiwsio sefyllfa a allai fod wedi achosi llawer o wrthdaro.
Tomen y Castell
Hen domen, neu fwnt, o'r Oesoedd Canol ydy Tomen y Castell (hefyd: Tomen Castell), heb y mur gwarcheidiol arferol, sef y “beili”. Lleoliad: ger Dolwyddelan, Sir Conwy;.
Daughters of Emmanuelle
Ffilm bornograffig yw Daughters of Emmanuelle a gyhoeddwyd yn 1983. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Tomen y Castell
Cyn i Gastell Dolwyddelan gael ei godi roedd Dyffryn Lledr yn cael ei amddiffyn gan gastell llai, a adwaenir heddiw fel Tomen y Castell. Ar y safle ceir craig gydag olion aneglur muriau twr amddiffynnol sy'n gorwedd chwarter milltir i'r de-ddwyrain o'r castell presennol.
John F. Kennedy
Arlywyddiaeth
Teithiodd Kennedy yn eang er mwyn cynyddu ei gefnogaeth ymhlith pleidleiswyr Democrataidd a Democratiaid dylanwadol. Ceisiodd Kennedy ennill cymaint â phosib o’r rhagetholiadau er mwyn gwella ei siawns o ennill yr enwebiad. Yn ei brawf pwysig cyntaf, enillodd Kennedy ragetholiad Wisconsin. bawd|Kennedy yn siarad ym Mhrifysgol Rice ar 12 Medi 1962 Enillodd ymgyrch Kennedy fomentwm ar ôl y ddadl gyntaf, gan fynd ar y blaen i Nixon. Yn 1960 enillodd Kennedy gefnogaeth y Democratiaid fel ymgeisydd y blaid ar gyfer swydd Arlywydd UDA. Dewisodd JFK Lyndon Johnson fel ei gyd-ymgeisydd ar gyfer swydd y Dirprwy Arlywydd oherwydd credai y gallai’r Seneddwr o Texas ei helpu i ennill cefnogaeth yn y de. Ar gychwyn yr ymgyrch etholiadol am yr Arlywyddiaeth, roedd ymgeisydd y gweriniaethwyr, sef Richard Nixon, a oedd hefyd yn ddirprwy arlywydd ar y pryd, tua chwe phwynt o flaen Kennedy yn y polau piniwn. Yn ystod Medi a Hydref 1960, darlledwyd y trafodaethau arlywyddol rhwng Nixon a Kennedy. Rhain oedd y rhai cyntaf erioed i gael eu darlledu yn hanes UDA. Ymddangosai bod y gwylwyr teledu yn credu mai Kennedy oedd enillydd y dadleuon, tra bod y gwrandawyr radio yn credu mai Nixon oedd y buddugwr, neu ei fod ef a Kennedy yn gydradd. Bellach, mae’r dadleuon rhwng y ddau yn cael eu hystyried yn drobwynt pwysig yn hanes gwleidyddol America oherwydd dechreuwyd sylweddoli pa mor bwysig oedd teledu fel cyfrwng cyfathrebu mewn materion gwleidyddol.
Daughters of Emmanuelle
Mae'r ffilm Daughters of Emmanuelle yn 86 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
John F. Kennedy
Arlywyddiaeth
Ar Ddiwrnod yr Etholiad, trechodd Kennedy Nixon yn un o’r etholiadau arlywyddol mwyaf agos yn hanes yr 20g. Ymhlith yr etholwyr, roedd pleidlais Kennedy yn 49.7% o gymharu â Nixon, a oedd wedi sicrhau 49.5% o'r bleidlais, tra yn y Coleg Etholiadol enillodd Kennedy 303 o bleidleisiau o gymharu â’r 219 o bleidleisiau a gafodd Nixon. Gwrthododd pedwar ar ddeg o etholwyr Mississippi ac Alabama gefnogi Kennedy oherwydd ei fod yn cefnogi’r Mudiad Hawliau Sifil. Pleidleisiodd y pedwar ar ddeg dros y Seneddwr Harry F. Byrd o Virginia, fel y gwnaeth etholwr o Oklahoma. Kennedy oedd yr arlywydd ieuengaf yn hanes UDA, er roedd Theodore Roosevelt flwyddyn yn iau, sef 42 mlwydd oed, pan ymgymerodd â swydd yr Arlywydd yn dilyn llofruddiaeth William McKinley yn 1901.
Tomen y Castell
Fe godwyd y rhan fwyaf o'r tomenni hyn yng Nghymru rhywdro rhwng degawdau olaf yr 11g ac ail hanner y 12g allan o bridd a charreg, gyda ffos o'u cwmpas fel rheol. Y Normaniaid ddaeth â'r math hwn o amddiffynfa o Ffrainc i wledydd Prydain a mabwysiadwyd y dechnoleg gan y Cymry. Mae'n debyg mai Tywysogion Gwynedd a gododd Domen y Castell.
Daughters of Emmanuelle
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1983. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode VI: Return of the Jedi sef ffilm ffugwyddonol gan y cyfarwyddwr ffilm Richard Marquand, Cymro o Lanishen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
John F. Kennedy
Arlywyddiaeth
Tyngodd John F. Kennedy y llw arlywyddol fel 35ain Arlywydd UDA am 12 o’r gloch ar 20 Ionawr 1961. Yn ei araith gychwynnol, galwodd ar ddinasyddion America i fod yn ddinasyddion gweithgar gan ddweud, ''‘Peidiwch â gofyn beth all eich gwlad wneud drosoch chi. Gofynnwch beth allwch chi ei wneud dros eich gwlad’''. Yn ei araith gofynnodd i wledydd ar draws y byd ymuno i frwydro yn erbyn yr hyn a ddisgrifiwyd ganddo fel ‘gelynion cyffredin dynoliaeth: tlodi, afiechyd a rhyfel ei hun’.
Bu argyfwng yn gynnar yn ei bolisi tramor pan gytunwyd yn Ebrill 1961 ar gynllun gan Kennedy a fyddai’n caniatâu glanio 1,400 o gyn-alltudion o Ciwba, wedi eu hyfforddi gan y CIA, i oresgyn Ciwba o’r môr. Byddai’r milwyr yn glanio ym Mae’r Moch, Ciwba. Bwriad y goresgyniad oedd achosi gwrthryfel a fyddai’n dymchwel llywodraeth gomiwnyddol Fidel Castro. Methiant fu’r cynllwyn, gyda bron pob un o’r alltudion yn cael eu cipio neu eu lladd. Ym Mehefin 1961, cyfarfu Kennedy â'r arweinydd Sofietaidd, Nikita Khruschev, yn Fienna er mwyn trafod dinas Berlin, a oedd wedi cael ei rhannu ar ôl yr Ail Ryfel Byd rhwng y Cynghreiriaid a’r Undeb Sofietaidd. Ddeufis yn ddiweddarach, gorymdeithiodd milwyr Dwyrain yr Almaen i mewn i’r ddinas a chodi mur oedd yn rhannu’r ddinas, sef Mur Berlin. Mewn ymateb i hyn, anfonodd Kennedy gonfoi o filwyr i ddangos i drigolion Gorllewin Berlin bod UDA yn eu cefnogi, ac yn ninas Berlin ym Mehefin 1963 traddododd Kennedy un o’i areithiau enwocaf.
Bu cyfnod Kennedy fel arlywydd yn gyfnod pan aethpwyd ati i geisio trafod a datrys rhai o brif bynciau’r cyfnod – Argyfwng Taflegrau Ciwba, America Ladin a thwf Comiwnyddiaeth, sefydlu'r Corfflu Heddwch, Fietnam, Mudiad Hawliau Sifil, y ras i’r gofod a llawer o faterion eraill.Llofnododd Kennedy Waharddiad Prawf Niwclear a oedd yn gwahardd profi arfau niwclear yn yr amgylchedd, yn y môr ac ar y tir. Cyflwynodd hefyd argymhelliad a fyddai’n gweddnewid polisi mewnfudo America – a adnabuwyd yn ddiweddarach fel Deddf Mewnfudo a Chenedligrwydd 1965. Roedd y ddeddf hon yn newid y pwyslais ar fewnfudo o wledydd Ewropeaidd i America Ladin ac Asia. Roedd hefyd yn newid y pwyslais o ddewis mewnfudwyr tuag at uno teuluoedd yn hytrach na chwrdd â chwotâu mewnfudo o wledydd penodol.
Credai Kennedy yn gryf mai UDA oedd i fod i arwain y ras i’r gofod. I’r diben hwnnw, awgrymodd wrth Nikita Khruschev ym Mehefin 1961 ac yna yn nes ymlaen yn nhymor yr Hydref 1963, y gallai UDA a’r Undeb Sofietaidd gydlynu prosiect gyda’i gilydd er mwyn fforio i’r gofod. Yn y cyfarfod cyntaf, daeth i’r amlwg bod yr Undeb Sofietaidd ymhell ar y blaen i UDA yn nhechnoleg y gofod. Ar yr ail dro pan gyfarfu’r ddau, roedd rhaglen ofod America yn fwy blaengar nag un yr Undeb Sofietaidd, a sylweddolodd Khruschev bod mantais wrth rannu’r gost ariannol, ond llofruddiwyd Kennedy cyn i gytundeb swyddogol gael ei lunio.
La Preuve
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr André Hugon yw La Preuve a gyhoeddwyd yn 1921. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
John F. Kennedy
Arlywyddiaeth
Mewn sesiwn o’r Gyngres ar 25 Mai 1961 amlinellodd Kennedy ei fwriad mai UDA fyddai’r wlad gyntaf i lanio dyn ar y lleuad.
La Preuve
Y prif actor yn y ffilm hon yw Elmire Vautier. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
John F. Kennedy
Arlywyddiaeth
Yn ystod ei arlywyddiaeth wynebodd Kennedy lawer o broblemau yn ymwneud â materion hawliau sifil a oedd yn deillio o Ddyfarniad y Llys Goruchaf yn 1954, a ddyfarnodd bod arwahanu hiliol yn yr ysgolion yn anghyfansoddiadol. Teimlai Kennedy fod y sefyllfa a fodolai yn y taleithiau deheuol yn rhai a allai achosi problemau dirfawr, ac yn aml iawn ymddangosai fel petai ei fod wedi datgysylltu oddi wrth y Mudiad Hawliau Sifil.
Whimble
Mae Whimble yn gopa mynydd a geir rhwng y Trallwng a'r Gelli Gandryll;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 514m: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
La Preuve
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1921. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Kid sef ffilm gomedi a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Whimble
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Dewey. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 599 metr (1965 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 10 Mawrth 2007.
La Preuve
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm André Hugon ar 17 Rhagfyr 1886 yn Alger a bu farw yn Cannes ar 8 Awst 2007.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd André Hugon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Perle Fine
Arlunydd benywaidd o Boston, Unol Daleithiau America oedd Perle Fine (1905 - 1988).
John F. Kennedy
Arlywyddiaeth
Llofruddiwyd Kennedy ar 22 Tachwedd 1963 yn Dallas, Texas, brin tair blynedd wedi iddo ddechrau yn swydd yr arlywydd.
Rhwyll bluog
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw rhwyll bluog, sy'n enw benywaidd; yr enw lluosog ydy rhwyllau pluog; yr enw Saesneg yw Feathered Gothic, a'r enw gwyddonol yw Tholera decimalis. Mae i'w ganfod yn Sgandinafia a gorllewin Ewrop.
John F. Kennedy
Ymosodiad a marwolaeth
Ar ddechrau ei ymgyrch etholiadol, ar 22 Tachwedd 1963, aeth gyda'i wraig Jackie i Dallas, Texas. Wrth deithio mewn car to agored yno, fe'i saethwyd ddwywaith. Fe'i cludwyd i Ysbyty Parkland, lle bu farw am 13:00. Cafodd Lee Harvey Oswald, cyn aelod o'r Marines gyda thueddiadau Marcsaidd, ei gyhuddo o ladd Kennedy, ond cafodd Oswald ei saethu'n farw gan Jack Ruby ar 24 Tachwedd 1963, cyn iddo sefyll ei brawf, gan esgor ar amryw theorïau ynglŷn â llofruddiaeth John F. Kennedy.
Rhwyll bluog
38–48 mm ydy lled adenydd agored yr oedolyn ac fe'i canfyddir ar ei adain rhwng Awst a Medi.
Gweiriau amrywiol yw prif fwyd y siani flewog.
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Perle Fine
Fe'i ganed yn Boston a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Rhwyll bluog
Cyffredinol
Wedi deor o'i ŵy mae'r rhwyll bluog yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Perle Fine
Bu farw yn East Hampton.
Tomen y Castell
Fe'i cofrestrwyd gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: CN196.
Mae'r clwstwr mwyaf o'r tomennydd hyn drwy wledydd Prydain i'w weld yn ardal y gororau (neu'r Mers): sef Swydd Amwythig, Swydd Gaer, Swydd Henffordd, Powys a Sir y Fflint fel y caiff ei adnabod heddiw.
Adiós Problemas
Ffilm ddrama rhamantus gan y cyfarwyddwr Kurt Land yw Adiós Problemas a gyhoeddwyd yn 1955. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Osvaldo Terranova, Marlene, Enrique Muiño, Amalia Sánchez Ariño, Hilda Rey, Miguel Dante ac Alberto Berco. Mae'r ffilm Adiós Problemas yn 79 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1955. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rebel Without a Cause sy’n ffilm glasoed gan y cyfarwyddwr ffilm oedd Nicholas Ray. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kurt Land nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Les Chères Images
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr André Hugon yw Les Chères Images a gyhoeddwyd yn 1920. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1920. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Cabinet of Dr. Caligari sef ffilm arswyd Almaeneg gan Robert Wiene.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm André Hugon ar 17 Rhagfyr 1886 yn Alger a bu farw yn Cannes ar 8 Awst 2007.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd André Hugon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Faraib
Ffilm llawn cyffro yw Faraib a gyhoeddwyd yn 1983. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd फ़रेब ac fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Bappi Lahiri.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mithun Chakraborty, Shriram Lagoo, Jagdeep a Ranjeeta Kaur.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1983. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode VI: Return of the Jedi sef ffilm ffugwyddonol gan y cyfarwyddwr ffilm Richard Marquand, Cymro o Lanishen. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ioga
bawd|275px|Cerflun o [[Shiva yn perfformio myfyrdod iogig yn yr ymddaliad Padmasana.]]
Disgyblaethau traddodial meddyliol a chorfforol sy'n tarddu o India yw ioga (Sansgrit, Pāli: योग yóga). Mae ioga hefyd yn un o chwe ysgol uniongred (āstika) athroniaeth Hindŵ, ac at y nod mae'r ygol hwnnw yn anelu ati. Mae hefyd yn cyfeirio at y swm o'r holl weithgareddau meddyliol, llafar a chorfforol yn Jainiaeth.
Gelwir gwahanol safleoedd neu siap y corff yn asana a cheir rhai cannoedd ohonynt.
Mae prif ganghennau ioga yn athroniaeth Hindŵ yn cynnwys Ioga Rāja, Ioga Karma, Ioga Jnana, Ioga Bhakti, a Ioga Hatha. Caiff Ioga Raja ei grynhoi yn Swtrâu Ioga Patanjali, ac adnabyddir yn syml fel Ioga yng nghyd-destun athroniaeth Hindŵ, ac mae'n ran o draddodiad Samkhya Mae nifer o destunau Hindŵ yn trafod agweddau o ioga, gan gynnwys Upanishadau, y Bhagavad Gita, y Pradipika Ioga Hatha, y Shiva Samhita ac amryw o dantrâu.
Mae gan y gair Sansgrit "ioga" sawl ystyr, ac mae'n tarddu o'r gwraidd Sansgrit yuj, sy'n golygu "i reoli", "i ieuo" neu "i uno". Mae cyfeiithiadau'n cynnwyr "ymuno", "cyfuno", "undeb", "cysylltair", a "modd". Yn gyffredinol tu allan i India, mae'r term ioga yn cael ei gysylltu â Ioga Hatha a'i asanas (ymddaliadau) neu fel ffurf o ymarfer corff. Gelwir un sy'n ymarfer ioga neu'n dilyn athroniaeth ioga yn iogi.
Nid oes consensws ar gronoleg na gwreiddiau ioga heblaw ei fod wedi datblygu yn yr India hynafol. Mae dwy ddamcaniaeth eang yn egluro gwreiddiau ioga. Yn gyntaf, mae'r model llinellol yn dadlau bod gan ioga darddiad Aryan, fel yr adlewyrchir yn y corpws testunol Vedig, ac a ddylanwadodd ar Fwdhaeth. Cefnogir y model hwn yn bennaf gan ysgolheigion Hindŵaidd. Mae'r model hwn yn cael ei ffafrio gan ysgolheictod dwyreiniol. Yr ail ddamcaniaeth yw bod ioga'n synthesis o arferion cynhenid, nad ydynt yn Aryan gydag elfennau Aryan. Mae'r model hwn yn cael ei ffafrio gan ysgolheictod y gorllewin.
Cyfansoddwyd yr Upanishad, ar ddiwedd y cyfnod Vedic, ac mae nhw'n cynnwys y cyfeiriadau cyntaf at arferion y gellir eu hadnabod fel ioga clasurol. Mae ymddangosiad cyntaf y gair "ioga", gyda'r un ystyr â'r term modern, yn y Katha Upanishad, a gyfansoddwyd yn ôl pob tebyg rhwng y 5g a'r 3g CC, lle caiff ei ddiffinio fel rheolaeth gyson ar y synhwyrau, ac atal gweithgaredd meddyliol, s'n  arwain at gyflwr uwchnaturiol. Mae'n diffinio lefelau amrywiol o fodolaeth (neu gyflwr). Felly mae yoga yn cael ei ystyried yn broses o fewnoli neu o esgyniad. Dyma'r gwaith llenyddol cynharaf sy'n tynnu sylw at hanfodion ioga.
Mae'r term "yoga" yn y byd Gorllewinol yn aml yn dynodi ffurf fodern o hatha ioga a thechneg ffitrwydd corfforol, lleddfu straen ac ymlacio ar sail osgo'r corff, sy'n cynnwys yr asanas yn bennaf mewn cyferbyniad ag ioga traddodiadol, sy'n canolbwyntio ar fyfyrio ac ymneilltuo o bethau bydol. Fe’i cyflwynwyd gan gwrws o India, yn dilyn llwyddiant addasiad Vivekananda o ioga heb asanas ar ddiwedd y 19g a dechrau’r 20g, a gyflwynodd Ioga Swtra i’r Gorllewin. Enillodd yr Ioga Swtra amlygrwydd yn yr 20g yn dilyn llwyddiant Ioga hatha.
Mae dosbarthu asanas i grwpiau cyffredinol yn newid o ysgol i ysgol, ond, yn fras, mae'r canlynol yn eitha cyffredin:
Rhaid cofio fod ambell asana'n perthyn i fwy nag un grwp. Ceir hefyd grwp o asanas a ddefnyddir i fyfyrio.
Etymoleg
Yn ôl Pāṇini yn y 4g, fodd bynnag, gall y term yoga ddeillio o'r naill neu'r llall o ddau wreiddyn: ioga yujir (i gario'r iau) neu yuj samādhau ("i ganolbwyntio"). Yng nghyd-destun y Sutras Ioga, mae'r gwreiddyn yuj samādhau (i ganolbwyntio) yn cael ei ystyried gan sylwebyddion traddodiadol fel yr etymoleg gywir.
Yn unol â Pāṇini, nododd Vyasa a ysgrifennodd y sylwebaeth gyntaf ar yr Ioga Sutras, bod ioga'n golygu samādhi (canolbwyntio). Mae gan y term kriyāyoga ystyr dechnegol yn y Yoga Sutras (2.1), lle mae'n dynodi agweddau "ymarferol" o athroniaeth o uno'r iogi drwy "undeb â'r goruchaf".
Gelwir rhywun sy'n ymarfer ioga neu'n dilyn athroniaeth ioga gyda lefel uchel o ymrwymiad yn iogi (gellir ei gymhwyso i fenyw neu ddyn, neu arall).
Diffiniad mewn testunau Indiaidd clasurol
Mae'r term Ioga wedi'i ddiffinio mewn amrywiol ffyrdd yn y nifer o wahanol draddodiadau athronyddol a chrefyddol Indiaidd.
Nodau
Nod eithaf ioga yw tawelu'r meddwl a chael mewnwelediad, gorffwys gyda'r ymwybyddiaeth ar wahân, rhyddhau Moksha o Samsara a Duḥkha. Mae'n broses neu'n ddisgyblaeth sy'n arwain at undod (Aikyam) gyda'r Dwyfol (Brahman) neu gyda'ch Hunan (Atman). Mae llunio'r nod hwn yn amrywio yn ôl y system athronyddol neu ddiwinyddol. Yn system glasurol Ashtanga (wyth aelod o ioga), nod eithaf ymarfer ioga yw cyrraedd y cyflwr a elwir yn Samadhi ac aros yn y cyflwr hwnnw mewn 'ymwybyddiaeth bur'.
Yn ôl Jacobsen, mae gan Ioga bum prif ystyr traddodiadol:
Yn ôl yr Americanwr David Gordon White (g. 1953), o'r 5g OC ymlaen, roedd egwyddorion craidd "ioga" fwy neu lai yn eu lle, a datblygodd amrywiadau o'r egwyddorion hyn mewn sawl ffurf dros amser:
Hanes
Dechreuodd ioga ddod i'r amlwg yn hanner cyntaf y mileniwm cyntaf CC., gan ymddangos yn nhestunau Jain, Bwdhaidd a proto-uniongred c. 500 - c. 200 CC. Rhwng 200 CC a 500 CC. roedd "traddodiadau technegol athroniaeth Indiaidd (Hindw, Bwdhaidd, a Jain) yn ymffurfio, yn casglu eu dysgeidiaeth mewn casgliadau a elwir yn 'swtra', a dechreuodd system athronyddol gydlynol o "Patanjaliyogasastra" ddod i'r amlwg. Yn yr Oesoedd Canol gwelwyd ioga'n gwahanu yn sawl traddodiad lloeren ar wahan. Daeth Ioga i sylw'r gorllewinol yng nghanol y 19g ynghyd â phynciau eraill o darddiad Indiaidd.
Y cyfeiriadau cynharaf (1000–500 CC)
Y Vedas, yr unig destunau a gadwyd o'r cyfnod Vedic cynnar ac a godiwyd rhwng c.1200 a 900 CC, yw'r cyfeiriadau cyntaf at arferion tebyg i ioga. Mae'r rhain yn gysylltiedig yn bennaf ag ymgosbi a diwinyddiaeth asgetig, sydd ar gyrion y drefn Brahmanaidd.
Mae Nasadiya Sukta y Rig Veda yn awgrymu presenoldeb traddodiad myfyriol Brahmanaidd cynnar. Sonnir am dechnegau rheoli anadl ac egni hanfodol yn yr Atharvaveda ac yn y Brahmanas (ail haen y Vedas, a gyfansoddwyd tua 1000–800 CC).
Dywed Flood fod "y Samhitas [mantras y Vedas] yn cynnwys rhai cyfeiriadau [...] at yr ascetig, sef y Munis neu'r Keśins a'r Vratyas." Yn ôl Werner (1977), nid yw'r Rigveda'n disgrifio ioga, ac nid oes llawer o dystiolaeth ynghylch beth oedd yr arferion. Mae'r disgrifiad cynharaf o "rywun o'r tu allan nad yw'n perthyn i'r sefydliad Brahminig" i'w gael yn emyn Keśin 10.136 o'r Rigveda, llyfr neu mandala ieuengaf y Rigveda, a godiwyd tua 1000 BCE.
Y Cyfnod 500-200 CC
Mae cysyniadau systematig ioga yn dechrau dod i'r amlwg yn nhestunau c. 500–200 CC fel y testunau Bwdhaidd Cynnar, yr Upanishads Canol, y Bhagavad Gita a Shanti Parva o'r Mahabharata. alt=Painting of Mahavira meditating under a tree|chwith|bawd| Yr āsana lle dywedir bod y Jain Mahavira wedi cyrraedd y preseoldeb o'r cyfan Yn ôl Geoffrey Samuel, "mae'r dystiolaeth orau hyd yn hyn" yn awgrymu bod arferion Ioga "a ddatblygwyd yn yr un cylchoedd asgetig â'r symudiadau śramaṇa gynnar (Bwdhyddion, Jainas ac Ajivikas), tua'r 6g a'r 5g CC yn ôl pob tebyg." Digwyddodd hyn yn ystod yr hyn a elwir yn gyfnod 'Ail Drefoli '. Yn ôl Mallinson a Singleton, y traddodiadau hyn oedd y cyntaf i ddefnyddio technegau seicoffisegol, a elwir yn bennaf yn dhyana a tapas. ond fe'i disgrifiwyd yn ddiweddarach fel ioga, a geisiai gyrraedd at y nod o ryddhau (moksha, nirvana) person o'i samsara (yr aileni).
Dywed Werner, "Y Bwdha oedd sylfaenydd y system [Ioga], er, rhaid cyfaddef, iddo ddefnyddio rhai o'r profiadau a gafodd o'r blaen o dan amryw o athrawon Ioga ei gyfnod."
Mae'r testunau Bwdhaidd cynnar yn disgrifio arferion ioga a myfyrio, y benthycodd y Bwdha rai ohonynt o'r traddodiad śramaṇa. Mae canon Pali'n cynnwys tri darn lle mae'r Bwdha'n disgrifio pwyso'r tafod yn erbyn y daflod at ddibenion rheoli newyn neu'r meddwl. Defnyddiodd y Bwdha osgo lle rhoddir pwysau ar y perinewm gyda sawdl y droed, yn debyg i osgo (asana) modern hyd yn oed a ddefnyddir i ysgogi Kundalini. Mae rhai o'r prif suttas sy'n trafod ymarfer iogig yn cynnwys y Satipatthana sutta a'r Anapanasati sutta (sutta yr anadlu).
Fodd bynnag, mae union gronoleg cwblhau'r Testunau Bwdhaidd Cynnar hyn sy'n gysylltiedig ag ioga ychydig yn aneglur, ac fellyu hefyd y testunau Hindŵaidd hynafol. Mae ffynonellau Bwdhaidd cynnar fel y Majjhima Nikāya yn sôn am fyfyrdod, tra bod yr Anguttara Nikāya yn disgrifio Jhāyins (cyfryngwyr) sy'n debyg i ddisgrifiadau Hindŵaidd cynnar o Muni, Kesins ac ascetics myfyriol, ond ni elwir yr arferion myfyrdod hyn yn ioga, yn y testunau hyn. Daw'r drafodaeth benodol gynharaf y gwyddys amdani o ioga yn y llenyddiaeth Fwdhaidd, fel y deellir mewn cyd-destun modern, o'r ysgolion Bwdhaidd Yogācāra a Theravada diweddarach.
System ioga a ragflaenodd Bwdhaeth yw Ioga Jain. Ond gan fod ffynonellau Jain yn ôl-ddyddio rhai Bwdhaidd, mae'n anodd gwahaniaethu rhwng natur ysgol gynnar Jain ac elfennau sy'n deillio o ysgolion eraill. Mae'r rhan fwyaf o'r systemau ioga cyfoes eraill a grybwyllir yn yr Upanishadau a rhai testunau Bwdhaidd yn ddi-amser.
Upanishadau
Mae'r emynau yn Llyfr 2 o'r Shvetashvatara Upanishad, testun o ddiwedd mileniwm cyntaf yn nodi gweithdrefn lle mae'r corff yn cael ei ddal mewn safle unionsyth, yr anadl yn cael ei ffrwyno a'r meddwl yn canolbwyntio'n fyfyriol, y tu mewn i ogof neu le syml, plaen, tawel, neu gerllaw dŵr sy'n llifo'n ysgafn, heb synau na gwyntoedd garw o gwmpas.
Mae'r Maitrayaniya Upanishad, a gyfansoddwyd yn ôl pob tebyg yn y ganrif ddilynol (a chyn Swtrâu Ioga Patanjali), yn sôn am 'ioga chwe cham': rheoli anadl (pranayama), tynnu'r synhwyrau yn ôl, yn fewnol (pratyahara), myfyrdod (dhyana), canolbwyrntio' meddwl (dharana), ymholiad athronyddol / rhesymu creadigol (tarka), a'r undeb ysbrydol dwys (samadhi).