cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hotel For Women
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1939. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gone with the Wind sef ffilm Americanaidd am drais, dial a rhamant gan Victor Fleming, George Cukor a Sam Wood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. John Peverell Marley oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Louis R. Loeffler sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gregory Ratoff ar 20 Ebrill 1897 yn St Petersburg a bu farw yn Solothurn ar 18 Rhagfyr 1993. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1921 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gregory Ratoff nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gwrgan
Gallai Gwrgan gyfeirio at un o sawl person:
Croesair
bawd|Grid glasurol y croesair Prydeinig. Pos dyfalu geiriau yw croesair. Y ffurf glasurol yw grid o sgwariau du a gwyn, a'r gamp yw llenwi'r rhai gwyn â llythrennau sy’n ffurfio geiriau ar draws ac ar i lawr, gan ddefnyddio cliwiau a roddir. Ceir nifer o amrywiolion, er enghraifft pob sgwâr yn wyn a dim ond llinell drwchus i nodi diwedd y geiriau.
Mae'r croesair cryptig yn defnyddio diffiniadau astrus, mwyseiriau, ac anagramau yn ei gliwiau.
Hanes
Ymddangosodd y croeseiriau cynharaf yn Lloegr yn ystod y 19eg ganrif, yn seiliedig ar y sgwâr geiriau. Cyhoeddwyd y croesair modern cyntaf ar 21 Rhagfyr 1913 yn "Fun", atodiad Dydd Sul y papur newydd New York World. O fewn degawd, cyhoeddwyd croesair gan y mwyafrif o bapurau mawr yr Unol Daleithiau. Y Sunday Express oedd y papur Prydeinig cyntaf i argraffu croesair, a hynny ym 1925.
Cordylluan gefnwinau
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cordylluan gefnwinau (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cordylluan cefnwinau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Glaucidium sjostedti; yr enw Saesneg arno yw Chestnut-backed owlet. Mae'n perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: Strigidae) sydd yn urdd y Strigiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn G. sjostedti, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
Teulu
Mae'r cordylluan gefnwinau yn perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: Strigidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Rhobell Ganol
Mae Rhobell Ganol yn gopa mynydd a geir yn Arenig rhwng Dolgellau a Llanuwchllyn, ger y Bala, Gwynedd;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 487 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Dewey. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 521 metr (1709 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 28 Mawrth 2010.
Pilsley, Dales Swydd Derby
Pentref a phlwyf sifil yn Dales Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Pilsley. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dyffrynnoedd Swydd Derby.
The Legend of Hell's Gate
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jim Beaver, Jenna Dewan, Summer Glau, James Lafferty, Buck Taylor, Eric Balfour, William McNamara, Henry Thomas, Robert Buckley, Glenn Morshower, Lou Taylor Pucci, Michael Spears, Kevin Alejandro, Jamie King a Patrick Malone. Cafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Les Trois Guerres De Madeleine Riffaud
Ffilm ddogfen yw Les Trois Guerres De Madeleine Riffaud a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Madeleine Riffaud.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Athrwys ap Meurig
Roedd Athrwys yn fab i'r brenin Meurig ap Tewdrig o Went (ac efallai Glywysing hefyd) a'i wraig Onbrawst (neu Onbraws), ferch Gwrgan Fawr, brein Erging (gorllewin Swydd Henffordd heddiw).
Rydym yn dibynnu bron yn gyfangwbl am y siarteri cynnar yn Llyfr Llandaf ac achau traddodiadol am ein gwybodaeth amdano. Yn ei hastudiaeth o siarteri Llandaf, mae Wendy Davies yn tybio fod Athrwys wedi marw yn 655, cyn ei dad Meurig, ac felly ni ddaeth yn frenin Gwent ei hun. Ond erys y posiblrwydd ei fod yn rheoli Erging trwy hawl ei fam yn ystod teyrnasiad ei dad, er na ellir profi hynny.
Ei fab oedd Morgan ab Athrwys (a adnabyddir fel Morgan Mwynfawr). Roedd yn frenin Teyrnas Morgannwg (a Gwent, Glywysing, ac Erging hefyd efallai). Fe'i olynwyd gan Ithel ap Morgan.
Ar seiliau digon arwynebol mae rhai ymchwilwyr poblogaidd diweddar yn ceisio uniaethu Athrwys/Arthwys ag Arthur. Awgrymwyd y cysylltiad gan yr hynafiaethwr lleol David Williams mor gynnar â 1796, yn ei gyfrol The History of Monmouthshire, ar sail y ffurf (anghywir) Arthwys ar enw Athrwys a chysylltiadau Gwent â'r Brenin Arthur chwedlonol. Ond ceir sawl dadl hanesyddol ac ieithyddol dros wrthod uniaethu Athrwys/Arthwys ag Arthur.
Landseer
Math o gi o'r Almaen a'r Swistir yw'r Landseer (Brid Cyfandirol-Ewropeaidd). Ym marn rhai clybiau cŵn, math o'r brid Newfoundland yw'r Landseer.
Withrow, Washington
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Washington, yw .
Landseer
bawd|250px|dim|Landseer - gast
Withrow, Washington
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Withrow, gan gynnwys:
Alosha Ptitsyn Vyrabatyvayet Kharakter
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Anatoliy Granik yw Alosha Ptitsyn Vyrabatyvayet Kharakter a gyhoeddwyd yn 1953. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Алёша Птицын вырабатывает характер ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Undeb Sofietaidd; y cwmni cynhyrchu oedd Lenfilm. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwseg a hynny gan Agniya Barto a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Oleg Karavaychuk. Dosbarthwyd y ffilm gan Lenfilm.
Mae'r ffilm Alosha Ptitsyn Vyrabatyvayet Kharakter yn 73 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anatoliy Granik ar 10 Mawrth 1918 yn Balta a bu farw yn St Petersburg ar 15 Ebrill 1997. Derbyniodd ei addysg yn Sefydliad Cinematograffeg Gerasimov.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anatoliy Granik nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Casig Para
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. bifasciatus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r casig Para yn perthyn i deulu'r Tresglod (Lladin: Icteridae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Tak Miało Być
Ffilm telenovela yw Tak Miało Być a gyhoeddwyd yn 2005. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Pwyl. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Hanna Kowalewska.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Magdalena Czerwinska.
Les Loups Dans La Bergerie
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Hervé Bromberger yw Les Loups Dans La Bergerie a gyhoeddwyd yn 1960. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Hervé Bromberger a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Serge Gainsbourg.
Tak Miało Być
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Les Loups Dans La Bergerie
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Françoise Dorléac, Pierre Mondy, Jean-François Poron, Jacky Moulière, Jean-Marc Bory, Jean Babilée, Pascale Roberts a Sophie Daumier. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1960. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Psycho sy’n ffilm llawn arswyd a dirgelwch gan feistr y genre yma, Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hervé Bromberger ar 11 Tachwedd 1918 ym Marseille a bu farw ym Mharis ar 7 Ionawr 1955. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1951 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hervé Bromberger nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pilsley, Gogledd-ddwyrain Swydd Derby
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Pilsley. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd-ddwyrain Swydd Derby.
Gwrgan Fawr
Brenin teyrnas Erging yn hanner cyntaf y 7c oedd Gwrgan Fawr (Lladin, Gurgantius).
Roedd yn fab ac etifedd i'r brenin Cynfyn, brenin Erging, teyrnas Gymreig gynnar yn yr hyn sy'n Swydd Henffordd heddiw. Ymddengys i'r orsedd gael ei feddiannu 	gan Gwrfoddw, un o feibion eraill Cynfyn, pan fu farw'r brenin hwnnw, ond daeth Gwrgan yn frenin ar ôl hynny. Cofnodir enw Gwrgan Fawr fel brenin Erging yn y siarteri cynnar yn ''Llyfr Llandaf.
Mae'r ymchwilydd David Nash Ford yn ceisio ei uniaethu â Gwrgan Frych y cyfeirir ato ym Muchedd Sant Cadog, gan awgrymu ei fod yn rheoli yn nheyrnas Glywysing. Mae'r cysylltiad yn ddadleuol. Ei fab yn Caradog Freichfras.
Sin Otoño, Sin Primavera
Ffilm ddrama yw Sin Otoño, Sin Primavera a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn Ecwador. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Culhwch
bawd|300px|Culhwch, Mab y Brenin, paentiad tempera ar banel (1901) gan Arthur Gaskin (1862–1928) (Amgueddfa ac Oriel Gelf Birmingham)
Arwr y chwedl Gymraeg Canol Culhwch ac Olwen yw Culhwch. Yn y chwedl mae'n ceisio ennill llaw Olwen ferch y cawr Ysbaddaden Bencawr.
Mae Culhwch yn fab i Cilydd fab Celyddon Wledig a Goleuddydd, merch Anlawd Wledig. Wedi i Goleuddydd farw, mae Cilydd yn ail-briodi. Dymuniad ei lysfam yw i Culhwch briodi ei merch hi. Pan wrthyd Culhwch, mae ei lysfam yn ei dynghedu na cheiff briodi neb ond Olwen - "y forwyn decaf erioed".
Mae Culhwch yn teithio i lys ei gefnder Arthur i gael ei gymorth a'i gynghor. Mae Arthur a'i wŷr, gan gynnwys Cai a Bedwyr, yn penderfynu mynd gyda Chulhwch i lys Ysbaddaden i'w gynorthwyo. Mae'r cawr yn cytuno i roi Olwen i Culhwch ond ar yr amod ei fod yn cyflawni deugain o dasgiau (anoethau) anodd os nad amhosibl. Mae'r rhain yn cynnwys ceisio Mabon fab Modron a hela'r Twrch Trwyth. Gwŷr Arthur sy'n cyflawni'r tasgau hyn, ac nid yw Culhwch ei hun yn cymryd fawr o ran ynddynt. Mae'r chwedl yn gorffen gyda marwolaeth Ysbaddaden a phriodas Culhwch ac Olwen.
That Night in London
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Rowland V. Lee yw That Night in London a gyhoeddwyd yn 1932. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Arthur Wimperis.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Robert Donat, Miles Mander a Roy Emerton. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1932. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Tarzan The Ape Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Robert Martin oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rowland V Lee ar 6 Medi 1891 yn Findlay, Ohio a bu farw yn Palm Desert ar 18 Hydref 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1917 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rowland V. Lee nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
I Gabbiani Volano Basso
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Giorgio Cristallini yw I Gabbiani Volano Basso a gyhoeddwyd yn 1978. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Giorgio Cristallini a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Roberto Pregadio.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dagmar Lassander, Mel Ferrer, Nathalie Delon, Maurizio Merli, Orlando Urdaneta, Franco Garofalo a Carolyn De Fonseca. Mae'r ffilm I Gabbiani Volano Basso yn 97 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1978. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Deer Hunter sef ffilm ryfel sy'n adrodd stori tri chyfaill Americanaidd a'u gwasanaeth milwrol gorfodol yn Rhyfel Fietnam. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Carlo Reali sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Giorgio Cristallini ar 26 Mehefin 1921 yn Perugia a bu farw yn Tavernelle ar 23 Medi 2021. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1942 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Giorgio Cristallini nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
GRM3
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn GRM3 yw GRM3 a elwir hefyd yn Metabotropic glutamate receptor 3 a Glutamate metabotropic receptor 3 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 7, band 7q21.11-q21.12.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn GRM3.
We Have Our Moments
Y prif actorion yn y ffilm hon yw David Niven, Joyce Compton, James Dunn, Marjorie Gateson, Mischa Auer, Grady Sutton, Warren Hymer, Sally Eilers a Thurston Hall. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1937. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Life of Emile Zola sef ffilm Americanaidd hanesyddol gan y cyfarwyddwr William Dieterle. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Milton Krasner oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Alfred L Werker ar 2 Rhagfyr 1896 yn Deadwood, De Dakota a bu farw yn Orange County ar 5 Mai 1970.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Alfred L. Werker nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Paris Underground
Ffilm ddrama am ryfel gan y cyfarwyddwr Gregory Ratoff yw Paris Underground a gyhoeddwyd yn 1945. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Alexandre Tansman.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kurt Kreuger, Constance Bennett, Gracie Fields, George Rigaud, Andrew V. McLaglen, Vladimir Sokoloff, Charles André, Eily Malyon, Gregory Gaye, Richard Ryen ac Adrienne D'Ambricourt. Mae'r ffilm Paris Underground yn 97 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o cymhareb yr Academi.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1945. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anchors Aweigh ffilm ysgafn, fflyffi ar ffurf miwsigal gyda Fran Sinatra, gan y cyfarwyddwr ffilm George Sidney. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Lee Garmes oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan James E. Newcom sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gregory Ratoff ar 20 Ebrill 1897 yn St Petersburg a bu farw yn Solothurn ar 18 Rhagfyr 1993. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1921 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gregory Ratoff nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cylch Cerrig Lled Croen-yr-Ych
Heneb gynhanesyddol a chylch cerrig o Oes Newydd y Cerrig neu efallai Oes yr Efydd ydy Cylch Cerrig Lled Croen-yr-Ych, ger Llanbrynmair, Powys; cyfeirnod OS: SH904005. Rhif SAM CADW ar y safle yma ydy: MG068.
Danadlwst dermatograffig
Anhwylder croen sy'n effeithio ar 4-5% o boblogaeth y byd ydy danadlwst dermatograffig (a elwir weithiau'n wrticaria dermatograffig). Mae'n un o'r mathau mwyaf cyffredin o ddanadlwst, lle mae'r croen yn codi ac yn llidio pan gaiff ei fwytho, crafu, rhwbio neu daro.
Rhobell-y-big
Mae Rhobell-y-big yn gopa mynydd a geir yn Arenig i'r dwyrain o Lanuwchllyn, ger y Bala, Gwynedd;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 447 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Cylch Cerrig Lled Croen-yr-Ych
Yn ôl pob tebyg, defnyddiwyd yr heneb hon gan y Celtiaid i ddefodau crefyddol ac i gladdu neu gofio am y meirw.
Danadlwst dermatograffig
Cyflwyniad
bawd|alt=Dermatographia|Darluniad o danadlwst dermatograffig Mae'r pilen gwan hwn yn torri'n hawdd o dan bwysedd ffisegol gan achosi adwaith tebyg i alergedd, gan amlaf gan achosi gwrym i ymddangos ar y croen. Gyda'r mwyafrif o achosion, bydd y chwyddo'n lleihau o ran ei hun o fewn 15-30 munud, ond mewn achosion eithafol, gall gwrymau coch, coslyd bara unrhyw beth o rai oriau i rai dyddiau.
Achosion
Ni wyddir achos sylfaenol danadlwst dermatograffig, a gall barhau am nifer o flynyddoedd heb iachad. Caiff 5% o achosion cronig fyth mo'u datrys. Gwelwyd cynnydd yn y nifer o achosion o ganlyniad i fod ger meicrodonau dros gyfnod hir. Gall yr anhwylder gilio a diflannu am gyfnod; fodd bynnag, mae'n gyflwr gydol oes. Nid yw'n afiechyd sy'n peryglu bywyd ac nid yw'n heintus.
Gall symptomau waethygu gan gyfnodau o straen, pryder, dillad tynn, oriorau, sbectolau, gwres neu oerfel, neu unrhyw beth sy'n achosi straen i'r croen.
Pinxton
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Pinxton. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bolsover.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 5,699.
Rhobell-y-big
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Dewey. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 504 metr (1654 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 10 Mawrth 2007.
Egill Jacobsen
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Kristian Begtorp yw Egill Jacobsen a gyhoeddwyd yn 1957. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1957. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Bridge on the River Kwai sy’n ffilm ryfel llawn propaganda a wnaed yn America-Lloegr, gan y cyfarwyddwr ffilm David Lean.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kristian Begtorp nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Elsa Haensgen-Dingkuhn
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Flensburg, yr Almaen oedd Elsa Haensgen-Dingkuhn (7 Tachwedd 1898 – 7 Mai 1991).
Bu farw yn Farmsen-Berne ar 7 Mai 1991.
Dydw i Ddim Hyd yn Oed yn Llinell Syml
Ffilm ddogfen yw Dydw i Ddim Hyd yn Oed yn Llinell Syml a gyhoeddwyd yn 2018. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd من حتی یک خط ساده نیستم ac fe'i cynhyrchwyd yn Iran. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Perseg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Mahnaz Badihian.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 4100 o ffilmiau Perseg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Boddi Tryweryn
Roedd Boddi Tryweryn yn 1965 yn ddigwyddiad hynod o ddadleuol. Boddwyd Cwm Tryweryn gan gynnwys Capel Celyn er mwyn creu cronfa ddŵr Llyn Celyn er mwyn darparu trigolion Lerpwl gyda dŵr. Digwyddodd hyn er gwaethaf gwrthwynebiad cyffredinol trigolion Capel Celyn a aeth i brotestio yn Lerpwl.
Gwrthwynebwyd boddi Tryweryn gan 125 o awdurdodau lleol a phleidleisiodd 27 o’r 36 MP's Cymreig yn erbyn ail ddarlleniad y mesur heb unrhyw un yn pleidleisio drosto. Ar y pryd, nid oedd gan Gymru unrhyw swyddfa Gymreig (a gyflwynwyd yn 1964) nac unrhyw ddatganoli.
Up Helly Aa
bawd|300px|Llychlynwyr, Up Helly Aa, Baltasound - geograph.org.uk - 1160812 Mae Up Helly Aa (Hen Norseg: 'yr olaf un o holl wyliau'r Nadolig') yn cyfeirio at ŵyl tân a gynhalir yn Shetland, yr Alban, yn flynyddol i nodi diwedd tymor canol gaeaf; ceir sawl gŵyl sy'n dwyn yr enw. Mae'r ŵyl yn cynnwys gorymdaith o fudchwaraewyr yn gorymdeithio trwy dref neu bentref mewn amrywiaeth o wisgoedd thema. Yn yr ŵyl fwyaf yn Lerwick bydd hyd at fil o bobl yn gorymdeithio gyda niferoedd sylweddol is yn y gwyliau mwy gwledig. Cynhelir y brif ŵyl yn Lerwick ar y dydd Mawrth olaf ym mis Ionawr. Yn ogystal a'r brif ddathliad yn Lerwick, cynhelir gwyliau llai yn Scalloway, Nesting Girlsta, Uyeasound, Northmavine, Bressay, Cullivoe, Norwick, De Mainland a Delting.
Boddi Tryweryn
Cafodd protestiadau gan bobl leol a ffigurau cyhoeddus amlwg yng Nghymru eu hanwybyddu i raddau helaeth a daeth Capel Celyn (Tryweryn) yn symbol pwerus yn yr ymgyrch dros annibyniaeth Cymru.
Up Helly Aa
Geirdarddiad
Yn ôl yr Etymological Dictionary of the Scottish Language gan John Jamieson (1818), ystyr up yw rhywbeth sy'n dod i ben, ac yn tarddu o uppi gair Hen Norseg a ddefnyddir o hyd yn ieithoedd Ffaröeg ac Islandeg, tra cyfeiria Helly at ddiwrnod sanctaidd neu ŵyl. Mae Geiriadur Cenedlaethol yr Alban yn diffinio Helly fel gair sydd, yn ôl pob tebyg, yn deillio o'r Hen Norseg Helgi (Helgi yn yr achos derbyniol a gwrthrychol, sy'n golygu gwyliau neu ŵyl), fel cyfres o ddiwrnodau Nadoligaidd, yn arbennig dathliadau'r Nadolig sy'n cael eu cynnal rhwng 25 Rhagfyr a 5 Ionawr, tra gall aa olygu 'i gyd'; felly yr ystyr yw: yr olaf un o holl wyliau'r Nadolig.
Boddi Tryweryn
Hanes y boddi
Yn 1956 gofynnodd Cyngor Dinas Lerpwl i’r Senedd basio cyfraith a fyddai’n caniatáu iddynt adeiladu cronfa yn y dyffryn i ddarparu dŵr ar gyfer y ddinas. I wneud hyn byddai’n rhaid boddi Capel Celyn. Gan eu bod wedi gofyn i’r Senedd am ganiatâd golygai na fyddent yn gorfod gofyn i awdurdodau lleol yng Nghymru am eu caniatâd. Roedd hefyd yn golygu bod Lerpwl yn cymryd y dŵr o Gymru heb dalu amdano, a byddent yn gallu ei werthu ymlaen heb i Gymru dderbyn unrhyw arian amdano.de|bawd|Boddi Tryweryn: y dŵr yn codi dros yr hen B4391, Awst 1965.Codwyd gwrthwynebiadau i'r prosiect ledled Cymru ac roedd nifer o brotestiadau heddychlon a threisgar yn erbyn llifo'r cwm, ond ym mis Gorffennaf 1957 pasiwyd y mesur yn y Senedd ac aeth y prosiect yn ei flaen fel y cynlluniwyd.
Up Helly Aa
Gwreiddiau
Tyfodd y dathliad presennol yn Lerwick allan o hen draddodiad canol gaeaf o losgi casgenni tar a gynhaliwyd adeg y Nadolig a'r Flwyddyn Newydd, yn ogystal â Up Helly Aa. Byddai sgwadiau o ddynion ifanc yn llusgo casgenni tanllyd o dar trwy'r dref ar slediau, gan wneud drygioni. Gwaharddwyd yr arfer o losgi casgenni tar rhwng 1874 a 1880, ond cafwyd caniatâd i gynnal gorymdeithiau gyda ffaglau tân. Cynhaliwyd yr orymdaith ffagl dân canol gaeaf cyntaf ym 1876, gyda'r ŵyl ffagl gyntaf ar ddiwrnod Up Helly Aa ei hun yn cael ei gynnal ym 1881. Cafodd yr arfer o losgi llong Lychlynnaidd ei ychwanegu ym 1889 ac ym 1906 ychwanegwyd yr elfen o arwain yr orymdaith gan Jarl (Iarll) Llychlynnaidd ac wedi'r Rhyfel Byd Cyntaf ategwyd yr elfen o wisgo dilynwyr yr Jarl mewn gwisgoedd Llychlynnaidd.
Boddi Tryweryn
Hanes y boddi
Pan agorwyd y gronfa ddŵr yn 1965 cafodd 800 erw o dir, a oedd yn cynnwys deuddeg o ffermydd yn ogystal â thiroedd pedair fferm arall, eu boddi o dan y dŵr. Collodd 48 o’r 67 o bobl a oedd yn byw yn y dyffryn eu cartrefi.
Asathal
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2001. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Beautiful Mind sef ffilm fywgraffyddol gan Ron Howard. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd. B. Kannan oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Boddi Tryweryn
Pasio’r mesur
Ar 20 Rhagfyr 1955, penderfynodd Corfforaeth Dinas Lerpwl greu argae dŵr yng Nghwm Tryweryn i gyflenwi dŵr i drigolion Lerpwl. Roedd y prosiect yn werth £20 miliwn. Roedd y gorfforaeth eisoes wedi gwneud hyn yn y 1880au yn nyffryn Efyrnwy.
Asathal
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Boddi Tryweryn
Pasio’r mesur
Pasiwyd Mesur Boddi Cwm Tryweryn gan y Senedd ar 1 Awst 1957. Mesur preifat ydoedd a noddwyd gan gyngor Dinas Lerpwl ac a basiwyd gan lywodraeth Geidwadol Harold Macmillan a'i Gweinidog dros Faterion Cymreig, Henry Brooke. Roedd y mesur yn caniátau pwrcasu'r tir yn orfodol ar gyfer creu cronfa ddŵr. Cefnogwyd y mesur yn frwdfrydig gan Henry Brooke, y Gweinidog dros Addysg a Llywodraeth Leol a Gweinidog Materion Cymreig, Harold Wilson, Bessie Braddock a Barbara Castle.
Cerrig Caerau
Heneb gynhanesyddol a chylch cerrig o Oes Newydd y Cerrig neu efallai Oes yr Efydd ydy Cerrig Caerau (neu Gylch Cerrig Caerau), ger Llanbrynmair, Powys; cyfeirnod OS: SH902005. Rhif SAM CADW ar y safle yma ydy: MG066.
Boddi Tryweryn
Gwrthwynebu
Gwrthwynebwyd y cynllun gan y rhan fwyaf o Aelodau Seneddol Cymru, ond nid oedd ganddynt rym i rwystro'r datblygiad gan fod y llywodraeth am wthio'r mesur drwy'r Senedd. Nid oedd gan awdurdodau lleol chwaith lais yn y penderfyniad ac fe wnaeth hyn achosi anfodlonrwydd mawr. Roedd y pleidiau gwleidyddol yng Nghymru yn gytûn yn eu gwrthwynebiad i'r cynllun, oherwydd fe'i gwelwyd fel sarhad ar Gymru am fod ei hadnoddau gwerthfawr yn cael eu dwyn oddi arni.
Cerrig Caerau
Yn ôl pob tebyg, defnyddiwyd yr heneb hon gan y Celtiaid i ddefodau crefyddol ac i gladdu neu gofio am y meirw.
Boddi Tryweryn
Gwrthwynebu
Roedd gwerth amaethyddol y tir yn uchel o'i gymharu â darnau eraill o dir y gellid wedi eu hystyried, a theimlwyd nad oedd cynlluniau posibl eraill wedi cael eu trafod yn ddigonol.
Asathal
Gweler hefyd
Cyhoeddodd P. Vasu nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Erging
Teyrnas Gymreig o'r cyfnod ôl-Rufeinig a'r Oesoedd Canol Cynnar a chantref canoloesol oedd Erging (ceir y ffurf hynafiaethol Ergyng mewn llyfrau Saesneg). Roedd ganddi berthynas agos â hanes Teyrnas Gwent. Yn ddiweddarach cafodd tiriogaeth yr hen deyrnas ei galw yn Archenfield gan y Saeson.
Dill Jones
Pianydd jazz o Gymro oedd Dillwyn Owen Paton Jones (19 Awst 1923 - 22 Mehefin 1984).
Yn fab i reolwr banc fe'i ganwyd yn Sunnyhill, Castellnewydd Emlyn, ac fe wnaeth y teulu symud i Dalgarth a Llanymddyfri. Roedd ei dad wedi ei fagu yng Nghei Newydd. Fe'i ganwyd yng Nghastell Newydd Emlyn a'i fagu yng Nghei Newydd, Ceredigion.
Ei athrawes biano gyntaf oedd ei fam Lavinia Bevan ac wedyn yn Llandeilo, Emlyn Evans. Dywedir ei fod yn chwarae gwaith Robinstein yn saith oed. Mynychodd Goleg Llanymddyfri fel disgybl dydd yn 1935. Gadawodd yn 1940, ac ar ôl ychydig o amser yn gweithio mewn banc ymunodd â'r llynges yn 1945. Daeth allan o'r llynges yn Mehefin 1946. Ar ôl gweithio mewn banc yn Llundain am ychydig cyn mynd i Goleg Cerdd y Drindod, Llundain. (Trinity College of Music).
Erging
Hanes cynnar
Gorweddai'r deyrnas yn bennaf yn yr hyn sydd erbyn heddiw yng ngorllewin Swydd Henffordd yn Lloegr. Canol y deyrnas oedd yr ardal rhwng afonydd Mynwy a Gwy (Swydd Henffordd), ond ymestynnai hefyd i'r Sir Fynwy fodern ac i'r dwyrain o afon Gwy lle ceir safle tref Rufeinig Ariconium (yn Weston under Penyard heddiw); credir fod yr enw 'Erging' yn deillio o enw'r dref honno a oedd, mae'n bosibl, yn brifddinas y deyrnas fechan.
Dill Jones
Ar ôl ymfudo i America yn 1961 bu yn cyd-chwarae gyda pobl fel Gene Krupa, Jimmy McPartland a Yank Lawson.
Erging
Hanes cynnar
Mae gwreiddiau'r deyrnas yn anscir. Mae'n bosibl ei bod yn cynrychioli ffin ddwyreiniol awdurdod y Silwriaid, y bobl Geltaidd a drigai yn ne-ddwyrain Cymru pan gyrhaeddodd y Rhufeiniaid. Bu Erging yn rhan o deyrnas Glywysing (dwyrain Morgannwg) a Gwent), ond ymddengys iddi ddod yn annibynnol yn ystod teyrnasiad Peibio Clafrog, ganol y 6g. Taid Sant Dyfrig, esgob cyntaf Erging, oedd Peibio, yn ôl yr achau. Roedd Erging yn ganolfan bwysig i gwlt y sant yn yr Oesoedd Canol Cynnar.
Dill Jones
Dechreuodd ei yrfa jaz gyda Carlo Krahmer a Humphrey Lyttelton.
Boddi Tryweryn
Gwrthwynebu
Yn ogystal, roedd teimlad o dristwch am fod cymuned yn cael ei chwalu a theuluoedd a wreiddiwyd yn yr ardal ers cenedlaethau yn cael eu gorfodi i adael eu cartrefi.
Erging
Hanes cynnar
Roedd cefnder Dyfrig, Gwrgan Fawr, yn un o frenhinoedd mwyaf grymus Erging a reolai ardaloedd Gwent a Morgannwg hyd at lannau afon Nedd. Ymddengys mai ei ŵyr Athrwys ap Meurig oedd teyrn olaf yr Erging annibynnol a syrthiodd yn ôl dan reolaeth teyrnas Gwent ar ôl ei farw yn y flwyddyn 655.
Boddi Tryweryn
Protestio
de|bawd|Y protest yn Lerpwl, 21 Tachwedd 1956. Roedd y trigolion lleol yn gadarn yn eu penderfyniad i wrthwynebu i'r pen draw, a bu gwrthdystio a deisebu. Flwyddyn ynghynt ym Mawrth 1956 ffurfiwyd Pwyllgor Amddiffyn Capel Celyn. Roedd ei aelodau’n cynnwys gwleidyddion adnabyddus fel Megan Lloyd George, T.I Ellis, Ifan ab Owen Edwards, yr Aelod Seneddol lleol T. W. Jones a David Rees-Williams, Barwn 1af Ogwr. Roedd arweinydd Plaid Cymru Gwynfor Evans yn flaengar yng ngweithgareddau'r Pwyllgor. Yn fuan anfonwyd llythyron a deisebau at Gorfforaeth Ddŵr Lerpwl. Ym mis Tachwedd 1956 gorymdeithiodd tua 70 o drigolion Capel Celyn a’u cefnogwyr drwy Lerpwl yn cario placardiau a baneri i neuadd y dref i ofyn i gyngor y ddinas ail ystyried. Ar eu baneri roedd sloganau fel “Your homes are safe – why destroy ours” a “Please Liverpool, be a great city not a big bully”.
Erging
Hanes cynnar
Daeth yr hen deyrnas yn gantref yn yr Oesoedd Canol.
Boddi Tryweryn
Protestio
Gwrthodwyd caniatáu i Gwynfor Evans siarad dros yr ymgyrch y tro cyntaf, ond er iddo gael ei wahodd, rai wythnosau’n ddiweddarch, i annerch cynghorwyr dinas Lerpwl, pleidleisiodd y cyngor o 95 i 1 o blaid y cynllun.
Erging
Archenfield
Rywbryd cyn i'r Normaniaid ddechrau ar eu goresgyniad, cipiwyd Erging gan y Saeson. Daethant i'w galw yn Archenfield, ond roedd ei statws yn bur niwlog: hyd at y Deddfau Uno yn 1536 roedd anscicrwydd cyfreithiol am ei statws gweinyddol fel rhan o Gymru neu ran o Loegr. Daeth yn rhan o Esgobaeth Henffordd pan fu Urban (1107-33) yn esgob Llandaf. Arosodd yr ardal yn ffyddlon i'r Eglwys Gatholig am ddegawdau yn wyneb y Diwygiad Protestannaidd.
Boddi Tryweryn
Protestio
Pleidleisiodd 35 o 36 Aelod Seneddol Cymru yn erbyn mesur Tryweryn gyda’r Aelod Seneddol arall yn ymatal (ddim o blaid nac yn erbyn). Yng Ngorffennaf 1957 pasiwyd y mesur yn y Senedd gyda 166 o blaid a 117 yn ei erbyn.
Znaków Szczególnych Brak
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Anatoly Bobrovsky yw Znaków Szczególnych Brak a gyhoeddwyd yn 1979. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Pwyl. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Pwyleg a hynny gan Yulian Semyonov a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Andrzej Korzyński.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Piotr Garlicki.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1979. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Apocalypse Now sy'n seiliedig ar y nofel fer Heart of Darkness gan Joseph Conrad.
Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,350 o ffilmiau Pwyleg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anatoly Bobrovsky ar 14 Chwefror 1929 ym Moscfa. Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul> Derbyniodd ei addysg yn Sefydliad Cinematograffeg Gerasimov.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anatoly Bobrovsky nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Erging
Goroesiad y Gymraeg
Arosodd yr iaith Gymraeg yn fyw yn yr ardal am ganrifoedd. Mae tystiolaeth arolwg Llyfr Dydd y Farn (1086) yn awgrymu cymdeithas gwbl Gymraeg, er i'r ardal fod ym meddiant y Saeson ers canrif neu ddwy. Ceir rhestr o brif drigolion Irchingeld (Archenfield=Erging) yn y flwyddyn 1303 mewn un o ysgroliau memoranda'r llys Seisnig sy'n awgrymu fod mwyafrif helaeth y boblogaeth yn Gymry: allan o tua hanner cant o enwau mae tua 45 yn enwau Cymraeg, e.e. Gruffudd ap Dafydd o Dreredenog, Nest o Bengelli, a.y.y.b. Parhaodd yr iaith i fod yn iaith gymunedol mewn rhannau o Erging tan o gwmpas dechrau'r 18g a chofnodir siaradwyr Cymraeg lleol mor ddiweddar â chanol y 19g.
Mink Creek, Idaho
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Mink Creek, gan gynnwys:
Boddi Tryweryn
Protestio
Er yr arweiniodd Plaid Cymru y gwrthwynebiad I’r cynllun, gyda Gwynfor Evans yn arwain dirprwyaeth i gyfarfod Corfforaeth Lerpwl, teimlai nifer o'r genhedlaeth ifanc yn siomedig nad oedd hynny yn weithredu digon uniongyrchol. Oherwydd hynny penderfynodd nifer o'u haelodau ifanc adael Plaid Cymru gan sefydlu (yn ddiweddarach) fudiad newydd, sef Cymdeithas yr Iaith Gymraeg.
The Battle of The Harvests
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Stanley Jackson yw The Battle of The Harvests a gyhoeddwyd yn 1942. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Lucio Agostini. Dosbarthwyd y ffilm gan National Film Board of Canada.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1942. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Casablanca sy’n glasur o ffilm Americanaidd am ramant a rhyfel, gan y cyfarwyddwr ffilm Michael Curtiz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stanley Jackson ar 1 Ionawr 1914 yn Winnipeg a bu farw yn Toronto ar 23 Mai 2017.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Stanley Jackson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Boddi Tryweryn
Protestio
Yn 2005, 50 mlynedd wedi i'r argae gael ei gwblhau, cafwyd ymddiheuriad swyddogol gan Gyngor Lerpwl, i drigolion y pentref a'r ardal, a Chymru gyfan, am foddi'r pentref.
Afon Dee
Gallai Afon Dee gyfeirio at:
Boddi Tryweryn
Yr ymateb yng ngweddill Cymru
Nid oddi wrth bobl leol yn unig y daeth gwrthwynebiad. Bu achos Tryweryn yn ysgogiad o bwys i Blaid Cymru ac yn sbardun i ymgyrchu yng ngweddill Cymru. Ym mis Medi 1956 cynhaliwyd Rali 'Cadw Tryweryn' gan Blaid Cymru pan orymdeithiwyd i lawr stryd fawr y Bala.
Ym mis Hydref 1956 galwyd cyfarfod i achub Tryweryn yng Nghaerdydd gan Faer y ddinas, yr Henadur J H Morgan, lle'r oedd dros 300 o gynrychiolwyr awdurdodau lleol, undebau llafur, a deg AS yn bresennol. Penodwyd yr Henadur Huw T Edwards yn gadeirydd a phenderfynwyd anfon dirprwyaeth o'r gynhadledd i gwrdd ag aelodau Corfforaeth Lerpwl i apelio arnynt i newid eu meddyliau. Y rhai a anfonwyd oedd Mr D R Grenfell AS, Arglwydd Faer Caerdydd, Huw T Edwards, y Cynghorydd Emrys Owen a Dr R Robinson. Derbyniodd yr Adran Weinyddiaeth dros Faterion Cymreig 680 o lythyron yn cwyno am y cynlluniau.
Nid oedd yr un Aelod Seneddol a bleidleisiodd yn gefnogol, na’r un cyngor yng Nghymru yn cytuno, ond gweithredwyd y penderfyniad er gwaethaf hyn. I nifer ymddangosai fel pe bai Cymru’n hollol ddiymadferth i weithredu ynghylch ei dyfodol ei hun. Cynyddodd cefnogaeth Plaid Cymru ac fe gynyddon nhw’r nifer o seddau roedden nhw’n ymgeisio amdanynt yn etholiad 1959.
alt=|bawd|Emyr Llywelyn Jones
Protestio terfysglyd
Cyflawnwyd difrod yng Nghwm Tryweryn ar dri achlysur rhwng 1962 a 1963. Ar Fedi’r 22 1962, difrododd David Pritchard a David Walters offer ar y safle. Cawsant eu harestio a derbyn dirwy o £50 yr un. Ar Chwefror 10, 1963, gosododd Emyr Llywelyn Jones, myfyriwr yn Aberystwyth ac aelod o Fudiad Amddiffyn Cymru, fom 5 pwys wrth waelod trawsffurfiwr trydanol ar y safle adeiladu. Anfonwyd ef i’r carchar am 12 mis. Fel ymateb i’r ddedfryd ffrwydrodd Owain Williams a John Albert Jones beilon trydan yng Ngellilydan. Achosodd y ffrwydrad ddifrod difrifol. Gyrrwyd y ddau i garchar am 12 mis. Er gwaetha'r gwrthwynebiad cyhoeddus aeth y cynllun yn ei flaen ac fe agorwyd Llyn Celyn fel cronfa ddŵr yn swyddogol ar Hydref 28, 1965. Roedd hanes boddi’r cwm wedi ymestyn dros gyfnod o ddeng mlynedd ac roedd cymuned gyfan uniaith Gymraeg wedi ei cholli yn y broses.
Agor y gronfa
de|bawd|Capel Coffa Tryweryn
Amharwyd ar y seremoni agoriadol ar yr 28in o Hydref 1965 gan brotestiadau. Roedd 400 o wahoddedigion, yn eu plith, Arglwydd Faer Lerpwl, yn bresennol ynghyd â 500 o brotestwyr. Roedd llawer o fwian a gweiddi. Ceisiodd rywun losgi Baner yr Undeb. Taflwyd cerrig at y platfform. Bu'n rhaid dod ag areithiau i ben wrth i wifren y meicroffon gael ei dorri. Dyma ymddangosiad cyhoeddus cyntaf parafilwyr Byddin Rhyddid Cymru gyda’u lifrau â baneri Cymru arnynt.
Roedd Llyn Celyn yn dal 71,200 megalitr o ddŵr ac yn cynnwys yr argae mwyaf yng Nghymru. Bu’n rhaid hefyd adeiladu hewl newydd rhwng y Bala a Ffestiniog er mwyn mynd heibio'r dyffryn. Mae gardd goffa, lle symudwyd hen gerrig beddi Capel Celyn, a chofeb wrth ymyl y llyn heddiw.
Gwaddol
bawd|Cofiwch Dryweryn ger Llanrhystud yn 2019
Arweiniodd y digwyddiad at gynnydd yn y gefnogaeth i annibyniaeth i Gymru, gyda Phlaid Cymru yn gweld cynnydd mewn poblogrwydd. Yn y tymor byr, arweiniodd hefyd at gynnydd mewn gweithgarwch parafilwrol cenedlaetholgar yng Nghymru, a gyrhaeddodd ei uchafbwynt gyda'r gwrthwynediad i arwisgiad y Tywysog Siarl yng Nghaernarfon ym 1969. I lawer o Gymry gwladgarol daeth boddi Capel Celyn a Chwm Tryweryn yn symbol o'r bygythiad i barhad yr iaith Gymraeg ei hun fel iaith gymunedol fyw, yn enwedig yn y 1980au wrth i nifer y pentrefi Cymraeg eu hiaith ostwng yn sylweddol diolch i Gymry ifanc yn ymfudo i gael gwaith a mewnfudo gan bobl o'r tu allan i Gymru, gan amlaf yn Saeson di-Gymraeg.
Roedd boddi Capel Celyn wedi atgoffa Cymru ei bod wedi colli tir droeon o’r blaen er mwyn darparu dŵr dros y ffin i Loegr - er enghraifft, adeiladu Llyn Efyrnwy ym Mhowys yn yr 1880au ar gyfer Lerpwl a boddi Cwm Elan ar ddechrau’r 20g ar gyfer Birmingham. Ond eto, bu tynged Cwm Tryweryn yn ysgogiad i gymunedau eraill wrthsefyll yr un canlyniad. Ar ddiwedd y 1960au, ceisiodd Awdurdod Afonydd Dyffryn Hafren adeiladu cronfa ddŵr yn Tylwch, i’r de o Lanidloes, Powys, er mwyn darparu cyflenwad dŵr i Ganolbarth Lloegr. Byddai’r cynllun wedi golygu boddi Cwm Dulaos gyda 600 hectar o dir a 15 o ffermydd. Wedi brwydr gan y trigolion lleol, Archwiliad Cyhoeddus yn 1970 a chefnogaeth yr Aelod Seneddol lleol, sef Emlyn Hooson, ac unigolion eraill, llwyddwyd i ddadlau yn erbyn y cynllun. Yn sgil hynny, ni adeiladwyd y gronfa.
Daeth Tryweryn yn symbol o drobwynt yn hanes Cymru’r 20fed ganrif. Cofnodwyd y digwyddiad yn 1991 drwy baentio murlun gyda’r slogan ‘Cofiwch Dryweryn’ ar wal hen adfail ar ochr yr A487, ger Llanrhystud, Aberystwyth. Daeth y murlun graffiti gyda chefndir coch ac ysgrifen wen yn gofnod eiconig o’r hyn a ddigwyddodd i gymuned Capel Celyn ac am y bennod drist honno yn hanes Cymru. Un o'r rhai a fu'n gyfrifol am y slogan gwreiddiol, a beintiwyd am y tro cyntaf yn 1963, oedd y bardd a'r newyddiadurwr Meic Stephens, tad y D.J. radio, Huw Stephens.
Cafodd y murlun ei ddifrodi ar sawl achlysur, ond bob tro mae hynny wedi digwydd, mae gwirfoddolwyr wedi adnewyddu’r wal ac ail-beintio’r geiriau gwreiddiol. Bu dyfalbarhad y gwirfoddolwyr yn symbol o'r penderfyniad i gofio am y boddi. Ysgogodd hyn beintio cyfres o sloganau ‘Cofiwch Dryweryn’ mewn gwahanol leoliadau yng Nghymru. Yn ystod 2019 prynwyd y mur ger Llanrhystud ac mae bellach o dan ofal elusen, Tro’r Trai, er mwyn ei gadw ar gyfer y genedl.
Mae wedi dod yn eicon o hunaniaeth Gymraeg ac yn symbol sy'n gysylltiedig ag annibyniaeth Cymru, gan cynnwys ymgyrch diweddar Yes Cymru.
Ymateb y beirdd
de|bawd|Clawr y llyfr [[Cysgod Tryweryn gan Owain Williams]] Canodd y beirdd lawer am foddi Cwm Tryweryn ac yn eu plith, Dafydd Iwan:
Cyfarwydd hefyd yw'r cwpled cofiadwy o'r un gerdd,
Heddiw
Mae'r llyn uwchben Capel Celyn yn dal i gyflenwi dŵr i Lerpwl. Mae dyffryn Tryweryn bellach yn gartref i'r Ganolfan Dŵr Gwyn Genedlaethol.
Allen, Texas
Dinas yn, yn nhalaith Texas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Allen, gan gynnwys:
The Cherokee Flash
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Thomas Carr yw The Cherokee Flash a gyhoeddwyd yn 1945. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Betty Burbridge.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1945. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anchors Aweigh ffilm ysgafn, fflyffi ar ffurf miwsigal gyda Fran Sinatra, gan y cyfarwyddwr ffilm George Sidney. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Thomas Carr ar 4 Gorffenaf 1907 yn Philadelphia a bu farw yn Ventura ar 15 Ebrill 2020. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Thomas Carr nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Newfoundland
Gall Newfoundland gyfeirio at:
Casig mantellog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Casig mantellog (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: casigiaid mantellog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Psarocolius cassini; yr enw Saesneg arno yw Chestnut-mantled oropendola. Mae'n perthyn i deulu'r Tresglod (Lladin: Icteridae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. cassini, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r casig mantellog yn perthyn i deulu'r Tresglod (Lladin: Icteridae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Whopper-Punch 777
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Jürgen Tröster yw Whopper-Punch 777 a gyhoeddwyd yn 1988. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Hard sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jürgen Tröster nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Graz
Ail ddinas Awstria o ran maint a phrifddinas talaith Styria yn ne'r wlad yw Graz. Roedd poblogaeth y ddinas yn 2016 yn 280,200.
Saif y ddinas ar afon Mur, wrth droed yr Alpau. Yn 2003, roedd Graz yn un o ddwy Brifddinas Ddiwylliannol Ewrop. Ceir nifer fawr o adeiladau o'r Canol Oesoedd yng nghanol y ddinas, a chyhoeddwyd yr ardal yma yn Safle Treftadaeth y Byd gan UNESCO yn 1999. Mae hefyd yn ddinas ddiwydiannol bwysig, a cheir pedair prifysgol yma, gyda 40,000 o fyfyrwyr.
Symbol y ddinas yw'r Uhrturm am Schlossberg, tŵr cloc sydd i'w weld o bron bobman yn y ddinas. Caned y cyfansoddwr Robert Stolz a'r canwr Monika Martin yn Graz, a magwyd Arnold Schwarzenegger yn yr ardal. bawd|chwith|Tŵr y Cloc, Graz bawd|chwith|Graz, Georg Matthäus Vischer (1670)
GRM7
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn GRM7 yw GRM7 a elwir hefyd yn Glutamate metabotropic receptor 7 a Metabotropic glutamate receptor 7 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 3, band 3p26.1.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn GRM7.
Cylch Cerrig Bryn Ceri
Heneb gynhanesyddol a chylch cerrig sy'n dyddio o Oes yr Efydd ydy cylch cerrig Bryn Ceri (Saesneg: Kerry Hill), ger Ceri, Powys; cyfeirnod OS: SO158861. Rhif SAM CADW ar y safle yma ydy: MG055.
Yn ôl pob tebyg, defnyddiwyd yr heneb hon gan y Celtiaid i ddefodau crefyddol ac i gladdu neu gofio am y meirw.
The Dubliners
Grŵp Canu gwerin yw The Dubliners. Sefydlwyd y band yn Nulyn yn 1962. Mae The Dubliners wedi cyhoeddi cerddoriaeth ar label recordio Columbia Records.
Dolen allanol
Gwefan swyddogol
Uwch-mynydd
Mae Uwch-mynydd yn gopa mynydd a geir rhwng y Bermo a Llanelltud, Gwynedd;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 226 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Clwb Ifor Bach
Clwb nos poblogaidd yn ninas Caerdydd yw Clwb Ifor Bach. Sefydlwyd y clwb gan aelodau'r gymuned Gymraeg yn y ddinas, gan gynnwys Owen John Thomas. Sefydlwyd Cymdeithas Clwb Cymraeg Caerdydd ar ddiwedd y 1970au â'r nod o sefydlu clwb Cymraeg. Agorodd Clwb Ifor Bach ei ddrysau yn 1983. Fe'i enwir er cof am Ifor Bach a'i herwgipiad enwog yng Nghastell Caerdydd yn y 12g, ond adnabyddir y lle yn aml fel Clwb neu yn Saesneg fel The Welsh Club.
Lleoliad
Lleolir y clwb yng nghanol Caerdydd, hanner ffordd i lawr Stryd Womanby (Heol y Fuwch Goch yn Gymraeg), sy'n rhedeg o'r castell yn gyfochrog â Heol Eglwys Fair.
Hanes
Sefydlwyd y clwb fel clwb aelodau, a dyna ei gyfansoddiad o hyd ac fe gyfyngir yr aelodaeth i siaradwyr Cymraeg a'r rheini a sy'n dysgu Cymraeg. Er mai clwb aelodau yw e, mae eraill yn cael defnyddio'r adeilad hefyd ran amlaf, er adegau prysur, er enghraifft yn ystod gemau rygbi rhyngwladol, gellir cyfyngu mynediad i aelodau'n unig o hyd.
Roedd Clwb Ifor Bach yn esblygiad ar sefydliad Gymraeg arall, hŷn, yng Nghaerdydd, sef Tŷ'r Cymry sydd wedi ei lleoli yn Gordon Rd yn y ddinas. Sefydlwyd Tŷ'r Cymry yn 1936 a bu'n ganolfan bwysig i'r Gymraeg gan fod yn leoliad ysgol Sadwrn Gymraeg yn ystod yr Ail Ryfel Byd ac yn fan cyfarfod poblogaidd i siaradwyr a dysgwyr Cymraeg yn ystod canol yr 20g.
Yr Adeilad
Mae'r adeilad tri llawr; gyda bar, llwyfan a llawr dawnsio ar bob lefel, yn amrywio o ran maint, y llawr uchaf yw'r mwyaf. Cafodd y clwb ei ailwampio yn ystod yr 1990au.
Cerddoriaeth
Mae'r clwb wedi bod yn rhan parhaol o sîn cerddoriaeth Caerdydd. Mae cerddoriaeth fyw ar lwyfannau'r clwb yn aml. Mae hefyd nosweithiau thema wythnosol rheolaidd, gydag un llawr wedi ei neilltuo ar gyfer math arbennig o gerddoriaeth ar gyfer y noson. Ceir amrediad eang o gerddoriaeth megis reggae, gwerin, hip-hop, pop, roc, cerddoriaeth Gymraeg ac yn y blaen. Yn ogystal â thâl aelodaeth, mae hefyd tâl mynediad ychwanegol ar y drws ar adegau, ar gyfer lloriau neu fandiau arbennig.
Digwyddiadau
Rhestrir digwyddiadau ar wefan y clwb ac ar yr hysbysfwrdd yn y cyntedd. Yn ogystal â digwyddiadau cerddorol, mae cyfarfodydd cymdeithasol megis clybiau dysgwyr, nosweithiau ymddiddan a gwylio Rygbi ar y sgrin fawr. Defnyddir y clwb hefyd gan gwmniau teledu ar gyfer sgrinio rhaglenni prawf.
Aberdeen
Dinas yng ngogledd-ddwyrain yr Alban yw Aberdeen (Gaeleg yr Alban: Obar Dheathain; Sgoteg: Aiberdeen). Mae hefyd yn un o awdurdodau unedol yr Alban. Mae'n borthladd sy'n gorwedd ar lan Môr y Gogledd, rhwng aberoedd Afon Dee ac Afon Don, ac mae'n enwog am ei diwydiant pysgota ac fel un o brif ganolfannau diwydiant olew yr Alban. Mae ganddi boblogaeth o 202,370 (2001), sy'n ei gwneud y drydedd ddinas yn yr Alban o ran poblogaeth.
Mae'n ddinas hanesyddol gydag eglwys gadeiriol, nifer o hen dai a phrifysgol a sefydlwyd ym 1494. Roedd yn ganolfan i waith chwareli ithfaen yn y gorffennol a daeth yn enwog fel y 'Ddinas Ithfaen' am ei bod yn cyflenwi cerrig ar gyfer palmantu strydoedd Llundain yn y ddeunawfed ganrif.
Cludiant
Mae gan Aberdeen maes awyr.