cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Handmaid's Tale
Cyd-destun hanesyddol
Wrth honni bod ei gwaith The Handmaid's Tale yn gwaith o ffuglen ddamcaniaethol, ac nid ffuglen wyddonol, mae nofel Atwood yn cynnig golwg ddychanol o gymdeithas, gwleidyddiaeth, a chrefyddol a tueddiadau yn yr Unol Daleithiau o'r 1980au. Ymhellach, mae Atwood yn cwestiynau beth fyddai'n digwydd os bydd y tueddiadau hyn, ac yn enwedig "yr agweddau ffwrdd-a-hi am ferched" yn cael eu cymryd i eu diweddglo rhesymegol. Parhâ Atwood i ddadlau fod yr holl senarios a gynigir yn The Handmaid's Tale wedi digwydd mewn gwirionedd mewn bywyd go iawn—mewn cyfweliad a roddodd hi i Oryx and Crake, medd Atwood "Fel a The Handmaid's Tale, doeddwn i ddim yn ychwanegu dim and oeddem wedi ei wneud eisioes, rydym ni eisoes yn ei wneud, ein bod o ddifrif yn ceisio ei wneud, ynghyd í'r tueddiadau sydd eisoes ar y gweill... Felly, â'r holl bethau hynny yn wir, mae'r cyfanswm o ddyfais pur yn agos i ddim." Mae Atwood hefyd yn adnabyddus am gario o gwmpas toriadau o bapurau newydd i'w amrywiol gyfweliadau i gefnogi sail ei ffuglen mewn gwirionedd. Eglurai Atwood fod The Handmaid's Tale yn ymateb i'r rhai sy'n honni na allai llywodraethau gormesol, totalitaraidd, a chrefyddol sydd wedi cymryd grym mewn gwledydd eraill drwy gydol y blynyddoedd "ddim yn digwydd yma,"—ond yn ei gwaith hi, mae wedi rhoi cynnig i ddangos sut y gall y fath feddiannu efallai chwarae allan.
Mae gan Gweriniaeth Gilead drafferth gyda anffrwythlondeb, mae gwneud i Offred wasanaethau fel Llawforwyn yn hanfodol i gynhyrchu plant a thrwy hynny atgynhyrchu'r gymdeithas. Mae Llawforynion eu hunain yn "anghyffyrddadwy", ond mae eu gallu i ddynodi statws yn cyfateb i gaethweision neu weision drwy gydol hanes. Atwood yn cysylltu eu pryderon ā anffrwythlondeb i broblemau bywyd go iawn, fel mae'n byd ni'n ei wynebu, megis ymbelydredd, llygredd cemegol, a chlefyd gwenerol (caiff HIV/AIDS ei grybwyll yn benodol yn y "Nodiadau Hanesyddol yn adran" ar ddiwedd y nofel, a oedd glefyd cymharol newydd ar y pryd oedd Atwood yn ysgrifennu a doedd ei effaith hir dymor ddim yn wyddus). Mae safiad cryf Atwood ar faterion amgylcheddol a sgîl-effeithiau negyddol ar ein cymdeithas wedi cyflwyno ei hun mewn gweithiau eraill, megis ei drioleg MaddAddam, ac yn cyfeirio yn ôl at ei magwraeth gyda biolegwyr a'i chwilfrydedd gwyddonol ei hun.
Derbyniad beirniadol
Cafodd The Handmaid's Tale dderbyniad da gan feirniaid, gan helpu i atgyfnerthu statws Atwood fel awdur amlwg yr 20g. Nid yn unig ystyrwyd y llyfr fel un oedd wedi ei ysgrifennu'n dda a grymus, ond roedd gwaith Atwood yn nodedig am sbarduno dadleuon dwys i mewn ac allan o'r byd academaidd. Mae Atwood yn crybwyll mai dim ond tueddiadau allosodol sydd eisoes yw gweld yn yr Unol Daleithiau ar amser yr ysgrifennu yw Gweriniaeth Gilead, barn a gefnogir gan ysgolheigion eraill sy'n astudio The Handmaid's Tale. Yn wir, mae llawer wedi gosod The Handmaid's Tale yn yr un categori o ffuglen dystopaidd â Nineteen Eighty-Four a Brave New World, gyda nodwedd ychwanegol o wynebu patriarchaeth, categoreiddio mae Atwood wedi ei derbyn ac sy'n cael ei ailadrodd mewn llawer o erthyglau a chyfweliadau.
Yn dilyn ymddangosiad y gyfres deledu cyntaf yn 2017, nid oedd llawer o drafod ynghylch y tebygrwydd y gallai gael ei dynnu rhwng y gyfres (a thrwy estyniad, yn y llyfr hwn) â'r gymdeithas Americanaidd yn dilyn ethol Donald Trump a Mike Pence fel Arlywydd yr Unol Daleithiau ac yn Is-Lywydd yr Unol Daleithiau, yn y drefn honno.
Darllen Ffeministaidd
Mae llawer o'r drafodaeth ynghylch The Handmaid's Tale wedi ei ganoli ar ei gategoreiddio fel llenyddiaeth ffeministaidd. Nid yw Atwood yn gweld Gweriniaeth Gilead fel dystopia ffeministaidd yn unig, gan nad yw pob dyn yn cael mwy o hawliau na menywod. Yn hytrach, mae'r gymdeithas hon yn cyflwyno unbennaeth nodweddiadol: "siâp fel pyramid, gyda'r mwyaf pwerus o'r ddau ryw ar y brig, y dynion yn gyffredinol yn uwch yn eu swydd na merched ar yr un lefel; yna i lawr y lefelau o rym a statws gyda dynion a menywod yn yr un, yr holl ffordd i lawr i'r gwaelod, lle mae'n raid i ddynion ddi-briod wasanaethu yn y rhengoedd yn cael eu gobrwyo â Econowife". Yn ogystal, dadlai Atwood er fod rhai o'r sylwadau sy'n hysbysu cynnwys The Handmaid's Tale allai fod yn ffeministaidd, nid yw ei nofel i fod i olygu "un peth i un person" neu yn gwasanaethu fel neges gwleidyddol—yn hytrach, "astudiaeth o bŵer, a sut mae'n gweithredu a sut y mae'n anffurfio neu siapio'r bobl sy'n byw o fewn y math hwnnw o drefn" yw'r The Handmaid's Tale.
Mae rhai ysgolheigion wedi cynnig y fath ddehongliad ffeministaidd, fodd bynnag, gan gysylltu defnydd Atwood o ffwndamentaliaeth grefyddol yn y tudalennau yn The Handmaid's Tale fel condemnïaeth o'u presenoldeb yn y gymdeithas Americanaidd bresennol. Eto i gyd mae eraill wedi dadlau fod The Handmaid's Tale yn beirniadaeth nodweddiadol o syniadau o ffeministiaeth, fel mae nofel Atwood yn ymddangos i gwyrdroi y delfrydau traddodiadol o "ferched yn helpu merched" y mudiad ac yn troi tuag at y posibilrwydd o "y rydwaith fatriarchaidd ... a ffurf newydd o wreig-gasineb: casineb merched yn erbyn merched".
Hil
Mae beirniaid eraill nodweddu The Handmaid's Tale fel "ffeministiaeth gwyn", gan nodi bod Atwood yn gwneud i ffwrdd â'r bobl ddu mewn ychydig o linellau trwy symud y "Plant o Ham" tra benthyca'n drwm o brofiad Affro-Americanaidd ac yn ei gymhwyso i ferched gwyn. Mae beirniaid eraill wedi nodi'r tebygrwydd gyda apartheid a'i fod yn camgyfleu sut mae pobl ddu'n gwrthsefyll mewn cyfnodau o argyfwng. Mae'r awdur Mikki Kendall yn ei ddweud am y llyfr,
Derbyniad Academaidd
Mae nofelau Atwood, ac yn enwedig ei gwaith ffuglennau damcaniaethus The Handmaid'sTale ac Oryx and Crake, yn aml yn cael eu cynnig fel enghreifftiau ar gyfer y rownd derfynol, cwestiwn penagored yn arholiad Llenyddiaeth Saesneg a Chyfansoddiad Lleoliadau Uwch Gogledd America Llenyddiaeth bob blwyddyn. Fel y cyfryw, mae ei llyfrau yn aml yn cael eu neilltuo yn yr ysgolion uwchradd a dosbarthiadau i fyfyrwyr sy'n cymryd y cwrs Gosodiadau Uwch, er gwaethaf themâu aeddfed y gwaith cyflwyno. Mae Atwood ei hun wedi mynegi syndod bod ei llyfrau yn cael eu neilltuo i gynulleidfaoedd ysgolion uwchradd, yn bennaf oherwydd ei haddysg gul yn y 1950au, ond mae hi wedi sicrhau darllenwyr nad yw'r cynnydd hwn mewn sylw gan fyfyrwyr ysgolion uwchradd wedi newid y deunydd mae hi wedi dewis i ysgrifennu am ers hynny.
Mae llawer o bobl wedi mynegi anfodlonrwydd ar bresenoldeb The Handmaid's Tale yn yr ystafell ddosbarth, ac mae'n aml wedi cael ei herio neu ei wahardd dros y 30 mlynedd diwethaf. Mae rhai o'r heriau hyn wedi dod oddi wrth y rhino sy'n pryderu am y cynnwys rhywioldeb a themâu oedolion a gynrychiolir yn y llyfr. Mae eraill wedi dadlau bod The Handmaid's Tale yn darlunio barn negyddol am grefydd, barn a gefnogir gan nifer o academyddion sy'n cynnig fod gwaith Atwood yn dychanu ffwndamentalwyr crefyddol cyfoes yn yr Unol Daleithiau, gan gynnig beirniadaeth ffeministaidd o beth mae'r tueddiad hwn i'r Dde yn ei gynrychioli.
Mae rhai cwynion yn cynnwys:
Ym mis Tachwedd 2012, bu dau riant yn Guilford County, Gogledd Carolina yn protestio yn erbyn cynnwys y llyfr ar rhestr ddarllen mewn ysgol uwchradd leol. Fe gyflwynnwyd y llyfr gan y rhieni i fwrdd yr ysgol gyda deiseb a lofnodwyd gan 2,300 o bobl, i annog adolygiad o'r llyfr gan bwyllgor y cyfryngau ymgynghorol. Yn ôl adroddiadau'r newyddion lleol, meddai un o'r rhieni "ei bod yn teimlo fod myfyrwyr Cristnogol yn cael eu bwlio yn y gymdeithas, ac eu bod yn cael eu gwneud i deimlo'n anghyfforddus am eu credoau, gan anghredinwyr. Meddai fod cynnwys ffasiwn lyfrau fel The Handmaid'sTale yn cyfrannu at y anghysur, oherwydd ei barn negyddol ar grefydd ac mae ei agweddau gwrth-feiblaidd tuag at ryw."
Defnydd arall yn y byd academaidd
Mewn sefydliadau addysg uch, mae athrawon wedi sylweddoli fod The Handmaid's Tale yn ddefnyddiol, yn bennaf oherwydd ei sail hanesyddol a chrefyddol hudolus mae Atwood yn gyflawni. Mae pwyntiau addysgu'r nofel yn cynnwys: cyflwyno gwleidyddiaeth a gwyddorau cymdeithasol i fyfyrwyr mewn ffordd mwy concrid ; yn dangos pwysigrwydd darllen er mwyn ein rhyddid, yn deallusol a gwleidyddol; ac yn cydnabod yr "amlygiadau o bŵer mwyaf llechwraidd a threisgar yn hanes y Gorllewin" mewn modd tymus. M ae'rbennod yn dwyn y teitl "Nodiadau Hanesyddol" ar ddiwedd y nofel hefyd yn cynrychioli rhybudd i academyddion sydd yn rhedeg y risg o camddarllen camddeall testunau hanesyddol, gan bwyntio at yr Athro Pieixoto a ddychanwyd fel enghraifft o ysgolhaig a gymerodd drosodd a threchodd naratif Offred gyda'i ddehongliad eu hun.
Cân y Cardi
Cân werin draddodiadol yw Cân y Cardi. Mae'r band Ar Log wedi recordio fersiwn o'r gân.
Silverton, Colorado
Tref yn, yn nhalaith Colorado, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Silverton, gan gynnwys:
Ardmore, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Poblogaeth ac arwynebedd
Mae Ardmore ar y ffin rhwng Tennessee ac Alabama ac mae'n rhan o'r un o'r un anheddiad ag Ardmore, Tennessee.
Addysg
Mae Ardmore yn rhan o Ardal Ysgol Limestone County. Mae gan y dref un ysgol elfennol ac un ysgol uwchradd sydd gyda'i gilydd yn gwasanaethu oddeutu 1,520 o fyfyrwyr ac yn cyflogi tua 85 o athrawon.
Cludiant
Gwasanaethir Ardmore gan State Highway 251, sy'n rhedeg o'r gogledd i'r de trwy'r dref, a State Highway 53, sy'n rhedeg ar hyd ffin ogleddol y dref. Mae Maes Awyr Ardmore yn cynnig gwasanaethau hedfan cyffredinol ac yn gorwedd ychydig i'r gorllewin o'r dref.
Hornick, Cernyw
Pentrefan yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Hornick. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil St Stephen-in-Brannel.
Newville, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Newville, gan gynnwys:
Burt Reynolds
Roedd Burton Leon Reynolds Jr (11 Chwefror 1936 – 6 Medi 2018) yn actor, cyfarwyddwr a chynhyrchydd Americanaidd. Daeth i amlygrwydd gyntaf mewn cyfresi teledu megis Gunsmoke (1962-1965) a Dan August (1970-1971).
Daeth ei rôl ffilm fawr cyntaf yn chwarae rhan Lewis Medlock yn Deliverance (1972). Chwaraeodd Reynolds y brif rôl  mewn nifer o ffilmiau llwyddiannus, megis The Longest Yard (1974), Smokey and The Bandit (1977), Semi-Tough (1977), Hooper (1978), Smokey and The Bandit II (1980), The Cannonball Run (1981) ac yn  The Best Little Whorehouse in Texas (1982).
Ar ôl ychydig o ymddangosiadau mewn ffilmiau na fu'n llwyddiannus, dychwelodd Reynolds i'r teledu, gan chwarae yn y comedi sefyllfa Evening Shade (1990-1994). Derbyniodd enwebiadau Oscar am Actor Cefnogol Gorau am ei berfformiad yn Boogie Nights (1997).
Marwolaeth
bawd|upright|dde|Reynolds yn Ebrill 2011 Bu farw Reynolds o ataliad ar y galon mewn ysbyty yn Florida ar 6 Medi 2018. Roedd wedi bod yn dioddef o broblemau ar y galon ers nifer o flynyddoedd.
Dolenni allanol
]
Gweddill
Mewn mathemateg, y gweddill yw'r swm "ar ôl", wedi i ni wneud rhywfaint o gyfrifiant. Ceir ystyr ychydig yn wahanol mewn rhifyddeg ac algebra. Mewn rhifyddeg 'y gweddill' "yw'r hyn sydd dros ben" mewn sym rhannu ar ôl rhannu un cyfanrif gyda chyfanrif arall (y cyniferydd rhannu). Mewn algebra, 'y gweddill' yw'r polynomial sydd "ar ôl" wedi i ni dynnu un polynomial oddi wrth un arall. Y modulus yw'r weithred sy'n cynhyrchu'r ateb (neu'r 'gweddill') hwn pan roddir rhannyn a rhannydd (dividend a divisor).
Cainc yr Aradwr
Cân werin draddodiadol yw Cainc yr Aradwr. Mae'r band gwerin Plethyn wedi recordio fersiwn o'r gân.
Gweddill
Yn ffurfiol: y gweddill yw'r hyn a adewir ar ôl tynnu un rhif oddi wrth un arall, er y gelwir hyn, yn fwy manwl, "y gwahaniaeth". Gellir dod o hyd i'r defnydd hwn mewn rhai gwerslyfrau elfennol.
Cainc yr Aradwr
Geiriau
<poem style="margin-left: 5em"> Fe gwyd yr haul er machlud heno, Fe gwyd y lloer yn ddisglair eto, Cwyd blodau haf o’r ddaear dirion, Ond byth!, O! byth ni chwyd fy nghalon.
Gweddill
Mewn rhifyddeg: rhannu cyfanrifau
Os yw a a d yn gyfanrifau, gyda d ddim yn sero, gellir profi bod cyfanrifau unigryw q ac r yn bodoli, fel bod a = qd + r a 0 ≤ r < |d|. Gelwir rhif q yn "gyniferydd", tra gelwir r yn "weddill".
Cainc yr Aradwr
Geiriau
Fe gwyd yr haul, fe gwn y lleuad, Fe gwyd y môr yn donnau irad, Fe gwyd y gwynt yn uchel ddigon: Ni chwyd yr hiraeth byth o 'nghalon.
Gweddill
Mewn rhifyddeg: rhannu cyfanrifau
Mae'r 'gweddill', fel y caiff ei ddiffinio, uchod, yn cael ei alw'n "weddill positif lleiaf" (least positive remainder), neu'n syml "y gweddill". Mae'r cyfanrif a naill ai'n lluosrif o d neu'n gowredd yn y cyfwng rhwng dau luoswm dilynol o d, sef, q⋅d a (q + 1)d (am q positif).
Cainc yr Aradwr
Geiriau
Fe gwyd yr haul pan ddêl boreddydd, Fe gwyd y tarth oddi ar y dolydd, Fe gwyd y gwlith oddi ar y meillion: Gwae fi, pa bryd y cwyd fy nghalon?
Gweddill
Mewn rhifyddeg: rhannu cyfanrifau
Ar adegau, mae'n ddefnyddiol rhannu, fel bod a mor agos a phosibl at luoswm y cyfanrif d, h.y. gellir sgwennu:
Enghraifft
Pan gaiff 43 ei rannu gan 5, ceir: felly, 3 yw'r gweddill positif lleiaf. Ceir hefyd: felly, −2 yw'r gweddill absoliwt lleiaf.
Mae hyn yr un mor wir os yw d yn negatif. Er enghraifft, wrth rannu 43 gyda -5, yna
felly, 3 yw'r gweddill positif lleiaf, a,
a −2 yw'r gweddill absoliwt lleiaf.
Pan gaiff 42 ei rannu gan 5, ceir: gan fod 2 < 5/2, 2 yn weddill positif lleiaf ac ar yr un pryd yn weddill absoliwt lleiaf.
Adeileddiaeth
bawd|'Tŷ Diwylliant' a enwyd ar ôl SM Zueva bawd|unionsyth|Cartell constructivista de [[Maiakowski]]
Gweddill
Enghraifft
Yn yr enghreifftiau hyn, ceir y gweddill absoliwt lleiaf (y negatif) o'r gweddill positif lleiaf trwy dynnu 5, sef d. Mae hyn yn gywir, fel arfer. Wrth rannu â d, naill ai:
Adeileddiaeth
Roedd Adeileddiaeth yn athroniaeth gelfyddydol a phensaernïol a ddechreuwyd yn Rwsia gan Vladimir Tatlin yn 1913. Roedd yr athroniaeth yn ymwrthod â'r syniad o gelf fel gweithred arwahân ac hunangynhwysol ac bod iddo, yn hytrach, rôl mewn llunio cymdeithasol. Roedd y mudiad o blaid celf fel gweithred at bwrpas cymdeithasol. Roedd yn fudiad avant-garde a gafodd ddylanwad fawr ar fudiadau celf y 20g, gan ddylanwadu symudiadau fel Bauhaus a De Stijl. Roedd ei ddylanwad yn eang, gydag effaith dwys ym maes pensaernïaeth, cerflunio, dylunio graffig, dylunio diwydiannol, theatr, ffilm, dawns, ffasiwn ac, i ryw raddau, cerddoriaeth.
Gweddill
Enghraifft
Os yw'r gweddill positif yn r1, a'r negatif yn r2, yna
Adeileddiaeth
Dylanwadau
Ysbrydolwyd y mudiad gan Giwbiaeth Pablo Picasso a'r artist Vladimir Tatlin a ddechreuodd gyda creu tri-dimensiwn i'w gelf yn 1910. Roedd Tatlin yn lafar dros ddefnyddio deunydd cymdeithas megis gwyr, pren a metal yn ei waith. Roedd hefyd yn rhoi pwys mawr ar hunan-gynhaliaeth ei waith gan bwysleisio pob rhan fel uned arwahân.
Gweddill
Mewn algebra: rhannu polynominal
Pan gaiff polynomalau eu rhannu yn y dull Ewclidaidd mae'r weithred yn debyg iawn i rannu cyfanrifau, ac yn arwain at weddill polynomial. Gallem brofi ei fodolaeth drwy'r theorem ganlynol:
O ystyried dau bolynomial un-newidyn a(x) a b(x) (gyda b(x) ddim yn bolynomial sero) a ddiffinir dros faes (yn arbennig y rhifau real neu rifau cymhlyg), yna ceir dau bolynomial q(x) (y cynifer) ac r(x) (y gweddill) sy'n bodloni:
Adeileddiaeth
Y mudiad
Ymddengys y term adeileddiaeth fel term gadarnhaol am y tro cyntaf ym Maniffesto Realistig Naum Gabo, ym 1920. Defnyddiodd Alexei Gan y gair fel teitl ei lyfr Adectivism, a argraffwyd yn 1922.
Gweddill
Mewn algebra: rhannu polynominal
ble mae gyda "deg(...)" yn nodi graddau'r polynomial. Ar ben hyn, mae q(x) a r(x) yn cael eu diffinio mewn modd unigryw gan eu perthynas.
Adeileddiaeth
Y mudiad
Rhoddwyd sylfaen addysgu ar gyfer y mudiad newydd gan Gymdeithas y Bobl dros Addysg (neu Narkompros) y llywodraeth Bolsieficaidd, dan arweiniad Gweinyddiaeth Diwylliant ac Addysg dan arweiniad Anatoli Lunacharski, ac wedi cau hen academi Celfyddydau Cain Petrograd ac Ysgol Arlunio, Cerflunwaith a Phensaernïaeth Moscfa yn 1918.
The Gentle People
Cafodd ei sengl gyntaf, 'Journey', ei rhyddhau ar label The Aphex Twin, Rephlex, yn 1994.
Theo van Doesburg
bawd|Theo van Doesburg bawd|dde|Composition décentralisée gan Theo van Doesburg, 1924, Solomon R. Guggenheim Museum, Efrog Newydd, cymynrodd Richard S. Zeisler, 2007 Roedd Theo van Doesburg (Utrecht, 30 Awst 30 1883 - Davos, 7 Mawrth 1931) yn arlunydd o'r Iseldiroedd oedd yn mynedgu ei hun wrth baentio, beirniadaeth, barddoniaeth a phensaernïaeth. Daeth yn adnabyddus fel sylfaenydd ac arweinydd y grŵp celf Avant-garde, De Stijl yn ystod ac wedi'r Rhyfel Byd Cyntaf.
Gweddill
Mewn algebra: rhannu polynominal
Mae hyn yn wahanol i'r rhaniad Ewclidaidd o gyfanrifau oherwydd ar gyfer y cyfanrifau, caiff y cyflwr 'gradd' ei ddisodli gan 'arffiniau' ar y gweddill  .
Pinafal
bawd|Pinafal wedi ei dorri i lawr ei ganol Mae'r pinafal (Ananas comosus) yn blanhigyn trofannol sydd â ffrwyth lluosog bwytadwy o fwyar ymgymysg â'i gilydd, hefyd yn cael ei alw'n afal pin. Hwn yw'r planhigyn yn nheulu Bromeliaceae sy'n cael ei fasnachu fwyaf.
bawd|Pinafal ifanc yn blodeuo Gellir tyfu pinafalau o'r blaguryn sy'n tyfu o ben y ffrwyth. Gall flodeuo mewn pump i ddeg mis a dwyn ffrwyth yn y chwe mis canlynol. Nid yw pinafalau yn aeddfedu ryw lawer ar ôl eu medi. Yn 2016, roedd Costa Rica, Brasil a'r Ffilipinau rhyngddynt yn tyfu tua thraean o holl binafalau'r byd.
Gweddill
Mewn algebra: rhannu polynominal
Mae rhannu polynomial yn arwain at ganlyniad a elwir yn "Theorem y Gweddill":
Os yw polynomial f(x) yn cael ei rannu gyda x − k, y gweddill yw'r r = f(k) cyson.
Cân Crwtyn y Gwartheg
Cân werin draddodiadol yw Cân Crwtyn y Gwartheg. Mae Clann Lir a Meibion Llywarch wedi recordio fersiwn o'r gân.
Geiriau
<poem style="margin-left: 5em"> Mae gen i fuwch wynebwen lwyd, Ie fyth wynebwen lwyd, Mae gen i fuwch wynebwen lwyd, Hi aiff i'r glwyd i ddodwy; A'r iar fach yn glaf ar lo, Ie fyth yn glaf ar lo, A'r iar fach yn glaf ar lo, Nid aiff o ngho' i 'leni!
Ton ton ton dyri ton ton ton, dyri ton ton ton dyri ton ton ton, Ton ton ton dyri ton ton ton, dyri ton dyri ton dyri ton ton.
Theo van Doesburg
Bywyd
Ganed Theo van Doesburg, fel Christiaan Emil Marie Küpper yn fab i'r ffotograffydd Wilhelm Küpper a Henriette Catherine Margadant. Ond roedd wastad yn ystyried ei lysdad, Theodorus Doesburg, fel ei dad go-iawn ac felly arddelodd yr enw hwnnw, gan ychwanegu 'van' yn hwyrach ymlaen ac arwyddo ei baentiadau cynnar felly. Roedd ei arddangosfa gyntaf ym 1908. Ar ddechrau ei waith artistig, copïodd baentiadau'r 'Hen Meistri' o'r Rijksmuseum ac ysgrifennodd feirniadaeth gelf ar gyfer cylchgronau.
Mudiad De Stijl
Yn 1915, bu'n rhaid idd adolyg gwaith Piet Mondrian, a oedd yn wyth mlwydd oed yn hŷn nag ef. Gwnaeth paentiadau Mondrian (a fedyddwyd yn Mondriaan ond a newidiodd sillafiad ei gyfenw pan oedd yn byw ym Mharis argraff arno yn y ffordd yr oeddynt yn echdyniad (obsraction) cyflawn o realiti. Yn fuan wedi'r arddangosfa, daeth van Doesburg i gysylltiad â Mondrian, a chyda artistiaid agos, Bart van der Leck, Anthony Kok, Vilmos Huszar a JJP Oud, sefydlwyd mudiad De Stijl ar y cyd yn 1917. Er bod gan De Stijl lawer o aelodau, van Doesburg oedd llysgennad y mudiad, gan ei hyrwyddo ledled Ewrop. Yn 1922 symudodd van Doesburg i ddinas Weimar yn Yr Almaen oedd, ar y pryd, yn ganolbwynt celf a phensaernïaeth y mudiad Bauhaus. Symudodd yno er mwyn bod yn agosach at sylfaenydd a chyfarwyddwr Bauhaus, Walter Gropius. Gwrthododd Gropius wneud van Doesburg yn ddarlithydd yn yr ysgol, felly penderfynodd van Doesburg ymsefydlu'n annibynnol â Bauhaus a cheisiodd ddenu myfyrwyr Bauhaus am syniadau Lluniadaeth, (Constructivism), Dada a De Stijl.
Ymbellhau oddi ar Mondrian
Yn ystod ei gyfnod yn yr Almaen, daliodd van Doesburg ei gyfeillgarwch agos â Mondrian trwy lythyru. Yn 1923, ag yntau wedi priodi â Nelly van Doesburg, symudodd van Doesburg i Baris gan ail-gydio yn y berthynas gelfyddydol dwys. Ond achosodd gwahaniaethau cymeriad mewnblyg Mondrian ac allblyd van Doesburg straen ar ei perthynas. Ceir sôn, er bod hynny yn cael ei wadu erbyn hyn, fod rhwng gelfyddydol rhwng y ddau ar gwestiwn o'r defnydd o'r croeslin (diagonal) mewn darluniau. Roedd van Doesburg o blaen y linell ond Mondrian yn ei erbyn gan fynnu mai dim ond llinellau lloreddol a fertigol oedd yn wir natur daliadau De Stijl. Ni bu cysylltiad rhwng y ddau artits enwog nes iddynt gwrdd ar hap mewn caffi ym Mharis yn 1929.
Pensaernïaeth, dylunio a theipograffeg
bawd|Architeip van Doesburg Ymdrinodd van Doesburg â meysydd eraill yn ogystal ag arlunio. Bu'n hyrwyddo a datblygu daliadau De Stijl, mewn pensaernïaeth, wedi gadael marc y tu ôl i ddyluniad artistiaid yn y cartref, ynghyd â Georges Vantongerloo. Efallai ei waith enwocaf oedd addurno mewnol Caffi Aubette yn Strasbourg. Ynghyd ag El Lissitzkym a Kurt Schwitters, roedd van Doesburg yn arloeswr wrth fewnoli celfyddyd trwy gyngresau a gynhaliwyd yn 1922 yn Düsseldorf a Weimar.
Ffont
Roedd Van Doesburg yn gysylltiedig â'r mudiad artistig Dada, gan gyhoeddi'r cylchgrawn DADA Holland dan ffugenw IK Bons (yn fwyaf tebygol o anagramau Ik ben zot, Iseldireg am "Rwy'n Wirion"). Cyhoeddodd hefyd farddoniaeth Dada, o dan yr un enw yn De Stijl. Wrth ysgrifennu testunau rhyddiaith, fe'i llofnodwyd gan y ffugenw Aldo Camini. Yn ei waith llenyddol roedd yn arddel syniadau oedd yn gwrthwynebu unigoliaeth yn gryf (a symudiadau a oedd yn hyrwyddo realiti a seicoleg mewddwl). Ei gred oedd mai profiad ar y cyd oedd gwir realiti. Roedd ei gysyniad o ddwysedd yn llawer mwy cyffredin â chysyniad Paul van Ostaijensen o ddeinamef. Ceisiodd alinio geiriau deinamig fel y buasant yn arddel ystyr newydd. Drwy wneud hyn, fe geisiodd greu realiti newydd yn hytrach na'i ddisgrifio.
Ei flwyddyn olaf
Roedd Van Doesburg yn weithgar mewn grwpiau celf megis; Cercle et Carré, Art Concret a Abstraction-Creation, a sefydlodd ym 1931. Yn 1931 wrth i'w iechyd ddirywio symudodd i Davos yn Y Swistir ac yn fuan wdyn bu farw gan drawiad ar y galon. Ar ôl ei farwolaeth, cyhoeddodd ei weddw, Nelly van Doesburg, y rhifyn diweddaraf o De Stijl.
Adeileddiaeth
Y mudiad
Bu'r swyddfa gelf curadurol yn gweithio yn ystod Rhyfel Cartref Rwsia, a gynhaliwyd yn bennaf gan Ddyfodolwyr, a chyhoeddwyd papur newydd Arte de la Comuna. Yn 1919 sefydwyd VKhUTEMAS yng nghanol Mosgo: yr ysgol ar gyfer celf a dylunio. Yn ddiweddarach dywedodd Gabo fod yr addysgu yn yr ysgol yn fwy tueddol tuag at drafodaeth wleidyddol ac ideolegol nag tuag at greu creadigol.
Tatlin, celf adeiladol a chynhyrchiant
chwith|bawd|unionsyth|Model ar gyfer Tŵr Tatlin (1919) Gwaith canonyddol Adeileddiaeth oedd cynnig Vladimir Tatlin ar gyfer Cofeb i'r Drydedd Ryngwladiaeth (neu'r Comintern), 1919, a gyfunodd estheteg peiriant gyda chydrannau deinamig yn ddathlu technoleg gyda defnydd o lifoleadau a thaflunio. Beirniadodd Gabo gynllun Tatlin yn gyhoeddus trwy ddweud: "Gellir creu unai tai a phontydd ffwythiannol neu gelf pur ar gyfer celf, ond nid y ddau".
Arweiniodd y ffaith hon at adran bwysig yn y grŵp Moscfa ym 1920, pan gadarnhaodd Maniffesto Realistig Gabo ac Antoine Pevsner fodolaeth craidd ysbrydol ar gyfer y symudiad. Roedd hyn yn gwrthwynebu'r fersiwn o Adeileddiaeth hyblyg a defnyddiol a gynhaliodd Tatlin a Rodchenko. Roedd gwaith Tatlin yn canmol ar unwaith gan artistiaid Almaenig fel chwyldro ym maes celf: mae darlun o 1920 yn dangos George Grosz a John Heartfield yn dal baner yn dweud "Mae celfyddyd yn farw – Hir oes i gelf peiriant newydd Tatlin", a chyhoeddwyd y dyluniadau ar gyfer y tŵr yn y cylchgrawn gan Bruno Taut Fruhlicht.
Celf wrth wasanaeth y chwyldro
bawd|[[El Lissitzky, Curwch y gwynion gyda'r lletem goch (1920)]] Yn union fel y cawsant eu hamgylchynu gan waith dylunio diwydiannol, roedd yr adeiladwyr yn gweithio mewn gwyliau cyhoeddus a dyluniadau posteri stryd ar gyfer llywodraeth y chwyldro Bolsieficaidd. Efallai y mwyaf enwog o'r rhain i Vítsiebsk. Y mwyaf adnabyddus oedd y poster gan El Lissitzky: Curwch y gwynion gyda'r lletem goch (1919).
Wedi'i ysbrydoli gan y datganiad gan Vladimir Maiakovsky "y strydoedd yw ein brwsys, ein paledi," cymerodd artistiaid a dylunwyr rhan ym mywyd cyhoeddus yn ystod Rhyfel Cartref Rwsia. Un enghraifft feirniadol oedd yr ŵyl a gynigiwyd ar gyfer y Gyngres Komintern yn 1921 gan Alexander Feixin a Lyubov Popova. I grynhoi, roedd rhai o'r adeiladwyr yn ymwneud yn gryf â ffenestr ROSTA, ymgyrch gwybodaeth gyhoeddus Bolsiefic o amgylch y 1920au. Y rhai mwyaf enwog o'r ymgyrch hon oedd yr arlunydd a'r bardd Vladimir Maiakovsky a Vladimir Lebedev.
Adeileddiaeth Ryngwladol
Datblygodd Adeileddiaeth Ryngwladol yn ystod yr 1920au, a sefydlwyd gan El Lissitzky, Theo van Doesburg a Hans Richter mewn cynhadledd yn Düsseldorf in 1922. Berlin oedd canolfan y mudiad ar adeg pan allau'r Dwyrain a'r Gorllewin gwrdd.
Roedd Adeileddiaeth Ryngwladol yn ganlyniad y mudiad Sofietaidd a'r mudiadau blaenorol Ewropeaidd. Dau o'i ddylanwadau mwyaf oedd Dada gyda'i gwrthddweud o gysyniadau traddodiadol o gelf a'r mudiad Bauhaus newydd oedd yn tyfu'n sydyn dan arweiniad Walter Gropius ers 1919.
Roedd Adeileddiaeth Ryngwladol arwahân i'r ddelfryd Sofietaidd ac yn fwy ysbrydol a llai gwleidyddol. Daeth yn ddylanwadol ar fudiad De Stijl a sefydlwyd gan Theo van Doesburg a Piet Mondrian yn 1917. Lledaenwyd nifer o synaidau Adeileddiaeth drwy gylchgrawn De Stijl.
Guto Roberts
Actor o Gymru oedd Guto Roberts (13 Mawrth 1925 – 6 Mawrth 1999) a ymddangosodd mewn sawl cynhyrchiad llwyfan, ffilm a theledu yn y Gymraeg a'r Saesneg. Ganed ef yn 'Isallt Fawr', Cwm Pennant.
Gyrfa
Magwyd Roberts yn Eifionydd.
Efallai mai rhan mwyaf adnabyddus Guto Roberts oedd ei ran fel Ephraim Hughes y cyn-weinidog eisteddfodol, parchu yn y ddrama gomedi Fo a Fe.
Cymerodd ran mewn nifer o gynhyrchidau eraill yn yr 1970au ymlaen gan gynnwys, rhan arweinydd eisteddfod yn y ffilm Hedd Wyn, Mr Evans yng nghyfres deledu The Life and Times of David Lloyd George (1981); y Parch Jenkins yng nghyfres deledu Border Country (1979); Jenkyn Tyler yn Hawkmoor (1978) a Proctor yng nghyfres ddrama Brett (1971).
Yn ei flynyddoedd olaf bu’n gynrychiolydd i Gyhoeddiadau Mei a Gwasg Dwyfor.
Cariad at Fro
Cyflwynodd ffilm cartref fer am Aberdaron sy'n adrodd hanes yr ardal a'i chymeriadau, yn 1967 Nodir ei fod yn byw yn Rhoslan, ger Cricieth arno. Gwnaeth hefyd ffilmio ffilm cartref fer arall Helpu Dad (1970) gyda'r Meic Povey ifanc yn actio ynddo a sgript gan Wil Sam
Gyhoeddwyd llyfr amdanno, Y Fo gan Wasg Carreg Gwalch ac fe'i golygwyd gan Dr Meredydd Evans.
Gwaddol
Cyflwynodd Guto Roberts dros gant o eitemau gwerthfawr ar ffilm a fideo o ddigwyddiadau yn Eifionydd, sy’n amrywio o angladd T. H. Parry-Williams i bregeth gan Ifor Bowen Griffith a lluniau unigryw Robert Hughes, Uwchlaw’r Ffynnon wrth odre Yr Eifl i'r i’r Archif Sgrin a Sain Genedlaethol yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth.
Coosada, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Grafton, New Hampshire
Tref yn, yn nhalaith New Hampshire, yw .
Coosada, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Coosada, gan gynnwys:
Grafton, New Hampshire
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Grafton, gan gynnwys:
Lester, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Lester, gan gynnwys:
Anderson, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Anderson, gan gynnwys:
John Bruton
Mae John Gerard Bruton (Gwyddeleg: Seán de Briotún) (ganwyd 18 Mai 1947) yn wleidydd Gwyddelig, a fu'n taoiseach (Prif Weinidog) Gweriniaeth Iwerddon o 15 Rhagfyr 1994 i 26 Mehefin 1997. Bu hefyd yn llysgennad yr Undeb Ewropeaidd i Unol Daleithiau America.
Ganed ef yn Dunboyne, County Meath i deulu amaethu Catholig cyfoethog. Noda Oliver Coogan yn ei lyfr,  'Politics and War in Meath 1913–23' i'w daid wrthod i'r helfa cadnoid gan y teuluoedd Eingl-Wyddelig lleol, tramgwyddo ei dir adeg Rhyfel Annibyniaeth. Gelwir ef yn Taoiseach lwcus am y ffordd yr enillodd rym ac i economi Iwerddon brasgamu i'r cyfnod 'Celtic Tiger' yn ystod ei gyfnod fel arweinydd.
Addysg
Graddiodd o'r ysgol yr Iesuwyr Coleg Clongowes Wood, astudiodd economeg yng Ngholeg Prifysgol Dulyn a chyfreith yn y King's Inns, gan ddod yn fargyfreithiwr (cyfreithiwr sy'n cynrychioli'r cleient yn y llys) yn 1970. Bu'n ymwneud â gwleidyddiaeth Fine Gael yn ddyn ifanc, gan ymunodd â hi ym 1965.
Gyrfa wleidyddol
bawd|chwith|Cyflwyno Gwobrau fel Gweinidog Diwydiant, Medi 1984 Ym 1969 fe'i hetholwyd i senedd Iwerddon, Dáil Éireann am y tro cyntaf. Fe'i ail-etholwyd yn llwyddiannus yn etholiadau 1973, 1977, 1981, 1982, Tachwedd 1982, 1987, 1989, 1992, 1997 a 2002, yn gwasanaethu fel Teacht Dala yn nhŷ isaf Senedd Iwerddon.
Yn 1973 - 1977 bu'n ysgrifennydd seneddol. O fis Mehefin 1981 i fis Mawrth 1982 bu'n Weinidog Cyllid. O fis Rhagfyr 1982 i fis Rhagfyr 1983 bu'n Weinidog Diwydiant ac Ynni, yna'r Gweinidog Diwydiant, Masnach a Thwristiaeth (tan fis Chwefror 1986), y Gweinidog Cyllid (tan fis Ionawr 1987) a'r Gweinidog Gwasanaethau Cyhoeddus (tan fis Mawrth 1987). Yn 1990 daeth yn llywydd newydd plaid Fine Gael gan gymryd lle Alan Dukes fel arweinydd.
Taoiseach, Prif Weinidog Iwerddon
Ar ôl etholiadau 1992, daeth Fine Gael yn wrthblaid. Fodd bynnag, yn dilyn anghytuno o fewn clymblaid llywodraethol Albert Reynolds Fianna Fail a Plaid Lafur Iwerddon yn 1994, llwyddodd Burton i greu llywodraeth newydd, 'yr enfys, yn cynnwys Fine Gael, y Blaid Lafur a'r Chwith Democrataidd. Yn 47 oed daeth Burton yn taoiseach ifancaf Iwerddon (nes i Leo Varadkar, gipio'r teitl yma yn 2017). Dyma'r tro cyntaf i'r Iwerddon gael prif weinidog newydd heb gynnal Etholiad Cyffredinol. Daliodd swydd y Taoiseach ac arweinydd Llywodraeth yr enfyd o fis Rhagfyr 1994 i fis Mehefin 1997. Yn ystod y cyfnod hwn, ymhlith eraill, bu'n arwain Llywyddiaeth Iwerddon yr Undeb Ewropeaidd, yn ystod drafodaethau ar y Pact Sefydlogrwydd a Thyfiant.
Yn 2001, ymddiswyddodd fel pennaeth y Fine Gael. Bu'n aelod o'r senedd, a'i gynrychioli yn y Confensiwn Ewropeaidd. Yn 2004, ymddiswyddodd o fandad y dirprwy. [4] O fis Rhagfyr 2004 i fis Hydref 2009, roedd yn Llysgennad yr Undeb Ewropeaidd i'r Unol Daleithiau.
Roedd disgwyl i Fine Gael ennill etholiad 1997, ond er i'r blaid wneud yn dda, collodd Llafur tir. Yn y pendraw, sefydlwyd llywodraeth newydd rhwng Fianna Fail a'r Progressive Democrats o dan arweinyddiaeth Bertie Ahern ac ymddiswyddodd Burton yn 2001.
Nodweddion ei Brif Weinidogaeth
Cytunwyd i lywodraeth yr enfys fod yn un llwyddiannus, gyda chydweithio agos rhwng Bruton ac arweinydd y Blaid Lafur, Dick Spring a Proinsias de Rossa o'r Chwith Democrataidd. Daeth Bruton o draddodiad Plaid Seneddol Iwerddon, a hongiai darlun o John Redmond yn ei swyddfa - y dyn a gollodd i don gweriniaethol Sinn Fein wedi Gwrthryfel y Pasg. Ond roedd hefyd portread o Seán Lemass, dyn, a dybiau Bruton i fod yn Brif Weinidog mwyaf effeithiol y wladwriaeth, er ei fod yn aelod o Fianna Fail.
O dan Lywodraeth yr Enfys, pasiwyd Refferendwm a newidiodd Cyfansoddiad y Weriniaeth gan roi rhai hawliau i gyplau priod ysgaru o fewn cyfyngderau. Roedd y refferendwm ar 24 Tachwedd 1995 gyda'r bleidlais yn agos tu hwnt; 818,842 (50.28%) o blaid newid y cyfansoddiad, a 809,728 (49.72%) yn erbyn. Daeth yn ddeddf gwlad ar 17 Mehefin 1996.
Gwelwyd datblygiadau tuag at cymodi a rhoi trefn cyfansoddiadol newydd rhwng Gogledd Iwerddon, y Weriniaeth a Phrydain gyda lansio 'Dogfen Fframwaith' Eingl-Wyddelig ym mis Chwefror 1995 gyda Phrif Weinidog Prydain, John Major. Er i'r cyn Taoisech, Albert Reynolds ei alw'n 'John Unionist' roedd yn feirniadol iawn o benderfyniad Prydain i beidio ymwneud gyda Sinn Fein yn ystod cadoediad yr IRA rhwng 1994-97.
Yn ystod ei gyfnod hefyd, fe groesawyd Tywysog Charles i'r Iwerddon. Dyma'r ymweliad gyntaf gan aelod o deulu brenhinol Lloegr i'r Iwerddon ers 1912.
Yn dilyn llofruddio'r newyddiadurwraig, Veronica Guerin, sefydlodd ei Lywodraeth y Criminal Assets Bureau.
Shorter, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Shorter, gan gynnwys:
Undeb Pêl-droed Denmarc
Y Dansk Boldspil Union (DBU), Undeb Pêl-droed Denmarc, yw corff llywodraethol pêl-droed yn nheyrnas Denmarc. Dyma'r corff sy'n goruchwilio Tîm Pêl-droed Cenedlaethol Denmarc, tîm cenedlaethol merched Denmarc, goruchwilio'r clybau, rhedeg y cynghreiriau. Fe lleolir ei phencadlys yn ninas Brøndby ac mae'n un o aelodau sefydliadol FIFA yn 1904 ac UEFA yn 1954. Y DBU hefyd yw corff llywodraethol futsal Denmarc ers 2008.
Un o nodweddion y gymdeithas yw defnydd o ffont Art Nouveau ar ei bathodyn chwaethus.
Triongl hafalochrog
Prif nodweddion
O ddynodi hyd yr ochrau yn a, yna fe ellir dweud, gan ddefnyddio Theorem Pythagoras fod:
Undeb Pêl-droed Denmarc
Maint yr Undeb
Yn 2013, roedd gan yr DBU 341,342 o aelodau (270,791 o ddynion a 70,551 o fenywod) ar gyfer 16,721 clwb. .
Triongl hafalochrog
Prif nodweddion
Ceir perthynas syml rhwng yr llawer o'r meintiau hyn ag uchder ("h") pob fertig o'r ochr gyferbyn:
Undeb Pêl-droed Denmarc
Sefydlu
bawd|Carfan Denmarc, Gemau Olympaidd 1912 Sefydlwyd y DBU yn 1889 a hi oedd y Gymdeithas Bêl-droed genedlaethol gyntaf i'w sefydlu y tu allan i wledydd Prydain ac Iwerddon. Serch hynny, ni wnaeth gofrestru gemau'n swyddogol nes Gemau Olympaidd 1908. Golyga hyn nad yw'r gemau a enillwyd yng nghystadleuaeth Intercalated 1906 wedi eu cofnodi'n swyddogol gan y DBU.
Strwythur Rhanbarthol
bawd|300px|{{legend|#CCFEC7|DBU Jutland (numbers indicate regions)}} {{legend|#C8DDFF|DBU Funen}} {{legend|#FFC8C8|DBU Zealand}} {{legend|#E2C7FE|DBU Lolland-Falster}} {{legend|#D0C2A3|DBU Copenhagen}} {{legend|#F9FEC7|DBU Bornholm}} Rhennir y DBU i 6 gymdeithas ranbarthol sy'n seiliedig ar gyn siroedd Denmarc:
Mae gan Ynysoedd Ffaröe a'r Ynys Las, sy'n wledydd hunanlywodraethol o fewn Teyrnas Denmarc, eu cymdeithasau pêl-droed eu hunain nad sy'n rhan o'r DBU. Yr Ynys Las yw'r unig wlad nad sy'n aelod o FIFA nac unrhyw gorff cyfandirol. Mae Ynysoedd y Ffaroe yn aelodau o FIFA ac UEFA.
Tecwyn Roberts
Roedd Tecwyn Roberts (10 Hydref 1925 – 27 Rhagfyr 1988) yn beiriannydd awyrofod o Gymro. Yn y 1960au chwaraeodd ran bwysig yng nghynllunio Canolfan Rheoli Taith (Mission Control Center) yng Nghanolfan Ofod Johnson NASA yn Houston, Texas a chreu rhwydwaith cyfathrebu a thracio byd-eang NASA.
Gwasanethodd Roberts fel Swyddog Deinameg Hedfan cyntaf NASA ar Brosiect Mercury i roi'r Americanwr cyntaf yn y gofod. Ymunodd wedyn â Chanolfan Ofod Goddard NASA lle bu'n gwasanaethu fel Cyfarwyddwr a Rheolwr system cyfathrebu a thracio byd-eang y Ganolfan, a oedd yn cefnogi rhaglenni NASA ar gyfer hedfan mewn cylchdro daear isel di-griw a chyda chriw.
Bywyd cynnar
Ganwyd Roberts, a gafodd y llysenw "Tec" neu "Tecs", yn Lerpwl yn fab i William a Grace Roberts o Ynys Môn. Collodd ei dad c. 1936 a symudodd gyda'i fam at ei theulu hi yn Nhy Capel Gorslwyd, Rhos-y-bo l, Ynys Môn. Mae llyfr log yn dangos iddo fynd a dod rhwng Rhos-y-bol a Lerpwl sawl tro yn ystod 1936 ac 1937. Tra yn Lerpwl mynychodd ysgol Girton House, Shiel Rd. Ymgartrefodd y teulu ar Ynys Môn a dengys y llyfr log Ysgol Parc y Bont, Llanddaniel Fab, iddo lwyddo yn ei Arholiad Ysgoloriaeth yng Ngorffennaf 1938. Yn y cyfnod hwn roedd yn byw mewn bwthyn bychan o'r enw Trefnant Bach gyda'i fam a'i lys-dad. Parhaodd â'i astudiaethau yn Ysgol Ramadeg Biwmares, lle graddiodd yn 1942. Ar ôl gadael yr Ysgol Ramadeg, cychwynodd brentisiaeth peirianneg gyda'r cwmni peirianneg awyr a môr Saunders-Roe yn Bae Fryars, Llanfaes, Ynys Môn, tua wyth milltir o Llanddaniel Fab. Mae tystiolaeth iddo ddychwelyd i Ynys Môn o leiaf unwaith, ym mis Gorffennaf 1970.
Y Deyrnas Unedig
Ar ôl gwasanaethu am gyfnod yn y Llu Awyr Brenhinol (RAF), cafodd Roberts ei ryddhau yn 1944 ac ail-gychwynodd weithio gyda Saunders-Roe yn ei gweithfeydd yn Southampton, a chafodd ei drosglwyddo i Ynys Wyth yn 1946. Ar y pryd, roedd hefyd yn mynychu Prifysgol Southampton lle derbyniodd radd mewn Peirianneg Awyrennol yn 1948, a derbyniodd Wobr Arbennig y Sefydliad Peirianwyr Mecanyddol. Tra roedd gweithio i Saunders-Roe ar Ynys Wyth, cyfarfu â Doris Sprake ac fe briododd y ddau yn ddiweddarach.
Canada
Yn Rhagfyr 1952, symudodd Roberts a'i wraig o Loegr i Ganada pan gymerodd swydd gyda'r cwmni gweithgynhyrchu awyrennau Avro Canada ger Toronto. Rhwng 1952 a 1959, roedd yn aelod o'r tîm peirianneg a ddatblygodd yr CF-105 Arrow, awyren rhagodwr (interceptor) asgell ddelta hynod ddatblygedig. Pan ganslwyd prosiect Avro Arrow yn sydyn gan llywodraeth Canada ar 20 Chwefror 1959, dilynodd nifer o beiriannwyr Avro Canada, yn cynnwys Roberts, arweiniaid Jim Chamberlin gan symud i'r Unol Daleithiau i ymuno â Grŵp Tasg Gofod (Space Task Group) NASA yng Nghanolfan Ymchwil Langley yn Hampton, Virginia.
Canolfan Ymchwil Langley
Creuwyd Grŵp Tasg Gofod ym mis Tachwedd 1958, dan arweiniad Robert Gilruth a oedd yn gyfrifol am arolygu rhaglen teithio gofod yr Amerig, Prosiect Mercury, a chafodd y dasg o osod dyn mewn cylchdro o amgylch y Ddaear. O'r 37 peiriannydd gwreiddiol, roedd 27 o Ganolfan Ymchwil Langley a 10 wedi cael eu penodi o Ganolfan Ymchwil Lewis yn Cleveland, Ohio. Yn 1959, ehangwyd grŵp Gilruth yn sylweddol drwy ychwanegu y peirianwyr o Ganada a weithiodd ar brosiect Avro Arrow.
Ymunodd Roberts â NASA ym mis Ebrill 1959, yn un o 25 o beirianwyr a thechnegwyr a ddaeth o Avro Canada. Rhoddwyd ef i weithio ar unwaith ar ffurfio y gofynion ar gyfer y rhwydwaith tracio a chyfathrebu, a'r Ganolfan Reoli Taith Mercury i ddarparu rheolaeth hedfan y teithiau.
Canolfannau Rheolaeth Teithiau
de|bawd|Ail-gread o Rheolaeth Mercury gyda map yn dangos lleoliad gorsafoedd Mercury Yn 1960, daeth Roberts yn Swyddog Deinameg Hedfan cyntaf NASA yng Nghanolfan Rheoli Mercury, lle roedd ei waith yn canolbwyntio ar reoli llwybr y llong ofod a chynllunio addasiadau iddi.
Mae'n bosib fod Roberts wedi poblogeiddio y defnydd o'r ymadrodd "A-OK", gan wneud y tri llythyren yn symbol cyffredinol i olygu "mewn cyflwr perffaith." Mae'r defnydd dogfennol cyntaf o'r ymadrodd Saesneg "A-OK" wedi ei gynnwys o fewn memo from Tecwyn Roberts, Flight Dynamics Officer, to Flight Director (entitled "Report on Test 3805", dated 2 February 1961) in penciled notes on the countdown of MR-2, dated 31 January 1961. Poblogeiddwyd yr ymadrodd gan Lt Col Llu Awyr U.D.A. John "Shorty" Powers pan oedd yn swyddog materion cyhoeddus NASA ar gyfer Prosiect Mercury.
Yn 1962, penodwyd Roberts yn bennaeth Cangen Anghenion Canolfan Rheoli Taith, lle chwaraeodd ran allweddol yng ngwaith dylunio a datblygu pellach ar Ganolfan Reoli Mercury yn Cape Kennedy ac ar y Ganolfan Rheoli Taith yn ddiweddarach, a oedd yn rhan o Ganolfan Llongau Gofod â Chriw (Canolfan Ofod yn ddiweddarach) yn Houston, Texas, wedi i raglen teithio gofod â chriw NASA ei drosglwyddo yno yn 1961. Datblygwyd cysyniad NASA o Reoli Taith cyn hynny o dan arweiniad Christopher C. Kraft. Pan gymerodd Roberts ei swydd newydd, rhoddwyd ei hen swydd fel Swyddog Deinameg Hedfan i Glynn Lunney. Fel pennaeth y Gangen Anghenion Canolfan Rheoli Taith, roedd ei gyfrifoldebau yn cynnwys penderfynu, cydlynu a gweithredu yr holl ofynion dylunio ar gyfer y gwaith o adeiladu Canolfan Rheoli Taith newydd yn Houston. Am ei waith yn y maes hwnnw, derbyniodd Wobr Cyflawniad Eithriadol NASA.
Canolfan Hedfan Gofod Goddard
Ym mis Gorffennaf 1964, daeth Roberts yn Gynorthwy-ydd Technegol i Ddirprwy Gyfarwyddwr Cynorthwyol Systemau Tracio a Data yng Nghanolfan Hedfan Gofod Goddard, ac yn bennaeth yr Adran Peirianneg Hedfan a Chriw. Roedd hyn yn golygu fod Roberts yn gyfrifol am Rwydwaith Hedfan Gofod a Chriw NASA, casgliad o orsafoedd tracio a adeiladwyd i gefnogi ymdrechion gofod Americanaidd Mercury, Gemini, Apollo a Skylab. Roedd dau rwydwaith cyfathrebu arall yn y cyfnod hwn, y Spacecraft Tracking and Data Acquisition Network (STADAN) ar gyfer tracio lloerennau di-griw mewn cylchdro daear isel, a'r Deep Space Network (DSN) ar gyfer tracio teithiau di-griw mwy pellenig.
bawd|Yn 1964, cyflwynodd Dr Robert R. Gilruth, cyfarwyddwr y Ganolfan Ofod a Chriw (chwith) yn wobr arian $1,000 a thystysgrif i Tecwyn Roberts (canol), gyda'i wraig Doris wrth ei ochr. Hefyd yn Haf 1964, anrhydeddwyd ef gan Gilruth gyda Gwobr Gwasanaeth Arbennig NASA am ei gyfraniad i'r rhaglen hedfan gofod â chriw ym maes gweithrediadau hedfan. Roedd y wobr yn bennaf am ei waith yn pennu anghenion technegol y Ganolfan Hedfan Gofod â Chriw. de|bawd|Apollo Road - Y ffordd i Honeysuckle Creek. Daeth Roberts yn bennaeth Adran Cefnogaeth Hedfan â Chriw yng Nghanolfan Hedfan Gofod Goddard yn ystod Rhaglen Apollo yn 1965. I gefnogi rhaglen Apollo, comisiynodd Goddard dri antena 85 troedfedd, (26 m) a fyddai'n cael eu gosod mewn bylchau cyfartal o amgylch y byd. Roedd y rhain yn Madrid (Sbaen), Goldstone yng Nghaliffornia (UDA) ac yn Honeysuckle Creek yn Awstralia. Roedd Roberts yn bresennol pan agorwyd Gorsaf Dracio Honeysuckle Creek gan Brif Weinidog Awstralia Harold Holt ar 17 Mawrth 1967.
Yn ddiweddarach yn 1967, daeth Roberts yn Bennaeth yr Adran Beirianneg Rhwydwaith, yn ystod y cyfnod lle glaniodd gofodwyr ar y lleuad. Yn 1969, cafodd y Fedal Gwasanaeth Eithriadol NASA am ei waith yn cefnogi taith Apollo 8. Yn 1972, penodwyd Roberts yn Gyfarwyddwr Rhwydweithiau yn Nghanolfan Hedfan Gofod Goddard, swydd yr oedd ynddo erbyn amser Prosiect Prawf Apollo–Soyuz ym mis Gorffennaf 1975. Ei brif gyfrifoldeb yn y rôl hon oedd i sicrhau bod cysylltiad yn cael ei gynnal rhwng llongau gofod yr  Unol Daleithiau a'r Undeb Sofietaidd wrth iddynt gylchdroi'r ddaear. Hwn oedd ei gysylltiad uniongyrchol olaf gyda theithiau gofod â chriw gyda NASA.
Yn 1976, cafodd Roberts a Robert S. Cooper, Cyfarwyddwr y Ganolfan Hedfan Gofod Goddard, eu hethol yn Gymrodyr o Gymdeithas Astronotegol America.
Ymddeol a marwolaeth
Yn 1979, ymddeolodd Roberts fel Cyfarwyddwr Rhwydweithiau yn Goddard ac o NASA a daeth yn ymgynghorydd i'r Bendix Field Engineering Corporation.
Ar 26 Tachwedd 1984, anrhydeddodd Canolfan Ofod Goddard grŵp o 34 o unigolion gan gynnwys Roberts gyda Urdd Teilyngdod Robert H. Goddard, y lefel uchaf o gydnabyddiaeth yr oedd Canolfan Ofod Goddard yn cyflwyno i'w gweithwyr.
Bedair blynedd yn ddiweddarach, bu farw Tecwyn Roberts ar 27 Rhagfyr 1988, yn 63 mlwydd oed. Claddwyd ef ym Mynwent Esgobol St. Stephens, Crownsville, Maryland. Mae arysgrif ei garreg fedd yn dweud "Tecwyn Roberts, Husband of Doris & father of Michael".
May, Idaho
Cymuned heb ei hymgorffori (unincorporated community) yn, yn nhalaith Idaho, yw .
Peswch cenel
Mae peswch cenel (hefyd yn cael ei adnabod fel tracheobronchitis heintus cynol) yn haint anadlol uwch sy'n effeithio ar gŵn. Mae'n gallu cael ei achosi gan sawl peth, a'r mwyaf cyffredin yw'r bacteriwm Bordetella bronchiseptica (sef yr achos mewn tua 80% o achosion yn ne yr Almaen), yna'r feirws parainffliwensa cynol (37.7% o achosion), ac i raddau llai y coronafeiws cynol (9.8% o achosion). Mae'n ymledol tu hwnt,  ond gall cŵn arddangos imiwnedd i ailheintio hyd yn oed os ydynt yn dod i gysylltiad yn barhaus. Mae'n cael ei alw'n 'peswch cenel' am fod yr haint yn gallu lledu yn gyflym ymhlith gwn sy'n agos i'w gilydd mewn cenel neu loches i gŵn.
John Paul Getty Jr
Roedd Syr John Paul Getty, KBE ganwyd Eugene Paul Getty; 7 Medi 1932 – 17 Ebrill 2003), yn ddyngarwr Americanaidd a mabwysiadodd dinasyddiaeth Prydeinig ac yn gasglwr llyfrau prin. Ef oedd y trydydd o bum mab a anwyd i Jean Paul Getty Sr. (1892-1976), un o'r dynion cyfoethocaf yn y byd ar y pryd, a'i wraig Ann Rork. Roedd cyfoeth teulu Getty yn dod o'r busnes olew a sefydlwyd gan Franklin George Getty. Wrth gofrestru ei enedigaeth rhoddwyd iddo'r enw Eugene Paul Getty, yn ystod ei fywyd defnyddiodd nifer o enwau eraill, gan gynnwys Paul Getty, John Paul Getty, Jean Paul Getty Jr, a John Paul Getty II. Ym 1986, fe wnaed yn farchog er anrhydedd am wasanaethau i achosion cyhoeddus yn amrywio o griced, celf a'r Blaid Geidwadol. Daeth ei farchogaeth anrhydeddus yn un go iawn wedi iddo ddewis dod yn ddinesydd Prydeinig ym 1997. Yn Anglophile o argyhoeddiad daeth yn ddinesydd Prydeinig ym 1997. Ym 1998 defnyddiodd weithred newid enw i ymwrthod a'i enw cyntaf John/Eugene a datgan ei fod yn  dymuno cael ei adnabod fel Syr Paul Getty, KBE.
Bywyd cynnar
Ganwyd John Paul Jr ar fwrdd llong yn y dyfroedd ger Genoa, yr Eidal, ar 7 Medi, 1932, tra bod ei rhieni Ann a J. Paul Getty Sr yn teithio. Cafodd ei enedigaeth ei gofrestru yn La Spezia gyda'r enw Eugenio Paul Getty, gan fod y notari Eidaleg wedi camglywed yr enw John. Newidiodd ei enw'n gyfreithiol gyda'r awdurdodau Eidalaidd i John Paul ym 1958.
Ym 1938, priododd Ann ei thrydydd gŵr, Joseff Stanton McInerney, a symudodd y teulu i San Francisco. Mynychodd Paul Jr Coleg Paratoadol St Ignatius  ac wedyn Prifysgol San Francisco, y ddau yn sefydliadau Jeswit. Drwy gydol ei lencyndod  roedd yn dangos diddordeb mawr mewn darllen a cherddoriaeth, ar anogaeth ei fam. Yn 1950 cafodd ei ddrafftio i wasanaethu yn Rhyfel Corea, gan dreulio cyfnod yn gweithio ym mhencadlys yr Americaniaid yn Seoul, De Korea. Ar ôl iddo gael ei ryddhau cyfarfu â Abigail Harris, merch i Farnwr Ffederal amlwg o San Fransisco. Priododd y ddau yn gynnar ym 1956. Cafodd eu plentyn cyntaf, John Paul Getty III ei eni ym mis Tachwedd, 1956. Y flwyddyn ganlynol aeth at ei frawd, Peter Gordon Getty, is-lywydd is-gwmni Getty,  Tidewater Petroleum, i ofyn am swydd. Rhoddodd ei frawd swydd iddo fel gwas pwmpio petrol yn un o orsafoedd petrol Tidewater yn San Francisco. Nid oedd wedi gweld ei dad ers oedd yn 12 oed, ond bu i'w bodlonrwydd i wneud swydd caib a rhaw yn y cwmni creu argraff ffafriol arno. Cafodd gwahoddiad gan ei dad i Baris, lle cafodd cynnig swydd fel llywydd is-gwmni Eidalaidd y busnes Getty Oil Italiana, yn Rhufain.
Priodasau
Roedd ei briodas gyntaf i Abigail "Gail" Harris, cyn  bencampwr polo dŵr. Cawsant ysgariad ym 1964, ar ôl cael pedwar o blant, gan gynnwys John Paul Getty III a Mark Getty.
Roedd ei ail briodas i'r  actores, model ac yn eicon steil o'r Iseldiroedd Talitha Pol (llysferch Poppet merch yr arlunydd Cymreig Augustus John ) ar 10 Rhagfyr 1966. Tynnwyd llun eiconig o'r ddau ar frig to yn Marrakesh, Moroco ym mis Ionawr 1969. Yn y llun, a dynwyd gan Patrick Lichfield, mae Talitha Getty ar ei chwrcwd yn pwyso gyferbyn ar wal gyda'i gŵr yn y cefndir mewn djellaba a sbectol haul. Cafodd y llun ei gyhoeddi yn American Vogue ychydig wedi ei dynnu ac eto yn yr un cylchgrawn ym mis Medi 1999. Mae'r darlun bellach yn rhan o gasgliad yr Oriel Bortreadau Genedlaethol yn Llundain. Ddwy flynedd a hanner ar ôl tynnu'r llun, bu Talitha farw o orddos heroin ar 14 Gorffennaf 1971.