cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cnocell gorun coch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cnocell gorun coch (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cnocellau corun coch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Melanerpes rubricapillus; yr enw Saesneg arno yw Red-crowned woodpecker. Mae'n perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: Picidae) sydd yn urdd y Piciformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. rubricapillus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Teulu
Mae'r cnocell gorun coch yn perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: Picidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Cyfres Cip ar Gymru: Llywelyn ein Llyw Olaf
Cyfrol am fywyd Llywelyn ein Llyw Olaf gan Aeres Twigg yw Llywelyn ein Llyw Olaf / Llywelyn the Last Prince. Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2006. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Llyfryn dwyieithog darluniadol llawn yn cynnwys gwybodaeth am fywyd Llywelyn ein Llyw Olaf; i oedolion a phlant fel ei gilydd. Ceir 17 llun lliw a 3 llun du-a-gwyn. Cyhoeddwyd yn wreiddiol yn 2001.
Botwm Crys yn cadw lle
Sgurr na Sgine - Faochag
Mae Sgurr na Sgine - Faochag yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Shiel i Loch Hourn a Loch Quoich yn Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd ar y copa. Enw'r fam fynydd ydy Sgurr na Sgine.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Sub Murdo a Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Harri I, brenin Lloegr
Bu Harri I (tua 1068 – 1 Rhagfyr 1135) yn frenin Lloegr o 3 Awst 1100 hyd at ei farw. Roedd yn fab i Wiliam I ac yn frawd i Wiliam II.
Llysenw: Beauclerc
Priododd Matilda, merch Malcolm III, brenin yr Alban, ym 1100, ar ôl iddo ddod i'r orsedd. Bu farw Matilda ym 1118; wedyn priododd Harri Adeliza o Louvain.
Ledsham, Swydd Gaer
Pentref bychan a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Ledsham. Fe'i lleolir ar benrhyn Cilgwri yn ardal an-fetropolitan Gorllewin Swydd Gaer a Chaer.
Camp
Prif ystyr y gair Cymraeg camp yw "gorchest neu ragoriaeth" (e.e. "dangos ei gampau") a hefyd "gêm neu chwarae" a'r hyn a enillir felly (e.e. "ennill y gamp"). Gallai'r gair 'camp' gyfeirio at un o sawl peth:
Gorchest neu chwarae:
Diwylliant:
Llenyddiaeth:
William Williams Pantycelyn (llyfr)
Disgrifiad byr
Llyfryn dwyieithog darluniadol yn olrhain hanes William Williams, Pantycelyn (1717-91), bardd a llenor ac emynydd mwyaf toreithiog Cymru. Ceir 15 llun lliw a 5 llun du-a-gwyn.
Botwm Crys yn cadw lle
Leftwich
Pentref yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Leftwich.
Ysgol Gynradd Bodedern
Ysgol gynradd ym Modedern, Môn, yw Ysgol Gynradd Bodedern yn nhalgylch Ysgol Uwchradd Bodedern.
475 CC
6g CC - 5g CC - 4g CC 520au CC 510au CC 500au CC 490au CC 480au CC - 470au CC - 460au CC 450au CC 440au CC 430au CC 420au CC 480 CC 479 CC 478 CC 477 CC 476 CC - 475 CC - 474 CC 473 CC 472 CC 471 CC 470 CC
Ysgol Gynradd Bodedern
Nia Efans yw ei phrifathro presennol. Mae 114 o ddisgyblion yn mynd yno ac mae hi'n ysgol cyfrwng Cymraeg.
Argia inculta
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Argia inculta sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Argia.
Titradiad
200px|bawd|de|Animeiddiad titrad Dull cyffredin labordy o gyfrifo crynodiad hydoddiannau yw titradiad.
Enghraifft o ditradiad
Mae'r titradiad hwn rhwng asid ac alcali. Dyma enghraifft o arbrawf i ddarganfod crynodiad asid hydroclorig HCl(d) sy'n anhysbys gan ddefnyddio hydoddiant safonol o sodiwm carbonad sydd â chrynodiad hysbys.
Mas atomig cymharol Na2CO3 = 284
Canlyniadau
Dyma ddarlleniadau'r hydoddiant sodiwm carbonad a ychwanegwyd o'r bwred.
Titr 1: 26.75 cm³
Titr 2: 26.80 cm³
Titr 3: 27.00 cm³
Titr Cyfartalog: 26.85 cm³
Y Cyfrifion
1. Mae'n rhaid cyfrifo crynodiad y sodiwm carbonad (mewn mol/dm³). Yn gyntaf mae'n rhaid dod o hyd i nifer y molau gan ddefnyddio'r fformiwla:
lle:
Mas yw pwysau'r sodiwm carbonad solid mewn gramiau.
rhaid lluosi â 4 oherwydd dyma grynodiad 250 cm³ ac felly mae'n rhaid i'r ateb fod mewn dm³ (sef 1000 cm³)
2. Yn nesaf fe ddefnyddir y canlyniadau i ddarganfod crynodiad yr asid hydroclorig.
Wild Window: Forests of The Sea
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Howard Hall yw Wild Window: Forests of The Sea a gyhoeddwyd yn 2016. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Alan Williams.
Titradiad
Y Cyfrifion
3. Darganfyddwyd taw gwerth y molau yw 2 ac 1 o'r hafaliad symbol.
Wild Window: Forests of The Sea
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Howard Hall oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Howard Hall sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Dart Eversmann
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw dart Eversmann, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy dartiau Eversmann; yr enw Saesneg yw Eversmann's Rustic, a'r enw gwyddonol yw Actebia fennica.
Titradiad
Y Cyfrifion
Felly, crynodiad yr asid = 0.03808 mol/dm3.
Wild Window: Forests of The Sea
Mae ganddi o leiaf 44 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Dart Eversmann
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wild Window: Forests of The Sea
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Howard Hall nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dart Eversmann
Wedi deor o'i ŵy mae'r dart Eversmann yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Ysgol Gynradd Llandegfan
Ysgol gynradd yn Llandegfan, Môn, yw Ysgol Gynradd Llandegfan. Mae yn nalgylch Ysgol David Hughes, Porthaethwy.
Mae 162 o ddisgyblion yn mynd yno a mae hi yn ysgol cyfrwng Cymraeg. Pennaeth yr ysgol yw Dewi Hood.
Mae Ysgol Llandegfan yn gwasanaethu pentref Llandegfan a'r cylch gwledig cyfagos.
Ceir disgyblion hefyd sydd yn teithio o'r tu allan i ddalgylch naturiol yr ysgol.
Mae'r ysgol yn gwasanaethu cymuned eang ag iddi amrywiaeth ieithyddol a chymdeithasol. Agorwyd yr ysgol bresennol yn 1972, ond mae addysg wedi ei darparu yn y pentref ers canrif a mwy yn yr hen ysgol sydd wedi ei lleoli rhyw ddau gan metr o'r ysgol bresennol.
Dyma'r unig adeilad ysgol o'i math ym Mhrydain ac enillwyd gwobrau oherwydd y bensaerniaeth.
Ceir cyfleodd addysg gwahanol oherwydd lefelau amryiol yr adeiliad. Bellach mae yma estyniad newydd sy'n cattrefiu plant Cyfnod Sylfaen yr Ysgol, Y Mudiad Ysgolion Meithrin, Y Cylch Chwarae a'r Clwb Plant ar ôl Ysgol.
Headin' West
Ffilm am y Gorllewin gwyllt heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr William James Craft yw Headin' West a gyhoeddwyd yn 1922. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Hoot Gibson. Mae'r ffilm Headin' West yn 50 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Ysgol Gynradd Llandegfan
Ceir defnydd eang o`r caeau chwarae sy'n  addas i nifer o wahanol chwaraeon—yn ogystal â chorneil i arddio a hybu bywyd gwyllt, sy'n rhan annatod o ethos yr ysgol iach ac yn ysgol werdd. Gwnaiff y gymuned ehangach hefyd ddefnydd o dir yr ysgol.
Derbynnir disgyblion i'r ysgol yn unol a Pholisi Mynediad yr Awdurdod.
Headin' West
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William James Craft ar 1 Ionawr 1887 yn Toronto a bu farw yn Hollywood ar 12 Awst 2009. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1910 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William James Craft nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ysgol Gynradd Llandegfan
Siarter Iaith Gymraeg Ynys Môn
Mae'r ysgol yn cydweithio gyda Chyngor Ynys Môn i hybu defbydd addysgol a chymdeithasol o'r iaith Gymraeg. Hanfod y siarter ydi annog a gwobrwyo'r ysgolion sy'n llwyddo i greu agwedd bositif tuag at yr iaith a chynyddu defnydd o'r Gymrage ymysg y plant.
Prosiect Ysgolion Gwyrdd-eco Sgolion
Mae'r ysgol wedi gwneud cryn dipyn i godi ymmwybyddiaeth y plant o faterion gwyrdd- megis sefydlu sgwad sbwriel, gosod blychau ailgylchu ym mhob dosparth, garddio, gwneud arolwg o'r ffyrdd y mae'r plant yn teithio i'r ysgol, arbed ynni a gwneud arolwg o'r cemegau sy'n cael eu defnyddio gan y gwasanaethau arlwyo a glanhau.
Askar Akayev
Gwleidydd Cirgistanaidd yw Askar Akayevich Akayev (ganed 10 Tachwedd 1944) a fu'n Arlywydd Cirgistan o 1990 i 2005.
Ganed ym mhentref Kyzyl-Bayrak, Rhanbarth Chuy, yng ngogledd Gweriniaeth Sosialaidd Sofietaidd Cirgisia, un o weriniaethau'r Undeb Sofietaidd. Gweithiwr ar fferm oedd ei dad. Derbyniodd ddoethuriaeth yn y gwyddorau o Athrofa Mecaneg Fanwl ac Opteg Leningrad. Dychwelodd i Girgisia ym 1972 i weithio'n athro yn Sefydliad Polytechnig Frunze (bellach Bishkek). Ysgrifennodd Akayev ragor na chant o erthyglau academaidd a llyfrau ar bynciau mathemategol a chyfrifiadurol. Ym 1989 fe'i penodwyd yn llywydd ar Academi Gwyddorau Cirgisia. Gwasanaethodd hefyd yn bennaeth ar yr adran wyddonol ym Mhwyllgor Canolog y Blaid Gomiwnyddol yng Nghirgisia ers 1986.
Adeg datsefydlu'r Undeb Sofietaidd, etholwyd Akayev yn Arlywydd Gweriniaeth Sosialaidd Sofietaidd Cirgisia gan y ddeddfwrfa ym 1990. Enillodd Gweriniaeth Cirgistan ei hannibyniaeth ym 1991, ac etholwyd Akayev yn arlywydd mewn etholiad poblogaidd. Cychwynnodd ar ryddfrydoli bywyd economaidd a gwleidyddol y wlad, a cheisiodd cynnal cysylltiadau cyfeillgar â Ffederasiwn Rwsia ac Unol Daleithiau America. Fe'i ail-etholwyd yn arlywydd ym 1995.
Ar ddechrau ei lywodraeth, cafodd Akayev ei ganmol am ei ymdrechion i ddad-Sofieteiddio'i wlad. Ceisiodd osgoi gwrthdaro ethnig yn y wlad drwy gydnabod hawliau'r lleiafrifoedd megis yr Wsbeciaid, a chyfarwyddodd ymgyrchoedd yn erbyn grwpiau bychain o wrthryfelwyr Islamaidd. Yng nghanol y 1990au, derbyniodd feirniadaeth am iddo fygu newyddiadurwyr, carcharu ei wrthwynebwyr gwleidyddol, a newid y cyfansoddiad i atgyfnerthu ei rym.
Enillodd Akayev ei drydydd etholiad arlywyddol yn Hydref 2000, gyda 75% o'r bleidlais, ond cafodd y canlyniadau ei amau o fod yn llwgr gan arsyllwyr tramor. Gwaethygodd yr economi a llygredigaeth wleidyddol yn y wlad, a chynhaliwyd protestiadau yn ei erbyn yn 2002 a 2003. Yn Chwefror 2003 aeth Akayev ati i gryfhau ac ymestyn pwerau'r arlywyddiaeth, gan beri rhagor o feirniadaeth, er iddo ennill refferendwm i gadarnhau y byddai'n dal yr arlywyddiaeth nes 2005.
Ym Mawrth 2005, ffoes Akayev i Rwsia yn sgil gwrthdystiadau yn ei erbyn. Ar 4 Ebrill 2005, ymddiswyddodd Akayev yn ffurfiol o'r arlywyddiaeth.
Diwrnod Tatyana
Ffilm hanesyddol gan y cyfarwyddwr Isidore Annenski yw Diwrnod Tatyana a gyhoeddwyd yn 1967. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Татьянин день ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Undeb Sofietaidd; y cwmni cynhyrchu oedd Gorky Film Studio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwseg a hynny gan Nikolay Otten a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Mieczysław Weinberg. Dosbarthwyd y ffilm gan Gorky Film Studio.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1967. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd You Only Live Twice sef ffilm llawn cyffro gan Lewis Gilbert. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,700 o ffilmiau Rwseg wedi gweld golau dydd. Aleksandr Rybin oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Isidore Annenski ar 13 Mawrth 1906 yn Pervomaisk a bu farw ym Moscfa ar 24 Medi 1970. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1924 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Celfyddydau Theatr Rwsia.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Isidore Annenski nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Trigger Fingers
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1924. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Nibelungen sef ffilm ffantasi Almaenig mewn dwy ran, gan Fritz Lang. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm B Reeves Eason ar 2 Hydref 1886 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Sherman Oaks ar 16 Medi 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ac mae ganddo o leiaf 4 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd B. Reeves Eason nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
476 CC
6g CC - 5g CC - 4g CC 520au CC 510au CC 500au CC 490au CC 480au CC - 470au CC - 460au CC 450au CC 440au CC 430au CC 420au CC 481 CC 480 CC 479 CC 478 CC 477 CC - 476 CC - 475 CC 474 CC 473 CC 472 CC 471 CC
Susette Holten
Enw'i thad oedd P. C. Skovgaard a'i mam oedd Georgia Skovgaard.
Hermine Aichenegg
Arlunydd benywaidd o Awstria oedd Hermine Aichenegg (3 Ebrill 1915 - 14 Medi 2007).
Fe'i ganed yn Fienna a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Awstria.
Bu farw yn Fienna.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Dart gothig
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae'r dart gothig yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Hocyswydden yr ardd
Llysieuyn blodeuol lluosflwydd Hocyswydden yr ardd sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Malvaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Lavatera thuringiaca a'r enw Saesneg yw Garden tree-mallow.
Mae'r planhigyn hwn yn perthyn yn eithaf agos i'r ocra, cotwm a cacao. Mae'r dail blewog wedi'u gosod ar yn ail a cheir pum sepal a phum petal ym mhob blodyn.
Argia indicatrix
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Argia indicatrix sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Argia.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Sandi Toksvig
Fe'i hadnabyddir am gyflwyno The News Quiz ar BBC Radio 4 o 2006 i fis Mehefin 2015, yn ogystal â'r sioe gwis 1001 Things You Should Know ar Channel 4 rhwng 2012 a 2013, ac ailwampiad o'r rhaglen Fifteen to One o Ebrill 2014 ymlaen ar yr un sianel. Yn 2016, cymerodd le Stephen Fry fel cyflwynydd cwis teledu y BBC QI. Yn 2017 ymunodd gyda Noel Fielding i gyd-gyflwyno y sioe The Great British Bake-Off wedi iddo symud o'r BBC i Channel 4, gan adael ar ddiwedd cyfres 2019.
Hi yw cyd-sylfaenydd y Blaid Gydraddoldeb i Ferched (sefydlwyd ym mis Mawrth 2015). Mae wedi bod yn Ganghellor Prifysgol Portsmouth ers mis Hydref 2012, yn ogystal â gwasanaethu fel llywydd presennol y Ginio Ferched y Flwyddyn.
Hafaliadau mudiant
Dyma'r hafaliadau mudiant cyffredin a elwir yn hafaliadau SUVAT gan nifer.
s yw'r dadleoliad rhwng y man cychwyn ar man terfynol (weithiau dynodir gan R  neu x)
u yw'r cyflymder dechreuol
v yw'r cyflymder terfynol
Leighton, Swydd Gaer
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 5,414.
Hafaliadau mudiant
t yw'r amser a gymerwyd rhwng y man cychwyn a'r man terfynol
Geirfa cysylltiadau rhyngwladol
Dyma restr termau cysylltiadau rhyngwladol.
Simple Men
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Hal Hartley yw Simple Men a gyhoeddwyd yn 1992. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Houston a Texas. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Hal Hartley. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Holly Marie Combs, Karen Sillas, Elina Löwensohn, Martin Donovan, Bill Sage, Robert John Burke a Damian Young. Mae'r ffilm Simple Men yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1992. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Reservoir Dogs sef ffilm noir am ladrad gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hal Hartley ar 3 Tachwedd 1959 yn Lindenhurst, Efrog Newydd. Derbyniodd ei addysg yn Massachusetts College of Art and Design.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hal Hartley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Vladimir Voronin
Cyn-Arlywydd Moldofa yw  Vladimir Nicolae Voronin (Rwseg: Владимир Николаевич Воронин) (ganwyd 25 Mai 1941).
Jamesy Boy
Ffilm ddrama am berson nodedig yw Jamesy Boy a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cafodd ei ffilmio yn Baltimore, Maryland. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Taboo, James Woods, Mary-Louise Parker, Ving Rhames, Taissa Farmiga, Robert F. Chew, Anwan Glover, Rosa Salazar, Tray Chaney, Spencer Lofranco, Ben Rosenfield, Maria Broom a Jalil Jay Lynch. Mae'r ffilm Jamesy Boy yn 109 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Robert Lam oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Schaller, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Schaller, gan gynnwys:
Plethwr Iquico
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Plethwr Iquico (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: plethwyr Iquico) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Thripophaga heterura; yr enw Saesneg arno yw Iquico canastero. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Teulu
Mae'r plethwr Iquico yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Wiliam II, brenin Lloegr
Bu Wiliam II (tua 1056 – 2 Awst 1100) yn frenin Lloegr o 9 Medi 1087 hyd at ei farw. Roedd yn fab i Wiliam I ac yn frawd i Harri I.
Fe'i llysenwid yn Wiliam Rufus, neu Gwilym Goch oherwydd ei wallt coch.
Little Bollington
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Little Bollington. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dwyrain Swydd Gaer.
Dylan Thomas (llyfr)
Bywgraffiad Dylan Thomas gan Kate Crockett yw Dylan Thomas yng nghyfres Cip ar Gymru. Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2010. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Little Bollington
Mae ganddo boblogaeth o oddeutu 162.
Dylan Thomas (llyfr)
Disgrifiad byr
Llyfryn dwyieithog am y bardd a'r eicon o Gymro, Dylan Thomas. Does yr un bardd o Gymru wedi bod mor amlwg y tu allan i'r wlad cyn Dylan Thomas.
Botwm Crys yn cadw lle
Morffem
Morffem yw'r uned ystyrlon leiaf yn iaith.
Ysgol Gymuned Y Ffridd
bawd|Ysgol y Ffridd, Gwalchmai. Ysgol Gymuned Sirol (Cyfnod Sylfaen / Iau) yw Ysgol Gymuned y Ffridd. Mae’n ysgol ddyddiol, ddwyieithog, gyd-addysgol ac fe'i lleolir yng Ngwalchmai Uchaf, Ynys Môn.
Pennaeth yr ysgol yn 2022 oedd Henry D. Jones, a oedd hefyd yn dysgu blynyddoedd 3 a 4.
Polisis derbyn
Derbynir plant yn rhan amser ym Medi yn dilyn eu penblwydd yn 3 oed ac yn llawn amser ym Medi yn dilyn eu penblwydd yn 4 oed.
Na Boykom Meste
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Pyotr Chardynin yw Na Boykom Meste a gyhoeddwyd yn 1911. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd На бойком месте ac fe’i cynhyrchwyd yn Rwsia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwseg a hynny gan Pyotr Chardynin. Dosbarthwyd y ffilm gan Khanzhonkov Company.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Vera Georgiyevna Orlova, Ivan Mozzhukhin, Arseny Bibikov, Pavel Biryukov a Lyubov Varyagina. Mae'r ffilm Na Boykom Meste yn 18 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1911. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Uffern Dante (L'Inferno’), sef ffilm o’r Eidal gan Giuseppe de Liguoro a Francesco Bertolini. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,700 o ffilmiau Rwseg wedi gweld golau dydd. Louis Forestier oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pyotr Chardynin ar 8 Chwefror 1872 yn Ul'yanovsk a bu farw yn Odesa ar 20 Mai 2017. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1908 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Pyotr Chardynin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Plunder
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Tom Walls yw Plunder a gyhoeddwyd yn 1931. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Plunder ac fe’i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Lloegr. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan W. P. Lipscomb.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1931. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Frankenstein (1931) ffilm arswyd, Americanaidd gan James Whale. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Freddie Young oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan W. Duncan Mansfield sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tom Walls ar 18 Chwefror 1883 yn Kingsthorpe a bu farw yn Ewell ar 13 Rhagfyr 2012.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tom Walls nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
De Affrica (rhanbarth)
de|bawd|350px| <p style="margin:0px;font-size:90%"> ██ De Affrica ([[Isranbarth|isranbarth CU) <p style="margin:0px;font-size:90%"> ██ daearyddol <p style="margin:0px;font-size:90%"> ██ Cymuned Datblygiad De Affrica (SADC)]]
Rhanbarth mwyaf deheuol cyfandir yr Affrig yw De Affrica neu Affrica Ddeheuol, sy'n cael ei diffinio yn ôl daearyddiaeth a gwleidyddiaeth. O fewn y rhanbarth ceir nifer o wledydd, yn cynnwys Gweriniaeth De Affrica, Simbabwe, Botswana a Namibia.
Daearyddiaeth
Mae tir De Affrica yn amrywio o goedwigoedd a glaswelltiroedd i ddiffeithdir. Mae gan y rhanbarth ardaloedd iseldirol ac arfordirol, a mynyddoedd.
Yn nhermau nwyddau naturiol, mae gan yr ardal diemyntau a mwynau megis aur, platinwm ac wraniwm.
Beinn Sgritheall (copa dwyreiniol)
Mae Beinn Sgritheall (copa dwyreiniol) yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Shiel i Loch Hourn a Loch Quoich yn Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Sub Murdo a Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Morffoleg (iaith)
Mewn ieithyddiaeth, morffoleg yw'r astudiaeth o adeiladwaith geiriau, am y rhyngwyneb rhwng ffonoleg a chystrawen. Mae cydrannau yn eiriau, sy'n cael eu hadnabod fel morffemau.
Gwahaniaethir rhwng morffoleg ffurfdroadol a morffoleg darddiadol. Mae morffoleg ffurfdroadol yn ymdrin â sut mae geiriau'n newid eu siâp i fynegi nodweddion gramadegol megis rhif (unigol neu luosog) a chyflwr mewn enwau, neu amser (presennol neu gorffennol) a pherson mewn berfau. Mae morffoleg darddiadol ar y llaw arall yn ymdrin â sut mae morffemau yn clymu wrth ei gilydd i fynegi gwahaniaethau geirfaol, fel, er enghraifft, y gellir creu ansoddeiriau yn y Gymraeg drwy ychwanegu'r olddodiad -og at fôn enw, megis haul + -og > heulog.
Fel arfer, mae morffemau ffurfdroadol yn digwydd yn agosach at fôn gair na morffemau tarddiadol. Gwelir hyn yn y Gymraeg mewn ffurf megis lleihaodd, sy'n cynnwys tair morffem, llai + -ha- 'peri' + -odd 'trydydd unigol gorffennol'. Morffem darddiadol yw -ha- sy'n creu berf yn golygu 'peri i fod yn' allan o ansoddair, a morffem ffurfdroadol yw -odd gan ei bod hi'n mynegi nodwedd ramadegol, amser gorffennol. Mae'r drefn yn yr achos hwn felly yn adlewyrchu'r tueddiad cyffredinol mewn iaith.
Cyflymder
Mesuriad fector yw cyflymder. Caiff cyflymder hefyd ei ddiffinio fel cyfradd mewid dadleoliad dros amser (sef buanedd) ond mae cyflymder hefyd yn cynnwys cyfeiriad, e.e 10ms−1 i'r dde. Gelwir y gyfradd newid mewn cyflymder yn gyflymiad.
Rhegen yddflwyd Madagasgar
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Rhegen yddflwyd Madagasgar (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: rhegennod gyddflwyd Madagasgar) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Canirallus kioloides; yr enw Saesneg arno yw Madagascar grey-throated rail. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae) sydd yn urdd y Gruiformes.
Avan Amaran
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Sundaram Balachander yw Avan Amaran a gyhoeddwyd yn 1958. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd அவன் அமரன் (திரைப்படம்) ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg.
All of a Sudden Norma
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Rhegen yddflwyd Madagasgar
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. kioloides, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r rhegen yddflwyd Madagasgar yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
All of a Sudden Norma
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Broken Blossoms sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig D. W. Griffith.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Howard Hickman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Avan Amaran
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1958. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Vertigo sy’n ffilm drosedd a dirgelwch Americanaidd gan Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd. Nemai Ghosh oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Sundaram Balachander ar 18 Ionawr 1927 ym Mylapore a bu farw yn Bhilai ar 24 Mai 1982. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1934 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sundaram Balachander nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cyflymder
Vitesse
Argia indocilis
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Little Budworth
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Little Budworth. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gorllewin Swydd Gaer a Chaer.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 594.
Wayne Township, Illinois
Treflan yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Wayne Township, gan gynnwys:
Traité De Bave Et D'éternité
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jean Cocteau, Blaise Cendrars, Jean-Louis Barrault, Marcel Achard, Isidore Isou, Blanchette Brunoy a Maurice Lemaître. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1951. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Streetcar Named Desire sy’n ffilm am berthynas pobl a’i gilydd ac, yn serennu Marlon Brando, gan y cyfarwyddwr ffilm Elia Kazan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Dart Gregson
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw dart Gregson, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy dartiau Gregson; yr enw Saesneg yw Gregson's Dart, a'r enw gwyddonol yw Agrotis spinifera.
Traité De Bave Et D'éternité
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Isidore Isou nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dart Gregson
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae'r dart Gregson yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Women First
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr B. Reeves Eason yw Women First a gyhoeddwyd yn 1924. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm B Reeves Eason ar 2 Hydref 1886 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Sherman Oaks ar 16 Medi 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ac mae ganddi 4 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd B. Reeves Eason nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hocyswydden frenhinol
Llysieuyn blodeuol lluosflwydd Hocyswydden frenhinol sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Malvaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Lavatera trimestris a'r enw Saesneg yw Royal mallow.
Mae'r planhigyn hwn yn perthyn yn eithaf agos i'r ocra, cotwm a cacao. Mae'r dail blewog wedi'u gosod ar yn ail a cheir pum sepal a phum petal ym mhob blodyn.
Maquis
Maquis (gair Ffrangeg, cynaniad ma-CI) / macchia (Eidaleg / Corseg) yw'r prysgwydd sy'n tyfu ger y Môr Canoldir yn ne Ewrop. Mae'r maquis yn llawn o flodau gwyllt, llwyni a choed, yn enwedig derw fythwyrdd a derw gorcyn. Gelwir rhein yn Chaparral os fydd y dderwen fythwyrdd yn ddigonol. Mae yna diroedd tebyg mewn lleoedd eraill gyda hinsawdd y Canoldir fel y mattoral yng nghanolbarth Tsile, y fynbos yn Ne Affrica a'r mallee yn ne Awstralia.
Sgurr a' Mhaoraich - Sgurr Thionail
Mae Sgurr a'Mhaoraich - Sgurr Thionail yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Shiel i Loch Hourn a Loch Quoich yn Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd fechan ar y copa. Enw'r fam-fynydd ydy Sgurr a'Mhaoraich.
Maquis
Prif blanhigion y maquis
Dyma'r brif blanhigion sy'n tyfu'n wyllt yn y maquis;-
Sgurr a' Mhaoraich - Sgurr Thionail
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Sub Murdo, Corbett Top of Munro a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Maquis
Y fyddin gyfrinachol
Yn ystod meddiant yr Almaenwyr yn Ffrainc yn 1940 - 1945 roedd yna fyddin gyfrinachol o'r enw "Maquis" wedi cymryd ei enw o'r tiroedd hyn.
Meicrohinsawdd
Meicrohinsawdd yw hinsawdd lleol ardal neu randir neilltuol.
Fe fydd hinsawdd man heulog, man cysgodol neu man dinoeth yn wahanol i hinsawdd y lleoedd o amgylch. Gelwir yr hinsoddau hyn yn feicrohinsoddau.
Gellir creu meicrohinsawdd mewn gardd wrth blannu gwrych, adeiladu mur neu tŷ gwydr. Mae hi'n draddodiad yn y Byd Arabaidd i adeiladu tŷ o amgylch perimedr y tir, fel bod yr ardd yn y canol. Fe fydd hwn yn creu meicrohinsawdd ddymunol yn yr ardd.
The Mark - Il Segno Della Vendetta
Ffilm ffuglen arswyd yw The Mark - Il Segno Della Vendetta a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Plethwr Hudson
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Plethwr Hudson (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: plethwyr Hudson) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Thripophaga hudsoni; yr enw Saesneg arno yw Hudson’s canastero. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
The Mark - Il Segno Della Vendetta
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Plethwr Hudson
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. hudsoni, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r plethwr Hudson yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
The Mark - Il Segno Della Vendetta
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. David Mancori hefyd oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Andrea Maguolo sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ffred Ffransis
Ymgyrchydd blaenllaw dros yr iaith Gymraeg yw Ffred Ffransis (ganwyd Frederick Sefton Francis, 14 Mehefin 1948).
Ganwyd Ffransis ym Mae Colwyn ar y 14eg o Fehefin 1948 yn fab i Anne Marjorie a Frederick Josiah Francis. Cafodd ei fagu yn Y Rhyl cyn mynd i astudio ym Mhrifysgol Cymru Aberystwyth, lle daeth yn rhugl yn yr iaith Gymraeg.
Fe ddaeth yn ymglymedig gyda'r sîn Gymraeg yn gyflym iawn, ac fe arweiniodd hyn at ei waith gyda Chymdeithas yr Iaith Gymraeg sydd wedi para am dros ddeugain mlynedd hyd heddiw.
Mae yn fab-yng-nghyfraith i Gwynfor Evans, Aelod Seneddol cyntaf Plaid Cymru.
Swffragét
bawd|Swffragetiaid mewn rali ym [[Parc Cathays|Mharc Cathays, Caerdydd yn 1913.]]
Roedd y Swffragetiaid yn aelodau o fudiad merched yn niwedd yr 19g a dechrau'r 20g a oedd yn hyrwyddo 'etholfraint', neu'r hawl i bleidleisio mewn etholiadau cyhoeddus. Cyfeiria'n benodol at aelodau megis Undeb Cymdeithasol a Gwleidyddol y Merched (neu'r WSPU).
Yn 1918 pasiwyd Deddf Cynrychiolaeth y Bobl oedd yn rhoi’r hawl i ferched dros 30 oed ym Mhrydain bleidleisio, gydag amodau eiddo penodol, ac yn 1928 daeth hynny'n wir i bob menyw dros 21 oed.
Hanes cynnar
Y grŵp mwyaf amlwg yn nyddiau cynnar y frwydr i ennill y bleidlais i fenywod, ers 1860, oedd y Swffragistiaid. Roedd y Swffragistiaid yn credu mewn dulliau mwy heddychlon o brotestio tra bod y Swffragetiaid wedi mabwysiadu dulliau mwy milwrol a militant i dynnu sylw at yr achos.
Dadleuai’r Swffragistiaid y dylai menywod oedd yn berchen ar eiddo gael yr hawl i bleidleisio ar yr un telerau â dynion. Nid oeddent, ar y cychwyn, yn gofyn am y bleidlais i bob menyw. Credent y byddai ennill y bleidlais yn arwain at welliannau eraill i fenywod yn y gymdeithas, er enghraifft, y byddai amodau gwaith menywod dosbarth gweithiol yn gwella, y byddai menywod dosbarth gweithiol yn cael eu derbyn i swyddi galwadigaethol ac y byddai’r bleidlais yn gwella hawliau menywod priod yn nhermau eiddo, addysg a hawl i ofalu am eu plant.
Ymgyrch y Swffragetiaid
Rhwng 1900 a 1914 gwelwyd agweddau a safiad mwy milwrol yn datblygu ymhlith menywod oedd yn ymgyrchu dros ymestyn y beidlais. Roedd y Swffragetiaid yn allweddol i’r newid hwn. Roedd y Swffragistiaid yn parhau i weithredu’n heddychlon gan drefnu cyfarfodydd, gorymdeithiau a threfnu deisebau yn ogystal â cheisio dylanwadu ar Aelodau Rhyddfrydol y Senedd. Cynyddodd aelodaeth flynyddol y mudiad o 6,000 yn 1907 i 16,000 erbyn 1909.
Yn y blynyddoedd a arweiniodd at y Rhyfel Byd Cyntaf llwyddodd y WSPU (Women’s Social and Political Union) i ddenu cyhoeddusrwydd i’w hachos mewn ffordd llawer mwy llwyddiannus nag aelodau mwy cymhedrol y Swffragistiaid. Sefydlwyd y WSPU yn 1903 gan Mrs Emmeline Pankhurst ac roedd aelodau’r mudiad yn cael eu hadnabod fel ‘Swffragetiaid’. Slogan y WSPU oedd ‘Gweithredoedd nid Geiriau’ a defnyddiwyd y term ‘Swffragét’ i ddisgrifio mudiad a oedd yn fodlon defnyddio grym er mwyn ennill cefnogaeth.
Aelodau mwyaf blaengar eraill y mudiad oedd merched Pankhurst, sef Christabel a Sylvia, Annie Kenney, Emmeline Pethick-Lawrence a Hannah Mitchell. Pan etholwyd y Llywodraeth Ryddfrydol yn 1906 dan arweiniad Herbert Asquith, penderfynodd y mudiad ei fod yn mynd i dorri’r gyfraith yn bwrpasol er mwyn rhoi hwb i'r ymgyrch i gael y bleidlais i fenywod. Byddent yn tarfu ar gyfarfodydd gwleidyddol a heclo’r siaradwyr, a chlymu eu hunain i reiliau Stryd Downing. Yn ystod y blynyddoedd nesaf cynhaliwyd sawl gorymdaith ganddynt, er enghraifft, yr Orymdaith Fwd yn Chwefror 1907 (oherwydd y tywydd), yr Orymdaith i Goroni Menywod ym Mehefin 1911 (ar yr adeg roedd Siôr V yn cael ei goroni) a bu terfysgu ac ymosodwyd ar ffenestri 10 Stryd Downing ym Mehefin 1910.
Ymhlith tactegau mwyaf militant y Swffragetiaid roedd mynd ar ymrpyd er mwyn denu mwy o sylw i’w hachos. Ymateb y Llywodraeth oedd eu gorfodi i fwyta ac ym 1913 pasiwyd Deddf y Gath a’r Lygoden a oedd yn ymdrech arall gan y Llwyodraeth i dorri ysbryd yr aelodau. Denodd y mudiad lawer o gyhoeddusrwydd pan daflodd Emily Davison ei hun o flaen ceffyl y Brenin, sef ‘Anmer’, yn y Derby yn Epsom ar Fehefin 4, 1913. Daeth yn ferthyr dros achos y Swffragetiaid a’r ymgyrch dros y bleidlais i fenywod.alt=Ymosod ar Swffraget, Llanystumdwy 1912|bawd|Ymosod ar Swffraget, Llanystumdwy 1912
Protestio a difrodi eiddo
chwith|bawd|Emmeline Pankhurst Yn ystod ymgyrchoedd y swffragetiaid ym Mhrydain roedd cynnwys blychau post yn cael eu rhoi ar dân neu roedd asid neu hylif ysol yn cael ei dollti dros lythyrau a chardiau post. Difrodwyd ffenestri siopau a swyddfeydd gyda morthwylion. Torrwyd gwifrenni ffôn a gwelwyd sloganau graffiti ar y strydoedd.
Ym mis Ionawr 1907 yn Llandudno sefydlwyd cangen gyntaf y Swffragetiaid er ennill y bleidlais i ferched yng Nghymru. Bu merched yn cynnal cyfarfodydd yng Nghymru ers y 1870au ac yn 1874 bu Americanes o'r enw Miss Beedy ar daith drwy'r wlad yn ceisio ennyn cefnogaeth i'r achos. Sefydlwyd canghennau yn y Rhyl a Chaerdydd yn 1908, ac yna yn Sir Fôn a Bangor yn 1912.
Un o sylfaenwyr cangen Caerdydd oedd Millicent Mackenzie, yr unig wraig i sefyll fel ymgeisydd seneddol yng Nghymru yn Etholiad Cyffredinol 1918. Tueddai rhai o'r merched a frwydrai am y bleidlais i gefnogi'r Blaid Geidwadol, oherwydd credent y byddai'r Ceidwadwyr yn fwy tebygol o ildio i'w gofynion.
Nid oedd croeso i'r merched ym mhobman, a bu helynt a chythrwfl ar nifer o achlysuron wrth iddynt geisio lledaenu eu neges. Yn ystod Etholiad Cyffredinol 1910 roedd merched wedi ymgyrchu yn erbyn David Lloyd George ym mwrdeistref Caernarfon gyda'r slogan, "Pleidleisiwch yn erbyn eich anifail anwes, Canghellor y Trysorlys".
Roedd David Lloyd George, fel aelod pwysig o’r llywodraeth a Phrif Weinidog yn ddiweddarach, yn darged cyson ar gyfer y protestiadau. Gwaeddodd Swffragetiaid ar draws ei areithiau yn yr Eisteddfod Genedlaethol ac ym Mhafiliwn Caernarfon lle cafodd y protestwyr, yn ddynion a merched, eu curo gan y dorf. Ym 1912 cynhaliwyd protest enwocaf y Swffragetiaid yng Nghymru pan ddychwelodd Lloyd George i’w bentref genedigol Llanystumdwy i agor neuadd newydd y pentref. Gwaeddodd y Swffragetiaid ar draws ei araith, llusgwyd y protestwyr o’r neuadd yn filain iawn a chawsant eu curo. Tynnwyd dillad un o’r merched oddi arni a bu bron i un arall gael ei thaflu oddi ar bont Afon Dwyfor gerllaw i’r creigiau.
Targedwyd Plas Pinfold yn Surrey, oedd wedi ei adeiladu i Lloyd George, gyda dau fom ar 19 Chwefror 1913. Ffrwydrodd un gan greu difrod mawr. Yn hunangofiant Sylvia Pankhurst mae'n honni mai Emily Davison oedd yn gyfrifol am yr ymosodiad.
Er mor ddadleuol oedd tactegau a dulliau protestio'r Swffragetiaid roeddent wedi llwyddo i ddenu cyhoeddusrwydd at yr ymgyrch i ymestyn y bleidlais i fenywod. Beirniadwyd eu dulliau gan y cyhoedd tra bod eraill yn eu gweld fel mudiad niwsans a oedd yn tarfu ar y gymdeithas. Ond yn dilyn cyhoeddi'r rhyfel yn 1914 rhoddwyd y protestio i’r naill ochr gan y ddau fudiad er mwyn helpu’r ymgyrch ryfel. Bu’r penderfyniad hwn yn hollbwysig wrth berswadio’r Llywodraeth i roi’r bleidlais i fenywod ar ôl y Rhyfel Byd Cyntaf.
Ymprydio
Y ddynes gyntaf i ymprydio dros achos y swffragetiaid oedd Marion Wallace Dunlop. Cafodd ei charcharu am fis ym mis Gorffennaf 1909 am fandaliaeth. Ar ôl 91 awr o ymprydio cafodd ei rhyddhau gan i'r Ysgrifennydd Cartref, Herbert Gladstone, ofni iddi ddod yn ferthyr.
Carcharu
Ar ddechrau'r 20g hyd at y Rhyfel Byd Cyntaf carcharwyd tua mil o swffragetiaid ym Mhrydain.
Cnocell Hispaniola
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cnocell Hispaniola (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cnocellau Hispaniola) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Melanerpes striatus; yr enw Saesneg arno yw Hispaniolan woodpecker. Mae'n perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: Picidae) sydd yn urdd y Piciformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. striatus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Teulu
Mae'r cnocell Hispaniola yn perthyn i deulu'r Cnocellod (Lladin: Picidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Cymeriadau De Ceredigion
Cyfrol o straeon ac anectodau am 20 o gymeriadau o Dde Ceredigion gan Dic Jones yw Cymeriadau De Ceredigion. Gwasg Gwynedd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2001. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Cyfrol o straeon ac anecdotau am dros 20 o gymeriadau unigryw De Ceredigion sydd bob un ychydig yn wahanol i'w cyd-ddynion mewn gair a gweithred, mewn meddwl ac ymarweddiad, rhai yn llawn ffraethineb a doniolwch ac eraill yn ddiniwed ac unplyg.
Descendants 3
Ffilm llawn cyffro am gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Kenny Ortega yw Descendants 3 a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw China Anne McClain, Keegan Connor Tracy, Booboo Stewart, Cameron Boyce, Cheyenne Jackson, Melanie Paxson, Dan Payne, Dove Cameron, Sofia Carson, Sarah Jeffery, Zachary Gibson, Jedidiah Goodacre, Mitchell Hope, Thomas Doherty, Anna Cathcart, Dylan Playfair, Brenna D'Amico a Judith Maxie. Mae'r ffilm Descendants 3 yn 108 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 16:9.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Don Brochu sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Kenny Ortega ar 18 Ebrill 1950 yn Palo Alto. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1980 ac mae ganddo o leiaf 52 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kenny Ortega nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Margareta Alströmer
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Sweden oedd Margareta Alströmer (12 Rhagfyr 1763 – 19 Chwefror 1816). Ymysg eraill, bu'n aelod o: Academi Frenhinol y Celfyddydau Cain, Sweden.
Enw'i thad oedd Patrick Alströmer.
Crackerjack
Ffilm gomedi am chwaraeon gan y cyfarwyddwr Paul Moloney yw Crackerjack a gyhoeddwyd yn 2002. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Crackerjack ac fe’i cynhyrchwyd yn Awstralia. Lleolwyd y stori yn De Cymru Newydd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Mick Molloy. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bill Hunter, Samuel Johnson, Monica Maughan, Bob Hornery, Esme Melville, Frank Wilson, John Clarke, Judith Lucy, Lois Ramsey, Mick Molloy a Robyn Butler. Mae'r ffilm Crackerjack (ffilm o 2002) yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Ken Sallows sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Mae ganddo o leiaf 3 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Paul Moloney nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Argia infrequentula
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Argia infrequentula sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Argia.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
The Unbelievable Truth
Ffilm drama-gomedi a chomedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Hal Hartley yw The Unbelievable Truth a gyhoeddwyd yn 1989. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Ninas Efrog Newydd ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Hal Hartley a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jim Coleman. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Edie Falco, Adrienne Shelly, Kelly Reichardt, Matt Malloy, Robert John Burke, David Healy a Paul Schulze. Mae'r ffilm The Unbelievable Truth yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1989. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Batman (ffilm o 1989) sef ffilm drosedd llawn cyffro gan Tim Burton. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Michael Spiller oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hal Hartley ar 3 Tachwedd 1959 yn Lindenhurst, Efrog Newydd. Derbyniodd ei addysg yn Massachusetts College of Art and Design.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Foxbat
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Po-Chih Leong yw Foxbat a gyhoeddwyd yn 1977. Fe’i cynhyrchwyd yn Hong Cong. Lleolwyd y stori yn Hong Cong. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Roy Budd.
The Unbelievable Truth
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hal Hartley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Foxbat
Y prif actor yn y ffilm hon yw Vonetta McGee.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1977. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode IV: A New Hope sef ffilm wyddonias a sgriptiwyd gan y cyfarwyddwr ffilm George Lucas. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Po-Chih Leong ar 31 Rhagfyr 1939 yn Llundain.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Po-Chih Leong nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ahmed Almost 13
Ffilm ddogfen yw Ahmed Almost 13 a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn Norwy.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rio (ffilm 2011)
Ffilm Blue Sky Studios ydy Rio (2011). Cafodd y ffilmiau dilynol, Rio 2 lansiwyd yn 2014.
Maol Chinn-dearg - Sgurr Coire na Feinne
Mae Maol Chinn-dearg - Sgurr Coire na Feinne yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Shiel i Loch Hourn a Loch Quoich yn Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd ar y copa. Enw'r fam-fynydd ydy Maol Chinn-dearg.