cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Humphrey Foulkes
Bywgraffiad
Ar ôl marwolaeth Lhuyd (1709) ceisiodd Foulkes gyflenwi’r diffyg traethodau ar bynciau hanesyddol. Mae ei waith wedi cael ei gloddio gan R. S. Suggett ar gyfer A history of magic and witchcraft in Wales, ac fe fyddai ysgolheigion mewn disgyblaethau eraill yn cael budd o ddarllen ei lythyrau a’i draethodau, sydd bron i gyd yn Saesneg, petaent yn cael eu cyhoeddi. Fel Lhuyd tynnodd ar rwydwaith o ohebwyr am wybodaeth. Bwriadau gyhoeddi ei waith ar hynafiaethau Cymru a hefyd gyfrol yn Gymraeg ar bynciau crefyddol ond bu farw yn 1737 cyn cael cyfle i’w gweld drwy’r wasg.
Ceir ochr Lhuyd i’r ohebiaeth yn R. T. Gunther, Life and letters of Edward Lhwyd, rhif xiv yn y gyfres ‘Early Science in Oxford’ (Rhydychen, 1945). Cedwir ochr Foulkes yn Llyfrgell Bodley, Rhydychen, a Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Roedd ar un adeg ohebiaeth rhyngddo â Thomas Lloyd (1673?-1734) ar glawr ond ni wyddys ym mhle y mae nawr. Mae dwy gyfrol o’i bapurau yn y Llyfrgell Genedlaethol.
Market Stainton
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Market Stainton. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Lindsey.
Kukumi
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Isa Qosja yw Kukumi a gyhoeddwyd yn 2005. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Kukumi ac fe'i cynhyrchwyd yn Albania. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Albaneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Isa Qosja ar 1 Ionawr 1947.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Isa Qosja nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pedryn drycin
Mae'r Pedryn Drycin (Hydrobates pelagicus) yn aelod o deulu'r Hydrobatidae, y pedrynnod. Y rhwogaeth yma yw'r unig aelod o'r genus Hydrobates.
Mae'n nythu ar ynysoedd yn y rhan gogleddol o Fôr Iwerydd ac ychydig yn rhan orllewinol Môr y Canoldir, fel rheol gannodd neu filoedd o adar gyda'i gilydd. Ar Ynysoedd Faroe y ceir y nifer mwyaf, gyda'r nythfa fwyaf ar ynys Nólsoy. Mae hefyd nifer fawr yn nythu o gwmpas gorllewin Iwerddon a gogledd-orllewin Yr Alban. Mae'n nythu mewn tyllau yn y ddaear neu agen mewn craig, ac yn dodwy un ŵy yn unig.
Dim ond yn y nos y mae'n dod at y nyth, er mwyn osgoi gwylanod ac adar ysglyfaethus. Mae'n aderyn bychan, tebyg o ran maint i Wennol y Bondo ac yn eithaf tebyg o ran ymddangosiad hefyd, gyda plu du a darn mawr gwyn uwchben y gynffon. Mae yn 15–16 cm o hyd a 38–42 cm ar draws yr adenydd. Ei brif fwyd yw plancton sy'n cael ei bigo oddi ar wyneb y môr.
Caiff yr enw "Pedryn" ar ôl Sant Pedr, gan ei fod yn edrych fel petai yn cerdded ar y môr. Gall y rhan arall o'r enw, "drycin", gyfeirio at y ffaith mai dim ond mewn tywydd garw y mae i'w weld o'r tir fel rheol, neu gall gyfeirio at ofergoel ymysg llongwyr fod yr aderyn yn medru achosi stormydd.
Cynghorydd Diogelwch Cenedlaethol (Yr Unol Daleithiau)
Mae'r Cynorthwy-ydd i'r Arlywydd dros Faterion Diogelwch Cenedlaethol (Saesneg: Assistant to the President for National Security Affairs), a gyfeirir ato'n gyffredin fel y Cynghorydd Diogelwch Cenedlaethol (Saesneg: National Security Advisor) yn uwch gynorthwy-ydd i Swyddfa Weithredol yr Arlywydd, sy'n gweithio yn Adain Orllewinol y Tŷ Gwyn. Gwasanaetha fel y prif gynghorydd mewnol i Arlywydd yr Unol Daleithiau ar faterion diogelwch cenedlaethol. Penodir y Cynghorydd Diogelwch Cenedlaethol gan yr Arlywydd heb angen cadarnhad gan y Senedd.
Pedryn drycin
Mae yn nythu ar nifer o ynysoedd o gwmpas arfordir Cymru. Ar Ynys Sgogwm y mae'r nifer mwyaf, tua 3,000 - 4,000 o barau. |200px|chwith|bawd|Hydrobates pelagicus 200px|chwith|bawd|Pedryn Drycin ar stamp o'r Ynysoedd Faroe.
The Hidden World
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1958. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Vertigo sy’n ffilm drosedd a dirgelwch Americanaidd gan Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Pensaernïaeth Friwtalaidd
bawd|dde|[[Tŵr y Brifddinas, Caerdydd]]
Arddull bensaernïol fodern yw Pensaernïaeth Friwtalaidd neu Briwtaliaeth (Saesneg: Brutalism neu Brutalist Architecture) oedd ar ei fwyaf poblogaidd yn Ewrop a'r Gorllewin dros gyfnod rhwng yr 1950au a'r 1980au. Daw'r enw ar yr arddull o'r term Ffrengig ar gyfer concrit amrwd, béton brut, sef y prif ddeunydd a ddefnyddiwyd ar gyfer y tu allan i'r adeiladau. Fodd bynnag, mae'r term a fathwyd yn Saesneg yn cyfleu agweddau cadarn, monolithig, hyd yn oed ymosodol yr arddull.
Syniadau'r pensaer Le Corbusier (1887–1965) oedd y rhai creiddiol i'r arddull, er nad oedd Le Corbusier ei hunan yn dueddol o ddefnyddio'r term i ddisgrifio ei adeiladau. Bathwyd y term Saesneg Brutalism gan y beirniad Reyner Banham. Roedd yr arddull yn gyffredin iawn ymysg prosiectau adeiladu cyhoeddus yn y D.U. rhwng yr 1960au a'r 1980au.
Hanes
Ystyrir Unité d'Habitation de Marseille (Ffrangeg: Uned Dai) gan Le Corbusier yn un o'r enghreifftiau cynharaf o'r arddull. Bloc o fflatiau ar gyfer gweithwyr oedd hwn a gafodd ei gwblhau yn 1952. Yn ogystal a'r adeilad ei hun, dyluniodd Le Corbusier nifer o nodweddion mewnol gan gynnwys y gegin a'r dodrefn.
Oherwydd bod eu cynllun yn osgoi addurniadau coeth a bod y dyluniadau'n manteisio ar ddeunyddiau a dulliau adeiladu newydd, roedd modd gwneud arbedion wrth adeiladu o gymharu ag arddulliadau mwy traddodiadol. Roedd y siapau syml, sgwar yn caniatau hefyd i greu darnau o'r adeiladau o flaenllaw a'u cludo i'r safle adeiladu; roedd hefyd yn bosib creu nifer fawr o adeiladu'n dilyn yr un cynllun. Golygodd hyn bod yr addull yn boblogaidd iawn ar gyfer adeiladau adeiladau cyhoeddus megis ysgolion, ysbytai, prifysgolion, swyddfeydd a thai cyngor. Yn y D.U., adeiladwyd nifer fawr o adeiladau yn yr arddull ledled y wlad yn ystod yr 1960au a'r 1970au fel ffordd cymharol rhad o ymateb i'r twf yn y boblogaeth a'r galw cynyddol am dai, ac i adnewyddu dinesi yn dilyn difrod yr Ail Ryfel Byd a chlirio slymiau yn ystod y 1950au.
Bu'r arddull yn araf yn ymsefydlu yn Nwyrain Ewrop, yn enwedig gan fod Josef Stalin yn anghymeradwyo pensaernīaeth fodern y Gorllewin ac yn hytrach yn arddel yr arddull a ddaeth i ddwyn ei enw ef, sef Pensaernīaeth Stalinaidd. Fodd bynnag, yn dilyn marwolaeth Stalin yn 1953 a diddymiad yr Academi Pensaernīaeth Sofietaidd gan ei olynydd Nikita Khrushchev yn 1955, cofleidiwyd Pensaernīaeth Friwtalaidd gan lywodraethau Sosialaidd dwyrain Ewrop. Mae enghreifftiau niferus o'r arddull i'w gweld ym mron i bob dinas o bwys yn Nwyrain Ewrop, gan gynnwys Berlin, Warsaw a Moscfa ymysg eraill.
Erbyn yr 1980au, cwympodd yr arddull allan o ffasiwn, gyda phrosiectau adeiladu newydd yn tueddu ffafrio ardduliau megis ôl-foderniaeth
Nodweddion
Ymestyniad oedd Pensaernïaeth Friwtalaidd o nifer o syniadau oedd yn gyffredin mewn mathau cynharach o bensaernïaeth fodern, sef foderniaeth. Mae adeiladau briwtalaidd yn blaen, gyda phwyslais ar bwrpas ac ymarferoldeb yn hytrach nac ymddangosiad. Fodd bynnag, nid yw'n gywir dweud nad oedd ymddangosiad adeiladau briwtalaidd yn ystyriaeth i'r penseiri, ond yn hytrach bod eu golwg llym yn fwriadol. Yn hytrach nag addurdno manwl, defnyddir maint a siap adeilad i greu argraff. Oherwydd y pwyslais hyn ar bŵer a maint, mae adeiladau briwtalaidd yn aml yn enfawr ac mae'r adeiladau briwtalaidd mwyaf nodedig yn tueddu bod yn adeiladau cyhoeddus (ysbytai, canolfannau siopa ac ati) neu flociau o fflatiau yn hytrach na thai unigol, er y ceir nifer o enghreifftiau o dai unigol yn yr arddull hefyd.
Fel mae'r enw yn awgrymu, mae concrit amrwd yn ddeunydd cyffredin ar gyfer waliau allanol adeiladau briwtalaidd, a hyn yn bennaf sy'n eu gwahaniaethu o adeiladau mewn dulliau modernaidd eraill o'r un cyfnod, er enghraifft yr arddull ryngwladol lle ceir pwyslais ar wydr yn hytrach na choncrit. Fodd bynnag, cafodd rhai eu hadeiladu o ddeunyddiau eraill a wedyn eu gorchuddio â rendr neu gladin, fel arfer heb eu paentio, i greu effaith tebyg i goncrit amrwd. Defnyddir y term 'briwtaliaeth friciau' weithiau i ddisgrifio adeiladau sy'n cyfuno agweddau cadarn a llwm briwtaliaeth â defnydd helaeth o friciau yn lle, neu'n ogystal â concrit. Mae nifer o adeiladau briwtalaidd sy'n dal i gael eu defnyddio wedi eu hadnewyddu drwy gladin modern, lliwgar, er bod hyn yn aml yn groes i egwyddorion aesthetig gwreiddiol yr arddull.
Roedd agwedd wleidyddol Sosialaidd, democrataidd gan nifer o benseiri adnabyddus a oedd yn gweithio yn yr arddull, gan gynnwys Le Corbusier a'r penseiri Seisnig Alison a Peter Smithson. Roedd yr agwedd hyn yn enwedig o amlwg ymysg y prosiectau tai cyhoeddus niferus a adeiladwyd yn yr arddull, gyda'r syniad bod gan bawb a oedd yn byw ynddynt gartref unfath, a'u bod yn rhannu cyfleusterau cyhoeddus megis ystafelloedd golchi a gerddi. Gan nad oedd cydlyniad amlwg rhwng pensaernīaeth friwtalaidd â dulliau pensaernīol traddodiadol unrhyw wlad benodol, roedd elfen gynhwysol, fyd-eang i'r arddull, agwedd sydd wedi'i adlewyrchu yn yr enw ar arddull bensaernīol gwahanol sy'n gorgyffwrdd i raddau â'r arddull friwtalaidd, sef yr Arddull Ryngwladol.
Pensaernīaeth Friwtalaidd yng Nghymru
Yng Nghymru fel yng ngweddill y D.U. roedd yr arddull yn nodweddiadaol o boblogaidd ar gyfer adeiladau cyhoeddus megis ysgolion, canolfannau dinesig, llyfrgelloedd, ysbytai ac ati. Mae'r adeiladau isod yn enghreifftiau nodedig neu nodweddiadol o'r arddull Friwtalaidd yng Nghymru.
Beirniadaeth
Mae adeiladau Briwtalaidd yn aml yn cael eu beirniadu am eu golwg oer, ymosodol, anghroesawgar, ac yn destun beirniadaeth parhaus gan y wasg boblogaidd a chan unigolion megis y Tywysog Siarl. Disgrifir yr arddull yn aml fel pensaernīaeth dotalitaraidd, er mewn gwirionedd mae'r berthynas rhwng yr arddull a thotalitariaeth yn fwy cymhleth: roedd unbeniaid fel Hitler a Josef Stalin yn anghymeradwyo pensaernīaeth fodern ac roedd safbwynt gwleidyddol nifer o benseiri, fel y Smithsons, yn ddemocrataidd ac yn iwtopaidd.
Ers eu hadeiladu mae nifer o broblemau wedi dod i'r amlwg gydag adeiladu yn yr arddull, er mae annheg fyddai awgrymu bod pob un o'r problemau hyn yn dilyn yn uniongyrchol o'r aestheteg friwtalaidd. Er mwyn arbed costau wrth adeiladu adeiladau cyhoeddus, defnyddiwyd deunyddiau rhad a oedd yn dueddol o ddirywio wrth heneiddio, gan arwain at waethygu yn ymddangosiad yr adeilad. Gallai dyluniadau a deunyddiau diffygiol hyd yn oed arwain at drychinebau fel yn achos dymchwel Ronan Point yn 1968, lle bu farw menyw yn ffrwydrad nwy cymharol bach a achosddodd i ran sylweddol o floc o fflatiau dymchwel. Gan nad oedd rheoliadau iechyd a diogelwch y cyfnod pan adeiladwyd y rhan fwyaf o adeiladau briwtalaidd mor dynn ag yr ydynt heddiw, mae rhai materion yn gallu codi megis diffyg allanfeydd tân digonol. Mae asbestos yn broblem cyffredin iawn hefyd. Mewn hinsawdd gwlyb fel y D.U. mae concrit yn tueddu dadliwio a staenio dros amser, mae dur yn rhydu ac mae toeau fflat yn achosi i ddŵr gronni sy'n gallu arwain at ollwng dŵr i fewn i'r adeilad. Wrth ychwanegu'r problemau cynhenid hyn at ddiffyg cynnal a chadw digonol a phroblemau cymdeithasol megis graffiti, fandaliaeth a Dirywiad Dinesig, mae nifer o adeiladau briwtalaidd bellach mewn cyflwr truenus. Gan fod mwyafrif helaeth yr adeiladau'n perthyn i oes cyn ymwybyddiaeth eang o broblemau amgylchiadol, mae'r adeiladau'n aml yn aneffeithlon o ran ynni, nid yn unig o'u cymharu ag adeiladau mwy diweddar ond o'u cymharu ag adeilau hŷn. Mewn nifer o ystadau enfawr o gartrefi cyhoeddus, megis Pruitt-Igoe yn St. Louis yn yr U.D.A., Park Hill yn Sheffield a Red Road yng Nglasgow, gwelwyd dirywiad cymdeithasol sylweddol gan arwain at broblemau sylweddol o ran torcyfraith a thlodi.
O ganlyniad i'r problemau hyn, mae nifer fawr o adeiladau briwtalaidd o'r 1960au a'r 1970au bellach wedi eu dymchwel, hyn yn oed yn wyneb ymgyrchu i'w hachub, fel yn achos Ysgol Gyfun Bettws yng Nghasnewydd. Fodd bynnag, mae tuedduad cynyddol i werthfawrogi enghreifftiau gorau'r arddull, ac i gydnabod mai problemau cymdeithasol, ac nid pensaernīol, oedd wrth wraidd methiant yr ystadau mawr fel Pruitt-Igoe. Mae nifer o flociau fflatiau cyngor briwtalaidd yn Llundain bellach wedi'u troi'n fflatiau moethus i unigolion cyfoethog. Mae nifer cynyddol o adeiladau briwtalaidd Prydeinig yn cael eu rhestru, gan gynnwys Amgueddfa Gwerin Cymru. Mae prosiectau adnewyddu wedi rhoi newydd gwedd i rhai adeiladau briwtalaidd, er enghraifft Park Hill yn Sheffield, a Thŵr Cwmbran.
Phillipinergraven
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1955. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rebel Without a Cause sy’n ffilm glasoed gan y cyfarwyddwr ffilm oedd Nicholas Ray.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Jazz Boat
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Ken Hughes yw Jazz Boat a gyhoeddwyd yn 1960. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan John Antrobus a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Kenneth V. Jones.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw James Booth, Anthony Newley, Lionel Jeffries, Leo McKern, Anne Aubrey a Bernie Winters.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ken Hughes nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bonnie's Kids
Ffilm ar ymelwi ar bobl gan y cyfarwyddwr Arthur Marks yw Bonnie's Kids a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Arizona ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Arthur Marks a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Carson Whitsett.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Tiffany Bolling. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Exorcist sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Robert Charles Wilson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Richard Greer sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Marks ar 2 Awst 1927 yn Los Angeles a bu farw yn Woodland Hills ar 23 Hydref 1979. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 51 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Marks nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Continuado
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Henry More yw Continuado a gyhoeddwyd yn 2010. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Continuado ac fe’i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henry More nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Southgate, Llundain
Ardal faestrefol ym Mwrdeistref Llundain Enfield, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy Southgate. Saif tua 8 milltir (12.9 km) i'r gogledd o ganol Llundain.
Parc ceirw oedd "Enfield Chase" ers talwm, a daw'r enw o'r gât a fu yno (gât y de). O fewn maestref Southgate mae Gorsaf danddaearol Southgate a cheir yma siopau a thai bwyta adnabyddus.
Alice Hamilton
Meddyg, bacteriaolegydd a patholegydd nodedig o Unol Daleithiau America oedd Alice Hamilton  (27 Chwefror 1869 - 22 Medi 1970). Roedd hi'n feddyg Americanaidd, yn wyddonydd ymchwil, ac yn awdur, caiff ei hadnabod yn bennaf fel unigolyn arbenigol blaenllaw ym maes iechyd galwedigaethol ac yr oedd yn arloeswraig ym maes gwenwyneg ddiwydiannol. Hi hefyd oedd y ferch gyntaf i'w phenodi i gyfadran Prifysgol Harvard. Fe'i ganed yn Fort Wayne, Indiana, Unol Daleithiau America ac fe'i haddysgwyd yn Ysgol Feddygol Prifysgol Michigan, Prifysgol Michigan, Prifysgol Johns Hopkins a Phrifysgol Leipzig. Bu farw yn Hartford.
Gwobrau
Enillodd Alice Hamilton y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w gwaith:
Afon Tâl
Afon yn ardal Eifionydd, Gwynedd, yw Afon Tâl. Mae'n llifo yng nghymuned Llanaelhaearn i gyrraedd y môr ar draeth Trefor. Ei hyd yw tua 3.5 milltir.
Cwrs
Mae tarddle Afon Tâl yn gorwedd ger y blwch rhwng Moel Penllechog a'r Gyrn Ddu (hefyd Gurn Ddu), tua milltir i'r gogledd-ddwyrain o bentref Llanaelhaearn.
Mae'n llifo i gyfeiriad y gorllewin i gyrion Llanaelhaearn lle mae'n troi i gyfeiriad y gogledd. Ger fferm yr Hendre Fawr mae'n mynd dan bont ar y briffordd A499 ac wedyn yn troi i gyfeiriad y gogledd-orllewin i lifo i lawr y cwm i bentref Trefor. Ar ei ffordd drwy Drefor ceir rhes o dai chwarelwyr ar ei glan, sef Stryd yr Eifl, a ddaeth yn gyfarwydd i wylwyr S4C fel lleoliad dychmygol y gyfres ddrama sebon Minafon.
Ar ôl mynd trwy'r pentref ei hun mae'r afon yn cyrraedd y traeth carregog ger pier Trefor ac yn llifo i Fae Caernarfon wrth droed llethrau'r Eifl.
250px|bawd|dim||Afon Tâl ger ei haber 250px|bawd|dim|Afon Tâl ger Stryd yr Eifl, Trefor
Brychan yr ardd
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw brychan yr ardd, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy brychanau'r ardd; yr enw Saesneg yw Garden Carpet, a'r enw gwyddonol yw Xanthorhoe fluctuata fluctuata. Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r brychan yr ardd yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Hetaerina duplex
Mursen yn nheulu'r Calopterygidae yw'r Hetaerina duplex. Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
The Monkey Hustle
Ffilm ymelwad croenddu gan y cyfarwyddwr Arthur Marks yw The Monkey Hustle a gyhoeddwyd yn 1976. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Chicago. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Yaphet Kotto.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1976. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rocky gan y cyfarwyddwr ffilm John G. Avildsen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Marks ar 2 Awst 1927 yn Los Angeles a bu farw yn Woodland Hills ar 23 Hydref 1979.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Marks nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Trinidad a Thobago
Chwaraeon
Criced yw camp genedlaethol Trinidad a Thobago ond mae pêl-droed wedi dod yn boblogaidd hefyd. Aeth tîm pêl-droed cenedlaethol Trinidad a Thobago drwyddo i chwarae yng Nghwpan y Byd 2006.
Lino Ventura
Actor oedd Angiolino Giuseppe Pasquale Ventura (14 Gorffennaf 1919 - 22 Hydref 1987).
Marshchapel
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Marshchapel. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Lindsey.
Derec Williams
Fe'i ganwyd yn Amlwch, Ynys Môn a bu'n byw yn Llanuwchllyn ger Y Bala ers blynyddoedd. Bu Derec yn athro mathemateg yn Llanidloes ac yn Ysgol y Berwyn, Y Bala. Sefydlodd Theatr Maldwyn gyda ei ffrind, y prifardd Penri Roberts a Linda Gittins, yn 1981.
Bu farw yn sydyn yn 2014 gan adael ei wraig Ann a thri o blant - Branwen, Meilir ac Osian.
Mae ei blant wedi dilyn trywydd cerddorol hefyd. Bu'r tri yn cydweithio i ysgrifennu, cyfansoddi a chyfarwyddo sioe ieuenctid Dyma Fi i'w berfformio yn Eisteddfod Genedlaethol yr Urdd, Meirionnydd 2014 ond gohiriwyd y perfformiad oherwydd marwolaeth eu tad. Mae Branwen ac Osian yn aelodau o Siddi, Candelas a Cowbois Rhos Botwnnog, a Meilir yn actor a chanwr.
Southminster
Tref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy Southminster. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Maldon.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,272.
Plageaander
Ffilm fud (heb sain) yw Plageaander a gyhoeddwyd yn 1910. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Plageaander ac fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Brynbuga
Tref fechan a chymuned yn Sir Fynwy, Cymru, yw Brynbuga (Saesneg: Usk). Mae'r enw Saesneg yn deillio o Afon Wysg sy'n llifo trwy'r dref. Hen enw Brythoneg ar gaer Rhufeinig y dref oedd "Burrio", sef caer "cadarn", "cryf", "enfawr" ac efallai i'r gair hwn newid yn "buga".
Plageaander
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1910. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Frankenstein (ffilm o 1910) sef ffilm arswyd, gwyddonias o Unol Daleithiau America gan J. Searle Dawley.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Brynbuga
Sefydlwyd y dref gan y Rhufeiniaid ym 55 OC, gyda'r enw Lladin Burrium.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Y Gorllewin Gwyllt
300px|bawd|Taleithiau Gogledd America 1845-1846 300px|bawd|Taleithiau Gogledd America 1884-1889 Cyfnod yn hanes yr Unol Daleithiau adeg ehangu'r goror tua'r gorllewin yn y 19g oedd oes y Gorllewin Gwyllt (, Old West neu'r American frontier).
Brynbuga
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Ytbysen ddu
Llysieuyn blodeuol (neu legume) yw Ytbysen ddu sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Fabaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Lathyrus niger a'r enw Saesneg yw Black pea. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Pysen Borffor.
Eraill yn yr un teulu yw: ffa soya (Glycine max), y ffa cyffredin (Phaseolus), pys gyffredin (Pisum sativum), chickpea (Cicer arietinum), cnau mwnci (Arachis hypogaea), pys per (Lathyrus odoratus) a licrs (Glycyrrhiza glabra).
2033
Ffilm wyddonias sy'n disgrifio byd yn dilyn rhyfel (byd distopaidd) yw 2033 (Película) a gyhoeddwyd yn 2009. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd 2033 ac fe’i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Daniel Hidalgo. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sandra Echeverría, Claudio Lafarga, Raúl Méndez, Luis Ernesto a Miguel Couturier.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Clay Township, Kansas
Treflan yn, yn nhalaith Kansas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Clay Township, gan gynnwys:
Ytbysen feinddail
Llysieuyn blodeuol (neu legume) yw Ytbysen feinddail sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Fabaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Lathyrus nissolia a'r enw Saesneg yw Grass vetchling. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Ytbysen Goch.
Eraill yn yr un teulu yw: ffa soya (Glycine max), y ffa cyffredin (Phaseolus), pys gyffredin (Pisum sativum), chickpea (Cicer arietinum), cnau mwnci (Arachis hypogaea), pys per (Lathyrus odoratus) a licrs (Glycyrrhiza glabra).
Prif Foneddiges yr Unol Daleithiau
Yn 2021, roedd pump cyn-Brif Foneddiges ar dir y byw, fel y gwelir isod.
Y nifer fwyaf o gyn-Brif Foneddigesau i fod ar dir y byw ar un adeg oedd rhwng Ionawr 20, 1993 i Fehefin 22, 1993, pan fu Jacqueline Kennedy, Lady Bird Johnson, Pat Nixon, Betty Ford, Rosalynn Carter, Nancy Reagan, a Barbara Bush oll yn fyw Hillary Clinton oedd y Brif Foneddiges ar y pryd.
Boris Morukov
Meddyg a gofodwr nodedig o'r Undeb Sofietaidd oedd Boris Morukov (1 Hydref 1950 - 2015). Meddyg Rwsiaidd ydoedd yng Nghanolfan Ymchwil Gwladwriaethol 'RF-Institute for Biomedical Problems' (IBMP). Hyfforddodd gydag Asiantaeth Gofod Ffederal Rwsia fel ymchwilydd gofodol ac yr oedd yn rhan o griw Taith Ofodol NASA STS-106 lle weithiodd fel arbenigwr teithiol. Cafodd ei eni yn Moscfa, Yr Undeb Sofietaidd ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Feddygol Ymchwil Genedlaethol Rwsia. Bu farw yn Moscfa.
Gwobrau
Enillodd Boris Morukov y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Cyfrifoldeb i amddiffyn
Norm neu drefn o egwyddorion yng nghysylltiadau rhyngwladol yw'r cyfrifoldeb i amddiffyn (Saesneg: responsibility to protect, yn fyr RtoP neu R2P) sy'n seiliedig ar y syniad taw cyfrifoldeb yw sofraniaeth, nid braint. Mae'r cyfrifoldeb i amddiffyn yn canolbwyntio ar atal pedwar trosedd: hil-laddiad, troseddau rhyfel, troseddau yn erbyn dynoliaeth, a glanhau ethnig.
Columbia, Missouri
Dinas yn, yn nhalaith Missouri, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Columbia, gan gynnwys:
Cyfrifoldeb i amddiffyn
Yn ôl rhai, mae'r gymuned ryngwladol wedi rhoi'r cysyniad ar waith trwy ymyrryd yn Rhyfel Cartref Libia.
Trochydd mawr
Mae'r Trochydd Mawr (Gavia immer) yn un o aelodau mwyaf teulu'r Trochwyr, tua 73–88 cm o hyd a 122–148 cm ar draws yr adenydd ac yn pwyso rhwng 2.7 a 6.3 kg.
Sofia Adlersparre
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Sweden oedd Sofia Adlersparre (6 Mawrth 1808 – 23 Mawrth 1862).
Enw'i thad oedd Axel Adlersparre.
Bu farw yn Stockholm ar 23 Mawrth 1862.
Trochydd mawr
Yn y tymor nythu mae'n aderyn hawdd ei adnabod, gyda pen du, bol gwyn a marciau du a gwyn ar y cefn. Yn y gaeaf mae llai o ddu a mwy o wyn ar y pen a'r gwddf. Pysgod yw ei brif fwyd, ac maent yn cael eu dal trwy blymio i'r dŵr, weithiau hyd at ddyfnder o 200 troedfedd. Yn y tymor nythu mae gan yr aderyn yma alwad nodweddiadol iawn.
Mae'r aderyn yma yn weddol gyffredin o gwmpas glannau môr Cymru yn y gaeaf. Y lle gorau i'w gweld yw o gwmpas Aberdesach lle gellir gweld hyd at 30 ohonynt ambell dro.
Aelodau eraill y teulu
bawd|Gavia immer
The Story of Louis Pasteur
Ffilm ddrama am berson nodedig gan y cyfarwyddwr William Dieterle yw The Story of Louis Pasteur a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Pierre Collings a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Heinz Eric Roemheld. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Paul Muni, Akim Tamiroff, Anita Louise, Henry O'Neill, Josephine Hutchinson, Fritz Leiber (actor), Dickie Moore, Frank Reicher, Donald Woods, Frank Mayo, George Beranger, Halliwell Hobbes, Walter Kingsford, Porter Hall, Raymond Brown, Niles Welch, Otto Hoffman a Herbert Corthell. Mae'r ffilm The Story of Louis Pasteur yn 85 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Tony Gaudio oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ralph Dawson sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Jeff Sessions
Mae Jefferson Beauregard Sessions III (ganed 24 Rhagfyr 1946) yn wleidydd a chyfreithiwr Americanaidd. Gwasanaethodd fel 84ain Twrnai Cyffredinol yr Unol Daleithiau rhwng 2017 a 2018. Cyn hyn, roedd Sessions yn Seneddwr yr Unol Daleithiau dros Alabama o 1997 i 2017. Mae'n aelod o'r Blaid Weriniaethol.
The Story of Louis Pasteur
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Dieterle ar 15 Gorffenaf 1893 yn Ludwigshafen a bu farw yn Ottobrunn ar 9 Rhagfyr 1972. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1911 ac mae ganddo o leiaf 182 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Marston, Swydd Lincoln
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Marston. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Kesteven.
The Story of Louis Pasteur
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Dieterle nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Qamar
Ffilm ddogfen yw Qamar a gyhoeddwyd yn 2014. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Qamar ac fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Economi
bawd|dde|350px|GDP (CMC) neu [[Cynnyrch mewnwladol crynswth, y person, 2007, yn ôl Rhanbarth]] System gwaith dynol sy'n ymwneud â chynhyrchiad, dosbarthiad, cyfnewid, a threuliant nwyddau a gwasanaethau mewn gwlad neu ryw fath o ardal neu ranbarth arall yw economi. Mae economi gwledydd y byd yn ddibynol ar ei gilydd, bellach. Mae economi Cymru, fel pob gwlad arall, wedi newid dros y blynyddoedd ac wedi ei effeithio gan ddylanwadau o'r tu allan e.e. Argyfwng economaidd 2008–presennol a Cronfa Ariannol Ryngwladol (yr IMF).
Qamar
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan.
Economi
Mesur yr economi
Gellir defnyddio'r canlynol i fesur cryfder neu wendid yr economi:
Ze Film
Ffilm barodi gan y cyfarwyddwr Guy Jacques yw Ze Film a gyhoeddwyd yn 2005. Fe'i cynhyrchwyd gan Luc Besson yn Ffrainc; y cwmni cynhyrchu oedd EuropaCorp. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Qamar
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ze Film
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dominique Pinon, Yolande Moreau, Miki Manojlović, Passi, Lorànt Deutsch, Adel Bencherif, Bruno Slagmulder, Catherine Arditi, Catherine Wilkening, Clément Sibony, Dan Herzberg, François Morel, Hassan Koubba, Jo Prestia, Karina Testa, Micky El Mazroui, Richaud Valls, Samir Guesmi, Smaïl Mekki, Sophie Mounicot, Sébastien Roch, Carine Lacroix a Denis Sebbah.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Guy Jacques ar 17 Awst 1958 ym Mharis a bu farw yn Bobigny ar 26 Awst 1982.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Guy Jacques nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hetaerina erythrokalamus
Mursen yn nheulu'r Calopterygidae yw'r Hetaerina erythrokalamus. Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Albert Netter
Gwobrau
Enillodd Albert Netter y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Jeanne Moreau
Cafodd ei geni ym Mharis, yn ferch i'r rheolwr bwyty Anatole-Désiré Moreau (m. 1975) a'i wraig Katherine (née Buckley; m.1990), dawnswraig yn y Folies Bergère. Roedd hi'n ffrind i'r llenorion Jean Cocteau, Jean Genet, Henry Miller a Marguerite Duras.
Priododd Jean-Louis Richard (1949; ysgarodd 1964); Teodoro Rubanis (1966 - ?); William Friedkin (1977–1979).
Enillodd Moreau amryw wobrau ar gyfer yr Actores Orau:
André Chantemesse
Gwobrau
Enillodd André Chantemesse y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Troellwr penynog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Troellwr penynog (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: troellwyr penynog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Macrodipteryx vexillarus; yr enw Saesneg arno yw Pennant-winged nightjar. Mae'n perthyn i deulu'r Troellwyr (Lladin: Caprimulgidae) sydd yn urdd y Caprimulgiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. vexillarus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Teulu
Mae'r troellwr penynog yn perthyn i deulu'r Troellwyr (Lladin: Caprimulgidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Violetta La Reine De La Moto
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Guy Jacques yw Violetta La Reine De La Moto a gyhoeddwyd yn 1997. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dominique Pinon, Eva Darlan, Florence Pernel, Daniel Prévost, Julien Guiomar, Bruno Slagmulder, Chantal Neuwirth, François Morel a Micheline Dax.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1997. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Titanic sef ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr James Cameron.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Guy Jacques ar 17 Awst 1958 ym Mharis a bu farw yn Bobigny ar 26 Awst 1982.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Guy Jacques nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Detroit 9000
Ffilm ymelwad croenddu llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Arthur Marks yw Detroit 9000 a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Michigan a Detroit. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Orville H. Hampton. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Journey Through Rosebud
Ffilm ddrama a gynhyrchwyd gan gwmni annibynnol gan y cyfarwyddwr Tom Gries yw Journey Through Rosebud a gyhoeddwyd yn 1972. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn De Dakota. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Johnny Mandel.
Detroit 9000
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Hari Rhodes a Robert Phillips.
Journey Through Rosebud
Y prif actor yn y ffilm hon yw Robert Forster.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Detroit 9000
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Exorcist sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Journey Through Rosebud
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tom Gries ar 20 Rhagfyr 1922 yn Chicago a bu farw yn Pacific Palisades ar 24 Mai 1986.
Detroit 9000
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Marks ar 2 Awst 1927 yn Los Angeles a bu farw yn Woodland Hills ar 23 Hydref 1979.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Marks nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Journey Through Rosebud
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tom Gries nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
MC Mabon
Cerddor Cymreig sydd yn canu yn Gymraeg a Saesneg ydy Gruffydd Meredith, neu MC Mabon fel y'i gelwir.
Roedd e'n aelod o'r grŵp hip hop Y Tystion tan 1999.
Carrog (gwahaniaethu)
Gallai Carrog gyfeirio at:
Southsea
Tref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Southsea. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dinas Portsmouth.
Mae ganddi boblogaeth o oddeutu 18,514.
Beyond the Edge (ffilm, 2013)
Ffilm ddogfen Saesneg o Seland Newydd yw Beyond the Edge gan y cyfarwyddwr ffilm Leanne Pooley. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan David Long. Cafodd ei saethu yn Seland Newydd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Leanne Pooley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Draig
250px|bawd|Llun o ddraig mewn llawysgrif ganoloesol. Creadur mytholegol yw draig sy'n perthyn i sawl diwylliant o gwmpas y byd, o ogledd-orllewin Ewrop i Siapan.
Cariamiformes
Urdd o adar na fedrant hedfan yw'r Cariamiformes (neu weithiau Cariamae). Mae'r urdd hon wedi bodoli ers dros 60 miliwn o flynyddoedd. Mae'n cynnwys y teulu Cariamidae (seriemas) sy'n fyw heddiw a theuluoedd darfodedig e.e. Phorusrhacidae, Bathornithidae, Idiornithidae a Ameghinornithidae.
Draig
Yr enghraifft enwocaf o ddraig yn niwylliant Cymru yw'r Ddraig Goch, symbol cenedlaethol amlycaf Cymru, a gysylltir â Dinas Emrys a'r brwydrau rhwng y Cymry a'r Eingl-Sacsoniaid am oruchafiaeth yn Ynys Brydain.
Cariamiformes
Ystyriwyd y grwp hwn yn is-urdd o'r Gruiformes ar un cyfnod, ond mae astudiaethau o'u siap a'u geneteg yn dangos eu bod yn perthyn i grwp hollol wahanol - yr Australaves, grwp sy'n cynnwys: Falconidae, Psittaciformes a Passeriformes, ac mae rhywogaethau o'r teuluoedd hyn yn fyw heddiw.
Draig
Gelwir rhai rhywogaethau o anifeiliaid yn ddreigiau hefyd, fel y Ddraig Komodo er enghraifft.
Cariamiformes
Atgyfnerthwyd y canfyddiad hwn yn 2014. Roedd yr astudiaeth yn dangos fod y Cariamiformes yn hynafiaid i'r Australaves, a'r hebogiaid wedyn.
Astrid Harms-Ringdahl
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Ulla Adlerfelt
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Sweden oedd Ulla Adlerfelt (21 Gorffennaf 1736 – 1 Awst 1765). Ymysg eraill, bu'n aelod o: Academi Frenhinol y Celfyddydau Cain, Sweden.
Enw'i thad oedd Axel Wrede Sparre.Bu'n briod i Carl Adlerfelt.
Hetaerina flavipennis
Mursen yn nheulu'r Calopterygidae yw'r Hetaerina flavipennis. Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Martin near Horncastle
Pentref yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Martin near Horncastle, hefyd Martin by Horncastle neu yn syml Martin. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Roughton yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Lindsey.
Lovebound
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Henry Otto yw Lovebound a gyhoeddwyd yn 1923. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Lovebound ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1923. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Safety Last! sef ffilm gomedi o Costa Rica ac UDA gan Fred C. Newmeyer a Sam Taylor. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henry Otto ar 8 Awst 1877 yn St Louis, Missouri a bu farw yn Los Angeles ar 25 Tachwedd 1982. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1911 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henry Otto nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Qissa
Ffilm ddrama am LGBT gan y cyfarwyddwr Anup Singh yw Qissa a gyhoeddwyd yn 2014. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd क़िस्सा ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Iseldiroedd, Ffrainc, yr Almaen ac India. Lleolwyd y stori yn Punjab. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a Punjabi a hynny gan Anup Singh.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Irrfan Khan, Tisca Chopra, Tillotama Shome, Faezeh Jalali, Sonia Bindra a Rasika Dugal. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd. Sebastian Edschmid oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Bernd Euscher sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anup Singh ar 1 Ionawr 1961 yn Dar es Salaam.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anup Singh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Puppet Masters
Ffilm arswyd a ffuglen wyddonol gan y cyfarwyddwr Stuart Orme yw The Puppet Masters a gyhoeddwyd yn 1994. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Iowa. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan David S. Goyer a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Colin Towns. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dale Dye, Donald Sutherland, Yaphet Kotto, Will Patton, Keith David, Julie Warner, Andrew Robinson, Richard Belzer, Marshall Bell ac Eric Thal. Mae'r ffilm The Puppet Masters yn 109 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1994. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Forrest Gump ffilm glasoed gan Robert Zemeckis. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Clive Tickner oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan William Goldenberg sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi'i seilio ar waith cynharach, The Puppet Masters, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Robert A. Heinlein a gyhoeddwyd yn 1951.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stuart Orme ar 1 Ionawr 1954 yn Derby.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Stuart Orme nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Augusta Déjerine-Klumpke
Gwobrau
Enillodd Augusta Déjerine-Klumpke y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w gwaith:
Sumo
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr S. P. Hosimin yw Sumo a gyhoeddwyd yn 2020. Fe'i cynhyrchwyd yn India.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2020. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Run.
Mister 44
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Henry Otto yw Mister 44 a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Sumo
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm S P Hosimin ar 14 Ebrill 1975 yn Cumbum.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd S. P. Hosimin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mister 44
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Intolerance sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henry Otto ar 8 Awst 1877 yn St Louis, Missouri a bu farw yn Los Angeles ar 25 Tachwedd 1982. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1911 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henry Otto nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
En Las Buenas y En Las Malas
Ffilm drama-gomedi yw En Las Buenas y En Las Malas a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Brychan yr eurddrain
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw brychan yr eurddrain, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy brychanau'r eurddrain; yr enw Saesneg yw Barberry Carpet, a'r enw gwyddonol yw Pareulype berberata. Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r brychan yr eurddrain yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Special Forces
Ffilm llawn cyffro am ryfel gan y cyfarwyddwr Isaac Florentine yw Special Forces a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd gan Boaz Davidson yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Isaac Florentine ar 28 Gorffenaf 1958 yn Israel. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Tel Aviv.
Big Tremaine
Ffilm fud (heb sain) a ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Henry Otto yw Big Tremaine a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Special Forces
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Isaac Florentine nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Arcadia, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Big Tremaine
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Arcadia, Iowa
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Arcadia, gan gynnwys:
Big Tremaine
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henry Otto nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Friday Foster
Ffilm ddrama sy'n clorianu ymelwad y dyn gwyn ar bobl croenddu gan y cyfarwyddwr Arthur Marks yw Friday Foster a gyhoeddwyd yn 1975. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Buddy Baker. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Eartha Kitt, Pam Grier, Yaphet Kotto, Carl Weathers a Paul Benjamin.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1975. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd One Flew Over the Cuckoo's Nest sef ffilm gan Milos Forman am ysbyty meddwl. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Stanley Frazen sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Marks ar 2 Awst 1927 yn Los Angeles a bu farw yn Woodland Hills ar 23 Hydref 1979.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Marks nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pysen bêr
Eraill yn yr un teulu yw: ffa soya (Glycine max), y ffa cyffredin (Phaseolus), pys gyffredin (Pisum sativum), chickpea (Cicer arietinum), cnau mwnci (Arachis hypogaea), pys per (Lathyrus odoratus) a licrs (Glycyrrhiza glabra).
Cog gynffondaen
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cog gynffondaen (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cogau cynffondaen) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Cacomantis pyrrhophanus; yr enw Saesneg arno yw Fan-tailed cuckoo. Mae'n perthyn i deulu'r Cogau (Lladin: Cuculidae) sydd yn urdd y Cuculiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. pyrrhophanus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Awstralia.
Teulu
Mae'r cog gynffondaen yn perthyn i deulu'r Cogau (Lladin: Cuculidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Melania Trump
Mae Melania Trump (ganed Melanija Knavs, 26 Ebrill 1970) yn gyn-fodel a gwraig fusnes Slofenaidd-Americanaidd. Hi oedd Prif Foneddiges yr Unol Daleithiau o 2017 tan 2021, yn ystod cyfnod ei gŵr, Donald Trump, fel Arlywydd yr Unol Daleithiau. Priododd y pâr yn 2005, ac yn 2016, roedd yn ystyried ei hun yn "fam amser llawn".
Ganed Trump yn Novo Mesto yn Slofenia, a adnabuwyd ar y pryd fel Gweriniaeth Sosialaidd Slofenia, yn ferch i Amalija (yn gynt Ulčnik) a Viktor Knavs.
Berkshire Hathaway
Cwmni daliannol gyda'i bencadlys yn Omaha, Nebraska, yr Unol Daleithiau (UDA), sydd gyda nifer o is-gwmnïau yw Berkshire Hathaway. Prif fusnes y cwmni yw yswiriant. Ei gadeirydd a phrif weithredwr yw Warren Buffett, un o unigolion cyfoethocaf y byd.
Rauw
Ffilm ddogfen yw Rauw a gyhoeddwyd yn 2008. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Rauw ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Iseldiroedd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Iseldireg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Shukriya: Hyd Angau
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Anupam Sinha yw Shukriya: Hyd Angau a gyhoeddwyd yn 2004. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd शुक्रिया ac fe'i cynhyrchwyd gan Vibha Bhatnagar yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi.
Afon Hen
Afon yn ardal Arfon, Gwynedd, yw Afon Hen. Mae'n llifo i'r môr ger Clynnog Fawr. Ei hyd yw tua 2 filltir.
Om Jai Jagdish
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Anupam Kher yw Om Jai Jagdish a gyhoeddwyd yn 2002. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ओम जय जगदीश ac fe'i cynhyrchwyd gan Vashu Bhagnani yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Afon Hen
Cwrs
Mae tarddle Afon Hen yn gorwedd yng nghorsdir mynyddig Cors-y-ddalfa, tua 310 meter i fyny rhwng bryniau Bwlch Mawr (509 m) a Gyrn Ddu (522 m) ger arfordir gogleddol penrhyn Llŷn tua 2 filltir i'r de o Glynnog Fawr.
Om Jai Jagdish
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Abhishek Bachchan, Anil Kapoor, Waheeda Rehman, Fardeen Khan, Urmila Matondkar, Mahima Chaudhry a Tara Sharma Saluja.