cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Darkman Ii: The Return of Durant
Ffilm ddrama llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Bradford May yw Darkman Ii: The Return of Durant a gyhoeddwyd yn 1994. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada ac Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Randy Miller. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs a thrwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kim Delaney, Renee O'Connor, Anne Marie Loder, Arnold Vosloo, Larry Drake, Kevin Rushton a Lawrence Dane. Mae'r ffilm Darkman Ii: The Return of Durant yn 89 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1994. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Forrest Gump ffilm glasoed gan Robert Zemeckis. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Daniel T. Cahn sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bradford May ar 3 Awst 1951 yn Los Angeles. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 12 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bradford May nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Laddie
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Jack Hively yw Laddie a gyhoeddwyd yn 1940. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Laddie ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Bert Granet a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Roy Webb.
Blodwen
Yr opera Gymraeg gyntaf oedd Blodwen, opera ysgafn wedi ei chyfansoddi gan Joseph Parry (1841 - 1903) a Richard Davies (Mynyddog) yn 1878. Y gân enwocaf ohoni yw'r ddeuawd 'Hywel a Blodwen' a ganwyd dros y byd. Mae'r gân "Fy Mlodwen, f'anwylyd, fy mhopeth" hefyd yn hynod o boblogaidd ymhlith tenoriaid.
Laddie
Y prif actor yn y ffilm hon yw Tim Holt. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1940. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Abe Lincoln in Illinois sef ffilm Americanaidd am fywyd a gwaith Abraham Lincoln, gan John Cromwell. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Harry J. Wild oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan George Hively sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Blodwen
Enw merch yw Blodwen, enw sy'n deillio o'r gair 'blodyn' a 'gwyn'.
Laddie
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jack Hively ar 5 Medi 1910 yn a bu farw yn Hollywood ar 18 Chwefror 2020. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1934 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jack Hively nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Blodwen
Debut a chroeso
Cafodd y opera ei pherfformio am y tro cyntaf yn Aberystwyth ar Fai 21, 1878.
Yn dilyn y perfformiad cyntaf yn Aberystwyth aethpwyd â Blodwen ar daith yn siroedd Morgannwg a Mynwy, a chafodd ei llwyfannu gan y 'Welsh Representative Choir' ym Mryste ac yn Alexandra Palace yn Llundain.
Cafodd yr opera dderbyniad gwresog; ‘roedd y gerddoriaeth yn rhywbeth mor newydd a dieithr fel bod y bobl yn gwirioni'n lân arni. Fe'i perfformiwyd am y tro cyntaf yng ngogledd Cymru gan ‘Gôr Mawr y De’ yn Eisteddfod Llanrwst ym mis Awst 1878, ac ar ôl y perfformiad hwnnw dywedodd gohebydd ar dudalennau Y Faner taw Blodwen oedd y ‘darn cerddorol mwyaf swynol' y bu'n gwrando arno erioed! Erbyn haf 1879 ymffrostiai'r cyfansoddwr bod yr opera wedi cael ei llwyfannu tua hanner cant o weithiau, a'r un pryd dywedai mai ei nod a'i uchelgais oedd trefnu perfformiad ohoni 'gyda gwisgoedd ac ymddangosiad priodol'. Digwyddodd hynny yn Aberdâr ar Ragfyr 26, 1879. Pryd y perfformiwyd y gwaith gan Undeb Corawl Aberdâr dan arwiniad Rees Evans.
Crynodeb
Ac eithrio’r olygfa olaf, sef y tu mewn i gastell Caer, mae stori Blodwen yn digwydd yng Nghymru’r bedwaredd ganrif ar ddeg, o fewn ac o gwmpas castell Maelor yng ngogledd-ddwyrain y wlad.
ACT 1
Golygfa 1: Mae’r opera yn agor ar y noson cyn priodas Elen, merch Arglwyddes Maelor, a’r milwr Cymreig Arthur, o Gastell Berwyn. Mae newydd yn cyrraedd y bydd Syr Hywel Ddu, ynghyd â’i ferch fabwysiedig, hardd, Blodwen, yn cyrraedd yn fuan. Mae Arglwyddes Maelor yn falch eu bod nhw ac eraill yn dod i’r briodas, ac mae’n gweddio am heddwch ac i Dduw gadw Elen ac Arthur yn ddiogel. Mae corws o weision yn canu’n llon wrth iddynt addurno muriau’r castell ac ystafell wely Elen gyda lilis a rhosod. Mae Iolo’r Bardd yn bendithio Elen ac Arthur ac yn datgan heddwch i Arglwyddes Maelor a’i chastell. Mae Blodwen a Hywel yn cyrraedd, gan ganu cyfarchion a dymuniadau gorau i Elen. Mae Blodwen yn galaru bod ei mam wedi marw a’i thad wedi’i golli mewn rhyfel, ond mae’n hapus i wneud ei chartref gyda Hywel yng Nghastell yr Wyddfa. Mae Arglwyddes Maelor yn canu am ddewrder Blodwen ac yn ei sicrhau bod croeso iddi aros yng Nghastell Maelor. Mae Hywel yn ei hannog i aros oherwydd ei bryder fod rhyfel yn agosáu ac yntau i ffwrdd yn ymladd. Mae Iolo’n darogan y gorchfygir grym brenin Lloegr ac y bydd “seren ddydd rhyw gyfnod gwell yn codi yn y dwyrain pell.”
Golygfa 2: Torrir ar draws priodas Elen ac Arthur gan dri milwr Plantagenet sy’n mynnu allweddi’r castell yn enw’r brenin Harri o Loegr. Mae Arglwyddes Maelor a’r corws yn eu troi i ffwrdd gyda neges herfeiddiol i’w meistr.
ACT 2
Golygfa 1: Gyda’r wawr o flaen Castell Maelor, mae helwyr yn canu wrth iddynt ymadael. Daw Iolo i mewn gan ganu am y rhagolygon erchyll sydd yn y sêr. Yna mae Hywel (mewn unawd gyfarwydd) yn ymddangos ac yn datgan ei gariad at Blodwen, sydd o’r golwg. Mae hithau’n ymddangos ac yn cyfaddef iddi fod mewn cariad gyda Hywel. Ar ôl ei boeni am beidio mynd i hela, ceir y ddeuawd enwog ‘Hywel a Blodwen’. Mae’r helwyr yn dychwelyd ond torrir ar draws eu llawenydd gan negesydd Tywysog Cymru, sy’n galw ar ddynion Maelor i amddiffyn eu gwlad ac i baratoi’n ddisymwth ar gyfer rhyfel gyda byddinoedd Harri.
Golygfa 2: Y tu mewn i Gastell Maelor, mae Hywel ac Arthur yn canu deuawd fywiog wrth iddynt baratoi i fynd i’r gad. Mae Elen a Blodwen yn pinio rhuban gwyn ar fron eu cariadon wrth ganu’n iach â nhw.
Golygfa 3: Yn ystafell Arglwyddes Maelor, mae negesydd yn disgrifio erchylltra’r frwydr a dewrder eithriadol Hywel ac Arthur. Gelwir ar Iolo i fynegi canlyniad y frwydr ac mae yntau’n ateb bod trychineb ar y gweill, ac y dylai hi gysuro a chefnogi Elen ac Blodwen.
ACT 3
Golygfa 1: Mae Arthur wedi dychwelyd i Gastell Maelor, ond mae wedi ei anafu’n angheuol. Mae’n ffarwelio ag Elen ac mae’r olygfa’n cloi gydag ymdeithgan angladdol corawl.
Émile Bernard
Arlunydd ôl-argraffiadol ac awdur Ffrengig oedd Émile Henri Bernard (28 Ebrill 1868 – 16 Ebrill 1941). Roedd yn gyfaill i Vincent van Gogh, Paul Gauguin, Eugène Boch, ac yn ddiweddarach Paul Cézanne. Chwaraeodd ran bwysig ym mudiad celf Cloisonnisme a ddylanwadodd yn fawr ar waith Gauguin.
Blodwen
ACT 3
Golygfa 2: Daw negesydd i ddweud wrth Arglwyddes Maelor fod byddin Cymru wedi colli’r dydd a bod nifer o arwyr wedi’u lladd. Roedd Hywel ymysg y dewraf ar faes y gad, ond nid yw’r negesydd yn gwybod a yw’n fyw. Mae Blodwen yn galw ar “awel y nefoedd” i ddod â newydd, gan ganu am golli ei rhieni, ei brawd ac efallai Hywel hefyd. Yna daw Iolo i gyhoeddi bod Hywel yn fyw ond wedi’i garcharu yng Nghastell Caer yn disgwyl ei ddienyddiad.
Golygfa 3: Mae’r olygfa olaf yn agor yng ngharchar Castell Caer gyda’r carcharorion yn canu cytgan herfeiddiol. Mae Arglwyddes Maelor, Blodwen a Iolo wedi cael caniatâd i ymweld â Hywel yn ei gell am y tro olaf. Mae yntau’n canu’i ffarwél i Blodwen, unawd sy’n dal yn bolobgaidd ymysg tenoriaid. Clywir y dorf y tu allan i furiau’r castell yn dathlu buddugoliaeth Lloegr. Ymddengys dieithryn wrth ddrws y gell ac mae Iolo yn mynnu ei fod yn ei ddatgelu ei hun. Rhys Gwyn yw’r dieithryn, tad Blodwen, yr oedd hi’n meddwl iddo gael ei ladd ugain mlynedd ynghynt. Mae’r tad a’i ferch yn gorfoleddu wrth i Rhys gyhoeddi’r newydd da: mae’r brenin wedi marw ac, o ganlyniad, fe’i rhyddhawyd er mwyn dod â gorchymyn gan y llys i ryddhau’r holl garcharorion. Daw’r opera i ben gyda chytgan orfoleddus, lle mae Parry’n gweu i’w gerddoriaeth ‘Ymdeithgan Gwŷr Harlech’.
Y Ty yn y Maetrefi
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Miroslav Cikán yw Y Ty yn y Maetrefi a gyhoeddwyd yn 1933. Fe'i cynhyrchwyd yn Tsiecoslofacia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieceg a hynny gan Hugo Haas.
Meall Doire Fheara
Mae Meall Doire Fheara yn gopa mynydd a geir ar y daith o Kyle of Lochalsh i Garve yn  Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Graham. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Y Ty yn y Maetrefi
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1933. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd King Kong ffilm antur enwog gan y cyfarwyddwyr Merian C. Cooper ac Ernest B. Schoedsack. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,350 o ffilmiau Tsieceg wedi gweld golau dydd. Ferdinand Pečenka oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Antonín Zelenka sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Miroslav Cikán ar 11 Chwefror 1896 yn Prag a bu farw yn yr un ardal ar 15 Ebrill 2012.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Miroslav Cikán nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dyddiadur David Tegid Jones, Goppa Trawsfynydd
Ffynhonnell y ddogfen wreiddiol
Llawysgrif gwreiddiol yn Archifdy Prifysgol Bangor gyda holl bapurau'r fferm yn sgil yr anghydfod isod gan Mrs Jones, Goppa, Trawsfynydd
Cynnwys y dyddiadur
Mae'r holl gofnodion a godwyd hyd yma i'w gweld yn Nhywyddiadur gwefan Llên Natur
Effeithiodd sefydlu Llyn Trawsfynydd yn ddirfawr ar fenter fferm y dyddiadurwr yn ôl yr hanesydd lleol Keith O'Brien: "Y Goppa - bu i lawer o dir gorau’r Goppa ddiflannu o dan y don ac oherwydd hyn bu cryn frwydr rhwng perchennog y fferm, sef David Tegid Jones, neu “Jones Y Goppa” yn ôl ei lysenw, a’r cwmni cynhyrchu trydan, y “North Wales Power Company”. Colli’r frwydr fu hanes Jones Y Goppa, a bu iddo farw ym 1926. O ganlyniad i greu’r llyn bu i feibion Jones chwerwi gydag amaethyddiaeth yn yr ardal ac ymfudasant i Awstralia, ymhle mae’n debyg cawsant well gwobr am ei llafur ar y tir."
Kraftprobe
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Heidi Genée yw Kraftprobe a gyhoeddwyd yn 1982. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Kraftprobe ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Hannelore Hoger ac Erika Wackernagel. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1982. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner sef film noir, dystopaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Heidi Genée ar 22 Hydref 1938 yn Berlin a bu farw ym München ar 14 Gorffennaf 2015.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Heidi Genée nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Monty Python: The Meaning of Live
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Roger Graef yw Monty Python: The Meaning of Live a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actor yn y ffilm hon yw John Cleese.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
River Rouge, Michigan
Dinas yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn River Rouge, gan gynnwys:
Monty Python: The Meaning of Live
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Roger Graef nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Vida
Term Ocsitaneg a ddefnyddir i ddisgrifio fywgraffiadau rhyddiaith byr sy'n crynhoi hanes bywyd trwbadŵr (bardd Ocsitaneg) neu trobairitz (prydyddes Ocsitaneg) yw Vida.
Mae'r gair vida (vita yn nhafodiaith Limousin) yn golygu "bywyd" (h.y. "buchedd") yn Ocsitaneg. Yn y chansonniers, casgliadau o gerddi canoloesol gan y trwbadwriaid yn y llawysgifau, mae gwaith bardd unigol yn aml yn gypledig â bywgraffiad byr mewn rhyddiaith. Ond ni ellir dibynnu'n ormodol ar y ffeithiau a geir yn y vidas am sawl manylyn yn deillio o ddarlleniad llythrennol o anturiaethau a ddisgrifir yng ngwaith y bardd neu o stoc cyffredin o hanesion am y trwbadwriaid neu o darddell mewn chwedlau llafar a thraddodiadau amdanynt.
Mae rhai o'r cerddi yn y llawysgrifau i'w cael gyda razós yn ogystal â vitas, sy'n manylu ar gefndir y cerddi, e.e. hanesyn am anturiaeth garwrol.
Mae'r trwbadwriaid y cedwir bucheddau amdanynt yn cynnwys Bernard de Ventadour.
Llais Y Wlad
bawd|Llais Y Wlad Mar 6 1874
Papur newydd Cymraeg ceidwadol wythnosol oedd Llais Y Wlad a sefydlwyd ym 1874, gan J.K. Dougals. Roedd yn cynnwys newyddion gyffredinol a gwybodaeth.
Feind Im Blut
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Willy Sedler yw Feind Im Blut a gyhoeddwyd yn 1957. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1957. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Bridge on the River Kwai sy’n ffilm ryfel llawn propaganda a wnaed yn America-Lloegr, gan y cyfarwyddwr ffilm David Lean.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Willy Sedler nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cytsain daflodol
Mewn seineg, yngenir cytsain daflodol â'r tafod yn erbyn y daflod galed.
Ceir y cytseiniaid taflodol canlynol yn yr Wyddor Seinegol Ryngwladol (IPA):
The Illustrated Usk Observer
bawd|The Illustrated Usk Observer Jul 7 1855
Papur newydd Saesneg ceidwadol wythnosol oedd The Illustrated Usk Observer a sefydlwyd ym 1855. Fe'i dosbarthwyd yn yr ardal Wysg. Roedd yn cynnwys newyddion cyffredinol ac amaethyddol. Teitlau cysylltiol: The Usk Observer (1855-1866).
Jaroslava Moserová
bawd|Jaroslava Moserová. Arlunydd benywaidd o Gweriniaeth Tsiec oedd Jaroslava Moserová (17 Ionawr 1930 - 24 Mawrth 2006).
Fe'i ganed ym Mhrag a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Gweriniaeth Tsiec.
Bu farw yn Prag.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
The Saint's Double Trouble
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Jack Hively yw The Saint's Double Trouble a gyhoeddwyd yn 1940. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ben Holmes a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Roy Webb.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bela Lugosi, George Sanders a Jonathan Hale. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1940. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Abe Lincoln in Illinois sef ffilm Americanaidd am fywyd a gwaith Abraham Lincoln, gan John Cromwell. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. J. Roy Hunt oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jack Hively ar 5 Medi 1910 yn a bu farw yn Hollywood ar 18 Chwefror 2020. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1934 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Cog fechan America
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. pumilus, sef enw'r rhywogaeth.
The Saint's Double Trouble
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jack Hively nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Marie Jensen
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Würzburg, yr Almaen oedd Marie Jensen (1845 – 1921).
Graham Norton
Digrifwr, actor a chyflwynydd rhaglenni teledu Gwyddelig yw Graham William Walker (ganed 4 Ebrill 1963), sy'n fwy adnabyddus o dan ei enw llwyfan Graham Norton.
Marie Jensen
Bu'n briod i Wilhelm Jensen ac roedd Katharina Jensen yn blentyn iddynt.
Graham Norton
Daeth yn enwog fel cyflwynydd ar Channel 4 yn y Deyrnas Unedig, a hefyd o ganlyniad i'w rôl fel y Tad Noel Furlong yn y gyfres deledu adnabyddus Father Ted. Er iddo ymddangos mewn tair rhaglen yn unig, roedd ei bortread o Father Noel yn hynod boblogaidd gyda'r gwylwyr. Mae Norton yn agored fel dyn hoyw ac yn unig o enwogion hoyw mwyaf poblogaidd Iwerddon. Mae ef bellach wedi symud o Sianel 4 i'r BBC ac yn cyflwyno'r sioe siarad The Graham Norton Show
Mae'n cyflwyno sioe ar BBC Radio 2 a fe hefyd yw sylwebydd Cystadleuaeth Cân Eurovision gan gymryd y swydd o Terry Wogan yn 2009.
Roedd Norton yn gyd-berchennog So Television, y cwmni sy'n cynhyrchu eu raglenni amrywiol. Yn 2012, gwerthodd Norton y cwmni i ITV am oddeutu £17 miliwn.
Grete Minde
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Heidi Genée yw Grete Minde a gyhoeddwyd yn 1977. Fe'i cynhyrchwyd gan Bernd Eichinger yn Awstria a'r Almaen. Lleolwyd y stori yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Niels Janette Walen.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Hans Christian Blech, Käthe Haack, Hannelore Elsner, Brigitte Grothum, Tilo Prückner, Siemen Rühaak, Dancing Stars, season 7, Horst Niendorf, Hilde Sessak, Martin Flörchinger ac Alexander May. Mae'r ffilm Grete Minde yn 102 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1977. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode IV: A New Hope sef ffilm wyddonias a sgriptiwyd gan y cyfarwyddwr ffilm George Lucas. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Jürgen Jürges oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Grete Minde, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Theodor Fontane a gyhoeddwyd yn 1879.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Heidi Genée ar 22 Hydref 1938 yn Berlin a bu farw ym München ar 14 Gorffennaf 2015.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Heidi Genée nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Vida Familiar
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Llorenç Soler yw Vida Familiar a gyhoeddwyd yn 2007. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Vida de familia ac fe’i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mercedes Sampietro, Cristina Brondo, Ana Fernández, Ricard Sales a Josep Julien i Ros. Mae'r ffilm Vida Familiar yn 92 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Llorenç Soler ar 19 Awst 1936 yn Valencia.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Llorenç Soler nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Blade Af Jydsk Andels- Foderstofforretnings Historie
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1938. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Bringing Up Baby sef ffilm gomedi Americanaidd gan Howard Hawks.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rolling With Stone
Y prif actor yn y ffilm hon yw Oliver Stone.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Sarah Bertrand ar 1 Ionawr 1973 ym Mharis.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sarah Bertrand nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mnemosyne
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Beata Pozniak yw Mnemosyne a gyhoeddwyd yn 2002. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Mnemosyne ac fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Beata Pozniak ar 30 Ebrill 1960 yn Gdańsk. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1980 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Ffilm Genedlaethol Łódź.
Três Irmãos De Sangue
Ffilm ddogfen yw Três Irmãos De Sangue a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dimitrios Ioannidis
Milwr a gwleidydd oedd Dimitrios Ioannidis (13 Mawrth 1923 - 16 Awst 2010). Roedd yn arweinydd Gwlad Groeg yn y 1970au.
Kanta Gupta
Mathemategydd oedd Kanta Gupta (8 Hydref 1938 – 27 Mawrth 2016), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel mathemategydd.
Manylion personol
Ganed Kanta Gupta ar 8 Hydref 1938 ac wedi gadael yr ysgol leol bu'n astudio Gwyddoniaeth. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Gwobr Krieger–Nelson.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Pell City, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Pell City, gan gynnwys:
Yael Karshon
Mathemategydd yw Yael Karshon (ganed 1964), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel mathemategydd.
Manylion personol
Ganed Yael Karshon yn 1964 ac wedi gadael yr ysgol leol bu'n astudio Gwyddoniaeth. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Gwobr Krieger–Nelson.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Mamal
Mae tua 4000 o wahanol fathau o famaliaid. Gelwir y rhai sydd yn bwyta anifeiliaid eraill yn gigysyddion, a'r rhai sydd yn bwyta planhigion yn llysysyddion.
Cynhanes
Ym Mro Morgannwg y darganuwyd y dystiolaeth gynharaf o famaliaid yng Nghymru, i'r de o Ben-y-bont ar Ogwr mewn chwareli glo. Yma, yn 1947 y darganfuwyd olion Morganucodon watsoni, anifail bychan bach tebyg i chwistlen, a oedd yn byw yno tua 200,000 o flynyddoedd yn ôl. Ceir tystiolaeth o esgyrn, ffosiliau a chofnodion ysgrifenedig o amser y Rhufeiniaid sy'n taflu golau ar famaliaid sydd wedi hen ddiflannu, rhai cyn hyned a 225,000 CP. Canfuwyd esgyrn llawer o famaliaid anghyffredin heddiw mewn ogofâu yng Ngogledd Cymru hefyd e.e. Ogof Bontnewydd, Cefnmeiriadog, Sir Ddinbych. Ymlith y mamaliaid yn Hen Oes y Cerrig y mae: y rhinoseros gwlanog, y mamoth, yr udfil, ceffyl, blaidd a bual. Mewn cyfnodau cynhesach (cyn y rhewlifau), roedd yma hefyd y llew ogof, y rhinoseros trwyngul a'r eliffant ysgithrsyth.
Erbyn Oes Newydd y Cerrig, dylanwadodd ffermio ar fywyd mamaliaid a daeth cŵn, geifr, moch a'r ceffyl yn anifeiliaid dof. Geifr oedd y mwyaf niferus yng Nghymru - tan ddiwedd yr Oesoedd Canol. Er mwyn sicrhau tir pori, cliriwyd llawer o goedydd Cymru - a newidiodd hyn llawer ar yr amgylchedd e.e. o'r boncyffion y daeth y rhan fwyaf o fawnogydd Cymru. Roedd hyn yn dinistrio llawer o gynefinoedd adar a mamaliaid fel eirth, bleiddiaid a cheirw. Felly wrth i'r tir amaethyddol gynyddu, lleihaodd y tir gwyllt.
Llenyddiaeth a chelf
Yn yr hwiangerdd Pais Dinogad o'r 7g, crybwyllir nifer o famaiaid gan gynnwys y bele coed, y baedd gwyllt, y llwynog, y gath wyllt a'r iwrch. Ceir addurniadau o famaliaid yn aml iawn mewn hen lawysgrifau, er mwyn dod a fflach o liw i'r gwaith, a cheir cyfeiriadau at famaliaid yn britho'r Mabinogi ac oddi fewn i gyfreithiau Hywel Dda. Ceir hefyd enwau lleoedd ac afonydd yn cynnwys cyfeiriad at famal arbennig.
Dosbarthiad
Mae dosbarthu mamaliaid wedi newid cryn dipyn ers i Carl Linnaeus ddiffinio'r dosbarth ac ar hyn o bryd, nid oes unrhyw system ddosbarthu'n cael ei derbyn yn gyffredinol. Mae McKenna & Bell (1997) a Wilson & Reeder (2005) yn darparu crynodebau diweddar defnyddiol. Mae Simpson (1945) yn darparu gwybodaeth am darddiad mamaliaid a'r berthynas rhyngddynt a ddatblygodd hyd at ddiwedd yr 20g. Fodd bynnag, ers 1945, daethpwyd o hyd i lawer iawn o wybodaeth newydd a manylach yn raddol: mae'r cofnod paleontolegol wedi'i ail-raddnodi, ac yn y blynyddoedd ers hynny cafwyd llawer o ddadlau a chynnydd ynghylch seiliau damcaniaethol systemateiddio ei hun, yn rhannol trwy'r cysyniad newydd o gladiniaeth (cytras). Er bod gwaith maes a gwaith labordy yn peri i ddosbarthiad Simpson fynd yn hen ffasiwn, dyma'r peth agosaf at ddosbarthiad swyddogol o famaliaid o hyd, er gwaethaf y problemau hysbys.
Mae'r rhan fwyaf o famaliaid, gan gynnwys y chwe urdd mwyaf cyfoethog o rywogaethau, yn perthyn i'r grŵp brych (brychiaid neu placental). Y tri urdd mwyaf (o ran nifer) o rywogaethau yw
Y tri urdd mwyaf nesaf, yn dibynnu ar y cynllun dosbarthu biolegol a ddefnyddir, yw'r primatiaid: epaod, mwncïod, a lemyriaid; y Cetartiodactyla: morfilod a charnolion bysedd traed; a'r ysglyfaethwyr sy'n cynnwys cathod, cwn, gwencïod, eirth, morloi, a chynghreiriaid. Yn ôl Rhywogaethau Mamaliaid y Byd, cofnodwyd 5,416 o rywogaethau yn 2006. Cafodd y rhain eu grwpio yn 1,229 genera, 153 teulu a 29 urdd. Yn 2008, cwblhaodd yr Undeb Rhyngwladol dros Gadwraeth Natur (IUCN) Asesiad Mamaliaid Byd-eang pum mlynedd ar gyfer ei Restr Goch yr IUCN, a oedd yn cyfrif 5,488 rhywogaeth. Yn ôl ymchwil a gyhoeddwyd yn y Journal of Mammalogy yn 2018, roedd nifer y rhywogaethau o famaliaid cydnabyddedig yn 6,495, gan gynnwys 96 wedi eu difodi' n ddiweddar.
Diffiniadau
Mae'r gair mamal yn air modern, a ddaw o'r enw gwyddonol Mammalia a fathwyd gan Carl Linnaeus yn 1758, ac sy'n deillio o'r Lladin mamma ‘teth, bron’. Mewn papur dylanwadol ym 1988, diffiniodd Timothy Rowe Mammalia yn ffylogenetig fel grŵp y goron o famaliaid, y cytras sy'n cynnwys hynafiad cyffredin mwyaf diweddar y monotremiaid byw (echidnaod ac hwyatbig) a mamaliaid Therian (bolgodogion a brychiaid) a holl ddisgynyddion y cyndad hwnnw. Ers i'r hynafiad hwn fyw yn y cyfnod Jwrasig, mae diffiniad Rowe yn eithrio pob anifail o'r Triasig cynharach, er gwaethaf y ffaith bod ffosiliau Triasig yn yr Haramiyida wedi'u cyfeirio at y Mamaliaid ers canol y 19g. Mae Ambondro yn perthyn yn agosach i fonotremiaid nag i famaliaid therian tra bod Amphilestes ac Amphitherium yn perthyn yn agosach i'r therianiaid; gan fod ffosilau o bob un o'r tri genera wedi eu dyddio tua 167 miliwn o flynyddoedd yn ôl yn y Jwrasig Canol, mae hwn yn amcangyfrif rhesymol o ymddangosiad grŵp y goron.
Y synapsid cynharaf y gwyddys amdano sy'n bodloni diffiniadau Kemp yw Tikitherium, dyddiedig 225 miliwn o flynyddoedd CP, felly gellir rhoi'r dyddiad Triasig Diweddar hwn ar ymddangosiad mamaliaid yn yr ystyr ehangach hwn.
Dosbarth Mamalia
Dosbarthiad moleciwlaidd o frychiaid
O ddechrau'r 21g, mae astudiaethau moleciwlaidd yn seiliedig ar ddadansoddiad DNA wedi awgrymu perthynas newydd ymhlith teuluoedd o famaliaid. Mae'r rhan fwyaf o'r canfyddiadau hyn wedi'u dilysu'n annibynnol gan ddata presenoldeb/absenoldeb ôl-drawsgludo. Ceir systemau dosbarthu sy'n seiliedig ar astudiaethau moleciwlaidd ac sy'n yn datgelu tri phrif grŵp neu linach o famaliaid brychiog - Afrotheria, Xenarthra a Boreoeutheria - a ymwahanodd yn y Cretasaidd. Mae'r berthynas rhwng y tair llinach hyn yn ddadleuol, ac mae pob un o'r tair rhagdybiaeth bosibl wedi'u cynnig mewn perthynas â pha grŵp sy'n sylfaenol. Y rhagdybiaethau hyn yw Atlantogenata (Boreoeutheria gwaelodol), Epitheria (Xenarthra gwaelodol) ac Exafroplacentalia (Afrotheria gwaelodol). Mae Boreoeutheria yn ei thro yn cynnwys dwy brif linach - Euarchontoglires a Laurasiatheria.
Mae amcangyfrifon ar gyfer yr amseroedd gwahanu'r tri grŵp brych hyn yn amrywio o 105 i 120 miliwn o flynyddoedd yn ôl (CP), yn dibynnu ar y math o DNA a ddefnyddiwyd (fel niwclear neu mitocondriaidd) a dehongliadau amrywiol o ddata paleoddaearyddol.
Gwreiddiau
Tarddodd Synapsida, cytras sy'n cynnwys mamaliaid a'u perthnasau sydd wedi'u difodi, yn ystod isgyfnod Pennsylvania (~323 miliwn i ~300 miliwn o flynyddoedd yn ôl), pan wnaethon nhw ymrannu oddi wrth llinach yr ymlusgiaid. Datblygodd mamaliaid grŵp y goron o ffurfiau mamaliaid cynharach yn ystod y Jwrasig Cynnar. Mae'r cladogram yn cymryd Mamalia i fod yn grŵp coron.
Plouared
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg. Fe anwyd y bardd Llydaweg Anjela Duval ym Mhlouared yn 1905.
Mamal
Esblygiad o amniotau hŷn
bawd| Mae strwythur gwreiddiol y benglog synapsid yn cynnwys un [[Penglog|agoriad y tu ôl i'r creuau llygaid, mewn safle gweddol isel ar y benglog (ar y dde isaf yn y ddelwedd hon).]] Amniotau oedd fertebrat cwbl cyntaf y tir. Fel eu rhagflaenwyr cynnar, yr amffibaidd tetrapod, roedd ganddyn nhw ysgyfaint ac aelodau megis coesau. Fodd bynnag, mae gan wyau amniotig bilenni mewnol sy'n caniatáu i'r embryo sy'n datblygu i anadlu, gan gadw dŵr oddi mewn. Felly, gall amniotau ddodwy wyau ar dir sych, tra bod angen i amffibiaid ddodwy eu hwyau mewn dŵr.
Mamaliaid cyntaf
Digwyddiad difodiant Permian-Triasig tua 252 miliwn o flynyddoedd yn ôl, a oedd yn ddigwyddiad hirfaith oherwydd bod nifer o gyfnodau o ddifodiant wedi digwydd, a daeth goruchafiaeth y therapsidau cigysol i ben. Yn y Triasig cynnar, cymerwyd lle'r cigysyddion gan yr archosoriaid dros gyfnod estynedig o 35. miliwn o flynyddoedd); Daeth i gynnwys y crocodylomorffiaid, y pterosoriaid a'r deinosoriaid; fodd bynnag, roedd cynodontiaid mawr fel y Trucidocynodon a'r traversodontidiaid yn dal i feddiannu cilfachau cigysol a llysysol mawr eu maint. Erbyn y Jwrasig, roedd y deinosoriaid wedi dod i ddominyddu'r lle llysysyddion mawr y tir hefyd.
Ymddangosodd y mamaliaid cyntaf (mewn ystyr Kemp o'r gair) yn yr epoc Triasig Diweddar (tua 225 miliwn o flynyddoedd yn ôl), 40 miliwn o flynyddoedd ar ôl y therapsidau cyntaf. Ehangodd y ddau o fod yn bryfed nosol o ganol y Jwrasig ymlaen. Roedd y Castorocauda o'r cyfnod Jwrasig, er enghraifft, yn berthynas agos i'r gwir famaliaid a oedd ag addasiadau ar gyfer nofio, cloddio a dal pysgod. Credir bod y rhan fwyaf, os nad y cyfan, wedi aros yn nosol, gan gyfrif am lawer o'r nodweddion mamalaidd nodweddiadol. Roedd mwyafrif y rhywogaethau o famaliaid a fodolai yn y Cyfnod Mesosöig yn aml-dwbercylaidd, ewtriconodontau a sbalacotheridau. Y metatherian cynharaf y gwyddys amdano yw Sinodelphys, a ddarganfuwyd mewn siâl Cretasaidd Cynnar 125 miliwn-mlwydd-oed yn Nhalaith Liaoning gogledd-ddwyrain Tsieina. Mae'r ffosil bron yn gyflawn ac mae'n cynnwys sawl tusw o ffwr ac argraffnodau o feinweoedd meddal. bawd| Darlun artist o'r Juramaia sinensis, yr ewtheriad hynaf y gwyddys amdano (160 miliwn blwyddyn [[CP) ]] Y ffosil hynaf y gwyddys amdano ymhlith yr Ewtheria ("y gwir fwystfilod") yw'r prysgallu bach Juramaia sinensis, neu "y fam Jwrasaidd o Tsieina", a ellir ei ddyddio i 160 miliwn o flynyddoedd yn ôl yn y Jwrasig hwyr. Roedd perthynas ewtherianaidd diweddarach, sef yr Eomaia, yn dyddio i 125 miliwn o flynyddoedd yn ôl yn y Cretasaidd cynnar, yn meddu ar rai nodweddion a oedd yn gyffredin â'r marsupialiaid ond nid â'r brychiaid, tystiolaeth bod y nodweddion hyn yn bresennol yn hynafiad cyffredin olaf y ddau grŵp ond eu bod ar goll yn ddiweddarach yn y llinach frychiog. Yn benodol, mae'r esgyrn epipubig yn ymestyn ymlaen o'r pelfis. Nid yw'r rhain i'w cael mewn unrhyw frychiaid modern, ond fe'u ceir mewn bolgodogion, monotremiaid, mamaliaid nontheriaidd eraill ac Ukhaatherium, anifail Cretasaidd cynnar yn yr urdd ewtheria Asioryctitheria. Mae hyn hefyd yn berthnasol i'r multituberculates. Mae'n debyg eu bod yn nodwedd hynafol, a ddiflannodd wedyn yn y llinach brych. Mae'n ymddangos bod yr esgyrn epipwbig hyn yn gweithredu trwy gryfhau'r cyhyrau yn ystod symudiad, gan leihau faint o le sy'n cael ei gyflwyno, y mae brych ei angen i gadw eu ffetws yn ystod cyfnodau beichiogrwydd. Mae allfa pelfig cul yn dangos bod yr ifanc yn fach iawn adeg eu geni ac felly bod beichiogrwydd yn fyr, fel mewn marsupials modern. Mae hyn yn awgrymu bod y brychiaid yn ddatblygiad diweddarach.
Cynnydd yn y mamaliaid
Cymerodd mamaliaid Therian drosodd y cilfachau ecolegol canolig i fawr yn y Cainosöig, ar ôl i'r digwyddiad difodiant Cretasaidd-Paleogenaidd (tua 66 miliwn o flynyddoedd yn ôl) wagio'r gofod ecolegol oedd cyn hynny'n cael ei lenwi gan ddeinosoriaid nad oeddent yn adar a grwpiau eraill o ymlusgiaid, yn ogystal ag amrywiol grwpiau o famaliaid eraill. Bu cynnydd esbonyddol ym maint eu cyrff (megaffawna). Yna arallgyfeiriodd mamaliaid yn gyflym iawn; mae adar a mamaliaid yn dangos cynnydd esbonyddol mewn amrywiaeth. Er enghraifft, mae'r ystlum cynharaf y gwyddys amdano'n dyddio i tua 50 miliwn o flynyddoedd yn ôl, dim ond 16 miliwn o flynyddoedd ar ôl difodiant y deinosoriaid nad oeddent yn adar.
Yr hynafiad cynharaf y gwyddys amdano ar gyfer primatiaid yw'r Archicebus achilles o tua 55 miliwn o flynyddoedd yn ôl. Roedd y primat bychan hwn yn pwyso 20-30 gram a gallai ffitio'n ddel yng ngledr llaw dynol.
Nodweddion gwahaniaethol
Gellir adnabod rhywogaethau o famaliaid byw trwy bresenoldeb chwarennau chwys, gan gynnwys y rhai sy'n arbenigo mewn cynhyrchu llaeth i faethu eu cywion. Wrth ddosbarthu ffosilau, fodd bynnag, rhaid defnyddio nodweddion eraill, gan nad yw chwarennau meinwe meddal a llawer o nodweddion eraill i'w gweld mewn ffosilau.
Ymddangosodd llawer o nodweddion a rennir gan bob mamal byw ymhlith aelodau cynharaf y grŵp:
Ar y cyfan, nid oedd y nodweddion hyn yn bresennol yn hynafiaid Triasig y mamaliaid. Mae bron pob math o famaliaid yn meddu ar asgwrn epipwbig, oddigerth i'r brychiaid byw.
Dwyffurfedd rhywiol
Mae cydberthynas gadarnhaol hefyd rhwng graddau detholiad rhywiol a maint y gwryw a'r fenyw ar draws pob mamal. Ymhellach, mae pwysau dethol cyfochrog ar fàs y fenyw yn cael ei nodi yn yr oedran hwnnw ar adeg diddyfnu yn sylweddol uwch mewn rhywogaethau sy'n amlwreica, hyd yn oed wrth gywiro ar gyfer màs y corff. Hefyd, mae'r gyfradd atgenhedlu yn is ar gyfer benywod mwy, sy'n dangos bod detholiad ffrwythlondeb yn dewis ar gyfer benywod llai mewn mamaliaid. Er bod y patrymau hyn yn gywir yn gyffredinol, mae amrywiadau sylweddol ar draws yr urddau.
Systemau biolegol
chwith|bawd| Ysgyfaint racŵn yn cael ei chwyddo â llaw Mae gan y mwyafrif o famaliaid saith fertebra ceg y groth (esgyrn yn y gwddf). Yr eithriadau yw'r morfuwch a'r sloth dau fys, sydd â chwech, a'r sloth tri bysedd sydd â naw. Mae gan ymennydd pob mamal neocortex, rhan o'r ymennydd sy'n unigryw i famaliaid. Mae gan ymennydd y brychiaid gorpws caloswm, yn wahanol i fonotremiaid a bolgodogion.
Mae ysgyfaint mamaliaid fel sbwng a diliau mêl. Gallant anadlu'n bennaf oherwydd y llengig, sy'n rhannu'r thoracs o geudod yr abdomen, gan ffurfio cromen amgrwm i'r thoracs. Mae cyfangiad y llengig yn fflatio'r gromen, gan gynyddu cyfaint ceudod yr ysgyfaint. Tynnir aer i mewn trwy geudodau'r ceg a'r trwyn, gan deithio trwy'r laryncs, y tracea a'r bronci, ac yn ehangu'r alfeoli. Drwy ymlacio'r llengig, ceir yr effaith groes, gan leihau cyfaint ceudod yr ysgyfaint, ac achosi i aer gael ei wthio allan o'r ysgyfaint. Yn ystod ymarfer corff, mae wal yr abdomen yn cyfangu, gan gynyddu'r pwysau ar y llengig, sy'n gorfodi aer allan yn gyflymach ac yn fwy grymus. Gall cawell yr asenau ehangu a chyfangu ceudod y frest trwy gyhyrau anadlol eraill. O ganlyniad, mae aer yn cael ei sugno i'r ysgyfaint neu ei ddiarddel allan o'r ysgyfaint. Gelwir y math hwn o ysgyfaint yn ysgyfaint megin oherwydd ei fod yn debyg i fegin y gof.
Mamaliaid gwaed cynnes
Mae bron pob mamal yn endothermig ‘â gwaed cynnes’ a cheir gan y rhan fwyaf ohonynt flew hefyd i helpu i'w cadw'n gynnes. Fel adar, gall mamaliaid chwilota neu hela mewn tywydd a hinsawdd sy'n rhy oer ar gyfer ymlusgiaid a phryfed ectothermig ‘â gwaed oer’. Mae angen digon o egni bwyd ar famaliaid endothermig, felly maent yn bwyta mwy o fwyd fesul uned o bwysau'r corff na'r rhan fwyaf o ymlusgiaid. Gall mamaliaid pryfysol bach fwyta symiau aruthrol o ran eu maint: eithriad prin yw'r llygoden fawr noeth sy'n cynhyrchu llawer o wres metabolaidd. Mae adar hefyd yn endothermig, felly nid yw endothermig yn unigryw i famaliaid.
Ar y ddaear
bawd| [[Rhedeg|Rhedeg. Cyfres o ffotograffau cynnar gan Eadweard Muybridge, 1887.]] Mae'r rhan fwyaf o fertebratau - yr amffibiaid, yr ymlusgiaid a rhai mamaliaid fel bodau dynol ac eirth - yn wadnrodiol, h.y. yn cerdded ar ochr isaf y droed (y sowdl a'r gwadn), ond mae llawer o famaliaid, megis cathod a chŵn, yn fysgerddol, h.y. yn cerdded ar flaenau eu traed, ac mae hyd y cam yn caniatáu cyflymder uwch. Mae mamaliaid bysgerddol hefyd yn aml yn medru ymsymud yn dawel wrth hela. Mae rhai anifeiliaid fel ceffylau yn garn-gerddol, yn cerdded ar flaenau eu traed, sy'n cynyddu hyd eu cam ac felly eu cyflymder. Gwyddys hefyd fod ychydig o famaliaid, sef yr epaod mawr, yn cerdded ar gygnau eu traed blaen. Mae morgrugysorion anferth a'r hwyatbigau hefyd yn gwgngerddwyr. Gelwir rhai mamaliaid yn ddeudroediog, sef y rhai hynny sy'n defnyddio dim ond dwy go i'w ymsymud, e.e. bodau dynol a'r epaod mawr. Mae gan rywogaethau deudroed faes gwelediad mwy na phedwartroedion, maent yn arbed mwy o egni ac mae ganddynt y gallu i drin gwrthrychau â'u dwylo, sy'n helpu i chwilota am fwyd. Yn lle cerdded, mae rhai deudroediogion yn neidio, fel cangarŵod a llygod mawr codog.
Newbiggin, Lanchester
Pentref yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Newbiggin.
Magwyr gyda Gwndy
Cymuned yn Sir Fynwy ydy Magwyr gyda Gwndy. Mae'n cynnwys y pentrefi: Magwyr (sy'n golygu "wal") a Gwndy.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Tosa Inu
bawd Brid o gi ymladd o Japan yw Tosa Inu (hefyd Tosa), sy'n frid prin. Fel yr awgryma'r enw, cafodd ei fagu'n wreiddiol yn nhref Tosa (a elwir heddiw'n Kōchi) - a'i fagu fel ci ymladd. Caiff ei fagu i'r un pwrpas heddiw.
Magwyr gyda Gwndy
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Tosa Inu
Ymddangosiad
Yn gyffredinol, mae'r ci a fegir yn Japan oddeutu hanner pwysau'r ci a fegir y tu allan i Japan. Mae'r brid Siapaniaidd hwn yn pwyso rhwng 36 and 61 kg, tra bod y bridiau a fegir y tu allan i'r wlad yn pwyso rhwng 60 to 100 kg a'i daldra'n 62 to 82 cm wrth ei war.
Nodweddir ei got gan ei ymddangosiad byr a llyfn o liw coch, gwinau neu elain. O bryd i'w gilydd gall fod o liw du diflas, ond mae hyn yn anghyffredin.
Hanes
Crëwyd y brîd hwn yn wreiddiol yn ail hanner y 19g yn Siapan. Tarddodd y brid o fath gwhahanol sef y Shikoku-Inu, ci sy'n ​​pwyso'n tua 25 cilogram ac yn sefyll tua 55 centimetr o uchder ac sy'n debyg iawn i'r Spitz Ewropeaidd. Croeswyd y cŵn hyn gyda bridiau Ewropeaidd eraill, megis yr Hen Gi Tarw Seisnig ym 1872, y Gafaelgi ym 1874, y St Bernard a'r Pointer Almaeneg ym 1876, y Ci Mawr Denmarc ym 1924, a'r Daeargi Tarw hefyd ym 1924. Y nod wrth groesi'r cŵn hyn oedd magu ci ymladd, heini a chryfach. Heddiw, mae'n dal i gael ei ddefnyddio mewn rhai gwledydd fel ci ymladd, ond fel arfer fe'i cedwir fel anifail anwes. Yn yr amgylchedd teuluol mae Tosa yn amyneddgar ac yn addfwyn.
Y gyfraith
Yng ngwledydd Prydain a gogledd Iwerddon, caiff y brid hwn ei reoli gan Ddeddf Cŵn Peryglus 1991. Mae'n rhaid cael caniatâd arbennig gan gwrt i gael yr hawl i fewnforio'r ci hwn. Mae rhai cwmniau yswiriant yn gwrthod yswirio'r cartref ble ceir y brid hwn.
Carlo Collodi
Llysenw llenyddol Carlo Lorenzini, awdur a newyddiadurwr Eidalaidd, yw Carlo Collodi (24 Tachwedd 1826 – 26 Hydref 1890), sy'n adnabyddus am ei nofel i blant Le avventure di Pinocchio.
Fe'i ganwyd yn Fflorens. Mae ei ffugenw yn deillio o bentref Collodi, rhwng Lucca a Pistoia. Ganwyd ei fam yno a threuliodd Collodi ei hun ran helaeth o'i blentyndod yno hefyd. Yn ogystal â'i waith fel awdur ffuglen, llyfrau ffeithiol, dramâu a straeon plant, bu hefyd yn newyddiadurwr. Bu ganddo ran yn y Risorgimento a arweiniodd at uno'r Eidal, a gwasanaethodd fel gwirfoddolwr ym myddin Toscana yn ystod y ddau ryfel annibyniaeth yr Eidal (1848, 1859). Bu farw yn 63 oed yn Fflorens, ei dref enedigol.
Sucre
Prifddinas swyddogol Bolifia yn ôl y cyfansoddiad yw Sucre. Fe'i lleolir yn ne canolbarth y wlad yn nhalaith Oropeza, rhan o departamento Chuquisaca. Mae ganddi boblogaeth o tua 284,032 (amcangyfrif 2010).
Sefydlwyd y ddinas ym 1538 o dan yr enw Ciudad de la Plata de la Nueva Toledo. Daeth hi'n brifddinas Bolifia ym 1839 a chafodd ei hailenwi ar ôl yr arweinydd chwyldroadol Antonio José de Sucre. Symudodd llywodraeth y wlad i La Paz ym 1898 ond mae'r Uchel Lys yn dal yn Sucre.
Darkman Iii: Die Darkman Die
Ffilm llawn cyffro llawn arswyd gan y cyfarwyddwr Bradford May yw Darkman Iii: Die Darkman Die a gyhoeddwyd yn 1996. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Michael Colleary a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Randy Miller. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs a thrwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Roxann Dawson, Arnold Vosloo, Jeff Fahey, Darlanne Fluegel, Nigel Bennett, Von Flores, John Novak a Rick Parker. Mae'r ffilm Darkman Iii: Die Darkman Die yn 87 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Scream sef ffilm arswyd gan Wes Craven. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Daniel T. Cahn sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bradford May ar 3 Awst 1951 yn Los Angeles.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bradford May nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Savoia
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Beatrice Surano, Morena Terranova a Dunja Lavecchia yw Savoia a gyhoeddwyd yn 2018. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Savoia ac fe'i cynhyrchwyd gan Stefano Cravero yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Torino. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. Piero Basso oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Stefano Cravero sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Beatrice Surano nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lucca
Dinas a chymuned (comune) yng nghanolbarth yr Eidal yw Lucca, sy'n brifddinas talaith Lucca yn rhanbarth Toscana. Saif mewn gwastatir ffrwythlon wrth ymyl Môr Liguria.
Sefydlwyd Lucca gan yr Etrwsciaid a daeth yn wladfa Rufeinig ym 180 CC. Mae grid hirsgwar ei ganolfan hanesyddol yn cadw'r cynllun stryd Rhufeinig. Mae'n enwog am furiau'r ddinas sydd wedi goroesi yn gyfan o oes y Dadeni.
Roedd y boblogaeth yng nghyfrifiad 2011 yn 87,200.
Cher (cantores)
Cynhyrchydd recordiau, cantores a chyfansoddwraig caneuon pop o'r Unol Daleithiau yw Cher (ganed Cherilyn Sarkissian; 20 Mai 1946). Yn ystod ei gyrfa, bu'n llwyddiannus ym myd cerddoriaeth, teledu a ffilm. Enillodd Oscar, Grammy, Emmy, tri Golden Globe a derbyniodd seren ar y Walk of Fame yn Hollywood.
Dechreuodd enwogrwydd Cher (Bono) ym 1965 fel aelod o'r ddeuawd pop / roc Sonny & Cher. Yn ddiweddarach, sefydlodd ei hun fel artist recordio unigol, seren ym myd y teledu yn ystod y 1970au ac fel actores yn ystod y 1980au.
Toyota Prius
Mae'r Toyota Prius (lluosog: Prii ) yn gar trydan heibrid maint hatchback a ddatblygwyd ac a gynhyrchwyd gan gwmni Toyota. Mae model 2016 (y Prius Eco) yn cael ei ystyried gan Asiantaeth Gwarchod yr Amgylchedd, UDA fel y cerbyd petroliwm mwyaf effeithiol a gaiff ei werthu. Erbyn diwedd 2016 bydd yr ail genhedlaeth wedi eu lansio - y ''Prius Prime'.
Pan ddaeth allan yn gyntaf yn 1997 roedd ei effeithiolrwydd yn gyfystyr i wneud 42 myg ac erbyn 2016 roedd hyn wedi mwy na dyblu i 95 mpg-e. Erbyn 2016 roedd yn medru gwneud 0-60 mewn 10.6 eiliad a gallai deithio ar raddfa o 94 myg (cyfystyr), ac roedd ganddo bhp o 121 a chyflymder uchaf o112 milltir yr awr. Yn Rhifyn Haf 2016 o gylchgrawn gwerthuso ceir Top Gear, derbyniodd y Toyota Prius 7 marc allan o 10. Fe'i beirniadwyd am ddiffyg mwynhad o'i yrru, ond canmolwyd fod y raddfa milltir y galwyn yn eitha uchel. Roedd y fersiwn 'Active' yn gwerthu am £23,295 yng ngwledydd Prydain a'r fersiwn Excel yn gwerthu am £27,450.
Ym 1997 y gwerthwyd ef yn gyntaf, a hynny yn Japan, a'r Prius oedd y cerbyd heibrid cyntaf i gael ei fasgynhyrchu ac yn 2000 ehangwyd y gwerthiant i'r byd mawr crwn. Ym Mai 2008, cyrhaeddwyd carreg filltir bwysig pan werthwyd miliwn (1,000,000) o'r ceir, dwy filiwn erbyn Medi 2010, a thair milwin erbyn Mehefin 2013. Erbyn diwedd 2012 roedd yn cael ei werthu mewn 80 o wledydd: Japan ac UDA yn bennaf.
Ledled y byd, erbyn Mai 2008 roedd miliwn o'r ceir 'Toyota Prius c' wedi'u gwerthu ar gyfer y farchnad ddomestig (hy nid busnes), 2 filiwn ym Medi 2010 ac roedd 3 miliwn wedi'u gwerthu erbyn Mehefin 2013.
Datblygiadau
Yn 2011, ehangwyd y teulu i gynnwys Prius V (pump), hatchback hir a hatchback cynnil. Lansiwyd fersiwn plyg-in yn 2012.
Aderyn haul bychan
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Aderyn haul bychan (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar haul bychain) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Necterinia minulla; yr enw Saesneg arno yw Tiny sunbird. Mae'n perthyn i deulu'r Adar haul (Lladin: Nectarinidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Beinn Mheadhoin 665m
Mae Beinn Mheadhoin yn gopa mynydd a geir ar y daith o Kyle of Lochalsh i Garve yn  Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd ar y copa.
Aderyn haul bychan
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn N. minulla, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Toyota Prius
Datblygiadau
Pan lansiwyd yr ail genhedloedd dadlenodd Asiantaeth Gwarchod yr Amgylchedd, UDA mai dyma'r car heibrid mwyaf effeithiol o ran milltiroedd/tanwydd. Yn Rhagfyr 2010 cipiodd y Chevrolet Volt y safle honno (60 milltir y galwyn) ond erbyn 2013 roedd y Prius c wedi adennill y safle.
Beinn Mheadhoin 665m
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Graham a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
Aderyn haul bychan
Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.
Toyota Prius
Geirdarddiad
Yn ôl Toyota, ystyr y gair Lladin prius ydy 'mynd o flaen' (rhywbeth neu rywun) a dewisiwyd y gair gan i'r cerbyd gael ei ryddhau cyn bod pobl yn ymwybodol o broblemau amgylcheddol.
Beinn Mheadhoin 665m
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Aderyn haul bychan
Teulu
Mae'r aderyn haul bychan yn perthyn i deulu'r Adar haul (Lladin: Nectarinidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu: