cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Llyn Volta
Cronfa ddŵr yn ne-ddwyrain Ghana yw Llyn Volta. O ran arwynebedd, Volta yw'r gronfa fwyaf yn y byd, gydag arwynebedd o 8,502 km².
Crewyd y gronfa trwy adeiladu Argae Akosombo ar draws afon Volta. Dechreuwyd ar y gwaith yn 1961, a gorffennwyd ef yn 1965. Bu raid symud tua 78,000 o bobl. Mae'r argae yn cynhyrchu digon o drydan i'r rhan fwayf o'r wlad.
bawd|chwith|240px|Rhan o Lyn Volta, yn dangos gweddillion coed.
Lewes, Delaware
Dinas yn, yn nhalaith Delaware, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Lewes, gan gynnwys:
Englefield, Berkshire
Pentref a phlwyf sifil yn Berkshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Englefield. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gorllewin Berkshire.
Amgueddfa reilffordd Winnipeg
chwith|bawd|260px bawd|260px|Cerbyd yr Adran Dẅr, Winnipeg Lleolir Amgueddfa reilffordd Winnipeg yng Ngorsaf reilffordd Winnipeg, Manitoba. Mae’r casgliad yn cynnwys Countess of Dufferin, locomotif stêm cyntaf ar baith Canada. . Daeth y locomotif i Winnipeg ar gwch ym 1877 i gynorthwyo gwaith adeiladu rheilffyrdd yr ardal.
Hockwold cum Wilton
Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy Hockwold cum Wilton. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref King's Lynn a Gorllewin Norfolk.
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,304.
Telebasis corbeti
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Telebasis corbeti sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Telebasis.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Gardd Duw
Casgliad o 19 pregeth a 2 anerchiad gan y Parchedig George John gan George JohnDesmond Davies (Golygydd) yw Gardd Duw. Cyhoeddiadau'r Gair a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1999. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Casgliad o 19 pregeth a 2 anerchiad gan y Parchedig George John, un o gyn-brifathrawon Coleg y Bedyddwyr, Bangor, ac un o bregethwyr grymus ei enwad, a fydd yn gaffaeliad mawr i arweinwyr gwasanaethau o addoliad lle nad oes pregethwr.
Gwlyddyn melyn Mair
Planhigyn blodeuol o deulu'r friallen yw Gwlyddyn melyn Mair sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Primulaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Lysimachia nemorum a'r enw Saesneg yw Yellow pimpernel. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Gwlydd Melyn Mate, Aur y Tywydd, Melyn y Tywydd, Seren Felen, Seren Felyn, Seren y Cloddiau, Trewynyn y Coed, Trewynyn y Goedwig.
Mae'n llysieuyn lluosflwydd ac mae fwy neu lai'n fytholwyrdd. Lleolir y dail gyferbyn ei gilydd neu wrth y bonyn. Mae'r blodau, sy'n ddeuryw yn glwstwr taclus ar y prif fonyn. Ceir 5 petal, briger a sepal ar bob blodyn.
Sohn Ohne Zuhause
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Hans Deppe yw Sohn Ohne Zuhause a gyhoeddwyd yn 1955. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Sohn ohne Heimat ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Tibor Yost a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Alois Melichar.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Werner Krauss, Paul Esser, Eva Probst, Elise Aulinger, Paul Klinger, Elisabeth Flickenschildt, Paul Bildt, Kurt Vespermann, Heinrich Gretler, Gunnar Möller, Ewald Wenck, Josefin Kipper, Wolfgang Gruner, Herbert Weißbach a Paul Bösiger. Mae'r ffilm Sohn Ohne Zuhause yn 88 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Gwibiwr y llennyrch
Glöyn byw sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw gwibiwr y llennyrch, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy gwibwyr y llennyrch; yr enw Saesneg yw Chequered Skipper, a'r enw gwyddonol yw Carterocephalus palaemon. Ystyr llennyrch yw llawer o lefydd agored mewn coedwig; unigol "llannerch".
Sohn Ohne Zuhause
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1955. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rebel Without a Cause sy’n ffilm glasoed gan y cyfarwyddwr ffilm oedd Nicholas Ray. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Werner M. Lenz oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Johanna Meisel sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gwibiwr y llennyrch
Hyd ei adenydd yw rhwng 29 a 31 mm. Mae i'w ganfod yn yr Eidal, Portiwgal, Iwerddon, Denmarc, Sbaen, UDA, gwledydd Prydain a Gwlad Groeg. Caiff yr wyau eu dodwy yn yr Alban ar Molinia caerulea, yn Lloegr ar y planhigyn Brachypodium sylvaticum ac yn yr UDA ar Calamagrostis purpurascens sef ei hoff fwyd. Cânt eu dodwy rhwng Mehefin a Gorffennaf a chymerant 10 diwrnod i ddeor.
Trails of The Wild
Ffilm antur gan y cyfarwyddwr Sam Newfield yw Trails of The Wild a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Gwibiwr y llennyrch
Diflannodd o Loegr yn 1976 ond cafwyd ymgais i'w ail gyflwyno yno yn yr 1990au.
Pysgotwr brith
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Pysgotwr brith (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: pysgotwyr brithion) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Ceryle rudis; yr enw Saesneg arno yw Lesser pied kingfisher. Mae'n perthyn i deulu'r Pysgotwyr (Lladin: Alcedinidae) sydd yn urdd y Coraciiformes.
Trails of The Wild
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Mutiny on the Bounty sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw.....
Gwibiwr y llennyrch
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Pysgotwr brith
Teulu
Mae'r pysgotwr brith yn perthyn i deulu'r Pysgotwyr (Lladin: Alcedinidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Gwibiwr y llennyrch
Cyffredinol
Wedi deor o'i ŵy mae gwibiwr y llennyrch yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Trails of The Wild
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Sam Newfield ar 6 Rhagfyr 1899 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Los Angeles ar 22 Ionawr 2012.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sam Newfield nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sohn Ohne Zuhause
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hans Deppe nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Der Ewige Friede. Ein Ausgestoßener, 2. Teil
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1915. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Birth of a Nation addasiad o ddrama o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Willy Hameister oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
The Serengeti Rules
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Original Movie
Ffilm animeiddiedig heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Tony Sarg yw The Original Movie a gyhoeddwyd yn 1922. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Der Ewige Friede. Ein Ausgestoßener, 2. Teil
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arzén von Cserépy ar 17 Gorffenaf 1881 yn Budapest a bu farw yn yr un ardal ar 16 Ebrill 1996.
Yasuyuki Konno
Pêl-droediwr o Japan yw  (ganed 25 Ionawr 1983).
Der Ewige Friede. Ein Ausgestoßener, 2. Teil
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arzén von Cserépy nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Trewyn brych
Planhigyn blodeuol o deulu'r friallen yw Trewyn brych sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Primulaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Lysimachia punctata a'r enw Saesneg yw Dotted loosestrife. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Trewynyn Brych.
Hoe, Norfolk
Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy Hoe. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Breckland.
The Original Movie
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Gwibiwr yr hocys
Glöyn byw sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw gwibiwr yr hocys, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy gwibwyr yr hocys; yr enw Saesneg yw Mallow Skipper, a'r enw gwyddonol yw Carcharodus alceae.
Hoe, Norfolk
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil poblogaeth o 241.
Gwibiwr yr hocys
Fe'i gwelir yn ne a chanol Ewrop, gogledd Affrica a chanol Asia. Mae'n hoff iawn o greigiau cynnes i orffwys arno. Caiff ei neithdar o blanhigion llysieuog.
Mae'n dodwy ei wyau ar y planhigyn Malva (hocys) ac ar Althaea officinalis (hocysen y morfa).
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae gwibiwr yr hocys yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
The Original Movie
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1922. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Häxan sef ffilm ddogfen ar wrachyddiaeth gan Benjamin Christensen.
Trewyn brych
Mae'n llysieuyn lluosflwydd ac mae fwy neu lai'n fytholwyrdd. Lleolir y dail gyferbyn ei gilydd neu wrth y bonyn. Mae'r blodau, sy'n ddeuryw yn glwstwr taclus ar y prif fonyn. Ceir 5 petal, briger a sepal ar bob blodyn.
The Original Movie
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tony Sarg ar 21 Ebrill 1880 yn Cobán a bu farw yn Ninas Efrog Newydd ar 7 Mawrth 1942.
Chwareli llechi Cymru
300px|bawd|"Arlwydd Penmachno" - un o gymeriadau'r diwydiant llechi yn 1885 - yn Chwarel y Penrhyn, o bosib. Allan o gasgliad [[John Thomas (ffotograffydd).]] Rhestrir yma bob chwarel lechi yng Nghymru yn ôl ardal. Am hanes y diwydiant llechi yn gyffredinol, gweler Diwydiant llechi Cymru.
The Original Movie
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tony Sarg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Guaiffenesin
Mae guaiffenesin (INN) neu guaiffenesin (y BAN blaenorol), sydd hefyd yn cael ei alw’n glyceryl guaiacolad, yn gyffur poergarthu sy’n cael ei werthu dros y cownter a’i gymryd drwy’r geg fel arfer i helpu i garthu fflem o’r pibellau anadlu pan geir heintiau acíwt ynddynt. Y fformiwla cemegol ar gyfer y cyffur hwn yw C₁₀H₁₄O₄.
Tŷ Croes
Gorsaf
Lleolir yr orsaf rhwng gorsaf Rhosneigr i'r gorllewin a gorsaf Bodorgan i'r dwyrain. Mae'r orsaf yn arosfa ar gais yn unig. Dim ond rhai gwasanaethau trên sydd ar gael o'r orsaf.
Guaiffenesin
Defnydd meddygol
Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:
Tŷ Croes
Cynrychiolaeth etholaethol
Cynrychiolir Tŷ Croes yn Senedd Cymru gan a'r Aelod Seneddol yw.
Guaiffenesin
Enwau
Caiff cyffuriau eu hadnabod gan amryw o enwau gwahanol yn aml. Enw cemegol y cyffur hen yw Guaiffenesin, ond rhoddir enwau masnachol a brand iddo hefyd, gan gynnwys;
Chwareli llechi Cymru
''Nid yw'r rhestr eto'n gyflawn. Croesawir ychwanegiadau.''
Dyffryn Nantlle
Mae cyfanswm o 37 o chwareli llechi yn Nyffryn Nantlle. Dorothea ydi'r mwyaf, ac mae'n debyg mai Cilgwyn ydi'r chwarel hynaf yng Nghymru.
Cyfeiriadau
Os na nodir yn wahanol, daw'r wybodaeth o Alan John Richards Gazeteer of slate quarrying in Wales (Ail arg.; Llygad Gwalch, 2007)
Días Contados
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Carmelo Gómez, Javier Bardem, Candela Peña, Ruth Gabriel, Pepón Nieto, Karra Elejalde, Joseba Apaolaza, Elvira Mínguez a Pedro Casablanc. Mae'r ffilm Días Contados yn 93 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1994. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Forrest Gump ffilm glasoed gan Robert Zemeckis. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Javier Aguirresarobe oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Imanol Uribe ar 28 Chwefror 1950 yn San Salvador.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Imanol Uribe nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Aurora, Colorado
Dinas yn nhalaith Colorado, Unol Daleithiau America yw Aurora sy'n ymestyn dros sawl sir: Arapahoe County, Adams County a Wise County. Mae gan Aurora boblogaeth o 325,078. ac mae ei harwynebedd yn 369.7 km². Cafodd ei sefydlu (neu ei ymgorffori) yn y flwyddyn 1891.
Dolenni allanol
.
Mortified Nation
Ffilm ddogfen Saesneg o Unol Daleithiau America yw Mortified Nation gan y cyfarwyddwr ffilm Mike Mayer. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Mike Mayer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Fort Collins, Colorado
Dinas yn nhalaith Colorado, Unol Daleithiau America, sy'n ddinas sirol Larimer County, yw Fort Collins. Mae gan Fort Collins boblogaeth o 143,986. ac mae ei harwynebedd yn 122.1 km². Cafodd ei sefydlu (neu ei ymgorffori) yn y flwyddyn 1864.
His Night Out
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr William Nigh yw His Night Out a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Edward Everett Horton. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Mutiny on the Bounty sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw..... Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Nigh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ein Mädchen Mit Prokura
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Arzén von Cserépy yw Ein Mädchen Mit Prokura a gyhoeddwyd yn 1934. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg.
Die 4 Enden Der Stadt
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Sven Boeck yw Die 4 Enden Der Stadt a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan.
Eton Wick
Pentref yn sir seremonïol Berkshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Eton Wick. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Eton yn awdurdod unedol Bwrdeistref Frenhinol Windsor a Maidenhead.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Eton Wick boblogaeth o 2,029.
Die 4 Enden Der Stadt
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Sven Boeck ar 1 Ionawr 1965 yn Berlin.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sven Boeck nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Brych gyddfwyn y gorllewin
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Brych gyddfwyn y gorllewin (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: brychion gyddfwyn y gorllewin) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Turdus assimilis; yr enw Saesneg arno yw White-throated thrush. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. assimilis, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.
Teulu
Mae'r brych gyddfwyn y gorllewin yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Ein Mädchen Mit Prokura
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Veit Harlan, Paul Henckels, Karl Harbacher, Hugo Flink, Hans Adalbert Schlettow, Josefine Dora, Theodor Loos, Rolf von Goth, Ernst Dumcke, Maria Krahn, Ernst Rückert, Gerda Maurus, Paul Heidemann, Jessie Vihrog a Lotte Werkmeister. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Thin Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arzén von Cserépy nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Upper Providence Township, Pennsylvania
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Upper Providence Township, gan gynnwys:
Solange Die Rosen Blühen
Ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Hans Deppe yw Solange Die Rosen Blühen a gyhoeddwyd yn 1956. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Solange noch die Rosen blühn ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Julius Joachim Bartsch a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Willy Mattes.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Willy Fritsch, Eva Probst, Franz Schafheitlin, Hertha Feiler, Annie Rosar, Kurt Vespermann, Hans Moser, Ingrid Simon, Gerhard Riedmann, Heinz Lausch, Manfred Erich Meurer a Sabine Eggerth. Mae'r ffilm Solange Die Rosen Blühen yn 106 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hans Deppe ar 12 Tachwedd 1897 yn Berlin a bu farw yn yr un ardal ar 11 Tachwedd 1981. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 94 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Teyrn-wybedog McConnell
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Teyrn-wybedog McConnell (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: teyrn-wybedogion McConnell) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Mionectes macconnelli; yr enw Saesneg arno yw McConnell's flycatcher. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. macconnelli, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r teyrn-wybedog McConnell yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Margarethe Jonas
Bu farw yn Berlin ar 18 Ionawr 1858.
And No Birds Sing
Ffilm ddrama yw And No Birds Sing a gyhoeddwyd yn 1969. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Lleolwyd y stori yn Manitoba.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1969. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Midnight Cowboy sef ffilm am ddau gyfaill gan y cyfarwyddwr ffilm John Schlesinger.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Telebasis demarara
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Telebasis demarara sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Telebasis.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Fioled Grisial
Mae fioled grisial neu eli glas (sydd hefyd yn cael ei alw’n methyl fioled 10B neu hecsamethyl pararosanilin clorid) yn llifyn triarylmethan a ddefnyddir fel staen histolegol ac yn null Gram o ddosbarthu bacteria. Y fformiwla cemegol ar gyfer y cyffur hwn yw C₂₅N₃H₃₀Cl.
Defnydd meddygol
Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:
Flash and The Firecat
Ffilm drosedd yw Flash and The Firecat a gyhoeddwyd yn 1976. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1976. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rocky gan y cyfarwyddwr ffilm John G. Avildsen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Judith Rothschild
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America oedd Judith Rothschild (1921 - 1993).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
El Sobretodo De Céspedes
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Leopoldo Torres Ríos yw El Sobretodo De Céspedes a gyhoeddwyd yn 1939. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Rodolfo Sciammarella.
Holkham
Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy Holkham. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Norfolk.
El Sobretodo De Céspedes
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1939. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gone with the Wind sef ffilm Americanaidd am drais, dial a rhamant gan Victor Fleming, George Cukor a Sam Wood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Carlos Torres Ríos oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Farley Wood
Pentref yn Berkshire, De-ddwyrain Lloegr ydy Farley Wood. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Binfield yn awdurdod unedol Bwrdeistref Bracknell Forest.
El Sobretodo De Céspedes
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Leopoldo Torres Ríos ar 27 Rhagfyr 1899 yn Buenos Aires a bu farw yn Vicente López Partido ar 20 Hydref 1985.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Leopoldo Torres Ríos nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Syd Barrett
Cerddor Saesneg oedd Roger Keith "Syd" Barrett (6 Ionawr 1946 - 7 Gorffennaf 2006)
Farley Hill, Berkshire
Pentref yn sir seremonïol Berkshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Farley Hill. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Swallowfield yn awdurdod unedol Bwrdeistref Wokingham.
Telebasis digiticollis
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Telebasis digiticollis sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Telebasis.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
La Verbena De La Paloma (ffilm, 1935)
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Benito Perojo yw La Verbena De La Paloma a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Lleolwyd y stori yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Benito Perojo a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Tomás Bretón. Dosbarthwyd y ffilm gan Cifesa.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Roberto Rey, Rafael Luis Calvo, Raquel Rodrigo a Miguel Ligero. Mae'r ffilm La Verbena De La Paloma yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o cymhareb yr Academi.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Mutiny on the Bounty sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Fred Mandel oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Henri Taverna sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Benito Perojo ar 14 Mehefin 1894 ym Madrid a bu farw yn yr un ardal ar 23 Mehefin 1946. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1926 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Benito Perojo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Seventh Noon
Ffilm ddrama yw The Seventh Noon a gyhoeddwyd yn 1915. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1915. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Birth of a Nation addasiad o ddrama o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Geiriadura'r Gair
Cyfrol ar y Geiriadur Ysgrythurol (1801-11) gan Thomas Charles a'r Geiriadur Beiblaidd gan Gwilym H. Jones yw Geiriadura'r Gair. Gwasg Pantycelyn a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1993. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Araith a draddodwyd ym Mawrth 1992, yn trafod Y Geiriadur Ysgrythurol (1801-11) gan Thomas Charles a'r Geiriadur Beiblaidd (1924-26).
Botwm Crys yn cadw lle
Yoshito Okubo
Pêl-droediwr o Japan yw  (ganed 9 Mehefin 1982).
Nur Nicht Weich Werden, Susanne!
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Arzén von Cserépy yw Nur Nicht Weich Werden, Susanne! a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd gan Arzén von Cserépy yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Hans Hömberg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Erwin Offeney.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Veit Harlan, Karl Harbacher, Hugo Flink, Harry Frank, Hans Adalbert Schlettow, Josefine Dora, Karl Platen, Willi Schur, Gerhard Dammann, Maria Krahn, Eugen Rex, Ernst Rotmund, Hermann Picha, Rotraut Richter, Carla Rust, Josef Dahmen, Jessie Vihrog, Maly Delschaft, Hilde Krüger ac Ellen Bang. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Mutiny on the Bounty sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Guido Seeber oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arzén von Cserépy ar 17 Gorffenaf 1881 yn Budapest a bu farw yn yr un ardal ar 16 Ebrill 1996.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arzén von Cserépy nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Filous Et Compagnie
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Tony Saytor yw Filous Et Compagnie a gyhoeddwyd yn 1957.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Sophie Desmarets. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1957. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Bridge on the River Kwai sy’n ffilm ryfel llawn propaganda a wnaed yn America-Lloegr, gan y cyfarwyddwr ffilm David Lean.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tony Saytor nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sophie Karsten
Dawnswraig bale benywaidd a anwyd yn Sweden oedd Sophie Karsten (3 Medi 1783 – 25 Chwefror 1862).
Bu'n briod i Filippo Taglioni ac roedd Marie Taglioni yn blentyn iddynt.
El Conventillo De La Paloma
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Leopoldo Torres Ríos yw El Conventillo De La Paloma a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Tomás Simari, Alicia Barrié, Guillermo Casali, Héctor Calcaño, José Otal, Margarita Burke, Marino Seré, Oscar Villa, Vicente Forastieri, María Esther Duckse ac Elena Bozán.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Leopoldo Torres Ríos ar 27 Rhagfyr 1899 yn Buenos Aires a bu farw yn Vicente López Partido ar 20 Hydref 1985.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Leopoldo Torres Ríos nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mi Vida Por La Tuya
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Roberto Gavaldón yw Mi Vida Por La Tuya a gyhoeddwyd yn 1951. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Alejandro Gutiérrez del Barrio.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Emma Gramatica, Mecha Ortiz, Alejandro Maximino, Carlos Cores, Guillermo Battaglia, Ana María Lynch, Cirilo Etulain, José De Ángelis, María Gámez, Ricardo Galache, Nelly Omar, Aurelia Musto, Néstor Deval, Marisa Núñez a Luis Zaballa. Mae'r ffilm Mi Vida Por La Tuya yn 85 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1951. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Streetcar Named Desire sy’n ffilm am berthynas pobl a’i gilydd ac, yn serennu Marlon Brando, gan y cyfarwyddwr ffilm Elia Kazan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Roberto Gavaldón ar 7 Mehefin 1909 yn Jiménez a bu farw yn Ninas Mecsico ar 16 Gorffennaf 2012. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1936 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gwlana
Yr arfer o gasglu neu gardota gwlân o'r caeau a'r ffriddoedd agored yw gwlana.
Roedd yn hen arfer yng Nghymru. Ceir y cyfeiriad cyntaf at wlana mewn cerdd gan Iolo Goch ('Dychan i Hersdin Hogl', diwedd y 14g ). Ceir hen ddihareb yn Dictionarum Duplex John Davies:
Cofnodir enghreifftiau o wlana yn ardal Tregaron a Llanddewi Brefi, canolbarth Ceredigion, yn y 19g. Yn gynnar yn yr haf, âi'r dynion a'r merched gyda'i gilydd i'r tir comin ac ar hyd y caeau i wlana. Enwir carreg fawr yn yr ardal yn 'Garreg bara' chaws' am eu bod yn arfer eistedd yno i fwyta eu tamaid. Gadawent rhai o'r sachau a ddefnyddid i gadw'r gwlân ynddynt dan y garreg honno ganol dydd a'u casgu eto ar y ffordd adre.
Farnborough, Berkshire
Pentref a phlwyf sifil yn Berkshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Farnborough. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gorllewin Berkshire.
Gwlana
Mewn sawl ardal wledig byddai'r merched o bob oed yn gwau hosanau gwlân hirnosau'r gaeaf. Pe bai rhai ar ôl byddent yn eu gwerthu yn y ffeiriau pan ddeuai'r gwanwyn i gael ychydig ceiniogau ychwanegol.
Ar lafar ym Morgannwg mae gwlana yn air am bensynnu neu synfyfyrio ("day-dreaming").
Alastair McCorquodale
Athletwr a cricedwr Albanaidd oedd Alastair McCorquodale (5 Rhagfyr 1925, Hillhead, Glasgow – 27 Chwefror 2009).
Simulacrum Tremendum
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Khavn De La Cruz yw Simulacrum Tremendum a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn y Philipinau. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Khavn De La Cruz.
Alastair McCorquodale
Addysgwyd McCorquodale yn Ysgol Harrow ble agorodd y bowlio ar gyfer y XI cyntaf yng ngêm Eton yn erbyn Harrow yn Lord's yn 1948. Cynyrchilodd Brydain yn athletau yng Ngemau Olympaidd 1948 yn Llundain. Collodd y fedal efydd yn y 100 metr o drwch blewyn gyda gorffenia ffoto ac enillodd y fedal arian yn y ras gyfnewid 4 x 100 metr. Ni redodd fyth ar ôl hyn.
Simulacrum Tremendum
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Khavn De La Cruz oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Alastair McCorquodale
Cynyrchiolodd y Free Foresters, Marylebone Cricket Club yn 1948 a Middlesex mewn tri gêm yn 1951, fel batiwr llaw chwith a bowliwr cyflym llaw dde.
Duncan, British Columbia
Dinas o bron 5,000 o bobl yn ne Ynys Vancouver, Canada, yw Duncan, British Columbia. Saif yn ardal Dyffryn Cowichan sydd â phoblogaeth yn agos i 70,000 i gyd.
Simulacrum Tremendum
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Khavn De La Cruz ar 1 Ionawr 1973 yn Ninas Quezon. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 55 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Duncan, British Columbia
Mae Priffordd Traws-Canada yn rhedeg drwy'r dref. Galwyd y dref ar ôl William Chalmers Duncan.
Simulacrum Tremendum
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Khavn De La Cruz nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Alastair McCorquodale
Priododd Rosemary Turnour, merch yr Uwch-gapten Herbert Broke Turnor a'i wraig Lady Enid Fane, (merch 13rg Iarll Westmorland). Mae ganddynt ferch, Sally (a briododd Geoffrey van Cutsem yn 1969) a mab, Neil (a briododd y Bonesig Sarah Spencer yn 1980).
Flashes
Ffilm wyddonias yw Flashes a gyhoeddwyd yn 2015. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Flashes ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dennis Hopper
Actor Americanaidd a chyfarwyddwr ffilm oedd Dennis Hopper (17 Mai 1936 – 29 Mai 2010).
Bywyd
Cafodd ei eni yn Dodge City, Kansas, yn fab Marjorie Mae (née Davis, m. 2006) a Jay Millard Hopper. Priododd 5 troeau.
Ocsandrolon
Mae ocsandrolon (sydd â’r enwau brand Oxandrin, Anavar a Lonavar, ymysg eraill) yn Steroid anabolig-androgenig synthetig, sy’n actif drwy’r geg sydd ar gael fel cyffur ar bresgripsiwn yn UDA er 1964. Y fformiwla cemegol ar gyfer y cyffur hwn yw C₁₉H₃₀O₃.
Defnydd meddygol
Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:
Enwau
Caiff cyffuriau eu hadnabod gan amryw o enwau gwahanol yn aml. Enw cemegol y cyffur hen yw Ocsandrolon, ond rhoddir enwau masnachol a brand iddo hefyd, gan gynnwys;
Dolgellau
Tref farchnad a chymuned yng Ngwynedd, yw Dolgellau. Saif yn ne'r sir, ger mynydd Cader Idris. Mae afon Wnion, un o lednentydd Afon Mawddach, yn llifo trwy’r dref gan basio dan Y Bont Fawr.
Mae Caerdydd 148.3 km i ffwrdd o Ddolgellau ac mae Llundain yn 292.5 km. Y ddinas agosaf ydy Bangor sy'n 56 km i ffwrdd.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Hanes ac economi
bawd|chwith|Ffotograff a gymerwyd rhwng 1890 a 1900 Cyn y cyfnod Rhufeinig yr oedd yr ardal y mae Dolgellau yn sefyll ynddi yn rhan o diroedd yr Ordoficiaid, sef un o lwythau Celtaidd Cymru a orchfygwyd gan y Rhufeinwyr yn OC 77/78. Er y darganfuwyd ychydig o darnau arian o gyfnodau yr ymherodwyr Hadrian a Trajan ger Dolgellau, mae’r ardal yn gorsog ac nid oes tystiolaeth iddi gael ei chyfanheddu yn ystod y cyfnod Rhufeinig. Serch hynny, saif tair o fryngaerau ger Dolgellau, er na wyddys yn sicr pwy a'u adeiladodd.
Wedi i’r Rhufeiniaid adael, daeth yr ardal dan rheolaeth cyfres o benaethiaid Cymreig, ond mae’n debyg na fodolodd trigfa sefydledig yno tan ddiwedd y 11eg neu ddechrau’r 12g, pan y’i sefydlwyd yn faerdref, o bosibl gan Gadwgan ap Bleddyn. Tref o daeogion yng ngwasanaeth yr arglwydd neu dywysog lleol oedd maerdref, ac ni newidiwyd y statws hwn ar Ddolgellau tan deyrnasiad Harri VII (1485-1509). alt=|bawd|300x300px|O hirbell Adeiladwyd eglwys rywbryd yn y 12g (fe’i chwalwyd a disodli gan yr adeilad presennol ym 1716), er mai Abaty Cymer, a sefydlwyd ym 1198 yn Llanelltyd, oedd y ganolfan grefyddol bwysicaf yn wreiddiol. Dechreuodd pwysigrwydd Dolgellau dyfu yn y cyfnod hwn ac fe’i chrybwyllwyd ym Mesuriad Tir Meirionnydd, a archebwyd gan Edward I (ni chrybwyllwyd Llanelltyd). Ym 1404 cynhaliwyd cyngor penaethiaid yno gan Owain Glyndŵr; saif Senedd-dy Owain Glyndŵr ar hen safle'r senedd wreiddiol.
Wrth i George Fox ymweld a’r dref ym 1657, daeth llawer o drigolion Dolgellau i fod yn Grynwyr. Oherwydd erledigaeth ymfudodd llawer ohonynt i Bennsylfania ym 1686, dan arweiniant Rowland Ellis, ffermwr bonheddig lleol. Enwyd tref Bennsylfaenig Bryn Mawr ar ôl fferm Ellis, ger Dolgellau.
Datblygodd y diwydiant gwlân yn Nolgellau i fod o’r pwysigrwydd eithaf i’r economi lleol; erbyn diwedd y 18g cyfrifwyd bod gwerth blynyddol £50,000 i £100,000 ar allgynnyrch gwlân Dolgellau. Serch hynny, dechreuodd y diwydiant ddirywio yn hanner cyntaf y 19g oherwydd dyfodiad y gwŷdd mecanyddol a diwedd y gaethfasnach. Allforio gwlân Cymreig i wisgo caethweision ym mhlanhigfeydd America oedd un o brif farchnadoedd y diwydiant. Cyfrannydd arall i economi Dolgellau, er yr un cyfnod, oedd barcio; parhaodd hyn tan y 1980au, er ar radd llawer iawn llai.
Pan ddarganfuwyd aur yn ardal Dolgellau yn y 19g, brysiodd llwyth o ymchwilwyr yno. Ar un pryd cyflogwyd mwy na 500 o weithwyr yn y pyllau aur lleol. Pery hyn ar radd llawer iawn llai hyd heddiw ym mhyllau aur Gwynfynydd, un o ffynonellau prin aur Cymru.
Yr enw "Dolgellau"
bawd|250px|Canol Dolgellau Ni wyddys dim yn sicr am darddiad enw 'Dolgellau'. Mae’n debyg y tardd o'r geiriau “dol” a “gelli”, er yr awgrymwyd deilliannau megis “dol cellïau” neu “dol cellau [mynachod]” hefyd; oherwydd hanes yr enw, fodd bynnag, nid yw rhain mor debygol.
Ceir yr enghreifftiau cynharaf o enw'r dref mewn cofnodion gwladol Seisnig ac felly maent yn llurguniadau o'r Gymraeg. "Dolkelew" yw’r sillafiad cynharaf a wyddys amdano (1253, Mesuriad Tir Meirionnydd, ond gwelir y sillafiad "Dolgethley" ym 1285 (mae’r thl yn sicr yn gais i gynrychioli’r sain Gymraeg ll). Mewn dogfen a luniwyd ar gyfer Owain Glyndŵr, ceir y ffurf "Dolguelli". Wedi hynny tan y 19g, gwelir sillafiadau megis "Dolgelley", "Dolgelly" neu "Dolgelli". Defnyddiodd Thomas Pennant y ffurf "Dolgelleu" yn ei lyfr Tours of Wales, a dyna’r ffurf a ddefnyddiwyd yng Nghofrestri’r Eglwys ym 1723, ond nid oedd y ffurf hon fyth yn gyfredol iawn. Yng Nghofrestri’r Eglwys ym 1825 defnyddir y ffurf "Dolgellau", a mabwysiadodd Robert Vaughan o'r Hengwrt y ffurf hon ym 1836; mae’n bosibl fod y ffurf yn seiliedig ar y rhagdybiaeth mai "Dol Cellau" yw tarddiad yr enw.  Hwn yw'r sillafiad safonol heddiw yn y Gymraeg a'r Saesneg fel ei gilydd, ond fe'i dderbyniwyd yn gynharaf yn y naill iaith na'r llall: "Dolgellau" a ysgrifennodd Islwyn Ffowc Elis ym 1949 yng Nghysgod y Cryman, ond parhaodd y sillafiad "Dolgelley" ar arwyddion ffordd tan 1958 pan mabwysiadodd y cyngor lleol y sillafiad "Dolgellau" fel enw safonol y dref.
Cysylltiadau llenyddol
Cadwodd Robert Vaughan (1592-1667) lyfrgell helaeth yn yr Hengwrt, ger Dolgellau, yn cynnwys trysorau fel Llyfr Taliesin, Llyfr Du Caerfyrddin a Llyfr Gwyn Rhydderch. Adnabyddir ei gasgliad wrth yr enw Llawysgrifau Hengwrt.
Bu sawl bardd a llenor o bwys yn byw yn yr ardal, gan gynnwys Dafydd Ionawr, O. M. Lloyd, Bethan Gwanas, Morus Cyfanedd ac Ioan Bowen Rees.
Yn y byd cerddorol bu Dolgellau yn gartref i ddiwylliant gwerin Cymru. Roedd gwyl werin yno yn y 1950au a ddilynwyd yn y 70au a'r 80au gan yr Wyl Werin Geltaidd, Dilynwyd honno gan y Sesiwn Fawr yn 1990au hyd heddiw, fel a welir isod. Ond hefyd daeth cerddoriaeth werin o'r dref gyda Cilmeri (grwp), Côr Gwerin y Gader, Defaid a Gwerinos dros gyfnod o ugain mlynedd o'r 1980au ymlaen. Bu sesiynau gwerin mewn tafarndai yn rhan naturiol o fywyd y dref hefyd drwy'r cyfnod hwn gyda sefydlu Tŷ Siamas yn benllanw.
Atyniadau lleol
bawd|chwith|350px|Dolgellau a [[Mynydd Moel (Cader Idris i'r dde tu hwnt i'r llun)]] Atynna ardal Dolgellau filoedd o dwristiaid bob blwyddyn oherwydd harddwch naturiol yr ardal. Daw rhan helaeth ohonynt er mwyn cerdded, heicio, beicio mynydd, marchogi, rafftio a dringo, yn enwedig ar lethrau Cader Idris.
Mae anturiaethau awyr agored yn boblogaidd yn yr ardal ac yn denu twristiaid. Lleolir Coedwig Dyfi i'r de o'r dref sy'n cynnwys sawl llwybr cerdded a llwybr beicio mynydd.
Agorwyd gorsaf trên Dolgellau – yn rhan o’r Great Western Railway - ym 1868. Caewyd y rheilffordd yn y 1960au gan Dr Beeching. Heddiw rhed "Llwybr Mawddach", sef llwybr i gerddwyr a beicwyr, ar hyd yr hen reilffordd.
Telebasis dominicana
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Telebasis dominicana sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Telebasis.
Dolgellau
Atyniadau lleol
Mae atyniadau hanesyddol yn cynnwys gweddillion Abaty Cymer, tua hanner milltir o'r dref. Mae hefyd fynwent Crynwyr yn y dref. Yn Ninas Mawddwy, sef pentref ger Dolgellau, mae cae o’r enw Camlan a gysylltir gan rai â'r Brenin Arthur (gweler Camlan).
Telebasis dominicana
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Dolgellau
Digwyddiadau diwylliannol
bawd|de|260px|Sesiwn Fawr 2005 Er 1992 cynhelir gŵyl cerddoriaeth byd "Sesiwn Fawr" yn Nolgellau. Fe’i chynhaliwyd yn wreiddiol ar strydoedd y dref, ond tyfodd yn rhy fawr i ganol Dolgellau. Er 2002 cymer le ar gyrion Dolgellau a chodir tâl am fynediad. Defnyddiwyd yr arian i atynnu perfformwyr megis Cerys Matthews, Steve Earle, Mike Peters, a Super Furry Animals. Daw torfeydd o dros 5,000 o bobl i Sesiwn Fawr yn flynyddol ac honnir bod yr ŵyl yn un o brif wyliau cerddoriaeth byd Ewrop. Er 1995 darlledir yr ŵyl ar BBC Radio Cymru ac er 1997 ar S4C.
Bob haf cynhelir hefyd Ŵyl Cefn Gwlad yn Nolgellau, sef cymysg o Sioe Amaethyddol a ffair. Mae mynediad am ddim ond rhoddir yr arian a godir yn y gwahanol stondinau i achosion elusengar.
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Brych genwyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Brych genwyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: brychion genwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Turdus aurantius; yr enw Saesneg arno yw White-chinned thrush. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. aurantius, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Teulu
Mae'r brych genwyn yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
El Viaje De Carol
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Imanol Uribe yw El Viaje De Carol a gyhoeddwyd yn 2002. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen a Portiwgal. Lleolwyd y stori yn Dinas Efrog Newydd a Cantabria. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Imanol Uribe.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Carmelo Gómez, María Barranco, Álvaro de Luna Blanco, Rosa Maria Sardà, Andrés Lima, Juan José Ballesta, Andrés de la Cruz, Clara Lago, Rogério Samora, Ana Villa, Daniel Retuerta a Carlos Kaniowsky. Mae'r ffilm El Viaje De Carol yn 103 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fawley, Berkshire
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 165.
El Viaje De Carol
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Gonzalo Fernández Berridi oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Teresa Font sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Holme Hale
Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy Holme Hale. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Breckland.
El Viaje De Carol
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Imanol Uribe nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Trewyn America
Planhigyn blodeuol o deulu'r friallen yw Trewyn America sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Primulaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Lysimachia terrestris a'r enw Saesneg yw Lake loosestrife. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Trewynyn y Llyn.
Mae'n llysieuyn lluosflwydd ac mae fwy neu lai'n fytholwyrdd. Lleolir y dail gyferbyn ei gilydd neu wrth y bonyn. Mae'r blodau, sy'n ddeuryw yn glwstwr taclus ar y prif fonyn. Ceir 5 petal, briger a sepal ar bob blodyn.
Fairfax, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Fairfax, gan gynnwys:
Atlanta, Texas
Dinas yn, yn nhalaith Texas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Atlanta, gan gynnwys:
Geiriau Doeth y Beibl
Esboniad yr oedolion i ddosbarthiadau ysgolion Sul Cymru, 2010-11 gan Elwyn Richards yw Geiriau Doeth y Beibl. Cyhoeddiadau'r Gair a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2010. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Canolbwyntir ar eiriau Llyfr y Diarhebion a dywediadau Iesu.
Botwm Crys yn cadw lle
Unter Den Palmen am Blauen Meer
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Hans Deppe yw Unter Den Palmen am Blauen Meer a gyhoeddwyd yn 1957. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Unter Palmen am blauen Meer ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal a'r Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Kurt E. Walter a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Heino Gaze.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lil Dagover, Charles Régnier, Harald Juhnke, Giulia Rubini, Helmut Zacharias, Bibi Johns, Heidemarie Theobald, Inge Wolffberg, Teddy Reno a Käthe Itter. Mae'r ffilm Unter Den Palmen am Blauen Meer yn 104 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1957. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Bridge on the River Kwai sy’n ffilm ryfel llawn propaganda a wnaed yn America-Lloegr, gan y cyfarwyddwr ffilm David Lean. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Werner M. Lenz oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Johanna Meisel sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hans Deppe ar 12 Tachwedd 1897 yn Berlin a bu farw yn yr un ardal ar 11 Tachwedd 1981.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hans Deppe nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Teyrn-wybedog torgoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Teyrn-wybedog torgoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: teyrn-wybedogion torgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Mionectes oleagineus; yr enw Saesneg arno yw Ochre-bellied flycatcher. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
And Now a Word From Our Sponsor
Ffilm ddrama Saesneg o Canada yw And Now a Word From Our Sponsor. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada.
Trewyn swp-flodeuog
Planhigyn blodeuol o deulu'r friallen yw Trewyn swp-flodeuog sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Primulaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Lysimachia thyrsiflora a'r enw Saesneg yw Tufted loosestrife. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Trewynyn Sypflodeuog.
And Now a Word From Our Sponsor
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Teyrn-wybedog torgoch
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. oleagineus, sef enw'r rhywogaeth.
Trewyn swp-flodeuog
Mae'n llysieuyn lluosflwydd ac mae fwy neu lai'n fytholwyrdd. Lleolir y dail gyferbyn ei gilydd neu wrth y bonyn. Mae'r blodau, sy'n ddeuryw yn glwstwr taclus ar y prif fonyn. Ceir 5 petal, briger a sepal ar bob blodyn.
And Now a Word From Our Sponsor
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Teyrn-wybedog torgoch
Teulu
Mae'r teyrn-wybedog torgoch yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Llwyndelor Palau
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. annae, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r llwyndelor Palau yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Marguerite Vincent Lawinonkié
Crefftwr benywaidd a anwyd yn Bay of Quinte, Canada oedd Marguerite Vincent Lawinonkié (1783 – 1865).
Nesaf at Ei
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Asaf Korman yw Nesaf at Ei a gyhoeddwyd yn 2015. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd את לי לילה ac fe'i cynhyrchwyd yn Israel. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hebraeg a hynny gan Liron Ben-Shlush.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dana Ivgy, Liron Ben-Shlush a Liat Goren. Mae'r ffilm Nesaf at Ei yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,100 o ffilmiau Hebraeg wedi gweld golau dydd. Amit Yasour oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Asaf Korman sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Asaf Korman ar 5 Gorffenaf 1982 yn Tel Aviv.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Asaf Korman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Flesh Eating Mothers
Ffilm ganibal yw Flesh Eating Mothers a gyhoeddwyd yn 1988. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Mae'r ffilm Flesh Eating Mothers yn 89 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.