cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
James Abercromby, Barwn 1af Dunfermlin
Gyrfa Wleidyddol
Ym 1830 gwnaed Abercromby yn Arglwydd Brif Farwn Llys y Trysorlys yn yr Alban, swydd a gadwodd hyd 1832, pan ddiddymwyd y swydd. Derbyniodd bensiwn o £2,000 y flwyddyn. Ym 1832 dychwelodd i Dŷ’r Cyffredin fel un o'r ddau aelod dros Gaeredin, yr oedd eu cynrychiolaeth bellach wedi cynyddu o un i ddau aelod. Ym mis Gorffennaf 1834 aeth i gabinet yr Arglwydd Melbourne fel Meistr y Bathdy, ond dim ond hyd fis Tachwedd yr un flwyddyn y daliodd y swydd, pan syrthiodd llywodraeth y Chwigiaid.
Ystyriwyd Abercromby ar gyfer swydd llefarydd Tŷ'r Cyffredin gan ei blaid ar gyfer etholiad 1833, ond dewiswyd Edward Littleton yn ei le yn y pen draw. Fodd bynnag, yn etholiad 1835 cafodd ei ddewis eto yn ymgeisydd y Chwigiaid a fu'n llwyddiannus. Parhaodd yn y swydd hyd 1839. Ar ei ymddeoliad fe'i ddyrchafwyd i'r bendefigaeth fel y Barwn Dunfermline, o Dunfermline yn Swydd Fife.
Marquis De Sade: Justine
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jesús Franco ar 12 Mai 1930 ym Madrid a bu farw ym Málaga ar 11 Gorffennaf 2001. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1953 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
James Abercromby, Barwn 1af Dunfermlin
Gyrfa Wleidyddol
Ar ôl iddo ymddeol parhaodd Abercromby i ymddiddori mewn materion cyhoeddus, yn benodol y rhai a oedd yn ymwneud â dinas Caeredin. Roedd yn un o sylfaenwyr yr Ysgol Ddiwydiannol Unedig ar gyfer cefnogi a hyfforddi plant amddifad. Ym 1841 etholwyd ef yn Ddeon y Gyfadran ym Mhrifysgol Glasgow. Ysgrifennodd hefyd gofiant i'w dad, a gyhoeddwyd ym 1861 ar ôl ei farwolaeth.
Marquis De Sade: Justine
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jesús Franco nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
James Abercromby, Barwn 1af Dunfermlin
Teulu
Priododd yr Arglwydd Dunfermline â Mary Anne, merch Egerton Leigh, o West Hall, yn High Legh, ar 14 Mehefin 1802.
Marwolaeth
Bu farw yn Collinton House, Midlothian, ym mis Ebrill 1858, yn 81 mlwydd oed, a chladdwyd ef ym mynwent y Grange, Caeredin. Olynwyd ef yn y farwniaeth gan ei fab, Syr Ralph Abercromby, KCB.
Steven Seagal
Mae Steven Seagal (ganed Steven Frederick Seagal; 10 Ebrill, 1952) yn actor a gwneuthurwr ffilmiau Americanaidd.
Y Ddinas Anial
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Nobuhiko Obayashi yw Y Ddinas Anial a gyhoeddwyd yn 1983. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd 廃市 ac fe'i cynhyrchwyd yn Japan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Japaneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1983. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode VI: Return of the Jedi sef ffilm ffugwyddonol gan y cyfarwyddwr ffilm Richard Marquand, Cymro o Lanishen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 5,600 o ffilmiau Japaneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Nobuhiko Obayashi ar 9 Ionawr 1938 yn Onomichi a bu farw yn Setagaya-ku ar 30 Hydref 2020. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1960 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Seijo.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Nobuhiko Obayashi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mademoiselle Chambon
Ffilm ddrama a ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Stéphane Brizé yw Mademoiselle Chambon a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Lleolwyd y stori yn Ffrainc a chafodd ei ffilmio ym Marseille. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Eric Holder. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. Antoine Héberlé oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Mademoiselle Chambon, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Eric Holder a gyhoeddwyd yn 1996.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stéphane Brizé ar 18 Hydref 1966 yn Roazhon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Stéphane Brizé nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Marchrawnen Roberts
Is-rywogaeth o deulu hynafol yr Equisetacae, sef teulu'r farchrawnen/cynffon cath, yw Marchrawnen Roberts (Equisetum x robertsii). Fe'i darganfyddwyd gyntaf yn y flwyddyn 2000 ar Draeth Lligwy, Ynys Môn, Cymru. Mae'n groesiad o'r Farchrawnen Fawr (Equisetum telmateia) â Farchrawnen yr Ardir (Equisetum arvense). Credir i'r farchrawnen hon hefyd fodoli'n Ngwlad Pwyl.
Fe'i gelwid er cof am y botanegwr R. H. Roberts (1910–2003).
Profiotig
de|bawd| Potel o Yakult, diod profiotig sy'n cynnwys Lactobacillus paracasei Mae Profiotigion yn ficro-organebau byw sydd i fod i ddarparu buddion iechyd wrth eu bwyta, yn gyffredinol trwy wella neu adfer fflora'r perfedd. Mae profiotegau yn cael eu hystyried yn ddiogel i'w bwyta ar y cyfan, ond gallant achosi rhyngweithio rhwng bacteria letyol a sgil-effeithiau diangen mewn achosion prin.
Priodolir y theori wreiddiol, sy'n debyg i'r cysyniad modern, ond nid y term, i'r llawryfwr Nobel Élie Metchnikoff, a nododd fod gwerinwyr Bwlgaria oedd yn bwyta iogwrt yn byw bywydau hirach oherwydd yr arferiad hwnnw.
Mae marchnad profiotigion gynyddol wedi arwain at yr angen am ofynion llymach ar gyfer prawf gwyddonol o'r buddion tybiedig a roddir gan y micro-organebau yr honnir eu bod mewn profiotig. Er bod nifer o fuddion honedig yn cael eu defnyddio i farchnata cynhyrchion profiotig i ddefnyddwyr, megis lleihau anghysur gastroberfeddol, gwella iechyd imiwnedd, lleddfu rhwymedd, neu osgoi'r annwyd cyffredin, nid yw tystiolaeth wyddonol yn cefnogi honiadau o'r fath. Mae'r fath honiadau yn cael eu gwahardd fel hysbysebu twyllodrus yn yr Unol Daleithiau gan y Comisiwn Masnach Ffederal. Ers 2019 mae nifer o geisiadau am gymeradwyaeth hawliadau iechyd gan wneuthurwyr Ewropeaidd o atchwanegiadau dietegol profiotig wedi'u gwrthod gan Awdurdod Diogelwch Bwyd Ewrop o herwydd tystiolaeth annigonol o fecanwaith neu effeithiolrwydd buddiol.
Prifysgol Bologna
Prifysgol yn ninas Bologna, yr Eidal, a'r brifysgol hynaf yn y byd yw Prifysgol Bologna.
Provencal, Louisiana
Pentrefi yn, yn nhalaith Louisiana, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Provencal, gan gynnwys:
Thomas Mardy-Jones
Roedd Thomas Isaac Mardy-Jones (21 Ionawr 1879 - 26 Awst 1970) yn löwr, awdur, economegydd a gwleidydd Plaid Lafur Cymreig a wasanaethodd fel Aelod Seneddol etholaeth Pontypridd o 1922 hyd 1931.
Bywyd cynnar
bawd|chwith|Myfyrwyr Ysgoloriaeth Ffederasiwn Glowyr De Cymru yng Ngholeg Ruskin 1908. Ganwyd Jones ym Mrynaman, Sir Gaerfyrddin yn fab i Thomas Isaac a Gwen Jones. Cafodd ei addysg yn ysgol y bwrdd Trerhondda cyn dechrau gweithio fel glöwr yn 12 oed. Gan fod ei dad a'i dau dad-cu wedi marw mewn damweiniau yn y pyllau glo, roedd dyletswydd arno i ennill digon i gefnogi teulu o chwech. Serch hynny, llwyddodd i fynd i Goleg Ruskin, Rhydychen, i astudio hanes gwleidyddol ac economaidd am ddwy flynedd. Wedi iddo ddychwelyd i Gymru, llwyddodd i berswadio Ffederasiwn Glowyr De Cymru i gynnig deg ysgoloriaeth i'r coleg ar gyfer glowyr. Bu hefyd yn dadlau o blaid diwygio Coleg Ruskin rhag ymosodiadau arni gan bobl megis Noah Ablett un o'r glowyr a derbyniodd un o'r ysgoloriaethau newydd. Roedd Ablett ac eraill yn dadlau bod y coleg yn dechrau colli ei statws fel coleg i lafurwyr trwy gael cysylltiadau rhy agos efo Prifysgol Rhydychen.
Gyrfa wleidyddol
Dechreuodd Mardy-Jones ei yrfa wleidyddol fel darlithydd yn ne Cymru i'r Blaid Lafur Annibynnol. Ym 1907, cymerodd swydd pwyswr, fodd bynnag dioddefodd damwain llygad ym 1908 wrth drin gwn a arweiniodd iddo golli ei lygad chwith. Ym 1909 daeth yn asiant seneddol Ffederasiwn Glowyr De Cymru a bu'n gweithio fel asiant etholiadol ymgeiswyr llafur yn etholaethau Rhondda, Dwyrain Morgannwg, a Merthyr.
Yn etholiad cyffredinol 1918 ymgeisiodd Jones am enwebiad y Blaid Lafur i fod yn ymgeisydd yn etholaeth Ddwyrain Rhondda ond collodd yr enwebiad i David Watts-Morgan
Cynhaliwyd isetholiad yn etholaeth Pontypridd ar 25 Gorffennaf 1922 o ganlyniad i benodi'r deiliad, yr AS Rhyddfrydol y Glymblaid, Thomas Arthur Lewis, yn Arglwydd Iau'r Trysorlys. Rhwng 1801 a 1926, pan fyddai AS yn cael ei ddyrchafu i swydd yn y llywodraeth am y tro cyntaf, roedd rhaid cynnal isetholiad i sicrhau bod yr etholwyr yn fodlon iddo weithio i'r llywodraeth yn ogystal â'r etholaeth. Cipiodd Mardy-Jones y sedd oddi wrth Lewis a'r Rhyddfrydwyr. Roedd yn un o ddim ond wyth isetholiad gweinidogol yn y DU na chafodd ei gadw gan y deiliad.
Talebau Rheilffordd
Ym 1924 cyflwynodd y Llywodraeth Lafur cynllun lle byddai Aelodau Seneddol yn derbyn talebau rheilffordd, byddai modd eu cyfnewid am docynnau deithio rhwng Llundain ac etholaeth yr AS. Roedd rheol glir mae dim ond tocynnau ar gyfer teithiau gan yr AS gellid prynu gyda'r talebau. Ym mis Rhagfyr 1930 rhoddodd Jones bâr o docynnau rheilffordd i'w wraig a'i ferch 12 oed, oedd wedi eu prynu gyda thalebau seneddol. Trwy gamgymeriad danfonodd Mardy-Jones docyn 6 mis oed a oedd bellach allan o ddyddiad i'w wraig a gwrthododd y gwiriwr y tocynnau ei dderbyn. Mynnodd Mrs Jones bod y gwiriwr wedi gwneud camgymeriad gan fod y tocynnau wedi dod gan ei ŵr oedd yn Aelod Seneddol. Cafodd Mrs Jones ei chyhuddo o'r trosedd o deithio ar drên heb fod a thocyn dilys yn ei meddiant. Wedi i ymchwiliad dangos bod y tocynnau wedi eu prynu gyda thalebau Seneddol cafodd Mardy-Jones ei gyhuddo o gynorthwyo ei wraig i gyflawni trosedd. Plediodd y ddau yn euog i'r cyhuddiad a chawsant eu dirwyo £2 yr un gyda chostau ychwanegol o £31/10/- neu 42 diwrnod yn y carchar i Mr Jones, talodd y costau. Cafodd ei orfodi i ymddiswyddo ac enillodd David Lewis Davies y sedd yn yr isetholiad canlynol. Ychydig fisoedd wedi'r isetholiad cynhaliwyd Etholiad Cyffredinol 1931 a safodd Jones yr etholiad fel ymgeisydd llafur Annibynnol. Enillodd dim ond 1,110 o bleidleisiau gan orffen yn y trydydd safle.
Bywyd diweddarach
Rhwng 1928 a 1946, astudiodd Mardy Jones yn India, De'r Affrica a'r Dwyrain Canol. O ganlyniad, gweithiodd yn y Dwyrain Canol fel Swyddog Addysg a Lles i'r lluoedd Prydeinig a leolwyd yno 1945-46, yn dilyn swydd yn y Weinyddiaeth Gyflenwi fel Swyddog Staff 1942-44. Yn ddiweddarach enillodd boblogrwydd fel darlithydd cyhoeddus ar faterion tramor, yn enwedig yn ymwneud ag India a'r Dwyrain Canol. Daeth yn ddarlithydd economeg swyddogol y Bwrdd Glo Cenedlaethol ar ôl iddo gael ei ethol yn FREcon.S.
Llenor
Ysgrifennodd Mardy Jones nifer o gyfrolau ar ddiwygio'r system ardrethu a llywodraeth leol, gan gynnwys Character, coal and corn — the roots of British power(1949) ac India as a future world power (1952).
Bywyd personol
Priododd Thomas â Margaret, merch John Moredecai, ym 1911, a bu iddynt ddwy ferch. Gwahanodd y cwpl ym mis Medi 1933.
Marwolaeth
Bu farw Thomas Isaac Mardy Jones ar 26 Awst 1970, yn 90 mlwydd oed, yn Ysbyty Harold Wood, Essex.
Cyfeiriadau
'
Kes
Drama-gomedi ar ffilm gan y cyfarwyddwr Ken Loach yw Kes a gyhoeddwyd yn 1969. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Kes ac fe'i cynhyrchwyd gan Tony Garnett yn y Deyrnas Gyfunol; y cwmni cynhyrchu oedd Woodfall Film Productions. Lleolwyd y stori yn Barnsley. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Barry Hines a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan John Cameron. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Colin Welland, Brian Glover, Lynne Perrie a Dai Bradley. Mae'r ffilm Kes (ffilm o 1969) yn 106 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ken Loach ar 17 Mehefin 1936 yn Nuneaton. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1962 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg Sant Pedr.
Owain a Dan Dannedd
Stori i blant gan Ian Whybrow (teitl gwreiddiol Saesneg: Harry and the Dinosaurs say 'Raahh!') wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Emily Huws yw Owain a Dan Dannedd. Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2002. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Kes
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ken Loach nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Owain a Dan Dannedd
Disgrifiad byr
Stori wedi ei darlunio'n lliwgar am Owain yn mynd â'i ddeinosoriaid yn gwmni pan aiff ar ymweliad â'r ddeintydd; i blant 3-5 oed.
A Woman's Fool
Ffilm am y Gorllewin gwyllt heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr John Ford yw A Woman's Fool a gyhoeddwyd yn 1918. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan George Hively.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sam De Grasse, Ed "Too Tall" Jones, Harry Carey, Betty Schade, Molly Malone, Vester Pegg a Roy Clark. Mae'r ffilm A Woman's Fool yn 50 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Shoulder Arms sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm John Ford ar 1 Chwefror 1894 yn Cape Elizabeth, Maine a bu farw yn Palm Desert ar 26 Mai 2008. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1913 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Uwchradd Portland.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Veden Peili
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Rax Rinnekangas yw Veden Peili a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn y Ffindir.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rax Rinnekangas ar 26 Medi 1954 yn Rovaniemi.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rax Rinnekangas nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Piripkura
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Bruno Jorge, Mariana Oliva a Renata Terra yw Piripkura a gyhoeddwyd yn 2018. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Piripkura  ac fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg a hynny gan Mariana Oliva. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd. Bruno Jorge oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bruno Jorge nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Suite Habana
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Fernando Pérez yw Suite Habana a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn Ciwba; y cwmni cynhyrchu oedd Instituto Cubano del Arte y la Industria Cinematográficos. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Fernando Pérez.
Mae'r ffilm Suite Habana yn 80 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Fernando Pérez ar 19 Tachwedd 1944 yn La Habana. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Havana.
Soldados De Salamina
Ffilm ddrama a seiliwyd ar lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr David Trueba yw Soldados De Salamina a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd gan Andrés Vicente Gómez a Cristina Huete yn Sbaen; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: Lolafilms, Fernando Trueba P. C.. Lleolwyd y stori yn Catalwnia a chafodd ei ffilmio yn Girona a Madrid. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a Chatalaneg a hynny gan David Trueba.
Non Uccidere!
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Mario Volpe yw Non Uccidere! a gyhoeddwyd yn 1920. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg.
Soldados De Salamina
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ariadna Gil, Vahina Giocante, Éric Caravaca, Diego Luna, María Botto, Joan Dalmau i Comas, Alberto Ferreiro, Ramon Fontserè, Ana Labordeta de Grandes, Luis Cuenca García, Vicente Gil a Carmen Belloch. Mae'r ffilm Soldados De Salamina yn 119 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Non Uccidere!
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Soldados De Salamina
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Javier Aguirresarobe oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan David Trueba sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Soldiers of Salamis, sef gwaith ysgrifenedig gan yr awdur Javier Cercas a gyhoeddwyd yn 2001.
Non Uccidere!
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1920. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Cabinet of Dr. Caligari sef ffilm arswyd Almaeneg gan Robert Wiene. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.
Soldados De Salamina
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm David Trueba ar 10 Medi 1969 ym Madrid. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Complutense Madrid.
Non Uccidere!
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Mario Volpe ar 18 Mawrth 1894 yn Napoli a bu farw yn Rhufain ar 21 Tachwedd 1933.
Soldados De Salamina
Gweler hefyd
Cyhoeddodd David Trueba nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Música, Alegría y Amor
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Enrique Carreras yw Música, Alegría y Amor a gyhoeddwyd yn 1956. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alberto Castillo, Amelia Vargas, Beatriz Taibo, Leonor Rinaldi, Tito Gómez, Ubaldo Martínez, Francisco Álvarez a Gerardo Chiarella. Mae'r ffilm Música, Alegría y Amor yn 75 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1956. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Searchers sy’n ffilm bropoganda gwrth-frodorion America gan y cowbois gwyn, gan y cyfarwyddwr ffilm John Ford. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Américo Hoss oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Enrique Carreras ar 6 Ionawr 1925 yn Lima a bu farw yn Buenos Aires ar 23 Chwefror 2010. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1951 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Enrique Carreras nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Michael Hicks Beach, Iarll 1af St Aldwyn
Gwleidydd o Loegr oedd Michael Hicks Beach, Iarll 1af St Aldwyn (23 Hydref 1837 - 30 Ebrill 1916).
Unterwegs in Der Musik – Die Komponistin Barbara Heller
Y prif actor yn y ffilm hon yw Barbara Heller.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Lilo Mangelsdorff oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Michael Hicks Beach, Iarll 1af St Aldwyn
Addysgwyd ef yng Ngholeg Eton ac Eglwys Crist, Rhydychen. Yn ystod ei yrfa bu'n aelod o Gyfrin Gyngor yr Iwerddon, Llywydd y Bwrdd Masnach, aelod Seneddol yn y Deyrnas Unedig a Canghellor y Trysorlys.
Unterwegs in Der Musik – Die Komponistin Barbara Heller
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lilo Mangelsdorff ar 1 Ionawr 1951 yn Frankfurt am Main.
Wallander – Hämnden
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Charlotte Brändström yw Wallander – Hämnden a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Hans Rosenfeldt. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Krister Henriksson.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Charlotte Brändström ar 30 Mai 1959 ym Mharis. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1984 ac mae ganddo o leiaf 34 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Un Comique Né
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Michel Polac yw Un Comique Né a gyhoeddwyd yn 1977. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Agnès Soral, Raymond Devos, Jean-Hugues Anglade, Jean-Pierre Sentier, Bernard Pinet, Christian Pereira a Robert Castel.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1977. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode IV: A New Hope sef ffilm wyddonias a sgriptiwyd gan y cyfarwyddwr ffilm George Lucas. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Michel Polac ar 10 Ebrill 1930 ym Mharis a bu farw yn yr un ardal ar 19 Mehefin 2007. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 13 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang. Derbyniodd ei addysg yn Lycée Janson-de-Sailly.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Michel Polac nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Jor Kore Bhalobasha Hoy Na
Ffilm Bengaleg o Bangladesh yw Jor Kore Bhalobasha Hoy Na gan y cyfarwyddwr ffilm Shahadat Hossain Liton. Fe'i cynhyrchwyd yn Bangladesh. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ali Akram Shuvo.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1930 o ffilmiau Bengaleg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Shahadat Hossain Liton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Owain a'r Cloc
Stori i blant cynradd gan Ian Whybrow (teitl gwreiddiol Saesneg: Harry and the Dinosaurs Tell the Time) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Sioned Lleinau o  yw Owain a'r Cloc. Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2004. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Stori am Owain yn dysgu sut i ddweud yr amser wrth iddo dreulio diwrnod hapus yng nghwmni ei ffrindiau y deinosoriaid ar lan y môr; i blant 3-5 oed.
Botwm Crys yn cadw lle
Pita gwych
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Pita gwych (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: pitaod gwych) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Pitta superba; yr enw Saesneg arno yw Superb pitta. Mae'n perthyn i deulu'r Pitaod (Lladin: Pittidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. superba, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r pita gwych yn perthyn i deulu'r Pitaod (Lladin: Pittidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
The Foursome
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr William Dear yw The Foursome a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cafodd ei ffilmio yn British Columbia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Jackson Davies. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Kevin Dillon. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Dear ar 30 Tachwedd 1943 yn Toronto. Derbyniodd ei addysg yn Fordson High School.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Dear nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
King Kong's Adventures in The Heavenly Palace
Ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr Wu Pang yw King Kong's Adventures in The Heavenly Palace a gyhoeddwyd yn 1959. Fe'i cynhyrchwyd yn Hong Cong. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Cantoneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1959. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Ben-Hur sy’n ffilm epig hanesyddol o’r Unol Daleithiau gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 200 o ffilmiau Cantoneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Wu Pang ar 1 Ionawr 1909 yn Hong Cong.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Wu Pang nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Merlin's Shop of Mystical Wonders
Ffilm ffantasi llawn arswyd yw Merlin's Shop of Mystical Wonders a gyhoeddwyd yn 1996. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Shepherd, Texas
Dinas yn, yn nhalaith Texas, yw .
Merlin's Shop of Mystical Wonders
Y prif actor yn y ffilm hon yw Ernest Borgnine. Mae'r ffilm Merlin's Shop of Mystical Wonders yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Shepherd, Texas
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Shepherd, gan gynnwys:
Merlin's Shop of Mystical Wonders
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Scream sef ffilm arswyd gan Wes Craven. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
The Skulls 3
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr J. Miles Dale yw The Skulls 3 a gyhoeddwyd yn 2004. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd The Skulls III ac fe'i cynhyrchwyd gan Neal H. Moritz yng Nghanada ac Unol Daleithiau America Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Merlin's Shop of Mystical Wonders
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Skulls 3
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Clare Kramer, Steve Braun, Barry Bostwick, Bryce Johnson a Len Cariou. Mae'r ffilm The Skulls 3 yn 98 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm J Miles Dale ar 1 Ionawr 1961 yn Toronto. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1985 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol British Columbia.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd J. Miles Dale nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Henry Grattan
Gwleidydd o Iwerddon oedd Henry Grattan (3 Gorffennaf 1746 - 6 Mehefin 1820).
Cafodd ei eni yn Nulyn yn 1746 a bu farw yn Llundain.
Addysgwyd ef yng Ngholeg y Drindod, Dulyn. Yn ystod ei yrfa bu'n aelod o Gyfrin Gyngor yr Iwerddon, aelod Seneddol yn Senedd Iwerddon ac yn aelod Seneddol yn y Deyrnas Unedig.
Auxvasse, Missouri
Dinas yn, yn nhalaith Missouri, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Auxvasse, gan gynnwys:
Forebyggelse Af Hospitalsinfektioner
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1960. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Psycho sy’n ffilm llawn arswyd a dirgelwch gan feistr y genre yma, Alfred Hitchcock. Karsten Hjertholm oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Poul Hjertholm a Karsten Hjertholm sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Poul Hjertholm nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ick Und Die Berliner
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Bruno Kleberg yw Ick Und Die Berliner a gyhoeddwyd yn 1957. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1957. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Bridge on the River Kwai sy’n ffilm ryfel llawn propaganda a wnaed yn America-Lloegr, gan y cyfarwyddwr ffilm David Lean. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bruno Kleberg ar 2 Tachwedd 1927. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 27 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bruno Kleberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
A Perfect Getaway
Ffilm arswyd am drosedd gan y cyfarwyddwr David Twohy yw A Perfect Getaway a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd gan Ryan Kavanaugh a Mark Canton yn Unol Daleithiau America; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: Rogue, Relativity Media. Lleolwyd y stori ym Hawaii ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan David Twohy a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Boris Elkis. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Chris Hemsworth, Milla Jovovich, Kiele Sanchez, Marley Shelton, Timothy Olyphant, Steve Zahn, Holt McCallany, Dale Dickey a Tory Kittles. Mae'r ffilm A Perfect Getaway yn 97 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Tracy Adams sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm David Twohy ar 18 Hydref 1955 yn Los Angeles. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Talaith California, Long Beach.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd David Twohy nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cyfeillion Amgylchedd Iwerddon yn erbyn Llywodraeth Iwerddon
Mae Cyfeillion Amgylchedd Iwerddon v Llywodraeth Iwerddon, a elwir hefyd yn Achos Llys ar Newid Hinsawdd yn Iwerddon yn ddarn o ymgyfreitha newid hinsawdd yng Ngoruchaf Lys Iwerddon. Yn yr achos yma, diddymodd y Goruchaf Lys Gynllun Lliniaru Cenedlaethol 2017 Llywodraeth Iwerddon ar y sail nad oedd yn ddigon penodol ac felly nad oedd yn ateb gofynion Deddf Gweithredu Hinsawdd a Datblygu Carbon Isel 2015 (neu 'Deddf Hinsawdd 2015'). Gorchmynnodd y Goruchaf Lys i'r llywodraeth greu cynllun newydd a oedd yn cydymffurfio â Deddf Hinsawdd 2015.
Cefndir
bawd|Adran yr Amgylchedd, Hinsawdd a Chyfathrebu Iwerddon bawd|Clogwyni Moher, Iwerddon Roedd yr achos yn ymwneud â'r Cynllun Lliniaru Cenedlaethol (y Cynllun), a gyhoeddwyd ar 19 Gorffennaf 2017. Mae Deddf Hinsawdd 2015 yn darparu fframwaith ar gyfer sefydlu "economi carbon isel, hinsawdd gwydn ac sy'n amgylcheddol gynaliadwy erbyn diwedd y flwyddyn 2050". Mae Deddf Hinsawdd 2015 yn ei gwneud yn ofynnol, er mwyn galluogi'r Wladwriaeth i ddilyn yr amcan trosglwyddo cenedlaethol (the national transition objective), i'r llywodraeth gynhyrchu a chymeradwyo cynllun lliniaru cenedlaethol sy'n nodi "sut mae'n mynd i gyrraedd yr amcan trosglwyddo cenedlaethol" hwn.
Yn 2015, roedd gan Iwerddon yr allyriadau nwyon tŷ gwydr trydydd uchaf y pen yn yr UE. Yn 2017, cyflwynodd y Cyngor Cynghori ar Newid Hinsawdd, corff statudol annibynnol yn Iwerddon, ei adroddiad i'r llywodraeth. Rhagwelodd y byddai Iwerddon yn methu ei thargedau ar gyfer 2020 "o gryn dipyn". Adroddwyd bod polisïau a mesurau ychwanegol yn "hanfodol" i Iwerddon gyrraedd ei thargedau ar gyfer 2030 a bod angen gweithredu "polisïau ychwanegol effeithiol" ar frys ar gyfer targed 2050 Iwerddon. Dywedodd cadeirydd y Cyngor, yr Athro John Fitzgerald, fod y Cynllun yn cynnwys "ychydig o benderfyniadau" ac na fyddai'n ddigon i gyflawni amcan trosglwyddo cenedlaethol Iwerddon.
Daethpwyd â'r achos i'r llys gan grŵp o ymgyrchwyr amgylcheddol Friends of the Irish Environment (FIE), cwmni dielw wedi'i gyfyngu trwy warant ac elusen gofrestredig yn Iwerddon. Cafodd FIE ei ysbrydoli i ddwyn achos gan hinsawdd hinsawdd fyd-eang eraill, gan gynnwys achos Urgenda <i id="mwLg">a Juliana. yn erbyn UDA</i>. Dywedodd FIE eu bod yn gobeithio y byddai'r ymgyfreitha yn arwain at weithredu mwy uchelgeisiol gan y llywodraeth ar newid hinsawdd. Cafwyd cefnogaeth gyhoeddus sylweddol i benderfyniad FIE i ddwyn yr achos, gyda deiseb o gefnogaeth i'r plaintwyr wedi ennill dros 20,000 o lofnodion.
Uchel Lys
Yn yr Uchel Lys, dadleuodd FIE fod y Cynllun yn ultra vires Deddf Hinsawdd 2015 a bod y Cynllun yn torri hawliau o dan Confensiwn Ewrop ar Hawliau Dynol (ECHR) a Chyfansoddiad Iwerddon (y Cyfansoddiad). Dadleuodd fod y llywodraeth, wrth gymeradwyo'r Cynllun, wedi methu â gweithredu i sicrhau bod allyriadau'n cael eu lleihau yn y tymor byr a'r tymor canolig, ac felly y byddent yn methu â chyflawni targedau y mae'r gymuned ryngwladol yn eu hystyried yn angenrheidiol. Roedd yn dibynnu ar y ffaith, er gwaethaf cyngor y Panel Rhynglywodraethol ar Newid Hinsawdd, y byddai angen i allyriadau ostwng o leiaf 25-40% rhwng 1990-2020 i helpu i gyfyngu cynhesu byd-eang i 2 °C uwchlaw'r lefelau cyn-ddiwydiannol. Roedd y cynllun yn rhagweld cynnydd o 10% mewn allyriadau yn y cyfnod hwnnw. Nododd FIE y byddai angen gostyngiad hyd yn oed yn fwy i gyflawni nod Cytundeb Paris i gyfyngu cynhesu byd-eang i 1.5 °C uwchlaw lefelau cyn-ddiwydiannol. Ceisiodd FIE gael penderfyniad y llywodraeth i gymeradwyo'r Cynllun wedi'i ddileu a gofynnodd am orchymyn i'r Cynllun gael ei ddiwygio yn unol â gofynion Deddf Hinsawdd 2015.
Beresford, De Dakota
Dinas yn, yn nhalaith De Dakota, yw .
Cyfeillion Amgylchedd Iwerddon yn erbyn Llywodraeth Iwerddon
Uchel Lys
Dadleuodd y llywodraeth nad oedd modd cyfiawnhau'r Cynllun, fel polisi'r llywodraeth. Dadleuon nhw ymhellach, oherwydd bod FIE yn gwmni ac nid yn berson naturiol, nad oedd gan FIE unrhyw awdurdod i hawlio hawliau personol o dan yr ECHR na'r Cyfansoddiad.
Cyflwynodd Mr Ustus MacGrath y penderfyniad ar gyfer yr Uchel Lys ar 19 Medi 2019. Canfu'r Uchel Lys fod gan FIE awdurdod i ddod â dadleuon yn seiliedig ar hawliau a derbyniodd, at ddibenion yr achos, fod hawl gyfansoddiadol i 'amgylchedd sy'n gyson ag urddas dynol'. Fodd bynnag, canfu nad oedd y Cynllun yn torri'r hawl hon na'r hawliau cyfansoddiadol i fywyd neu uniondeb corfforol, fel yr honnodd FIE. Canfu'r Uchel Lys nad oedd y Cynllun yn ultra vires Deddf Hinsawdd 2015, gan nodi'r "ymyl disgresiwn sylweddol" a fwynhawyd gan y llywodraeth. Gwrthodwyd y 'rhyddhadau' a geisiwyd.
Y Goruchaf Lys
Roedd cyfansoddiad y Goruchaf Lys yn saith barnwr: Clarke CJ, Irvine P, O'Donnell J, MacMenamin J, Dunne J, O'Malley J a Baker J. Mae cyfansoddiad o'r fath wedi'i gadw ar gyfer achosion o bwysigrwydd neu gymhlethdod arbennig. Gwrandawyd yr achos dros ddau ddiwrnod. Cyflwynwyd y dyfarniad, a gafodd gefnogaeth unfrydol gan y saith barnwr, gan y Prif Ustus Clarke ar 31 Gorffennaf, 2020.
Dyfarnodd y Goruchaf Lys fod y Cynllun yn destun adolygiad barnwrol, gan nad oedd y Llys yn adolygu digonolrwydd polisi'r llywodraeth ond yn hytrach rhwymedigaeth y llywodraeth i gynhyrchu cynllun yn unol â Deddf Hinsawdd 2015.
Diddymodd y Goruchaf Lys y Cynllun, gan ddarganfod ei fod yn ultra vires y llywodraeth oherwydd nad oedd yn cydymffurfio â gofyniad Deddf Hinsawdd 2015 gan nad oedd yn darparu manylion penodol ynghylch sut y byddai'r amcan trosglwyddo cenedlaethol yn cael ei gyflawni. Canfu'r Llys nad oedd y Cynllun yn cynnwys y manylion sy'n ofynnol o dan Ddeddf Hinsawdd 2015. Galwodd Clarke CJ rannau o'r Cynllun yn "rhy amwys neu'n uchelgeisiol". Esboniodd y dylai'r Cynllun fod â digon o wybodaeth i alluogi aelod o'r cyhoedd sydd â diddordeb i ddeall ac asesu sut mae'r llywodraeth yn bwriadu cyflawni ei hamcanion i atal newid hinsawdd. Gorchmynnodd y Llys i'r llywodraeth wneud cynllun newydd sy'n cydymffurfio â Deddf Hinsawdd 2015 ac sy'n cwmpasu'r cyfnod llawn hyd at 2050. Dyfarnodd y Llys hefyd na ellir gwneud cynllun union yr un fath yn y dyfodol.
Er bod FIE yn llwyddiannus yn eu dadl ynghylch anghyfreithlondeb y Cynllun, buont yn aflwyddiannus yn eu dadleuon ar sail hawliau. Canfu'r Llys nad oedd FIE, fel endid corfforaethol, yn mwynhau'r hawl i fywyd nac uniondeb corfforol ac felly nad oedd ganddo'r awdurdod. Fodd bynnag, derbyniodd Clarke CJ y gallai hawliau cyfansoddiadol gael eu cynnwys mewn achos amgylcheddol priodol yn y dyfodol.
Ymateb
Cyfeiriwyd at y penderfyniad yn y cyfryngau Gwyddelig fel "trobwynt ar gyfer llywodraethu hinsawdd yn Iwerddon" ac fel "trobwynt". Roedd hefyd yn ennyn sylw'r cyfryngau rhyngwladol.
Dywedodd Gweinidog Gweithredu ar yr Hinsawdd, Rhwydweithiau Cyfathrebu a Thrafnidiaeth Iwerddon, Eamon Ryan, ei fod yn “croesawu” dyfarniad y Goruchaf Lys ac yn llongyfarch Cyfeillion yr Amgylchedd am ddwyn yr achos. Dywedodd fod yn rhaid defnyddio'r dyfarniad i "godi'r uchelgais" a "grymuso'r weithredu".
Effaith
Achos Hinsawdd Iwerddon oedd yr achos cyntaf lle roedd llysoedd Iwerddon yn dwyn y llywodraeth i gyfrif am eu diffyg gweithredu ar newid hinsawdd. Mae'r achos yn un o dri achos hinsawdd "strategol" proffil uchel tebyg yn rhyngwladol lle mae'r llys cenedlaethol uchaf wedi canfod nad yw polisïau lliniaru hinsawdd y llywodraeth yn cydymffurfio â'r gyfraith. Hwn oedd y trydydd achos hinsawdd yn fyd-eang i gyrraedd y llys cenedlaethol uchaf. Daeth y dyfarniad ar ôl i benderfyniad tebyg gael ei gadarnhau gan Goruchaf Lys yr Iseldiroedd yn achos Urgenda yn 2019. Dywedodd Tessa Khan, cyfreithiwr amgylcheddol a weithiodd ar yr achos hwnnw, fod penderfyniad Iwerddon yn lleddfu rhai pryderon y byddai penderfyniad yr Iseldiroedd yr unig un o'i fath. Galwodd Rapporteur Arbennig y Cenhedloedd Unedig ar hawliau dynol a'r amgylchedd, David R. Boyd, yr achos yn "benderfyniad pwysig" sy'n "gosod cynsail i lysoedd ledled y byd ei ddilyn".
Owain a'r Deinosoriaid
Disgrifiad byr
Stori lliwgar am Owain yn canfod casgliad o ddeinosoriaid yn yr atig, yn eu trwsio a'u mabwysiadu'n ffrindiau iddo'i hun; i blant 4-7 oed. Dilyniant i Owain a'r Brenin Eira.
Botwm Crys yn cadw lle
Jeme Tien-Yow
Ffilm am berson yw Jeme Tien-Yow a gyhoeddwyd yn 2000. Fe'i cynhyrchwyd yn Tsieina. Lleolwyd y stori yn Hebei. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieineeg Mandarin.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,550 o ffilmiau Tsieineeg Mandarin wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Alva Adams
Gwleidydd Americanaidd oedd Alva Adams (14 Mai, 1850 – 1 Tachwedd, 1922). Fe'i ganed yn Adamsville, Wisconsin. Roedd John Adams, ei dad, yn aelod o Gynulliad Talaith Wisconsin a Senedd Talaith Wisconsin. Gwasanaethodd am bedair blynedd a deufis fel pumed, degfed a 14eg Llywodraethwr Colorado rhwng 1887 a 1889, 1897 i 1899, ac am gyfnod fer ym 1905. Parhaodd ei gyfnod olaf fel Llywodraethwr ychydig dros ddau fis. Cyhoeddodd ef a'r Llywodraethwr blaenorol James Peabody eu gilydd yn Llywodraethwr anghyfreithlon, er bod y ddau wedi cyflawni arferion etholiadol anghyfreithlon. Yn y pen draw, diswyddodd y ddeddfwrfa Weriniaethol Adams, gan roi y swydd i Peabody. Ymddiswyddodd Peabody ar unwaith o blaid ei Is-lywodraethwr Jesse Fuller McDonald, a daeth y mater i ben.
Bu farw Adams yn Battle Creek, Michigan yn 72 mlwydd oed.
Owain a'r Lliwiau
Stori i blant cynradd gan Ian Whybrow (teitl gwreiddiol Saesneg: Harry and the Dinosaurs play Hide-and-Seek) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Emily Huws yw Owain a'r Lliwiau. Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Alva Adams
Mae Adams County, Colorado, wedi’i henwi er anrhydedd i Alva Adams, a chredir bod dinas Alva, Oklahoma wedi ei henwi ar ei ôl hefyd. Gwasanaethodd brawd iau Alva Adams, William Herbert "Billy" Adams hefyd fel Llywodraethwr Colorado rhwng 1927 a 1933. Gwasanaethodd mab Alva Adams, Alva Blanchard Adams, fel Seneddwr yr Unol Daleithiau o Colorado rhwng 1923 a 1925 ac o 1933 i 1941
Owain a'r Lliwiau
Disgrifiad byr
Stori am Owain yn dysgu am liwiau wrth chwilio am ei ffrindiau, y deinosoriaid; i blant 3-5 oed.
Botwm Crys yn cadw lle
La Braconne
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Serge Pénard yw La Braconne a gyhoeddwyd yn 1996. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Maurice Baquet, Francis Perrin, François Dyrek, Henri Guybet, Jean-Claude Massoulier, Arlette Balkis, Claude Brosset, Jacques Petitjean, Jean Lenoir ac Yves Belluardo.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Scream sef ffilm arswyd gan Wes Craven.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Serge Pénard nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lake Providence, Louisiana
Tref yn, yn nhalaith Louisiana, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Lake Providence, gan gynnwys:
Ace of The Saddle
Ffilm am y Gorllewin gwyllt heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr John Ford yw Ace of The Saddle a gyhoeddwyd yn 1919. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan George Hively.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Duke R. Lee, Harry Carey, Peggy Pearce, Vester Pegg, Zoe Rae a Joe Harris. Mae'r ffilm Ace of The Saddle yn 60 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Broken Blossoms sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig D. W. Griffith.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm John Ford ar 1 Chwefror 1894 yn Cape Elizabeth, Maine a bu farw yn Palm Desert ar 26 Mai 2008. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1913 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Uwchradd Portland.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd John Ford nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Luces De Candilejas
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Enrique Carreras yw Luces De Candilejas a gyhoeddwyd yn 1956. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alberto Castillo, Amelia Vargas, Miguel Frías de Molina, Gloria Ferrandiz, Francisco Charmiello, Guillermo Brizuela Méndez, Mario Baroffio, Francisco Álvarez a Luis Prendes. Mae'r ffilm Luces De Candilejas yn 80 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1956. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Searchers sy’n ffilm bropoganda gwrth-frodorion America gan y cowbois gwyn, gan y cyfarwyddwr ffilm John Ford. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Américo Hoss oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Enrique Carreras ar 6 Ionawr 1925 yn Lima a bu farw yn Buenos Aires ar 23 Chwefror 2010. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1951 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Enrique Carreras nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Louis 19, Le Roi Des Ondes
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Agathe de La Fontaine, Benoît Brière, Chantal Fontaine, Dominique Michel, Gilbert Lachance, Guillaume Lemay-Thivierge, Jean L'Italien, Martin Drainville, Patricia Tulasne, Sonia Laplante, Yves Jacques a Mireille Thibault. Mae'r ffilm Louis 19, Le Roi Des Ondes yn 95 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1994. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Forrest Gump ffilm glasoed gan Robert Zemeckis. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Michel Poulette ar 1 Ionawr 1950 yn Sainte-Élisabeth.
Lludwymon
Gwymon algâu brown mawr yw lludwymon (hefyd môr-wiail, morwiail , brŵal , brwydd)  sy'n ffurfio'r urdd Laminariales. Mae tua 30 gwahanol genws. Er gwaethaf ei ymddangosiad, nid yw gwymon yn cael ei alw'n blanhigyn - mae'n heterokont, sydd yn grŵp cwbl anghysylltiedig o organebau.
Louis 19, Le Roi Des Ondes
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Michel Poulette nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lludwymon
Mae brŵydd yn tyfu mewn "coedwigoedd tanddwr" (coedwigoedd gwymon) mewn cefnforoedd bas, a chredir iddo ymddangos yn oes y Mïosen, 5 i 23 miliwn o flynyddoedd yn ôl. Mae angen dŵr llawn maetholion ar yr organebau gyda thymheredd rhwng 6 ac 14°C. Maent yn adnabyddus am eu cyfradd twf uchel - gall y genera Macrocystis a Nereocystis dyfu mor gyflym â hanner metr y dydd, gan gyrraedd rhwng 30 ac 80 metr.
Trwy'r 19eg ganrif, roedd y gair "kelp" yn Saesneg yn gysylltiedig yn agos â gwymon y gellid ei losgi i gael lludw soda (sodiwm carbonad yn bennaf). Roedd y gwymon a ddefnyddiwyd yn cynnwys rhywogaethau o'r ddau ddosbarth Laminariales a Fucales. Defnyddiwyd y gair "kelp" hefyd yn uniongyrchol i gyfeirio at y lludw wedi'i brosesu hyn, lludw gwymon yn Gymraeg.
Disgrifiad
Yn y rhan fwyaf o frŵydd, mae'r thalws (neu'r corff) yn cynnwys strwythurau gwastad neu dail a elwir yn llafnau. Mae llafnau'n tarddu o strwythurau hirgul tebyg i goesyn, - 'stipe' yn Saesneg. Mae'r holdfast, strwythur tebyg i wreiddiau, yn angori'r brŵydd i swbstrad y cefnfor a chreigiau. Mae pledrennau llawn nwy (niwmatocysts) yn ffurfio ar waelod llafnau rhywogaethau Americanaidd, fel Nereocystis lueteana ( Mert. & Post & Rupr.) i ddal llafnau'r brŵydd yn agos at yr wyneb.
Twf ac atgenhedlu
chwith|bawd| [[Plymio sgwba|Deifio sgwba mewn coedwig brŵydd yng Nghaliffornia]] Mae twf yn digwydd ar waelod y meristem, lle mae'r llafnau a'r stipe yn cwrdd. Gall y twf gael ei gyfyngu gan bori. Gall draenogod y môr, er enghraifft, leihau ardaloedd cyfan i fod yn hesb draenogiaid. Mae cylch bywyd brŵydd yn cynnwys cam sporoffyt diploid a chamloid gametoffyt. Mae'r cyfnod haploid yn dechrau pan fydd yr organeb aeddfed yn rhyddhau llawer o sborau, sydd wedyn yn egino i ddod yn gametoffytau gwrywaidd neu fenywaidd. Yna mae atgenhedlu rhywiol yn arwain at ddechrau'r cam sporoffyt diploid, a fydd yn datblygu'n unigolyn aeddfed.
Yn gyffredinol, mae'r thali parenchymatous wedi'u gorchuddio â haen o lyslyn, yn hytrach na cwtigl.