cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Llannerch Aeron
Hanes ystad Llannerch Aeron
Mae'r cofnodion am ystad Llanerchaeron yn dechrau pan werthodd y teulu Gwynne 'Blas yn Llanychayron" a thua 500 erw o dir i Lywelyn Parri yn 1634. Mae'n debyg bod darn o'r plas hwnnw wedi goroesi ym muriau'r bragdy a muriau'r parlwr bach. Cynyddodd maint yr ystad yn 1689 trwy briodas a'r teulu Lewis o Blas Ciliau Aeron. Erbyn diwedd y 18g roedd yr ystad yn ffynnu digon i'r Cyrnol William Lewis allu codi tŷ newydd, a gynlluniwyd gan John Nash ac a adeiladwyd yn 1794-95. Adeiladwyd y tai ffarm tua'r un pryd â'r tŷ, o bosib yn ôl cynllun gan asiant i John Nash. Ychwanegwyd ystafell biliard wrth ymyl y tŷ yn 1843, yna rhod ddŵr yn 1852 a thŷ i'r beili yn 1863. Newidiwyd fawr ddim ar y tŷ ei hunan. Gostyngwyd rhai o'r ffenestri'r llofft, ac ychwanegwyd ffenestr grom i'r parlwr bach yn 1854.
bawd|chwith|Yr adeiladau fferm
Ehangodd yr ystad eto trwy briodas a'r teulu Lewes o Lysnewydd. Erbyn dechrau'r 20g roedd rhyw 4,400 erw yn perthyn i'r ystad. Bu gweddw yr Uwchgapten John Lewis, sef mab Cyrnol William Lewis, yn rheoli'r ystad am 62 mlynedd, o 1855 pan fu farw ei gŵr hyd at ei marwolaeth yn 1917. Roedd Mary Ashby Lewis yn uchel iawn ei pharch, gan drin gweithwyr yr ystad a'i thenantiaid yn dda. Ni chafodd neb o'r tenantiaid eu bwrw allan wedi etholiad 1868.
Candesartan
Mae candesartan (rINN) yn wrthweithydd derbynyddion angiotensin II a ddefnyddir yn bennaf i drin pwysedd gwaed uchel. Y fformiwla cemegol ar gyfer y cyffur hwn yw C₂₄H₂₀N₆O₃. Mae candesartan yn gynhwysyn actif yn Atacand.
Defnydd meddygol
Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:
Enwau
Caiff cyffuriau eu hadnabod gan amryw o enwau gwahanol yn aml. Enw cemegol y cyffur hen yw Candesartan, ond rhoddir enwau masnachol a brand iddo hefyd, gan gynnwys;
Annette Reijerman
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Zevenaar, yr Iseldiroedd oedd Annette Reijerman (1770 – 3 Hydref 1835).
Teinobasis debeauforti
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Teinobasis debeauforti sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Teinobasis.
Annette Reijerman
Bu'n briod i Louis Moritz.
Cwmwl o Dystion
Cyfrol o ysgrifau ar hanes Cristnogaeth yng Nghymru wedi'i golygu gan E. Wyn James yw Cwmwl o Dystion. Gwasg Dinefwr a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1977. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Hiroaki Morishima
Pêl-droediwr o Japan yw  (ganed 30 Ebrill 1972).
Cwmwl o Dystion
Disgrifiad byr
Cyfrol o ysgrifau ar hanes Cristnogaeth yng Nghymru, gan R. Tudur Jones, J. Gwyn Davies, R. Geraint Gruffydd, Eifion Evans, Leighton H. James, Bobi Jones, E. Wyn James a Geoffrey Thomas.
Fire On The Mountain
Ffilm ddogfen yw Fire On The Mountain a gyhoeddwyd yn 1996. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Geldeston
Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy Geldeston. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Norfolk.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil poblogaeth o 397.
60au
1g CC - 1g - 2g
10au 20au 30au 40au 50au - 60au - 70au 80au 90au 100au 110au
80 81 82 83 84 85 86 87 88 89
Corbarot Finsch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Corbarot Finsch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: corbarotiaid Finsch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Micropsitta finschii; yr enw Saesneg arno yw Finsch’s pygmy parrot. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: Psittacidae) sydd yn urdd y Psittaciformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. finschii, sef enw'r rhywogaeth.
Y ganwraidd rosliw
Planhigyn blodeuol cosmopolitan, lluosflwydd yw Y ganwraidd rosliw sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Polygonaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Persicaria pensylvanica a'r enw Saesneg yw Pinkweed. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Pinclys.
Mae hefyd yn blanhigyn bytholwyrdd.
Wootton, Swydd Bedford
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Bedford, Dwyrain Lloegr, ydy Wootton. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Bedford.
Rhestr o ganeuon a recordiwyd gan Gôr Meibion y Moelwyn
Dyma restr o ganeuon a recordiwyd gan Gôr Meibion y Moelwyn. Nid yw'r rhestr yn orffenedig, ac mae'r ffeiliau yn dameidiau i aros pryd, sef y 30 eiliad cyntaf o'r traciau a recordiwyd ar label/i Cwmni Recordiau Sain.
Recordiwyd y canlynol gyda Band Arian yr Oakeley ar label Sain:
Le Porno Cameriere
Ffilm bornograffig gan y cyfarwyddwyr Hans Billian a Alois Brummer yw Le Porno Cameriere a gyhoeddwyd yn 1975. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Zimmermädchen machen es gern.. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1975. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd One Flew Over the Cuckoo's Nest sef ffilm gan Milos Forman am ysbyty meddwl.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hans Billian nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Delfrydwr
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Igor Pretnar yw Delfrydwr a gyhoeddwyd yn 1976. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Idealist ac fe’i cynhyrchwyd yn Iwgoslafia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Slofeneg a hynny gan Ivan Cankar.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Stevo Žigon, Radko Polič, Janez Albreht a Milena Zupančič.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1976. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rocky gan y cyfarwyddwr ffilm John G. Avildsen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 210 o ffilmiau Slofeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Igor Pretnar ar 3 Ebrill 1924 yn Ljubljana a bu farw yn yr un ardal ar 1 Ionawr 1968. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1948 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Igor Pretnar nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Happy New Year, Colin Burstead.
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Ben Wheatley yw Happy New Year, Colin Burstead. a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ben Wheatley a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Clint Mansell.
Capel y Bedyddwyr Cymraeg, Tabernacl, Caerdydd
Mae Capel y Bedyddwyr Cymraeg, Tabernacl yn gapel Cristnogol sydd wedi bod yn gwasanaethu Bedyddwyr Cymraeg yng nghanol Caerdydd ers 1821. Cafodd y capel ei ymestyn ym 1865, ac mae'n dal bron i 1,000 o addolwyr. Ceir ffenestri lliw ar hyd y capel gan gynnwys dwy ffenestr o fedydd yr Iesu gan Goodwin Lewis a chopi o'r Swper Olaf gan Leonardo Da Vinci. Yn 1907 gosodwyd organ newydd gan gwmni Griffiths & Stroud o Gaerfaddon.
Happy New Year, Colin Burstead.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alexandra Maria Lara, Charles Dance, Sam Riley, Doon Mackichan, Peter Ferdinando, Neil Maskell a Hayley Squires. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Laurie Rose oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ben Wheatley sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ben Wheatley ar 1 Ionawr 1972 yn Billericay.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ben Wheatley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Teinobasis debeauxi
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Teinobasis debeauxi sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Teinobasis.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Plas Penmynydd
Yn 1576 y codwyd Plas Penmynydd a hynny gan deulu'r Tuduriaid ym Mhenmynydd, Ynys Môn ar safle plasdy cynharach, tua dwy filltir o Lanfair Pwllgwyngyll. Yma y ganwyd Owain Tudur, priod Catrin o Valois. Mae'r plasty, bellach, mewn dwylo preifat.
Ymwelodd y bardd Iolo Goch â'r plasdy rhywbryd yn y cyfnod 1367-82. Mae'n moli croeso hael Goronwy ap Tudur Fychan (Gronw Fychan) ac yn cymharu Penmynydd i aelwyd llys Urien Rheged:
Griseoffwlfin
Mae griseoffwlfin yn feddyginiaeth wrthffyngol a ddefnyddir i drin nifer o fathau o ddermatoffytosis (tarwdenni). Y fformiwla cemegol ar gyfer y cyffur hwn yw C₁₇H₁₇ClO₆. Mae griseoffwlfin yn gynhwysyn actif yn Gris-PEG.
Defnydd meddygol
Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:
Enwau
Caiff cyffuriau eu hadnabod gan amryw o enwau gwahanol yn aml. Enw cemegol y cyffur hen yw Griseoffwlfin, ond rhoddir enwau masnachol a brand iddo hefyd, gan gynnwys;
Cúige Mumhan
Talaith fwyaf deheuol Iwerddon yw Cúige Mumhan neu An Mhumhain (Gymraeg:Siroedd Mumhan, Saesneg: The Province of Munster or Munster). Corc yw dinas fwyaf Mumhan.
200px|bawd|dim|Lleoliad Mumhan yn Iwerddon
Roarin' Guns
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Sam Newfield yw Roarin' Guns a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Oliver Wallace.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Jack Greenhalgh oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Sam Newfield ar 6 Rhagfyr 1899 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Los Angeles ar 22 Ionawr 2012.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sam Newfield nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Las Razones Del Corazón
Ffilm ddrama llawn melodrama gan y cyfarwyddwr Arturo Ripstein yw Las Razones Del Corazón a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd gan José María Morales a Roberto Fiesco ym Mecsico a Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Paz Alicia Garciadiego a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan David Mansfield.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Arcelia Ramírez, Plutarco Haza, Patricia Reyes Spíndola, Vladimir Cruz ac Alejandro Suárez. Mae'r ffilm Las Razones Del Corazón yn 119 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Alejandro Cantú oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Madame Bovary, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Gustave Flaubert a gyhoeddwyd yn 1857.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arturo Ripstein ar 13 Rhagfyr 1943 yn Ninas Mecsico. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1965 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Iberoamericana.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arturo Ripstein nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Var Finns Min Seger?
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Suzanne Khardalian a PeÅ Holmquist yw Var Finns Min Seger? a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Suzanne Khardalian ar 5 Chwefror 1956 yn Beirut.
John Ceiriog Hughes
Bardd o Gymro oedd John Ceiriog Hughes (25 Medi 1832 – 23 Ebrill 1887), a aned ar fferm Penybryn, Llanarmon Dyffryn Ceiriog. Dan ei enw barddol adnabyddus Ceiriog yr oedd efallai y mwyaf poblogaidd a dylanwadol o feirdd Cymru yn ail hanner y 19g. Roedd yn gyfaill i R. J. Derfel, Creuddynfab ac Idris Fychan.
Bywgraffiad
Roedd mam Ceiriog, Phoebe, yn gweithio fel bydwraig ac yn meiddiannu dealltwriaeth neilltuol o dda o rinweddau llysiau ar gyfer gwella pobl. Yn un o wyth o blant, roedd Ceiriog yn ffefryn yn llygaid ei fam a cafodd ei sbwylio ganddi. Dechreuodd Ceiriog farddoni tra'n ddisgybl yn Ysgol Nant y Glôg ar ôl derbyn llyfr ar ramadeg Cymraeg gan ei dad, Richard, a oedd yn cynnwys adran ar sut i gynghaneddu. Pan yn 18 oed, ym 1849, gadawodd Ceiriog Llanarmon, a mynd i fyw i Fanceinion. Bu'n gweithio mewn siop Groser yn Oxford Street, Manceinion am gyfnod, cyn iddo agor siop groser ei hun ar Charles Street, Manceinion ym 1854.
Yn y cyfnod 1845-1862 bu William Williams (Creuddynfab) yn gweithio fel meistr stesion ar y rheilffordd newydd yn ardal y Pennines. Yno daeth yn gyfaill i Geiriog. Cafodd waith iddo ar y rheilffordd a daeth yn ddylanwad mawr ar y bardd ieuanc, megis perthynas athro a disgybl. Wedi ymweliad gan Creuddynfab, a oedd erbyn hynny wedi ei benodi'n ysgrifennydd cyntaf Cymdeithas yr Eisteddfod Genedlaethol, penderfynnodd Ceiriog werthu'r siop a chanolbwyntio ar farddoni. Arweiniodd y newid hwn i Ceiriog ddechrau yfed alcohol yn drwm. Dychwelodd Ceiriog i Gymru ym 1865 ar ôl derbyn swydd fel gorsaf-feistr yng ngorsaf drennau Llanidloes. Wedi dychwelyd i Gymru, parhaodd y bardd i yfed yn drwm a bu farw yn ddyn tlawd, 54 blwydd oed, ym 1887.
Gwaith llenyddol
bawd|260px|Ceiriog (ar y chwith) gydag [[Eos Môn tua 1875]] Un o nodweddion barddoniaeth Ceiriog yw'r ffaith fod ei waith yn ymgeisio i ddyrchafu'r Cymry ac i greu diwylliant Cymreig newydd yn dilyn cyhoeddiad yr adroddiad sarhaus y 'Llyfrau Gleision' ar addysg yng Nghymru. Fe ysgrifennai Ceiriog gerddi syml a oedd yn gweddu'n dda i gerddoriaeth.
Bardd telynegol oedd Ceiriog. Canai ar yr hen alawon Cymreig. Daeth i sylw cenedlaethol pan enillodd yn Eisteddfod Fawr Llangollen yn 1858 am rieingerdd, Myfanwy Fychan o Gastell Dinas Brân. Mae rhai o'i gerddi yn aros yn boblogaidd heddiw, er enghraifft Dafydd y Garreg Wen, Nant y Mynydd, a'r dilyniant o gerddi Alun Mabon gyda'u llinellau enwog am barhad cenedl y Cymry dros y canrifoedd:
<poem style="margin-left: 5em"> Aros mae'r mynyddau mawr, Rhuo trostynt mae y gwynt.
Er bod ei ganeuon yn bruddglwyfus a theimladol yn ôl safonau diweddar, medrai ysgrifennu rhyddiaith ddychanol hefyd, gan ddychanu sefydliadau fel yr Eisteddfod a thuedd amlwg yr oes at barchusrwydd a lledneisrwydd, yn arbennig yn y cyfrolau Gohebiaethau Syr Meurig Crynswth.
Cymynrodd
Fe ddywedodd O.M. Edwards fod Ceiriog wedi 'gwneud mwy dros farddoniaeth Cymru na holl gywyddwyr a chynganeddwyr y canrifoedd'. Mae ei farddoniaeth yn parhau i fod ymysg y cerddi mwyaf poblogaidd yng Nghymru hyd heddiw.
Llyfryddiaeth
bawd|260px
Free Fire
Ffilm gomedi llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Ben Wheatley yw Free Fire a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Boston a Massachusetts. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Amy Jump. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Deuteronomium a Datguddiad
Sylwadau esboniadol ar lyfrau Deuteronomium a Datguddiad gan John Rice Rowlands yw Deuteronomium a Datguddiad. Cyhoeddiadau'r Gair a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2002. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Free Fire
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Brie Larson, Cillian Murphy, Armie Hammer, Sharlto Copley, Sam Riley, Noah Taylor, Patrick Bergin, Jack Reynor, Enzo Cilenti, Michael Smiley a Babou Ceesay. Mae'r ffilm Free Fire yn 91 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Deuteronomium a Datguddiad
Disgrifiad byr
Llyfryn sy'n cynnig casgliad defnyddiol o sylwadau esboniadol a phwyntiau trafod wedi eu seilio ar lyfrau Deuteronomium a Datguddiad.
Botwm Crys yn cadw lle
Gillingham, Norfolk
Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy Gillingham. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Norfolk.
Free Fire
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Misty Dawn oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ben Wheatley ar 1 Ionawr 1972 yn Billericay.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ben Wheatley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lake of Fire
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Tony Kaye yw Lake of Fire a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Anne Dudley. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Principio y Fin
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Arturo Ripstein yw Principio y Fin a gyhoeddwyd yn 1993. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Cafodd ei ffilmio ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Paz Alicia Garciadiego a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Lucía Álvarez.
Lake of Fire
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Noam Chomsky, Alan Dershowitz, Peter Singer a Randall Terry. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Sequani
Llwyth Celtaidd yng nghanolbarth Gâl oedd y Sequani. Roedd eu tiriogaethau o gwmpas rhan uchaf dalfyrch yr Arar (Afon Saone heddiw), yn cyfateb i Franche-Comté a rhan o Fwrgwyn. Eu prifddinas oedd Vesontio, Besançon heddiw.
Lake of Fire
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Tony Kaye oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Principio y Fin
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Blanca Guerra, Bruno Bichir, Luis Felipe Tovar, Alberto Estrella, Ernesto Laguardia Longega, Verónica Merchant a Julieta Egurrola. Mae'r ffilm Principio y Fin yn 188 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Sequani
Ychydig cyn i Iŵl Cesar ddechrau ei ymgyrchoedd yng Ngâl, roedd y Sequani wedi ochri gyda'r Arverni yn erbyn yr Aedui, ac wedi llogi'r Suebi dan Ariovistus i groesi Afon Rhein i'w cynorthwyo yn 71 CC. Gorchfygwyd yr Aedui, ond yna gwrthododd Ariovistus ymadael, gan gipio traean o diriogaeth y Sequani a bygwth cymryd traean arall.
Lake of Fire
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tony Kaye ar 8 Gorffenaf 1952 yn Llundain. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1995 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Principio y Fin
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1993. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Jurassic Park a gyfarwyddwyd gan Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Lake of Fire
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Principio y Fin
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arturo Ripstein ar 13 Rhagfyr 1943 yn Ninas Mecsico. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1965 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Iberoamericana.
Lake of Fire
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tony Kaye nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gorsaf Ofod Ryngwladol
Gorsaf Ofod Ryngwladol (International Space Station, ISS, Междунаро́дная косми́ческая ста́нция, МКС) yw enw'r unig orsaf ofod sydd yn y gofod heddiw. Lloeren artiffisial ydyw wedi'i llunio ar ffurf nifer o fodiwlau a gellir ei gweld yn y cyfnos gyda'r llygad noeth; dyma'r gwrthrych artiffisial mwyaf sy'n cylchu'r Ddaear. Mae llawer o wledydd wedi cyd-weithio er mwyn adeiladu'r orsaf, gan gynnwys Rwsia gyda'i roced Proton a Soyuz, yr Unol Daleithiau gyda'r wennol ofod, Siapan, Canada, a'r gwledydd sy'n aelodau o'r ESA (Sefydliad Gofod Ewropeaidd (European Space Agency).
Principio y Fin
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gorsaf Ofod Ryngwladol
Lansiwyd y modiwl cyntaf yn 1998. Mae'r ISS, fel y caiff ei hadnabod, yn cynnwys elfen fechan o ddisgyrchiant a'i phwrpas yw caniatáu i ofodwyr oddi mewn iddi gynnal arbrofion mewn bioleg, bioleg dynol, ffiseg, seryddiaeth, meteroroleg a meysydd eraill.
Toshihide Saito
Pêl-droediwr o Japan yw  (ganed 20 Ebrill 1973).
Gorsaf Ofod Ryngwladol
Profodd y gwaith ymchwil hyd yma fod effaith tymor hir byw mewn man heb ddisgyrchiant yn gwanhau cyrff y gofodwyr: atroffi'r cyhyrau a lleihau'r esgyrn er enghraifft. Bydd canlyniadau'r gwaith ymchwil a'r holl ddata'n cael eu defnyddio i benderfynu a yw byw ar roced heb ddisgyrchiant ar daith tymor hir (e.e. taith 6-mis i'r Blaned Mawrth) yn bosibl. Hyd yma, canfuwyd fod cryn risg i'r gofodwr gyda thorri esgyrn a chyfyngiadau o ran symud y corff yn debygol.
Principio y Fin
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arturo Ripstein nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gorsaf Ofod Ryngwladol
bawd|dim|350px|Y gofodwr Tracy Caldwell Dyson yn Cupola ISS
Fflewyn
Sant o Gymro oedd Fflewyn (fl. 6g). Ef yw sefydlwr traoddiadol a nawddsant eglwys Llanfflewyn, ym mhlwyf Llanrhuddlad ar Ynys Môn.
Hanes a thraddodiad
Ychydig iawn a wyddys am y sant ei hun. Dywed traddodiad ei fod yn fab i Ithel Hael (Ithael Hael). Ceir dwy achrestr o blant Ithel. Yn y gyntaf cyfeirir at y seintiau Tanwg a Gredifael (a Fflewyn) fel plant iddo. Cysylltir yr rhain â Gwynedd. Mae'r achrestr arall yn ei wneud yn frawd i'r seintiau Tecwyn, Tegai, Trillo, Twrog, Llechid, a Baglan.
Dywedir fod Fflewyn yn un o oruchwylwyr clas enwog Hendy Gwyn ar Dâf, gyda'i frawd Gredifael.
Dethlir gwylmabsant Fflewyn ar 11 Rhagfyr (neu'r 12fed).
Surge of Power: The Stuff of Heroes
Ffilm gorarwr gan y cyfarwyddwr Mike Donahue yw Surge of Power: The Stuff of Heroes a gyhoeddwyd yn 2004. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Betamethason
Mae betamethason yn feddyginiaeth Steroid. Y fformiwla cemegol ar gyfer y cyffur hwn yw C₂₂H₂₉FO₅. Mae betamethason yn gynhwysyn actif yn Sernivo, Diprolene a Luxiq.
Defnydd meddygol
Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:
Enwau
Caiff cyffuriau eu hadnabod gan amryw o enwau gwahanol yn aml. Enw cemegol y cyffur hen yw Betamethason, ond rhoddir enwau masnachol a brand iddo hefyd, gan gynnwys;
Aldermaston
Pentref a phlwyf sifil yn Berkshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Aldermaston. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gorllewin Berkshire.
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,121.
The Same River Twice
Ffilm ddogfen yw The Same River Twice a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Colomen ddaear bigbraff
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Colomen ddaear bigbraff (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: colomennod daear pigbraff) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Trugon terrestris; yr enw Saesneg arno yw Thick-billed ground pigeon. Mae'n perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: Columbidae) sydd yn urdd y Columbiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. terrestris, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r colomen ddaear bigbraff yn perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: Columbidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
La isla de las mentiras
Ffilm ddrama llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Paula Cons yw La isla de las mentiras ("Ynys y celwyddau) a gyhoeddwyd yn 2020. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Lleolwyd y stori yn Sálvora Island. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Paula Cons.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Darío Grandinetti, Celso Bugallo Aguiar, Aitor Luna, Ana Santos a Nerea Barros.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2020. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Run. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Aitor Mantxola oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Julia Juániz Martínez sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Llythyr Iago
Un o lyfrau'r Testament Newydd yw Llythyr Iago (talfyriad: IAGO). Dyma'r unig lyfr yn y Beibl a briodolir i Sant Iago (a ferthyrwyd yn 44 OC). Ond ceir sawl Iago arall yn yr eglwys fore ac ar sail nodweddion ieithyddol ymddengys fod Groeg y llythyr yn perthyn i gyfnod diweddarach na'r ganrif gyntaf OC. Cafodd ei dderbyn fel llyfr canonaidd yng Nghyngor eglwysig Carthago yn 397 OC, ond yn ystod y diwygiad, gwrthwynebwyd ei statws canonaidd gan rai ddiwinyddion, yn enwedig Martin Luther.
La isla de las mentiras
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paula Cons ar 1 Ionawr 1976 yn A Coruña.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Paula Cons nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gmail
bawd|Logo Gmail Gwasanaeth ebost gan Google yw Gmail. Am gyfnod roedd rhaid i'r gwasanaeth ddefnyddio'r enw Googlemail yn y Deyrnas Unedig oherwydd fod cwmni arall yn berchen ar nod masnach 'Gmail' yn y D.U. Fe setlwyd y mater yn Mai 2010.
Môr Barents
Môr sy'n rhan o Gefnfor yr Arctig yw Môr Barents. Saif i'r gogledd o Norwy a rhan ewropeaidd Rwsia, gyda Chulfor Kara a Novaya Zemlya yn ei wahanu oddi wrth Fôr Kara yn y dwyrain. Cafodd ei enw ar ôl y fforiwr Willem Barents o'r Iseldiroedd.
Gmail
Mae'r gwasanaeth ar gael mewn 72 iaith, gan gynnwys y Gymraeg ers Mai 2012. Enillodd Gmail yr ail wobr yn "100 Cynnyrch Gorau o 2005" gan PC World, tu ôl i Mozilla Firefox.
Mae Gmail yn anwybyddu atalnod llawn mewn cyfeiriad ebost, e.e. mae'r cyfeiriad enghraifft@gmail.com yr un peth a engh.raifft@gmail.com. Mae Gmail yn cydnabod hyn yn eu dogfennau helpu. Gall Google orffen cyfrif Gmail ar ôl naw mis o anweithgarwch.
Môr Barents
Mae'r dŵr ychydig yn gynhesach nag y disgwylid i fôr sydd cyn belled i'r gogledd, ac mae'n fan pysgota pwysig, yn enwedig am y Penfras. Y ddinas fwyaf ar arfordir Môr Barents yw Murmansk, a ddefnyddir fel porthladd gan lynges Rwsia. Mae Afon Petsiora yn aberu yn y môr yma.
bawd|250px|dim|Lleoliad Môr Barents
Hamilton, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Hamilton, gan gynnwys:
Birth Control: Is It Up to Us?
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Kevin Peeples yw Birth Control: Is It Up to Us? a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Kevin Peeples.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jim Bob Duggar a Michelle Duggar. Mae'r ffilm Birth Control: Is It Up to Us? yn 117 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Kevin Peeples oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Kevin Peeples sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kevin Peeples nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ratko Mladić
Cyn-gadfridog Serbaidd o wlad Bosnia yw Ratko Mladić (Serbeg: Ратко Младић, ganwyd 12 Mawrth 1943) a wasanaethodd yn Bennaeth Staff Byddin Republika Srpska yn ystod Rhyfel Bosnia.
Ymunodd â Byddin Pobl Iwgoslafia ym 1965, a daeth i sylw'r byd yn ystod Rhyfel Bosnia (1992–95) pan arweiniodd lluoedd Republika Srpska, sef y weriniaeth Serbaidd ethnig yn y wlad a elwir heddiw Bosnia-Hertsegofina. Fel pennaeth y fyddin, roedd ganddo gyfrifoldeb trwy orchymyn dros Warchae Sarajevo (1992–96) a chyflafan Srebrenica. Ym 1995 cafodd ei dditio gan y Tribiwnlys Troseddol Rhyngwladol ar gyfer y cyn-Iwgoslafia (ICTY) am hil-laddiad, troseddau rhyfel, a throseddau yn erbyn dynoliaeth. Wedi'r rhyfel, bu helfa hir i ddal Mladić a throseddwyr honedig eraill o'r rhyfel, gan gynnwys y cyn-arlywydd Republika Srpska Radovan Karadžić.
Cafodd ei arestio gan luoedd diogelwch Serbia ar 26 Mai 2011 yn Lazarevo, Serbia. Cafwyd Mladić yn euog o ddeg allan o'r 11 o gyhuddiadau yn ei erbyn, a'i ddedfrydu i garchar am oes ar 22 Tachwedd 2017.
El Secuestrador
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Leopoldo Torre Nilsson yw El Secuestrador a gyhoeddwyd yn 1958. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Lleolwyd y stori yn Buenos Aires. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Beatriz Guido a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Juan Carlos Paz a Juan Ehlert. Dosbarthwyd y ffilm gan Argentina Sono Film S.A.C.I.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Leonardo Favio, Lautaro Murúa, Osvaldo Terranova, Enrique Pinti, Amalia Bernabé, Jorge Villalba, María Vaner, María Esther Corán, Beto Gianola, Carmen Giménez, Luis Orbegoso, Mario Savino, Oscar Orlegui, Rolando Dumas, Carlos López Monet a Jorge Palaz. Mae'r ffilm El Secuestrador yn 75 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1958. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Vertigo sy’n ffilm drosedd a dirgelwch Americanaidd gan Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Alberto Etchebehere oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Jorge Garate sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Leopoldo Torre Nilsson ar 5 Mai 1924 yn Buenos Aires a bu farw yn yr un ardal ar 1 Mehefin 1979. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1947 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Leopoldo Torre Nilsson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Teinobasis dolabrata
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Teinobasis dolabrata sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Teinobasis.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Ammoniak Til Halm
Ffilm ddogfen yw Ammoniak Til Halm a gyhoeddwyd yn 1982. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1982. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner sef film noir, dystopaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Ridley Scott.
Connachta
Talaith yng ngorllewin Iwerddon yw Connachta neu Cúige Chonnacht (Saesneg:Connacht neu Province of Connacht).
Ammoniak Til Halm
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Connachta
200px|bawd|dim|Lleoliad Connacht yn Iwerddon
Spectinomycin
Mae spectinomycin, sy’n cael ei werthu dan yr enw masnachol Trobicin ymysg eraill, yn wrthfiotic sy’n ddefnyddiol at drin heintiau hadlif. Y fformiwla cemegol ar gyfer y cyffur hwn yw C₁₄H₂₄N₂O₇.
Defnydd meddygol
Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:
Enwau
Caiff cyffuriau eu hadnabod gan amryw o enwau gwahanol yn aml. Enw cemegol y cyffur hen yw Spectinomycin, ond rhoddir enwau masnachol a brand iddo hefyd, gan gynnwys;
Rouen
bawd|Rouen bawd|Calon hanesyddol Rouen: yr afon a'r eglwys gadeiriol. Dinas yn Normandi yng ngogledd-orllewin Ffrainc yw Rouen. Hi oedd prifddinas hanesyddol Normandi, ac mae'n brifddinas région Normandi a département Seine-Maritime. Saif ar Afon Seine. Yn 2007, roedd poblogaeth yr ardal ddinesig yn 541,410, ac amcangyfrifwyd fod poblogaeth y ddinas ei hun yn 109,000.
Llysiau-Solomon persawrus
Planhigyn blodeuol cosmopolitan, lluosflwydd yw Llysiau-Solomon persawrus sy'n enw lluosog. Mae'n perthyn i'r teulu Polygonaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Polygonatum odoratum a'r enw Saesneg yw Angular solomon's-seal. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Llysiau Solomon Persawrus.
Rouen
Sefydlwyd Rouen fel Ratumacos gan lwyth Celtaidd y Veliocassi. Galwai'r Rhufeiniaid y ddinas yn Rotomagus. Wedi i dalaith Gallia Lugdunensis gael ei rhannu'n ddau dan yr ymerawdwr Diocletian, daeth Rouen yn brifddinas Gallia Lugdunensis II.
O 912, Rouen oedd prifddinas Dugiaeth Normandi ac yno yr oedd Dugaid Normandi yn byw hyd nes i Gwilym Goncwerwr adeiladu castell yn Caen. Yn ystod y Rhyfel Can Mlynedd, ildiwyd y ddinas i'r Saeson yn 1419. Yma y llosgwyd Jeanne d'Arc ar 30 Mai, 1431. Cipiodd y Ffrancod y ddinas yn ôl yn 1449.
Adeg y Rhyfel Byd Cyntaf roedd Rouen yn ganolfan cyflenwadau bwysig, ac yr oedd yno nifer o ysbytai milwrol.
Gimingham
Pentref a phlwyf sifil yn Norfolk, Dwyrain Lloegr, ydy Gimingham. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Norfolk.
Corbarot Geelvink
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Corbarot Geelvink (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: corbarotiaid Geelvink) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Micropsitta geelvinkiana; yr enw Saesneg arno yw Geelvink pygmy parrot. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: Psittacidae) sydd yn urdd y Psittaciformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. geelvinkiana, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
Teulu
Mae'r corbarot Geelvink yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: Psittacidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Teinobasis dominula
Mursen yn nheulu'r Coenagrionidae yw'r Teinobasis dominula sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Teinobasis.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Marguerite-Julie-Antoinette Houdon
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Ffrainc oedd Marguerite-Julie-Antoinette Houdon (1771 – 1795).
Osôn
Nwy sydd yn bresennol yn atmosffer y Ddaear, ac sydd wedi’i ffurfio o dri atom o ocsigen (O3), ydy Osôn.
Darganfuwyd y nwy osôn, a enwir ar ôl y gair Groegaidd am "arogl", yn 1839 gan C. F. Schönbein. Fodd bynnag, ni chafodd ei fodolaeth yn yr atmosffer ei gydnabod tan 1850, nac ychwaith yr haen osôn tan ddechrau’r 20g.
Caiff osôn ei greu a’i ddinistrio’n gyson drwy adweithiau cemegol naturiol yn y stratosffer. Mae ocsigen yn dueddol o fodoli fel ocsigen moleciwlar (O2) yn yr atmosffer. Pan gaiff ymbelydredd uwchfioled (sef ymbelydredd solar â thonfedd rhwng 2.4 a 3.2 × 10−7m) ei amsugno gan yr ocsigen moleciwlar, mae’r ocsigen moleciwlar yn gwahanu i ffurfio dau atom o ocsigen. Mae gan ocsigen atomig (O) le i ddau le gwag i electronau yn ei blisgyn electron (electron shell) allanol. Golyga hyn fod ocsigen atomig yn methu bodoli am hir fel atom rhydd. Er mwyn cael plisgyn electron allanol llawn, mae ocsigen yn uno ag elfennau neu gyfansoddion i rannu’r pâr o electronau ychwanegol gofynnol. Weithiau, yr elfen ofynnol hon yw atom arall o ocsigen, i ffurfio ocsigen moleciwlar (O2). Ar adegau prin arall, fodd bynnag, a thua miliwn gwaith yn llai cyffredin, y sylwedd arall yw ocsigen moleciwlar, a chaiff moleciwl o osôn ei greu. Yn syml, O + O2 → O3. Gelwir y broses hon o ffurfio osôn yn ffotolysis (photolysis).
Wrth i osôn amsugno ymbelydredd uwchfioled, y mae’n derbyn digon o egni i oresgyn y rhwymau cemegol sy’n cysylltu’r tri atom, proses a elwir yn ffotoddatgysylltiad (photodissociation). Yn syml, O3 → O2 + O. Sylwer bod heulwen yn hanfodol ar gyfer cynhyrchiad osôn (wrth i ymbelydredd uwchfioled wahanu ocsigen moleciwlar) a’i ddinistrio (gan ymbelydredd uwchfioled), felly nid yw’r adweithiau’n medru digwydd mewn tywyllwch. Er mai dyma’r broses fwyaf adnabyddus o ddinistrio osôn naturiol, y mae ocsidiau hydrogen a nitrogen, ymysg eraill, hefyd yn troi osôn yn ôl i ocsigen. Mae ffurfiant a distryw osôn yn yr atmosffer yn hafal o dan amodau naturiol ac yn cadw mewn cydbwysedd; caiff tua biliwn tunnell ei ffurfio a’i ddinistrio’n naturiol pob blwyddyn. Yr adweithiau cemegol yma sydd bennaf gyfrifol am atal mwyafrif yr ymbelydredd uwchfioled mwyaf niweidiol rhag cyrraedd wyneb y ddaear. Rhennir ymbelydredd uwchfioled (UV) i dri israniad, o’r enw UV-A, UV-B ac UV-C. UV-A yw’r ymbelydredd sy’n hirach na 3.2 × 10−7m, ac nid yw’n cael ei amsugno gan osôn o gwbl; UV-B sydd â thonfedd o 2.8–3.2 × 10−7m ac fe’i hamsugnir i raddau gan osôn, tra bod gan UV-C tonfedd o 2.4–2.8 × 10−7m ac yn cael ei amsugno bron i gyd gan osôn. Felly UV-C ac UV-B sydd yn bennaf gyfrifol am gynhyrchiad a distryw osôn naturiol.
Caiff crynodiad osôn yn y golofn osôn (ozone column), sef y golofn o atmosffer uwchben 1 cm2 o arwynebedd y ddaear, ei fesur mewn Unedau Dobson (UD). Mae 1 UD yn cyfateb i 2.69 × 106 moleciwl o osôn. Nid yw crynodiad osôn yn hafal ar draws y byd gan ei fod, yn naturiol, ar ei leiaf yn y trofannau (dim mwy na thua 200–250 UD) ac ar ei fwyaf ger y pegynau (tua 400–500 UD yn ystod y gaeaf). Bodola’r patrwm lledredol hwn oherwydd cylchrediadau atmosfferig sydd yn cludo aer o’r trofannau, lle crëwyd yr osôn, i’r pegynau. Ceir amrywiaeth tymhorol naturiol, yn ogystal, wrth i osôn grynhoi yn y lledredau uchaf o ganlyniad i ddiffyg heulwen yn ystod y gaeaf. Ceir mewnbwn o osôn o’r trofannau i’r pegynau ond nid yw’r osôn yn cael ei ddinistrio yn nhywyllwch y gaeaf pegynol.
O ganlyniad i ymyrraeth dynoliaeth, fodd bynnag, ceir lefelau o ond tua 350 UD yn ystod y gaeaf yn hemisffer y de. Mae gweithredoedd pobl yn cynyddu’r crynodiad (concentration) o rai sylweddau sy’n medru cyflymu’r gyfradd o ddinistrio osôn yn y stratosffer: ocsidiau o nitrogen, hydrogen, bromid a chlorin. Mae’r anghydbwysedd hwn wedi arwain at ddarwagiad osôn a thwll yn yr haen osôn, sef y twll osôn.
Yn isel yn yr atmosffer, sef yn y troposffer, y mae crynodiad osôn wedi cynyddu oherwydd adweithiau ffotocemegol ar lygryddion anthropogenig. Gall crynodiadau uchel o osôn yn y troposffer niweidio llystyfiant, iechyd pobl ac anifeiliaid, a difrodi rwber a phlastig.
Pwynt berwi osôn yw −111.9 °C.
Effaith ar eich iechyd
Gall yr osôn lidio llwybrau anadlu pobl iach a phobl sydd â chyflwr ar eu hysgyfaint. Gall lefelau uchel hefyd gwneud hi’n annifyr i chi anadlu, lleihau faint o aer all eich ysgyfaint ddal, ac achosi symptomau asthma. Os oes gennych chi gyflwr ar eich ysgyfaint, gall lefelau osôn uchel achosi trafferthion anadlu, gwich ar y frest a thagu. Efallai bydd angen i bobl sydd ag asthma ddefnyddio anadlydd lleddfu mwy. Caiff mwy o bobl eu hanfon i’r ysbyty efo problemau iechyd sy’n ymwneud ag asthma a symptomau COPD, gan fod mwy o berygl o salwch fel niwmonia a broncitis pan fydd lefelau osôn yn uchel.
Llostfain mannog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Llostfain mannog (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llostfeinion mannog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Certhiaxis gutturata; yr enw Saesneg arno yw Speckled spinetail. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. gutturata, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r llostfain mannog yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Torrington, Connecticut
Dinas yn, yn nhalaith Connecticut, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Torrington, gan gynnwys:
Rhestr o ganeuon a recordiwyd gan Gôr Meibion y Phoenix
Dyma restr o ganeuon a recordiwyd gan Gôr Meibion y Phoenix. Nid yw'r rhestr yn orffenedig, ac mae'r ffeiliau yn dameidiau i aros pryd, sef y 30 eiliad cyntaf o'r traciau a recordiwyd ar label/i Cwmni Recordiau Sain.
Asgwrn
200px|de|bawd|Darlun o [[asgwrn y forddwyd o Gray's Anatomy]]
Mae asgwrn yn feinwe gyswllt ddwys galcheiddiedig fandyllog a lled-anhyblyg sy'n ffurfio'r rhan fwyaf o sgerbwd mewnol fertebratau. Mae'n hen air Celtaidd; fe'i ceir yn ysgrifenedig yn Gymraeg am y tro cyntaf oddeutu'r 12ed ganrif yn Llyfr Du yr Waun. Eu diben yw cynorthwyo'r corff i symud, ei gynnal ac amddiffyn yr organau mewnol. Mae hefyd yn gyfrifol am gynhyrchu celloedd amrywiol y gwaed ac am storio mwynau. Mae 'na esgyrn o siapau amrywiol hefyd ac fe'i gwneir i fod yn du hwnt o ysgafn, ond eto'n gryf.
Rhestr o ganeuon a recordiwyd gan Gôr Meibion y Phoenix
Daw teitl yr albym gyntaf hon o gân y Queen “Don’t stop me now”, a gyflwynwyd i’r Phoenix gan y trefnydd, gan fod yr ymadrodd “Having a good time” yn crynhoi holl agwedd y côr at eu celfyddyd.
Asgwrn
Un o'r meinweoedd sy'n creu'r asgwrn yw'r 'meinwe'r asgwrn' sy'n rhoi iddo'r priodwedd arbennig o gryfder oherwydd ffurf crwybr gwenyn sydd iddynt (ffurf chweonglog tri dimensiwn). Y mathau eraill o feinwe y gellir ei ganfod yn yr asgwrn yw'r mêr, yr endostëwm, y periostëwm, y nerfau, y pibellau gwaed a'r cartilag. Mae 206 asgwrn gwahanol yn y sgerbwd oedolyn a 270 mewn babi.
Cydymaith Caneuon Ffydd
Cydymaith i'r llyfr emynau cydenwadol Caneuon Ffydd gan Delyth G. Morgans yw Cydymaith Caneuon Ffydd.
Pwyllgor Caneuon Ffydd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2008. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Cydymaith i'r llyfr emynau cydenwadol Caneuon Ffydd, yn cynnwys 760 tudalen o wybodaeth am holl emynau, tonau, emynwyr, cyfieithwyr a chyfansoddwyr Caneuon Ffydd.
Botwm Crys yn cadw lle
Aldworth
Pentref a phlwyf sifil yn Berkshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Aldworth. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gorllewin Berkshire.
Yutaka Akita
Pêl-droediwr o Japan yw  (ganed 6 Awst 1970). Chwaraeodd 44 gwaith dros ei wlad.
Pentamidin
Mae pentamidin yn feddyginiaeth wrthficrobaidd a ddefnyddir i drin trypanosomiasis Affricanaidd, leishmaniasis, babesiosis, ac i atal a thrin niwmonia niwmosystis mewn pobl sydd â gweithrediad imiwn gwael. Y fformiwla cemegol ar gyfer y cyffur hwn yw C₁₉H₂₄N₄O₂. Mae pentamidin yn gynhwysyn actif yn NebuPent.
Defnydd meddygol
Fe'i rhoddir fel triniaeth ar gyfer gwahanol gyflyrau meddygol, gan gynnwys:
Enwau
Caiff cyffuriau eu hadnabod gan amryw o enwau gwahanol yn aml. Enw cemegol y cyffur hen yw Pentamidin, ond rhoddir enwau masnachol a brand iddo hefyd, gan gynnwys;
66ain seremoni wobrwyo yr Academi
Cynhaliwyd 66ain seremoni wobrwyo yr Academi ar 21 Mawrth 1994. Cafodd y ffilm Gymraeg Hedd Wyn ei henwebu am wobr y ffilm orau mewn iaith dramor.
Beethoven's Big Break
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Mike Elliott yw Beethoven's Big Break a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Llysiau-Solomon culddail
Planhigyn blodeuol cosmopolitan, lluosflwydd yw Llysiau-Solomon culddail sy'n enw lluosog. Mae'n perthyn i'r teulu Polygonaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Polygonatum verticillatum a'r enw Saesneg yw Whorled solomon's-seal. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Sêl Selyf Culddail.
Mae hefyd yn blanhigyn bytholwyrdd.
Beethoven's Big Break
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Rochelle Park, New Jersey
Treflan yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Beethoven's Big Break
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Mike Elliott nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rochelle Park, New Jersey
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Rochelle Park, gan gynnwys:
Al Capone
Gangster oedd Alphonse Gabriel Capone (17 Ionawr, 1899 – 25 Ionawr, 1947), a adnabyddir yn well fel Al "Scarface" Capone. Arweiniodd criw o ddynion i smyglo gwirodydd yng nghyfnod y gwaharddiad alcohol yn UDA yn ystod y 20au a'r 30au. Fe'i ganwyd yn Brooklyn, Efrog Newydd i ddau fewnfudwr o'r Eidal. Ar ôl symud i Chicago daeth yn ben ar griw annystywallt a alwyd yn Chicago Outfit - er fod ei gerdyn busnes yn ei ddisgrifio fel 'Gwerthwr Hen Ddodrefn'. Tua diwedd y 1920au roedd gan yr Federal Bureau of Investigation ddiddordeb yn ei weithgareddau ac erbyn 1931 fe'i cafwyd yn euog mewn llys barn o osgoi talu'r dreth incwm. Yn 1929 trefnodd yr hyn a alwyd yn Cyflafan Sant Ffolant (St. Valentine's Day Massacre) pan arweiniodd dau o'i brif ddynion (sef Jack "Machine Gun" McGurn a'r Cymro Murray the Hump griw o'i ddynion wedi'u gwisg fel heddweision, a lladd saith o ddynion ei elyn mawr "Bugs" Moran. Un o'r pethau sydd wedi ei wneud yn 'gangster' rhamantus, erbyn heddiw, ydy ei steil unigryw. Er enghraifft, yn aml iawn danfonai gwerth cannoedd o bunnoedd o flodau i deulu'r dyn roedd wedi ei ladd! Gwerth $5,000 ar un adeg! Mewn digwyddiad arall, pan anafwyd merch cwbwl ddieuog heb gyswllt â'r cwerlya, talodd Capone holl filiau ei thriniaeth yn yr ysbyty. Cytunai llawer o drigolion lleol â'i wrthwynebiad i'r Gwaharddiad. Daeth un o'i glybiau nos, y Cotton Club, yn gyrchfan poblogaidd iawn i sêr ifanc megis Charlie Parker a Bing Crosby. Ond dyn treisgar ydoedd yn y bôn ac ar un achlysur trywanodd dau o'i brif ddynion gyda batiau pêl-fâs, gan eu lladd. Yn 1932 cafodd ei ddanfon i Garchar Atlanta ac yna i Alcatraz.
Profundo Carmesí
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Arturo Ripstein yw Profundo Carmesí a gyhoeddwyd yn 1996. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: Televisión Española, Secretariat of Culture, Instituto Mexicano de Cinematografía. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Paz Alicia Garciadiego a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan David Mansfield.
Corbarot penfelyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Corbarot penfelyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: corbarotiaid penfelyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Micropsitta kelensis; yr enw Saesneg arno yw Yellow-capped pygmy parrot. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: Psittacidae) sydd yn urdd y Psittaciformes.
Profundo Carmesí
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Marisa Paredes, Regina Orozco, Sherlyn, Daniel Giménez Cacho a Patricia Reyes Spíndola. Mae'r ffilm Profundo Carmesí yn 110 munud o hyd.
Corbarot penfelyn
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. kelensis, sef enw'r rhywogaeth.
Profundo Carmesí
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Scream sef ffilm arswyd gan Wes Craven. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Corbarot penfelyn
Teulu
Mae'r corbarot penfelyn yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: Psittacidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Profundo Carmesí
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arturo Ripstein ar 13 Rhagfyr 1943 yn Ninas Mecsico. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1965 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Iberoamericana.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arturo Ripstein nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Die Reiniger
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Hans Block a Moritz Riesewieck yw Die Reiniger a gyhoeddwyd yn 2018. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd The Cleaners ac fe'i cynhyrchwyd gan Christian Beetz yn Unol Daleithiau America, yr Eidal, yr Iseldiroedd, Brasil a'r Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a Saesneg.
Mae'r ffilm Die Reiniger yn 88 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Axel Schneppat oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hans Block ar 1 Ionawr 1985 yn Berlin.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hans Block nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol: