cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eglwys Gadeiriol Tyddewi
Yn 1081, ymwelodd Gwilym Goncwerwr a'r fangre. Yn 1090, ysgrifennodd yr ysgolhaig Rhygyfarch ap Sulien fuchedd Dewi yn Lladin, gan gynyddu enwogrwydd Tyddewi. Daeth yr ardal i ddwylo'r Normaniaid, ac yn 1115 apwyntiodd Harri I, brenin Lloegr yr Esgob Bernard yn Esgob Tyddewi, a dechreuodd ef adeiladu eglwys gadeiriol newydd. Yn 1123, ar gais yr Esgob Bernard, cyhoeddodd y Pab Calistus II fod Tyddewi yn gyrchfan i bererinion, gyda dwy bererindod i Dyddewi cystal ag un i Rufain, a thair cystal ag un i Jeriwsalem.
Dechreuwyd adeiladu'r eglwys gaderiol bresennol yn 1181. Ychwanegwyd llawer ati ers hynny, er enghraifft y talcen gorllewinol gan John Nash yn niwedd y 18g. Ymhlith y bobl enwog a gladdwyd yn yr eglwys mae Rhys ap Gruffudd ("Yr Arglwydd Rhys").
Ninna Nanna
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Guglielmo Zorzi yw Ninna Nanna a gyhoeddwyd yn 1914. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal; y cwmni cynhyrchu oedd Cines. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Guglielmo Zorzi. Dosbarthwyd y ffilm gan Cines.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Pina Menichelli, Annibale Ninchi ac Ida Carloni Talli. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Hawkenbury, Tunbridge Wells
Maestref Royal Tunbridge Wells yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy Hawkenbury. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Tunbridge Wells.
Ninna Nanna
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Guglielmo Zorzi ar 31 Ionawr 1879 yn Bologna a bu farw yn yr un ardal ar 16 Ebrill 1970.
Ieuaf ab Idwal
Roedd Ieuaf ab Idwal (teyrnasai 950 - 969) yn frenin rhan o deyrnas Gynedd ac efallai rhan o Bowys.
Bywgraffiad
Mab i Idwal Foel oedd Ieuaf, a'i enw mewn gwirionedd oedd Idwal ab Idwal, ond i osgoi cymysgu rhyngddo ef a'i dad, mae'r brutiau'n cyfeirio ato fel Ieuaf.
Ar farwolaeth Idwal Foel yn 942 buasai Ieuaf wedi disgwyl etifeddu Gwynedd gyda'i frawd Iago ab Idwal. Fodd bynnag achubodd Hywel Dda, brenin Deheubarth, y cyfle i feddiannu Gwynedd a gyrru'r ddau frawd ar ffo.
Dim ond ar farwolaeth Hywel yn 950 y gallodd Ieuaf ac Iago hawlio gorsedd Gwynedd, gan ennill buddugoliaeth dros feibion Hywel mewn brwydr yn Nant Carno a'u gyrru allan o Wynedd. Parhaeodd yr ymladd rhwng y ddau deulu fodd bynnag, gyda Iago ac Ieuaf yn arwain cyrch i'r de a chyrraedd cyn belled a Dyfed yn 952 a meibion Hywel yn ymosod ar y gogledd cyn belled a Dyffryn Conwy yn 954 cyn colli brwydr yn Llanrwst a chael eu hymlid yn ôl i Geredigion.
Bu cweryl rhwng meibion Idwal yn ddiweddarch, a chymerwyd Ieuaf yn garcharor gan Iago yn 969. Bu Iago'n frenin Gwynedd ar ei ben ei hun hyd 979 pan gipiodd mab Ieuaf, Hywel ab Ieuaf, yr orsedd oddi wrth ei ewythr. Yn ôl J.E. Lloyd, bu Ieuaf yng ngharchar hyd 988, sy'n awgrymu fod ei fab wedi ei gadw'n garcharor.
Phyllogomphoides cornutifrons
Gwas neidr o deulu'r Gomphidae (neu'r 'Gweision neidr tindrom') yw'r Phyllogomphoides cornutifrons. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Mansel Lacy
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Henffordd, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Mansel Lacy neu Mansell Lacy.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 139.
Geoffrey Howe
Gwleidydd Ceidwadol Prydeinig a aned yng Nghymru oedd Richard Edward Geoffrey Howe, Barwn Howe o Aberafan (20 Rhagfyr 1926 - 9 Hydref 2015). Roedd yn dal swyddi Canghellor y Trysorlys, Ysgrifennydd Tramor, Arweinydd Tŷ'r Cyffredin a Dirprwy Brif Weinidog yn llywodraeth Margaret Thatcher.
Yn enedigol o Port Talbot, yn fab i'r cyfreithwr Benjamin Edward Howe a'i wraig Eliza Florence (née Thomson). Cafodd ei addysg yng Ngholeg Caerwynt a Neuadd y Drindod, Caergrawnt, lle astudiodd y gyfraith.
SMAP1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn SMAP1 yw SMAP1 a elwir hefyd yn Small ArfGAP 1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 6, band 6q13.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn SMAP1.
Anbu
Ffilm ddrama yw Anbu a gyhoeddwyd yn 1953. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd அன்பு ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Thiruthuraipoondi Radhakrishnan Pappa.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Padmini, Sivaji Ganesan, K. A. Thangavelu, Lalitha, T. S. Balaiah a T. R. Rajakumari.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1953. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Roman Holiday sy’n ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd.
Metroland
Ffilm drama-gomedi a seiliwyd ar nofel gan y cyfarwyddwr Philip Saville yw Metroland a gyhoeddwyd yn 1997. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Metroland ac fe’i cynhyrchwyd yn Ffrainc a'r Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori ym Mharis a Rheilffordd Danddaearol Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Adrian Hodges a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Mark Knopfler.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Christian Bale, Emily Watson ac Elsa Zylberstein. Mae'r ffilm Metroland (ffilm o 1997) yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1997. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Titanic sef ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Mae'r ffilm hon wedi'i seilio ar waith cynharach, Metroland, sef gwaith ysgrifenedig gan yr awdur Julian Barnes a gyhoeddwyd yn 1980.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Philip Saville ar 28 Hydref 1930 yn Llundain a bu farw yn Hampstead ar 26 Rhagfyr 2001.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Philip Saville nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Athletau (trac a chae)
Dosbarth o chwaraeon yw athletau, neu athletau trac a chae, sy'n cynnwys rhedeg, taflu, neidio a cherdded. Daw'r enw o'r gair Groeg athlos sy'n golygu "gornest". Y cystadlaethau mwyaf cyffredin yw trac a chae, rhedeg lôn a thraws gwlad. Dim ond mewn ras gyfnewid mae athletwyr yn cystadlu fel tîm, yn amlach na pheidio, camp i'r unigolyn yw athletau.
Silvia Tersinha Sfoggia Miotto
Mae Silvia Tersinha Sfoggia Miotto (ganwyd:  1952) yn fotanegydd nodedig a aned yn Brasil. Y sefydliad trydyddol lle y derbyniodd ei haddysg oedd: Universidad de São Paulo.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Styrmand Karlsen
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1958. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Vertigo sy’n ffilm drosedd a dirgelwch Americanaidd gan Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd dros fil o ffilmiau Daneg wedi gweld golau dydd. Henning Kristiansen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Edith Nisted Nielsen sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Annelise Reenberg ar 16 Medi 1919 yn Copenhagen. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1950 ac mae ganddo o leiaf 5 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Annelise Reenberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Victoria Beckham
Mae Victoria Beckham (ganed 17 Ebrill 1974) yn gantores, awdur, actores, model a phersonoliaeth cyfryngau a fu gynt yn aelod o'r grŵp pop merched The Spice Girls. Mae hi'n briod â'r pêl-droediwr David Beckham ers 1999 ac yn byw yn yr Unol Daleithiau. Mae ganddynt dri mab. Erbyn 2009, amcangyfrifir fod gan y Beckhams gyfoeth o £125 miliwn.
Cafodd Beckham mwy o lwyddiant fel eicon ffasiwn rhyngwladol. Mae ganddi yrfa ym myd ffasiwn, am iddi gynllunio ei math ei hun o jîns ar gyfer Rock & Republic ac yn ddiweddarach ei brand ei hun o denim sef "dVb Style". Rhyddhaodd Beckham ei math ei hun o sbectolau haul a phersawr hefyd, o'r enw Intimately Beckham, a gafodd ei ryddhau yn y Deyrnas Unedig ac yn yr Unol Daleithiau. Mae hefyd wedi rhyddhau ystod i fagiau llaw a gemwaith mewn cydweithrediad â chwmni yn Japan, Samantha Thavasa. Yn ogystal â hyn, cyhoeddodd dau lyfr poblogaidd gydag un ohonynt yn hunangofiant a'r llall yn ganllaw i fyd ffasiwn.
Ym myd y teledu, cafodd Beckham bump rhaglen ddogfen a rhaglen realiti swyddogol amdani, yn cynnwys "Being Victoria Beckham" a "The Real Beckhams". Ei rhaglen ddogfen mwyaf diweddar oedd "Victoria Beckham: Coming to America" a adroddodd yr hanes am y cyfnod pan symudodd ei theulu i'r Unol Daleithiau yn 2007. Ers hynny, gwnaeth ymddangosiad cameo ar y gyfres deledu Americanaidd Ugly Betty, a bu'n feirniad ar Project Runway yn ogystal â "Germany's Next Topmodel".
Fforestganol a Chwm Nofydd
Mae Fforestganol a Chwm Nofydd wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 19 Chwefror 1985 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 111.45 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Fuding
Dinas yn ne-ddwyrain Gweriniaeth Pobl Tsieina yw Fuding. Fe'i lleolir yn nhalaith Fujian.
Cigydd cefnwinau
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cigydd cefnwinau (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cigyddion cefnwinau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Lanius vittatus; yr enw Saesneg arno yw Bay-backed shrike. Mae'n perthyn i deulu'r Cigyddion (Lladin: Laniidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn L. vittatus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
Teulu
Mae'r cigydd cefnwinau yn perthyn i deulu'r Cigyddion (Lladin: Laniidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Aderyn Mudol Mewn Nyth
Ffilm ddrama a ffilm ramantus yw Aderyn Mudol Mewn Nyth a gyhoeddwyd yn 1988. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd 둥지 속의 철새 ac fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Hard sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Carousel Man
Ffilm ddogfen a drama gan y cyfarwyddwr Anton Evangelista yw The Carousel Man a gyhoeddwyd yn 2016.
The Parson of Panamint
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr William C. McGann yw The Parson of Panamint a gyhoeddwyd yn 1941. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Adrian Scott a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan John Leipold.
The Carousel Man
Mae'r ffilm The Carousel Man yn 27 munud o hyd.
The Parson of Panamint
Y prif actor yn y ffilm hon yw Charles Ruggles. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1941. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Ball of Fire sef ffilm gomedi Americanaidd sy’n parodio’r chwedl Eira Wen a’r Saith Corach, gan y cyfarwyddwr Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William C McGann ar 15 Ebrill 1893 yn Pittsburgh a bu farw yn Woodland Hills ar 21 Ionawr 1978. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1930 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William C. McGann nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Carousel Man
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anton Evangelista nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Min Min
Ffilm i blant gan y cyfarwyddwr Kaspar Astrup Schröder yw Min Min a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Golygwyd y ffilm gan Kaspar Astrup Schröder a Signe Kaufmann sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Sandy
Gallai Sandy gyfeirio at:
Madley
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Henffordd, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Madley.
Amalia Nieto
Arlunydd benywaidd o Wrwgwái oedd Amalia Nieto (3 Awst 1907 - 7 Chwefror 2003).
Madley
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,200.
Amalia Nieto
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Wrwgwái.
Madley
Mae Madley Communications Centre, gorsaf olrhain lloeren ddaear sy'n eiddo i BT Group, wedi'i lleoli rhwng Madley a Kingstone.
Amalia Nieto
Bu farw yn Montevideo.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Madley
bawd|dim|Madley Communications Centre, gorsaf olrhain lloeren ddaear
Gweriniaetholdeb
Gweriniaetholdeb yw'r egwyddor wleidyddol neu ideoleg sy'n credu mewn llywodraeth gan y bobl er mwyn y bobl mewn cyferbyniaeth â rheolaeth gan frenhiniaeth. Gelwir gwlad neu lywodraeth heb frenin neu frenhines yn ben yn weriniaeth. Yn draddodiadol, mae yna gysylltiad cryf rhwng gweriniaetholdeb a democratiaeth a hefyd â chenedlaetholdeb gwledydd gorthrymedig sy'n ceisio ennill annibyniaeth: er hynny, yn ymarferol nid yw pob gweriniaeth yn ddemocrataidd ac nid yw pob cenedlaetholwr yn weriniaethwr. Mae'r defnydd o'r term yn tueddu i amrywio o wlad i wlad ac o gyfnod i gyfnod hefyd. Er enghraifft mae Plaid Weriniaethol yr Unol Daleithiau yn blaid adain dde tra bod cysylltiad hanesyddol rhwng gweriniaetholdeb a rhyddfrydiaeth a'r adain chwith yng ngwledydd Prydain ac Ewrop.
Mansell Gamage
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Henffordd, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Mansell Gamage.
I Dödens Väntrum
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Hasse Ekman yw I Dödens Väntrum a gyhoeddwyd yn 1946. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Walter Ljungquist a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Lille Bror Söderlundh.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Viveca Lindfors.
Twcaned pigfelyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Twcaned pigfelyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: twcanedau pigfelyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Aulacorhynchus sulcatus; yr enw Saesneg arno yw Groove-billed toucanet. Mae'n perthyn i deulu'r Twcaniaid (Lladin: Ramphastidae) sydd yn urdd y Piciformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. sulcatus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r twcaned pigfelyn yn perthyn i deulu'r Twcaniaid (Lladin: Ramphastidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
I Dödens Väntrum
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hasse Ekman ar 10 Medi 1915 yn Stockholm a bu farw ym Marbella ar 11 Gorffennaf 2016. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1933 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Hawkhurst
Pentref a phlwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy Hawkhurst. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Tunbridge Wells.
Phyllogomphoides cristatus
Gwas neidr o deulu'r Gomphidae (neu'r 'Gweision neidr tindrom') yw'r Phyllogomphoides cristatus. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Llwybr Ffridd Mathrafal
Mae Llwybr Ffridd Mathrafal, ger bryngaer Ffridd Mathrafal gerllaw pentref Llangynyw, Powys, wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 15 Tachwedd 1989 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 0.16 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle oherwydd agweddau daearegol arbennig o bwysigrwydd cenedlaethol. Er enghraifft efallai i’r statws gael ei ddynodi oherwydd fod ynddo strata’n cynnwys ffosiliau hynod o greaduriaid asgwrn cefn neu ffosiliau o bryfaid neu blanhigion. Ceir dau fath o safle ddaearegol: rhai a ddaeth i’r wyneb drwy gloddio dyn a safleoedd naturiol bregus yn cynnwys ffurfiau tirweddol, haen bach o waddod neu ogof arbennig.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Ysgallen ddigoes
Planhigyn blodeuol o deulu llygad y dydd a blodyn haul ydy Ysgallen ddigoes sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Asteraceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Cirsium acaule a'r enw Saesneg yw Dwarf thistle. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Ysgallen Ddigoes, Ysgall Di-baladr, Ysgall Ddi-goes.
Daw'r gair "Asteraceae", sef yr enw ar y teulu hwn, o'r gair 'Aster', y genws mwyaf lluosog o'r teulu - ac sy'n tarddu o'r gair Groeg ἀστήρ, sef 'seren'.
Control
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alexandra Maria Lara, Harry Treadaway, Samantha Morton, Herbert Grönemeyer, Andrew Sheridan, Sam Riley, Richard Bremmer, Joe Anderson, Toby Kebbell, Matthew McNulty, John Cooper Clarke, Craig Parkinson, Eliot Otis Brown Walters a James Anthony Pearson. Mae'r ffilm Control (ffilm o 2007) yn 122 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Martin Ruhe oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Andrew Hulme sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anton Corbijn ar 20 Mai 1955 yn Strijen.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anton Corbijn nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Bushman's Bride
Ffilm fud (heb sain) yw The Bushman's Bride a gyhoeddwyd yn 1912. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1912. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Saved from the Titanic sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan Étienne Arnaud.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ysgellog
Planhigyn blodeuol o deulu llygad y dydd a blodyn haul ydy Ysgellog sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Asteraceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Cichorium intybus a'r enw Saesneg yw Chicory. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Ysgellog, Ysgallen y Meirch, Ysgallog Gwyllt, Ysgellog Gwyllt.
MRPL17
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn MRPL17 yw MRPL17 a elwir hefyd yn Mitochondrial ribosomal protein L17 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 11, band 11p15.4.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn MRPL17.
Ysgellog
Perthynas â Dyn
Mae'r gwreiddiau wedi cael eu defnyddio yn lle coffi.
Statws ym Mhrydain
Dyma’i statws ym Mhrydain yn ôl yr Atlas hwn: Archaeophyte (change -1.27 - [yn golygu ei fod yn prinhau]). Er i’r ysgellog gael ei ystyried ar un adeg yn gynhenid, o leiaf yng Nghymru a Lloegr, bellach amheuir ei fod yn deilwng o’r statws hwn yn y rhan fwyaf ffloráu modern, sydd yn hytrach yn awgrymu ei fod yn olion cnwd porthiant. Bu i’r rhywogaeth brinhau gan nas plennir hi llawer erbyn hyn (cae ar gyrion y Bontnewydd c. 2015-16). Planhigyn parhaol ymylon ffyrdd, caeau a glaswelltir garw ar ystod eang o briddoedd. iseldir.
Den Store Amatören
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Hasse Ekman yw Den Store Amatören a gyhoeddwyd yn 1958. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Hasse Ekman a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Bengt Hallberg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Martin Ljung a Povel Ramel.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1958. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Vertigo sy’n ffilm drosedd a dirgelwch Americanaidd gan Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Martin Bodin oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ingemar Ejve sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
1948
19g - 20g - 21g
1890au 1900au 1910au 1920au 1930au - 1940au - 1950au 1960au 1970au 1980au 1990au
1943 1944 1945 1946 1947 - 1948 - 1949 1950 1951 1952 1953
Den Store Amatören
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hasse Ekman ar 10 Medi 1915 yn Stockholm a bu farw ym Marbella ar 11 Gorffennaf 2016. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1933 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hasse Ekman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Swydd y Waun
Hanes
Roedd yr arglwyddiaeth yn cynnwys cymydau Mochnant Is Rhaeadr, Cynllaith (bro Owain Glyndŵr), a Nanheudwy. I'r gogledd gorweddai arglwyddiaeth Brwmffild a Iâl (crëwyd 1282-3). Gorweddai mynyddoedd Y Berwyn yn rhan orllewinol y swydd. Cyfrifid ei bod yn werth tua £500 y flwyddyn.
Parhaodd Swydd y Waun i gael ei rheoli fel uned ar wahân yng Nghymru hyd ddechrau'r 1540au pan pasiwyd y Deddfau Uno gan Senedd Lloegr. Ar ôl hynny, daeth Swydd y Waun yn hwndred Y Waun fel rhan o'r Sir Ddinbych newydd (creuwyd 1536).
Cento Serenate
Ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Anton Giulio Majano yw Cento Serenate a gyhoeddwyd yn 1954. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Napoli.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Maria Fiore, Giuseppe Addobbati, Nino Vingelli, Gérard Landry, Eduardo Passarelli, Giacomo Rondinella, Luisa Rivelli, Nietta Zocchi a Rosario Borelli. Mae'r ffilm Cento Serenate yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1954. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rear Window sy’n ffilm llawn dirgelwch, gan y cyfarwyddwr ffilm enwog Alfred Hitchcock. Bitto Albertini oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anton Giulio Majano ar 5 Gorffenaf 1909 yn Chieti a bu farw ym Marino, Lazio ar 5 Mai 1972.
La Piccola Ignota
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Guglielmo Zorzi yw La Piccola Ignota a gyhoeddwyd yn 1923. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg.
Cento Serenate
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anton Giulio Majano nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
La Piccola Ignota
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Carmen Boni a Fabienne Fabrèges. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1923. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Safety Last! sef ffilm gomedi o Costa Rica ac UDA gan Fred C. Newmeyer a Sam Taylor. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Guglielmo Zorzi ar 31 Ionawr 1879 yn Bologna a bu farw yn yr un ardal ar 16 Ebrill 1970.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Guglielmo Zorzi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Marden, Swydd Henffordd
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Henffordd, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Marden.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,488.
Gruffudd ap Nicolas
Uchelwr o Sir Gaerfyrddin a gofir yn bennaf fel noddwr Eisteddfod Caerfyrddin (tua 1451) oedd Gruffudd ap Nicolas neu Gruffudd ap Nicolas ap Phylib ap Syr Elidir (fl. 1425 - 1456). Roedd yn arglwydd Dinefwr a stiward lleol i Frenin Lloegr yn yr ardal. Fe'i ystyrir y gŵr mwyaf ei allu a'i awdurdod yn ne-orllewin Cymru yn ei gyfnod.
Bywgraffiad
Daeth Gruffudd yn siryf Caerfyrddin yn 1436. Mae astudiaethau diweddar yn pwysleisio'r ffyrdd dichellgar a ddefnyddiodd i grynhoi awdurdod i'w ddwylo ei hun ac i ymgyfoethogi ar draul arglwyddi Seisnig absennol ac uchelwyr Cymreig fel ei gilydd (ond mewn hyn o beth roedd yn ddrych i'w ddosbarth yn yr oes ansefydlog honno). Ym mywgraffiad Syr Rhys ap Tomas, disgrifir Gruffudd fel,
Tua'r flwyddyn 1451, cynhaliodd eisteddfod enwog yng Nghastell Caerfyrddin. Tyrrodd nifer o feirdd a cherddorion yno o bob cwr o Gymru i gystadlu, ond prif bwrpas yr eisteddfod oedd ad-drefnu rheolau Cerdd Dafod, yr hyn a wnaed gan y bardd Dafydd ab Edmwnd, enillydd y Gadair, a osododd allan y pedwar mesur ar hugain. Gruffudd ap Nicolas ei hun a feirniadodd, sy'n dangos ei fod yn gyfarwydd â gwaith y beirdd a'r traddodiad barddol Cymraeg.
Ymhlith y beirdd a ganodd glod Gruffudd ap Nicolas oedd Lewys Glyn Cothi, Gwilym ab Ieuan Hen, a Dafydd ab Edmwnd ei hun.
Venus Fra Vestø
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Annelise Reenberg yw Venus Fra Vestø a gyhoeddwyd yn 1962. Fe'i cynhyrchwyd gan Poul Bang yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg a hynny gan Børge Müller a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Sven Gyldmark.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dieter Eppler, Henning Moritzen, Vera Lynn, Richard Wattis, Arthur Jensen, Avi Sagild, Dirch Passer, Malene Schwartz, Poul Thomsen, Edward Chapman, Edith Hermansen, Flemming Muus, Gunnar Lemvigh, Jan Priiskorn-Schmidt, Jakob Nielsen, Ole Wegener, Verner Tholsgaard, William Knoblauch, Holger "Fællessanger" Hansen, Karl Heinz Neumann, Horst Werner Loos, Bevan Ward a Roger Maridia. Mae'r ffilm Venus Fra Vestø yn 118 munud o hyd.
L'ammazzatina
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Karin Schubert, Andréa Ferréol, Erika Blanc, Leopoldo Trieste, Pino Caruso, Vittorio Caprioli a Paola Quattrini. Mae'r ffilm yn 95 munud o hyd.
Venus Fra Vestø
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1962. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Dr. No a'r gyntaf yng nghyfres James Bond a'r ffilm gyntaf i serennu Sean Connery fel yr asiant cudd ffuglennol. Hyd at 2022 roedd dros fil o ffilmiau Daneg wedi gweld golau dydd. Ole Lytken oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Lizzi Weischenfeldt sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
L'ammazzatina
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1974. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather Part II sef rhan dau y gyfres Americanaidd boblogaidd gan Francis Ford Coppola. Golygwyd y ffilm gan Raimondo Crociani sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Venus Fra Vestø
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Annelise Reenberg ar 16 Medi 1919 yn Copenhagen. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1950 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
L'ammazzatina
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ignazio Dolce ar 26 Mawrth 1933 yn Palermo. Mae ganddo o leiaf 6 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang. Derbyniodd ei addysg yn Canolfan Arbrofol ym Myd y Sinema.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ignazio Dolce nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Brawl in Cell Block 99
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dan Amboyer, Udo Kier, Vince Vaughn, Jennifer Carpenter, Don Johnson, Marc Blucas, Clark Johnson, Geno Segers a Devon Windsor. Mae'r ffilm Brawl in Cell Block 99 yn 132 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Steven Craig Zahler ar 23 Ionawr 1973 ym Miami. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1996 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Steven Craig Zahler nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Flickan Från Tredje Raden
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Hasse Ekman yw Flickan Från Tredje Raden a gyhoeddwyd yn 1949. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Hasse Ekman a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Sune Waldimir.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Barbro Hiort af Ornäs, Hasse Ekman, Eva Henning, Maj-Britt Nilsson, Gunnar Björnstrand, Sigge Fürst, Stig Olin, Hilda Borgström, Sven Lindberg, Ingrid Backlin, Gunnar Olsson a Hilding Gavle. Mae'r ffilm Flickan Från Tredje Raden yn 88 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1949. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd White Heat sy’n ffilm drosedd ac antur gan cyfarwyddwr ffilm oedd yr actores Raoul Walsh. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Göran Strindberg oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Lennart Wallén sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hasse Ekman ar 10 Medi 1915 yn Stockholm a bu farw ym Marbella ar 11 Gorffennaf 2016. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1933 ac mae ganddo o leiaf 59 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hasse Ekman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Corswennol Inca
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn L. inca, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r corswennol Inca yn perthyn i deulu'r Gwylanod (Lladin: Laridae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Belle's Tales of Friendship
Ffilm i blant yw Belle's Tales of Friendship a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Paige O'Hara, Robby Benson a Kirsten Storms.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Matrix sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Lagos
dde|bawd|Pont yn Lagos
Dinas fwyaf Nigeria a'r ail fwyaf yn Affrica (ar ôl Cairo) yw Lagos (enw ar lafar: Eko) a chanddi boblogaeth o fwy na. Mae rhwng tua 12.5 miliwn i 18 miliwn o bobl yn byw yng nghanol y ddinas. Mae canolfan busnes y ddinas a llawer o'r adeiladau hanesyddol ar Ynys Lagos. Lagos oedd prifddinas Nigeria hyd at 1992, pan symudodd y brifddinas i Abuja.
Mae gan y megacity y pedwerydd CMC uchaf yn Affrica ac mae'n gartref i un o'r porthladdoedd mwyaf a phrysuraf ar gyfandir Affrica. Mae'n un o'r dinasoedd sy'n tyfu gyflymaf yn y byd. Ar y tir mawr mae'r rhan fwyaf o'r bobl yn byw ac yno mae'r rhan fwyaf o ddiwydiant y ddinas, mewn ardaloedd fel Surulere, Agege, Ikeja, Ikorodu, Ajegunle, Oshodi a Maryland.
Daeth Lagos i'r amlwg i ddechrau fel cartref i is-grŵp o'r Yoruba Gorllewin Affrica sef yr Awori, ac yn ddiweddarach daeth i'r amlwg fel dinas borthladd a darddodd ar gasgliad o ynysoedd, sydd wedi'u cynnwys yn Ardaloedd Llywodraeth Leol (LGAs) presennol Ynys Lagos, Eti- Osa, Amuwo-Odofin ac Apapa. Mae'r ynysoedd yn cael eu gan ynysoedd a thafodau hir o dywod fel Bar Beach, sy'n ymestyn hyd at 100 km (62 milltir) i'r dwyrain a'r gorllewin o'r aber. Oherwydd trefoli cyflym, ehangodd y ddinas i'r gorllewin o'r morlyn i gynnwys ardaloedd yn nhir mawr Lagos, Ajeromi-Ifelodun a Surulere. Arweiniodd hyn at ddosbarthu Lagos yn ddwy brif ardal.
Hanes
Yn wreiddiol, roedd is-grŵp Awori o bobl Yoruba yn byw yn Lagos yn y 15g. O dan arweinyddiaeth Oloye Olofin, symudodd yr Awori i ynys a elwir heddiw'n Iddo ac yna i Ynys Lagos, er mwyn cael rhagor o le.
Yn y 16g, gorchfygwyd yr Awori gan Ymerodraeth Benin a daeth yr ynys yn wersyll rhyfel Benin o'r enw "Eko" o dan Oba Orhogbua, Oba Benin ar y pryd. Eko yw'r enw brodorol Lagos hyd heddiw.
Ymwelodd Rui de Sequeira, fforiwr o Bortiwgal, â'r ardal ym 1472, gan enwi'r ardal o amgylch y ddinas yn 'Lago de Curamo', sy'n golygu Llyn Curamo. Esboniad arall yw bod Lagos wedi’i enwi ar ôl porthladd mawr ym Mhortiwgal - tref forwrol a oedd, ar y pryd, yn brif ganolfan alldeithiau Portiwgaleg i lawr arfordir Affrica.
Ymyrraeth Lloegr
Ym 1849, penododd Prydain John Beecroft Conswl o Bights Benin a Biafra, swydd a ddaliodd (ynghyd â’i lywodraethiaeth ar Fernando Po) hyd ei farwolaeth ym 1854. Penodwyd John Duncan yn Is-Gonswl ac roedd wedi'i leoli yn Wydah. Ar adeg penodi Beecroft, roedd Teyrnas Lagos yn borthladd masnachu caethweision allweddol. Ym 1851 a chyda phwysau gan gaethweision rhydd a oedd bellach â dylanwad gwleidyddol a busnes, ymyrrodd Prydain yn Lagos yn yr hyn a elwir bellach yn Fombardio Lagos neu Dal Lagos pan lloriwyd llawer o'r ddinas gan ganonau byddin Lloegr, gyda'r esgis eu bod yno i ddod a chaeswasaeth i ben. Arweiniodd hyn at osod Oba Akitoye yn arweinydd. Yna llofnododd Oba Akitoye y Cytundeb rhwng Prydain Fawr a Lagos gan ddileu caethwasiaeth. Llofnodwyd cytundeb 1852 yn y Cyfnod Conswl yn hanes Lagos lle darparodd Prydain amddiffyniad milwrol i Lagos.
Yn dilyn bygythiadau gan Kosoko a'r Ffrancwyr a oedd wedi'u lleoli yn Wydah, gwnaed penderfyniad gan yr Arglwydd Palmerston (Prif Weinidog Prydain) a nododd ym 1861, "ni ddylid colli dim amser i greu Lagos yn "Protectorate of Lagos". Cynullodd William McCoskry, y Conswl Dros Dro yn Lagos gyda’r Cadfridog Bedingfield gyfarfod ag Oba Dosunmu ar 30 Gorffennaf 1861 ar fwrdd HMS Prometheus lle eglurwyd bwriad Prydain ac roedd angen ymateb i’r telerau erbyn Awst 1861. Gwrthwynebodd Dosunmu delerau’r cytundeb ond wedi sawl bygythiad i ladd pobl Lagos llofnododd "Lagos Treaty of Cession" ar 6 Awst 1861.
Marlbrook, Swydd Henffordd
Pentrefan a pharc diwydiannol a busnes yn Swydd Henffordd, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Marlbrook. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Llanllieni.
Victoria Sosa
Mae Victoria Sosa (ganwyd:  1952) yn fotanegydd nodedig a aned yn Mecsico. Y sefydliad trydyddol lle y derbyniodd ei haddysg oedd: Universidad Nacional Autónoma de México.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Up! (ffilm 1976)
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Russ Meyer, Kitten Natividad, Raven De La Croix, Ray Reinhardt, Robert Joel a Candy Samples. Mae'r ffilm ''Up! (ffilm o 1976)'' yn 80 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Phyllogomphoides danieli
Gwas neidr o deulu'r Gomphidae (neu'r 'Gweision neidr tindrom') yw'r Phyllogomphoides danieli. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Up! (ffilm 1976)
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1976. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rocky gan y cyfarwyddwr ffilm John G. Avildsen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Russ Meyer hefyd oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Russ Meyer sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Russ Meyer ar 21 Mawrth 1922 yn Oakland, Califfornia a bu farw yn Los Angeles ar 21 Tachwedd 2007. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1950 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Russ Meyer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ffriddoedd Garndolbenmaen
Mae Ffriddoedd Garndolbenmaen - a leolir gerllaw pentref Garndolbenmaen yn ardal Eifionydd, Gwynedd - wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 09 Medi 1999 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 12.91 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Sandy, Sir Gaerfyrddin
Pentref bychan yn Sir Gaerfyrddin yw Sandy. Ymddengys nad oes enw Cymraeg am y pentref; er bod 'Pont y Sandy' a 'Traethle' yn cael eu defnyddio weithiau. Fe'i lleolir yn ne'r sir ar arfordir Bae Caerfyrddin tua milltir i'r gorllewin o dref Llanelli, ar ffordd yr A484.
Metro: Im Netz des Todes
Ffilm ddrama Rwseg o Rwsia yw Metro: Im Netz des Todes gan y cyfarwyddwr ffilm Anton Jewgenjewitsch Megerditschow. Fe'i cynhyrchwyd yn Rwsia. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Yuri Poteyenko.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,700 o ffilmiau Rwseg wedi gweld golau dydd.
Träfracken
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Lars-Magnus Lindgren yw Träfracken a gyhoeddwyd yn 1966. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Träfracken ac fe’i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Lars-Magnus Lindgren a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Bo Nilsson.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Gunnar Björnstrand. Mae'r ffilm Träfracken (ffilm o 1966) yn 88 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1966. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Good, the Bad and the Ugly sef ffilm gomedi gowboi gan Sergio Leone. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Hawkinge
Tref a phlwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy Hawkinge. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Folkestone a Hythe.
Träfracken
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lars-Magnus Lindgren ar 3 Gorffenaf 1922 yn Västerås a bu farw yn Bwrdeistref Nacka ar 6 Chwefror 2021.
Hawkinge
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 8,002.
Träfracken
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lars-Magnus Lindgren nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
A Kis Valentino
Ffilm ddogfen yw A Kis Valentino a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn Hwngari. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hwngareg.
A Most Wanted Man
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Anton Corbijn yw A Most Wanted Man a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America, Y Deyrnas Gyfunol a'r Almaen. Lleolwyd y stori yn Berlin a Hamburg a chafodd ei ffilmio yn Hamburg. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg ac Arabeg a hynny gan Andrew Bovell a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Herbert Grönemeyer.
A Kis Valentino
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 700 o ffilmiau Hwngareg wedi gweld golau dydd.
A Most Wanted Man
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Daniel Brühl, Nina Hoss, Martin Wuttke, Kostja Ullmann, Rainer Bock, Charlotte Schwab, Ursina Lardi, Philip Seymour Hoffman, Willem Dafoe, Rachel McAdams, Derya Alabora, Robin Wright, Herbert Grönemeyer, Anton Corbijn, Bernhard Schütz, Grigoriy Dobrygin, Homayoun Ershadi, Imke Büchel, Tamer Yiğit, Max Volkert Martens, Uwe-Dag Berlin, Vedat Erincin, Vicky Krieps, مهدی گندی, Neil Malik Abdullah a Franz Hartwig. Mae'r ffilm A Most Wanted Man yn 121 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
A Kis Valentino
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
A Most Wanted Man
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Benoît Delhomme oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Claire Simpson sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, A Most Wanted Man, sef gwaith llenyddol gan yr awdur John le Carré a gyhoeddwyd yn 2008.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anton Corbijn ar 20 Mai 1955 yn Strijen.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anton Corbijn nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
3 Weeks to Daytona
Ffilm ddrama a gynhyrchwyd gan gwmni annibynnol yw 3 Weeks to Daytona a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llanarfan
Pentref a chymuned yn Sir Fynwy, Cymru, yw Llanarfan (Saesneg: St Arvans). Efallai fod ffurf Gymraeg, "Llanarfan", ar enw y lle ar un adeg, ond yn sicr "St Arwyn" oedd yr hyn a ysgrifenid yn 1307 a "Santo Arwino" yn 1193. Saif y pentref tua dwy filltir i'r gogledd o dref Cas-gwent, heb fod ymhell o Gae Rasio Ceffylau Cas-gwent. Roedd poblogaeth yn gymuned yn 2001 yn 710.
Cysegrir yr eglwys i Sant Arfan. Yn ôl traddodiad, roedd yn feudwy o'r 9g, a foddodd tra'r pysgota yn Afon Gwy yn ei gwrwgl. Mae'r fynwent gron yn awgrymu fod y fan yn sefydliad Celtaidd cynnar, ond mae'r eglwys bresennol yn dyddio o'r cyfnod Normanaidd.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Ysgallen y maes
Planhigyn blodeuol o deulu llygad y dydd a blodyn haul ydy Ysgallen y maes sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Asteraceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Cirsium arvense a'r enw Saesneg yw Creeping thistle. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Ysgallen Gyffredin, Llawegor, Ysgallen Gwraidd Rhedegog, Ysgallen Gyffredin yr Âr, Ysgallen Llusg-wraidd, Ysgallen y Maes, Ysgallen yr ŷd.
Daw'r gair "Asteraceae", sef yr enw ar y teulu hwn, o'r gair 'Aster', y genws mwyaf lluosog o'r teulu - ac sy'n tarddu o'r gair Groeg ἀστήρ, sef 'seren'.
The Golden Vein
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Guglielmo Zorzi yw The Golden Vein a gyhoeddwyd yn 1928. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd La vena d'oro ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Luciano Doria.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Diana Karenne, Elio Steiner, Giovanni Cimara a Renato Malavasi. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1928. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Circus ffilm gomedi, fud, Americanaidd gan Charlie Chaplin.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Guglielmo Zorzi ar 31 Ionawr 1879 yn Bologna a bu farw yn yr un ardal ar 16 Ebrill 1970.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Guglielmo Zorzi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Phyllogomphoides duodentatus
Gwas neidr o deulu'r Gomphidae (neu'r 'Gweision neidr tindrom') yw'r Phyllogomphoides duodentatus. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Gillespie, Illinois
Dinas yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Gillespie, gan gynnwys:
Aderyn gwair y Penrhyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Aderyn gwair y Penrhyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar gwair y Penrhyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Sphenoeacus afer; yr enw Saesneg arno yw Cape grassbird. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. afer, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Teulu
Mae'r aderyn gwair y Penrhyn yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Ana Isabel D. Correia
Mae Ana Isabel D. Correia (ganwyd:  1953) yn fotanegydd nodedig a aned yn Portiwgal. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Canolfan Fotaneg Beijing.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Middleton on the Hill
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Henffordd, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Middleton on the Hill.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 228.
CDH23
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn CDH23 yw CDH23 a elwir hefyd yn Cadherin related 23 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 10, band 10q22.1.
Moccas
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Henffordd, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Moccas.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 105.
Dublagem De Ecos
Ffilm ddogfen yw Dublagem De Ecos a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Belt, Montana
Tref yn, yn nhalaith Montana, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Belt, gan gynnwys:
Pwll
Gallai pwll gyfeirio at:
hefyd:
Brecwast
Brecwast, neu weithiau borefwyd, yw pryd o fwyd sy'n rhagflaenu cino canol dydd neu cinio ac fel arfer yn cael ei fwyta yn y bore.
Ceir y defnydd cynharaf o'r term yn y Gymraeg yn y 16g fel gwahanol sillafiadau Cymreig o'r 'breakfast' Saesneg. Yn 1753 y ceir y cyfnod cynharaf o'r Cymreigiad a'r ynganiad cyfoes, 'brecwast' gydag 'w' yn disodli'r sain 'ff'.
Ynysoedd Prydain ac Iwerddon
bawd|de|250px|[[Crempogau ac omlet]] Mae powliad o uwd yn boblogaidd o hyd yn yr Alban.
Yn Iwerddon, gall brecwast Gwyddelig gynnwys pwdin gwyn, bara soda, ac yn Ulster, farlau soda a farlau tatws.
Ffrainc
Nid yw brecwast yn bryd o fwyd pwysig yn Ffrainc. Mae'r rhan fwyaf o bobl yn bodloni ar bowliad mawr o goffi ffres cryf (neu siocled neu te), yn aml heb lefrith, gyda croissant neu tafell (sleisiad) o fara menyn a siam.
Gwlad Groeg
Yng ngogledd Gwlad Groeg caiff pasteiod o'r enw bugatsa eu bwyta efo coffi Groegaidd.
UDA a Chanada
Mae crempog ac omlet yn ffordd draddodiadol o gychwyn y dydd mewn rhannau o'r Unol Daleithiau a Chanada.