cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dathliadau Geraint Thomas yn Tour de France 2018
Cerdd Llion Jones
Cafwyd dau ddarn o farddoniaeth gan y prifardd, Llion Jones at Twitter @LlionJ
Cerdd Eurig Salisbury
Cyhoeddwyd englyn y prif lenor, Eurig Salisbury, ar ei gyfrif Twitter, @eurig
Cerdd Catrin Rowlands
Englyn gan Catrin Rowlands, Abertawe, @RCatrin ar Twitter.
Cerdd Cyfrif Trydar @BolycsCymraeg
Rhoddwyd cerdd ar gyfrif trydar ddychannol, boblogaidd, @BolycsCymraeg i ddathlu camp Geraint Thomas.
Ashok Ahir
Bywgraffiad
Mae'n ystyried ei hun yn Gymro mabwysiedig ac yn cefnogi timau rygbi a phêl-droed Cymru.
Gyrfa
Rhwng 1994 a 1998 bu'n ohebydd a chynhyrchydd ar BBC Wales Today a BBC Radio Wales. Symudodd i Lundain a gweithio ar prif raglenni newyddion y BBC, yn cynnwys Six O'Clock News, Today a Newsnight. Yn 2002 symudodd nôl i Gaerdydd i fod yn Bennaeth Gwleidyddol yn BBC Cymru. Bu'n gweithio am ddegawd ar raglenni gwleidyddol BBC Cymru a gwleidyddiaeth Cymreig ar draws y BBC.
Yn Hydref 2016, fe'i benodwyd yn Gadeirydd Eisteddfod Genedlaethol Cymru Caerdydd 2018.
Rhwng 2012 a 2018 roedd yn gyfarwyddwr gyda chwmni cyfathrebu mela. Yng Ngorffennaf 2018 daeth yn Gyfarwyddwr Cyfathrebu gyda Swyddfa Cymru, yn gweithio i Ysgrifennydd Gwladol Cymru.
Mae hefyd yn llywodraethwr Ysgol Treganna, aelod o fwrdd Chwaraeon Cymru ac aelod Pwyllgor Cymreig y Cyngor Prydeinig.
Adar Mân y Mynydd
Cân werin draddodiadol yw Adar Mân y Mynydd.
Mae'n gofyn i'r ehedydd, yr eos a holl adar bach y mynydd i hedfan ac ymweld â Gwen sydd wedi datblygu afiechyd. Maent i gyd yn hedfan i ffwrdd nes iddynt gyrraedd gwely Gwen lle maent yn esbonio eu bod yn gymrodyr sy'n cynrychioli'r un sy'n ei charu, sef y bardd, a'i fod am wybod a yw hi'n gwella neu beidio. Mae Gwen yn ei thro hefyd yn rhoi neges drist iddynt fynd yn ôl at ei chariad, ei bod yn marw:
<poem style="margin-left: 3em"> O dwedwch wrtho'n dawel Mai byr fydd hyd fy hoedel, Cyn diwedd hyn o haf, yn brudd Â'n gymysg bridd a grafel.
Y geiriau
<poem style="margin-left: 3em"> Yr eos a'r glân hedydd Ac adar mân y mynydd, A ei di'n gennad at liw'r haf Sy'n glaf o glefyd newydd?
Dywedai Gwen lliw'r ewyn Och fi, pa beth yw'r deryn Sydd yma'n tiwnio nawr mor braf A minnau'n glaf ar derfyn?
Cenhadon ym gwnewch goelio Oddi wrth y mwyn a'ch caro, Gael iddo wybod ffordd yr ych Ai mendio'n wych a'i peidio.
Dywedwch wrtho'n dawel Mai byr fydd hyd fy hoedel, Cyn diwedd hyn o haf yn brudd Â'n gymysg bridd a grafel.
Sand Rock, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Avon, Idaho
Cymuned heb ei hymgorffori (unincorporated community) yn, yn nhalaith Idaho, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Avon, gan gynnwys:
Lake Placid, Florida
Tref yn, yn nhalaith Florida, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Lake Placid, gan gynnwys:
Brodyr Chuckle
Roedd y Brodyr Chuckle neu Chuckle Brothers yn ddeuawd comedi ac adloniant i blant, yn cynnwys y brodyr Seisnig Barry David Elliott (24 Rhagfyr 1944 – 5 Awst 2018) a'i frawd Paul Harman Elliott (ganwyd 18 Hydref 1947).
Fe'i ganwyd yn Rotherham, yn feibion i Amy a James Patton Elliott. Mae ganddynt frodyr hŷn, Jimmy a Brian, sydd hefyd yn perfformio fel deuawd o'r enw y Patton Brothers.
Silverdale, Kansas
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Kansas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Silverdale, gan gynnwys:
Meinir Lloyd
Cantores a cherddor yw Meinir Lloyd a adnabyddir hefyd fel Meinir Hughes Griffiths.
Bywgraffiad
Fe'i magwyd ym mhentref Cyffylliog ger Rhuthun. Roedd yn ddisgybl yn Ysgol Brynhyfryd lle datblygodd fel telynores a chantores. Cafodd ei dylanwadu gan hyfforddwyr lleol, yn enwedig Dr Aled Lloyd Davies. Yn y 1960au daeth yn wyneb cyfarwydd ar raglenni cerddoriaeth y cyfnod fel Disc a Dawn a chyhoeddodd nifer o recordiau. Roedd ganddi ei chyfres ei hun hefyd o'r enw Mynd â'r Gân.
Roedd yn Llywydd Cymdeithas Cerdd Dant Cymru yn 2017 ac yn Llywydd Merched y Wawr Caerfyrddin ym mlwyddyn aur y gangen.
Daeth yn ôl i sylw'r cyhoedd yn 2017 pan ddaeth ei chân "Watshia Di Dy Hun" yn ffefryn ar raglen radio Tudur Owen. Yn 2018, enillodd Fedal Goffa Syr T.H. Parry-Williams am ei chyfraniad a'i gwaith gyda phobl ifanc.
Bywyd personol
Mae'n briod a Peter Hughes Griffiths ac mae ganddynt ddau o blant, Meleri Llwyd a Llyr Huws Gruffydd.
Afocado
Planhigyn yw'r afocado (Persea americana), a chredir iddo darddu o Dde Canolbarth Mecsico. Mae'n aelod o deulu'r planhigion blodeuol Lauraceae. Mae ffrwyth y planhigyn, hefyd yn cael ei alw'n afocado (neu gellygen afocado neu gellygen aligator), yn fotanegol yn fwyaren fawr sy'n cynnwys hedyn a elwir yn "garreg".
Mae afocados yn werthfawr yn fasnachol ac yn cael eu tyfu ledled y byd mewn hinsawdd trofannol a Chanoldirol. Mae gan y ffrwyth groen gwyrdd a siap gellygen, wy neu sffer. Maen nhw'n aeddfedu ar ol eu cynaeafu. Mae coed afocado yn peillio eu hunain yn rhannol.
Daw'r gair "afocado" o'r Sbaeneg aguacate, sydd yn ei dro yn dod o'r gair Nahwatleg āhuacatl <span class="IPA" title="Representation in the International Phonetic Alphabet (IPA)">[aːˈwakat͡ɬ],  sy'n mynd yn ôl i'r proto-Astecaidd *pa:wa a oedd hefyd yn golygu "afocado". Weithiau roedd y gair Nahwatleg yn cael ei ddefnyddio i gyfeirio at "gaill", oherwydd y tebygrwydd rhwng y ffrwyth a'r rhan honno o'r corff, siwr o fod.
Cutler Bay, Florida
Tref yn, yn nhalaith Florida, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Cutler Bay, gan gynnwys:
Mandiraja
Ardal yn Rhaglywiaeth Banjarnegara, talaith Canolbarth Jawa, Indonesia, yw Mandiraja. Mae ganddi arwynebedd o 52.61 km a phoblogaeth o 63,679.
Mae gan ardal Mandiraja 16 o bentrefi. Fe'i lleolir 350 km i'r dwyrain o Jakarta, prifddinas Indonesia.
Mae gan ardal Mandiraja ddiwylliant unigryw ac unigryw y mwyafrif o drigolion Mandiraja yw Javan. Mae yna hefyd lwythau Sundanaidd, Arabaidd, a Tsieineaidd.
Trinity, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Trinity, gan gynnwys:
Cornwall, Idaho
Cymuned heb ei hymgorffori (unincorporated community) yn, yn nhalaith Idaho, yw .
Skamania, Washington
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Washington, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Skamania, gan gynnwys:
St. Florian, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn St. Florian, gan gynnwys:
Belk, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Skamokawa, Washington
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Skamokawa, gan gynnwys:
Lewis, Vermont
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Lewis, gan gynnwys:
Skinquarter, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn Chesterfield County, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Skinquarter, gan gynnwys:
Beaverton, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Dewey, Idaho
Tref anghyfannedd yn, yn nhalaith Idaho, yw .
Blaine, Idaho
Tref yn, yn nhalaith Idaho, yw .
Skyland, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Blaine, Idaho
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Blaine, gan gynnwys:
Mike Pompeo
Mae Michael Richard Pompeo (ganed 30 Rhagfyr 1963) yn wleidydd a thwrnai Americanaidd sy'n gwasanaethu fel Ysgrifennydd Gwladol yr Unol Daleithiau, ers 2018-2021. Mae'n gyn-swyddog Byddin yr Unol Daleithiau, ac yn flaenorol roedd yn Gyfarwyddwr yr Asiantaeth Gwybodaeth Ganolog o 2017 i 2018.
Skyland, Gogledd Carolina
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Skyland, gan gynnwys:
Skippers, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Skippers, gan gynnwys:
Reece City, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Reece City, gan gynnwys:
Albion, Washington
Tref yn, yn nhalaith Washington, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Albion, gan gynnwys:
Brampton, Michigan
Cymuned heb ei hymgorffori (unincorporated community) yn Delta County, yn nhalaith Michigan, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Brampton, gan gynnwys:
Banks, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Banks, gan gynnwys:
Slate Mountain, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn Surry County, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Slate Mountain, gan gynnwys:
Maidstone, Vermont
Tref yn, yn nhalaith Vermont, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Maidstone, gan gynnwys:
Aderyn du a'i blufyn sidan (cân)
Cân werin draddodiadol yw Aderyn du a'i blufyn sidan. Roedd adar ers talwm yn symbolau o wahanol bethau, ac fel yma, yn llatai neu'n negeswyr. Enghraifft arall o hyn yw Adar Mân y Mynydd.
Geiriau
<poem style="margin-left: 5em"> Aderyn di a'i blufyn sidan, A'i big aur a'i dafod arian, A ei di dros ta i Gydweli, I holi hynt yr un rwy'n garu?
A dacw'r ty, a dacw'r sgubor, A dacw glwyd yr ardd yn agor A dacw'r goeden fawr yn tyfu, O dan ei bôn rwy' am fy nghladdu.
Un, dou, tri pheth sy'n anodd imi Yw cyfri'r sêr pan fo hi'n rhewi, A doti'n llaw i dwtsh â'r lleuad, A deall meddwl f'annwyl gariad.
Llawn iawn yw'r wy o wyn a melyn, Llawn iawn yw'r môr o swnd a chregyn. Llawn iawn yw'r coed o ddail a blode, Llawn iawn o gariad ydw inne.
Ceir sawl fersiwn o'r gân hon, mewn sawl tafodiaith, acrferid ychwanegu hen benillion addas ar y pwnc (serch) i ymestyn y gân.
Lunenburg, Vermont
Tref yn, yn nhalaith Vermont, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Lunenburg, gan gynnwys:
Town Creek, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Town Creek, gan gynnwys:
Twnnel y Rhondda
300px|bawd|Gorsaf Blaengwynfi a’r Twnnel
Twnnel rheilffordd a oedd yn cysylltu Cwm Rhondda a Chwm Afan yn ne Cymru oedd Twnnel y Rhondda. Mae’r twnnel yn 3,443 llath (3,148 medr) o hyd; dim ond dau dwnnel rheilffordd arall yng Nghymru sy'n hirach na hynny, sef Twnnel Ffestiniog sy'n 3,726 llath (3,407 medr) a Thwnnel Hafren sy'n 7,012 llath (7,668 medr). Mae gan y twnnel siafft awyriad 58 troedfedd o hyd tua 105 llath o’i ben gorllewinol, ac mae'r twnnel bron 1,000 o droedfeddi o dan y ddaear ar ei bwynt dyfnaf. Roedd gan y twnnel un trac, a oedd yn rhannu'n drac dwbl wrth ddod allan o'r ddau ben.
Roedd y lein yn cysylltu'r Rhondda a'r porthladd ym Mae Abertawe. Adeiladwyd y twnnel gan Reilffordd y Rhondda a Bae Abertawe, a'i ddylunio gan y peiriannydd Sydney William Yockney. Cychwynnodd y gwaith o'i adeiladu ym Mehefin 1885, a hynny gan ddechrau o'r ddau ben, sef Blaencwm yng Nghwm Rhondda a Blaengwynfi yng Nghwm Afan. Roedd y cynnydd yn foddhaol ar y dechrau, ond dechreuodd yr amserlen lithro oherwydd prinder gweithwyr a diferiad dŵr. Bu gwelliant ar ôl trosglwyddo'r cyfrifoldeb am y gwaith o'r contractor cyntaf, William Jones, i Messrs Lucas & Aird, a chwblhawyd y gwaith ar 2 Gorffennaf 1890.
O fewn ychydig ddegawdau i'w agor, daethpwyd o hyd i afluniad yn leinin y twnnel; credir mai'r holl weithgaredd cloddio yn yr ardal o gwmpas y twnnel oedd yn bennaf cyfrifol. Rhwng 1938 a 1953, gosodwyd tua 500 o asennau dur yn y twnnel gyda'r nod o ddatrys y broblem hon. Parhaodd y dirywiad, gan arwain at osod cyfyngiadau cyflymder i wrthweithio'r risg o daro darnau ar y trac. Yn 1969, gorchmynwyd cau twnnel dros dro am resymau yn ymwneud â diogelwch. Yn Rhagfyr 1970, penderfynodd y Weinyddiaeth Drafnidiaeth atal y gwasanaethau yn swyddogol a chau'r twnnel yn barhaol yn hytrach na thalu i'w atgyweirio. Yn 1980, llanwyd y mynedfeydd i'r twnnel i atal tresmaswyr rhag cael mynediad iddo.
Yn ystod y 2010au, cynhaliwyd arolwg o Dwnnel y Rhondda gyda'r bwriad o'i ailagor fel llwybr i feiciau.
Crescent, Idaho
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Crescent, gan gynnwys:
Snowville, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Snowville, gan gynnwys:
Akron, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
MFI Group
de|bawd|Siop MFI yn Durham Roedd MFI Group Limited yn fanwerthwr dodrefn a oedd yn gweithredu o dan y brand MFI. Roedd y cwmni yn gyflenwr ceginau a dodrefn ty yn y Deyrnas Gyfunol, ac yn gweithredu yn bennaf mewn parciau manwerthu a lleoliadau ar gyrion trefi. Honnwyd ar un adeg bod y un o bob tri cinio dydd Sul yn y Deyrnas Gyfunol yn cael ei goginio mewn cegin o MFI, a bod 60% o blant yng ngwledydd Prydain wedi eu cenhedlu mewn ystafell wely o MFI.
Yn dilyn llwyddiant yn ei ddegawdau cynnar, fe wynebodd y cwmni drafferthion ariannol a sawl newid mewn perchnogaeth hyd nes y cyhoeddwyd, ar 26 Tachwedd 2008, ei fod wedi mynd i ddwylo'r gweinyddwyr. Merchant Equity Partners, dan arweiniad Henry Jackson, oedd y perchnogion pan gafodd ei werthu i'r rheolwyr ym Medi 2008 am 'elw bychan'.
Snow Hill, Alabama
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Snow Hill, gan gynnwys:
Victory, Vermont
Tref yn, yn nhalaith Vermont, yw .
Helena Township, Michigan
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Helena, gan gynnwys:
San Luis, Colorado
Tref yn, yn nhalaith Colorado, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn San Luis, gan gynnwys:
Somerset, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Somerset, gan gynnwys:
Cadeirydd y Cyd-Benaethiaid Staff
Cadeirydd y Cyd-Benaethiaid Staff (Saesneg: Chairman of the Joint Chiefs of Staff) yw, yn ôl cyfraith yr Unol Daleithiau, y swyddog milwrol o'r rheng uchaf yn Lluoedd Arfog yr Unol Daleithiau ac yn brif gynghorydd milwrol i'r Arlywydd, y Cyngor Diogelwch Cenedaethol, Cyngor Diogelwch y Famwlad a'r Ysgrifennydd Amddiffyn.
Spout Springs, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Spout Springs, gan gynnwys:
Barbeciw
bawd|Cigoedd yn cael eu barbeciwio mewn bwyty bawd|Barbeciw wedi'i baratoi ym Mhatagonia, yr Ariannin Mae  barbeciw neu barbiciw yn ddull o goginio, yr offer neu declyn sy'n cael ei ddefnyddio i goginio, y math o fwyd sydd wedi'i goginio felly, ac yn enw ar gyfer pryd neu ddigwyddiad ble mae'r math hwn o fwyd yn cael ei goginio a'i weini.
Mae technegau barbeciwio yn cynnwys mygu, rhostio neu bobi, brywsio a grilio. Y dechneg wreiddiol yw coginio gan ddefnyddio mwg ar dymheredd isel a thros gyfnod hir o amser (oriau lawer).
Mae barbeciwio fel arfer yn weithgaredd awyr agored trwy fygu'r cig dros bren neu golosg. Gall barbeciw bwyty gael ei goginio mewn popty mawr o fricsen neu fetel sydd wedi'i ddylunio yn arbennig. Mae barbeciw yn cael ei gynnal mewn nifer o ardaloedd o amgylch y byd ac mae nifer o amrywiaethau rhanbarthol.
Mae'r gair "barbeciw" yn tarddu o'r gair Saesneg barbeque sydd yn ei dro yn tarddu o'r gair Sbaeneg barbacoa. Credir bod y gair hwnnw wedi tarddu o barabicu sydd i'w ganfod yn iaith Arawak pobl y Caribî a phobl Timucua Florida.
North Johns, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Cascade, Michigan
Treflan yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Cascade, gan gynnwys:
Hulu
Mae Hulu yn gwmni adloniant o'r Unol Daleithiau sy'n darparu gwasanaethau cyfryngau dros-ben-llestri.
Ar hyn o bryd, cynigir Hulu i ddefnyddwyr yn Siapan a'r Unol Daleithiau a'i thiriogaethau'n unig.
Cyngor Diogelwch Cenedlaethol yr Unol Daleithiau
Cyngor Diogelwch Cenedlaethol y Tŷ Gwyn (Saesneg: National Security Council) yw'r prif fforwm a ddefnyddir gan Arlywydd yr Unol Daleithiau ar gyfer ystyriaeth o ddiogelwch cenedlaethol, materion milwrol, a materion polisi tramor gydag uwch-gynghorwyr diogelwch cenedlaethol a swyddogion y Cabinet ac mae'n rhan o swyddfa weithredol arlywydd yr Unol Daleithiau.
Spring Valley, Alabama
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Spring Valley, gan gynnwys:
Beatrice, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Beatrice, gan gynnwys:
V. S. Naipaul
Awdur Seisnig o Drinidad oedd Syr Vidiadhar Surajprasad "Vidia" Naipaul, TC (17 Awst 1932 – 11 Awst 2018).
Enillodd y Wobr Booker ym 1971, am ei nofel In a Free State. Enillodd y Wobr Lenyddol Nobel yn 2001.
Bu farw yn ei gartref yn Llundain.
Cyngor Diogelwch y Famwlad
Mae Cyngor Diogelwch y Famwlad (Saesneg: Homeland Security Council) yn endid o fewn Swyddfa Weithredol Arlywydd yr Unol Daleithiau sydd â'r dasg o gynghori'r Arlywydd ar faterion yn ymwneud â Diogelwch y Famwlad.
Bradford, Pennsylvania
Dinas yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Bradford, gan gynnwys:
Ffiniaid
Cenedl a grŵp ethnig Wralaidd sydd yn frodorol i'r Ffindir yng Ngogledd Ewrop yw'r Ffiniaid. Maent yn siarad yr iaith Ffinneg. Maent yn un o genhedloedd y gwledydd Nordig, er nad ydynt yn perthyn yn agos yn ieithyddol nac yn genhedlig i'r bobloedd eraill yn y rhanbarth hwnnw, sydd yn Germanaidd. Yn hytrach, maent yn perthyn i'r bobloedd Ffinnig yn ardal ddwyreiniol Môr y Baltig, sef y Careliaid, y Fepsiaid, a'r Ingriaid yng ngogledd-orllewin Rwsia, i'r Estoniaid yn Estonia, ac i'r Lifoniaid yn Latfia.
Yn ogystal â'r boblogaeth Ffinnaidd yn y Ffindir, mae sawl grŵp mewn gwledydd cyfagos sydd naill ai'n frodorol i'r tiroedd hynny neu yn tarddu o ymfudwyr o'r Ffindir. Yn eu plith mae'r Cfeniaid a Ffiniaid y Goedwig yn Norwy, y Tornedaliaid yn Sweden, a'r Ffiniaid Ingriaidd yn Rwsia.
Cerflun Heddwch ar gyfer Tangnefedd y Byd
bawd|Cerflun Heddwch ar gyfer Tangnefedd y Byd Cerflun o Sri Chinmoy yn dal ffagl fflam ym Mae Caerdydd yw Cerflun Heddwch ar gyfer Tangnefedd y Byd. Ffagl fflam Rhediad Tangnefedd y Byd sy'n cael ei dal gan y cerflun, a bob blwyddyn ers 1987 mae'r ffagl yn cael ei chludo o wlad i wlad ac ar draws cyfandiroedd fel arwydd o dangnefedd.
Dadorchuddiwyd y cerflun ar 11 Mawrth 2012. Ar y diwrnod hwnnw y cychwynnodd aelodau Urdd Gobaith Cymru a Rhediad Tangnefedd y Byd gynrychioli Cymru ar daith Rhediad Tangnefedd y Byd o amgylch gwledydd Prydain. Rhoddwyd y cerflun i Gaerdydd gan Rediad Tangnefedd y Byd i nodi 25 mlynedd ers sefydlu'r Rhediad.
Springville, Virginia
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Springville, gan gynnwys:
Cerflun Heddwch ar gyfer Tangnefedd y Byd
Mae'r cerflun wedi'i leoli rhwng adeilad y Senedd a'r Eglwys Norwyaidd ym Mae Caerdydd.
Ysgrifennydd Amddiffyn yr Unol Daleithiau
Yr Ysgrifennydd Amddiffyn (Saesneg: Secretary of Defense) yw arweinydd a phrif swyddog gweithredol Adran Amddiffyn yr Unol Daleithiau, adran weithredol Lluoedd Arfog yr Unol Daleithiau. Penodir yr Ysgrifennydd Amddiffyn gan yr Arlywydd gyda chyngor a chydsyniad y Senedd.
Dutton, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Dutton, gan gynnwys:
Sprott, Alabama
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Sprott, gan gynnwys:
Pinwydden
Genws o gonwydd yn nheulu'r Pinaceae yw'r pinwydd (Pinus); lluosog: pîn. Mae ganddynt ddail llinynaidd a chul, o liw gwyrdd tywyll. Tyfant y coed hyn, fel rheol, yn sypiau gyda'i gilydd, mewn ardaloedd mynyddig a lleoedd agored ar draws hemisffer y gogledd. Mae rhai rhywogaethau yn tyfu ar dir isel, ac mewn tiroedd tywodlyd a digynnyrch, yn enwedig yng Ngogledd America. Pinwydd bychain, yn debycach i brysgwydd na choed, sydd yn tyfu yn yr hinsoddau oeraf.
Pinwydden yr Alban yw'r unig rywogaeth sydd yn gynhenid i Brydain.
Fairview, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Fairview, gan gynnwys:
St. Joseph, Kansas
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn Cloud County, yn nhalaith Kansas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal St. Joseph, gan gynnwys:
Fforio trefol
bawd|300x300px|Peintiad golau y tu fewn i hen chwarel galchfaen yn Ffrainc. Fforio trefol (hefyd hacio to-a-thwnnel; Saesneg: urban exploration, wedi'i dalfyrru fel UE neu urbex) yw fforio strwythurau o waith dyn, fel hen adfeilion neu nodweddion anhysbys o'r amgylchedd gwneuthuredig. Mae ffotograffiaeth a dogfennu hanesyddol yn aml yn rhan o'r gweithgaredd. Tybir bod fforio trefol hefyd yn golygu bod y sawl sy'n fforio yn tresmasu ar eiddo preifat, ond nid dyma'r achos bob amser. Mae fforio trefol weithiau yn cael ei gyfeirio ato fel draenio (ffurf amgen o fforio trefol ble mae'r traeniau yn cael eu fforio), ogofa a dringo trefol, neu hacio adeiladau.
Rheol answyddogol fforio trefol yw "Cymrwch ddim byd ond ffotograffau, gadaech ddim byd ond olion traed".
Mae fforio trefol wedi dod yn fwy poblogaidd o ganlyniad i sylw yn y cyfryngau, ar y Discovery Channel, MTV's Fear a gweithgareddau The Arlantic Paranormal Society. Gall natur y gweithgaredd yn gyflwyno nifer o beryglon, gan gynnwys perygl o niwed corfforol ac, os yw'n anghyfreithlon ac/neu heb ganiatad, y posibilrwydd o arestiad a chosb.
Torra di Fiurentina
Hanes
Dechreuwyd adeiladu'r twr ym 1575 a chwblhawyd y gwaith ym 1582. Roedd yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari.
Wedi'i leoli ar draeth hir yr arfordir dwyreiniol, ar dwyn rhwng y traeth a'r gwinllannoedd. Rhaid cerdded tua phymtheg munud i'r gogledd o'r man parcio ar hyd y traeth er mwyn cyrraedd ati. Er bod y tŵr crwn hwn yn adfeilion mae modd mynd i mewn iddi. Y tu mewn mae le tân a dau agoriad bach, hanner ogrwn. Mae'n dŵr a adeiladwyd yn bennaf o gerrig.
Yn 2007 ychwanegwyd y tŵr i "Restr Gyffredinol Treftadaeth Ddiwylliannol" ("Inventaire général du patrimoine culturel") a gynhelir gan Weinyddiaeth Diwylliant Ffrainc. Mae'n eiddo i'r cyhoedd.
Titw Tomos Las (cân)
300px|bawd|Y Casgliad Llawn, album cover|alt=Y Casgliad Llawn, album cover.jpg Cân a ganwyd gan Hogia'r Wyddfa yw "Titw Tomos Las". Cyfansoddwyd hi yn Ysgol Dolbadarn ar ddiwedd y 1960au, pan roddodd Eirlys Pierce alaw i eiriau'r gerdd gan T. Llew Jones am y titw tomos las.
Titw Tomos Las - Hogia'r Wyddfa
Bu bri mawr ar y gân ar ei newydd wedd ynghannol Dathliadau Geraint Thomas yn Tour de France 2018.
Cranc manegog Tsieina
Mae cranc manegog Tsieina (Eriocheir sinensis; Chinese: t, s , p dàzháxiè, lit. "cranc llifddor mawr"), hefyd yn cael ei adnabod fel cranc blewog Shanghai (, p Shànghǎi máoxiè), yn granc turiol maint canolig sydd wedi'i enwi ar ol ei grafangau blewog, sy'n edrych yn debyg i fenyg. Mae'n frodorol i afonydd, aberoedd a chynefinoedd arfordirol eraill yn nwyrain Asia o Corea yn y gogledd i dalaith Fujian yn Tsieina yn y de. Mae hefyd wedi'i gyflwyno i Ewrop a Gogledd America ac yn cael ei ystyried yn rhywogaeth ymledol.
South Windsor, Connecticut
Tref yn, yn nhalaith Connecticut, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn South Windsor, gan gynnwys:
Staffordsville, Virginia
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Staffordsville, gan gynnwys:
Torra di Finochjarola
Mae Tŵr Finochjarola (Corseg: Torra di Finochjarola) yn dŵr Genoa adfeiliedig yng Nghorsica, wedi ei leoli ar ynys Finochjarola, yn commune Rogliano (Haute-Corse). Mae'r tŵr yn sefyll ychydig i'r gogledd-ddwyrain o borthladd Macinaghju. Mae Ynysoedd Finochjarola wedi'u dynodi'n warchodfa natur ers 1987 ac wedi eu cynnwys yng ngwarchodfa ehangach Cap Corse ers 2017. Oherwydd sefyllfa fregus bywyd gwyllt yr ynysoedd ni chaniateir glanio arnynt gan aelodau'r cyhoedd. Gan hynny nid oes modd ymweld ag adfeilion y tŵr ond mae modd cael golwg da ohoni ar daith môr.
Marble, Colorado
Tref yn, yn nhalaith Colorado, yw .
Torra di Finochjarola
Hanes
Roedd yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a thua 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari. . Mae'r tŵr, sy'n agored i wyntoedd uchel a chwistrelliadau'r tonnau, mewn cyflwr gwael iawn. Mae ei hochr gogledd-ddwyreiniol wedi cwympo yn rhannol. . Mae'r tŵr a'i hynys dan ofal Conservatoire du littoral
Marble, Colorado
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Marble, gan gynnwys:
St. Leo, Kansas
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn Kingman County, yn nhalaith Kansas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn St. Leo, gan gynnwys:
Weston, Connecticut
Tref yn, yn nhalaith Connecticut, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Weston, gan gynnwys:
State Road, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn Surry County, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal State Road, gan gynnwys:
Dozier, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Dozier, gan gynnwys:
Steven Mnuchin
Mae Steven Terner Mnuchin (ganed 21 Rhagfyr 1962) yn gyn-fanciwr buddsoddi sydd bellach yn gwasanaethu fel 77ain Ysgrifennydd y Trysorlys yr Unol Daleithiau fel rhan o Gabinet Donald Trump. Cyn hyn, roedd Mnuchin wedi gweithio fel cynhyrchydd ffilm a rhelowr cronfeydd cyllid.
Torra di Furiani
Mae Tŵr Furiani (Corseg: Torra di Furiani Ffrangeg Tour de Furiani) yn dŵr Genoa adfeiliedig wedi ei leoli yn commune Furiani ar ynys Corsica. Mae'r tŵr sgwâr yn sefyll yn y pentref sydd 220 metr (720 troedfedd) uwchben lefel y môr.
Hanes
Tŵr Furiani a'r Tŵr Nonza yw'r unig ddau dŵr sgwâr a godwyd gan Pascal Paoli.
Roedd Furiani yn un o'r cadarnleoedd a oedd yn perthyn i arglwyddi Bagnaria. Bu adeilad amddiffynnol yno o gyfnod ymerodraeth Pisa rhwng y 11 ganrif a'r 15 ganrif. Roedd yn arbennig o bwysig yng nghyfnod Weriniaeth Genoa pan oedd y tŵr yn cael ei ddefnyddio fel un o'r gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd rhwng 1530 a thua 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari.
Ym 1987 fe restrwyd y tŵr fel un o henebion hanesyddol (Monument historique) Ffrainc.
Ar blac a osodwyd wrth droed y tŵr, ysgrifennwyd y wybodaeth: "Adeiladwyd y tŵr sgwâr, nad yw ei thyrau gwylio wedi eu gorffen, gan Pascal Paoli, yn ystod ei generalate (1765 - 1769). Bu warchae arni saith gwaith rhwng 1729 a 1769. Roedd Furiani, ar adeg y gwrthryfeloedd, yn lle o bwys yn y gwrthwynebiad i Weriniaeth Genoa. Mae dyddiad adeiladu'r clochdy ar ben tŵr yn ansicr ond nodir ei bresenoldeb yn 1839 ".
Gruffudd Eifion Owen
Bardd ac awdur Cymraeg yw Gruffudd Eifion Owen (ganwyd 1986). Enillodd y Gadair yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Caerdydd 2018 a'r Fedal Ddrama yn Eisteddfod yr Urdd Bae Caerdydd yn 2009. Ef yw Bardd Plant Cymru rhwng 2019 a 2021.
Bywyd cynnar ac addysg
Fe'i magwyd ym Mhwllheli gan fynychu Ysgol Glan y Môr, gan astudio Cymraeg, Hanes a Drama i Lefel A. Yn ei arddegau mynychodd wersi cynganeddu gyda Ifan Prys a’r Prifardd Meirion MacIntyre Huws. Aeth i astudio Cymraeg ym Mhrifysgol Aberystwyth ac ar ôl graddio aeth ymlaen i ysgrifennu traethawd MPhil ar ei arwr mawr, Wil Sam.
Castleberry, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Gruffudd Eifion Owen
Bywgraffiad
Mae Gruff yn byw yng Nghaerdydd ac yn gweithio fel awdur a golygydd ar ei liwt fy hun. Bu hefyd yn gweithio fel golygydd stori ar y gyfres Pobol y Cwm. Yn 2015, cyhoeddodd cyfrol o gerddi caeth a rhydd, Hel Llus yn y Glaw, a gyrhaeddodd restr fer Llyfr y Flwyddyn 2016 (Categori Barddoniaeth). Yn 2018/2019 roedd yn rhan o gynllun Grŵp Dramodwyr Newydd y Theatr Genedlaethol ac ysgrifennodd ddrama 'Parti Priodas'.
Mae'n aelod o'r criw sy'n trefnu nosweithiau barddol Bragdy’r Beirdd yn y brif-ddinas. Mae'n aelod o dîm ymryson Llŷn ac Eifionydd ac o dîm Talwrn 'Y Ffoaduriaid'. Enillodd stôl Stomp Fawr Caerdydd yn 2017 a stôl Stomp Fwy Caerdydd yn 2018.
Castleberry, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Castleberry, gan gynnwys:
Torra di Fornali
Mae Tŵr Fornali (Corseg: Torra di Fornali, Ffrangeg: Tour de Formali) yn dŵr Genoa adfeiliedig yng Corsica, wedi ei leoli yn commune Saint-Florent.
Hanes
Roedd y tŵr yn un o gyfres o amddiffynfeydd arfordirol a adeiladwyd gan Weriniaeth Genoa rhwng 1530 a thua 1620 i atal ymosodiadau gan fôr-ladron Barbari. Cynlluniwyd deg tŵr o'r fath i amddiffyn Saint Florent, ond nid chafodd pob un ohonynt eu hadeiladu, ac o'r rheini a chafodd eu hadeiladu nid oes un ohonynt sydd wedi eu hadfer. Dim ond y rhan isaf o'r tŵr a grisiau carreg a arferai roi mynediad i'r ail lawr sydd wedi goroesi
Bu ymladd am feddiant y tŵr yn ystod Gwarchae Saint-Florent ym 1794. Roedd y gwarchae yn weithrediad milwrol gan lynges Prydain, gyda chymorth rhai o frodorion Corsica fel rhan o ymateb Prydain i'r Chwyldro Ffrengig.
Killen, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Killen, gan gynnwys:
Igboaid
bawd|Igboaid mewn angladd yn nhref Igbuzo, talaith y Delta. Grŵp ethnig sydd yn frodorol i Alaigbo (Gwlad yr Igbo) ger Geneufor Biaffra yn ne-ddwyrain Nigeria yw'r Igboaid. Rhyw 40 miliwn ohonynt sydd yn byw yn Nigeria, tua hanner ohonynt yn siarad yr iaith Igbo, ac hwy yw un o'r grwpiau ethnig mwyaf niferus yn Affrica.
O'r 16g i'r 18g, cafodd nifer o Igboaid eu cipio a'u gorfodi i fod yn gaethweision gan fasnachwyr Mwslimiaid o'r gogledd a llwythau eraill ger yr arfordir. Cafodd niferoedd mawr ohonynt eu cludo i'r Amerig gan yr Ewropeaid yn y fasnach drionglog. Cafodd y mwyafrif o Igboaid eu troi'n Gristnogion gan genhadon yn y 19g, ac erbyn heddiw maent yn gymysgedd o Babyddion ac enwadau Protestaniaid, ac yn cadw rhywfaint ar yr hen gredoau megis addoli eu cyndeidiau. Daeth Alaigbo dan reolaeth yr Ymerodraeth Brydeinig yn 1884, a bu'r Igboaid yn mabwysiadu diwylliant ac addysg Ewropeaidd yn gyflymach na phobloedd eraill Nigeria.
Yn sgil annibyniaeth Nigeria yn 1960, cynyddodd tensiynau ethnig yn y wlad. Lladdwydd miloedd mewn ymosodiadau gan Fwslimiaid yn y gogledd yn 1965–66, a bu mwy nag un miliwn o Igboaid yn ffoi i Alaigbo. Datganwyd annibyniaeth rhanbarth y dwyrain, dan yr enw Gweriniaeth Biaffra, yn 1967. Erbyn diwedd y rhyfel yn 1970, bu farw mwy nag un miliwn o Igboaid o ganlyniad i newyn.
Arthur Davies
Canwr opera oedd Arthur Davies (11 Ebrill 1941 – 9 Awst 2018)
Fe'i ganwyd yn Wrecsam.
Repertoire Operatig
Dyma'r gwaith a'r cymeriadau mae Arthur Davies wedi eu perfformio ar lwyfan
Recordiadau
Arafa Don
Adran Amddiffyn yr Unol Daleithiau
Mae'r Adran Amddiffyn (Saesneg: Department of Defense) yn adran weithredol o fewn cangen weithredol llywodraeth ffederal yr Unol Daleithiau.
Arweinir yr Adran gan yr Ysgrifennydd Amddiffyn, pennaeth o fewn y Cabinet sy'n adrodd yn uniongyrchol i'r Arlywydd. Yr Ysgrifennydd Amddiffyn presennol yw Jim Mattis, yn ei swydd ers 20 Ionawr 2017.
Yn isradd i'r Adran Amddiffyn y mae tair adran filwrol: Adran Byddin yr Unol Daleithiau, Adran Llynges yr Unol Daleithiau, ac Adran Awyrlu'r Unol Daleithiau. Yn ogystal, y mae pedwar gwasanaeth cudd-wybodaeth cenedlaethol yn isradd i'r Adran Amddiffyn: yr Asiantaeth Amddiffyn Cudd-wybodaeth (DIA), yr Asiantaeth Ddiogelwch Genedlaethol (NSA), yr Asiantaeth Gudd-wybodaeth Geo-ofodol Genedlaethol (NGA), a'r Swyddfa Rhagchwilio Genedlaethol (NRO).
Betsan Moses
Betsan Moses (ganwyd Tachwedd 1971) yw Prif Weithredwr yr Eisteddfod Genedlaethol Cymru ers Mehefin 2018.
Gyrfa
Gweithiodd fel Swyddog y Wasg a Chysylltiadau Cyhoeddus gyda cwmni Cennad ac yna fel Rheolwr Cyfrifon gyda StrataMatrix. Bu'n ddarlithydd yn Mhrifysgol y Drindod, Caerfyrddin ac yna Swyddog Dawns a Drama gyda Cyngor Celfyddydau Cymru. Ymunodd a'r Eisteddfod Genedlaethol yn Ebrill 1999 gan dreulio 9 mlynedd yno fel Rheolwr Cyfathrebu a Marchnata. Yn Chwefror 2009 dychwelodd i'r Cyngor Celfyddydau Cymru fel Pennaeth Cyfathrebu a Chysylltiadau Cyhoeddus.
Fe'i penodwyd yn Brif Weithredwr yr Eisteddfod Genedlaethol yn Chwefror 2018 a cychwynnodd ei swydd yn Mehefin 2018 gan gyd-weithio gyda Elfed Roberts drwy gyfnod Eisteddfod Caerdydd 2018.
Ysgrifennydd Trysorlys yr Unol Daleithiau
Mae'r Ysgrifennydd y Trysorlys (Saesneg: Secretary of the Treasury) yn bennaeth ar Adran y Trysorlys yr Unol Daleithiau sy'n ymwneud â materion cyllidol ac ariannol, ac roedd, tan 2003, hefyd yn cynnwys nifer o asiantaethau gorfodi'r gyfraith ffederal. Mae'r swydd hon yn llywodraeth ffederal yr Unol Daleithiau yn gyfateb â'r rôl Gweinidog Cyllid mewn nifer o wledydd eraill. Mae Ysgrifennydd y Trysorlys yn aelod o Gabinet yr Arlywydd, a chaiff ei enwebu gan Arlywydd yr Unol Daleithiau. Mae dewisddynion ar gyfer Ysgrifennydd y Trysorlys yn mynd trwy wrandawiad cadarnhau gerbron Pwyllgor Cyllid Senedd yr Unol Daleithiau.
Yr Ysgrifennydd y Trysorlys presennol yw Janet Yellen, yn ei swydd ers 25 Ionawr 2021.
Demograffeg Gweriniaeth Sosialaidd Iwgoslafia
Mae'r erthygl hon yn sôn am ddemograffeg, y Weriniaeth Sosialaidd Ffederal Iwgoslafia yn ystod ei bodolaeth o 1945 tan 1991. Gyda diddymiad y wladwriaeth, mae gan cenhedloedd canlynol  nawr   eu hastudiaethau demograffeg eu hunain:
Ar gyfer demograffeg yr hen Ddeyrnas o Iwgoslafia (1918-1945), gweler y Deyrnas o Iwgoslafia#Demograffeg.
Gweriniaethau yn ôl y boblogaeth
Y boblogaeth yn ôl data o gyfrifiad 1991 ac o amcangyfir cyfrifiad 2017. a cyfrifiad 2011
b yn cynnwys Serbia a Vojvodina ond nid Kosovo
c cyfrifiad 2013
Yn y 1940au a'r 1950au
Cydnabyddodd y GSFfI "gwledydd" (narodi) a "chenhedloedd" (narodnosti) ar wahân; y blaenorol yn cynnwys etholwr y bobloedd Slafeg, tra bod yr olaf yn cynnwys Slafeg eraill ac nad oeddynt yn grwpiau ethnig Slafeg o'r fath fel y Bwlgariaid a Slofaciaid (Slafeg); a Hwngariaid ac Albaniaid (non-Slafeg). Roedd tua 26 o grwpiau ethnig yn hysbys i fyw yn Iwgoslafia, gan gynnwys  pobl Romani a darddai tu allan i Ewrop.
I'r mwyafrif Slafeg, fe brofai pedwar lleiafrif cenedlaethol di-Slafaidd - yr Hwngariaid, Almaenwyr, Albaniaid a'r Eidalwyr - i  fod yn drafferthus eisioes, yn yr Iwgoslafia gyntaf. Roedd addysg mewn Hwngareg yn gyfyngedig, ac fe waharddwyd nifer o gymdeithasau diwylliannol Hwngareg ac Almaeneg  yn Neyrnas Iwgoslafia hyd at ddiwedd y 1930au, pan fu i Iwgoslafia ymdroi tuag at safiad o blaid Pwerau'r Echel. Serch hynny,  fe fu i Almaenwyr lleol  gydweithio gyda lluoedd y Natsïaid yn ystod yr Ail Ryfel Byd, tra bu i'r Hwngariaid ethnig yn gyffredinol  groesawu'r dychwelyd o Backa i Hwngari. Roedd  Mudiad Bleidiol Gomiwnyddol Iwgoslafia yn amhoblogaidd ymhlith rhai grwpiau lleiafrifol, gyda Uned Almaenig Ernst Thälmann yn bodoli yn unig ar bapur ac Uned Hwngareg Petőfi yn rhifo cant o aelodau'n unig. Yn dilyn ymadawiad drwy rym y fyddin oresgynnolallan o Iwgoslafia, fe fu i'r Almaenwyr, Hwngariaid ac Eidalwyr gael eu trin yn difrifol gan y partisaniaid buddugol.
Bu i'r mwyafrif helaeth o Almaenwyr yn gael eu diarddel neu fe fu iddynt ffoi, gan ofni dial. Yn yr un modd, bu i rhwng 200,000 a 250,000 o Eidalwyr gael eu diarddel neu ffoi mewn taleithiau newydd a gafwyd eu atodi o wledydd cyfagos megis Istria a Rijeka, yn ogystal â Dalmatia. Cafwyd cannoedd (nifer o filoedd, yn ôl rhai amcangyfrifon) eu lladd yn ddianod yn y broses. I raddau llawer llai, tynged tebyg oedd profiad yr  Hwngariaid, a ddaeth i dioddef  gormes ethnig yn Vojvodina. Fodd bynnag, ar ôl y rhyfel, gwarantwyd addysg rhad ac am ddim yn eu hieithoedd lleiafrifol eu hunain gan y cyfansoddiad Gomiwnyddol.
Yn ystod amser hollt Tito-Stalin, roedd llawer o Hwngariaid yn cydymdeimlo tuag at Weriniaeth Hwngareg y Bobl (a oedd, yn 1953  yn cynnwys tua 25% o boblogaeth Vojvodina ), ac fu i eiriau Radio Budapest ymledaenu ymysg y pentrefi.
Yn y 1950au, adroddwyd fod y Bwlgariaid yn leiafrif tlawd a hen ffasiwn, mewn cyferbyniad i'r Tsieciaid a'r Slofaciaid a oedd yn "leiafrifoedd diywdiannol a gwerthfawr" i Iwgoslafia. Ymfudo fu hanes llawer yn dilyn y rhyfel, gyda rhai'n dychwelyd yn dilyn llwyddiant y comiwnyddion i ddod i rym yn Tsiecoslofacia yn 1948.
Stoney, Kansas
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn Dickinson County, yn nhalaith Kansas, yw .
Rhodri ap Dyfrig
Cyn Gomisiynydd Cynnwys Arlein S4C, blogiwr, ac arbenigwr yn y cyfryngau cymdeithasol Cymraeg yw Rhodri ap Dyfrig (ganwyd 28 Mehefin 1977) a adnabyddir hefyd fel Nwdls. Mae'n un o sefydlwyr y grwp technoleg gwybodaeth Cymraeg Hacio'r Iaith, a sefydlodd ar y cyd gyda Carl Morris a Rhys Wynne ar 30 Ionawr 2010.
Stoney, Kansas
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Stoney, gan gynnwys:
Rhodri ap Dyfrig
Teulu
Ganed Rhodri yn Nolgellau yn fab i Dyfrig Siencyn, arweinydd Cyngor Gwynedd ers 2017 a'i wraig Rhian Owen (1952-1994). Mae'n frawd i'r gohebydd ac awdur Elliw Gwawr. Safodd ei daid tadol J L Jenkins fel ymgeisydd Plaid Cymru yn etholaeth Meirionnydd yn etholiad 1966.
Gyrfa
Wedi graddio mewn iaith a chyfathrebu ym Mhrifysgol Caerdydd (1995 – 1998) gweithiodd am gyfnod i Sgrin Cymru Wales (2002 - 2005) ac fel ymchwilydd gyda Mercator Media (Awst 2005 - Mai 2008). Cwbwlhaodd ei ddoethuriaeth ym Mhrifysgol Aberystwyth yn 2014 gyda thraethawd ar Gydgyfeiriant cyfryngol a'r economi ddigidol: Asesu dulliau cyfranogol a thorfol o gynhyrchu cyfryngau mewn ieithoedd lleiafrifol. Rhwng Chwefror 2014 a Thachwedd 2015 bu'n Gymrawd Technolegau Creadigol yn Aberystwyth; dyma'r cyfnod pan sefydlodd Nwdls Cyf, a ddaeth i ben yn Rhagfyr 2015.
Yn Rhagfyr 2015 fe'i penodwyd yn Gynhyrchydd Arlein (Cyfryngau Cymdeithasol) BBC Cymru, gan weithio o Gaerdydd, a gadawodd yn Awst 2016 pan benodwyd ef yn Gomisiynydd Cynnwys Arlein S4C.
Thesis ei ddoethuriaeth
Cwbwlhaodd ei ddoethuriaeth ym Mhrifysgol Aberystwyth yn 2014 gyda thraethawd ar: Cydgyfeiriant cyfryngol a'r economi ddigidol: Asesu dulliau cyfranogol a thorfol o gynhyrchu cyfryngau mewn ieithoedd lleiafrifol. Noda'r cyflwyniad i'r papur:
Arloesi
Fe'i rhestrir gan Brifysgol Aberystwyth ymhlith y 50 person mwyaf dylanwadol o fewn Addysg Uwch sy'n defnyddio'r cyfryngau cymdeithasol yng Nghymru. Cofnododd hanes y genre gwyddonias mewn erthygl o'r enw 'Cymroddyfodoliaeth' ar wefan 'Medium' yn Nhachwedd 2014. sy'n defnyddia’r hashnod #cymroddyfodol ar Twitter i roi sylw i'r genre yma yn y Gymraeg. Mae hefyd yn un o sefydlwyr y grwp technoleg gwybodaeth Cymraeg Hacio'r Iaith, a sefydlodd ar y cyd gyda Carl Morris a Rhys Wynne ar 30 Ionawr 2010. Mae ei linell-amser Hanes y We Gymraeg, a gyhoeddwyd yn 2014, yn cofnodi rhai o'r cerrig milltir pwysig yn hanes y we.
Lincoln, Massachusetts
Tref yn, yn nhalaith Massachusetts, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Lincoln, gan gynnwys:
Elmore, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Elmore, gan gynnwys:
Stony Knoll, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn Surry County, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Stony Knoll, gan gynnwys:
Stratford, Washington
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Washington, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Stratford, gan gynnwys:
Torra di Galeria
Mae Tŵr Galeria (Corseg:Torra di Galeria, Ffrangeg: Tour de Galeria) neu Calcinaggia neu Calcinaghja yn dŵr Genoa adfeiliedig sydd wedi ei leoli yn commune Galéria (Haute-Corse) ar arfordir gorllewinol ynys Corsica. Mae'r tŵr yn eistedd ar ochr ddeheuol aber Afon Fangu.
Hanes
Mae rhan isaf y tŵr a storfa sydd yng nghlwm iddo wedi goroesi, roeddent yn dal i gael eu defnyddio ar ddechrau'r 18 ganrif. Cafodd ei werthu i fuddianau preifat ym 1785 ond cafodd ei ddinistrio gan ffrwydrad a osodwyd gan drigolion lleol ym 1792. Roeddynt yn hawlio mae eu heiddo cymunedol hwy oedd yr adeilad a'i thiroedd.
Adferiad a gwarchodaeth
Ym 1994 fe restrwyd y tŵr fel un o henebion hanesyddol (Monument historique) Ffrainc.
Mae'r foryd i'r gogledd i'r tŵr yn eiddo i asiantaeth o wladwriaeth Ffrainc, y Conservatoire du littoral.
Jim Mattis
James Norman Mattis (ganed 8 Medi 1950) oedd y 26ain Ysgrifennydd Amddiffyn yr Unol Daleithiau ac mae'n gyn-gadfridog Corfflu Môr-filwyr yr Unol Daleithiau a wasanaethodd fel 11eg Cadlywydd Rheolaeth Ganolog yr Unol Daleithiau yn ystod Arlywyddiaeth Barack Obama.
River Falls, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn River Falls, gan gynnwys:
Gwartheg y llyn
Anifeiliaid yn llên gwerin Cymru yw gwartheg y llyn. Y straeon hyn yw'r ffurf Gymreig ar wartheg arallfydol ym mytholeg Geltaidd. Lliw gwyn, megis ysbrydion, sydd gan wartheg y llyn, yn wahanol i chwedlau tebyg yn yr Alban ac Iwerddon a sonir am wartheg cochion â chlustiau gwynion. Roedd modd i wartheg y llyn dod i'r byd daearol a pharu gyda buchod meidrol, neu i aros yn y byd hwn a chynhyrchu llaeth ar gyfradd ryfeddol, er budd y ffermwr lleol.
Enghreifftiau o chwedlau o'r fath yw'r Fuwch Frech o Fynydd Hiraethog a'r Fuwch Gyfeiliorn o Aberdyfi.
Stubbs, Kansas
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Kansas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Stubbs, gan gynnwys:
Igbo
Iaith yn nheulu ieithoedd Niger-Congo ac iaith frodorol yr Igboaid yn ne-ddwyrain Nigeria yw Igbo. Rhan o glwstwr yr ieithoedd Igboid ydyw, yng nghangen yr ieithoedd Volta-Niger. Mae rhai ieithyddion yn ystyried yr ieithoedd Igboid i gyd yn dafodieithoedd neu'n amrywiadau ar Igbo.
Yn nechrau'r 20g, ceisiwyd datblygu ffurf artiffisial ar Igbo ar sail pedair tafodiaith. Yn ddiweddarach datblygwyd safon lenyddol ar sail tafodieithoedd Owerri ac Umuahia.
Wadley, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Summit, Alabama
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Summit, gan gynnwys:
Cedar Bluff, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Cedar Bluff, gan gynnwys:
Stull, Kansas
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn Doniphan County, yn nhalaith Kansas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Stull, gan gynnwys:
Non, je ne regrette rien
bawd|Édith Piaf Mae Non, je ne regrette rien (, ystyr "Na, nid wyf yn difaru dim byd") yn gân Ffrangeg a gyfansoddwyd gan Charles Dumont, gyda geiriau gan Michel Vaucaire. Cafodd ei hysgrifennu ym 1956 a daeth i amlygrwydd drwy recordiad Édith Piaf ym 1960 pan dreuliodd saith wythnos ar ben siartiau cerddoriaeth Ffrainc.
Cefndir
Dywed y cyfansoddwr Charles Dumont yn ei lyfr Edith Piaf, Opinions publiques, gan Bernard Marchois (TF1 Argraffiad 1995), mai teitl gwreiddiol Michel Vaucaire oedd "Non, je ne trouverai rien" ("Na, nid wyf am ddod o hyd i unrhyw beth") a bod y gân wedi ei chyfansoddi'n wreiddiol ar gyfer y canwr Ffrengig poblogaidd Rosalie Dubois. Ond, wrth feddwl am Piaf yn ei chanu, fe newidiodd y teitl i "Non, je ne regrette rien" ("Na, nid wyf yn Difaru Dim").
Cyflwynodd Piaf ei recordiad o'r gân i Leng Dramor Ffrainc. Ar adeg y recordiad, roedd Ffrainc yn brwydro yn Rhyfel Algeria (1954-1962). Wedi methiant Putsch y Cadfridogion yn erbyn yr Arlywydd Charles de Gaulle ac arweinyddiaeth sifil Algeria, mabwysiadwyd y gân gan gefnogwyr y cadfridogion yn y Lleng Dramor. Bellach mae'n cael ei defnyddio fel cân orymdaith y Lleng Dramor.
Geiriau
Mae geiriau telynegol y gân yn adleisio rhythm yr alaw yn ôl y mesur Ffrengig traddodiadol nodweddiadol o osod y pwyslais ar y sillaf olaf mewn corfan cyrch dyrchafedig. Mae'r cantor yn dathlu gadael holl bwysau emosiynol ei bywyd blaenorol - y da, y drwg a'r hyll - wrth iddi ganfod cariad newydd. Mae hi'n canu "Rwy'n difaru dim" ac yn dathlu dechrau cyfnod newydd o'i bywyd sy'n golygu bod y gorffennol y tu ôl iddi.
Bras gyfieithiad
Na, dim byd
Na, nid wyf yn difaru dim
Nid y pethau da sydd wedi digwydd
Na'r drwg, maent yr un peth i mi
Nid wyf yn poeni am y gorffennol!
Rwy'n gosod tân i'm hatgofion
Fy nhrafferthion, fy mhleserau
Dydw i ddim eu hangen mwyach
Rwyf wedi ysgubo ffwrdd cariadon y gorffennol
A'u nwydau crynedig
Wedi'i eu hysgwyd i ffwrdd am byth
Rydw i'n cychwyn drosodd
Oherwydd fy mywyd, oherwydd fy llawenydd
Dolenni allanol
Edith Piaf - Non, je ne regrette rien ar wefan YouTube
Brantley, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Brantley, gan gynnwys:
Sunrise, Washington
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Washington, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Sunrise, gan gynnwys:
Surl, Gogledd Carolina
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Gogledd Carolina, yw .
Carreg Portland
bawd|Carreg Portland mewn chwarel ar Ynys Portland, Dorset Mae carreg Portland yn galchfaen o'r cyfnod Jurasig sy'n cael ei gloddio ar Ynys Portland, Dorset, De-orllewin Lloegr.