cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cyfansoddyn cemegol
Diffiniadau
Gall unrhyw sylwedd sy'n cynnwys dau neu fwy o wahanol fathau o atomau (elfennau cemegol) mewn cyfrannedd stoichiometrig sefydlog gael ei alw'n gyfansoddyn cemegol; deellir y cysyniad drwy ystyried sylweddau cemegol pur. Gan eu bod yn cynnwys cyfrannau sefydlog o ddau fath neu fwy o atomau fe all cyfansoddion cemegol gael eu trosi, trwy adwaith cemegol, yn gyfansoddion neu'n sylweddau, gyda phob un yn cynnwys llai o atomau. Mynegir cymhareb pob elfen yn y cyfansoddyn mewn cymhareb yn ei fformiwla gemegol. Mae fformiwla gemegol yn ffordd o fynegi gwybodaeth am y cyfrannau o atomau sy'n ffurfio cyfansoddyn cemegol penodol, gan ddefnyddio'r talfyriadau safonol ar gyfer yr elfennau cemegol, ac is-sgriptiau i nodi nifer yr atomau dan sylw. Er enghraifft, mae dŵr yn cynnwys dau atom hydrogen wedi'u bondio i un atom o ocsigen: y fformiwla gemegol, felly, yw H2O. Yn achos cyfansoddion sydd ddim yn stoichiometrig, gall y cyfrannau fod yn atgynhyrchadwy o ran eu paratoi, a rhoi cyfrannau sefydlog o'u helfennau cyfansoddol, ond cyfrannau nad ydynt yn annatod [ee, ar gyfer palladium hydride, PdHx (0.02 < x < 0.58 )].
Mae gan gyfansoddion cemegol adeiledd cemegol unigryw a diffiniedig sy'n cael ei ddal at ei gilydd mewn trefniant gofodol diffiniedig gan fondiau cemegol. Gall cyfansoddion cemegol fod yn gyfansoddion moleciwlaidd sy'n cael eu dal at ei gilydd gan fondiau cofalent, halwynau sy'n cael eu dal at ei gilydd gan fondiau ïonig, cyfansoddion rhyngfetalaidd sy'n cael eu dal at ei gilydd gan fondiau metalaidd, neu'r is-set o gymhlygion cemegol sy'n cael eu dal gyda'i gilydd gan fondiau cofalent cyfesurynnol. Yn gyffredinol, nid yw elfennau cemegol pur yn cael eu hystyried yn gyfansoddion cemegol, gan fethu'r gofyniad o ddau atom neu fwy, er eu bod yn aml yn cynnwys moleciwlau sy'n cynnwys atomau lluosog (fel yn y moleciwl diatomig H2, neu'r moleciwl polyatomig S8, ac ati.) Mae gan lawer o gyfansoddion cemegol ddynodwyr rhifiadol unigryw a neilltuwyd gan y Chemical Abstracts Service (CAS): sef ei rif CAS.
Constance Markievicz
Bywyd artistig a llenyddol
Gyda'r artistiaid Sarah Purser, Nathaniel Hone, Walter Osborne a John Butler Yeats bu'r Iarlles yn allweddol wrth sefydlu'r United Arts Club ym 1905, roedd y clwb yn ymgais i ddod â phawb yn Nulyn a oedd yn ymwneud a'r byd artistig a llenyddol ynghyd. Bu'r clwb yn cynnwys pobl flaenllaw o Gynghrair y Wyddeleg (Conradh na Gaeilge) a sefydlwyd gan Douglas Hyde. Er ei fod yn grŵp anwleidyddol mewn enw, yn ymwneud â chadwraeth yr iaith a'r diwylliant Gwyddeleg, ymunodd nifer o wladgarwyr ac arweinwyr gwleidyddol â'r Gynghrair.
Cyfansoddyn cemegol
Diffiniadau
Mae gwahaniaethau anghyyson mewn enwi sylweddau, sy'n cynnwys enghreifftiau gwirioneddol anstoichiometrig, o gyfansoddion cemegol, sy'n gofyn am gymarebau sefydlog. Mae llawer o sylweddau cemegol solat - er enghraifft llawer o fwynau silicad - yn sylweddau cemegol, ond nid oes ganddynt fformiwlâu syml sy'n adlewyrchu bondio elfennau â'i gilydd yn gemegol mewn cymarebau sefydlog; er hynny, mae'r sylweddau crisialog hyn yn aml yn cael eu galw'n "gyfansoddion anstoichiometrig". Gall fod gan rai cyfansoddion yr ystyrir eu bod yn union yr un fath yn gemegol symiau amrywiol o isotopau trwm neu ysgafn o'r elfennau cyfansoddol, sy'n newid cymhareb yr elfennau fesul màs, rhyw ychydig.
Constance Markievicz
Bywyd artistig a llenyddol
Ym 1882 comisiynwyd yr arlunydd Sarah Purser i beintio portread o Constance a'i chwaer Eva, a daeth yn gyfaill i'r chwiorydd. Bu Sarah yn cynnal salon rheolaidd lle bu artistiaid, awduron a deallusion o ddwy ochr y rhaniad cenedlaetholgar yn ymgasglu. Yn nhŷ Purser, cafodd Markievicz ei chyflwyno i'r gwladgarwyr chwyldroadol Michael Davitt, John O'Leary a Maud Gonne. Ym 1906 bu i'r Markievicz rhentu bwthyn yng nghefn gwlad ger Dulyn; y tenant blaenorol oedd y bardd Padraic Colum ac roedd wedi gadael copïau o'r cyfnodolion chwyldroadol The Peasant a Sinn Féin ar ôl yn y bwthyn wrth ymadael. Darllenodd Markievicz y cylchgronau gan gael ei hysbrydoli gan eu neges o ryddid rhag rheolaeth Prydain a gan gael ei chymell i ymuno a'r achos.
Cyfnod gwleidyddol cynnar
Ym 1908 dechreuodd Markievicz weithredu yng ngwleidyddiaeth genedlaetholgar Iwerddon. Ymunodd â Sinn Féin a Inghinidhe na hÉireann ('Merched Iwerddon'), mudiad chwyldroadol i fenywod a sefydlwyd gan yr actores a'r ymgyrchydd Maud Gonne. Perfformiodd gyda Maud Gonne mewn nifer o ddramâu yn yr 'Abbey Theater' a oedd newydd ei sefydlu, sefydliad y bu'n chwarae rhan bwysig yn y cynnydd mewn cenedlaetholdeb diwylliannol.
The Lost World of Mr. Hardy
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Andy Heathcote yw The Lost World of Mr. Hardy a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Mae'r ffilm The Lost World of Mr. Hardy yn 93 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Andy Heathcote hefyd oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andy Heathcote ar 1 Ionawr 1964.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andy Heathcote nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Una Temporada Pasajera
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Gracia Querejeta yw Una Temporada Pasajera a gyhoeddwyd yn 1992. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Una estación de paso ac fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Cyfansoddyn cemegol
Cyfansoddion ïonig
Cyfansoddyn cemegol yw cyfansoddyn ïonig sy'n cynnwys ïonau sy'n cael eu dal at ei gilydd gan rymoedd electrostatig a elwir yn fondio ïonig. Mae'r cyfansoddyn yn niwtral yn gyffredinol, ond mae'n cynnwys ïonau â gwefr bositif o'r enw catïonau ac ïonau â gwefr negatif o'r enw anionau. Gall y rhain fod yn ïonau syml fel y sodiwm (Na+) a’r clorid (Cl−) mewn sodiwm clorid, neu rywogaethau polyatomig fel yr amoniwm  ac ïonau carbonad   mewn amoniwm carbonad. Mae gan ïonau unigol o fewn cyfansoddyn ïonig gymdogion agosaf lluosog fel arfer, felly nid ydynt yn cael eu hystyried yn rhan o foleciwlau, ond yn hytrach yn rhan o rwydwaith tri dimensiwn di-dor, fel arfer mewn adeiledd crisialog.
Constance Markievicz
Cyfnod gwleidyddol cynnar
Yn ogystal â bod yn weithgar yn y mudiad cenedlaethol parhaodd yr Iarlles gyda'r ymgyrch dros y bleidlais i fenywod. Cyn y Rhyfel Byd Cyntaf, bu'n rhaid i Aelod Seneddol oedd wedi ei godi i swydd yn y Llywodraeth sefyll isetholiad i weld a oedd ei etholwyr yn fodlon iddo dreulio amser yn y swydd yn hytrach na rhoi ei holl egni i mewn i'w cynrychioli nhw. Roedd Winston Churchill yn Aelod Seneddol Rhyddfrydol etholaeth Gogledd Orllewin Manceinion; ym 1908 cafodd ei benodi yn Llywydd y Bwrdd Masnach a bu'n rhaid iddo sefyll isetholiad i gadarnhau ei benodiad. Gan fod Churchill yn groch yn erbyn caniatáu'r bleidlais i ferched bu'r swffragetiaid yn tarfu ar ei ymgyrch etholiadol. Roedd yr Iarlles Markievicz yn ei ddilyn o amgylch yr etholaeth mewn cerbyd hen ffasiwn ysblennydd yn cael ei dynnu gan bedwar ceffyl. Collodd Churchill ei sedd. bawd|Aelodau Fianna Éireann yn dysgu sut i drin clwyfau maes y gad Ym 1909 sefydlodd Markievicz Na Fianna Éireann, sefydliad sgowtiaid cenedlaetholgar para-filwrol a oedd yn dysgu bechgyn a merched yn eu harddegau sut i ddefnyddio arfau. Dywedodd Pádraig Pearse bod creu Fianna Éireann cyn bwysiced â chreu'r Gwirfoddolwyr Gwyddelig ym 1913.
Cyfansoddyn cemegol
Cyfansoddion rhyngfetalaidd
Math o aloi metelaidd yw cyfansoddyn rhyngfetalaidd sy'n ffurfio cyfansoddyn cyflwr solet trefnedig rhwng dwy neu fwy o elfennau metelaidd. Yn gyffredinol, mae rhyngfetalau'n galed ac yn frau, gyda phriodweddau mecanyddol tymheredd uchel da. Gellir eu dosbarthu fel cyfansoddion rhyngfetalaidd stoichiometrig neu anstoichiometig.
Una Temporada Pasajera
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Joaquim de Almeida, Bibi Andersson ac Omero Antonutti.
Diamedr
bawd|200px|dde|Cylch, gyda'i [[cylchedd|gylchedd (C) mewn du, diamedr (D) mewn glas golau, radiws (R) mewn coch, a'i ganolbwynt (neu 'dardd') (O) mewn magenta.]] Mewn geometreg, diamedr cylch yw unrhyw linell segment syth sy'n mynd trwy ganol y cylch a sydd â'i ddiweddbwyntiau yn gorwedd ar ymyl y cylch. Mewn geomtreg modern, mae diamedr hefyd yn cyfeirio at hyd y linell hon.
Diamedr yw cord hiraf cylch, ac mae'n ddwywaith maint radiws y cylch. Gellir ei ddiffinio hefyd fel cord hiraf y cylch. Mae'r ddau ddiffiniad hefyd yn ddilys ar gyfer diamedr sffêr. Ym mhob cylch, mae pob llinell o'i ganol i'r ochr (y diamedr) yr un hyd, sef dwywaith y radiws r.
Una Temporada Pasajera
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gracia Querejeta ar 13 Awst 1962 ym Madrid. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1981 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Complutense Madrid.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Diamedr
Ar gyfer cromlin o led cyson (e.e. y triongl Reuleaux), mae'r lled a'r diamedr yr un fath oherwydd mae gan bob pâr o'r llinellau tangiad cyfochrog hyn (parallel tangent lines) yr un pellter.
Una Temporada Pasajera
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gracia Querejeta nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Diamedr
Geirdarddiad
Daw'r gair 'diamedr' o'r Hen Roeg διάμετρος (diametros), "diamedr cylch". Mae'n air cyfansawdd, ac yn gyfuniad o ddau air: διά (dia), "ar draws, trwy" a μέτρον (metron), "mesur". Caiff ei dalfyrru'n aml i: DIA, dia, d, neu ⌀.
Osuđeni
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Zoran Tadić yw Osuđeni a gyhoeddwyd yn 1987. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Osuđeni ac fe’i cynhyrchwyd yn Iwgoslafia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Serbo-Croateg a hynny gan Zoran Tadić.
Ahéville
Mae Ahéville yn gymuned yn Département Vosges yn Rhanbarth Dwyrain Mawr, Ffrainc Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Osuđeni
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mira Furlan, Rade Šerbedžija, Sonja Savić, Fabijan Šovagović, Ivo Gregurević, Boris Buzančić, Vlatko Dulić, Zdenka Heršak, Jovan Ličina, Franjo Jurčec, Zvonimir Torjanac ac Ivo Fici. Mae'r ffilm Osuđeni (ffilm o 1987) yn 106 munud o hyd.
Ahéville
Poblogaeth hanesyddol
Delwedd:Population - Municipality code 88002.svg
Osuđeni
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1987. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Last Emperor sef ffilm gan Bernardo Bertolucci. Hyd at 2022 roedd o leiaf 890 o ffilmiau Serbo-Croateg wedi gweld golau dydd.
Ahéville
Gweler hefyd
Cymunedau Vosges
Osuđeni
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Zoran Tadić ar 2 Medi 1941 yn Livno a bu farw yn Zagreb ar 9 Medi 2007.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Zoran Tadić nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Y Trefnydd Angladdau Hapus
Ffilm ddrama yw Y Trefnydd Angladdau Hapus a gyhoeddwyd yn 2000. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Moo Man
Ffilm ddogfen Saesneg o Y Deyrnas Gyfunol yw The Moo Man gan y cyfarwyddwr ffilm Andy Heathcote$$$ Heike Bachelier. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori mewn un lle, sef Dwyrain Sussex.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andy Heathcote$$$ Heike Bachelier nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Crafwr dail pigfyr
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Crafwr dail pigfyr (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: crafwyr dail pigfyr) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Sclerurus rufigularis; yr enw Saesneg arno yw Short-billed leafscraper. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. rufigularis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r crafwr dail pigfyr yn perthyn i deulu'r Adar Pobty (Lladin: Furnariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Bilidowcar (rhaglen deledu)
Rhaglen gylchgrawn i blant oedd Bilidowcar a ddarlledwyd ar BBC Cymru yn wreiddiol. Cafodd ei greu yn 1975 fel ymateb BBC Cymru i raglen blant Blue Peter. Fe drosglwyddodd y rhaglen i S4C ar ôl lansio'r sianel yn 1982 ac fe barhaodd hyd 1988. Roedd y rhaglen yn cyflwyno nifer o bynciau amrywiol gydag eitemau yn y stiwdio ac ar ffilm. Roedd y cyflwynwyr hefyd yn teithio i nifer o wledydd o gwmpas y byd i ddangos hanesion o lefydd fel America, Indonesia, Bangkok ymysg eraill.
Fe'i cyflwynwyd gan nifer o unigolion dros y blynyddoedd. Y cyflwynwyr cyntaf oedd Hywel Gwynfryn a Marged Esli a roedd nifer o gyflwynwyr eraill yn cynnwys, Naomi Jones, a Caryl Parry Jones a ymunodd yn 1979 ar ôl graddio.
Wedi symud i S4C cafwyd cyflwynwyr newydd Emyr Davies, Dewi Williams, Angharad Mair ac Ynyr Williams. Ar ôl i Angharad adael i fynd i ddarllen y newyddion fe ymunodd Liz Scourfield a'r criw.
Curse of The Undead
Ffilm arswyd am fyd y fampir yw Curse of The Undead a gyhoeddwyd yn 1959. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Irving Gertz.
George Noble Plunkett
Roedd George Noble Plunkett, Iarll Plunkett (An Cunta Pluincéid); yn y bendefigaeth Pabaidd (3 Rhagfyr 1851 – 12 Mawrth 1948) yn hanesydd celf, yn wleidydd Gwyddelig gweriniaethol ac yn dad i Seosamh Máire Pluincéid un o ferthyron Gwrthryfel y Pasg.
Curse of The Undead
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Michael Pate, Eric Fleming, John Hoyt, Bruce Gordon, Jay Adler a Kathleen Crowley. Mae'r ffilm Curse of The Undead yn 79 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
George Noble Plunkett
Cefndir
Derbyniodd Plunkett ei addysg gynradd mewn ysgol yn Nice (lle daeth yn rhugl yn y Ffrangeg a'r Eidaleg), Ysgol y Tadau Oblate yn Upper Mount Street, Dulyn (1863-7), Coleg Clongowes Wood, co. Kildare (1867-9), ac o 1872 Prifysgol Dulyn, lle fu'n astudio'r gyfraith. Roedd lwfans hael gan ei dad yn caniatáu iddo bentyrru gwybodaeth am y Dadeni a chelf ganoloesol, wrth ohirio sefyll arholiadau terfynol y gyfraith tan 1884, cafodd ei alw i'r bar yn y Deml Ganol ym 1886.
Curse of The Undead
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1959. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Ben-Hur sy’n ffilm epig hanesyddol o’r Unol Daleithiau gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
George Noble Plunkett
Priodas
When I was but a child
Shirrell Heath
Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Shirrell Heath. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Shedfield yn ardal an-fetropolitan Dinas Caerwynt.
George Noble Plunkett
Priodas
Too innocent and small
Curse of The Undead
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
George Noble Plunkett
Priodas
To know of aught but love
I knew no love at all
Anrhydeddau
Ym 1884 cafodd ei greu'n Iarll Pabaidd gan y Pab Leo XIII am gyfrannu arian ac eiddo i Chwiorydd Mair Fychan, urdd nyrsio Gatholig. Roedd yn Farchog yn Urdd y Bedd Sanctaidd a dyfarnwyd iddo'r anrhydeddau Catholig Croes Sant Ioan o Lateran a Chroes Fawr Seintiau Cyril a Methodius
Gyrfa
Ar ei briodas derbyniodd rhodd o dir trefol, daeth ei brif incwm o ddatblygu a rhentu'r tir. Gwasanaethodd fel cyfarwyddwr Amgueddfa Genedlaethol y Gwyddorau a'r Celfyddydau, Dulyn; swydd dan nawdd Llywodraeth Prydain o 1907, hyd ei ddiswyddo am ran ei feibion yn Gwrthryfel y Pasg ym 1916. Ategai at ei incwm trwy ddarlithio ac ysgrifennu.
Cyhoeddiadau
Cyfrannodd lawer o erthyglau i gyfnodolion a chylchgronau Gwyddelig a bu'n olygydd Hibernia, cylchgrawn yn cynig adolygiad o lenyddiaeth a chelf Dulyn rhwng 1882 a 1883.
Gyrfa Wleidyddol
Roedd yr Iarll Plunkett yn cefnogi plaid genedlaethol Charles Stewart Parnell, The Irish National League a safodd fel ymgeisydd i'r blaid ar dri achlysur. Safodd yn etholaeth Canol Tyrone yn etholiad Gyffredinol 1892 gan ddod ar waelod y pôl gyda 1.9% o'r bleidlais. Daeth yn agos i lwyddiant yn etholaeth St Stephen's Green Dulyn, a ymladdodd yn aflwyddiannus fel yr unig ymgeisydd cenedlaetholgar yn etholiad cyffredinol 1895 ac mewn isetholiad yn 1898 gan dorri mwyafrif yr Unoliaethwyr i 138 o bleidleisiau. Galluogodd ei waith yn yr etholaeth i'r blaid genedlaethol unedig Y Blaid Seneddol Wyddelig i gipio'r sedd ym 1900.
Trechwyd y Gwrthryfel, cafodd Joseff ei ddienyddio, a chafodd dau fab arall yr Iarll eu dedfrydu i farwolaeth cyn i'r dyfarniad cael ei gymudo i ddeng mlynedd o garchar efo llafur caled. Er na wyddai'r awdurdodau am ei genhadaeth dros y frawdoliaeth, penderfynodd yr awdurdodau i drin teuluoedd y gwrthryfelwyr yn hallt. Collodd yr Iarll ei swydd, cafodd ei ddiarddel o Gymdeithas Frenhinol Dulyn a chafodd ef a'r Iarlles eu halltudio i Rydychen; llwyddodd y ffordd triniwyd ef a'i deulu i'w radacaleiddio a fu'n gweriniaethwr brwd a phybyr am weddill ei oes.
Ym mis Rhagfyr 1916 bu farw James O'Kelly AS Gogledd Roscommon ac enwebwyd yr Iarll i sefyll yn yr isetholiad i ganfod olynydd iddo, dychwelodd i'r Iwerddon yn anghyfreithlon ar 31 Ionawr, ac enillodd y sedd yn hawdd tri diwrnod yn ddiweddarach. Cyhoeddodd y byddai'n ymatal rhag mynychu Senedd San Steffan, cyhoeddwyd ei resymeg mewn llyfryn Count Plunkett: the man and his message gan Louis George Reddy (a'r gael i'w ddarllen ar lein. ). Sefydlodd Cynghrair Rhyddid i geisio sefydlu gweriniaeth arfaethedig 1916 trwy ymataliaeth, a chynhaliwyd cyfarfod a sefydlodd ffrynt eang rhwng ei gynghrair a grwpiau o genedlaetholwr mwy radical megis Sinn Féin. Ym mis Hydref daeth y ffrynt yn blaid, gan ddefnyddio'r enw Sinn Féin. Bu penderfyniad Plunkett yn un bellgyrhaeddol, gwrthododd y 73 o aelodau Sinn Féin a etholwyd yn etholiad cyffredinol 1918 i gymryd ei seddau ac i eistedd fel senedd yr Iwerddon; ac nid yw ASau Sinn Féin o Ogledd Iwerddon yn derbyn eu seddau seneddol hyd heddiw.
Ar 18 Mai 1918 cafodd Plunkett ei ddalgadw eto. Cafodd ei ryddhau wedi tirlithriad Sinn Féin yn yr etholiad cyffredinol. Ar 17 Ionawr 1919 bu'n llywyddu dros gyfarfod i gynllunio ar gyfer y senedd weriniaethol, Dáil Éireann, ac yn y sesiwn agoriadol y Dáil ar y 21ain. Y diwrnod olynol penodwyd ef yn weinidog dros faterion tramor gan Cathal Brugha yn ei gabinet dros dro, penodiad a gafodd ei gadarnhau gan Éamon de Valera ar 10 Ebrill. Ar 26 Awst penodwyd Plunkett yn weinidog y celfyddydau, swydd y tu allan i'r cabinet.
Fel gweinidog y celfyddydau bu'n paratoi dathliad i gofio chwe chanmlwyddiant marwolaeth Dante Alighieri, ond cafodd y paratoadau eu cysgodi gan gyhoeddi'r cytundeb gyda Phrydain oedd am rannu'r Iwerddon. Bu Plunkett yn wrthwynebydd i'r cytundeb gan ddweud nad dros Iwerddon ranedig y bu farw fy mab. Cadeiriodd y blaid wrth gytundeb, Cumman na Poblachta, a chafodd ei drechu yn yr etholiad cyffredinol mis Mehefin 1922.
Am ei wrthwynebiad i'r cytundeb cafodd Plunkett ei ddalgadw gan Lywodraeth Iwerddon gan gael ei ryddhau ym mis Rhagfyr 1923.
Marwolaeth
Bu farw Plynkett o gancr a henaint, yn ei gartref, 42 Upper Mount Street, Dulyn yn 96 mlwydd oed. Claddwyd ei weddillion yn llain weriniaethol mynwent Glasnevin, Dulyn, y diwrnod canlynol. Etifeddwyd yr Iarllaeth gan ei ŵyr Joseph Plunkett mab George.
Helfa'r Rhwyd
Llyfryn o hanesion yn ymwneud â llannau Ynys Môn yw Helfa'r Rhwyd / Anglesey Tales gan Edgar Jones. Gwasg Taf a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 01 Rhagfyr 2001. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Casgliad difyr o ysgrifau, erthyglau a straeon dwyieithog amrywiol yn cyflwyno'n bennaf hanesion yn ymwneud â llannau Ynys Môn a gyhoeddwyd gyntaf yn Gymraeg yn y papur bro Y Rhwyd. Ceir 41 llun du-a-gwyn.
Botwm Crys yn cadw lle
Perfagl fawr
Planhigyn blodeuol, bychan, bytholwyrdd ydy Perfagl fawr sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Apocynaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Vinca major a'r enw Saesneg yw Greater periwinkle. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Perfagl Mwyaf, Erllysg, Erllysg Fwyaf, Gwanwdon, Gwanwdon Mwyaf, Llawrig, Llowrig, Perfagl Fwyaf ac Ysgarllys.
Planhigyn Ewropeaidd ydy hwn yn wreiddiol yn enwedig yr ardal sy'n ffinio gyda gorllewin Y Môr Canoldir.
Gall dyfu hyd at 25 cm (10 mod) o uchder a'i led yn ddiddiwedd. Oherwydd hyn, fe'i defnyddir yn aml yn y gorllewin i orchuddio gwely blodau mewn gardd.
Marchrawnen
Grŵp o blanhigion fasgwlar o'r genws Equisetum yw marchrawn, yr unig aelodau o'r dosbarth Equisetopsida sy'n goroesi heddiw. Mae marchrawn yn tyfu mewn cynefinoedd llaith ledled y byd. Mae ganddynt goesynnau a rhisomau cymalog ac mae gan rai rhywogaethau gylchoedd o ganghennau. Maent yn cynhyrchu "conau" (strobili) sy'n cynnwys y sborau.
Rhywogaethau
Is-enws Equisetum
Is-enws Hippochaete
Cysyltiadu â phobl
''a freshwater eel often found in horse ponds. . . Believed to develop from horses tails. Notion that if 'rhawn' (horsetails) be pulled out by the root and put in the pond it will grow into eels.''
TSFM
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn TSFM yw TSFM a elwir hefyd yn Ts translation elongation factor, mitochondrial (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 12, band 12q14.1.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn TSFM.
Gwleidyddiaeth y Deyrnas Unedig
Mae gwleidyddiaeth y Deyrnas Unedig yn digwydd yn y fframwaith o frenhiniaeth gyfansoddiadol lle mae'r Frenhines (neu'r Brenin) yn bennaeth y wladwriaeth, a'r Prif Weinidog yn bennaeth y llywodraeth. Mae gan y Deyrnas Unedig system amlbleidiol gyda datganoli rhannol y grym yng Nghymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon. Ymarferwyd y grym gweithredol gan y llywodraeth. Mae grym deddfwriaethol yn gyfrifoldeb y llywodraeth ynghyd â dwy siambr y Senedd, sef Tŷ'r Cyffredin a Thŷ'r Arglwyddi. Mae'r farnwriaeth yn annibynnol o'r weithrediaeth a'r ddeddfwrfa.
Ers y 1920au, y Blaid Lafur a'r Blaid Geidwadol yw'r ddwy blaid wleidyddol fwyaf yng ngwleidyddiaeth y DU. Er bod clymbleidiau a llywodraethau lleiafrifol wedi bod yn nodwedd achlysurol o wleidyddiaeth seneddol, mae system etholiadol 'y cyntaf i'r felin' a ddefnyddir ar gyfer etholiadau cyffredinol yn tueddu i gynnal trechedd y ddwy blaid hon. Er hynny, yn ystod y ganrif ddiwethaf mae ill dwy wedi dibynnu ar drydedd blaid er mwyn sicrhau mwyafrif gweithredol yn y Senedd. Y Democratiaid Rhyddfrydol, sef plaid a ffurfiwyd wedi i'r Blaid Ryddfrydol ymuno â Phlaid y Democratiaid Cymdeithasol (SDP) ym 1988, yw'r blaid drydedd fwyaf yn Senedd y DU. Mae'r blaid am ddiwygio'r system etholiadol i fynd i'r afael â threchedd y system dwy blaid.
Er bod tueddiadau 'cenedlaetholgar' (yn hytrach nag 'unoliaethol') wedi newid dros amser yng Nghymru a'r Alban – a Phlaid Cymru yn cael ei sefydlu ym 1925, Plaid Genedlaethol yr Alban ym 1934, a Mebyon Kernow (Meibion Cernyw, plaid Cernyw) ym 1951 – ni fu argyfwng gwledyddiol difrifol i fygwth cyfanrwydd y Deyrnas Unedig fel gwladwriaeth ers y 1970au. Mae Cymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon yn meddu ar eu deddfwrfeydd a llywodraethau eu hunain yn ychwanegol i rai'r Deyrnas Unedig. Serch hynny, mae'r ymreolaeth gynyddol a datganoli grymoedd gweithredol a deddfwriaethol hyn heb gyfrannu at leihad yn y gefnogaeth i annibyniaeth oddi wrth y Deyrnas Unedig, gydag ymddangosiad pleidiau newydd o blaid annibyniaeth. Er enghraifft, mae Plaid Werdd yr Alban a Phlaid Sosialaidd yr Alban wedi ennill poblogrwydd mewn blynyddoedd diweddar, ond maen nhw heb dolcio yn arwyddocaol trechedd seneddol y tair prif blaid.
Mae cyfansoddiad y DU heb ei godeiddio, gan ei fod yn cynnwys confensiynau cyfansoddiadol, statudau ac elfennau eraill.
Ffynhonnell
Storbritannien
Judging Japan
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Tim Toidze yw Judging Japan a gyhoeddwyd yn 2016.
Mae'r ffilm Judging Japan yn 57 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Golygwyd y ffilm gan Tim Toidze sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Lefty
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Karl Backus yw Lefty a gyhoeddwyd yn 2016.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Golygwyd y ffilm gan David S. Dawson sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Karl Backus ar 9 Ionawr 1959 yn San Diego.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Karl Backus nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Girl of The Gypsy Camp
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Langdon West yw The Girl of The Gypsy Camp a gyhoeddwyd yn 1915. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Dosbarthwyd y ffilm gan Edison Studios.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Bessie Learn. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1915. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Birth of a Nation addasiad o ddrama o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Langdon West ar 11 Ionawr 1886 yn Camden, New Jersey a bu farw yn Queens ar 27 Gorffennaf 1947.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Langdon West nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Carnedd gron Carreg Lem
Carnedd gron (Saesneg: round cairn) sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron Carreg Lem, yng nghymuned Ystradgynlais, Powys;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath gwahanol.
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: BR353.
Mae'r brodorion a'u cododd hefyd yn gyfrifol am godi carneddau, beddrodau siambr, twmpathau, cylchoedd cerrig, bryngaerau, cytiau Gwyddelod a meini hirion.
Anna Maria, Florida
Dinas yn, yn nhalaith Florida, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Anna Maria, gan gynnwys:
Marchrawnen yr ardir
Planhigyn anflodeuol, lluosflwydd o'r genws Equisetum (y marchrawn) yw marchrawnen yr ardir (Equisetum arvense). Mae'n tyfu mewn rhanbarthau tymherus ac arctig yn Ewrop, Asia a Gogledd America. Mae'n cynhyrchu dau fath o goesyn: coesynnau anffrwythlon gwyrdd a choesynnau ffrwythlon brownaidd gyda "chonau" sy'n cynnwys y sborau.
150px|chwith|bawd|Coesyn ffrwythlon
Protest
de|bawd| Protest hawliau tir ffermwyr yn [[Jakarta, Indonesia ]] bawd| Protest o flaen pencadlys Heddlu Cenedlaethol Sbaen yn Barcelona yn ystod streic gyffredinol Catalwnia, 2017 yn erbyn [[Refferendwm ynghylch annibyniaeth Catalwnia 2017|polisïau creulon yn ystod y refferendwm ]] Mae protest yn fynegiant cyhoeddus o wrthwynebiad, anghymeradwyaeth neu anghytuno efo syniad neu gweithrediad, fel arfer un wleidyddol. Gall protestiadau fod ar sawl ffurf wahanol, o ddatganiadau unigol i brotest torfol. Gall protestwyr drefnu protest fel ffordd o leisio eu barn yn gyhoeddus mewn ymgais i ddylanwadu ar farn y cyhoedd neu bolisi'r llywodraeth, neu gallant gymryd camau uniongyrchol mewn ymgais i ddeddfu newidiadau dymunol Lle mae protestiadau yn rhan o ymgyrch systematig, ddi-drais a heddychlon i gyflawni amcan penodol, ac yn cynnwys defnyddio pwysau yn ogystal â pherswâd, maent yn mynd y tu hwnt i ddim ond protestio ac efallai y cânt eu disgrifio'n well fel achosion o wrthwynebiad sifil neu wrthwynebiad di-drais.
Aingeville
Mae Aingeville yn gymuned yn Département Vosges yn Rhanbarth Dwyrain Mawr, Ffrainc. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Poblogaeth hanesyddol
Delwedd:Population - Municipality code 88003.svg
Lleoliad
Mae'r pentref wedi ei adeiladu ar y lan chwith yr Afon Anger, un o lednentydd yr Afon Mouzon ac isafon y Meuse. Mae wedi ei rannu yn ddau bentrefan, Grande Fin a Petite Fin, yn cael eu hamgylchynu gan ddolydd tonnog, sy'n addas ar gyfer bridio gwartheg. Mae’n agos i draffordd yr A31.
Gweler hefyd
Cymunedau Vosges
Becca Bernstein
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America yw Becca Bernstein (1977).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Constance Markievicz
Cyfnod gwleidyddol cynnar
Ym 1911 cafodd Markievicz ei charcharu am y tro cyntaf am annerch protest a drefnwyd gan Y Frawdoliaeth Wyddelig Weriniaethol ac a fynychwyd gan 30,000 o bobl. Pwrpas y brotest oedd mynegi gwrthwynebiad i ymweliad Brenin Siôr V ag Iwerddon.
Ymunodd Markievicz a Byddin Dinasyddion Iwerddon (ICA) byddin sosialaidd a ffurfiwyd gan James Connolly mewn ymateb i weithwyr yn cael eu troi o'u gwaith yn Nulyn ym 1913 am geisio ymuno ag Undebau Llafur ac er mwyn amddiffyn streicwyr rhag yr heddlu oedd wastad yn ochri gyda'r cyflogwyr. Bu Markievicz yn gyfrifol am recriwtio gwirfoddolwyr i ddosbarthu'r bwyd i'r streicwyr. Cynlluniodd Markievicz iwnifform i'r Fyddin a chyfansoddodd anthem A Battle Hymn, yn seiliedig ar dôn Pwylaidd.
Gwrthryfel y Pasg
bawd|chwith|300px|Markievicz mewn arfwisg, c.1915 Fel aelod o'r ICA, cymerodd Markievicz ran yng Ngwrthryfel y Pasg 1916. Cafodd ei phenodi'n is-gapten a bu'n ymladd ar faes St Stephen's Green gan oruchwylio codi gwrthgloddiau ac adeiladu ffosydd ger mynedfa'r grîn, llwyddodd i saethu ac anafu cêl-saethwr Prydeinig. Pan ddechreuodd lluoedd Prydain defnyddio gynau peiriant a saethu at y gwrthryfelwyr o ben adeiladau uchel yn ardal ogleddol y grîn, gan gynnwys gwesty'r Shelbourn, ymneilltuodd y gweriniaethwyr i Goleg Brenhinol y Llawfeddygon ar ochr orllewinol y grîn.
Llwyddodd cyd-filwyr Markievicz i amddiffyn eu safle am chwe diwrnod gan roi'r gorau i'r brwydro wedi iddynt dderbyn copi o orchymyn ildio Pearse. Roedd y swyddog Saesnig a dderbyniodd eu hildiant, Capten Wheeler, yn briod â chyfnither Markievicz. bawd|300px|Castell Dulyn Cawsant eu cludo i Gastell Dulyn ac oddi yno cludwyd Markievicz i Garchar Kilmainham. Ymddangosodd o flaen llys milwrol ar 4 Mai 1916 gan bledio'n ddieuog i gyhuddiad o "gymryd rhan mewn gwrthryfel arfog ... at y diben o gynorthwyo'r gelyn" ond yn euog o fod wedi ceisio "i achosi anfodlonrwydd ymhlith poblogaeth sifil Ei Mawrhydi", fel lliniariad am y drosedd dywedodd wrth y llys, "gwnes yr hyn roeddwn i'n meddwl oedd yn gyfiawn ac yr wyf yn sefyll wrth y peth". Cafodd ei dedfrydu i farwolaeth ond cafodd y ddedfryd ei gymudo i garchar am oes gan ei bod hi'n fenyw; trugaredd nad oedd hi'n gwerthfawrogi gan ei bod yn casáu gwahaniaethu ar sail rhyw.
Cafodd Markievicz ei throsglwyddo i Garchar Mountjoy ac yna i Garchar Aylesbury yn Lloegr ym mis Gorffennaf 1916. Cafodd ei rhyddhau o'r carchar ym 1917 o ganlyniad i amnest cyffredinol i'r sawl fu'n rhan o'r gwrthryfel. Tra yn y carchar daeth yr Iarlles, a fagwyd yn Brotestant, yn aelod o'r Eglwys Gatholig. Wedi ei rhyddau rhoddwyd Rhyddfraint Dinas Cill Chainnigh iddi fel arwydd o werthfawrogiad am ei safiad.
AS a TD benywaidd cyntaf
Ym 1918 roedd Llywodraeth Prydain yn ofni byddai gwrthryfel arall yn codi yn Iwerddon, penderfynasant arestio'r holl arweinwyr cenedlaetholgar o dan Ddeddf Amddiffyn y Deyrnas, gan gynnwys yr Iarlles Markievicz, cafodd ei ddanfon i garchar Holloway, Llundain. Yn ystod ei arhosiad yn Holloway cafodd ei henwebu i fod yn ymgeisydd Sinn Féin ar gyfer etholaeth Dublin Saint Patrick. Yn yr etholiad enillodd yr Iarlles dros 65% o'r bleidlais gan guro deiliad y sedd, William Field o'r Irish Parliamentary Party gan ddod y fenyw gyntaf erioed i gael ei hethol i Senedd y Deyrnas Unedig. Yn unol â pholisi Sinn Féin gwrthododd gymryd ei sedd.
Defnyddiodd Sinn Féin Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1918 fel mwys am etholiad i Senedd Gweriniaeth yr Iwerddon Rhydd, trwy hynny daeth y 73 o'i aelodau a etholwyd yn Aelodau Seneddol Prydeinig yn aelodau cyntaf Dáil Éireann, gan hynny daeth yr Iarlles y Teachta Dála benywaidd cyntaf hefyd.
Roedd Markievicz yng Ngharchar Holloway pan ymgynullodd y Dáil cyntaf, pan alwyd ei henw i gofrestru, cafodd ei ddisgrifio, fel llawer o'r rhai eraill a etholwyd, yn un oedd wedi carcharu gan y gelyn tramor (fe glas ag Gallaibh). Cafodd ei hailethol i'r Ail Dáil yn etholiadau 1921.
Bu Markievicz yn gwasanaethu fel Gweinidog Llafur Iwerddon o fis Ebrill 1919 hyd Ionawr 1922 yn Ail a Thrydedd Weinidogaeth y Dáil; y Gweinidog Cabinet benywaidd Gwyddelig cyntaf a'r ail weinidog benywaidd yn Ewrop. Hi oedd yr unig weinidog cabinet benywaidd yn hanes yr Iwerddon hyd benodi Máire Geoghegan-Quinn yn Weinidog y Gaeltacht ym 1979!
Y Rhyfel Cartref a Fianna Fail
Gadawodd Markievicz y llywodraeth ym mis Ionawr 1922, fel gwnaeth Éamon de Valera, ac eraill, mewn gwrthwynebiad i'r Cytundeb Eingl-Wyddelig. Bu hi'n ymladd ar yr achos Weriniaethol yn Rhyfel Cartref Iwerddon gan helpu i amddiffyn Gwesty Moran yn Nulyn. Ar ôl y Rhyfel aeth hi ar daith i'r Unol Daleithiau. Ni chafodd ei hethol yn etholiad cyffredinol Iwerddon 1922 ond fe'i dychwelwyd yn etholiad cyffredinol 1923 ar gyfer etholaeth De Dulyn. Megis yr ymgeiswyr Weriniaethol eraill, ni chymerodd ei sedd.
Bu i'w barn weriniaethol bybyr ei harwain at gael ei charcharu eto. Yn y carchar, aeth hi a 92 o garcharorion benywaidd eraill ar streic newyn. O fewn mis, cafodd ei ryddhau.
Euryn cycyllog y De
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Euryn cycyllog y De (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: eurynnod cycyllog y De) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Icterus dominicensis; yr enw Saesneg arno yw Black-cowled oriole. Mae'n perthyn i deulu'r Tresglod (Lladin: Icteridae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn I. dominicensis, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Teulu
Mae'r euryn cycyllog y De yn perthyn i deulu'r Tresglod (Lladin: Icteridae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Constance Markievicz
Marwolaeth
Bu farw Iarlles Markievicz yn 59 mlwydd oed ar 15 Gorffennaf 1927 o gymhlethdodau yn gysylltiedig â llid y coluddyn crog. Cafodd ei chladdu ym Mynwent Glasnevin, Dulyn, rhoddodd de Valera teyrnged iddi gerllaw'r bedd.
Gêm Gwirionedd
Ffilm am ddirgelwch yw Gêm Gwirionedd a gyhoeddwyd yn 2000. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Yucatán (talaith)
Un o 31 talaith ffederal Mecsico, yng de-ddwyrain y wlad, yw Yucatán . Mae'n ffurfio rhan ogleddol penrhyn Yucatán. Prifddinas y dalaith yw Mérida.
bawd|dim|250px|Pyramid Kukulcán, Chichén Itzá
Shobley
Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Shobley. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Ellingham, Harbridge and Ibsley yn ardal an-fetropolitan Fforest Newydd.
Carnedd gron Llwyncwmstabl
Carnedd gron (Saesneg: round cairn) sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron Llwyncwmstabl, yng nghymuned Ystradgynlais, Powys;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath gwahanol.
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: BR334.
Mae'r brodorion a'u cododd hefyd yn gyfrifol am godi carneddau, beddrodau siambr, twmpathau, cylchoedd cerrig, bryngaerau, cytiau Gwyddelod a meini hirion.
22 Mawrth
22 Mawrth yw'r unfed dydd a phedwar ugain (81ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (82ain mewn blynyddoedd naid). Erys 284 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.
Genedigaethau
bawd|140px|dde|[[Marcel Marceau]] bawd|140px|dde|[[Reese Witherspoon]]
Marwolaethau
bawd|130px|dde|[[Johann Wolfgang von Goethe]]
Llyn Newydd
Llyn yng Ngwynedd yw Llyn Newydd. Saif i'r gogledd-ddwyrain o dref Blaenau Ffestiniog, 1,550 troedfedd uwch lefel y môr, gyda Llyn Bowydd gerllaw iddo. Amgylchynir y llyn, sydd ag arwynebedd o 12 acer, gan chwareli llechi, yn cynnwys Chwarel Maenofferen a Chwt-y-bugail.
Crewyd y llyn fel cronfa ddŵr i gyflenwi anghenion Chwarel Maenofferen trwy adeiladu argae yn 1860. Defnyddid y dŵr i yrru peiriannau'r charel, ac yn 1918 i gynhyrchu trydan.
Elkano a Magalhães: y Daith Gyntaf o Gwmpas y Byd
Ffilm ffantasi llawn antur gan y cyfarwyddwr Ángel Alonso yw Elkano a Magallanes: y Daith Gyntaf o Gwmpas y Byd a gyhoeddwyd yn 2019. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Elkano, lehen mundu bira ac fe'i cynhyrchwyd gan Ricardo Ramón yng Gwlad y Basg; y cwmni cynhyrchu oedd Dibulitoon Studio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Basgeg a hynny gan Garbiñe Losana a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Joseba Beristain.
Llyn Newydd
Mae'r nant sy'n llifo o'r llyn yn ymuno ag Afon Bowydd yn fuan wedyn. Mae'r afon yma yn diflannu dan domenni rwbel y chwareli am bellter cyn dod i'r golwg eto ar ochr ddeheuol Blaenau Ffestiniog. Mae'n llifo tua'r de ar hyd Cwm Bowydd i ymuno ag Afon Goedol sydd yn ei thro yn ymuno ag Afon Dwyryd.
Windbag The Sailor
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr William Beaudine yw Windbag The Sailor a gyhoeddwyd yn 1937. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Stafford Dickens a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Charles Williams.
Elkano a Magalhães: y Daith Gyntaf o Gwmpas y Byd
Mae'r ffilm yn 85 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw. Mae'n trafod y fforwyr Elkano o Wlad y Basg a Fernão de Magalhães o Bortiwgal.
Windbag The Sailor
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Will Hay, Graham Moffatt a Moore Marriott. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Elkano a Magalhães: y Daith Gyntaf o Gwmpas y Byd
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 116 o ffilmiau Basgeg wedi gweld golau dydd.
Windbag The Sailor
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1937. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Life of Emile Zola sef ffilm Americanaidd hanesyddol gan y cyfarwyddwr William Dieterle. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Jack E. Cox oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan R.E. Dearing sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Elkano a Magalhães: y Daith Gyntaf o Gwmpas y Byd
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ángel Alonso ar 1 Ionawr 1967 yn Pasaia.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ángel Alonso nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Windbag The Sailor
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Beaudine ar 15 Ionawr 1892 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Canoga Park ar 3 Medi 1947.
Simon Nessman
Model Canadaidd yw Simon Nessman (ganwyd 5 Tachwedd 1989).
Temple of Art
Ffilm ddogfen yw Temple of Art a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Windbag The Sailor
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Adda
bawd|Adda: paentiad olew ar banel (1530au) gan [[Lucas Cranach yr Hynaf (Sefydliad Celf Chicago)]]
Temple of Art
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Code Lyoko
Rhaglen deledu Ffrengig ydy Code Lyoko.
Adda
Y dyn cyntaf a grewyd gan Dduw yng Nghristnogaeth, Iddewiaeth, ac Islam oedd Adda. Ei wraig oedd Efa. Cawsant nifer o blant; y rhai a anwir yn yr Hen Destament yw Cain, Abel a Seth.
Temple of Art
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Windbag The Sailor
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Beaudine nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
La Carta Del Rajà
Ffilm animeiddiedig gan y cyfarwyddwr Ángel Blasco yw La Carta Del Rajà a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd gan Ángel Blasco yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Catalaneg a hynny gan Ángel Blasco.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 468 o ffilmiau Catalaneg wedi gweld golau dydd. César Hernando oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ángel Blasco sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ángel Blasco ar 1 Ionawr 1957 yn Zaragoza.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ángel Blasco nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llyn Conglog
250px|bawd|Llyn Conglog
Llyn yn y Moelwynion yng Ngwynedd yw Llyn Conglog. Saif i'r gorllewin o dref Blaenau Ffestiniog, 2,000 troedfedd uwch lefel y môr. Gydag arwynebedd o 18 acer, ef yw'r llyn mwyaf dros 2,000 o droedfeddi o uchder yng Nghymru. Mae'r nant sy'n llifo o'r llyn yn llifo i lawr llechwedd serth i Lyn Cwmorthin islaw.
Ceir pysgota am frithyll yn y llyn. Dywedir i'r brithyll ynddo i gyd gael eu lladd pan rewodd y llyn yng ngaeaf caled 1947, ond fe'i ail-stociwyd gyda chymorth hofrennydd yn 1990,
Efail-fach
Pentref ym mwrdeistref sirol Castell-nedd Port Talbot, Cymru, yw Efail-fach (Efail-fâch ar fapiau Saesneg). Fe'i lleolir ar gyffordd ar y B4287, 3 milltir i'r de-ddwyrain o Gastell-nedd. Mae'r B4287 yn ei gysylltu â Chastell-nedd ac â Phont-rhyd-fen gyda ffordd arall o'r gyffordd yn ei gysylltu â pentref Ton-mawr i'r gogledd. Mae Efail-fach yn rhan o gymuned Pelenna.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Parker, Arizona
Tref yn, yn nhalaith Arizona, yw .
Shootash
Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Shootash. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Awbridge yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Test Valley.
Parker, Arizona
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Parker, gan gynnwys:
Dry Martini
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Harry d’Abbadie d’Arrast yw Dry Martini a gyhoeddwyd yn 1928. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori ym Mharis. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Douglas Z. Doty a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ernö Rapée.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Mary Astor. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1928. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Circus ffilm gomedi, fud, Americanaidd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Conrad Wells oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry d’Abbadie d’Arrast ar 6 Mai 1897 yn Buenos Aires a bu farw ym Monte-Carlo ar 23 Mehefin 1992.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry d’Abbadie d’Arrast nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Torino
Dinas a chymuned (comune) yng ngogledd-orllewin yr Eidal, yw Torino (Eidaleg) neu Turin (Piemonteg), sy'n brifddinas rhanbarth Piemonte. Saif ar lannau Afon Po.
Yma y cedwir Amdo Turin.
Fe cynhaliwyd y Gemau Olympaidd y Gaeaf 2006 yn Torino.
Eryr ymerodrol
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Eryr ymerodrol (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: eryrod ymerodrol) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Aquila heliaca; yr enw Saesneg arno yw Imperial eagle. Mae'n perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: Accipitridae) sydd yn urdd y Falconiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. heliaca, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r eryr ymerodrol yn perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: Accipitridae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Margery Stuart Anthony
Mae Margery Stuart Anthony (ganwyd 1924) yn fotanegydd nodedig a aned yn Unol Daleithiau America. Y sefydliad trydyddol lle y derbyniodd ei haddysg oedd: Prifysgol Michigan.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Rhywedd anneuaidd
Gall pobl anneuaidd uniaethu bod ganddynt ddau neu dri rhywedd (bod yn ddeuryweddol neu'n drirhyweddol); nad yw ganddynt rywedd (anrhywedd/agender, di-rywedd/non-gendered); eu bod yn symud rhwng ryweddau neu fod ganddynt hunaniaeth rhywedd sy'n newid (rhywedd-hylif/genderfluid); eu bod yn drydydd rhywedd neu wedi'u rhyweddu'n arall (categori sy'n cynnwys y rheini nad ydynt yn rhoi enw i'w rhywedd).
Jon Kortajarena
Model Basgaidd yw Jon Kortajarena Redruello (ganwyd 19 Mai 1985). Yn 2009, rhestrodd Forbes Jon Kortajarena yn wythfed ar restr o fodelau gwrywaidd mwyaf llwyddiannus y byd.
Rhywedd anneuaidd
Mae hunaniaeth rhywedd ar wahân i gyfeiriadedd rhywiol neu ramantaidd, ac mae gan bobl anneuaidd amrywiaeth o gyfeiriadedd rhywiol, yn union fel pobl gydryweddol.
Y Clun
Pentref bychan yng nghymuned Y Clun a Melin-cwrt, bwrdeistref sirol Castell-nedd Port Talbot, Cymru, yw'r Clun (Saesneg: Clyne). Fe'i lleolir yng Nglyn Nedd ar y ffordd B4434 ar bwys y briffordd A465 rhwng Castell-nedd i'r de-orllewin a Resolfen i'r gogledd-ddwyrain.
Rhywedd anneuaidd
Nid yw hunaniaethau rhywedd anneuaidd yn gysylltiedig â mynegiant rhywedd penodol, megis androgynedd. Mae gan bobl anneuaidd fel grŵp amrywiaeth eang o fynegiannau rhywedd, ac gall rhai wrthod "hunaniaethau" rhywedd yn gyfan gwbl. Mae rhai pobl anneuaidd yn cael triniaeth feddygol ar gyfer dysfforia rhywedd gyda llawdriniaeth neu hormonau, fel y mae dynion traws a menywod traws yn aml.
Campwaith yn Fy Mywyd
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.