cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Elterwater
Pentref yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Elterwater. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Lakes yn awdurdod unedol Westmorland a Furness.
Halalabad Blues
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Helle Ryslinge yw Halalabad Blues a gyhoeddwyd yn 2002. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg a hynny gan Helle Ryslinge.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Helle Ryslinge ar 10 Ionawr 1944 yn Copenhagen. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 30 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Ham On Rye
Ffilm annibynol yw Ham On Rye a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Griffith
Gallai Griffith - sy'n ffurf ar yr enw personol Cymraeg Gruffydd - gyfeirio at un o sawl peth:
Ham On Rye
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Son of India
Ffilm ddrama a chomedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Jacques Feyder yw Son of India a gyhoeddwyd yn 1931. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Mumbai. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ernest Vajda.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Madge Evans, Ann Dvorak, Katherine DeMille, Marjorie Rambeau, C. Aubrey Smith, Ramón Novarro, Conrad Nagel, John Miljan, Mitchell Lewis, Nigel De Brulier, John George ac Otto Hoffman. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jacques Feyder ar 21 Gorffenaf 1885 yn Ixelles a bu farw yn Prangins ar 25 Mai 1948. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jacques Feyder nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
High Road to China
Ffilm antur am ryfel gan y cyfarwyddwr Brian G. Hutton yw High Road to China a gyhoeddwyd yn 1983. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America ac Iwgoslafia. Lleolwyd y stori yn Istanbul. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Jon Cleary a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan John Barry. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bess Armstrong, Wolf Kahler, Robert E. Lee, Tom Selleck, Timothy Bateson, Brian Blessed, Wilford Brimley, Jack Weston, Robert Morley, Dino Shafeek, Michael Sheard, Timothy Carlton, Ric Young, Cassandra Gava, Lynda La Plante, Jeremy Child, Robert Lee, Terry Richards a Peter Llewellyn Williams. Mae'r ffilm High Road to China yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1983. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode VI: Return of the Jedi sef ffilm ffugwyddonol gan y cyfarwyddwr ffilm Richard Marquand, Cymro o Lanishen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Ronnie Taylor oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan John Jympson sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Brian G Hutton ar 1 Ionawr 1935 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Los Angeles ar 29 Chwefror 1944. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1954 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Brian G. Hutton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Arwyn Herald
Ffotograffydd o Gaernarfon a gohebydd i'r papur newydd, Yr Herald ydy Arwyn "Herald" Roberts (ganwyd 1959).
Mae Arwyn Roberts yn gweithio fel ffotograffydd proffesiynnol ar hyd a lled Cymru yn ogystal â bod yn ohebydd i'r Herald. Cafodd ei Urddo i Orsedd y Beirdd yn 2005 dan yr enw 'Arwyn Herald'.
Turtur ddaear Buckley
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Turtur ddaear Buckley (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: turturod daear Buckley) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Columbina buckleyi; yr enw Saesneg arno yw Ecuadorian ground dove. Mae'n perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: Columbidae) sydd yn urdd y Columbiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. buckleyi, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r turtur ddaear Buckley yn perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: Columbidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Penfro (etholaeth seneddol)
Roedd Penfro yn etholaeth seneddol i Dŷ'r Cyffredin yn Senedd y Deyrnas Unedig o 1542 hyd at 1885.
1542 - 1831
bawd|Syr Thomas Picton AS Penfro 1813-1815
1830au
Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1832; Hugh Owen Owen; Ceidwadol; diwrthwynebiad.
Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1835; Hugh Owen Owen; Ceidwadol; diwrthwynebiad.
Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1837; Hugh Owen Owen; Ceidwadol; diwrthwynebiad
Ymddeolodd Hugh Owen Owen o'r Senedd ym 1838 a chafwyd isetholiad
Isetholiad Bwrdeistref Penfro 1838 Syr James Graham; Ceidwadol; diwrthwynebiad
1840au
Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1847; Syr John Owen; Ceidwadol; diwrthwynebiad
1850au
Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1857; Syr John Owen; Ceidwadol; diwrthwynebiad
Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1859; Syr John Owen; Ceidwadol; diwrthwynebiad
1870au
bawd|Edward James Reed, Vanity Fair, 1875-03-20
Conewango Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Conewango Township, gan gynnwys:
Zwłoki W Dobrym Stanie
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Benjamin Filipović yw Zwłoki W Dobrym Stanie a gyhoeddwyd yn 2005. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Dobro uštimani mrtvaci ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Bosnieg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lazar Ristovski, Erland Josephson, Demeter Bitenc, Emir Hadžihafizbegović, Moamer Kasumović, Dado Džihan, Saša Petrović, Miralem Zupčević, Nada Djurevska, Irena Micijevic a Jasna Beri.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 42 o ffilmiau Bosnieg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Benjamin Filipović nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sara Edwards
Cyflwynydd yw Sara Edwards (ganwyd yn 1960). Bu'n cyd-gyflwyno rhaglen newyddion nosweithiol BBC Wales Today.
Bywgraffiad
Ganwyd Sara yng Nghaerdydd ac fe'i magwyd a'i haddysgu yn Llundain, lle astudiodd hanes canoloesol a modern cynnar.
Fe gychwynnodd ei gyrfa gyda Capital Radio, a chyfrannodd eitemau yn rheolaidd i BBC Radio Four, ac roedd yn gyflwynydd cyswllt a darllenydd newyddion i HTV West cyn ymuno â BBC Cymru. Mae Sara wedi cyflwyno yn rheolaidd o Sioe Frenhinol Cymru a'r Eisteddfod Genedlaethol, a gwnaeth sawl cyfres i BBC 2W.
Cyhoeddwyd yn Awst 2007 ei bod yn gadael BBC Wales Today i ddilyn prosiectau eraill, ac mai ei holynydd fyddai Lucy Owen a drosglwyddodd o raglen newyddion ITV Cymru.
Bywyd personol
Mae Sara yn ferch i'r llawfeddyg John M. Edwards M.S.,F.R.C.S.,F.A.C.N.M a'r actores a darlledwraig Gwenyth Petty. Mae'n briod i'r hanesydd milwrol Dr.Jonathon Riley. Mae gan Sara un ferch, Hannah Elinor Alys, a anwyd ar 19 Mawrth 2006.
Mae diddordebau Sara yn cynnwys theatr, cerddoriaeth, cyngherddau, coginio—mae ganddi ddiploma coginio proffesiynol o ysgol coginio La Petite Cuisine yn Llundain—peintio, a chefn gwlad, am fod gan ei theulu fferm yng Ngorllewin Cymru. Mae'n mwynhau golff, tenis, rasio ceffylau a marchogaeth.
Mae Sara yn Is-Arglwydd Raglaw Dyfed. Mae hi'n gefnogwr i gynllun Gwobr Dug Caeredin yng Nghymru ac wedi cyflwyno Gwobrau Aur ar ran Dug Caeredin yn St James' Palace. Mae hi yn ymwneud ag Ymchwil Cancr Cymru, a Sefydliad Prydeinig y Galon; mae ar gyngor Prifysgol Cymru, Llanbedr Pont Steffan, yn Chwaer o Ambiwlans St. John, ac roedd ar fwrdd Asiantaeth Ieuenctid Cymru.
Richie Benaud
Cricedwr a chyflwynydd teledu Awstralaidd oedd Richard "Richie" Benaud, OBE (6 Hydref 1930 – 10 Ebrill 2015).
Fe'i ganwyd yn Penrith, De Cymru Newydd, yn fab i'r cricedwr Louis Benaud a'i wraig Irene. Priododd Richie ei wraig, Marcia, ym 1953.
Roedd yn gapten tîm Awstralia rhwng 1958 a 1964. Ef oedd y chwaraewr cyntaf i gnocio 200 wiced rhedeg 2,000 rhediad mewn criced Prawf, a hynny yn 1963.
E. Gertrude Thomson
Darlunydd benywaidd a anwyd yn Glasgow, y Deyrnas Unedig oedd E. Gertrude Thomson (1850 – 1929).
Oru Indian Pranayakadha
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 120 o ffilmiau Malaialeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sathyan Anthikad nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Atmore, Alabama
Dinas yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Atmore, gan gynnwys:
P. B. Abery
Ffotograffydd oedd Percy Benzie Abery neu P. B. Abery (1877–1948); ganwyd yn Sandgate, Folkestone, Swydd Caint), a symudodd y teulu i "Groe Villa", Stryd yr Eglwys, Llanfair-ym-Muallt ym 1898. Sefydlodd Abery fusnes ffotograffiaeth bychan yn Llanfair-ym-Muallt pan oedd ond yn 21 oed. Priododd Kat Wenman o Folkstone yn Eglwys y Santes Fair, Llanfair-ym-Muallt ym 1900, gan symud i "Holly House", y Stryd Fawr, ac ym 1911 fe symudodd i adeilad mwy, sef y West End Studio, lle'r arhosodd tan ei farwolaeth ym 1948.
Ar ei ddiwrnod cyntaf yn y dre, cyfarfu a George Ethelbert Sayce a oedd hefyd yn symud i'r dref, ac a ddaeth ymhen amser yn olygydd a pherchennog y Brecon and Radnor Express, a fu'n gyfrwng cyhoeddi nifer o'i ffotograffau.
Yn yr haf, byddai P. B. Abery yn gwneud ei fywoliaeth wrth dynnu lluniau'r bobl a fyddai’n ymweld â ffynhonnau'r dref. Byddai’r ffotograffau'n cael eu harddangos y tu allan i'r siop fore trannoeth, a byddai twr o bobl yn ymgynnull yno i chwilio am luniau ohonynt eu hunain. Roedd P. B. Abery, hefyd, yn gyfrannwr cyson ar faterion amaeth a chwaraeon i'r papurau newydd dyddiol cenedlaethol a'r papurau newydd wythnosol.
Roedd P. B. Abery yn hoff iawn o’r awyr agored, a byddai wrth ei fodd yn crwydro’r wlad yn tynnu lluniau o olygfeydd a bywyd gwledig Sir Frycheiniog, Sir Faesyfed a'r Gororau. Pan gychwynnodd y Birmingham Water Works ar waith adeiladu’r argaeau yng Nghwm Elan, fe'i penodwyd yn ffotograffydd swyddogol y cynllun. Ym mis Rhagfyr 1947, ychydig cyn ei farwolaeth, cynhaliwyd arddangosfa o luniau argaeau P. B. Abery yn y Birmingham Civic Centre.
Trosglwyddodd ei weddw gasgliad o ryw 2,000 o'i negyddion i Lyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth, sy'n cynnwys yn bennaf olygfeydd o'r Canolbarth a'r Gororau.
Llyfryddiaeth
P. B. Abery, Photographs of Radnorshire, 2008
Embleton, Cumbria
Pentref a phlwyf sifil yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Embleton. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Cumberland.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 294.
Endmoor
Pentref yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Endmoor. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Preston Richard yn awdurdod unedol Westmorland a Furness.
Pencampwriaeth Rygbi'r Pedair Gwlad 1901
Pencampwriaeth Rygbi'r Pedair Gwlad 1901 oedd y 19eg ornest yng nghyfres Pencampwriaeth Rygbi'r Pedair Gwlad. Chwaraewyd chwe gêm rhwng 5 Ionawr a 16 Mawrth. Ymladdwyd hi gan Loegr, Iwerddon, yr Alban a Chymru.
Enillodd yr Alban eu tair gêm i gipio'r bencampwriaeth am y pumed tro yn llwyr (ac eithrio dau deitl arall a rannwyd â Lloegr) a chwblhau'r Goron Driphlyg am y trydydd tro.
Roedd gêm Cymru v yr Alban i fod i gael ei chwarae ar Chwefror 2il ond cafodd ei ohirio am wythnos oherwydd marwolaeth y Frenhines Fictoria. Cafodd gêm yr Alban v Iwerddon oedd i fod i gael ei chwarae ar 16 Chwefror ei ohirio i'r 23ain oherwydd cynhebrwng y frenhines.
System sgorio
Penderfynwyd ar y gemau ar gyfer y tymor hwn ar bwyntiau a sgoriwyd. Roedd cais werth tri phwynt, tra bod trosi cic gôl ar ôl y cais yn rhoi dau bwynt ychwanegol. Roedd gôl adlam a gôl o farc ill dau yn werth pedwar pwynt. Roedd goliau cosb werth tri phwynt.
Cymru v Lloegr
Cymru: Billy Bancroft (Abertawe) capt., Willie Llewellyn (Llwynypia), Gwyn Nicholls (Caerdydd), George Davies (Abertawe), Billy Trew (Abertawe), Llewellyn Lloyd (Casnewydd), Bala Jones (Aberafan), Bob Thomas (Abertawe), Jere Blake (Caerdydd), William Williams (Pontymister), Fred Miller (Aberpennar), Alfred Brice (Aberafan), Jehoida Hodges (Casnewydd), George Boots (Casnewydd), Dick Hellings (Llwynypia)
Lloegr: J W Sagar (Prifysgol Caergrawnt), C Smith (Caerloyw), E J Vivyan (Devonport Albion), J T Taylor (West Hartlepool) capt., Edgar Elliot (Sunderland), Reggie Schwarz (Richmond), Ernest John "Katie" Walton (Prifysgol Rhydychen), A O'Neill (Torquay Athletic), D Graham (Aspatria), C T Scott (Blackheath), A F C Luxmoore (Richmond), H Alexander (Birkenhead Park), N C Fletcher (OMT), C O P Gibson (Gogledd), E W Roberts (RNEC Keyham)
Iwerddon v Lloegr
Iwerddon: J Fulton (NIFC), A E Freear (Lansdowne), B R W Doran (Lansdowne), J B Allison (Prifysgol Queens, Belffast), I G Davidson (NIFC), Louis Magee (Bective Rangers) capt., A Barr (Methodistiaid. Belffast), A G Heron (Prifysgol Queens, Belffast), M Ryan (Coleg Rockwell), Samuel Irwin (Prifysgol Queens, Belffast), C E Allen (Derry), P Healey (Limerick), T J Little (Bective Rangers), F Gardiner (NIFC), J Ryan (Coleg Rockwell)
Lloegr: J W Sagar (Prifysgol Caergrawnt), G C Robinson (Percy Park), W L Bunting (Moseley) capt., J T Taylor (West Hartlepool), Edgar Elliot (Sunderland), Reggie Schwarz (Richmond), Ernest John "Katie" Walton (Prifysgol Rhydychen), A O'Neill (Torquay Athletic), R D Wood (Hen Fechgyn Lerpwl), C T Scott (Blackheath), C Hall (Caerloyw), H Alexander (Birkenhead Park), NC Fletcher (OMT), S Reynolds (Richmond), E W Roberts (RNEC Keyham)
Yr Alban v Cymru
Yr Alban: A W Duncan (Prifysgol Caeredin), W H Welsh (Edinburgh Acads), A N Fell (Prifysgol Caeredin), Alec Boswell Timms (Prifysgol Caeredin), P Turnbull (Edinburgh Acads), F H Fasson (Prifysgol Caeredin), Jimmy Gillespie (Edinburgh Acads), J Ross (Albanwyr Llundain), A B Flett (Prifysgol Caeredin), Alex Frew (Prifysgol Caeredin), David Bedell-Sivright (Prifysgol Caergrawnt), Mark Coxon Morrison (Royal HSFP) capt., R S Stronarch (Glasgow Acads), John Dykes (Glasgow HFSP), J A Bell (Clydesdale)
Cymru: Billy Bancroft (Abertawe) capt., Willie Llewellyn (Llwynypia), Gwyn Nicholls (Caerdydd), George Davies (Abertawe), Billy Trew (Clwb Rygbi Abertawe), Llewellyn Lloyd (Casnewydd), Lou Phillips (Casnewydd), Hopkin Davies (Abertawe), Jere Blake (Caerdydd), William Alexander (Llwynypia), Fred Miller (Aberpennar), Alfred Brice (Aberafan), Jehoida Hodges (Casnewydd), George Boots (Casnewydd), Dick Hellings (Penygraig)
Dwyrain Sir Ddinbych (etholaeth seneddol)
Crewyd yr etholaeth gan Ddeddf Ailddosbarthu Seddau 1885, ar gyfer Etholiad Cyffredinol 1885. Rhannwyd etholaeth Sir Ddinbych yn ddwy, Dwyrain a Gorllewin. Cafodd yr etholaeth ei dileu cyn Etholiad Cyffredinol 1918.
Pencampwriaeth Rygbi'r Pedair Gwlad 1901
Yr Alban v Iwerddon
Yr Alban: A W Duncan (Prifysgol Caeredin), W H Welsh (Edinburgh Acads), A N Fell (Prifysgol Caeredin), Alec Boswell Timms (Prifysgol Caeredin), P Turnbull (Edinburgh Acads), F H Fasson (Prifysgol Caeredin), Jimmy Gillespie (Edinburgh Acads), J Ross (Albanwyr Llundain), AB Flett (Prifysgol Caeredin), Alex Frew (Prifysgol Caeredin), David Bedell-Sivright (Fettesian-Lorettonian), Mark Coxon Morrison (Royal HSFP) capt., F P Dods (Edinburgh Acads), John Dykes (HSFP Glasgow), J A Bell (Clydesdale)
Iwerddon: Cecil Boyd (Wanderers), A E Freear (Lansdowne), B R W Doran (Lansdowne), J B Allison (Prifysgol Queens, Belffast), I G Davidson (NIFC), Louis Magee (Bective Rangers) capt., A Barr (Methodist C. Belfast), Thomas Arnold Harvey (Prifysgol Dulyn), M Ryan (Coleg Rockwell), H A S Irvine (Colegau Belffast), C E Allen (Derry), P Healey (Limerick), T J Little (Bective Rangers), Tom McGown (NIFC), J Ryan (Coleg Rockwell)
Lloegr v Yr Alban
Lloegr: H T Gamlin (Blackheath), G C Robinson (Percy Park), W L Bunting (Moseley) capt., N S Cox (Sunderland), Edgar Elliot (Sunderland), B Oughtred (Hartlepool Rovers), P D Kendall (Birkenhead Park), A O'Neill (Torquay Athletic), George Ralph Gibson (Northern), HTF Weston (Northampton), C Hall (Caerloyw), H Alexander (Birkenhead Park), N C Fletcher (OMT), C S Edgar (Birkenhead Park), Bernard Charles Hartley (Blackheath)
Yr Alban: A W Duncan (Prifysgol Caeredin), W H Welsh (Edinburgh Acads), A N Fell (Prifysgol Caeredin), Alec Boswell Timms (Prifysgol Caeredin), P Turnbull (Edinburgh Acads), R M Neill (Edinburgh Acads), Jimmy Gillespie (Edinburgh Acads), J Ross (Albanwyr Llundain), A B Flett (Prifysgol Caeredin), Alex Frew (Prifysgol Caeredin), David Bedell-Sivright (Fettesian-Lorettonian), Mark Coxon Morrison (Royal HSFP) capt., R S Stronarch (Glasgow Acads), John Dykes (Glasgow HFSP), JA Bell (Clydesdale)
Cymru v Iwerddon
Cymru: Billy Bancroft (Abertawe) capt., Willie Llewellyn (Llwynypia), Gwyn Nicholls (Caerdydd), George Davies (Abertawe), Rhys Gabe (Llanelli), Dicky Owen (Abertawe), Dick Jones (Abertawe), Hopkin Davies (Abertawe), Jere Blake (Caerdydd), William Alexander (Llwynypia), Fred Miller (Aberpennar), Alfred Brice (Aberafan), Bob Jones (Llwynypia), George Boots (Casnewydd), Fred Scrine (Abertawe)
Iwerddon: Cecil Boyd (Wanderers), A E Freear (Lansdowne), B R W Doran (Lansdowne), J B Allison (Prifysgol Queens, Belffast), I G Davidson (NIFC), Louis Magee (Bective Rangers) capt., H H Ferris (Prifysgol Queens, Belffast), Thomas Arnold Harvey (Prifysgol Dulyn), M Ryan (Coleg Rockwell), Samuel Irwin (Prifysgol Queens, Belffast), C E Allen (Derry), P Healey (Limerick), J J Coffey (Lansdowne), F Gardiner (NIFC), J Ryan (Coleg Rockwell)
A Boy Called Hate
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Mitch Marcus yw A Boy Called Hate a gyhoeddwyd yn 1995. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Pray for Rain.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw James Caan, Scott Caan, Elliott Gould, Adam Beach, Kevin Michael Richardson, Scott Patterson a Duane Davis. Mae'r ffilm A Boy Called Hate yn 97 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1995. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Braveheart sef ffilm gan Mel Gibson am yr Alban a rhyfel annibyniaeth y genedl, dan arweiniad William Wallace, yn erbyn y goresgynwyr Seisnig o Loegr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Paul Holahan oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Mitch Marcus ar 23 Ebrill 1958 yn San Francisco a bu farw yn Los Angeles ar 13 Chwefror 1979.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Mitch Marcus nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Collins, Mississippi
Dinas yn, yn nhalaith Mississippi, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Collins, gan gynnwys:
Griffith, De Cymru Newydd
Mae Griffith yn ddinas yn nhalaith De Cymru Newydd, Awstralia, gyda phoblogaeth o tua 25,000 o bobl. Fe'i lleolir 550 cilometr i'r gorllewin o brifddinas De Cymru Newydd, Sydney.
Cafodd Griffith ei sefydlu ym 1916.
Ysgol Gynradd Caio
Lleolir Ysgol Gynradd Caio ym mhentref Caio, Sir Gaerfyrddin. Roedd hi'n gwasanaethu ardal Caio, Pumsaint, Crugybar a Chwrtycadno. Agorwyd yr ysgol ym 1869, a cynhelir hi gan Awdurdod Addysg Sir Gaerfyrddin.
Caewyd drysau'r ysgol yn fis Medi 2012.
The Man Who Could Work Miracles
Ffilm ffantasi a chomedi gan y cyfarwyddwr Lothar Mendes yw The Man Who Could Work Miracles a gyhoeddwyd yn 1937. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan H.G. Wells a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Mischa Spoliansky. Dosbarthwyd y ffilm gan London Films a hynny drwy fideo ar alwad.
Rhestr o fryngaerau mwyaf Cymru
Dyma restr o rai o fryngaerau Cymru yn ôl eu harwynebedd. Mae gan tua ugain bryngaer arwynebedd o fwy na 6 hectar. Yn gyffredinol: po uchaf y fryngaer, po fwyaf ydy'r arwynebedd.
The Man Who Could Work Miracles
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ernest Thesiger, Ralph Richardson a Roland Young. Mae'r ffilm The Man Who Could Work Miracles yn 80 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Neidr
Mae nadroedd byw i'w cael ar bob cyfandir ac eithrio Antarctica, ac ar y rhan fwyaf o diroedd llai; mae eithriadau'n cynnwys rhai ynysoedd mawr, megis Iwerddon, Gwlad yr Iâ, yr Ynys Las, archipelago Hawaii, ac ynysoedd Seland Newydd, yn ogystal â llawer o ynysoedd bach Iwerydd a chefnforoedd canol y Môr Tawel Yn ogystal a nadroedd tirol, mae nadroedd y môr yn gyffredin ledled cefnforoedd India a'r Môr Tawel. Ceir mwy nag ugain o deuluoedd sy'n cael eu cydnabod ar hyn o bryd, ac sy'n cynnwys tua 520 genw a thua 3,900 o rywogaethau. Maent yn amrywio o ran maint o 10.4 centimetr fel neidr-edafedd Barbados (Tetracheilostoma carlae) i 12.8 metr ee y peithon. Roedd y rhywogaeth ffosil Titanoboa cerrejonensis yn 12.8 m hyd. Credir bod nadroedd wedi esblygu o naill ai madfallod a arbenigai mewn tyllu neu fadfallod dyfrol, efallai yn ystod y cyfnod Jwrasig, gyda'r ffosilau cynharaf y gwyddys amdanynt i'w cael rhwng143 miliwn o flynyddoedd CP a 167 miliwn CP.
The Man Who Could Work Miracles
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1937. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Life of Emile Zola sef ffilm Americanaidd hanesyddol gan y cyfarwyddwr William Dieterle. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Harold Rosson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan William Hornbeck sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi'i seilio ar waith cynharach, The Man Who Could Work Miracles, sef gwaith llenyddol gan yr awdur H. G. Wells.
Neidr
Nid yw'r rhan fwyaf o rywogaethau o neidr yn wenwynig ac mae'r rhai sydd â gwenwyn yn ei ddefnyddio'n bennaf i ladd a darostwng ysglyfaeth yn hytrach nag ar gyfer hunanamddiffyn. Mae gan rai wenwyn sy'n ddigon cryf i achosi anaf poenus neu farwolaeth i bobl. Mae nadroedd diwenwyn naill ai'n llyncu ysglyfaeth yn fyw neu'n lladd trwy gyfyngiad.
The Man Who Could Work Miracles
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lothar Mendes ar 19 Mai 1894 yn Berlin a bu farw yn Llundain ar 7 Medi 1975.
Neidr
Geirdarddiad
Tarddiad Proto-Indo-Ewropeg (netr) sydd i'r gair Cymreag neidr, fel y gair Cernyweg nǣdre, Hen Wyddeleg nathir, Almaeneg natter, yr Iseldireg adder a'r Lladin natrīx. Mae'r gair Saesneg modern adder (sy'n golygu 'gwiber') yn tarddu o'r Hen Saesneg nǣdre, ac o'r Germaneg a'r Proto-Indo-Ewropeg cyn hynny; ac yn wreiddiol roedd yn golygu pob neidr nid y wiber yn unig.
The Man Who Could Work Miracles
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lothar Mendes nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Eskdale Green
Pentref yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Eskdale Green. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Eskdale yn awdurdod unedol Cumberland.
Neidr
Geirdarddiad
Defnyddir y gair sarff hefyd, ond fel arfer, mewn cyswllt beiblaidd, a gall olygu'r diafol. Fe'i cofnodwyd gyntaf yn y Gymraeg yn Llyfr Du Caerfyrddin yn y 13g: 'Meithrin corff y llyffeint a'r nadrei'.
Esblygiad
Mae'r cofnod ffosil o nadroedd yn gymharol wael oherwydd bod sgerbydau nadroedd yn nodweddiadol fach a bregus sy'n golygu bod ffosileiddio yn anghyffredin. Mewn ffosilau, mae'n eitha hawdd adnabod y neidr, oherwydd eu siap, er fod ganddynt yn aml goesau ôl; mae'r cynharaf yn perthyn i'r cyfnod Cretasaidd. Daw'r ffosiliau neidr go-iawn cynharaf y gwyddys amdanynt (aelodau o grŵp coron y Serpentes) o'r simoliophiidau morol, a'r hynaf ohonynt o gyfnod y Cretasaidd Diweddar (o'r oes Cenomanaidd) sef y Haasiophis terrasanctus, a ddyddiwyd i rhwng 112 a 94 miliwn o flynyddoedd oed.
Ugler i Mosen - Valgfusk
Ffilm ddogfen yw Ugler i Mosen - Valgfusk a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Neidr
Esblygiad
Yn seiliedig ar anatomeg gymharol, ceir consensws bod nadroedd yn ddisgynyddion o'r madfallod. Mae gan y peithon a'r boas — grwpiau cyntefig ymhlith nadroedd modern — olion etifeddol o goesau ôl hynafol: sef digidau bach, fel crafangau a ddefnyddiwyd i afael yn y cymar yn ystod paru. Mae'r teuluoedd Leptotyphlopidae a'r Typhlopidae hefyd yn meddu ar weddillion cyntefig o wregys y pelfis, gan ymddangos fel tafluniadau corniog.
Ugler i Mosen - Valgfusk
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen.
Neidr
Esblygiad
Nid yw aelodau blaen yr holl nadroedd hysbys yn bodoli. Mae hyn yn cael ei achosi gan esblygiad eu genynnau Hox, gan reoli morffogenesis aelodau. Roedd gan sgerbwd hynafiad cyffredin y neidr, fel y mwyafrif o detrapodau eraill, arbenigeddau lleol. Yn gynnar yn esblygiad neidr, daeth mynegiant genynnau Hox yn y sgerbwd echelinol a oedd yn gyfrifol am ddatblygiad y thoracs yn drech, yn ddominant. Mae'r rhan fwyaf o sgerbwd neidr yn thoracs estynedig iawn. Mae'r asennau i'w cael ar yr fertebra thorasig yn unig. Mae nifer fertebra'r gwddf, y meingefn a'r pelfig yn fach iawn (dim ond 2-10 fertebra meingefnol a pelfig sy'n bresennol), tra mai dim ond cynffon fer sy'n weddill o'r fertebra caudal. Fodd bynnag, mae'r gynffon yn dal yn ddigon hir i fod o ddefnydd pwysig mewn llawer o rywogaethau, ac fe'i haddaswyd mewn rhai rhywogaethau dyfrol a rhai sy'n byw mewn coed.
Ugler i Mosen - Valgfusk
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Neidr
Esblygiad
Dechreuodd llawer o grwpiau nadroedd modern yn ystod y Paleosen, ochr yn ochr â phelydriad addasol y mamaliaid yn dilyn difodiant y deinosoriaid (nad ydynt yn adar). Arweiniodd ehangu glaswelltiroedd yng Ngogledd America hefyd at belydriad ffrwydrol ymhlith nadroedd. Cyn hynny, roedd nadroedd yn elfen bychan iawn o ffawna Gogledd America, ond yn ystod y Miocen, cynyddodd nifer y rhywogaethau'n ddramatig gydag ymddangosiad cyntaf gwiberod ac elapidau yng Ngogledd America ac arallgyfeirio sylweddol yColubridae (gan gynnwys tarddiad sawl genera modern megis Nerodia, Lampropeltis, Pituophis, a Pantherophis)
Pumsaint
Pentref yng nghymuned Cynwyl Gaeo, Sir Gaerfyrddin, Cymru, yw Pumsaint neu Pumpsaint. Lleolir hanner ffordd rhwng Llanwrda a Llanbedr Pont Steffan ar ffordd yr A482 yn nyffryn Afon Cothi. Mae'n ffurfio rhan o ystad helaeth Dolaucothi ac mae'n eiddo i'r Ymddiriedolaeth Genedlaethol.
Marcia Langton
Gwyddonydd Awstralaidd yw Marcia Langton (ganed 10 Tachwedd 1951), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel anthropolegydd a daearyddwr.
Sirup
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Helle Ryslinge yw Sirup a gyhoeddwyd yn 1990. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Sirup ac fe'i cynhyrchwyd gan Per Holst yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Helle Ryslinge a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Peer Raben.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Aage Haugland, Søren Østergaard, Peter Hesse Overgaard, Pernille Højmark, Cecilia Zwick Nash, Jesper Birch, Lars Oluf Larsen, Henrik Scheele, Kirsten Lehfeldt, Aase Hansen, Arne Siemsen, Hans Kragh-Jacobsen, Inger Hovman, Kirsten Peüliche, Lilli Holmer, Lillian Tillegreen, Marianne Moritzen, Peter Poulsen, Steen Svare, Sven Omann, Michael Simpson, Freddy Tornberg, Peter Boesen, Asger Quist Møller, Nicolaj Brüel, Yrsa Gullaksen a Niels Winther. Mae'r ffilm Sirup (ffilm o 1990) yn 114 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1990. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pretty Woman sef un o ffilmiau mwyaf llwyddiannus Disney gan ddod ag incwm o hanner biliwn o ddoleri i’r cwmni. Dirk Brüel oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Birger Møller Jensen sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Pumsaint
Mae plant y pentref yn mynychu Ysgol Gynradd Caio gerllaw.
Sirup
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Helle Ryslinge ar 10 Ionawr 1944 yn Copenhagen. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 30 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Pumsaint
bawd|dim|Carreg Pumsaint
Sirup
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Helle Ryslinge nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Marcia Langton
Manylion personol
Ganed Marcia Langton ar 10 Tachwedd 1951 yn Brisbane ac wedi gadael yr ysgol dechreuodd ar yrfa academaidd. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Rol Anrhydeddus Fictorianaidd i Ferched.
244
2g - 3g - 4g
Marcia Langton
Gyrfa
Enillodd sawl gradd academaidd gan gynnwys: Doethuriaeth.
Bruce Lee in G.O.D 死亡的遊戯
Ffilm ddogfen yw Bruce Lee in G.O.D 死亡的遊戯 a gyhoeddwyd yn 2000. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Bruce Lee in G.O.D 死亡的遊戯 ac fe’i cynhyrchwyd yn Japan a Hong Cong. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a Cantoneg.
244
239 240 241 242 243 - 244 - 245 246 247 248 249
Marcia Langton
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Bruce Lee in G.O.D 死亡的遊戯
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Neidr
Ffosilau
Ceir cryn dystiolaeth ffosil sy'n awgrymu y gallai nadroedd fod wedi esblygu o fadfallod sy'n tyllu, a hynny yn ystod y Cyfnod Cretasaidd. Roedd perthynas neidr ffosil cynnar, Najash rionegrina, yn anifail tyllu dwy goes gyda sacrwm, ac roedd yn gwbl ddaearol. Un hynafiaid tybiedig yw'r monitor di-glust, y Lanthanotus o Borneo (er ei fod hefyd yn lled-ddyfrol). Esblygodd rhywogaethau tanddaearol gyrff symlach ar gyfer tyllu, ac yn y pen draw collasant eu coesau. Yn ôl y ddamcaniaeth hon, datblygodd nodweddion megis yr amrannau tryloyw wedi'u hasio a diflanodd y clustiau allanol. Mae rhai nadroedd cyntefig wedi meddu ar goesau ôl, ond nid oedd gan esgyrn eu pelfis gysylltiad uniongyrchol â'r fertebra. Mae'r rhain yn cynnwys rhywogaethau ffosil fel Haasiophis, Pachyrhachis ac Eupodophis, sydd ychydig yn hŷn na'rNajash.
Cryfhawyd y ddamcaniaeth hon yn 2015 pan ddarganfuwyd ffosil 113 miliwn o flynyddoedd oed o neidr pedair coes ym Mrasil sydd wedi'i enwi'n Tetrapodophis amplectus. Mae ganddi lawer o nodweddion tebyg i neidr, mae wedi'i haddasu ar gyfer tyllu ac mae ei stumog yn dangos ei fod yn bwyta anifeiliaid eraill. Ar hyn o bryd mae'n ansicr a yw Tetrapodophis yn neidr neu'n rhywogaeth arall, yn y drefn squamate, gan fod corff tebyg i neidr wedi esblygu'n annibynnol i'w gilydd o leiaf 26 o weithiau. Nid oes gan y Tetrapodophis nodweddion nadreddol nodedig yn ei hasgwrn cefn a'i phenglog. Mae astudiaeth yn 2021 yn gosod yr anifail mewn grŵp o fadfallod y môr diflanedig o'r cyfnod Cretasaidd a elwir yn dolichosoriaid ac nad ydynt yn uniongyrchol gysylltiedig â nadroedd.
Ceir rhagdybiaeth arall, sy'n seiliedig ar forffoleg, ac sy'n awgrymu bod hynafiaid y neidr yn perthyn i fosasoriaid — ymlusgiaid dyfrol diflanedig o'r Cretasaidd — ac sy'n ffurfio'r cytras Pythonomorpha. Yn ôl y ddamcaniaeth hon, credir bod amrannau tryloyw, y neidr wedi esblygu ac addasu i amodau morol (colli dŵr trwy osmosis), a chollwyd y clustiau allanol gan na fyddant fawr o ddefnydd mewn amgylchedd dyfrol. Arweiniodd hyn yn y pen draw at anifail tebyg i neidr y môr heddiw. Yn y Cretasaidd Diweddar, ailgytrefodd nadroedd y tir, gan barhau i arallgyfeirio i'r hyn a geir heddiw. Gwyddys am weddillion nadroedd wedi'u ffosileiddio mewn gwaddodion morol cynnar y Cretasaidd Diweddar, sy'n gyson â'r ddamcaniaeth hon; yn arbennig felly, gan eu bod yn hŷn na'r Najash rionegrina daearol.
Mae astudiaethau genetig yn y 2010au a'r 2020au wedi nodi nad oes gan nadroedd gysylltiad mor agos â madfallod monitor ag a gredwyd ar un adeg - ac felly nid â mosasaurs, yr hynafiad arfaethedig yn senario dyfrol eu hesblygiad. Fodd bynnag, mae mwy o dystiolaeth yn cysylltu mosasaurs â nadroedd nag â varanids. Mae olion darniog a ddarganfuwyd o'r Jwrasig a'r Cretasaidd Cynnar yn dangos cofnodion ffosil dyfnach ar gyfer y grwpiau hyn, a all o bosibl wrthbrofi'r naill ddamcaniaeth neu'r llall.
Sail genetig esblygiad y neidr
Mae astudiaethau ffosilau ac ffylogenetig yn cytuno bod nadroedd wedi esblygu o fadfallod, a dyna pam y daeth y cwestiwn pa newid genetig a arweiniodd at golli aelodau (coesau) hynafiad y neidr. Mae colli aelodau o'r corff yn gyffredin iawn mewn ymlusgiaid sy'n dal i fodoli ac mae wedi digwydd ddwsinau o weithiau o fewn sgincs, anguids a madfallod eraill.
Yn 2016, adroddodd dwy astudiaeth fod colled braich mewn nadroedd yn gysylltiedig â threigladau DNA yn y Parth o Weithgarwch Pegynol Dilynol Rheoleiddiol (Zone of Polarizing Activity Regulatory Sequence (ZRS)), rhanbarth rheoleiddiol o’r genyn sonic hedgehog (SHH) sy’n hanfodol ar gyfer datblygiad coesau. Nid oes gan nadroedd mwy datblygedig unrhyw olion o gyn-aelodau, ond mae gan nadroedd gwaelodol fel y peithon a'r boas. Yn embryonau'r Peithon ceir lympiau bychan sy'n cychwyn troi'n goesau ôl, ond mae eu datblygiad diweddarach yn cael ei atal gan fwtadau DNA yn y ZRS.
Bioleg
bawd| Oedolyn neidr edau Barbados, y Leptotyphlops carlae, ar chwarter doler Americanaidd
Canfyddiad
chwith|bawd| Delwedd thermograffig o neidr yn bwyta llygoden Mae gan wiberod pwll, peithonau, a rhai boas dderbynyddion isgoch-sensitif mewn rhigolau dwfn ar y trwyn, gan ganiatáu iddynt "weld" gwres pelydrol ysglyfaeth gwaed cynnes. Mewn gwiberod pwll, mae'r rhigolau hyn wedi'u lleoli rhwng y ffroen a'r llygad mewn "pwll" mawr ar bob ochr i'r pen. Mae gan nadroedd eraill sy'n sensitif i isgoch sawl pwll labial, ar y wefus uchaf, ychydig o dan y ffroenau.
Mae'r neidr yn dilyn ei hysglyfaeth gan ddefnyddio arogl drwy gasglu gronynnau yn yr awyr â'i thafod fforchog, yna'n eu trosglwyddo i'r geg i'w harchwilio. Mae'r fforc yn y tafod yn synhwyro'r cyfeiriad bras o arogl a blas ar yr un pryd. Symuda'r tafod yn gyson, gan samplu gronynnau o'r aer, y ddaear a dŵr, a dadansoddi'r cemegau a ddarganfuwyd, a phennu presenoldeb ysglyfaeth neu ysglyfaethwyr yn yr amgylchedd lleol. Mewn nadroedd sy'n byw mewn dŵr, fel yr anaconda, mae'r tafod yn gweithredu'n effeithlon o dan y dŵr.
Mae ochr isaf neidr, sef y bol, yn sensitif iawn i ddirgryniadau, gan ganiatáu i'r neidr ganfod anifeiliaid sy'n nesáu trwy synhwyro dirgryniadau gwan yn y ddaear.
Mae golwg neidr yn amrywio'n fawr rhwng rhywogaethau: rhoddwyd golwg craff i rai, ond eraill yn gallu gwahaniaethu rhwng golau a thywyllwch yn unig. ond mae'r golwg yn ddigon da i olrhain symudiadau ysglyfaeth neu ysglyfaethwr. Yn gyffredinol, mae golwg ar ei orau mewn nadroedd sy'n byw mewn coed ac ar ei waelaf mewn nadroedd sy'n tyllu. Ceir golwg ysbienddrych, gan rai, lle mae'r ddau lygad yn gallu canolbwyntio ar yr un pwynt; enghraifft o hyn yw'r neidr winwydden Asiaidd (Ahaetulla). Mae'r rhan fwyaf o nadroedd yn canolbwyntio trwy symud y lens yn ôl ac ymlaen mewn perthynas â'r retina. Mae gan nadroedd y dydd ganhwyllau llygaid crwn ond mae gan lawer o nadroedd y nos ganhwyllau hollt. Credir fod pob nedidr yn gallu gweld dau liw cynradd yng ngolau dydd. Daethpwyd i'r casgliad bod gan hynafiaid cyffredin olaf pob neidr olwg UV -sensitif, ond mae'r rhan fwyaf o nadroedd sy'n dibynnu ar eu golwg i hela yng ngolau dydd wedi datblygu lensys sy'n gweithredu fel sbectol haul ar gyfer hidlo'r golau UV, sydd yn ôl pob tebyg hefyd yn miniogi eu golwg trwy wella'r cyferbyniad.
Croen
Mae croen neidr wedi'i orchuddio â chen. Yn groes i'r syniad poblogaidd bod nadroedd yn llysnafeddog (oherwydd y dryswch posibl rhwng nadroedd a mwydod), mae gan groen pob neidr wead llyfn a sych. Defnyddia'r rhan fwyaf o nadroedd gen bol arbenigol i deithio, gan ganiatáu iddynt afael yn yr arwynebau. Gall gen y corff fod yn llyfn neu'n ronynnog. Mae amrannau tryloyw'r neidr yn gweithredu fel sbectol, ac wedi'u cau'n barhaol.
O fewn gwyddoniaeth, gelwir bwrw cen yn ecdysis. Gall ddiosg y cyfan o'r haen allanol o groen mewn un darn.
Mae gan nadroedd amrywiaeth eang o batrymau lliw i'r cen, sy'n aml yn gysylltiedig ag ymddygiad, megis y duedd i orfod ffoi rhag ysglyfaethwyr. Tuedda'r neidr sydd â risg uchel o ysglyfaethu i fod yn blaen, neu mae ganddynt streipiau hydredol, gan ddarparu ychydig o bwyntiau cyfeirio i ysglyfaethwyr, gan ganiatáu i'r neidr ddianc heb i neb sylwi arni. Gall nadroedd plaen fel arfer yn fabwysiadu strategaethau hela gan fod y patrwm arnynt yn neges i'r ysglyfaeth am ei symudiad. Defnyddia'r neidr gyda phatrwm blotiog arni strategaethau sy'n seiliedig ar guddfan, cuddliw a chud-batrwm, fel arfer, oherwydd fod y blotiau'n ymdoddi i'r amgylchedd. Gall patrymau smotiog weithredu yn yr un modd, gan helpu'r neidr i ymdoddi i'w hamgylchedd. chwith|bawd| Neidr ddŵr gyffredin ( Nerodia sipedon) yn bwrw ei chroen Gall neidr ifanc sy'n dal i dyfu fwrw ei chroen hyd at bedair gwaith y flwyddyn, ond dim ond unwaith neu ddwywaith y flwyddyn y gall neidr hŷn. Gellir ystyried y croen a gaiff ei fwrw fel argraffiad perffaith o'r patrymau cenog, ac o'r herwydd, fel arfer, gellir adnabod y rhywogaeth o'r croen a fwrwyd, os yw'n eitha cyflawn. Mae'r adnewyddu cyfnodol hwn wedi gosod y neidr yn symbol o iachâd a meddyginiaeth mewn ambell ddiwylliant ee Ffon Asclepius.
Ysgerbwd
Mewn rhai nadroedd, yn fwyaf nodedig y boas a'r peithon, mae olion y coesau ôl i'w gweld ar ffurf pâr o ysbardunau pelfig. Yr allwthiadau bach hyn, tebyg i grafangau, ar bob ochr i'r cloga yw'r rhan allanol o'r coesau ôl, sy'n cynnwys gweddillion yr ilium a'r ffemur.
Philip Yorke
Hynafiaethwr Cymreig oedd Philip Yorke (29 Gorffennaf 1743 – 19 Mawrth 1804), a aned yn Erddig, ger Wrecsam. Mae'n adnabyddus fel awdur y gyfrol The Royal Tribes of Wales (1799), sy'n drysorfa o wybodaeth i achyddwyr.
Mab Llew
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Benjamin Gilmour yw Mab Llew a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd gan Carolyn Johnson yn Awstralia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Pashto a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Amanda Brown. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair ffilm Pashto wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Benjamin Gilmour nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Philip Yorke
Bywyd a gwaith
Ar ôl astudio ym Mhrifysgol Caergrawnt a Lincoln's Inn, etifeddodd ystâd Erddig yn 1767. Daeth yn gymrawd o Gymdeithas yr Hynafiaethwyr yn 1768. Priododd â merch Piers Wyn o Ddyffryn Aled yn 1782.
Am ei fod yn hannu o linach arglwyddi Uwch Dulas, daeth i ymddiddori yn achau teuluoedd uchelwrol y Gororau a Gogledd Cymru a'u hanes. Ffrwyth gyntaf ei ymchwil oedd y gyfrol Tracts of Powys (1795), gwaith sy'n cynnwys ymosodiad ar farn Polydore Vergil ar ddilusrwydd hanes traddodiadol Cymru fel y'i ceir yng ngwaith Sieffre o Fynwy.
Neidr
Ysgerbwd
Mae gwenwyn, fel pob secretiad poer, yn dadelfennu bwyd yn gyfansoddion hydawdd, gan hwyluso'r treuliad. Mae hyd yn oed brathiadau nadroedd diwenwyn (fel brathiad pob anifail) yn achosi niwed i feinwe.
Philip Yorke
Bywyd a gwaith
Ond prif waith Yorke yw'r gyfrol The Royal Tribes of Wales, sy'n dal i fod yn ffynhonnell bwysig i haneswyr. Mae'n cynnwys achau a hanes Pymtheg Llwyth Gwynedd a'u disgynyddion.
Roedd Yorke yn rhigymwr medrus hefyd; cyhoeddwyd ei gasgliad o rigymau doniol fel Crude Ditties ymhell ar ôl ei farwolaeth, yn 1914.
Neidr
Ysgerbwd
Datblygodd rhai adar, mamaliaid a nadroedd eraill (fel y nadroedd brenhinol) sy'n ysglyfaethu ar nadroedd gwenwynig ymwrthedd (resistance) a hyd yn oed imiwnedd i rai gwenwynau. Mae nadroedd gwenwynig yn cynnwys tri theulu ac nid ydynt yn ffurfio grŵp dosbarthu tacsonomig ffurfiol.
Mae gwenwynau neidr yn gymysgedd cymhleth o broteinau sy'n cael eu storio mewn chwarennau gwenwyn yng nghefn pen y neidr. Ym mhob neidr wenwynig, mae'r chwarennau hyn yn agor trwy ddwythellau i ddannedd rhigol neu ddannedd gwag yn yr ên uchaf. Gall y proteinau fod yn gymysgedd o niwrotocsinau (sy'n ymosod ar y system nerfol), hemotocsinau (sy'n ymosod ar y system gylchrediad gwaed), cytotocsinau (sy'n ymosod yn uniongyrchol ar y celloedd), byngarotocsinau (sy'n gysylltiedig â niwrotocsinau, ond hefyd yn effeithio'n uniongyrchol ar feinwe'r cyhyrau), a llawer o docsinau eraill sy'n effeithio ar y corff mewn gwahanol ffyrdd. Mae bron pob gwenwyn neidr yn cynnwys hyaluronidase, sef ensym sy'n sicrhau trylediad cyflym o'r gwenwyn.
Fel arfer mae gan nadroedd gwenwynig sy'n defnyddio hemotocsinau ffangiau (neu ffangs) ym mlaen eu cegau, sy'n ei gwneud hi'n haws iddynt chwistrellu'r gwenwyn i'w hysglyfaeth. Mae gan rai nadroedd sy'n defnyddio niwrotocsinau (fel y neidr mangrof) ffangiau yng nghefn eu cegau, wedi'u cyrlio am yn ôl. Mae hyn yn ei gwneud hi'n anodd i'r neidr ddefnyddio ei gwenwyn ac i wyddonwyr eu godro. Ni all rhai nadroedd, megis y cobra neu'r wiber godi'r ffangiau tuag at flaen eu cegau, ac ni allant "drywanu" eu hysglyfaeth. Rhaid iddynt felly frathu'r dioddefwr.
Mae nadroedd gwenwynig yn cael eu dosbarthu yn ddau deulu tacsonomig:
Mae yna drydydd teulu sy'n cynnwys nadroedd opistoglyffaidd (gyda'u ffangiau yng nghefn y ceg) yn ogystal â'r mwyafrif o rywogaethau nadroedd eraill:
Bruce Lee in G.O.D 死亡的遊戯
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Neidr
Atgynhyrchu
Mae born pob rhywogaeth o nadroedd yn dodwy wyau y maent yn eu gadael yn fuan ar ôl dodwy. Fodd bynnag, mae ychydig o rywogaethau (fel y brenin cobra) yn adeiladu nythod ac yn aros yng nghyffiniau'r nyth ar ôl i'r wyau ddeor. Mae'r rhan fwyaf o'r peithonau'n cyrlio o amgylch eu hwyau ac yn aros gyda nhw nes eu bod yn deor. Ni fydd peithon benywaidd yn gadael yr wyau, ac eithrio yn achlysurol i dorheulo yn yr haul neu i yfed dŵr. Bydd hi hyd yn oed yn "crynu" i gynhyrchu gwres er mwyn i'r wyau ddeor.
Tararira
Ffilm gomedi am gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Benjamin Fondane yw Tararira (La Bohemia De Hoy) a gyhoeddwyd yn 1936. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Tararira ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Neidr
Atgynhyrchu
Mae rhai rhywogaethau o neidr yn mewnddeori hy yn cadw'r wyau o fewn eu cyrff nes eu bod bron yn barod i ddeor. Mae sawl rhywogaeth o neidr, megis nadroedd gwasgu a'r anaconda werdd, yn llawn bywiogrwydd, gan faethu eu cywion trwy frych yn ogystal â sach melynwy; mae hyn yn anarferol iawn ymhlith ymlusgiaid, ac fe'i ceir fel arfer mewn siarcod requiem neu famaliaid brych. Mae cadw wyau a genedigaeth fyw yn cael eu cysylltu amlaf ag amgylcheddau oerach.
Turtur ddaear grawciol
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Turtur ddaear grawciol (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: turturod daear crawciol) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Columbina cruziana; yr enw Saesneg arno yw Gold-billed ground dove. Mae'n perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: Columbidae) sydd yn urdd y Columbiformes.
Neidr
Gaeafgysgu ac arafgysgu
Mewn ardaloedd lle mae gaeafau'n rhy oer i nadroedd eu goddef tra'n parhau i fod yn actif, bydd rhywogaethau'n mynd i mewn i gyfnod o arafgysgu ( brumation ). Yn wahanol i gaeafgysgu, lle mae'r mamaliaid cwsg mewn gwirionedd yn cysgu, mae ymlusgiaid sy'n arafgysgu yn effro ond yn anweithgar. Gallant wneud hyn mewn tyllau, o dan bentyrrau o graig, neu y tu mewn i goed sydd wedi cwympo, neu gall niferoedd mawr o nadroedd grynhoi gyda'i gilydd i aeafgysgu.
Tararira
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. John Alton oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Turtur ddaear grawciol
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. cruziana, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r turtur ddaear grawciol yn perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: Columbidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Neidr
Bwydo a diet
Mae gên y neidr yn strwythur cymhleth. Yn groes i'r gred boblogaidd y gall nadroedd ddadleoli eu ceg, mae ganddynt ên isaf hynod o hyblyg, ac nid yw'r ddau hanner wedi'u cysylltu, a cheir nifer o gymalau eraill yn y benglog, sy'n caniatáu i'r neidr agor ei cheg yn ddigon llydan i lyncu'r ysglyfaethu yn gyfan, hyd yn oed os yw'n fwy mewn diamedr na'r neidr ei hun. Er enghraifft, mae gan y neidr sy'n bwyta wyau Affricanaidd (gw. y llun) enau hyblyg wedi'u haddasu ar gyfer bwyta wyau sy'n llawer mwy na diamedr ei phen. Nid oes gan y neidr hon ddannedd, ond mae ganddi allwthiadau esgyrnog ar ymyl fewnol ei hasgwrn cefn, y mae'n ei ddefnyddio i dorri'r gragen wrth fwyta'r wy. chwith|bawd| Peithon carped yn cyfyngu ac yn bwyta [[Iâr (ddof)|cyw iâr]] Mae'r rhan fwyaf o nadroedd yn bwyta amrywiaeth o ysglyfaeth, ond mae rhywfaint o arbenigo mewn rhai rhywogaethau. Mae'r brenin cobra a'r bandi-bandi o Awstralia yn bwyta nadroedd eraill. O edrych yn ofalus i geg un o deulu'r Pareidae gwelir fod ganddi fwy o ddannedd ar ochr dde'r ceg nag ar y chwith, gan ei bod yn bennaf yn ysglyfaethu ar falwod ac mae'r cregyn fel arfer yn troellog clocwedd.
Tararira
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Benjamin Fondane ar 14 Tachwedd 1898 yn Iași a bu farw yn Auschwitz ar 3 Hydref 1944. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Alexandru Ioan Cuza.
Neidr
Bwydo a diet
Ar ôl bwyta, mae nadroedd yn llonyddu i ganiatáu iddyn nhw dreulio'r bwyd; mae hwn yn weithgaredd dwys, yn enwedig ar ôl bwyta ysglyfaeth mawr. Mewn rhywogaethau sy'n bwydo'n achlysurol yn unig, mae'r coluddyn cyfan yn lleihau rhwng prydau bwyd i arbed ynni. Yna caiff y system dreulio ei 'uwch-reoleiddio' i'w chynhwysedd llawn o fewn 48 awr o fwyta ysglyfaeth. Gan pob neidr yn ectothermig ("gwaed oer"), mae'r tymheredd amgylchynol yn chwarae rhan bwysig yn y broses dreulio. Y tymheredd delfrydol i nadroedd dreulio'u bwyd yw 30 °C. Mae llawer iawn o egni metabolaidd yn gysylltiedig â threuliad y neidr, er enghraifft mae tymheredd wyneb corff y neidr-drwst o Dde America (y Crotalus durissus) yn cynyddu cymaint â 1.2 C-change yn ystod y broses dreulio. Os aflonyddir ar neidr ar ôl iddi fwyta, bydd yn aml yn chwydu ei hysglyfaeth i allu dianc rhag y bygythiad canfyddedig. Pan na chaiff ei aflonyddu, mae'r broses dreulio'n hynod o effeithiol. Amdoddir yr ysglyfaeth cyfan oddigerth i'r gwallt, y crafangau a'r plu gan ensymau treulio'r neidr, sy'n cael eu hysgarthu ynghyd â gwastraff arall.