cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Simon Schama
Hanesydd Seisnig yw Simon Michael Schama, CBE (ganwyd 13 Chwefror 1945) sy'n arbenigo ym meysydd hanes celfyddyd, hanes yr Iseldiroedd, ac hanes Ffrainc. Fe addysgir yn swydd Athro Hanes ac Hanes Celfyddyd ym Mhrifysgol Columbia yn Efrog Newydd. Daeth i sylw'r cyhoedd yn sgil cyhoeddiad Citizens (1989), ei hanes o'r Chwyldro Ffrengig. Yn y Deyrnas Unedig, mae'n enwocaf am ysgrifennu a chyflwyno'r gyfres ddogfen A History of Britain (2000–02) ar gyfer teledu'r BBC.
Die Terroristen!
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Philip Gröning yw Die Terroristen! a gyhoeddwyd yn 1992. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1992. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Reservoir Dogs sef ffilm noir am ladrad gan Quentin Tarantino.
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Philip Gröning nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Deserter Usa
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Lars Lambert yw Deserter Usa a gyhoeddwyd yn 1969. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Lleolwyd y stori yn Stockholm. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Lars Lambert.
Arglwydd Raglaw Hwlffordd
bawd|Yr Arglwydd Kylsant Arglwydd Raglaw 1924–1931
Deserter Usa
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Arglwydd Raglaw Hwlffordd
Mae hon yn rhestr o bobl a wasanaethodd fel Arglwydd Raglaw Hwlffordd. Fel arfer roedd corfforaeth sirol Hwlffordd yn dod dan awdurdod Arglwydd Raglaw Sir Benfro, ond yr oedd ganddi ei Harglwydd Raglaw a Custos Rotulorum unigol o 1761 i 1931.
Deserter Usa
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1969. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Midnight Cowboy sef ffilm am ddau gyfaill gan y cyfarwyddwr ffilm John Schlesinger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Roland Lundin oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Lars Lambert sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lars Lambert ar 20 Awst 1942 yn Linköping.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lars Lambert nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Plant Rhys Ddwfn
Hiliogaeth arbennig o'r Tylwyth Teg yw Plant Rhys Ddwfn. Ceir traddodiadau a chwedlau amdanynt yn Nyfed ac yn enwedig Sir Benfro. Dywedir eu bod yn byw mewn gwlad anweledig ym Mae Ceredigion.
Chwedlau a thraddodiadau
Yn ôl y traddodiad, trigai Plant Rhys Ddwfn ar ynysoedd cudd yn y môr "rhwng Cemais (Sir Benfro) ac Aberdaron (Llŷn)". Dywedir eu bod yn hardd anghyffredin ond yn fychain.
Yr unig draddodiad am Rhys Ddwfn ei hun yw ei fod yn bennaeth ar y Tylwyth Teg hyn. Mewn Cymraeg Canol, un o ystyron y gair dwfn yw 'byd'. Gallai hefyd fod yn gyfeiriad at y môr. Mae rhai o'r chwedlau yn derbyn mai 'doeth' yw'r ystyr, ond ymddengys mai esboniad diweddar yw hynny.
Dywedir mai rhinwedd llysiau neilltuol a dyfai ar yr ynysoedd a gadwai gwlad Plant Rhys Ddwfn yn anweledig i bobl meidrol. Nid oedd y llysiau hyn yn tyfu mewn unrhyw le arall heblaw llecyn bychan o lathen sgwâr o dir yng Nghemais. Pe bai rhywun yn sefyll arno fe welai'r cyfan o wlad Plant Rhys Ddwfn o flaen ei lygaid. Ceir chwedlau am y Plant yn ymweld â'r tir mawr i fasnachu ac roeddent i'w gweld weithiau ym marchnad Aberteifi. Elfen ddiweddarach yn y chwedlau, fe ymddengys, sy'n priodoli doethineb a chwrteisi arbennig iddynt, gan ddweud fod Rhys Ddwfn wedi dysgu iddynt barchu eu rhieni a'u cyndeidiau a bod yn ffyddlon i'w gilydd ar bob achlysur: mae'n debyg fod hyn yn ymgais i esbonio'r gair 'dwfn'.
Ceir sawl traddodiad o Ddyfed, yn cynnwys un o ardal Llan-non, fod ynysoedd Plant Rhys Ddwfn i'w gweld allan yn y môr weithiau, ond nid gan bawb.
Cyfatebiaethau
Mae'r ffaith fod y bodau hyn yn byw mewn gwlad hud ym Mae Ceredigion yn debyg iawn i'r traddodiad adnabyddus am Gantre'r Gwaelod, cantref chwedlonol oddi ar arfordir de Gwynedd a gogledd Ceredigion a foddwyd gan y môr. Ceir sawl chwedl a thraddodiad Celtaidd am ynysoedd arallfydol paradwysaidd allan yn y môr i gyfeiriad y gorllewin, a gysylltir ag Arallfyd y Celtiaid. Tebyg hefyd yw Ynys Afallach yn y traddodiad Cymreig.
Dmz
Ffilm ryfel yw Dmz a gyhoeddwyd yn 2004. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd DMZ, 비무장지대 ac fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Lleolwyd y stori yn Korean Demilitarized Zone. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Coed Nant Llolwyn
Mae Coed Nant Llolwyn wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 01 Ionawr 1967 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 5.43 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Robstown, Texas
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Robstown, gan gynnwys:
Roud, Ynys Wyth
Pentref yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy Roud.
Meirion Williams
Cerddor a chyfansoddwr o Gymro oedd Meirion Williams (ganwyd William Robert Williams; 19 Gorffennaf 1901 – 4 Hydref 1976).
Fe'i ganed yn Nyffryn Ardudwy ar 19 Gorffennaf 1901 a derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Aberystwyth ac yna'r Academi Frenhinol yn Llundain. Cydganodd gyda David Lloyd ar recordiad gan Decca yn 1948.
Fe'i claddwyd yn Llanenddwyn, ble dysgodd ganu'r organ pan oedd yn fachgen.
968
9g - 10g - 11g
Arbejdskraftreserven - Om Ikke-Faglærte Kvinder
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Ib Makwarth yw Arbejdskraftreserven - Om Ikke-Faglærte Kvinder a gyhoeddwyd yn 1987. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Ib Makwarth.
968
910au 920au 930au 940au 950au - 960au - 970au 980au 990au 1000au 1010au
963 964 965 966 967 - 968 - 969 970 971 972 973
Arbejdskraftreserven - Om Ikke-Faglærte Kvinder
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1987. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Last Emperor sef ffilm gan Bernardo Bertolucci.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ib Makwarth ar 29 Awst 1937 yn Denmarc.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ib Makwarth nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Inger Nordal
Mae Inger Nordal (ganwyd 11 Awst 1944) yn fotanegydd nodedig a aned yn Norwy. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Universidad Nacional de Córdoba.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Kenneth Waltz
Ysgolhaig cysylltiadau rhyngwladol o Americanwr sy'n gysylltiedig â damcaniaeth neo-realaeth oedd Kenneth Neal Waltz (8 Mehefin 1924 – 12 Mai 2013). Roedd yn athro ym Mhrifysgol Columbia. Ei lyfr enwocaf yw Man, the State, and War (1959) a gyflwynodd y cysyniad o lefelau dadansoddi i faes cysylltiadau rhyngwladol. Bathwyd y term "lefelau dadansoddi" gan J. David Singer yn ei adolygiad o'r llyfr yn y cyfnodolyn World Politics yn Ebrill 1960. Disgrifiodd Waltz tair delwedd wrth geisio esbonio achosion rhyfel: yr unigolyn, lle bo natur ddynol yn achosi rhyfel; y wladwriaeth, lle bo systemau llywodraethol neu sefyllfaoedd gwleidyddol o fath arbennig yn achosi rhyfel; a'r system ryngwladol, lle bo anllywodraeth yn gwneud rhyfel yn sefydliad cymdeithasol anochel.
Yn 2008 cynhaliodd Adran Gwleidyddiaeth Ryngwladol Prifysgol Aberystwyth gynhadledd academaidd er anrhydedd i Waltz, "The King of Thought: Theory, the Subject and Waltz".
Owen Thomas (cofiannydd)
Llenor Cymraeg a phregethwr oedd Owen Thomas (16 Rhagfyr 1812 – 2 Awst 1891), a gofir yn bennaf fel cofiannydd John Jones, Talysarn. Roedd yn frawd i'r pregethwr a llenor John Thomas, awdur nofel Gymraeg gynnar.
Bywgraffiad
Ganed Owen Thomas yng Nghaergybi, Ynys Môn, yn 1812. Dechreuodd ar ei yrfa yn gweithio fel saer-maen yn lleol. Yn 1834 dechreuodd bregethu gyda'r Methodistiaid Calfinaidd ar adeg pan oedd John Elias yn dal yn ddylanwadol iawn ym Môn a gweddill gogledd Cymru. Ar ôl derbyn addysg yng Ngholeg Diwinyddol y Bala ac ym Mhrifysgol Caeredin daeth yn un o bregethwyr amlycaf ei ddydd a hynny mewn cyfnod pan oedd pregethwyr Cymraeg yn ffigyrau mawr yn y gymdeithas.
Llenyddiaeth
Diolch i gefnogaeth Dr Lewis Edwards o'r Bala, daeth yn gyd-olygydd Y Traethodydd a chyfrannodd sawl erthygl i'r cylchgrawn hwnnw. Fe'i cofir yn bennaf fel cofiannydd, yn enwedig am ei waith mwyaf, sef Cofiant John Jones, Talysarn a gyhoeddwyd yn 1874. Ysgrifennodd hefyd gofiant i Henry Rees.
10:30 yb Galwad Lleol
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 120 o ffilmiau Malaialeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Harri Potter a Maen yr Athronydd
Nofel ffantasi yn y gyfres Harri Potter gan J.K. Rowling (teitl gwreiddiol Saesneg: Harry Potter and the Philosopher's Stone, 1997) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Emily Huws yw Harri Potter a Maen yr Athronydd (Bloomsbury Publishing, 2003). Yn 2017 roedd y gyfrol mewn print.
Teitl mewn ieithoedd eraill
Mae'r llyfr wedi'i gyfieithu i dua 70 o ieithoedd. Isod mae rhai teitlau Harri Potter a Maen yr Athronydd mewn ieithoedd eraill.
Trydarwr Samoa
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Trydarwr Samoa (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: trydarwyr Samoa) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Lalage sharpei; yr enw Saesneg arno yw Samoan triller. Mae'n perthyn i deulu'r Cog-Gigyddion (Lladin: Campephagidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn L. sharpei, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r trydarwr Samoa yn perthyn i deulu'r Cog-Gigyddion (Lladin: Campephagidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Rowridge
Pentref yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy Rowridge.
MCAT
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn MCAT.
Hwngareg
Iaith a siaredir yn Hwngari yn bennaf yw Hwngareg (Hwngareg: magyar, ynganiad [ˈmɒɟɒr̪]). Mae tua 9.5-10.0 miliwn o siaradwyr brodorol (o'r cyfanswm o 14.5 miliwn) yn byw o fewn ffiniau presennol Hwngari, a rhan fwyaf y gweddill mewn gwledydd cyfagos.
His Perfect Day
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Harry McCoy yw His Perfect Day a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Malcolm St. Clair, Harry McCoy a Vivian Edwards. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Immigrant sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Majstor i Sampita
Ffilm gomedi yw Majstor i Sampita a gyhoeddwyd yn 1986. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Мајстор и Шампита ac fe’i cynhyrchwyd yn Iwgoslafia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Serbeg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Nikola Simić, Sonja Savić, Velimir Bata Živojinović, Milan Gutović, Dragomir Bojanić, Mima Karadžić, Branimir Brstina, Predrag Milinković, Dragoljub Ljubičić, Vladimir Petrović, Ljiljana Kontić, Vesna Pećanac, Ružica Sokić, Žiža Stojanović, Ratko Tankosić a.
His Perfect Day
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry McCoy ar 10 Rhagfyr 1889 yn Philadelphia a bu farw yn Hollywood ar 7 Rhagfyr 1986. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry McCoy nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Majstor i Sampita
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1986. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Aliens sef ffilm wyddonias llawn arswyd a chyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 750 o ffilmiau Serbeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Triacanthagyna dentata
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Triacanthagyna dentata. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Pencampwriaeth Rygbi'r Pedair Gwlad 1889
Pencampwriaeth Rygbi'r Pedair Gwlad 1889 oedd y seithfed ornest yng nghyfres Pencampwriaethau'r Pedair Gwlad rygbi'r undeb. Ymladdwyd hi gan Iwerddon, Yr Alban, a Chymru. Chwaraewyd tair gêm rhwng ar 2 Chwefror a 2 Mawrth. Cafodd Lloegr eu gwahardd o'r Bencampwriaeth oherwydd iddynt wrthod ymuno â'r Bwrdd Rygbi Rhyngwladol.
Enillodd yr Alban y bencampwriaeth yn llwyr am yr eildro.
System sgorio
Penderfynwyd canlyniad y gemau ar gyfer y tymor hwn ar y goliau a sgoriwyd. Dyfarnwyd gôl ar gyfer trosiad llwyddiannus ar ôl cais, ar gyfer gôl adlam neu ar gyfer gôl o farc. Pe bai nifer y goliau'n gyfartal, byddai unrhyw geisiadau heb eu trosi yn cael eu cyfri i ganfod enillydd. Os nad oedd enillydd clir o gyfrir ceisiadau, cyhoeddwyd bod yr ornest yn gêm gyfartal.
Yr Alban v. Cymru
Yr Alban: HFT Chambers (Prifysgol Caeredin), WF Holms (Edinburgh Wanderers), HJ Stevenson (Edinburgh Academicals), James Holt Marsh (Edinburgh Inst FP), Charles Orr (West of Scotland), CFP Fraser (Prifysgol Glasgow), W Auld (West of Scotland), JD Boswell (West of Scotland), A Duke (Royal HSFP), HT Ker (Glasgow Acads), MC McEwan (Edinburgh Academicals), WA McDonald (Prifysgol Glasgow), A Methuen (Prifysgol Caergrawnt), DS Morton (West of Scotland) capt., TB White (Edinburgh Academicals)
Cymru: Hugh Hughes (Caerdydd), Dickie Garrett (Penarth), James Webb (Casnewydd), Edward Bishop (Abertawe), Martyn Jordan (Cymry Llundain), Charlie Thomas (Casnewydd), Rosser Evans (Caerdydd), Sydney Nicholls (Caerdydd), Frank Hill (Caerdydd) capt., William Williams (Caerdydd), David William Evans (Caerdydd), Theo Harding (Casnewydd), Jim Hannan (Casnewydd), Rowley Thomas (Cymry Llundain), William Bowen (Abertawe)
Iwerddon v. Yr Alban
Iwerddon LJ Holmes (Lisburn), RA Yates (Clwb Rygbi Prifysgol Dulyn|Prifysgol Dulyn), TB Pedlow (Coleg y Frenhines, Belffast), DC Woods (Bessbrook), J Stevenson (Lisburn), RG Warren (Lansdowne) capt., HW Andrews (C R Gogledd yr Iwerddon), TM Donovan (Prifysgol Corc), EG Forrest (Wanderers), JS Jameson (Lansdowne), J Moffatt (Belfast Albion), LC Nash (Prifysgol Corc), CRR Stack (Prifysgol Dulyn), R Stevenson (Lisburn), FO Stoker (Wanderers)
Cymru v. Iwerddon
bawd|Cymru v. Iwerddon 1889 yng ngolwg cartwnydd y South Wales Echo
Iwerddon LJ Holmes (Lisburn), RA Yates (Prifysgol Dulyn), RW Dunlop (Prifysgol Dulyn), TB Pedlow (Queen's University RFC|Queens College, Belfast), RG Warren (Lansdowne) capt., AC McDonnell (Prifysgol Dulyn), Victor Le Fanu (Lansdowne), JS Jameson (Lansdowne), EG Forrest (Wanderers), J Cotton (Wanderers), J Waites (Bective Rangers), HW Andrews (C R Gogledd yr Iwerddon), JN Lytle (C R Gogledd yr Iwerddon), R Stevenson (Lisburn), HA Richey (Prifysgol Dulyn)
Bwlbwl hirbig
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Bwlbwl hirbig (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: bwlbwliaid hirbig) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Setornis criniger; yr enw Saesneg arno yw Long-billed bulbul. Mae'n perthyn i deulu'r Bwlbwliaid (Lladin: Pycnonotidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. criniger, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r bwlbwl hirbig yn perthyn i deulu'r Bwlbwliaid (Lladin: Pycnonotidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Li Gotami Govinda
Arlunydd benywaidd o India oedd Li Gotami Govinda (22 Ebrill 1906 - 18 Awst 1988).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn India.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Chester, Maine
Tref yn, yn nhalaith Maine, yw .
10 Mehefin
10 Mehefin yw'r unfed dydd a thrigain wedi'r cant (161ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (162ain mewn blynyddoedd naid). Erys 204 diwrnod arall yn weddill hyd diwedd y flwyddyn.
Genedigaethau
bawd|140px|dde|[[Y Tywysog Philip, Dug Caeredin]] bawd|140px|dde|[[Judy Garland]]
Marwolaethau
bawd|130px|dde|Ffrederic Barbarossa
Coed Nant Mawr
Mae Coed Nant Mawr wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 22 Tachwedd 1985 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 20.93 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Hywel ap Mathew
Croniclydd, bardd, milwr ac achydd oedd Hywel ap Mathew neu Hywel ap Syr Mathew (bu farw 1581).
Bywgraffiad
Roedd Hywel yn enedigol o Lanfair Waterdine (yn Sir Faesyfed ar y pryd, heddiw yn Swydd Amwythig), lle roedd ei deulu yn perchen tir. Yn ôl yr achyddwr Lewys Dwnn, roedd yn athro barddol. Bu'n un o'r beirdd a raddiodd yn Eisteddfod Caerwys (1523).
Mae ei gronigl (Cronicl Hywel ap Syr Mathew) yn darlunio ymateb Pabydd brwd i ddigwyddiadau terfysglyd y Diwygiad a'r Gwrthddiwygiad yng Nghymru a Lloegr. Fel rhan o osgordd Harri VIII, brenin Lloegr, bu'n bresennol yng ngwarchae Boulogne ym 1544, ac mae'n rhoi disgrifiad ohono yn ei gronicl.
Judith Ellen Skog
Mae Judith Ellen Skog (ganwyd 1944) yn fotanegydd nodedig a aned yn Unol Daleithiau America. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd University of New Mexico.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Dracula Iii: Legacy
Ffilm arswyd am fyd y fampir gan y cyfarwyddwr Patrick Lussier yw Dracula Iii: Legacy a gyhoeddwyd yn 2005. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a Rwmania. Lleolwyd y stori yn Rwmania a chafodd ei ffilmio yn New Orleans. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Patrick Lussier. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs a thrwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Rutger Hauer, Roy Scheider, Diane Neal, Jason Scott Lee, Jason London, Tom Kane, Claudiu Bleonț ac Alexandra Wescourt. Mae'r ffilm Dracula Iii: Legacy yn 87 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Douglas Milsome oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Patrick Lussier ar 1 Ionawr 1964 yn Vancouver. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1988 ac mae ganddi 22 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Patrick Lussier nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Iwan Roberts
Gall Iwan Roberts gyfeirio at sawl person:
Conductivity
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Anna-Karin Grönroos yw Conductivity a gyhoeddwyd yn 2020. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Conductivity ac fe'i cynhyrchwyd yn y Ffindir. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Anna-Karin Grönroos.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anna-Karin Grönroos nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hassan II, brenin Moroco
Brenin Moroco o 1961 hyd ei farwolaeth oedd Hassan II (9 Gorffennaf 1929 – 23 Gorffennaf 1999).
Gwyddor Seinegol Ryngwladol
bawd|300px|Siart yr Wyddor Seinegol Ryngwladol er 2020
P.S. Krøyer - Sikken Fest
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Anna von Lowzow yw P.S. Krøyer - Sikken Fest a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Gwyddor Seinegol Ryngwladol
System wyddorol o nodiant seinegol yw'r Wyddor Seinegol Ryngwladol (Saesneg: International Phonetic Alphabet neu IPA). Mae'n seiliedig yn bennaf ar yr wyddor Ladin, a dyfeisiwyd hi gan y Gymdeithas Seinegol Ryngwladol yn y 19eg ganrif fel dull safonedig o safonol o gynrychioli seiniau iaith lafar. Defnyddir yr WSR gan eiriadurwyr, myfyrwyr ac athrawon ieithoedd tramor, ieithyddion, patholegwyr iaith a lleferydd, cantorion, actorion, chyfieithwyr a'r rhai sy'n creu ieithoedd gwneud.
P.S. Krøyer - Sikken Fest
Y prif actor yn y ffilm hon yw Malene Schwartz.
Gwyddor Seinegol Ryngwladol
Bwriedir i'r Wyddor Seinegol Ryngwladol allu cynrychioli nodweddion lleferydd sydd yn rhan o seiniau geiriol (ac i raddau llai, seiniau prosodig) iaith lafar yn unig, sef ffonau, ffonemau, goslef a gwahaniad geiriau a silliau. Er mwyn cynrychioli nodweddion eraill mewn lleferydd, megis rhincian dannedd, siarad yn floesg a seiniau a wneir â thafod a thaflod hollt, gellir defnyddio set estynedig o symbolau, estyniadau'r Wyddor Seinegol Ryngwladol.
POLM
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn POLM.
P.S. Krøyer - Sikken Fest
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Jan Weincke oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Haffouz
Tref yng nghanolbarth Tiwnisia yw Haffouz (Arabeg: حفوز). Fe'i lleolir yn nhalaith Kairouan 40 km i'r dwyrain o ddinas Kairouan ar gyffordd ar y briffordd GP12.
P.S. Krøyer - Sikken Fest
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anna von Lowzow ar 15 Awst 1961.
Haffouz
Bu gan y dref ei hun boblogaeth o 8,225 yn 2004. Yn ogystal mae'n ganolfan weinyddol dosbarth (délégation) gyda phoblogaeth o 43,792. Yn ogystal â'r dref, mae'r dosbarth yn cynnwys pentrefi Khit El Oued, Oued El Jebbès, El Aïn El Beïdha, El Houfia, Cherichira — lle ceir gwarchodfa natur — Traza, Ouled Khalfallah ac Etthamed.
P.S. Krøyer - Sikken Fest
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anna von Lowzow nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Haffouz
Yn gorwedd 300 metr i fyny ym mynyddoedd Dorsal Tiwnisia, amgylchynir Haffouz gan fryniau Djebel Ousselat (i'r gogledd) a Djebel Trozza (i'r de).
Gwyddor Seinegol Ryngwladol
O bryd i'w gilydd, caiff llythrennau neu farciau diacritig eu hychwanegu, eu diddymu neu eu haddasu gan y Gymdeithas Seinegol Ryngwladol. Ers y newidiadau diweddaraf yn 2005, 107 o lythrennau segmentol, nifer anferthol o lythrennau uwchsegmentol, 44 o farciau diacritig (heb gynnwys cyfuniadau) a phedwar marc prosodig alleiriol sydd yn yr wyddor. Gwelir y rhan fwyaf o'r rhain yn siart yr WSR yn yr erthygl hon a gyfieithiwyd i'r Gymraeg yn 2020.
Haffouz
Mae'n ganolfan i ardal amaethyddol sy'n cael cyflenwad dŵr o argae El Haouareb. Tyfir coed olewydd ac almon. Gorwedd yr ardal honno ar lan ogleddol afon Oued Merguellil.
Triacanthagyna ditzleri
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Triacanthagyna ditzleri. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Eugen Doga
Cyfansoddwr o wlad Moldofa yw Eugen Doga (ganwyd 1 Mawrth 1937).
Fe'i ganwyd yn Mocra, Moldofa. Cafodd ei addysg yn y Conservatoire Chişinău.
Gwyddor Seinegol Ryngwladol
Hanes
Ers creu'r Wyddor, mae wedi cael ei diwygio nifer o weithiau. Ar ôl y diwygiadau ac ehangiadau o'r 1890au hyd y 194au, ni newidiodd yr WSR lawer nes Gytunteb Kiel yn 1989. Cafwyd diwygiad bychan yn 1993 pan ychwanegwydd pedair llythyren i gynrychioli llafariaid canoledig-ganolog a thynnwyd llythrennau'r mewnffrwydrolion di-lais. Diwygiwyd yr wyddor ddiwethaf fis Mai 2005 drwy ychwanegol llythyren am fflap gwefus-ddeintiol. Yn ogystal ag ychwanegu a thynnu symbolau, ailenwi symbolau a chategorïau a newid ffurfdeipiau fu'r prif newidiadau eraill.
The Ballerina
Ffilm gyffro yw The Ballerina a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Stefano Lentini.
Gwyddor Seinegol Ryngwladol
Hanes
Crëwyd estyniadau'r Wyddor Seinegol Ryngwladol ar gyfer patholeg iaith yn 1990 ac fe'u derbyniwyd yn swyddogl gan Gymdeithas Seineg ac Ieithyddiaeth Glinigol Ryngwladol yn 1994.
The Ballerina
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gwyddor Seinegol Ryngwladol
Disgrifiad
Darparu un llythyren am bob sain wahanol (segment lleferydd) yw nod gyffredinol yr Wyddor Seinegol Ryngwladol, a olyga:
Ymhlith symbolau'r Wyddor, 107 o lythrennau sy'n cynrychioli cytseiniaid a llafariaid, 31 o farciau diacritig sy'n addasu'r rhain a 19 o symbolau ychwanegol sy'n dangos nodweddion uwchsegmentol megis hyd, tôn, pwyslais a goslef. Arddangosir y symbolau ar ffurf siart a gwelir y siart swyddogol yma fel a geir ar wefan y Gymdeithas Seinegol Ryngwladol.
Ffurfiau'r llythrennau
Mae llythrennau'r WSR i fod i gyd-fynd â'r wyddor Ladin ac felly llythrennau Lladin neu Roeg neu addasiadau ohonynt yw'r rhan fwyaf o'r llythrennau ynddi. Er hynny, ceir rhai nad ydynt yn perthyn i'r naill na'r llall, er enghraifft, mae'r llythyren sydd yn dynodi'r ffrwydrolyn glotal, ⟨ʔ⟩, ar ffurf gofynnod heb ddot ac mae'r tarddu o'r collnod yn wreiddiol. Ysbrydolwyd rhai llythrennau gan systemau ysgrifennu eraill, megis symbol y ffrithiolyn ffaryngeal lleisiol, ⟨ʕ⟩, sydd yn dod o lythyren ‘ain ⟨ﻉ⟩ Arabeg.
Daw rhai llythrennau o lythrennau sydd eisoes yn bodoli:
Teipograffeg ac eiconigrwydd
Mae'r Wyddor Seinegol Ryngwladol yn seiliedig ar yr wyddor Ladin, gan ddefnyddio cyn lleied o lythrennau o systemau ysgrifennu eraill â phosibl. Creodd y Gymdeithas yr Wyddor er mwyn i seiniau'r mwyafrif o'r cytseiniaid a ddaeth o'r wyddor Ladin gyd-fynd â "defnydd rhyngwladol" (sef, yn fras, â Lladin Clasurol). Felly, mae gan y ⟨b⟩ (leisiol), ⟨d⟩ (leisiol), ⟨ɡ⟩ (leisiol), ⟨h⟩, ⟨l⟩ (ddeheuol), ⟨m⟩, ⟨n⟩, ⟨r⟩, ⟨s⟩, ⟨t⟩ (heb ei hanadlu) ac ⟨w⟩ (ddynesol) yr un seiniau â'r Gymraeg. Hefyd, mae'r rhan fwyaf o'r llafariaid yn cyfateb i lafariaid (hir) y Gymraeg: ⟨a⟩, ⟨e⟩, ⟨i⟩, ⟨o⟩. Mae'r llythrennau eraill yn wahanol i'r Gymraeg ond mae seinaiu ⟨f⟩, ⟨j⟩, ⟨k⟩, ⟨p⟩, ⟨u⟩, ⟨v⟩, ⟨y⟩ a ⟨z⟩ yn debyg i'r llythrennau yn llawer o ieithoedd Ewrop.
Estynnwyd nifer y llythrennau drwy ddefnyddio priflythrennau bychain, ffurfiau rhedol, marciau diacritig a throi llythrennau wyneb i waered. Ceir sawl symbol o'r wyddor Roegaidd, er y gallai eu seiniau fod yn wahanol. Er enghraifft, llafariad yw ⟨ʋ⟩ yng Ngroeg ond cytsain sy'n perthyn yn anuniongyrchol yw hi yn yr WSR. I'r mwyafrif o'r rhain, dyfeisiwyd siapau glyffau ychydig yn wahanol ar gyer yr WSR, sef ⟨ɑ⟩, ⟨ꞵ⟩, ⟨ɣ⟩, ⟨ɛ⟩, ⟨ɸ⟩, ⟨ꭓ⟩ a ⟨ʋ⟩, a amgodiwyd yn Unicode ar wahân i'w mamlythrennau Groeg, heblaw un ohonynt, ⟨θ⟩, tra y bydd ⟨ꞵ⟩ a ⟨ꭓ⟩ Lladin a ⟨β⟩ a ⟨χ⟩ yn cael eu defnyddio.
Yn aml, gall seiniau'r llythrennau Lladin addasedig gael eu tarddu o'r llythrennau gwreiddiol hynny. Er enghraifft, mae llythrennau â bachyn i'r dde ar y gwaelod yn cynrychioli cytseiniad ôl-blyg; a bydd priflythren fychan yn cynrychioli cytseiniaid wfwlar fel arfer. Heblaw am y ffaith bod rhai mathau o addasu ffurf llythyren yn cyfateb yn gyffredinol i ffyrdd o addasu'r sain a gynrychiolir, nid oes ffordd arall o adnabod sain llythyren o'i siâp (fel yn Visible Speech, er enghraifft) na hyd yn oed berthynas systematig rhwng y symbolau a'u seiniau (fel yn Hangeul).
Yn ogystal â'r llythrennau eu hunain, mae amrywiaeth o symbolau eilaidd i gynorthwyo wrth drawsgrifio. Gellir cyfuno marciau diacritig â llythrennau'r WSR er mwyn trawsgrifio gwerthoedd seinegol addasedig neu gynaniadau eilaidd. Hefyd, ceir symbolau i'w defyddio am nodweddion uwchsegmentol megis pwyslais a thôn.
Cromfachau ac amffinyddion trawsgrifio
Dau brif fath o gromfachau sy'n cael eu defnyddio i amffinio trawsgrifiadau yn yr WSR: Gwelir confensiynau eraill yn llai aml: Rhoddir y tri uchod yn llawlyfr y Gymdeithas, ond ni cheir y canlynol. Er hynny, gellir eu gweld mewn trawsgrifiadau â'r WSR neu ddeuddiau cysylltiedig (yn enwedig y cromfachau onglog):
Ffurfiau rhedol
bawd|400x400px|Enghraifft o destun wedi'i argraffu a llythrennau'r WSR wedi'u hysgrifennu â llaw. a  yw'r ddau air ar ddechrau'r llinell gyntaf. Mae gan yr ɔ ffurf redol sydd yn debyg i 2 neu fersiwn fach o'r briflythyren Q mewn rhai mathau o llawysgrifen redol. Mae gan lythrennau'r WSR ffurfiau rhedol i'w defnyddio mewn llawysgrifau ac wrth ysgrifennau nodiadau maes, ond mae llawlyfr y Gymdeithas Seinegol Ryngwladol o 1999 yn argymell peidio â'u defnyddio gan fod yr WSR redol yn "anos i'r rhan fwyaf o bobl ei dehongli".
Mewn Braille
Gwelwyd sawl addasiad o'r wyddor mewn Braille. Cyhoeddwyr yr un diweddaraf yn 2008 ac fe'i derbynir yn helaeth er 2011. Nid yw'n cynnwys pob symbol am donau.
Y llythyren g
bawd|236x236px|Mae amrywiadau typograffig yn cynnwys g "ddwylawr" ac "unllawr". Yng nghyfnod cynnar yr wyddor, roedd amrywiadau gwahnol g, ⟨ɡ⟩ â chynffon agored (12x12px) ac ⟨g⟩ â chynffon ddolennog (12x12px), yn cyrychioli gwerthoedd gwahanol, ond erbyn hyn fe'u hystyrir i fod yr un. Mae ⟨ɡ⟩ agored yn cyrychioli ffrwydrolyn felar leisiol erioed, tra bo ddolennog yn wahanol i ⟨ɡ⟩ drwy gynrychioli ffrithiolyn felar leisiol rhwng 1895 ac 1900. Yn nes ymlaen, ⟨ǥ⟩ oedd yn cyrychioli'r ffrithiolyn tan 1931 pan ddisodlwyd hi gan ⟨ɣ⟩.
Yn 1948, cydnabu Cyngor y Gymdeithas a ⟨12x12px⟩ yn arywiadau typograffig cyfwerth a ailadroddwyd y penderfyniad hwn yn 1993. Er bod Egwyddorion y Gymdeithas Seinegol Ryngwladol yn argymell ⟨12x12px⟩ am ffrwydrolyn felar a ⟨ɡ⟩ am un wedi'i blaenu pan oedd yn well gwahaniaethu rhwng y ddwy, megis yn Rwseg, ni chydiodd yr egwyddor. Cefnodd Llawlyfr y Gymdeithas Seinegol Ryngwladol ar yr argymhelliad hwn a chydnabod mai amrywiadau dilys oedd y ddau siâp.
Newid siart yr WSR
bawd|388x388px|Bydd awduron gwerslyfrau neu gyhoeddiadau tebyg yn aml yn creu fersiynau diwygiedig o siart yr WSR er mwyn gweddu i'w hoffterau neu eu hanghenion. Dengys y ddelwedd hon un fersiwn Saesneg o hyn. Dim ond y symbolau du sydd yn rhan o'r WSR; mae symbolau cyffredin ychwanegol yn llwyd. O bryd i'w gilydd, bydd yr Wyddor Seinegol Ryngwladol yn cael ei newid gan y Gymdeithas. Ar ôl pob newid, mae'r Gymdeithas yn darparu cyflwyniad o'r wyddor wedi'i ddiweddaru a'i symleiddio ar ffurf siart. Ni ellir dangos pob manylyn o'r wyddor ar siart o'r maint a gyhoeddir gan y Gymdeithas. Er enghraifft, nid yw'r cytseiniaid gorfan-daflodol ac epiglotig ar siart y cytseiniaid ohwerydd diffyg lle yn hytrach na rhesymau damcaniaethol (byddai'n rhaid ychwanegu dwy golofn ychwanegol, y naill rhwng y colofnau ôl-blyg a thaflodol a'r llall rhwng y colofnau ffaryngeal a glotal), a byddai angen rhes gyfan yn ychwaneg am y fflap ochrol, felly fe'u rhestrir mewn bloc dan yr enw cyffredinol "symbolau eraill". Byddai cofnodi pob llythyren donyddol bosibl yn eu cyfanrwydd yn hollol anymarferol, hyd yn oed ar ddalen fwy, felly dim ond rhai enghreifftiau a roddir.
Er mwyn newid yr wyddor neu'r siart, rhaid cynnig y newid yng nghyfnodolyn y Journal of the IPA (gweler enghreifftiau Awst 2008 ynglŷn â llafariad anghrwn ganol agored ac Awst 2011 ynghylch dynesolion canol). Gellir wedyn argraffu ymatebion i'r cynnig yn un rhifyn y cyfnodolyn neu rai canlynol (megis ym mis Awst 2009 ar y llafariad ganol isel). Yna, rhoddir cynnig ffurfiol gerbron Cyngor y Gymdeithas Seinegol Ryngwladol, sydd yn cael ei ethol gan yr aelodau , er mwyn ei drafod ymhellach ac am bleidlais.
Dim ond newidiadau i'r wydddor neu'r siart a gymeradwywyd gan y Cynor a ysytyrir yn rhan o'r WSR swyddogol. Serch hynny, bydd llawer o ddefnyddwyr yr wyddor, gan gynnwys arweinwyr y Gymdeithas ei hun, yn gwyro yn eu defnydd o'r gyfundrefn swyddogol.
Defnydd
Er bod yr wyddor yn cynnig dros 160 o symbolau, dim ond nifer bach sydd yn cael eu defnyddio i drawsgrifio iaith benodol mewn graddau gwahanol o fanylder. Gall trawsgrifiad seinegol amrywio yn ei fanyler o fod yn fanwl gywir i fod yn eithaf bras, a'r ddau a roddir mewn cromfachau sgwâr. Efallai y caiff trawsgrifiadau bras eu cyfyngu i'r manylion a glywir yn rhwydd neu i'r manylion sy'n berthnasol ar y pryd, a gallant fod yn debyg iawn i drawsgrifiadau ffonemig, ond nid ydynt yn gwneud honiadau damcaniaethol bod pob manylyn a drawsgrifir yn ystyrlon yn yr iaith. Er enghraifft, gellir trawsgrifio
Ceir graddfa lle mae trawsgrifiad tra chywir ar y naill ben a thrawsgrifiad sydd yn anwybyddu llawer iawn o fanylion ar y llall. Bydd trawsgrifiadau seinegol llai manwl yn dangos y manylion sydd yn hawdd eu clywed, neu sydd yn berthnasol i'r drafodaeth, ac efallai na fyddant yn wahanol iawn i drawsgrifiadau ffonemig. Er hynny, nid ydynt yn honni bod y gwahaniaethau a drawsgrifir yn angenrheidiol o ystyrlon yn yr iaith. Er enghraifft, gellir trawsgrifio'r gair Cymraeg dôl yn [doːl] i ddisgrifio sawl ynganiad. Byddai trawsgrifiad mwy manwl wedyn yn canolbwyntio ar fanylion unigol neu dafodieithiol, megis [d̪̥oːlˠ] yng ngogledd-ddwyrain Cymru, [d̪̥ɔːlˠ] yn y gogledd-orllewin o'r gogledd-orllewin neu [doːᵊl] mewn rhannau o'r de.
Arferir rhoi trawsgrifiadau ffonemig, sy'n dangos seiniau cysyniadol sy'n cyfateb i seiniau llafar, mewn slaesau (/ /) ac maent yn tueddu i ddefnyddio llythrennau symlach â llai o farciau diacritig. Gall dewis y llythrennau adlewyrchu honiadau damcaniaethol ar sut mae siaradwyr yn cysyniadu seiniau fel ffonemau neu gallant fod yn fwy cyfleus wrth eu teiposod. Nid oes gan lythrennau rhwng slaesau werthoedd seiniol absoliwt. Er enghraifft, yn Gymraeg, gellid trawsgifrio naill ai llafariad pìn neu lafariad pin ag, so that pick, peak would be transcribed as neu'n ac nid yw'r naill na'r llall union yr un peth â llafariad pin Rwmaneg, a fyddai'n cael ei drawsgrifio'n. Mewn cyferbyniad, byddai trawsgrifiad seinegol manwl o pìn, pin y Gymraeg a pin Rwmaneg fel a ganlyn: ,,.
Ieithyddion
Mae'r WSR boblogaidd ymhlith ieithyddion er mwyn trawsgrifio. Er hynny, mae rhai o ieithyddion America yn defnyddio cymysgedd o nodiant seinegol Americanyddol ac mae rhai yn defnyddio symbolau ansafonol oherwydd gwahanol resymau. Anogir awduron sy'n defnyddio nodiant ansafonol i gynnwys siart neu esboniad arall o'u dewisiadau, sydd yn arfer da yn gyffredinol, gan fod ieithyddion yn wahanol yn y ffordd y maent yn deall union ystyr symbolau'r WSR a bod arferion cyffredin yn newid dros amser.
Geiriaduron
Er hynny, nid oes defnydd o'r WSR yng ngeiriaduron rhai ieithoedd eraill fel arfer. Nid yw geiriaduron uniaith ieithoedd ag orgraff ffonemig yn trafferthu i gynnwys yr wyddor i ddangos ynganiad y rhan fwyaf o eiriau ond yn fwy tueddol o ddefnyddio system ailsillfu ar gyfer geiriau ag ynganiadau annisgwyl. Prin y bydd yr WSR mewn geiriaduron a gynhyrchir yn Israel ac weithiau byddant yn defnyddio'r wyddor Hebraeg i trawsgrifio geiriau estron. O ran y Rwseg, caiff yr wyddor ei defnyddio mewn geiriaduron dwyieithog sy'n cyfieithu o iaith arall i Rwseg ond nid mewn geiriaduron uniaith Rwseg, sydd weithiau yn defnyddio ailsillafu ynganu am eiriau estron. Mae'r WSR yn fwy cyffredin mewn geiriaduron dwyieithoeg ond ceir eithriadau. Bydd geiriaduron masgynnyrch Tsieceg, er enghraifft, yn tueddu i ddefnyddio'r WSR ar gyfer dim ond seiniau nad ydynt yn yr iaith.
Nid yw geiriaduron Cymraeg yn defnyddio'r WSR yng nghorff y geiriadur fel arfer. Mae Geiriadur yr Academi yn cynnwys trawsgrifiadau seinegol sy'n defnyddio'r WSR yn adran Orthography and pronunciation y mynegai fel canllaw i ynganu geiriau, er bod ambell wall orgraffyddol, megis ⟨X⟩ am ⟨χ⟩, ⟨ṛ⟩ am ⟨r̥⟩, ⟨I⟩ am ⟨ɪ⟩, ⟨:⟩ am ⟨ː⟩, neu hyd yn oed seinegol, megis ⟨[I:]⟩, sef, am ac  am. Mae Geiriadur Prifysgol Cymru yn defnyddio un symbol o'r WSR, sef ⟨ə⟩, y llafariad canol canolog, er mwyn dangos mai dyna ynganiad ⟨y⟩, fel arfer pan nad yw'r orgraff yn dangos hyn, megis "nyrs (y≡ə)", ond weithiau hyd yn oed pan fydd yr orgraff yn gwbl eglur, er enghraifft, "rỳg (ỳ≡ə)".
Orgraffau safonol ac amrywiadau prifylythrennol
Mae llythrennau o'r WSR wedi cael eu hymgorffori yn gwyddorau gwahanol ieithoedd y byd, yn enwedig trwy Wyddor Affrica mewn llawer o ieithoedd Is-Saraha megis Hausa, Fula, Akan, ieithoedd Gbe, ieithoedd Manding, Lingala ac ati. Mae hyn wedi golygu bod angen priflythrennau. Er enghraifft, yn Kabiyè, iaith yng ngogledd Togo, mae Ɖ ɖ, Ŋ ŋ, Ɣ ɣ, Ɔ ɔ, Ɛ ɛ, Ʋ ʋ. Ceir llythrennau fel y rhain yn safon Unicode ond maent yn ymddangos mewn amrediadau Lladin y tu allan i estyniadau'r Wyddor Seinegol Ryngwladol.
Er hyn, yn yr WSR ei hun, dim ond llythrennau bach sy'n cael eu defnyddio. Nododd argraffiad 1949 llawlyfr yr WSR y gall rhagddodi'r seren ⟨*⟩ i ddangos mai enw priod yw gair ond ni chynhwyswyd ar arfer hwn yn argraffiad 1999.
Canu clasurol
Mae cantorion clasurol yn defnyddio'r WSR yn eang wrth baratoi gan fod disgwyl iddynt ganu mewn nifer o ieithoedd gwahanol. Fe'u dysgir gan hyfforddwyr llais i berffeithio eu hynganiad ac i wella ansawdd a thiwniad tôn. Mae gan libretos opera drawsgrifiadau awdurdodol yn yr WSR, fel cyfrolau Nico Castel a llyfr Timothy Cheek, Singing in Czech. Roedd gallu cantorion opera i ddarllen yr wyddor yn cael ei ddefnyddio ar wefan y Visual Thesaurus, a oedd yn defnyddio sawl canwr neu cantores opera "i wneud recordiadau am y 150,000 o eiriau ac ymadroddion yng nghronfa ddata VT ... oherwydd eu stamina lleisiol, eu sylw i fanylion ynganu, ac yn bennaf oll, eu gwybodaeth o'r WSR".
Rhifau'r WSR
Mae gan bob nod, llythyren a marc diacritig rif er mwyn atal rhag drysu rhwng nodau tebyg, megis a,  a  neu  a , mewn sefyllfaoedd fel argraffu llawysgrifau. Rhoddir amrediadau gwahanol o rifau i gategorïau'r seiniau.
Llythrennau
Mae'r Gymdeithas Seinegol Ryngwladol yn trefnu llythrennau'r WSR yn ôl tri chatgori: cytseiniaid ysgyfeiniol, cytseiniaid anysgyfeiniol a llafariaid.
Trefnir y cytseiniaid ysgyfeiniol ar eu pennau eu hun neu mewn parau o seiniau di-lais a lleisiol, sydd wedyn yn cael eu grwpio mewn colofnau o seiniau blaen (dwywefusol) ar y chwith hyd at y seiniau ôl (glotal) ar y dde. Yng nghyhoeddiadau swyddodol y Gymdeithais, hepgorir dwy golofn i arbed lle, gyda'r llythrennau dan restr o'r enw "symbolau eraill", a'r cytseiniaid eraill mewn rhesi o gaead llwyr (ffrwydrolion a thrwynolion), at gaead byr (triliau a thapiau), at gaead rhannol (ffritholion) a'r caead lleiaf (dynesolion), eto heb un rhes er mwyn arbed lle. Yn y tabl isod, gwelir trefniant ychydig yn wahanol, sef bod pob cystain ysgyfeiniol yn nhabl y cytseiniaid ysgyfeiniol, a'r triliau, y tapiau a'r cysteiniaid ochrol ar wahân fel bod y rhesi yn dilyn llwybr cyffredin meddaliad cytseiniad (gweler treiglad meddal y Gymraeg), yn ogystal â'r ffaith mai ffrithiolyn a dynesolyn yw sawl llythyren. Gellir creu affrithiolion drwy roi ffrwydrolion a ffritholion o gelloedd cyfagos at ei gilydd. Mae celloedd tywyll yn cynrychioli ynganiadau y bernir eu bod yn amhosibl.
Ceir llythrennau'r llafariaid mewn parau o seniau anghrwn a chrwn a threfnir y parau hyn o'r rhai blaen ar y chwith hyd at y rhai ôl ar y dde, ac o'r caead mwyaf ar y brig at y caead lleiaf ar y gwaelod. Ni hepgorir llythrennau'r llafariaid o'r siart, er, yn y gorffennol, rhestrwyd rhai o'r llafariaid canol canolog ymhlith y "symbolau eraill".
Cytseiniaid ysgyfeiniol
Cyngenir cytsain ysgyfeiniol drwy rwystro'r glotis (y gwagle rhwng tannau'r llais) neu geudod y geg a gadael yr aer allan o'r ysgyfaint naill ai wedyn neu ar yr un pryd. Y mwyafrif o gytseiniaid yr WSR yw rhai ysgyfeiniol, yn ogystal â'r mwyafrif yn ieithoedd y byd. Mae pob un o gysteiniaid y Gymraeg yn ysgyfeiniol.
Yn y tabl hwn, ceir rhesi sy'n dangos y dull ynganu, sef sut y mae'r gytsain yn cael ei hynganu, a cholofnau sy'n dangos y man ynganu, sef ble y mae'r gytsain yn cael ei hynganu. Dim ond cytseiniaid ag un man ynganu sydd yma. Nodiadau
Cytseiniaid anysgyfeiniol
Seiniau heb lif aer sy'n dibynnu ar yr ysgyfaint yw cytseiniaid anysgyfeiniol. Maent yn cynnwys cliciau (a geir yn yr ieithoedd Khoisan a rhai ieithoedd Bantu cyfagos yn Affrica), mewnffrwydrolion (mewn ieithoedd fel Sindhi, Hawsa, Swahili a Fietnameg) ac alldafliadolion (mewn ieithoedd brodorol yr Amerig a'r Cawcasws).
Orgraffau safonol a phriflythrennau
Mae llythrennau'r WSR wedi cael eu hymgorffori i mewn i wyddorau sawl iaith, yn enwedig trwy Wyddor Affrica yn nifer o ieithoedd yr Is-Sahara fel Hawsa, Ffwla, Akan, ieithoedd Gbe, ieithoedd Manding, Lingala ac yn y blaen. Mae hyn wedi arwain at angen creu priflythrennau cyfatebol, er enghraifft, mae gan Kabiye yng ngogledd Togo y llythrennau Ɖ ɖ, Ŋ ŋ, Ɣ ɣ, Ɔ ɔ, Ɛ ɛ, Ʋ ʋ. Cefnogir y rhain gan Unicode ond maent yn ymddangos mewn adrannau eraill ar wahân i estyniadau'r WSR.
Yn yr WSR ei hun, er hynny, dim ond llythrennau bach a ddefnyddir. Nodai argraffiad 1949 llawlyfr yr WSA fod modd ysgrifennu seren ⟨*⟩ o flaen gair i ddangos mai enw priod ydyw ond nid yw'r arfer hwn wedi ei gynnwys mewn argraffiadau diweddarach.
Canu clasurol
Gwelir defnydd helaeth o'r WSR ymhlith cantorion clasurol wrth baratoi, yn enwedig ymysg cantorion Saesneg eu hiaith y disgwylir iddynt ganu mewn sawl iaith dramor. Ceir trawsgrifiadau awdurdodol o libreti opera yn yr WSR, megis cyfrolau Nico Castel a llyfr Singing in Czech Timothy Cheek. Defnyddiwyd gallu cantorion opera i ddarllen yr WSR gan wefan Visual Thesaurus, a gyflogodd sawl canwr neu gantores opera "i wneud recordiadau ar gyfer y 150,000 o eiriau ac ymadroddion yng nghronfa ddata eirfaol VT. ...am stamina eu lleisiau, eu sylw i fanylion ynganu ac yn bennaf oll eu gwybodaeth o'r WSR."
Priflythrennau
Mewn llenyddiaeth Saesneg, gwelir am {gytsain} a  am {llafariad} ym mhobman fel cardiau gwyllt. Yn ogystal â'r rhain gwelir y priflythrennau cyffredin eraill canlynol hefyd.
Er enghraifft, gall siâp sillaf bosibl ym Mandarin amrywsio o (llafariad heb dôn) hyd  (cytsain-llafariad-sill drwynol â thôn). Gellir addasu'r llythrennau â marciau diacritig yr WSR, er enghraifft, am {cytsain alldafliadol},  am {cytsain fewgyrchol},  neu  am {gytsain rhagdrwynoledig},  am {llafariad drwynol},  am {gytsain sisiol leisiol},  am {gytsain drwynol ddi-lais},  neu  am {gytsain affrithiol} a  am {gytsain ddeintiol}. Mewn patholeg lleferydd, gallant gynrychioli seiniau amhenodol, ag uwchysgrif pan fo'r cynanu'n wan: sain orfannol amhenodol wan,  sain felar amhenodol wan ac ati.
Ceir enghreifftiau nodweddiadol o ddefnyddio priflythrennau am archffonemau wrth ysgrifennu am y set o lafariaid harmonig  yn Nhyrceg a  am gytsain ganol drawol gyfunedig writer a rider yn Saesneg America.
Mae gan, a  ystyron gwahanol fel Symbolau Ansawdd Llais, pan fyddant yn sefyll am 'lais', 'ffalseto' a 'chreclyd'. Gallant dderfyn marciau diacritig sydd yn dangos y math o ansawdd llais sydd ganddynt, ac mae modd eu defnyddio i dynnu allan nodwedd uwchsegmentol sydd ar bob segment dueddol mewn gyfres o lythrennau'r WSR. Er enghraifft, gall trawsgifiad y gair yng Ngaeleg ynys Ìle am "gath",, a "chathod", , fod yn fwy symlach drwy dynnu gwefusoli uwchsegmentol y geiriau allan: a.
Jack the Ripper
alt=Illustrated Police News - Jack the Ripper|bawd|Illustrated Police News - Jack the Ripper Jack the Ripper (Siôn y Rhwygwr) yw'r enw a roddir i lofrudd cyfresol anhysbys a fu'n weithgar yn ystod haf a hydref 1888 yn Whitechapel, ardal ym maestref Tower Hamlets, Lundain a oedd yn hysbys yn ei gyfnod am dlodi, gorboblogi a phuteindra.
Y pum ddynes y mae’r mwyafrif o ffynonellau yn gytûn eu bod wedi eu llofruddio gan y Ripper yw
Cafodd merched eraill eu llofruddio tua’r un pryd gyda rhai yn honni eu bod yn waith y Ripper ac eraill yn anghytuno.
Danfonwyd llythyrau i bapurau newydd a heddlu Llundain yn hawlio cyfrifoldeb ac yn gwawdio’r heddlu am fethu dal y llofrudd. Cafodd y llythyrau eu llofnodi "Jack the Ripper", sef sail ei lysenw. Cyfieithodd rhai o bapurau newydd Cymru ei lys enw i Siôn (neu Shôn) y Rhwygwr
Pwy oedd Jack the Ripper?
Does neb yn gwybod pwy oedd Jack the Ripper mewn gwirionedd. Mae rhai yn credu mai meddyg neu gigydd ydoedd oherwydd y dull y torrwyd cyrff y merched a lofruddiwyd ganddo. Cafodd ei ddioddefwyr eu torri yn debyg i’r modd y byddai llawfeddyg yn trin ei gleifion, neu gigydd yn dyrannu anifail. Cyflawnwyd pob un o'r llofruddiaethau ar benwythnos, gan awgrymu y gallasai’r llofrudd fod yn un nad oedd yn byw yn Llundain, ond yn ymweld â'r ddinas ar benwythnosau, neu yn rhywun a oedd yn gweithio yn ystod yr wythnos a dim ond yn rhydd i gyflawni ei anfadwaith ar benwythnosau.
Bu’r Ripper yn enwog am greulondeb ei lofruddiaethau: llurguniodd ei ddioddefwyr, gan eu lladd drwy dorri eu gyddfau at bwynt torri eu pennau o’u cyrff a’u trywanu sawl gwaith, yn enwedig yn yr abdomen.
Mae’r cwestiwn o bwy oedd y llofrudd wedi cael ei dadlau'n frwd am flynyddoedd. Enwyd dros gant o bobl ar amheuaeth o fod yn 'Jack'. Ond er yr holl ddamcaniaethau, mae arbenigwyr wedi methu dod o hyd i un prif ymgeisydd fel yr un a ddrwgdybir, a phrin fod modd i rai o'r enwau cael eu cymryd o ddifri o gwbl.