cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Red Head From Manhattan
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Lew Landers yw Red Head From Manhattan a gyhoeddwyd yn 1943. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Joseph Hoffman.
Finnskogens Folk
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Ivar Johansson yw Finnskogens Folk a gyhoeddwyd yn 1955. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Ivar Johansson a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Charles Redland.
Red Head From Manhattan
Y prif actor yn y ffilm hon yw Lupe Vélez. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1943. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Life and Death of Colonel Blimp sef bywgraffiad o ffilm am y milwr ffuglenol General Clive Wynne-Candy, gan y cyfarwyddwyr ffilm Michael Powell ac Emeric Pressburger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan James Sweeney sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Finnskogens Folk
Y prif actor yn y ffilm hon yw Birger Malmsten.
Red Head From Manhattan
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lew Landers ar 2 Ionawr 1901 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Palm Desert ar 10 Medi 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1913 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Finnskogens Folk
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1955. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rebel Without a Cause sy’n ffilm glasoed gan y cyfarwyddwr ffilm oedd Nicholas Ray. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Red Head From Manhattan
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lew Landers nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Finnskogens Folk
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ivar Johansson ar 20 Tachwedd 1889 yn Sweden a bu farw yn Hedvig Eleonora församling ar 14 Chwefror 2013.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ivar Johansson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kunimitsu Sekiguchi
Pêl-droediwr o Japan yw  (ganed 16 Rhagfyr 1986). Cafodd ei eni yn Tokyo a chwaraeodd deirgwaith dros ei wlad.
Bicester
Tref a phlwyf sifil yng ngogledd-ddwyrain Swydd Rydychen, De-ddwyrain Lloegr, ydy Bicester. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Cherwell.
Mae ganddi ddwy orsaf reilffordd, sef Bicester North, sy ar y llinell fawr i orsaf Marylebone Llundain, a Bicester Town, sy ar linell fychan gyda gwasanaeth cyfyngedig i Rydychen. Mae traffordd yr M40 gerllaw.
Begoña Izquierdo
Arlunydd benywaidd o Sbaen oedd Begoña Izquierdo (7 Medi 1926 - 27 Mehefin 1999).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Sbaen.
Bu farw yn Madrid.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Cora irene
Mursen yn nheulu'r Polythoridae yw'r Cora irene sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Cora.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Newbottle, Swydd Northampton
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Newbottle. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gorllewin Swydd Northampton.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 528.
Charles Edward Stuart
bawd|Portread o Charles Edward Stuart gan William Mosman, [[Oriel Genedlaethol yr Alban]]
Ŵyr i'r brenin Iago II/VII o Loegr a'r Alban oedd Charles Edward Stuart (31 Rhagfyr 1720 - 31 Ionawr 1788) (Gaeleg: Teàrlach Eideard Stiùbhairt, yn adnabyddus wrth ei lysenw Saesneg, Bonnie Prince Charlie).
Bywgraffiad
Roedd Charles yn fab i James Francis Edward Stuart, yntau yn fab i Iago II/VII, oedd wedi ei ddiorseddu yn 1688. Ganed Charles yn Rhufain, a theuliodd ei ieuenctid yno ac yn Bologna.
Cefnogid hawl y Stiwartaid i'r orsedd gan fudiad y Jacobitiaid, oedd yn cymryd ei enw o'r Lladin Jacobus ("Iago"). Roedd cefnogaeth sylweddol iddynt yn Ucheldiroedd yr Alban, a rhywfaint yng ngweddill yr Alban a gogledd Lloegr ac ychydig yng Nghymru hefyd.
Ar 23 Gorffennaf, 1745, glaniodd Charles a saith cydymaith yn Eriskay yn Ucheldiroedd yr Alban, i gefnogi hawl ei dad i'r orsedd. Cododd faner ei dad yn Glenfinnan, a llwyddodd i godi digon o ddilynwyr i ymdeithio tua dinas Caeredin. Ar 21 Medi 1745, gorchfygodd fyddin y llywodraeth ym Mrwydr Prestonpans, ac erbyn Tachwedd roedd ganddo fyddin o 6,000. Ymdeithiodd tua'r de, gan anelu am Lundain, a chyrhaeddodd cyn belled a Derby. Yma, oherwydd diffyg cefnogaeth gan Jacobitiaid Lloegr, penderfynwyd troi'n ôl am yr Alban. Gorchfygwyd ei fyddin gan fyddin y llywodraeth dan William Augustus, Dug Cumberland ar 16 Ebrill 1746 ym Mrwydr Culloden. Bu Charles ar ffô yn Ucheldiroedd yr Alban am fisoedd cyn medru dychwelyd i Ffrainc ym mis Medi. Bu fyw yn Ffrainc a'r Eidal hyd ei farwolaeth.
Er fod cryn nifer o Jacobitiaid yng Nghymru, nid ymddengys i fawr o Gymry gymeryd rhan yn ymgyrch 1745. Dywedir i Charles yn ddiweddarach, wrth sôn beth a wnâi dros y Jacobitiaid Cymreig, ddweud "Mi yfaf iechyd da iddyn nhw - dyna'r cyfan wnaethon nhw i mi".
Gwyfyn mynydd du
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw gwyfyn mynydd du, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy gwyfynod mynydd du; yr enw Saesneg yw Black Mountain Moth, a'r enw gwyddonol yw Glacies coracina. Mae i'w ganfod yng ngogledd Ewrop gan gynnwys Norwy, Ffindir a Sweden; a gogledd Rwsia hyd at Japan.
18–24 mm ydy lled yr adenydd ac mae'r oedolyn i'w ganfod ar ei adain rhwng Mehefin ac Awst. Un cenhedlaeth sydd pob blwyddyn.
Mae'r siani flewog yn hoff o fwyta Betula nana a dail yr Empetrum nigrum.
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae'r gwyfyn mynydd du yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Burgois
Aneddiad yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Burgois. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil St Issey.
Night Waitress
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Lew Landers yw Night Waitress a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Marcus Goodrich a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Roy Webb.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Margot Grahame. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lew Landers ar 2 Ionawr 1901 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Palm Desert ar 10 Medi 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1913 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lew Landers nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Aderyn dail gwyrdd mawr
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Aderyn dail gwyrdd mawr (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar dail gwyrdd mawr) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Chloropsis sonnerati; yr enw Saesneg arno yw Greater green leafbird. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Dail (Lladin: Irenidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. sonnerati, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
Teulu
Mae'r aderyn dail gwyrdd mawr yn perthyn i deulu'r Adar Dail (Lladin: Irenidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Wagner, Bayreuth Und Der Rest Der Welt
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Axel Brüggemann yw Wagner, Bayreuth Und Der Rest Der Welt a gyhoeddwyd yn 2021. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Axel Brüggemann.
Mae'r ffilm Wagner, Bayreuth Und Der Rest Der Welt yn 101 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2021. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Spider-Man: No Way Home sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Jon Watts. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Ralf Richter oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
This Isn’t Twilight: The Xxx Parody
Ffilm bornograffig a pharodi ar bornograffi yw This Isn’t Twilight: The Xxx Parody a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Mae'r ffilm This Isn’t Twilight: The Xxx Parody yn 120 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Mae'r ffilm hon wedi'i seilio ar waith cynharach, Twilight, sef ffilm gan y cyfarwyddwr Catherine Hardwicke a gyhoeddwyd yn 2008.
Gorsaf reilffordd Kensington (Olympia)
Mae gorsaf reilffordd Kensington (Olympia) yn orsaf reilffordd sy'n gwasanaethu Olympia ym Mwrdeistref Frenhinol Kensington a Chelsea, Llundain Fwyaf.
This Isn’t Twilight: The Xxx Parody
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Marutha Nattu Veeran
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr T. R. Raghunath yw Marutha Nattu Veeran a gyhoeddwyd yn 1961. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd மருதநாட்டு வீரன் ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan S. V. Venkatraman.
Burlorne Pillow
Pentrefan yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Burlorne Pillow (Cernyweg: Boslowenpolbrogh).
Marutha Nattu Veeran
Y prif actor yn y ffilm hon yw Sivaji Ganesan. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1961. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Breakfast at Tiffany's sy’n glasur o ffilm, yn gomedi rhamantus gan Blake Edwards ac yn addasiad o lyfr o’r un enw. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm T R Raghunath ar 16 Gorffenaf 1912 yn Thiruvananthapuram.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd T. R. Raghunath nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Disco Rojo
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Rafael Romero Marchent yw Disco Rojo a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen a Portiwgal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan António Vilar a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Antón García Abril.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw António Vilar, Mara Cruz, Eduardo Calvo, María Kosti, Carlos Romero Marchent a Hugo Blanco.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rafael Romero Marchent ar 3 Mai 1926 ym Madrid a bu farw yn yr un ardal ar 25 Gorffennaf 2020. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1946 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rafael Romero Marchent nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
St. Martinville, Louisiana
Dinas yn, yn nhalaith Louisiana, yw .
Nashville, Arkansas
Dinas yn, yn nhalaith Arkansas, yw .
St. Martinville, Louisiana
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn St. Martinville, gan gynnwys:
Kamulah Satu-Satunya
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Hanung Bramantyo yw Kamulah Satu-Satunya a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd gan Vena Annisa yn Indonesia. Cafodd ei ffilmio yn Indonesia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Indoneseg a hynny gan Hanung Bramantyo.
Nashville, Arkansas
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Nashville, gan gynnwys:
Kamulah Satu-Satunya
Y prif actor yn y ffilm hon yw Nirina Zubir. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Burncoose
Pentref yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Burncoose. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Gwennap.
Kamulah Satu-Satunya
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,500 o ffilmiau Indoneseg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hanung Bramantyo ar 1 Hydref 1975 yn Yogyakarta. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1998 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Jakarta Institute of Arts.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hanung Bramantyo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cora jocosa
Mursen yn nheulu'r Polythoridae yw'r Cora jocosa sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Cora.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Fireo melynwyrdd y Gogledd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Fireo melynwyrdd y Gogledd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: fireod melynwyrdd y Gogledd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Vireo flavoviridis; yr enw Saesneg arno yw Yellow-green vireo. Mae'n perthyn i deulu'r Fireod (Lladin: Vireonidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Garndiffaith
Pentref ym mwrdeistref sirol Torfaen yw Garndiffaith. Mae'n bentref gwledig a leolir rhwng Tal-y-waun a'r Farteg, 3 milltir i'r gogledd o dref Pont-y-pŵl a 3.5 milltir i'r fe o dref Blaenafon. Mae'n rhan o gymuned Abersychan, sy'n cynnwys hefyd Cwmafon, Pen-twyn, Tal-y-waun, a'r Farteg.
Fireo melynwyrdd y Gogledd
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn V. flavoviridis, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.
Teulu
Mae'r fireo melynwyrdd y Gogledd yn perthyn i deulu'r Fireod (Lladin: Vireonidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Garndiffaith
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Dramâu Saunders Lewis (cyfrol)
Y gyntaf o ddwy gyfrol fydd yn cynnwys holl ddramâu cyhoeddiedig ac anghyhoeddiedig Saunders Lewis wedi'u golygu gan Ioan M. Williams yw Dramâu Saunders Lewis. Gwasg Prifysgol Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1996. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Lentera Merah
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Hanung Bramantyo yw Lentera Merah a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn Indonesia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Indoneseg.
Dramâu Saunders Lewis (cyfrol)
Disgrifiad byr
Y gyntaf o ddwy gyfrol fydd yn cynnwys holl ddramâu cyhoeddiedig ac anghyhoeddiedig Saunders Lewis gyda chyflwyniadau manwl a nodiadau yn achos pob drama.
Lentera Merah
Y prif actor yn y ffilm hon yw Teuku Wisnu. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,500 o ffilmiau Indoneseg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hanung Bramantyo ar 1 Hydref 1975 yn Yogyakarta. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1998 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Jakarta Institute of Arts.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hanung Bramantyo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Moderskapets Kval Och Lycka
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Ivar Johansson yw Moderskapets Kval Och Lycka a gyhoeddwyd yn 1945. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Torsten Lundqvist a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ernfrid Ahlin.
Thomas Ifor Rees
Diplomydd, cyfieithydd ac awdur llyfrau taith oedd Thomas Ifor Rees (16 Chwefror 1890 – 11 Chwefror 1977), a anwyd yn Rhydypennau, Bow Street, ger Aberystwyth, Ceredigion, yn fab i'r cerddor John Thomas Rees a'i wraig Elizabeth Davies.
Moderskapets Kval Och Lycka
Y prif actor yn y ffilm hon yw Birgit Rosengren.
Thomas Ifor Rees
Cafodd ei addysg yng Ngholeg Prifysgol Cymru Aberystwyth gan raddio yn 1910. Roedd yn was sifil a threuliodd nifer o flynyddoedd tramor yn cynnwys cyfnod fel llysgennad Prydain ym Molifia.
Gyrfa
Daeth yn aelod o'r llu llysgenhadol yn 1913.
Bu iddo ymddeol yn 1950.
Moderskapets Kval Och Lycka
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1945. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anchors Aweigh ffilm ysgafn, fflyffi ar ffurf miwsigal gyda Fran Sinatra, gan y cyfarwyddwr ffilm George Sidney. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Thomas Ifor Rees
Gwaith llenyddol
Ysgrifennodd dri llyfr taith: In and Around the Valley of Mexico (1953), yn Saesneg, a Sajama (1960) ac Illimani (1964) am deithiau yn Ne America yn Gymraeg. Ystyrir y ddau lyfr olaf yn glasuron o lyfrau taith yn y Gymraeg. Maent yn cynnwys nifer o luniau a dynwyd gan yr awdur ei hun hefyd, sy'n eu gwneud yn gyfrolau deniadol.
Moderskapets Kval Och Lycka
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ivar Johansson ar 20 Tachwedd 1889 yn Sweden a bu farw yn Hedvig Eleonora församling ar 14 Chwefror 2013.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ivar Johansson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Brwydr Culloden
Ymladdwyd Brwydr Culloden (Gaeleg: Blàr Chùil Lodair) ar 16 Ebrill, 1746, rhwng byddin y Jacobitiaid dan Charles Edward Stuart a byddin y llywodraeth Hanoferaidd dan William Augustus, Dug Cumberland, mab Siôr II, brenin Prydain Fawr.
Cefndir
Ar 23 Gorffennaf, 1745, glaniodd Charles a saith cydymaith yn Eriskay yn Ucheldiroedd yr Alban, i gefnogi hawl ei dad i'r orsedd. Cododd faner ei dad yn Glenfinnan, a llwyddodd i godi digon o ddilynwyr i ymdeithio tua dinas Caeredin. Ar 21 Medi 1745, gorchfygodd fyddin y llywodraeth ym Mrwydr Prestonpans, ac erbyn Tachwedd roedd ganddo fyddin o 6,000. Ymdeithiodd tua'r de, gan anelu am Lundain, a chyrhaeddodd cyn belled a Derby. Yma, oherwydd diffyg cefnofaeth gan Jacobitiaid Lloegr, penderfynwyd troi'n ôl am yr Alban. Dilynwyd ef gan fyddin y llywodraeth dan William Augustus, Dug Cumberland.
Y frwydr a'i ganlyniadau
Ymladdwyd y frwydr gerllaw pentref Culloden, heb fod ymhell o Inverness yn Ucheldiroedd yr Alban. O Ucheldiroedd yr Alban y deuai'r rhan fwyaf o fyddin y Jacobitiaid, tra'r oedd y fyddin Hannoferaidd yn cynnwys catrodau o Loger ac Iseldiroedd yr Alban. Yn rhannol oherwydd i Charles fynnu ymosod pan oedd ei filwyr dan anfantais, gorchfygwyd y Jacobitiaid yn llwyr. Bu Charles ar ffô yn Ucheldiroedd yr Alban am fisoedd cyn medru dychwelyd i Ffrainc ym mis Medi. Bu fyw yn Ffrainc a'r Eidal hyd ei farwolaeth.
Yn dilyn y frwydr, lladdwyd llawer o'r Ucheldirwyr gan fyddin Cumberland, ac enillodd ef yr enw "Butcher Cumberland". Pasiwyd deddfau i ddinistrio trefn gymdeithasol yr Ucheldiroedd, ac i wahardd eu gwisg draddodiadol. Dilynwyd hyn yn ddiweddarach gan broses Clirio'r Ucheldiroedd.
bawd|250px|dim|Cofeb Brwydr Culloden
Ffuglen
Mae'r nofel Pen yr Yrfa (nofel fuddugol Eisteddfod Genedlaethol Cymru Bangor 1931) gan Morris Thomas yn dilyn hynt a helynt Cymry Jacobinaidd o Wynedd ac yn cynnwys disgrifiad o Frwydr Culloden.
B. T.
Ffilm ddogfen heb sain (na llais) yw B. T. a gyhoeddwyd yn 1925. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Mae'r ffilm B. T. yn 10 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1925. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Gold Rush sef ffilm gomedi Americanaidd am Klondike gan Charlie Chaplin.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gwybedog Venezuela
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Gwybedog Venezuela (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: gwybedogion Venezuela) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Myiarchus venezuelensis; yr enw Saesneg arno yw Venezuelan flycatcher. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. venezuelensis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r gwybedog Venezuela yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Joan Arend Kickbush
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America oedd Joan Arend Kickbush (23 Mawrth 1926 - 16 Mehefin 2006).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Gott Glaubt Nicht Mehr An Uns
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Axel Corti yw Gott Glaubt Nicht Mehr An Uns a gyhoeddwyd yn 1982. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd God Does Not Believe in Us Anymore ac fe'i cynhyrchwyd yn y Swistir, Awstria a'r Almaen. Lleolwyd y stori yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a Saesneg a hynny gan Axel Corti.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Georg Marischka, Fritz Muliar, Armin Mueller-Stahl, Buddy Elias a Johannes Silberschneider. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1982. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner sef film noir, dystopaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Axel Corti ar 7 Mai 1933 yn Boulogne-Billancourt a bu farw yn Oberndorf bei Salzburg ar 4 Ebrill 1994.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Axel Corti nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Avskedet
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Tuija-Maija Niskanen yw Avskedet a gyhoeddwyd yn 1982. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Avskedet ac fe’i cynhyrchwyd yn y Ffindir a Sweden.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Elina Salo, Stina Ekblad, Sanna Hultman, Carl-Axel Heiknert a Pirkko Nurmi.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tuija-Maija Niskanen ar 10 Gorffenaf 1943 yn Savonlinna.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tuija-Maija Niskanen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Natasha Marsh
Cantores soprano o Gymraes yw Natasha Marsh (ganwyd 1976). Cafodd ei eni yn Aberhonddu, Powys.
Newnham, Swydd Northampton
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Newnham. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gorllewin Swydd Northampton.
Cora klenri
Mursen yn nheulu'r Polythoridae yw'r Cora klenri sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Cora.
Aderyn dail mygydog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Aderyn dail mygydog (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar dail mygydog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Chloropsis venusta; yr enw Saesneg arno yw Blue-masked leafbird. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Dail (Lladin: Irenidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. venusta, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
Teulu
Mae'r aderyn dail mygydog yn perthyn i deulu'r Adar Dail (Lladin: Irenidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Rhyfeloedd y Tair Teyrnas
bawd|dde|300px|Print Almaenig o'r 17eg ganrif yn dangos dienyddiad Siarl I
Burniere
Pentref yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Burniere. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Wadebridge.
Rhyfeloedd y Tair Teyrnas
Defnyddir y term Rhyfeloedd y Tair Teyrnas i gyfeirio at gyfres o ryfeloedd rhwng 1639 a 1651 yn nheyrnasoedd yr Alban, Lloegr ac Iwerddon. Roedd Cymru wedi ei hymgorffori yn nheyrnas Lloger ar y pryd, o ganlyniad i Ddeddfau Uno 1536 a 1543. Roedd y rhyfeloedd yn ganlyniad anghydfod rhwng y brenin Siarl I o Loegr a'r Alban a'i ddeiliaid, ynghylch crefydd ac ynghylch hawliau'r brenin.
Roedd y rhyfeloedd yma yn cynnwys Rhyfeloedd yr Esgobion (1639 a 1640), Rhyfel Cartref yr Alban (1644–1645); Gwrthryfel Gwyddelig 1641, Rhyfel Cyngheiriaid Iwerddon (1642–9) a Rhyfel Cartref Lloegr, mewn gwirionedd tri rhyfel, Rhyfel Cartref Cyntaf Lloegr (1642–6), Ail Ryfel Cartref Lloegr (1648–9) a Trydydd Rhyfel Cartref Lloegr Rhyfel (1650–51). Ystyrir yr ymladd yng Nghymru yn rhan o Ryfel Cartref Lloegr.
Y canlyniad oedd buddugoliaeth y blaid Seneddol yn Lloegr, dan Oliver Cromwell yn y pen draw, dros y Brenhinwyr yn Lloegr, yna yn yr Alban ac Iwerddon. Bu nifer o ryfeoledd eraill tebyg yn Ewrop yn y cyfnod yma; y Fronde yn Ffrainc a gwrthryfeloedd Yr Iseldiroedd, Catalonia a Portiwgal yn erbyn llywodraeth Sbaen.
Gangs of Tooting Broadway
Ffilm Saesneg o Y Deyrnas Gyfunol yw Gangs of Tooting Broadway. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Women of Spring Break
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Bill L. Norton yw The Women of Spring Break a gyhoeddwyd yn 1995. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Mae'r ffilm The Women of Spring Break yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1995. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Braveheart sef ffilm gan Mel Gibson am yr Alban a rhyfel annibyniaeth y genedl, dan arweiniad William Wallace, yn erbyn y goresgynwyr Seisnig o Loegr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Reed Smoot oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bill L Norton ar 13 Awst 1943.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bill L. Norton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pant-teg (pentref)
Pentref ym mwrdeistref sirol Torfaen yw Pant-teg (Seisnigiad: Panteg). Fe'i lleolir ger Griffithstown, rhwng Cwmbrân a Phont-y-pŵl. Mae'n rhan o gymuned Pant-teg.
Mae'r pentref yn adnabyddus yn bennaf am y gwaith haearn lleol, a gaewyd yn 2004.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Ryo Miyaichi
Pêl-droediwr o Japan yw  (ganed 14 Rhagfyr 1992). Cafodd ei eni yn Aichi a chwaraeodd ddwywaith dros ei wlad.
Philippa Swinnerton Hughes
Arlunydd benywaidd a anwyd y Deyrnas Unedig oedd Philippa Swinnerton Hughes (1824 – 1917).
African Independence
Ffilm ddogfen Saesneg o Unol Daleithiau America yw African Independence gan y cyfarwyddwr ffilm Tukufu Zuberi. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cafodd y ffilm hon ei chynhyrchu gan Tukufu Zuberi.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tukufu Zuberi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cora lugubris
Mursen yn nheulu'r Polythoridae yw'r Cora lugubris sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Cora.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Morfran eil Tegid
Cymeriad chwedlonol Cymreig yw Morfran eil Tegid ("Morfran fab Tegid"). Mae'n debyg fod yr enw Morfran yn gyfuniad o mawr (mor) a brân). Enw arall arno yw Afagddu ('Y fagddu'). Mae'n fab i Tegid a Ceridwen ac yn frawd i Creirwy.
Cyfeirir at Forfran eil Tegid yn y chwedl ganoloesol Culhwch ac Olwen fel un o'r tri rhyfelwr a oroesoedd Brwydr Camlan (brwydr terfynol y brenin Arthur). Roedd o mor hyll fel na feiddai neb ymosod arno am fod pawb yn meddwl ei fod yn "gythraul ganhorthwy" ("cythraul cynorthwyol"); roedd ganddo flew du arno "fel blew hydd". Cyferbynnir Morfran â Sanddef Bryd Angel, un arall o oroeswyr Camlan, a oedd mor olygus fel y tybiai pawb ei fod yn angel.
Mae'n ymddangos yn rhan gyntaf y chwedl Hanes Taliesin, sy'n ei bortreadu fel mab hynod hyll ac anwydodus Ceridwen a Tegid Foel. Ar lan Llyn Tegid, mae ei fam, Ceridwen, yn ceisio ennill lle i'w mab anffodus yn y byd trwy ferwi cymysgedd hud a lledrith mewn pair "am ddiwrnod a blwyddyn". Byddai'r tri defnyn cyntaf yn rhoi iddo wybodaeth am bopeth a fu, y sydd ac a fydd, ond maent yn tasgu ar fawd Gwion Bach (Taliesin), a osodwy i ofalu am y pair, ac ef sy'n cael y wybodaeth yn lle Morfran. Mewn un fersiwn o Hanes Taliesin mae gan Morfran frawd o'r enw Afagddu, ond cymysgedd sydd yn y testun a gellir derbyn mai math o lysenw ar Morfran yw Afagddu, am ei fod mor hyll (ei chwaer Creirwy, mewn cyferbyniaeth, yw'r "ferch harddaf yn y byd").
Cyfeirir at Morfran mewn dau o Drioedd Ynys Prydain. Mae'n un o 'Dri Ysgymydd Aerfau Ynys Prydain', gyda Gilbert mab Cadgyffro a Gwgon Gleddyfrudd, ac mae'n berchen un o 'Dri Gordderchfarch' yr ynys, sef Gwelwgan Gohoywgain.
Sang Pencerah
Ffilm ddrama am berson nodedig gan y cyfarwyddwr Hanung Bramantyo yw Sang Pencerah a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd gan Raam Punjabi yn Indonesia. Cafodd ei ffilmio yn Indonesia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Indoneseg a hynny gan Hanung Bramantyo.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Zaskia Adya Mecca, Giring Ganesha, Slamet Rahardjo a Lukman Sardi. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,500 o ffilmiau Indoneseg wedi gweld golau dydd. Faozan Rizal oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Wawan I. Wibowo sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hanung Bramantyo ar 1 Hydref 1975 yn Yogyakarta. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1998 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Jakarta Institute of Arts.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hanung Bramantyo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Newton Bromswold
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Newton Bromswold. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gogledd Swydd Northampton. Saif oddeutu 1.9 milltir (3.1 km) i'r dwyrain o Rushden, yn agos iawn i'r ffin gyda Swydd Bedford.
Stormy
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Lew Landers yw Stormy a gyhoeddwyd yn 1935. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Stormy ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Heinz Eric Roemheld.
Fireo trydarol
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Fireo trydarol (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: fireod trydarol) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Vireo gilvus; yr enw Saesneg arno yw Warbling vireo. Mae'n perthyn i deulu'r Fireod (Lladin: Vireonidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Stormy
Y prif actor yn y ffilm hon yw Noah Beery Jr.. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Burras
Pentrefan yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Burras. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Wendron.
Stormy
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Mutiny on the Bounty sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Richard Fryer oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Murray Seldeen sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lew Landers ar 2 Ionawr 1901 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Palm Desert ar 10 Medi 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1913 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Fireo trydarol
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn V. gilvus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Teulu
Mae'r fireo trydarol yn perthyn i deulu'r Fireod (Lladin: Vireonidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Blodau Cerdd
bawd|Y 3ydd mewn cyfres o saith (1852) Cylchgrawn cerddorol ar gyfer pobl ifanc yr Ysgolion Sul oedd Blodau Cerdd (1852-1853), a byddai'n cynnwys gwersi cerddorol a thonau. Er iddo gael derbyniad fel y cylchgrawn cerddorol cyntaf yn y Gymraeg, yn dechnegol llyfr wedi ei gyhoeddi mewn saith rhan ydoedd. Golygwyd y cylchgrawn gan y cerddor, John Roberts (Ieuan Gwyllt, 1822-1877). Rhagflaenwyd ef gan Y Cerddor Eglwysig (1846 & 1847) a gyhoeddwyd gan John a Richard Mills, Llanidloes, ac fe'i dilynwyd gan Ceinion Cerddoriaeth, 2 Gyf (1852-1856) o waith Thomas Williams, Llanidloes.
Burraton
Ardal faestrefol yn Saltash, Cernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Burraton. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil St Dominic.
Stamford, Connecticut
Dinas yn nhalaith Connecticut, Unol Daleithiau America, sy'n ddinas sirol Fairfield County, yw Stamford. Mae gan Stamford boblogaeth o 122,643. ac mae ei harwynebedd yn 134.9 km². Cafodd ei sefydlu (neu ei ymgorffori) yn y flwyddyn 1641.
Teresa Pągowska
Arlunydd benywaidd o Wlad Pwyl oedd Teresa Pągowska (12 Mehefin 1926 - 7 Chwefror 2007).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yng Ngwlad Pwyl.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
B.A. Pass
Ffilm erotig Hindi o India yw B.A. Pass. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Alokananda Dasgupta.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Llanfrechfa
Pentref a phlwyf ym mwrdeistref sirol Torfaen yw Llanfrechfa. Fe'i lleolir tua 5 milltir i'r gogledd o ddinas Casnewydd a thua 2 filltir i'r dwyrain o dref Cwmbrân.
Drws Arall i'r Coed
Casgliad o bum drama fer gan Gwyneth Glyn Evans, Eurgain Haf Evans, Dyfrig Jones, Caryl Lewis a Manon Wyn yw Drws Arall i'r Coed. Sherman Cymru a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2005. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Llanfrechfa
250px|dim|bawd|Eglwys yr Holl Saint, Llanfrechfa
Drws Arall i'r Coed
Disgrifiad byr
Casgliad o bum drama fer gan bum dramodydd ifanc yn delio gyda gwahanol agweddau ar y berthynas gymhleth rhwng dyn a dynes, pob un o'r dramâu wedi cael ei hysbrydoli gan dirlun coediog.
Botwm Crys yn cadw lle
Llanfrechfa
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Livet i Finnskogarna
Y prif actor yn y ffilm hon yw Calle Jularbo.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1947. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Out of the Past sy’n ffilm am dditectif breifat yn newid ei waith, gan Jacques Tourneur. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Erik Blomberg oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ivar Johansson sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ivar Johansson ar 20 Tachwedd 1889 yn Sweden a bu farw yn Hedvig Eleonora församling ar 14 Chwefror 2013.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ivar Johansson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Griffithstown
250px|bawd|Amgueddfa Reilffordd Griffithstown. Pentref ym mwrdeistref sirol Torfaen yw Griffithstown (ymddengys nad oes enw Cymraeg am y pentref ). Erbyn heddiw mae'n un o faesdrefi Pont-y-pŵl. Fe'i lleolir tua milltir i'r de-orllewin o'r dref honno ar y ffordd i Gwmbrân.
O Sonho De Inacim
Ffilm ddrama yw O Sonho De Inacim a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Griffithstown
Ceir Amgueddfa Reilffordd yn y pentref.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
O Sonho De Inacim
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
House of Bamboo
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Samuel Fuller yw House of Bamboo a gyhoeddwyd yn 1955. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Tokyo a chafodd ei ffilmio yn Japan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Harry Kleiner a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Leigh Harline. Dosbarthwyd y ffilm gan 20th Century Studios a hynny drwy fideo ar alwad.
Harmar Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
House of Bamboo
Y prif actorion yn y ffilm hon yw DeForest Kelley, Yoshiko Yamaguchi, Samuel Fuller, Robert Ryan, Robert Stack, Sessue Hayakawa, Cameron Mitchell, Brad Dexter, Harry Carey a Sandro Giglio. Mae'r ffilm House of Bamboo yn 102 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1955. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rebel Without a Cause sy’n ffilm glasoed gan y cyfarwyddwr ffilm oedd Nicholas Ray. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Joseph MacDonald oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan James B. Clark sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Harmar Township, Pennsylvania
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Harmar Township, gan gynnwys:
House of Bamboo
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Samuel Fuller ar 12 Awst 1912 yn Worcester, Massachusetts a bu farw yn Hollywood ar 8 Mawrth 2001. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1936 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Samuel Fuller nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
System of a Down
Band roc o Galiffornia, yr Unol Daleithiau (UDA) yw System of a Down. Mae gan y band bedwar aelod: Serj Tankian (prif leisydd, allweddellau), Daron Malakian (llais, gitâr), Shavo Odadjian (gitâr fâs) a John Dolmayan (drymiau). Maent i gyd o dras Armenaidd. Mae eu cerddoriaeth yn cymysgu metel trwm gydag elfennau o roc caled, roc pync, canu gwerin a jazz. Yn aml, mae eu caneuon yn sôn am bynciau gwleidyddol fel y Rhyfel yn erbyn Terfysgaeth a hil-laddiad yr Armeniaid. Rhyddhawyd eu halbwm cyntaf System of a Down yn 1999. Cyrhaeddodd llwyddiant masnachol yn 2001 gyda'u hail albwm Toxicity a'r sengl "Chop Suey!".
Chikashi Masuda
Pêl-droediwr o Japan yw  (ganed 19 Mehefin 1985). Cafodd ei eni yn Miyazaki a chwaraeodd unwaith dros ei wlad.
Brwydr Crug Mawr
Ystyrir Brwydr Crug Mawr, a ymladdwyd ar 10 Hydref 1136, yn un o brif fuddugoliaethau Cymru; roedd yn rhan o ymdrech y Cymry i adfeddiannu Ceredigion, oedd wedi ei chipio am gyfnod byr gan yr Anglo-Normaniaid. Lladdwyd rhwng 300 a 3,000 o Anglo-Normaniaid. Saif Crug Mawr tua 3 km i'r gogledd-ddwyrain o Aberteifi.
bawd|310px|dim|Lleoliad Brwydr Crug Mawr
Cora marina
Mursen yn nheulu'r Polythoridae yw'r Cora marina sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Cora.
Brwydr Crug Mawr
Bu farw Harri I, brenin Lloegr ar 1 Rhagfyr 1135 a chafwyd cyfnod a elwir yn Saesneg yn 'Gyfnod yr Anarchiaeth', pan oedd Lloegr mewn dipyn o anhrefn. Manteisiodd y Cymry ar hyn a dechreuodd gwrthryfel Gymreig 1136 yn erbyn y Normanaid yn ne Cymry pan enillodd y Cymry fuddugoliaeth ar 1 Ionawr 1136, gan ladd tua 500 o Normaniaid mewn brwydr rhwng Llwchwr ac Abertawe. Yna, lladdwyd yr arglwydd Normanaidd Richard Fitz Gilbert de Clare, dri mis wedyn, mewn rhagod yng Nghoed Gwryne ger y Fenni; fe'i lladdwyd gan wŷr Iorwerth ab Owain, ŵyr Caradog ap Gruffydd. Brwydr Crug Mawr, a ymladdwyd yn Hydref y flwyddyn honno oedd y drydedd fuddugoliaeth. Yn filitariadd, yn ôl ymchwiliad 2009 i'r ffynonellau gwreiddiol, mae i'r frwydr hon 'arwyddocâd eithriadol' oherwydd cryfder y fyddin Gymreig - y mwyaf ers buddugoliaeth Cadwgan ap Bleddyn yng Nghoed Yspwys yn 1093.
Cora marina
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Brwydr Crug Mawr
Disgrifiodd Gerallt Gymro garnedd ar gopa Crug Mawr o gofio'r frwydr. Ceir cofnod o'r garnedd hon ar fap 1810 yr OS ond diflanod erbyn 1888, o bosib oherwydd aredig y tir neu fwyngloddio. Yn 1810 ysgrifennodd Samuel Meyrick fod y garnedd yn dal yno; ceir cofnod ohoni hyd at ganol y 19g. Nid ar chwarae bach mae hepgor tystiolaeth Gerallt mai yma oedd lleoliad y frwydr; dylid cofio i'w dad William fitz Odo de Barri fod yno'n filwr a dau o'i ewyrthod: Maurice a William fitz Gerald. Ceir bryncyn arall 300m i'r gogledd o Grug Mawr (a elwir mewn dogfennau Saesnig yn 'Banc-y-Warren'), sef 'Cnwc y Saeson', ac sydd o bosib â chysylltiad â'r frwydr.
Digwyddiadau'n arwain tuag at y frwydr
Cyfeirir at y frwydr yn nhestun Peniarth MS 20 o Frut y Tywysogion fel 'y Sadwrn Du' ac yn Annales Cambriae fel Blake Saterndey. Noda Chronicle of John of Worcester i'r frwydr ddigwydd 'yn yr ail wythnos o Hydref, 1136', h.y. 10 Hydref.
Ymatebodd Gwynedd i'r gwrthryfel drwy yrru byddin dan arweiniad Owain Gwynedd a Cadwaladr ap Gruffudd, meibion y Brenin Gruffudd ap Cynan, i Geredigion. Cipiasant nifer o gestyll Ceredigion, gan gynnwys Castell Aberystwyth, Castell Dineirth (SN 4949 6237) a Chaerwedros (SN 3761 5577), cyn dychwelyd adref gyda'r ysbail. Tua Gŵyl Sant Mihangel ymosodasant ar Geredigion eto, a gwnaethant gynghrair gyda Gruffydd ap Rhys, Tywysog Deheubarth. Ymdeithiodd byddin Gwynedd a Deheubarth tuag Aberteifi a oedd yn ôl Brut y Tywysogion "yn cynnwys cannoedd o wŷr meirch"; ymhlith capteiniaid y fyddin Gymreig roedd Madog ap Idnerth, arglwydd Cynllibwg a Hywel ap Maredudd o Gantref Bychan a'i ddau fab Maredudd a Rhys ap Hywel). Gruffydd ap Rhys oedd prif arweinydd y fyddin.
Tam-Lin
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Roddy McDowall yw Tam-Lin a gyhoeddwyd yn 1970. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Tam-Lin ac fe’i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Cafodd ei ffilmio yn Pinewood Studios. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan William Spier a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Stanley Myers.
Brwydr Crug Mawr
Digwyddiadau'n arwain tuag at y frwydr
Ger Crug Mawr, ddwy filltir y tu allan i Aberteifi, wynebwyd y Cymry gan fyddin o Anglo-Normaniaid, gan gynnwys milwyr Richard de Clare, meibion Gerald of Windsor a holl arglwyddiaethau Normanaidd De Cymru a nifer o Fflemiaid. Arweiniwyd y llu, o dros 3,000, gan Robert fitz Martin, arglwydd Cemais; Robert fitz Stephen, cwnstabl Castell Aberteifi; a William a Maurice fitz Gerald, ewythrod Gerallt o Windsor.
Tam-Lin
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ava Gardner, Sinéad Cusack, Ian McShane, Joanna Lumley, Stephanie Beacham, Richard Wattis, Bruce Robinson a Cyril Cusack.
Brwydr Crug Mawr
Y frwydr
Yn ôl y cofnod manwl Anglo-Normanaidd Gesta Stephani, a sgwennwyd yn y 1140au disgrifir i'r fyddin Gymreig:
Tam-Lin
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Roddy McDowall ar 17 Medi 1928 yn Llundain a bu farw yn Studio City ar 29 Mehefin 1982. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1938 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Brwydr Crug Mawr
Y frwydr
A'r Gesta Stephani rhagddo i nodi i'r frwydr ddigwydd ger y bont dros Afon teifi a ddymchwelwyd o ganlyniad i'r frwydr a noda ymhellach:
Tam-Lin
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Roddy McDowall nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Brwydr Crug Mawr
Y frwydr
Ceir cerdd o waith Cynddelw Brydydd Mawr (fl. c. 1155-1200) ac a sgwennwyd rhwng 1157 a 1167 o'r enw Arwyrain Owain Gwynedd a gyfansoddwyd rhwng 1157 a 1167 sy'n cyfeirio at y frwydr.
Maint y byddinoedd
Cofnodir yn Peniarth MS 20 a fersiwn RBH o'r Brut fod byddinoedd Owain ac Cadwaladr, yn unig, yn cynnwys a numerous army of picked warriors, about 6,000 fine infantry and 2,000 mailed horsemen most brave and ready for battle, ond ni sonir am y rhan arall o'r fyddin Gymreig. Yn ôl Gesta Stephani, roedd y fyddin Anglo-Normanaidd yn cynnwys three thousand, including footsoldiers (ad tria milia cum peditum).
Lladdwyd o amglych teir mil o Anglo-Normaniaid yn ôl Peniarth MS 20 a fersiwn RBH o'r Brut, ond dywed Cynddelw mai trychant celain (300) oedd y nifer. Rhaid nodi felly i rhwng 300 a 3,000 gael eu lladd.
Wedi'r frwydr
Daeth Ceredigion yn rhan o Deyrnas Gwynedd am gyfnod wedi'r frwydr hon, nes i Rhys ap Gruffydd, tywysog Deheubarth, ei hawlio flynyddoedd yn ddiweddarach. Cafwyd hyd i nifer o benglogau yn y 1900au ger pont Aberteifi, gydag olion bwyelli arnynt.
Buryas Bridge
Pentref yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Buryas Bridge (Cernyweg: Nansberres). Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Madron.
Y Lluman Glas
Gwelir defnydd helaeth ohoni mewn baneri hen drefedigaethau Prydain - boed yn wledydd neu'n daleithiau o fewn y gwledydd hynny e.e. taleithiau Canada ac thaleithiau Awstralia.
Teuflisches Komplott
Y prif actor yn y ffilm hon yw Steven Bauer.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1992. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Reservoir Dogs sef ffilm noir am ladrad gan Quentin Tarantino.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bill L Norton ar 13 Awst 1943.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bill L. Norton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gwybedog Yucatan
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Gwybedog Yucatan (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: gwybedogion Yucatan) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Myiarchus yucatanensis; yr enw Saesneg arno yw Yucatan flycatcher. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. yucatanensis, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Teulu
Mae'r gwybedog Yucatan yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Dos Pistolas Gemelas
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Rafael Romero Marchent yw Dos Pistolas Gemelas a gyhoeddwyd yn 1966. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen a'r Eidal. Cafodd ei ffilmio yn Almería. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Giovanni Simonelli a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Gregorio García Segura.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Giacomo Furia, Sean Flynn, George Rigaud, Beny Deus, Renato Baldini, José Orjas a Guillermo Méndez. Mae'r ffilm Dos Pistolas Gemelas yn 84 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1966. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Good, the Bad and the Ugly sef ffilm gomedi gowboi gan Sergio Leone. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Daniele Alabiso sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rafael Romero Marchent ar 3 Mai 1926 ym Madrid a bu farw yn yr un ardal ar 25 Gorffennaf 2020. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1946 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rafael Romero Marchent nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cora modesta
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Lleucu Llwyd
Lleucu Llwyd, yn ôl traddodiad, oedd cariad y bardd Llywelyn Goch ap Meurig Hen (fl. 1350 - 1390). Canodd y bardd un o'r cerddi enwocaf yn llenyddiaeth Gymraeg iddi pan fu farw, sef Marwnad Lleucu Llwyd.
Ychydig a wyddys amdani er ei bod mor enwog. Yn ôl y fawrnad, merch o Bennal, rhwng Machynlleth ac Aberdyfi, oedd Lleucu:
Roedd hi'n wraig briod pan fu farw ond mae ansicrwydd am y dystiolaeth ynghylch ei gŵr: un Dafydd Ddu o Gymer (ger Abaty Cymer) yn ôl un ffynhonnell, Ieuan Ddu o'r Gydros yn ôl un arall a nodir gan Gruffudd Hiraethog yn yr 16g. Yn ôl Gruffudd cafodd fab o'r enw 'Y Coch'.