cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Afon
Mytholeg a chrefydd
Yn aml ystyrid tarddiad afon yn sanctaidd – yn enwedig os codai o ffynnon, e.e. Sequana oedd duwies y ffynnon o'r hon y ffrydiai afon Seine ym Mwrgwyn (Burgundy). Yno parhaodd adeiladwaith helaeth yn dyddio o'r cyfnodau Celtaidd a Rhufeinig a chanfyddwyd llawer o fodelau pren a aberthwyd iddi yn cynrychioli anifeiliaid a phobl y dymunid i'r dduwies eu hiachau.
Ystyrid llif yr afon yn gyfrwng i olchi ymaith bechodau a dyma, efalli'r sail i fedyddio pobl mewn afon. Mae'r Ganges yn aruthrol bwysig i'r Hindwiaid i gario llwch y meirwon i fyd gwell. Ymddengys mai syniad tebyg oedd y tu ôl i'r arfer o grogi pen dafad a ddioddefai o'r 'bendro' ar gangen uwchben yr afon yng Nghwm Pennant rai blynyddoedd yn ôl – er mwyn i'r afon waredu'r afiechyd o'r cwm a'i gario i rywle arall!
Gall afonydd fod yn ffiniau pwysig yn ogystal, e.e. yn ddaearyddol rhwng dau lwyth; rhwng dwy elfen sef aer a dŵr, a rhwng dau fyd sef y byd daearol ac Annwfn – yr arall-fyd.
Yn naturiol, os oedd afon yn ffin diriogaethol, yna roedd y mannau croesi yn llefydd pwysig yn ogystal. Yn y Mabinogi, mewn rhyd yn afon Cynfal y lladdodd Gronw Pebr Lleu Llaw Gyffes, ac yno hefyd yr atgyfododd Lleu a lladd Gronw - yn yr un lle. Nepell oddi yno y bu'r frwydr, yn y Felenrhyd, pan laddwyd Pwyll Pendefig Dyfed gan Gwydion y lleidr moch. Yn Llyfr Du Caerfyrddin a'r Triawdau sonnir am Cynon, oedd yn un o'r fintai yrrwyd i ddial am ladd Elidir Mwynfawr o'r Hen Ogledd gan wŷr Arfon ger afon Rheon. Chafodd Cynon fawr o hwyl arni chwaith ac fe'i lladdwyd ac fe'i claddwyd yntau ger "Rheon Ryd".
Neo-realaeth (damcaniaeth cysylltiadau rhyngwladol)
Damcaniaeth ym maes cysylltiadau rhyngwladol yw neo-realaeth neu realaeth adeileddol sydd yn ddatblygiad o'r traddodiad realaidd. Dyma adwaith gan ysgolheigion cysylltiadau rhyngwladol i'r feirniadaeth ar realaeth, yn enwedig realaeth glasurol, a wnaed gan ddamcaniaethwyr rhyddfrydol yn y 1960au a'r 1970au. Ymdrech ydyw i addasu syniadaeth realaidd glasurol at ieithwedd a methodoleg gwyddorau cymdeithas modern ac i ymateb i'r sialens a gyflwynwyd gan y rhyddfrydwyr.
Gwastad
Mae Gwastad yn gopa mynydd a geir rhwng Castell-nedd a Chas-gwent;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 504 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Cordanagr penllwyd
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn H. reyi, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Gwastad
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Dewey. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 551 metr (1808 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 10 Mawrth 2007.
Cordanagr penllwyd
Teulu
Mae'r cordanagr penllwyd yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Krasj
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood.
Llygatgoch ysgwyddwyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Llygatgoch ysgwyddwyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llygatgochion ysgwyddwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Pyriglena leucoptera; yr enw Saesneg arno yw White-shouldered fire-eye. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Morgrug (Lladin: Formicariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Krasj
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anders Budtz Jørgensen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llygatgoch ysgwyddwyn
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. leucoptera, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r llygatgoch ysgwyddwyn yn perthyn i deulu'r Adar Morgrug (Lladin: Formicariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Neo-realaeth (damcaniaeth cysylltiadau rhyngwladol)
Testun arloesol neo-realaeth ydy'r gyfrol Theory of International Politics (1979) gan Kenneth Waltz. Ymwrthodai â'r traddodiad realaidd clasurol gan hepgor y cyfeiriadau at natur ddynol a'r tybiaethau metaffisegol sydd yn nodweddu gwaith Hans Morgenthau. Ceisiodd Waltz ail-osod y ddamcaniaeth realaidd ar sylfaen wyddonol, ac wrth graidd hon oedd damcaniaeth systemig yn hytrach na rhydwythiaeth, gan ddadlau taw anllywodraeth y system ryngwladol sydd yn arwain at ddosbarthiad grym ac yn esbonio penderfyniadau ar y lefel ryngwladol. Testun sylw neo-reolaeth felly yw'r holl system o gysylltiadau rhyngwladol, ac nid "unedau" o gategoreiddio (er enghraifft, gwladwriaethau awtocrataidd a gwladwriaethau democrataidd).
Mae neo-reolaeth yn wahanol i realaeth glasurol mewn dwy brif ffordd. Yn gyntaf, o ran ei methodoleg, ailgyflunir y ddamcaniaeth realaidd yn nhermau dulliau modern gwyddorau cymdeithas, gan dynnu'n enwedig ar ddisgyblaeth micro-economeg. Yn ail, nodweddir neo-realaeth gan ei dealltwriaeth o lefelau dadansoddi. Cyflwynodd Waltz y cysyniad hwn ynghynt yn ei lyfr Man, the State and War (1959), a bathwyd y term "lefel dadansoddi" gan J. David Singer yn ei adolygiad o'r gyfrol honno yn y cyfnodolyn World Politics. Disgrifiodd Waltz tair delwedd wrth geisio esbonio achosion rhyfel: yr unigolyn, lle bo natur ddynol yn achosi rhyfel; y wladwriaeth, lle bo systemau llywodraethol neu sefyllfaoedd gwleidyddol o fath arbennig yn achosi rhyfel; a'r system ryngwladol, lle bo rhyfel yn sefydliad cymdeithasol anochel o ganlyniad i anllywodraeth fyd-eang. Yn ei waith diweddarach, wrth gyfundrefnu'r ddamcaniaeth neo-realaidd, ystyriai Waltz yr hen ddadleuon realaidd ynghylch sefydliadau gwladol, diplomyddiaeth a gwladweinyddiaeth, a morâl cenedlaethol yn amherthnasol bellach. Lluniodd gysyniadaeth o wladwriaethau fel gweithredyddion rhesymol sydd yn gweithredu yn ôl arferion a disgwyliadau'r system ryngwladol, a bod y drefn honno yn cyfeirio gwladwriaethau at batrymau ymddygiad tebyg. Yn ganolog i hyn oll, fel meddai'r realwyr clasurol, mae grym. Dadleuai Waltz hefyd taw'r drefn ddeubegwn ydy'r cydbwysedd grym sefydlocaf posib.
Dylanwadodd gwaith Waltz yn gryf ar ddisgyblaeth cysylltiadau rhyngwladol a rhoddwyd er enw neo-realaeth ar ddadleuon ac dehongliadau a oedd yn adlewyrchu ei syniadaeth. Ers diwedd y 1970au, dyma un o'r prif ddamcaniaethau a ddefnyddir gan ysgolheigion i ymdrin â chysylltiadau rhyngwladol, ac roedd dadleuon rhwng neo-realwyr a neo-ryddfrydwyr yn flaenllaw yn y maes yn y 1980au a'r 1990au. Mabwysiadwyd dulliau a thybiaethau Waltz gan nifer o ysgolheigion, hyd yn oed y rhai oedd yn anghytuno â'i ddamcaniaeth ynghylch cydweithio dan anllywodraeth, a elwir ysgol sefydliadaeth neo-ryddfrydol. Bu hollt rhwng y neo-realwyr eu hunain, wrth i'r realwyr "ymosodol" wyro oddi ar syniadaeth "amddiffynnol" Waltz ynghylch cydbwysedd grym rhyngwladol. Tra bo neo-realaeth amddiffynnol yn rhagweld cydbwysedd sefydlog yn y system ryngwladol wrth i wladwriaethau geisio diogelwch, dadleuai'r neo-realwyr ymosodol bod gwladwriaethau yn tueddu i gynyddu grym ar draul diogelwch, a bod hynny'n gwneud y byd yn ansefydlocach. Mae'r neo-ryddfrydwyr ac eraill yn beirniadu neo-realaeth am esgeuluso meysydd hanes, cymdeithaseg, ac athroniaeth ac am honni seiliau gwyddonol iddi, ac yn ei chyhuddo o fod yn ffurf ar rydwythiaeth ddadansoddol. Er gwaethaf, mae'n parhau yn ddamcaniaeth hynod o ddylanwadol ym maes cysylltiadau rhyngwladol, er nad yw wedi llwyr addasu at ddatblygiadau mawr yn y system ryngwladol ers cyhoeddi Theory of International Politics, megis diwedd y Rhyfel Oer a globaleiddio.
Afon
Mytholeg a chrefydd
Ar bont y pentre, adeg Ffair Llanllyfni, a llawer pont arall mewn sawl pentre arall, y casglai'r gweision adeg Ffeiriau Glanmai a Glangaea i gyflogi i ffermydd y fro. Ac ar ambell bont hynafol, e.e. Pont Dol-y-moch, ym Mhlwy Ffestiniog, fe welir ôl troed wedi ei gerfio ar un o lechi canllaw'r bont. Arferai rhywun a oedd ar fin ymfudo wneud hyn, er mwyn sicrhau lwc dda i'w gamre ar y daith.
Mord in Rio
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Horst Hächler yw Mord in Rio a gyhoeddwyd yn 1963. Fe'i cynhyrchwyd gan Ernst von Theumer yn yr Almaen. Lleolwyd y stori yn Rio de Janeiro. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg.
Afon
Mytholeg a chrefydd
Delwedd adnabyddus o afon fel y ffin rhwng y byd hwn a'r nesa yw honno yn chwedloniaeth Groeg, o ddyn y fferi yn rhwyfo eneidiau'r meirwon ar draws afon Styx i'r byd nesa. Yn chwedloniaeth y Celtiaid mae'r rhwyfwr yn fwy tebygol o rwyfo'r eneidiau i ynys hudol yn y gorllewin (ynys y meirw, Afallon neu Tir na Nog). Yn y gorllewin, wrth gwrs, y machluda'r haul – sydd hefyd yn arwyddo machludiad bywyd yr ymadawedig.
Mord in Rio
Mae'r ffilm Mord in Rio yn 96 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Jarní Povětří
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Ladislav Helge yw Jarní Povětří a gyhoeddwyd yn 1961. Fe'i cynhyrchwyd yn Tsiecoslofacia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieceg a hynny gan Jan Otčenášek a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Svatopluk Havelka.
Mord in Rio
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1963. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd From Russia with Love sef yr ail ffilm yn y gyfres James Bond. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Kurt Hasse oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Jarní Povětří
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jan Pohan, Václav Mareš, Karel Höger, Felix le Breux, Jan Schmidt, Libuše Švormová, Václav Lohniský, Arnošt Faltýnek, Zdeněk Hess, Blanka Bohdanová, Dalimil Klapka, Ivan Mistrík, Ivan Růžička, Jan Skopeček, Jiří Vala, Josef Šulc, Marie Vášová, Miloš Hlavica, František Šlégr, Stanislav Bruder, Jiří Valenta, Vladimír Huber, Josef Koza, Jaromír Borek, Ladislav Kulhánek, Vladimír Tomeš, Zdeňka Černá, Rudolf Horák, Zdeněk Řehoř ac Iva Janžurová. Mae'r ffilm Jarní Povětří yn 104 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o cymhareb yr Academi.
Mord in Rio
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Horst Hächler ar 12 Mawrth 1926 yn Hamburg. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1948 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Jarní Povětří
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1961. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Breakfast at Tiffany's sy’n glasur o ffilm, yn gomedi rhamantus gan Blake Edwards ac yn addasiad o lyfr o’r un enw. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,350 o ffilmiau Tsieceg wedi gweld golau dydd. Josef Novotný oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Mord in Rio
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Horst Hächler nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Jarní Povětří
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ladislav Helge ar 21 Awst 1921 yn Prag a bu farw yn yr un ardal ar 26 Rhagfyr 2005. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1954 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ladislav Helge nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
A Lad An' a Lamp
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1932. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Tarzan The Ape Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Art Lloyd oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Richard C. Currier sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert F McGowan ar 11 Gorffenaf 1882 yn a bu farw yn Santa Monica ar 3 Mehefin 1965. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1921 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert F. McGowan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
State of Denial
Ffilm am LGBT yw State of Denial a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Crug Moel y Plas
Crug crwn a godwyd gan bobl Oes Newydd y Cerrig neu Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crug Moel y Plas, ar gopa Moel y Plas yng nghymuned Llanarmon-yn-Iâl, Sir Ddinbych;. Mae ei ddiamedr yn 10 metr a'i uchder bron yn fetr ac fe'i lleolwyd ar gopa'r mynydd o'r un enw.
Cofrestrwyd y crug hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: DE062. Ceir bron i 400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb.
Codwyd crugiau crynion yn gyntaf tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd Oes yr Efydd (tua 600 C.C.) gyda'r mwyafrif ohonyn nhw'n cael eu codi rhwng 2400 - 1500 C.C.
Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu: Moelydd cyfagos:
Mwg y Pentrefi
Cyfrol o gerddi gan D.Ll. Carrellio-Morgan yw Mwg y Pentrefi. Gwasg Cambria a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1983. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Casgliad o ysgrifau, epigramau a cherddi sy'n darlunio cymuned bentrefol ac yn ceisio'i chadw'n fyw.
Jane Edwards
Mae'n enedigol o Niwbwrch, Ynys Môn. Bu'n gweithio fel athrawes cyn ymddeol. Enillodd nifer o wobrau, yn cynnwys cystadleuaeth y nofel yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Llanelli 1962 am Dechrau Gofidiau a Gwobr Tir na n-Og, 1978 am Miriam.
Emrallt berylaidd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Emrallt berylaidd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: emralltau berylaidd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Amazilia beryllina; yr enw Saesneg arno yw Berylline hummingbird. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae) sydd yn urdd y Apodiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. beryllina, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.
Teulu
Mae'r emrallt berylaidd yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Helmut Berger, Actor
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Andreas Horvath yw Helmut Berger, Actor a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstria. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Helmut Berger. Mae'r ffilm Helmut Berger, Actor yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andreas Horvath ar 25 Awst 1968 yn Salzburg.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andreas Horvath nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Westbrook, Connecticut
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Westbrook, gan gynnwys:
Enoch, Utah
Dinas yn, yn nhalaith Utah, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Enoch, gan gynnwys:
Nebuchadnesar
Gallai Nebuchadnesar (neu Nebuchadnezzar, Nebuchadrezzar a ffurfiau cyffelyb) gyfeirio at un o sawl un o frenhinoedd Babilon.
Gallai gyfeirio hefyd at:
St. Johns, Michigan
Dinas yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn St. Johns, gan gynnwys:
Hatfield Heath
Pentref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy Hatfield Heath. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Uttlesford.
Nenjam Marappathillai
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr K. Selvaraghavan yw Nenjam Marappathillai a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg a hynny gan K. Selvaraghavan a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Yuvan Shankar Raja.
Y prif actor yn y ffilm hon yw S. J. Surya. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd. Arvind Krishna oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Prasanna GK sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm K Selvaraghavan ar 5 Mawrth 1975 yn Chennai. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2003 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd K. Selvaraghavan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
I Due Crociati
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Giuseppe Orlandini yw I Due Crociati a gyhoeddwyd yn 1968. Fe'i cynhyrchwyd gan Fulvio Lucisano yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Dino Verde a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Lallo Gori.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Janet Ågren, Marco Tulli, Franco Franchi, Ciccio Ingrassia, Fabio Testi, Ignazio Leone, Nino Fuscagni, Alba Maiolini, Fiorenzo Fiorentini, Furio Meniconi, Umberto D'Orsi a Pietro Ceccarelli. Mae'r ffilm I Due Crociati yn 100 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1968. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 2001: A Space Odyssey sef ffilm wyddonias gan Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. Franco Delli Colli oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Giuseppe Orlandini ar 1 Ionawr 1922 yn Fflorens. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1940 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Giuseppe Orlandini nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pistvakt
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Stephan Apelgren yw Pistvakt a gyhoeddwyd yn 2005. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Pistvakt ac fe’i cynhyrchwyd yn Sweden. Lleolwyd y stori yn Svartlien. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Lars Lundström.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Lennart Jähkel.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Hoyte van Hoytema oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. Mae'r ffilm hon wedi'i seilio ar waith cynharach, Pistvakt, sef cyfres deledu Stephan Apelgren.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Stephan Apelgren nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ceridwen
Cymeriad chwedlonol Gymreig yw Ceridwen. Mae hi'n cael ei chysylltu â'r Taliesin chwedlonol (a adnabyddir fel 'Gwion Bach' yn rhan gyntaf y chwedl) yn y chwedl Hanes Taliesin. Yn y chwedl honno, mae hi'n wyddones sy'n byw ar lan Llyn Tegid ac yn wraig i Tegid Foel. Yn ôl rhai dehonglwyr myth, gellid ei hystyried yn agwedd ar y Fam-dduwies ac mae'n bosibl fod ei gwreiddiau'n gorwedd yn y cyfnod cyn dyfodiad y Celtiaid i Brydain. Yn y Traddodiad Barddol Cymreig, Pair Ceridwen yw ffynhonnell yr Awen a phob Gwybodaeth.
Etymoleg
Y ffurf gynnar ar ei henw, a geir mewn testun yn Llyfr Du Caerfyrddin, oedd Cyrridfen (o cyrrid- "rhywbeth cam"? + ben "gwraig, benyw"). Ond mae gwen yn yr hen ystyr "sanctaidd, dwyfol", yn elfen gyffredin mewn enwau santesau Cymreig (Gwenffrewi, Dwynwen, er enghraifft) ac enwau duwiesau a chymeriadau chwedlonol fel Gwenhwyfar a Branwen. Rhydd Rachel Bromwich "teg ac annwyl" fel ystyr yr enw Ceridwen. Yn ôl pob tebyg, roedd Ceridwen yn dduwies Geltaidd yn wreiddiol, cyn droi'n ffigwr llên gwerin.
Y chwedl
300px|bawd|Ceridwen yn berwi'r perlysiau yn y pair, gyda Gwion Bach o'i blaen a Thegid Foel yn y cefndir (llun: J. E. C. Williams, tua 1900) Yn y chwedl Hanes Taliesin (neu Ystoria Taliesin ), mae Ceridwen yn wraig i Degid Foel ac yn byw ym Mhenllyn ar lan Llyn Tegid (ger Y Bala heddiw). Fe'i cysylltir â dŵr a pherlysiau "rhinweddol" (h.y. sy'n iachau neu sy'n gysylltiedig â grymoedd hud a lledrith). Mae hi'n berwi'r llysiau mewn pair "am undydd a blwyddyn" ar lan y llyn ar gyfer ei mab Morfran (a lysenwir 'Afagddu' am ei fod mor hyll). Yn ogystal mae ganddi ferch hardd o'r enw Creirwy, sy'n un o "Dair Gwenriain Ynys Brydain" yn Nhrioedd Ynys Prydain.
Ton wen leiaf
19–22 mm ydy lled ei adenydd agored ac mae'n hedfan mewn dwy genhedlaeth: rhwng Mehefin ac Awst.
Ceridwen
Y chwedl
Mae'r bortread o Geridwen yn berwi ei pherlysiau yn y pair yn debyg i'r disgrifiadau traddodiadol o wrachod (fel y tair gwrach yn Macbeth Shakespeare). Mae'n debyg mai duwies Natur gyda galluoedd creadigol a dinistriol oedd hi, fel Hecate ym mytholeg Roeg. Mae hi'n newid rhith wrth geisio dal Gwion Bach/Taliesin, gan newid yn filiast, yn iâr ac yn bysgodyn, ac mae hyn hefyd yn awgrymu ei bod yn cynrychioli Natur.
Ton wen leiaf
Prif fwyd y siani flewog ydy mwsog a dail wedi gwywo.
Ceridwen
Tystiolaeth y beirdd
Ceir sawl cyfeiriad at Bair Ceridwen yng ngwaith y beirdd Cymraeg. Cafodd Taliesin, yn ei rith chwedlonol, tair dafn o ysbrydoliaeth yr Awen ohoni, ar ddamwain. Roedd Taliesin yn cael ei weld fel tad y Traddodiad Barddol gan y beirdd. Cyfeirir at Ceridwen a'i phair, ac at y Taliesin chwedlonol fel bardd Elffin, yng ngwaith rhai o Feirdd y Tywysogion, e.e. Cynddelw Brydydd Mawr yn y 12g. Yn ogystal, ceir cyfeiriadau at Bair Ceridwen mewn rhai o'r cerddi chwedlonol a dadogir ar Daliesin yn Llyfr Taliesin. Mae'n bosibl bod rhai o'r cerddi hyn yn dyddio o tua'r 10g.
Ton wen leiaf
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Ceridwen
Dehongliadau modern
Cytunodd Syr John Rhys, yn 1878, â damcaniaeth myth yr Haul yr ysgolhaig Almaenig Max Muller, sy'n honni "mai duwiesau'r wawr yw Gwenhwyfar a Ceridwen." Yn ei lyfr dylanwadol The White Goddess ac ysgrifau eraill, ceisiodd Robert Graves weithio Ceridwen i mewn i'w gysyniad am y Dduwies Driphlyg, gan weld ynddi agwedd ddinistriol y dduwies honno.
Ton wen leiaf
Cyffredinol
Wedi deor o'i ŵy mae'r ton wen leiaf yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Ceridwen
Dehongliadau modern
Mae dilynwyr Wica yn gweld Ceridwen - weithau wrth yr enw 'Ceridwyn', nad oes sail iddi yn y traddodiad Cymreig - yn dduwies gyda'i phair yn symbol o'r egwyddor fenywaidd sanctaidd.
Emrallt mangrof
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Emrallt mangrof (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: emralltau mangrof) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Amazilia boucardi; yr enw Saesneg arno yw Mangrove hummingbird. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae) sydd yn urdd y Apodiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. boucardi, sef enw'r rhywogaeth.
Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.
Teulu
Mae'r emrallt mangrof yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Cadavre Exquis - Première Édition
Ffilm ddrama yw Cadavre Exquis - Première Édition a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Cafodd ei ffilmio ym Montréal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alexis Bélec, Annie Dufresne, Antoine Gratton, Jean-Guy Bouchard, Marc-François Blondin, Patricia Tulasne, Pierre Rivard, Pierre Verville, Sabine Karsenti ac Yann Perreau.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hindu Kush
Mynyddoedd yng ngogledd-ddwyrain Affganistan a gogledd Pacistan yw'r Hindu Kush (Perseg: هندوکش, Hindi: हिन्दु कुश). Yn ôl y daearyddwr Arabaidd Ibn Battuta (1304-1368) yn ei lyfr Teithiau yn Asia, ystyr yr enw yw "lladdwr yr Hindwaid"; pan fyddai caethweision yn cael eu dwyn o India, byddai llawer ohonynt yn marw wrth groesi'r mynyddoedd hyn. Yn ogystal â rhannau gogledd-ddwyreiniol Affganistan, mae'r Hindu Kush yn cynnwys rhan o Khyber-Pakhtunkhwa a Gilgit–Baltistan dros y ffin ym Mhacistan. Yn ddaearegol, mae'n cyfrif fel estyniad mwyaf gorllewinol mynyddoedd Pamir, cadwyn Karakoram, a'r Himalaya.
Copaon
Y copaon uchaf yw:
Swimming
Ffilm ddrama am y cyfnod glasoed yw Swimming a gyhoeddwyd yn 2000. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Swimming ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
På Med Jernskjorten
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Anders Budtz Jørgensen a Jonathan Herrik yw På Med Jernskjorten a gyhoeddwyd yn 2005. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Swimming
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lauren Ambrose, Joelle Carter, Jennifer Dundas, Anthony Ruivivar a Josh Pais.
På Med Jernskjorten
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue.
SH3GL3
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn SH3GL3 yw SH3GL3 a elwir hefyd yn SH3 domain containing GRB2 like 3, endophilin A3 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 15, band 15q25.2.
Swimming
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
SH3GL3
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn SH3GL3.
På Med Jernskjorten
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anders Budtz Jørgensen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Jönssonligan Spelar Högt
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Thomas Ryberger yw Jönssonligan Spelar Högt a gyhoeddwyd yn 2000. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Lleolwyd y stori yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Björn Gustafson.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Per Grundén, Birgitta Andersson, Johan Rabaeus, Margreth Weivers, Rolf Skoglund, Dan Ekborg, Ulf Brunnberg, Weiron Holmberg, Helge Skoog a Johan Ulveson. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Alke Brinkmann
Arlunydd benywaidd o'r Almaen yw Alke Brinkmann (g. 4 Rhagfyr 1967).
Jönssonligan Spelar Högt
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Thomas Ryberger nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Alke Brinkmann
Fe'i ganed yn Saarbrücken a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn ddinesydd o'r Almaen.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Dorry Spikes
Darlunydd o Aberystwyth ydy Dorothy Emma "Dorry" Spikes (ganed 1981).
Den Finske Præsidents Ankomst
Ffilm fud (heb sain) yw Den Finske Præsidents Ankomst a gyhoeddwyd yn 1926. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Hatfield Peverel
Pentref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy Hatfield Peverel. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Braintree.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,376.
Dorry Spikes
Dolenni Allanol
Gwefan swyddogol
Den Finske Præsidents Ankomst
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1926. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The General sef ffilm gomedi fud gan Buster Keaton a Clyde Bruckman.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pen y Castell
Mae Pen y Castell yn gopa mynydd a geir yn y Carneddau yn Eryri;. Uchder cymharol, neu "amlygrwydd" y copa, ydy 594 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Is-Hewitt a Nuttall. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 623 metr (2044 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 28 Hydref 2001.
Cymylau Gwyn
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Ladislav Helge yw Cymylau Gwyn a gyhoeddwyd yn 1962. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Bílá oblaka ac fe’i cynhyrchwyd yn Tsiecoslofacia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Slofaceg a hynny gan Juraj Špitzer a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Svatopluk Havelka.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ladislav Chudík, Václav Lohniský, Václav Matějka, Emília Došeková, Vladislav Müller, Ivan Mistrík, Július Vašek, Ondrej Jariabek, Slavo Drozd, Dušan Blaškovič, Frída Bachletová, Jozef Sorok, Jindřich Narenta a Viera Vajsová. Mae'r ffilm Cymylau Gwyn yn 97 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1962. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Dr. No a'r gyntaf yng nghyfres James Bond a'r ffilm gyntaf i serennu Sean Connery fel yr asiant cudd ffuglennol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 230 o ffilmiau Slofaceg wedi gweld golau dydd. Josef Vaniš oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ladislav Helge ar 21 Awst 1921 yn Prag a bu farw yn yr un ardal ar 26 Rhagfyr 2005. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1954 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ladislav Helge nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Byclings
Cyfrol o gerddi gan Gwilym Tudur yw Byclings. Gwasg Gwynedd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1981. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
404 CC
6ed ganrif CC - 5 CC - 4ydd ganrif CC 450au CC 440au CC 430au CC 420au CC 410au CC 400au CC 390au CC 380au CC 370au CC 360au CC 350au CC 409 CC 408 CC 407 CC 406 CC 405 CC 404 CC 403 CC 402 CC 401 CC 400 CC 399 CC
Arllechwedd
Cantref ac uned eglwysig yng ngogledd Cymru yw Arllechwedd. Roedd yn rhan o deyrnas Gwynedd yn yr Oesoedd Canol ac yn cynnwys tri chwmwd yn ei ffiniau, sef Arllechwedd Uchaf, Arllechwedd Isaf ac, yn ddiweddarach, Nant Conwy. Heddiw mae'n parhau fel uned eglwysig, sef Deoniaeth Arllechwedd, o fewn Esgobaeth Bangor.
Tirwedd a hanes
Roedd y cantref yn gorwedd i'r dwyrain o gantref Arfon rhwng Dyffryn Ogwen ac Afon Conwy. Mae hon yn ardal fynyddig a garw a ddominyddir gan gadwyn hir Y Carneddau, ond mae'n cynnwys dwy lain o dir isel ffrwythlon, y gyntaf yn wynebu Bae Conwy rhwng Bangor ac aber Afon Conwy yng nghwmwd Arllechwedd Uchaf, a'r ail ar lan Afon Conwy yng nghwmwd Arllechwedd Isaf. I'r de-orllewin ceid cwmwd Nant Conwy gyda llys yn Nhrefriw. Lleolid prif lys y cantref yn Abergwyngregyn, efallai ar safle Garth Celyn yn y pentref hwnnw. Yn ddiweddarach tyfodd yn brif lys i Wynedd gyfan yn oes Llywelyn Fawr a Llywelyn ap Gruffudd.
Mae'r cantref yn cynnwys sawl eglwys hynafol ac yn dal i fod yn uned eglwysig heddiw. Yr unig sefydliad mynachaidd o bwys oedd Abaty Aberconwy, ar safle tref Conwy heddiw, lle claddwyd Llywelyn Fawr yn 1240.
Cysylltir yr arwr traddodiadol Menwaedd o Arllechwedd â'r cantref yn un o Drioedd Ynys Prydain.
Yn unol â Statud Rhuddlan (1284), fe'i unwyd ag Arfon a Llŷn i ffurfio'r sir newydd Sir Gaernarfon. Erbyn heddiw mae rhan healeth tiriogaeth yr hen gantref yn gorwedd yn Sir Conwy, ac eithrio darn yn y gogledd-orllewin rhwng Abergwyngregyn a Bangor sy'n gorwedd yng Ngwynedd.
Guido Cavalcanti
Bardd a llenor o Eidalwr yn yr ieithoedd Eidaleg oedd Guido Cavalcanti (1258 - 1300) a aned yn Fflorens. bawd|Rime di Guido Cavalcanti, 1813
Rachel Griffiths
Actores ffilm a theledu Awstralaidd yw Rachel Anne Griffiths (ganwyd 18 Rhagfyr 1968) sydd wedi ennill gwobrau Golden Globe ac SAG, ac wedi cael ei henwebu ar gyfer Gwobrau'r Academi a Gwobr Emmy.
Bywyd cynnar
Ganwyd Griffiths yn Newcastle, De Cymru Newydd, magwyd yn Melbourne gyda'i mam, a oedd yn ymgynghorydd celf, a'i dau frawd hŷn. Enillodd radd Baglor Addysg mewn drama a dawns o Goleg Fictoria, Rusden, a dechreuodd ei gyrfa fel aelod o'r grŵp theatr cymunedol, y Woolly Jumpers. Cafodd ei llwyddiant cyntaf fel crewr a pherfformiwr Barbie Gets Hip, a chwaraewyd yn Ngŵyl Ffilm Ryngwladol Melbourne yn 1991.
Gyrfa
Roedd Griffiths a Toni Collette yn gymharol di-nod pan gawsant eu castio fel ffrindiau gorau a chymeriadau ar oedd ar ffiniau cymdeithas yn y ffilm Muriel's Wedding (1994). Enillodd ei pherfformiad gymeradwyaeth allweddol a Gwobr Adolygwyr Ffilm Awstralia a Gwobr Sefydliad Ffilm Awstralia ar gyfer yr Actores Cefnogol Gorau. Dilynwyd y llwyddiant hyn yn 1996, gan rôl daearol, gwraig ffermwr moch di-foes yn Jude, gan Michael Winterbottom.
Hawkwell
Pentref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy Hawkwell. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Rochford.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 11,730.
Rachel Griffiths
Gyrfa
Yn 1997, achosodd Griffiths ymryson ar ôl mynychu agoriad y Crown Casino yn fronnoeth a heb wahoddiad, gan ddatgan mai protest oedd hyn at y safbwynt a gymerwyd gan y cyfryngau a llywodraeth y dalaith tuag at y casino newydd, ac ysbrydolodd stori Arglwyddes Godiva.
Cydweithiodd Griffiths gyda chyfarwyddwr Muriel's Wedding, P. J. Hogan, unwaith eto yn ei ffilm Americanaidd gyntaf, My Best Friend's Wedding, yn 1997. Serennodd yn ffilm Prydeinig My Son the Fanatic, yr un flwyddyn gan bortreadu putain caled o Swydd Efrog sy'n dechrau ymwneud â gyrrwr tacsi Pacistanaidd sydd cryn dipyn yn hŷn na hi (chwaraewyd gan Om Puri).
Cafodd Griffiths ei henwebu ar gyfer Gwobr yr Academi ar gyfer yr Actores Gefnogol Orau, am ei phortread o'r ffliwtydd go iawn, Hilary du Pré, gyferbyn â Emily Watson a oedd yn chwarae ei chwaer, y sielydd enwog, Jacqueline du Pré, yn Hilary and Jackie (1998). Yn ddiweddarach, ymddangosodd yn y ffilm Blow (2001), gyda Johnny Depp a Ray Liotta.
Yn 2001, cafodd Griffiths ei chastio fel un o brif gymeriadau Six Feet Under. Enillodd wobr Golden Globe, gwobrau Screen Actors Guild, a dau enwebiad am Wobr Emmy, am ei pherfformiad fel therapydd tylino'r corff a oedd wedi ei chreithio'n emosiynol, sef Brenda Chenowith. Yn nhrydydd tymor y gyfres, ni ymddangosodd mewn pedwar pennod oherwydd ei bod yn feichiog gyda'i phlentyn cyntaf. Pan feichiogodd am yr eildro, ysgrifennywd ei beichiogrwydd i mewn ar gyfer ei chymeriad ar gyfer tymor olaf y gyfres. Ymddangosodd ym mron pob pennod o'r gyfres honno.
Ar hyn o bryd, mae hi'n rhan o gast cyfres ddramatig Brothers & Sisters, yn cyd-serennu Sally Field a Calista Flockhart. Mae hi'n portreadu Sarah Walker Whedon, sy'n etifeddu rheolaeth o fusnes y teulu ar ôl marwolaeth ei thad. Cafodd Griffiths ei henwebu ar gyfer Gwobr Emmy yn 2007 a 2008 am ei gwaith yn y gyfres. Ymddangosodd hefyd fel y cymeriad Inez Scull yn addasiad cyfres fer o Comanche Moon gan Larry McMurtry yn 2008.
Bywyd personol
Priododd Griffiths artist Awstraliaidd, Andrew Taylor, ar 31 Rhagfyr 2002, yn ei hen ysgol uwchradd, Coleg Seren y Môr yn Gardenvale, Melbourne. Mae ganddynt ddau o blant, Banjo Patrick a anwyd 22 Tachwedd 2003 yn Melbourne ac Adelaide Rose, a anwyd 23 Mehefin 2005 yn Los Angeles, California. Mae gan y plant ddinasyddiaeth ddeuol yr Unol Daleithiau ac Awstralia.
Ym mis Mehefin 2000, eglurodd Griffiths ei chefnir a'i chreodau mewn cyfweliad gyda chylchgrawn Madison. "Er nad ydwi'n Gristnogol, magwyd fi'n Gristnogol. Rydw i'n anffyddiwr, gydag ychydig o duedd tuag at Bwdhaeth. Mae gen i synnwyr cryf o foesoldeb — ond moesoldeb gwahanol ydyw i'r lleisiau uchel Cristnogol... alla i ddim dweud faint o ffilmiau rydw i wedi gwrthod gweithio arnynt oherwydd y diffyg moesoldeb. Ac nid wyf yn golygu hynny o unrhyw fath o safbwynt crefyddol Iddeweg-Cristnogol na Mwslim. Nid wyf yn dweud fod y ffilmiau yn anghywir, ac na ddylent gael eu creu. Ond, yn elfennol, rydw i'n ddyneiddiwr ac allai ddim dioddef creu ffilmiau sy'n gwneud i ni deimlo fod dynoliaeth yn dywyllach nac ydyw'n olau."
Branwen ferch Llŷr
Chwedl Branwen ferch Llŷr yw'r ail o Bedair Cainc y Mabinogi.
Mae'r chwedl yn agor gyda Bendigeidfran fab Llŷr yn sefyll ar graig yn Harlech yn edrych tua'r môr, lle gwelir llongau yn dynesu. Yr ymwelydd yw Matholwch brenin Iwerddon, sydd wedi dod i ofyn am chwaer Bendigeidfran, Branwen, yn wraig iddo. Cytunir i'r briodas, ond yn ystod y wledd i'w dathlu mae Efnysien, hanner brawd Branwen, yn cyrraedd y llys. Mae'n ddig na ofynwyd am ei ganiatâd ef cyn trefnu'r briodas, ac mae'n anffurfio meirch Matholwch fel dial. Mae'r gainc yn dechrau gyda'r geiriau: Endigeitfran fab Llyr a oedd frenin coronawc ar yr ynys hon.
Yn Iwerddon mae Branwen yn byw'n gytun gyda Matholwch am gyfnod, a genir mab, Gwern, iddynt, ond yna mae Matholwch yn cofio'r hyn a wnaeth Efnysien i'w geffylau ac yn dial am ei sarhad ar Franwen. Caiff ei gyrru i weithio yn y gegin am dair blynedd, ond mae'n dofi drudwy ac yn ei yrru draw i Brydain gyda neges i Fendigeidfran yn dweud sut y mae'n cael ei thrin. Mae Bendigeidfran a'i fyddin yn croesi i Iwerddon, y fyddin mewn llongau ond Bendigeidfran yn cerdded trwy'r môr, gan ei fod yn gawr na all yr un llong ei gario.
Cynhelir cyfarfod i drafod amodau heddwch, ond mae Efnysien yn rhoi diwedd ar hyn trwy afael yn Gwern, mab Branwen a Matholwch, a'i daflu i'r tân. Rhyfel yw'r canlyniad, a lleddir llawer o filwyr ar y ddwy ochr. Roedd Matholwch wedi derbyn pair hud gan Fendigeidfran fel iawn am ei sarhad, a phan mae'r Gwyddelod yn rhoi eu rhyfelwyr marw ynddo, maent yn dod yn fyw eto. Mae Efnysien yn ymguddio ymhlith y meirwon, a phan roir ef yn y pair dadeni mae'n ei dorri, ond yn marw ei hun yn yr ymdrech.
Yn y diwedd mae holl wŷr Iwerddon wedi ei lladd, a dim ond saith o fyddin Brân sy'n fyw i ddychwelyd i Brydain. Lladdwyd Bendigeidfran ei hun, ond cyn marw gorchymynodd i'w wŷr dorri ei ben a mynd a'r pen yn ôl gyda hwy. Wedi dychwelyd, mae Branwen yn marw o dor-calon ger aber Afon Alaw ar Ynys Môn ac yn cael ei chladdu yno. Gellir gweld Bedd Branwen ger Afon Alaw hyd heddiw, ond mae'n llawer hŷn na'r chwedl, yn dyddio i'r Oes Efydd.
Blaen Rhestr
Mae Blaen Rhestr yn gopa mynydd a geir yn Ne-orllewin Cymru;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 509 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Dewey. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 547 metr (1795 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 30 Mehefin 2008.
Idemo Dalje
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Zdravko Šotra yw Idemo Dalje a gyhoeddwyd yn 1982. Fe'i cynhyrchwyd yn Iwgoslafia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Serbo-Croateg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Danilo Stojković, Olivera Marković, Velimir Bata Živojinović, Dragan Nikolić, Slobodan Aligrudić, Pavle Vujisić, Ena Begović, Jelica Sretenović, Vlasta Velisavljević, Milivoje Tomić, Melita Bihali, Milo Miranović a Sonja Jauković.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1982. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner sef film noir, dystopaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 890 o ffilmiau Serbo-Croateg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Zdravko Šotra ar 1 Ionawr 1933 yn Kozice, Stolac.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Zdravko Šotra nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
I due maggiolini più matti del mondo
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Giuseppe Orlandini yw I due maggiolini più matti del mondo a gyhoeddwyd yn 1970. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Roberto Gianviti a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Lallo Gori.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw John Bartha, Franco Franchi, Ciccio Ingrassia, Fiammetta Baralla, Dada Gallotti, Enzo Andronico, Luca Sportelli, Katia Christine, Emanuela Fallini a Fiorenzo Fiorentini. Mae'r ffilm yn 87 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1970. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Patton sef ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr ffilm Franklin J. Schaffner.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Giuseppe Orlandini ar 1 Ionawr 1922 yn Fflorens. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1940 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Giuseppe Orlandini nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ton wridog
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw ton wridog, sy'n enw benywaidd; yr enw lluosog ydy tonnau gwridog; yr enw Saesneg yw Rosy Wave, a'r enw gwyddonol yw Scopula emutaria. Mae i'w ganfod yn ne a de-orllewin Ewrop ac yn Romania.
Prif fwyd y siani flewog ydy Beta maritima a Armeria maritima.
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Tenchi Muyo! Noswyl Ganol Haf
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Junko Iwao, Yūko Mizutani, Takeshi Aono, Yuri Amano, Chisa Yokoyama, Yuko Kobayashi, Yumi Takada, Ai Orikasa, Masami Kikuchi ac Yō Inoue.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1997. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Titanic sef ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 5,600 o ffilmiau Japaneg wedi gweld golau dydd. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Tenchi Muyo!, sef cyfres manga gan yr awdur Hitoshi Okuda.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pamir
Mynyddoedd yn nwyrain Tajicistan, gyda rhannau llai yn nwyrain Affganistan a gogledd Pacistan yw mynyddoedd y Pamir. Mae'n cysylltu a mynyddoedd y Karakoram yn y de-ddwyarain, yr Hindu Kush yn y de-orllewin a'r Tien Shan yn y gogledd-ddwyrain.
Y copa uchaf yw Copa Ismail Samani, 7,495 medr uwch lefel y môr. Yr ail-uchaf yw Copa Lenin (7,134 medr). Gorchuddir rhan helaeth o'r mynyddoedd gan eira parhaol. Ceir diwydiant glo yn y rhan orllewinol, ond cadw defaid yw'r ffynhonnell incwm bwysicaf.
State of Emergency
Ffilm arswyd a ffilm sombi yw State of Emergency a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Pamir
Yn 1964 adeiladodd y Rwsiaid ffordd 720 km o hyd o Osj i Chorog, sy'n codi i uchder o fwy na 4,500 medr.
bawd|240px|chwith|Lleoliad y Pamir
State of Emergency
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Leatherhead
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Leatherhead boblogaeth o 32,522.
Mae enw'r dref yn dod o ddwy hen elfen Geltaidd yn cyfateb i llwyd a rhyd yn Gymraeg Modern. Felly "Y Rhyd Lwyd" yw ystyr enw Leatherhead.
Mae Caerdydd 199 km i ffwrdd o Leatherhead ac mae Llundain yn 29.1 km. Y ddinas agosaf ydy Dinas San Steffan sy'n 26.4 km i ffwrdd.
Gwybedog gloywgoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Gwybedog gloywgoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: gwybedogion gloywgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Pyrocephalus rubinus; yr enw Saesneg arno yw Vermilion flycatcher. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. rubinus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.
Teulu
Mae'r gwybedog gloywgoch yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Kumari 21f
Ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Palnati Surya Pratap yw Kumari 21f a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Devi Sri Prasad.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Raj Tarun. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd. R. Rathnavelu oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Palnati Surya Pratap ar 11 Ionawr 1978 yn Bhadrachalam.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Palnati Surya Pratap nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hazeleigh
Pentref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy Hazeleigh. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Maldon.
Emrallt torwyn y Gogledd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Emrallt torwyn y Gogledd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: emralltau torwyn y Gogledd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Amazilia candida; yr enw Saesneg arno yw White-bellied emerald. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae) sydd yn urdd y Apodiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. candida, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.
Hawalaat
Ffilm llawn cyffro yw Hawalaat a gyhoeddwyd yn 1987. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd हवालात ac fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Anu Malik.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Rishi Kapoor, Amrish Puri, Mandakini, Mithun Chakraborty, Dalip Tahil, Gulshan Grover, Shatrughan Sinha, Padmini Kolhapure, Anita Raj ac Om Shivpuri.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1987. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Last Emperor sef ffilm gan Bernardo Bertolucci. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhyfel y Peloponnesos
bawd|350px|Y ddwy ochr yn Rhyfel y Peloponnesos. Coch:Athen a'i chyngheiriaid; Glas: Sparta a'i chyngheiriaid; Llwyd: Tiriogaethau Groegaidd eraill.
Ymladdwyd Rhyfel y Peloponnesos yng Ngwlad Groeg rhwng 431 CC a 404 CC, rhwng Athen a'i chyngheiriaid a Chynghrair y Peloponnesos dan arweiniad Sparta. Diweddodd y rhyfel gydag Athen yn ildio, ac yn colli ei hymerodraeth.
Yn gyffredinol, rhennir y rhyfel yn dair rhan gan haneswyr:
Cyn y rhyfel, Athen oedd y grym mwyaf yng Ngwlad Groeg; wedi'r rhyfel, cymerwyd ei lle gan Sparta am gyfnod, hyd nes iddi hithau gael ei gorchfygu gan Thebai ym Mrwydr Leuctra (371 CC). Fodd bynnag, roedd y colledion yn drwm ar y ddwy ochr, ac ystyrir fod y rhyfel wedi rhoi diwedd ar oes aur Groeg. Ceir hanes y rhyfel yn bennaf yng ngwaith yr hanesydd Thucydides.
Raubfischer in Hellas
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Horst Hächler yw Raubfischer in Hellas a gyhoeddwyd yn 1959. Fe'i cynhyrchwyd gan Carl Szokoll yn yr Almaen. Lleolwyd y stori yng Ngwlad Groeg. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Jeffrey Dell a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Friedrich Meyer.