cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Friday The 13th Part Iii
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1982. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner sef film noir, dystopaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Gerald Feil oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan George Hively sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Steve Miner nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cadfarch (cymuned)
Cymuned ym Mhowys, Cymru, yw Cadfarch. Saif i'r de ac i'r de-ddwyrain o dref Machynlleth, ac mae'n cynnwys pentrefi Penegoes, Aberhosan a Derwen-las. Ffurfiwyd y gymuned yn 1974 trwy gyfuno plwyfi sifil Penegoes, Uwchygarreg ac Isygarreg; daw'r enw o Eglwys Sant Cadfarch, Penegoes.
O ran arwynebedd, mae Cadfarch yn un o'r cymunedau mwyaf yng Nghymru. Roedd poblogaeth y gymuned yn 2001 yn 849.
Taith Hir i'r Nos
Ffilm ddrama a ffilm ramantus yw Taith Hir i'r Nos a gyhoeddwyd yn 1991. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Caneri rhesog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Caneri rhesog (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: caneris rhesog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Serinus striolatus; yr enw Saesneg arno yw Streaky seedeater. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Taith Hir i'r Nos
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Silence of the Lambs sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Cadfarch (cymuned)
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Taith Hir i'r Nos
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hopkin Davies
Roedd  Hopkin Davies (1873 – 1948) yn chwaraewr rygbi'r undeb bu'n chware dros Abertawe a Thîm Cenedlaethol Cymru.
Cefndir
Ganwyd Davies yng Nghlydach, plwyf Llangyfelach, yn blentyn i James Davies toddwr copr a Jane ei wraig. Bu farw Jane pan oedd ei mab yn blentyn ifanc. Ailbriododd James â Catherine Morris cyn iddo ef marw hefyd, felly cafodd ei fagu am lawer o'i blentyndod gan ei lysfam.
Cadfarch (cymuned)
bawd|dim|Yr hen ysgol ym Mhenegoes
Hopkin Davies
Cefndir
Mewn cyfnod lle fu chware rygbi yn gamp amatur, bu Davies yn ennill ei gyflog trwy weithio yn y gwaith tunplat.
Cadfarch (cymuned)
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Hopkin Davies
Gyrfa clwb
Dechreuodd Davies ei yrfa rygbi fel cefnwr i dîm Ynys-pen-llwch. Ar ôl tymor symudodd i dîm Treforys lle fu am dri thymor yn chware, yn bennaf, fel cefnwr ond yn achlysurol fel blaenwr cyn symud i fod yn flaenwr i Abertawe ym 1896. Ychydig wedi cychwyn ei yrfa yn Abertawe daeth Ivor Grey, un o gyn chwaraewyr Treforys oedd wedi troi at rygbi proffesiynol y gynghrair ar daith adref i geisio dwyn perswâd ar nifer o chwaraewyr ei hen dîm i dderbyn tal i chware i Salford. Llwyddodd denu dau chwaraewr Bill Llywellyn a D Fisher ond gwrthododd Davies y cynnig. Bu'n chwaraewr rheolaidd i Abertawe hyn 1902. Chwaraeodd un gêm i lenwi bwlch chwaraewr absennol dros Abertawe ym 1906 a chwaraeodd mewn gem Chwaraewyr v Cyn chwaraewyr ym 1907 ar ran y cyn chwaraewyr. Bu'n chwaraewr llanw i dîm Pontardawe ym 1907 ac Aberbargoed ym 1909.
West of Nevada
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Robert Hill yw West of Nevada a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
D'art
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Karl von Möller yw D'art a gyhoeddwyd yn 2019. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd D'art ac fe’i cynhyrchwyd yn Awstralia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Hopkin Davies
Gyrfa clwb
Bu hefyd yn chwaraewr rheolaidd i dîm Sir Forgannwg.
Caneri rhesog
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. striolatus, sef enw'r rhywogaeth.
Hopkin Davies
Gyrfa ryngwladol
Daethpwyd â Davies i mewn i garfan Cymru i chwarae yn y ddwy gêm Pencampwriaeth Rygbi'r Pedair Gwlad 1898 yn erbyn Iwerddon a Lloegr. Roedd Cymru newydd ddychwelyd o flwyddyn allan o rygbi rhyngwladol oherwydd cyhuddiadau o broffesiynoldeb a gododd wedi i gasgliad cael ei wneud ar gyfer tysteb i Arthur Gould ar adeg ei ymddeoliad. Roedd Davies yn un o bum cap newydd a ddaeth i mewn i'r pac i wynebu Iwerddon. Roedd Davies yn un o ddim ond dau chwaraewr o Abertawe yn y garfan, ynghyd â chapten Cymru Billy Bancroft, gyda Caerdydd yn darparu bron i hanner y tîm. Gorffennodd y gêm Iwerddon 3 Cymru 11, ac ail-ddewiswyd Davies ar gyfer gêm olaf y twrnamaint, yn erbyn Lloegr. Collodd Cymru’r ornest 14-7 a’r tymor nesaf gwelwyd ailwampio mawr arall o’r blaenwyr, gyda Davies yn colli ei le.
Caneri rhesog
Teulu
Mae'r caneri rhesog yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Haiti 1971
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Ib Makwarth yw Haiti 1971 a gyhoeddwyd yn 1972. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Ib Makwarth.
D'art
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Haiti 1971
Mae'r ffilm Haiti 1971 yn 75 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola. Finn A. Thomsen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Anker Sørensen sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ib Makwarth ar 29 Awst 1937 yn Denmarc.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ib Makwarth nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
D'art
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Karl von Möller nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
West of Nevada
Y prif actor yn y ffilm hon yw Rex Bell. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Hill ar 14 Ebrill 1886 yn Port Rowan, Ontario a bu farw yn Los Angeles.
Llinos dân bicoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Llinos dân bicoch (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: llinosiaid tân picoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Lagonosticta senegala; yr enw Saesneg arno yw Red-billed fire finch. Mae'n perthyn i deulu'r Cwyrbigau (Lladin: Estrildidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
West of Nevada
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Hill nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llinos dân bicoch
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn L. senegala, sef enw'r rhywogaeth.
Gabriel Over The White House
Ffilm ddrama a elwir hefyd yn ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr Gregory La Cava yw Gabriel Over The White House a gyhoeddwyd yn 1933. Fe'i cynhyrchwyd gan William Randolph Hearst a Walter Wanger yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Washington. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Carey Wilson a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan William Axt.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Walter Huston, Akim Tamiroff, Jean Parker, Karen Morley, Franchot Tone, C. Henry Gordon, Arthur Byron, Henry Kolker, Dickie Moore, Mischa Auer, Edward LeSaint, Samuel S. Hinds, Claire Du Brey, David Landau, John Davidson, Oscar Apfel, Wilfrid North, William Worthington, Walter Walker ac Emmett King. Mae'r ffilm Gabriel Over The White House yn 86 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1933. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd King Kong ffilm antur enwog gan y cyfarwyddwyr Merian C. Cooper ac Ernest B. Schoedsack. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Bert Glennon oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Basil Wrangell sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Calbourne
Pentref yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy Calbourne. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Calbourne, Newtown and Porchfield (dim ond "Calbourne" hyd 2019).
Gabriel Over The White House
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gregory La Cava ar 10 Mawrth 1892 yn Towanda, Pennsylvania a bu farw ym Malibu, Califfornia ar 11 Rhagfyr 1981. Derbyniodd ei addysg yn Urdd Myfyrwyr Celf Efrog Newydd.
Brenin gwargrych bronddu
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Brenin gwargrych bronddu (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: brenhinoedd gwargrych bronddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Arses kaupi; yr enw Saesneg arno yw Pied flycatcher. Mae'n perthyn i deulu'r Brenhinoedd (Lladin: Monarchidae) sydd yn urdd y Passeriformes. Dyma aderyn sydd i'w gael yng Nghymru. Dyma aderyn sydd i'w gael yng Nghymru.
Calbourne
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil poblogaeth o 886.
Gabriel Over The White House
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gregory La Cava nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Brenin gwargrych bronddu
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. kaupi, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r brenin gwargrych bronddu yn perthyn i deulu'r Brenhinoedd (Lladin: Monarchidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Carreghwfa
Cymuned ym Mhowys, Cymru, yw Carreghwfa (Saesneg: Carreghofa). Mae'n cynnwys hanner gorllewinol pentref Llanymynech; mae hanner dwyreiniol y pentref yn Swydd Amwythig yn Lloegr.
Roedd poblogaeth y gymuned yn 2001 yn 599.
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Yn Angerddol ac yn Feddal
Ffilm ddrama a ffilm ramantus yw Yn Angerddol ac yn Feddal a gyhoeddwyd yn 1991. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Silence of the Lambs sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Abaty Clairvaux
Abaty Clairvaux oedd yr abaty a sefydlwyd ym 1115 gan Sant Bernard o Clairvaux, sefydlwr Urdd y Sistersiaid. Yn ei ddydd roedd Clairvaux yn un o'r abatai pwysicaf yng Ngorllewin Ewrop. Fe'i lleolwyd mewn dyffryn coediog (daw'r enw Ffrangeg o'r Lladin clara vallis, "dyffryn hardd") ger Bar sur Aube, yn Val d'Aube yng ngogledd-ddwyrain Ffrainc.
Cafodd yr hen abaty ei ddifetha'n llwyr ym 1791 yn ystod y Chwyldro Ffrengig a dymchwelwyd yr adfeilion ddechrau'r bedwaredd ganrif ar bymtheg. Y cwbl sy'n aros heddiw yw ambell darn o fur o'r sefydliad cyntaf (Clairvaux 1: y Monasterium Vetus, 1115-1135), adfeilion clwysty o gyfnod Clairvaux 2 (1135-1708) a muriau'r clwysty clasurol diweddarach (Clairvaux 3: 1708-1792).
200px|bawd|dim|Cynllun o'r abaty
Roedd Clairvaux yn fam-abaty i sawl tŷ Sistersaidd yng Nghymru:
Dawns yr Adar Tân
Ffilm ramantus yw Dawns yr Adar Tân a gyhoeddwyd yn 1991. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
APPL1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn APPL1 yw APPL1 a elwir hefyd yn Adaptor protein, phosphotyrosine interacting with PH domain and leucine zipper 1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 3, band 3p14.3.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn APPL1.
Barcelona 1714
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Anna Maria Bofarull yw Barcelona 1714 a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Catalaneg a hynny gan Anna Maria Bofarull a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Gerard Pastor i López.
Dawns yr Adar Tân
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Silence of the Lambs sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Barcelona 1714
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 468 o ffilmiau Catalaneg wedi gweld golau dydd.
Dawns yr Adar Tân
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Coed Bryn-person
Mae Coed Bryn-person wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 1 Ionawr 1981 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 22.27 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Cecilia Carmen Xifreda
Mae Cecilia Carmen Xifreda (ganwyd: 1 Mehefin 1942) yn fotanegydd nodedig a aned yn Yr Ariannin. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Museo de La Plata.
In The Absence of Good Men
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Timothy Woodward Jr. yw In The Absence of Good Men a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Cecilia Carmen Xifreda
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
In The Absence of Good Men
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Timothy Woodward Jr ar 15 Hydref 1983.
Barcelona 1714
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anna Maria Bofarull ar 1 Ionawr 1979 yn Tarragona. Derbyniodd ei addysg yn Centre d'Estudis Cinematogràfics de Catalunya.
In The Absence of Good Men
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Timothy Woodward Jr. nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Barcelona 1714
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anna Maria Bofarull nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pride of Maryland
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Philip Ford yw Pride of Maryland a gyhoeddwyd yn 1951. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Stanley Wilson.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Stanley Clements. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1951. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Streetcar Named Desire sy’n ffilm am berthynas pobl a’i gilydd ac, yn serennu Marlon Brando, gan y cyfarwyddwr ffilm Elia Kazan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. John MacBurnie oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Harold Minter sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Philip Ford ar 16 Hydref 1900 yn Portland, Maine a bu farw yn Los Angeles ar 5 Gorffennaf 1952. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1916 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Philip Ford nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Feud of The West
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Harry L. Fraser yw Feud of The West a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Hoot Gibson. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Ted McCord oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry L Fraser ar 31 Mawrth 1889 yn Califfornia a bu farw yn Pomona ar 19 Gorffennaf 1986. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1916 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry L. Fraser nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Nečista Krv
Ffilm ddrama yw Nečista Krv a gyhoeddwyd yn 1996. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Нечиста крв ac fe’i cynhyrchwyd yn Iwgoslafia a Iwcoslafia. Lleolwyd y stori yn Serbia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Serbeg a hynny gan Borisav Stanković a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Laza Ristovski, Vlatko Stefanovski a Claudio Capponi.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Neda Arnerić, Rade Šerbedžija, Ljuba Tadić a Tzvetana Maneva. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Scream sef ffilm arswyd gan Wes Craven. Hyd at 2022 roedd o leiaf 750 o ffilmiau Serbeg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Petar Jakonic sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi'i seilio ar waith cynharach, Impure Blood, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Borisav Stanković.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cato yr Ieuengaf
Gwleidydd Rhufeinig oedd Marcus Porcius Cato Uticensis, a elwir yn Cato yr Ieuengaf (Lladin: Cato Minor), (95 CC - 46 CC. Roedd yn un o wrthwynebwyr amlycaf Iŵl Cesar.
Realaeth (damcaniaeth cysylltiadau rhyngwladol)
Damcaniaeth o fewn maes cysylltiadau rhyngwladol sy'n pwysleisio pwysigrwydd gwleidyddiaeth grym a natur gystadleuol y gyfundrefn ryngwladol yw realaeth. Mae realwyr yn gweld buddiannau'r wlad fel grym gyrru gwladwriaethau ar lwyfan y byd.
Cato yr Ieuengaf
Roedd Cato yn or-ŵyr i Cato yr Hynaf. Ganed ef yn Rhufain, a chollodd ei rieni yn ieuanc. Magwyd ef gan ei ewythr, Marcus Livius Drusus. Yn 72 CC, ymladdodd fel gwirfoddolwr yn y rhyfel yn erbyn Spartacus. Daeth yn Dribwn milwrol ym Macedonia yn 67 CC, am ymddengys iddo arwain lleng am gyfnod. Etholwyd ef i swydd Quaestor yn 65 CC. Dadleuodd yn y Senedd o blaid y gosb eithaf i ddilynwyr Catilina yn 63 CC.
Realaeth (damcaniaeth cysylltiadau rhyngwladol)
Damcaniaeth wladwriaeth-ganolog yw hi a fynegir yn aml trwy fodel y peli biliards, sy'n ystyried y wladwriaeth sofran fel yr unig weithredydd o bwys, ac un sy'n ymateb yn gyson i ymddygiad gwladwriaethau eraill. Rhoddir pwyslais ar y cysyniad o anllywodraeth o fewn y system ryngwladol a'r angen am gydbwysedd grym i gadw'r drefn.
Cato yr Ieuengaf
Daeth yn ddylanwadol iawn yn y Senedd, ac yn arweinydd plaid yr Optimaten. Daeth i wrthdrawiad a Gnaeus Pompeius Magnus, ac yn fuan wedyn a Iŵl Cesar. Gwrthwynebodd gais Cesar yn 60 CC i gael ceisio am etholiad fel Conswl heb groesi'r ffîn i mewn i ddinas Rhufain (y pomerium). Bu ganddo ran amlwg yn y rhyfel cartref a ddatblygodd yn Rhufain o dechrau 49 CC. Wedi buddugoliaeth Cesar, ffôdd Cato i Utica yng ngogledd Affrica, lle lladdodd ei hun yn hytrach nag ildio.
Realaeth (damcaniaeth cysylltiadau rhyngwladol)
Gwleidyddiaeth grym a thra-arglwyddiaeth y sofran oedd y drefn erstalwm, ac felly realaeth ydy'r ddamcaniaeth hynaf ym myd diplomyddiaeth a rhyfel. Safbwyntiau realaidd oedd yn gyrru polisïau tramor a masnach a strategaeth filwrol ers cyfnod yr Henfyd, a gwelir gwreiddiau'r traddodiad mewn gweithiau Thucydides, Niccolò Machiavelli, a Thomas Hobbes. Er hynny, prif ddamcaniaeth gyntaf y ddisgyblaeth academaidd a elwir cysylltiadau neu wleidyddiaeth ryngwladol oedd delfrydiaeth, a gofleidiwyd gan ysgolheigion a gwleidyddion wedi'r Rhyfel Byd Cyntaf mewn ymgais i sicrhau heddwch. Wrth i'r 20g mynd rhagddi, datblygodd realaeth "glasurol" ynghyd â rhyngwladoldeb rhyddfrydol, a'r ddwy ddamcaniaeth hon oedd ar naill ochr y "Ddadl Fawr" gyntaf yn nisgyblaeth cysylltiadau rhyngwladol. O ran y realwyr, roedd gwaith E. H. Carr a Hans Morgenthau yn allweddol.
Hanes
Delfrydiaeth oedd yn arwain syniadaeth ynghylch cysylltiadau rhyngwladol ym mlynyddoedd cynnar y ddisgyblaeth. Wrth i gysylltiadau rhwng gwledydd Ewrop waethygu yn y 1930au, trodd ambell ysgolhaig yn erbyn y farn gyffredin. Cafodd E. H. Carr, y pedwerydd i gymryd Cadair Woodrow Wilson yn Adran Gwleidyddiaeth Ryngwladol Prifysgol Aberystwyth, ei siomi gan fethiannau Cynghrair y Cenhedloedd. Yn ei lyfr The Twenty Years' Crisis (1939), a gyhoeddwyd ar wawr yr Ail Ryfel Byd, fe alwai'r delfrydwyr yn "iwtopwyr" a dadleuai taw Cytundeb Versailles oedd i feio am fethiant y drefn ryngwladol.
Wedi'r saith mlynedd o ryfela enbyd, cafodd y ddamcaniaeth ddelfryddol ei chwalu. Yn ogystal â The Twenty Years' Crisis, arloeswyd y ddamcaniaeth realaidd newydd gan Hans Morgenthau yn ei lyfr Politics Among Nations (1948). Siapwyd y ddamcaniaeth newydd gan astudiaethau ar hanes gwleidyddol a milwrol a chan yr amodau polisi newydd yn y byd wedi'r rhyfel. Cafodd yr harmoni diddordebau ei ddisgrifio fel rhith rhyddfrydol, a beirniadai'r ysgolheigion cynt am ddiystyru gwleidyddiaeth grym yng nghysylltiadau rhyngwladol. Er yr oedd y delfrydwyr yn ceisio cadw'r heddwch drwy ddyhuddiad, dadleuai'r realwyr taw methiant i gynnal y cydbwysedd grym oedd dyhuddiad ac felly yn gamgymeriad hirdymor.
Enillodd realaeth oruchafiaeth dros yr hen gonsensws rhyddfrydol, a chafodd ei syniadaeth ei atgyfnerthu gan sefyllfa'r Rhyfel Oer ac ymddangosiad y drefn ddeubegwn rhwng Unol Daleithiau America a'r Undeb Sofietaidd. Yn yr Unol Daleithiau yn enwedig, bu "Chwyldro Diplomyddol" gan ysgolheigion, cynghorwyr polisi, a diplomyddion oedd yn awyddus i lunio polisi tramor i adlewyrchu statws eu mamwlad fel uwchbwer. Ymhlith yr elît hwn oedd nifer o alltudion o Ganolbarth Ewrop: Arnold Wolfers, Klaus Knorr, Henry Kissinger, a Morgenthau ei hunan, rhai ohonynt yn Iddewon a wnaeth ffoi rhag y Natsïaidd. Pwysleisiant y traddodiadau gwleidyddol a chyfreithiol Americanaidd – ac eithrio'r elfen ynysol – mewn ymgais i bortreadu'r Unol Daleithiau yn rym moesol ar y llwyfan rhyngwladol.
Er yr oedd y mwyafrif yn cytuno bod angen meddylfryd realaidd, ymddangosodd sawl athrawiaeth polisi tramor yn cynnig gwahanol ffyrdd i roi'r fath ddamcaniaeth ar waith. Mewn achos effaith y dominos, dadleuodd rhai am gyfyngiant, hynny yw atal ymlediad comiwnyddiaeth, ac eraill am rollback, sef newid llywodraethau trwy rym milwrol neu weithredu cudd. O ran arfau niwclear, pwysleisiodd rhai athrawiaeth Cyd-ddinistr Sicr a chydfodolaeth heddychlon, tra yr oedd eraill yn mynnu dibynfentro ac agweddau pryfoclyd.
Neo-realaeth
Sail yr hyn a elwir yn neo-reolaeth neu realaeth adeileddol yw Theory of International Politics (1979) gan Kenneth Waltz. Ymwrthodai â'r traddodiad realaidd clasurol gan hepgor y cyfeiriadau at natur ddynol a'r tybiaethau metaffisegol sydd yn nodweddu gwaith Morgenthau. Ceisiodd Waltz ail-osod y ddamcaniaeth realaidd ar sylfaen wyddonol, ac wrth graidd hon oedd damcaniaeth systemig yn hytrach na rhydwythiaeth, gan ddadlau taw anllywodraeth y system ryngwladol sydd yn arwain at ddobarthiad grym. Testun sylw neo-reolaeth felly yw'r holl system o gysylltiadau rhyngwladol, ac nid "unedau" o gategoreiddio (er enghraifft, gwladwriaethau awtocrataidd a gwladwriaethau democrataidd).
Faye Dunaway
Actores Americanaidd yw Dorothy Faye Dunaway (ganwyd 14 Ionawr 1941), a elwir gan amlaf yn Faye Dunaway. Mae hi wedi serennu mewn amrywiaeth o ffilmiau yn cynnwys The Towering Inferno, Mommie Dearest, Bonnie and Clyde, Chinatown, The Yellow Bird a Network. Cafodd ei henwebu am Wobr yr Academi am yr Actores Orau am ei rhannau mewn Bonnie and Clyde a Chinatown, cyn iddi ennill yr wobr am ei pherfformiad yn Network.
Carisbrooke
Pentref yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy Carisbrooke. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Newport.
Spirit of Youth
Ffilm ddrama am chwaraeon gan y cyfarwyddwr Harry L. Fraser yw Spirit of Youth a gyhoeddwyd yn 1938. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Arthur Hoerl.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Joe Louis. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1938. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Bringing Up Baby sef ffilm gomedi Americanaidd gan Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry L Fraser ar 31 Mawrth 1889 yn Califfornia a bu farw yn Pomona ar 19 Gorffennaf 1986. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1916 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
T. H. Parry-Williams
Bardd, ysgrifwr, ysgolhaig ac athro prifysgol oedd Thomas Herbert Parry-Williams (21 Medi 1887 – 3 Mawrth 1975). Mae'n cael ei adnabod yn aml fel T. H. Parry-Williams neu T.H.. Ef yw awdur y gerdd enwog "Hon".
Spirit of Youth
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry L. Fraser nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
T. H. Parry-Williams
Gyrfa
Ganed T. H. Parry-Williams yn Rhyd-ddu, Arfon, lle'r oedd ei dad yn ysgolfeistr; ysgrifennodd soned enwog i 'Dŷ'r Ysgol'. Roedd yn gefnder i'r bardd R. Williams Parry a'r ysgolhaig Thomas Parry. Graddiodd mewn Cymraeg yng Ngholeg Prifysgol Cymru, Aberystwyth ym 1908, ac yna cymerodd radd arall, mewn Lladin, y flwyddyn wedyn. Aeth i Goleg yr Iesu, Rhydychen ac yna i Brifysgolion Freiburg a Pharis i astudio ymhellach. Cymerodd safiad fel wrthwynebydd cydwybodol yn erbyn y Rhyfel Byd Cyntaf. Penodwyd ef i Gadair y Gymraeg yn Aberystwyth ym 1920, ac ar ôl ymddeol ym 1952 parhaodd i fyw yn y dref hyd ei farwolaeth ym 1975.
Bywyd personol
Priododd Emiah Jane Thomas yn Awst 1942.
Gwaith llenyddol
Daeth i sylw cenedlaethol pan enillodd y Gadair a'r Goron yn yr Eisteddfod Genedlaethol ym 1912. Roedd hyn yn gamp anghyffredin iawn, ond ym 1915 gwnaeth yr un peth eto. Cyhoeddodd nifer o gasgliadau o gerddi ac o ysgrifau, yn ogystal ag astudiaethau academaidd.
Roedd yr ysgrif, ffurf gymharol newydd yn y Gymraeg, yn bwysig ganddo ac ymhlith ei gasgliadau ceir Ysgrifau (1928), Olion (1935), Lloffion (1942), O'r Pedwar Gwynt (1944), Myfyrdodau (1957) a Pensynnu (1966). Casglwyd y cyfan o'i ysgrifau at ei gilydd ym 1984.
Cyhoeddodd y cyfrolau canlynol: Cerddi (1931), Olion (1935), Synfyfyrion (1937), Ugain o Gerddi (1949) a Myfyrdodau (1957). Cyhoeddwyd Detholiad o Gerddi ym 1972 a Casgliad o Gerddi ym 1987.
Ymwneud â bywyd mae ei gerddi fynychaf: mae diffyg ystyr bywyd i'w weld fel thema drwyddynt. Ef yw "brenin y soned Gymraeg"; dyma enghraifft allan o'r gerdd 'Llyn y Gadair': bawd|unionsyth|Ymweliad â Rhyd-Ddu, bro T. H. Parry-Williams, ffotograff gan [[Geoff Charles]]
gan ddiweddu gyda'r cwpled canlynol sy'n dweud nad oedd dim yno:
Llyfryddiaeth
Ceir llyfryddiaeth gynhwysfawr gan David Jenkins yng Nghyfrol Deyrnged Syr Thomas Parry-Williams (1967).
Barddoniaeth
Cyhoeddwyd y cerddi i gyd yn y gyfrol Casgliad o Gerddi T.H. Parry-Williams (Gwasg Gomer, 1987).
Ysgrifau
DS Mae rhai o'r cyfrolau hyn yn cynnwys adran o gerddi hefyd.
Cyhoeddwyd yr ysgrifau i gyd yn y gyfrol Casgliad o Ysgrifau T.H. Parry-Williams (Gwasg Gomer, 1984).
22 Ebrill
Genedigaethau
bawd|130px|dde|[[Megan Lloyd George]] bawd|130px|dde|[[Rita Levi-Montalcini]]
Marwolaethau
bawd|130px|dde|[[Ansel Adams]]
Wǔdāng
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Patrick Leung ar 1 Ionawr 1959 yn Hong Cong.
GGA1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn GGA1 yw GGA1 a elwir hefyd yn ADP-ribosylation factor-binding protein GGA1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 22, band 22q13.1.
George, Washington
Dinas yn, yn nhalaith Washington, yw .
Pla
Gall pla olygu:
George, Washington
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn George, gan gynnwys:
Pla
Ceir sawl enghraifft o bla yn yr ystyr gyntaf. Dyma rai a gafodd effaith fawr ar hanes Cymru, Prydain ac Ewrop:
Gweler hefyd:
Wǔdāng
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Patrick Leung nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Edmund Swetenham
Roedd Edmund Swetenham (15 Tachwedd 1822 – 19 Mawrth 1890) yn bargyfreithiwr, yn wleidydd Ceidwadol ac yn Aelod Seneddol dros etholaeth Caernarfon
Bywyd Personol
Ganwyd Edmund Swetenham ym 1822 yn Somerford Booths Swydd Gaer, yn fab i Clement Swetenham, bonheddwr, o Sumerford Booths Hall, ac Eleanor (née Buchanan) ei wraig.
Cafodd ei addysgu yn Ysgol Ramadeg Macclesfield a Choleg y Trwyn Pres, Rhydychen gan raddio'n B.A. ym 1844 ac M.A. ym 1845.
Bu'n briod ddwywaith, yn gyntaf ym 1851 i Elizabeth Jane, merch Wilson Jones, o Hartsheath Park, yr Wyddgrug a chyn AS Bwrdeistrefi Dinbych; bu iddynt un mab a dwy ferch. Priododd yr ail waith ym 1867 i Gertrude merch Ellis Cunliffe Parc Acton Wrecsam; bu iddynt un mab ac un ferch; bu hi farw ym 1876.
Gyrfa
Cafodd Swetenham ei alw i'r Bar yn Lincoln's Inn ym 1848 gan ddewis gweithio yn rhanbarth Gogledd Cymru o Gylchdaith Cymru a Chaer. Daeth yn un o fargyfreithwyr amlycaf y rhanbarth gan amddiffyn neu erlyn mewn nifer o achosion enwocaf ei gyfnod, gan gynnwys amddiffyn gweithwyr Rheilffordd a gyhuddwyd o ddynladdiad wedi trychineb Rheilffordd Abergele ym 1869. Erlyn Thomas Gee am enllib am gyhoeddi yn Y Faner bod ffarmwr wedi ei droi allan o'i gartref am bleidleisio dros y Ceidwadwyr ac amddiffyn Cadwaladr Jones y llofrudd o Ddolgellau a grogwyd am lofruddio ei gariad ym 1877
Torkhuven
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Lars Forsberg yw Torkhuven a gyhoeddwyd yn 1986. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Torkhuven ac fe’i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Kent Andersson.
Cola
bawd|200px|Cola
Edmund Swetenham
Gyrfa
Cafodd ei ddyrchafu'n Gwnsler y Frenhines (Q.C.) ym 1880
Torkhuven
Y prif actor yn y ffilm hon yw Kent Andersson.
Cola
Mae 125 rhywogaethau o goeden cola; yr un teulu a'r coco. Mae'r hadau (neu'r cnau) yn cynnwys caffein. Mae cnau'r "abata cola" (Cola acuminata) o Affrica yn cael eu ddefnyddio i wneud diodydd cola.
Edmund Swetenham
Gyrfa Wleidyddol
Yn Etholiad Cyffredinol 1885, safodd Swetenham yn etholaeth Bwrdeistrefi Caernarfon er budd y Ceidwadwyr gan golli o 65 pleidlais Safodd eto yn Etholiad Cyffredinol 1886, gan gael ei ethol gyda mwyafrif o 136 o bleidleisiau dros Syr Love Jones-Parry, yr hen aelod.
Torkhuven
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lars Forsberg ar 24 Mai 1926 yn Gävle.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lars Forsberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhionaeschna californica
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Rhionaeschna californica. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Dawn of The Dragonslayer
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Anne K. Black yw Dawn of The Dragonslayer a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Panu Aaltio.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anne K Black ar 1 Ionawr 2000.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anne K. Black nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kate Mara
Mae Kate Rooney Mara (ganed 27 Chwefror 1983)  yn actores Americanaidd. Serennodd yn y ddrama wleidyddol Netflix House of Cards fel Zoe Barnes ac ymddangosodd yn y gyfres deledu Fox 24 fel y ddadansoddwraig gyfrifiaduron Shari Rothenberg. Gwnaeth ei debut mewn ffilm yn 1999 yn Random Hearts. Ymddangosodd yn Brokeback Mountain (2005), We Are Marshall (2006), Shooter (2007), Transsiberian (2008), Stone of Destiny (2008), The Open Road (2009), Transcendence (2014), Fantastic Four (2015) fel y Ferch Anweledig, a The Martian (2015). Ymddangosodd yn y mini-gyfres arswyd FX American Horror Story: Murder House fel Hayden McClaine.
Wyn Lodwick
Chwaraewr Jazz o Lanelli yw Wyn Lodwick (ganwyd 1927) sydd yn chwarae'r clarinet.
Daeth Lodwick yn gyfarwyddwr Cymdeithas Jazz Cymreig a roedd yn rhan o sefydlu Gŵyl Jazz Cymru a Gŵyl Jazz Aberhonddu. Fe'i urddwyd i Orsedd y Beirdd gyda'r wisg Werdd yn Eisteddfod Sir Fynwy 2016.
Richard Dreyfuss
Actor Americanaidd yw Richard Stephen Dreyfuss (ganwyd 29 Hydref 1947). Ymhlith ei rannau enwocaf yw Matt Hooper yn Jaws, Roy Neary yn Close Encounters of the Third Kind, ac yn fwy diweddar Dick Cheney yn W. Enillodd Wobr yr Academi am Actor Gorau mewn Rhan Arweiniol am ei berfformiad yn The Goodbye Girl.
Robyn Léwis
Cyfreithiwr, llenor a chyn-Archdderwydd oedd Robyn Léwis neu Robin Llŷn (Hydref 1929 – 12 Awst 2019).
Bywyd cynnar ac addysg
Ganwyd Robyn yn Llangollen ond symudodd y teulu i dref glan-môr Nefyn pan oedd yn dair oed. Roedd ei dad o Ynys Môn a'i daid o gyffiniau y Cilie yng Ngheredigion. Roedd ei fam yn athrawes Ffrangeg a magwyd ef yn dair-ieithog. Bu hefyd yn ymddiddori mewn Almaeneg a Sbaeneg. Roedd ganddo frawd Richard (Dic) a bu farw yn 2018. Aeth i Ysgol Ramadeg Pwllheli ac Ysgol Fonedd Rydal. Cyn mynd i'r coleg treuliodd flwyddyn yn Ffrainc. Mynychodd Goleg Prifysgol Cymru, Aberystwyth lle cychwynodd radd BA Ffrangeg a Saesneg ond newidiodd i radd yn y gyfraith.
Gyrfa
Bu'n ieithydd am gyfnod, cyn dod yn gyfreithiwr. Wedi bwrw erthyglau cyfraith ym Mangor sefydlodd ei hun fel cyfreithiwr ym Mhwllheli. Daeth yn ddirprwy farnwr a Chofiadur Cynorthwyol yn Llys y Goron. Wedi ymddeol yn gynnar o'r swydd honno, daeth yn fargyfreithiwr yn Gray's Inn, Llundain. Enillodd ddoethuriaeth ym Mhrifysgol Cymru, Bangor am ei draethawd ymchwil "Geiriaduraeth y Gyfraith", ar dermau Cymraeg y gyfraith.
Bu hefyd yn darlithio ar y Gyfraith yn y Gymraeg i ddosbarthiadau nos am tua phum mlynedd.
Gwleidyddiaeth
Ar ddechrau ei yrfa, roedd yn weithgar gyda'r Blaid Lafur a sefodd fel ymgeisydd seneddol yn Ninbych yn etholiad cyffredinol 1955. Yn ystod yr 1960au fe adawodd y Blaid Lafur ac ymuno â Phlaid Cymru.
Daeth yn gynghorydd yn ardal Llŷn, a sefodd fel ymgeisydd seneddol Plaid Cymru dros ardal Caernarfon yn etholiad 1970, pan ddaeth yn ail gyda 33% o'r bleidlais. Bu hefyd yn is-lywydd i'r blaid.
Ymddiswyddodd o Blaid Cymru yn 2006 fel protest yn erbyn penderfyniad Elinor Bennett - gwraig arweinydd y blaid ar y pryd, Dafydd Wigley - i dderbyn anrhydedd yr OBE gan y Frenhines.
Llenor
Urddwyd ef i'r Wisg Wen yn Eisteddfod Bro Myrddin ym 1974. Enillodd y Fedal Ryddiaith yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Dyffryn Lliw 1980 am Esgid yn gwasgu. Bu'n Archdderwydd, dan yr enw Robin Llŷn, o 2003 hyd 2006. Dyma'r tro cyntaf i'r Archdderwydd gael ei ddewis trwy bleidlais ymhlith holl aelodau'r Orsedd, a'r tro cyntaf i lenor nad oedd yn fardd gael ei ddewis i'r swydd. Ers 1981 roedd yn Swyddog Cyfraith Gorsedd y Beirdd.
Bywyd personol
Roedd ei wraig, Gwenan Lloyd yn hanu o Borthmadog a Blaenau Ffestiniog - bu farw yn 2013. Treuliodd ef gyfnod yng nghartref gofal Plas Hafan, Nefyn cyn ei farwolaeth yn 89 oed.
Chale
Pentref a phlwyf sifil yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy Chale.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil poblogaeth o 639.
Werner Heisenberg
Ffisegydd ddamcaniaethol o Almaenwr oedd Werner Karl Heisenberg (5 Rhagfyr 1901 – 1 Chwefror 1976) a enillodd y Wobr Nobel am Ffiseg ym 1932 "am greu mecaneg gwantwm".
Coed Byrwydd
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Rhionaeschna condor
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Rhionaeschna condor. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
John Gwilym Jones (bardd)
Bardd a gweinidog o Gymro yw John Gwilym Jones (ganed Rhagfyr 1936). Ganed ef yng Nghastell Newydd Emlyn, Ceredigion, yn frawd i T. James Jones.
Graddiodd gyda dosbarth cyntaf yn y Gymraeg o Brifysgol Aberystwyth, yna am flwyddyn bu'n darlithio mewn Cymraeg Canol ym Mhrifysgol Dulyn. Aeth ymlaen i astudio Diwinyddiaeth yn Abertawe. Cafodd ei alwad cyntaf i'r weinidogaeth ym Methania, y Tymbl, cyn symud ym 1967 i Eglwys Annibynnol, Pendref, Bangor lle bu'n gwasanaethu am ddeugain mlynedd. Cafodd gyfle hefyd i ddarlithio mewn Cymraeg a Diwinyddiaeth ym Mhrifysgol Bangor.
Bu yn ei dro yn llywydd Undeb yr Annibynwyr, yn olygydd y cylchgrawn Porfeydd, ac yn aelod o bwyllgor llywio'r llyfr emynau cydenwadol, Caneuon Ffydd.
Enillodd y Gadair yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Maldwyn a'i chyffiniau 1981 am Y Frwydr. Bu'n Archdderwydd rhwng 1993 a 1996. Yn Eisteddfod Bro Colwyn 1995, roedd yn gyfrifol am gadeirio ei fab, Tudur Dylan Jones, a choroni ei frawd, Aled Gwyn. Wedi ei gyfnod fel Archdderwydd, daeth yn Gofiadur yr Orsedd rhwng 2005 a 2010.
Bywyd personol
Roedd yn briod ag Avril (bu farw 28 Chwefror 2008) a cawsant dri o blant, Eilir, Tudur Dylan a Nest. Wedi ymddeol, symudodd i Peniel, Sir Gaerfyrddin yn nes at ei fro enedigol.
Kidlat Sa Silangan
Ffilm ddrama yw Kidlat Sa Silangan a gyhoeddwyd yn 1949. Fe'i cynhyrchwyd yn y Philipinau. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg, Filipino a Tagalog.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Nena Cardenas, Ramon d'Salva, Rogelio de la Rosa a Rosa Aguirre.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1949. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd White Heat sy’n ffilm drosedd ac antur gan cyfarwyddwr ffilm oedd yr actores Raoul Walsh. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cartrefi Cymru
Casgliad o ysgrifau gan Owen Morgan Edwards (1858–1920) yw Cartrefi Cymru a cyhoeddwyd gyntaf gan Hughes a'i Fab, Wrecsam, ym 1896.
Mae'r llyfr yn dangos ymweliadau yr awdur i ddeuddeg o leoedd ar draws Cymru sy'n gysylltiedig â phobl nodedig o hanes Cymru, awduron yn bennaf. Mae'r daith yn fath o bererindod, ymchwiliad i'r cymeriad Cymreig (groesawgar a rhinweddol gan amlaf), a gwerthfawrogiad o dirwedd Cymru.
1 Dolwar Fechan, Cartref Emynyddes Dolwar Fach, Llanfihangel-yng-Ngwynfa, Powys, man geni'r emynyddes Ann Griffiths (1776–1805)
2 Tŷ Coch, Cartref Pregethwr
Tŷ Coch, Pennant-Lliw, Llanuwchllyn, Gwynedd, man geni'r llenor a gweinidog Robert Thomas (enw barddol Ap Vychan) (1809–1880)
3 Gerddi Bluog, Cartref Bardd
Gerddi Bluog, Llanbedr, Gwynedd, cartref y bardd a chyfieithwr y salmau Edmwnd Prys (1544–1623)
4 Pant y Celyn, Cartref Per Ganiedydd
Pantycelyn, Llanfair-ar-y-bryn, Sir Gaerfyrddin, cartref y bardd a emynydd William Williams (Pantycelyn) (1717–1791)
Nelly Marez-Darley
Arlunydd benywaidd o Ffrainc oedd Nelly Marez-Darley (1 Awst 1906 - 2001).
Fe'i ganed yn Valenciennes a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Ffrainc.
Cartrefi Cymru
Bryntynoriad, Rhydymain, Gwynedd, man geni'r bardd a newyddiadurwr Ieuan Jones (enw barddol Ieuan Gwynedd) (1820–1852)
Nelly Marez-Darley
Bu farw ym Mharis.
Cartrefi Cymru
6 Trefeca, Cartref Diwygiwr
Nelly Marez-Darley
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Cartrefi Cymru
Trefeca, Powys, lle sefydlodd Howel Harris (1714–1773), arloeswr y Diwygiad Methodistaidd, gymuned Gristnogol "Teulu Trefeca" yn 1752
7 Caer Gai, Cartref Uchelwyr
Caer Gai, Llanuwchllyn, Gwynedd, cartref y bardd a brenhihwr Rowland Vaughan (tua 1590–1667)
8 Cefn Brith, Cartref Merthyr
Cefn-brith, Mynydd Epynt, cartref y merthyr Protestannaidd John Penry (1559–1593)
9 Glas Ynys, Cartref Bardd Cwsg
Lasynys Fawr, Gwynedd, man geni'r llenor crefyddol Ellis Wynne (1671–1734), awdur Gweledigaethau y Bardd Cwsc
10 Tŷ'r Ficer, Cartref Bardd Moes
Tŷ'r Ficer, Llanymddyfri, cartref y bardd Rhys Prichard, "yr Hen Ficer" (1579?–1644)
Y Garreg Wen, Ynyscynhaearn, Gwynedd, cartref y telynor Dafydd y Garreg Wen, David Owen (1710–1739)
12 Tyddewi, Cartref Sant
Tyddewi, Dyfed, beddrod Dewi Sant (bu farw 589)
Phaedon
Un o ddialogau'r athronydd Groegaidd Platon yw Phaedon neu ar anfarwoldeb yr enaid (Groeg: ). Mae'n disgrifio oriau olaf Socrates yn y carchar, cyn cael ei ddienyddio trwy ei orfodi i yfed gwenwyn.
William Bulkeley Hughes
Roedd William Bulkeley Hughes (26 Gorffennaf 1797 – 8 Mawrth 1882) yn wleidydd Cymreig a eisteddodd yn Nhŷ'r Cyffredin fel Ceidwadwr 1837-1859, ac fel Rhyddfrydwr 1865-1882 dros etholaeth Caernarfon
Bywyd Personol
Ganwyd William Bulkeley Hughes ym Mhlasty Bryn y Neuadd, Llanfairfechan yn fab hynaf i Syr William Bulkeley Hughes, Plas Coch, Llanidan, Ynys Môn ac Elizabeth (née Thomas), Coed Alun, Caernarfon ei wraig.
Cafodd ei addysgu yn Ysgol Harrow. Bu'n briod ddwywaith. Ei wraig gyntaf oedd Elizabeth Wormald, merch Jonathan Nettleship Mattersey Abbey ger Bawtry Swydd Efrog a gweddw Harry Wormald. Bu iddynt briodi ym 1825 bu hi farw ym 1865. Priododd ei ail wraig Elizabeth Donkin, merch William Donkin, ym 1866 bu iddynt un ferch.
Gyrfa
Cafodd ei alw i'r Bar yn Lincoln's Inn ym 1824 a bu'n gweithio ar gylchdeithiau Cymru a Chaer a Rhydychen. Ar farwolaeth ei dad ym 1830 etifeddodd Ystâd Plas Coch a rhoddodd y gorau i fod yn gyfreithiwr gweithredol er mwyn rhedeg ei ystâd.
Tu allan i faes y gyfraith yr oedd yn ŵr busnes efo diddordeb mawr yn natblygiad y rheilffyrdd cynharaf yng Ngogledd Cymru. Roedd yn gadeirydd Cwmni Rheilffordd Canol Môn o'i sefydlu hyd ei uno a'r London and North Western Railway ym 1876. Er ei fod yn ffafrio cael pont Rheilffordd i Fôn o Gaernarfon yn hytrach na Bangor fe drefnodd wledd i ddiolch i Robert Stephenson am ei waith ar achlysur agor Pont Britannia ym 1850.
Gwasanaethodd fel Ynad Heddwch, Comisiynydd yr Heddwch a Dirprwy Raglaw Siroedd Caernarfon a Môn a chafodd ei benodi yn Uchel Siryf Môn ym 1861.
Cafodd ei dderbyn yn aelod o Orsedd y Beirdd yn Eisteddfod Genedlaethol Porthmadog 1851 fel ofydd a gan ddefnyddio Gwilym ap Bran fel ei Enw yn Orsedd
Gyrfa Wleidyddol
Safodd etholiad am y tro cyntaf yn Etholiad Cyffredinol 1837 yn etholaeth Bwrdeistrefi Caernarfon yn enw'r Ceidwadwyr, ei wrthwynebydd ar yr ochr Rhyddfrydol oedd y Capten Charles Paget enillodd Bulkeley Hughes o 405 o bleidleisiau i 385. Paget oedd ei wrthwynebydd aflwyddiannus eto yn etholiad 1841
Yn etholiad 1847 safodd Bulkeley Hughes fel Rhyddfrydwr Geidwadol (cefnogwr o'r Blaid Geidwadol, Rhyddfrydig ei farn) gan gael ei ddychwelyd yn ddiwrthwynebiad. Cadwodd y sedd fel Rhyddfrydwr Ceidwadol ym 1852 pan gafodd ei wrthwynebu gan Richard Davies ar ran y Rhyddfrydwyr go iawn. Cafodd ei ddychwelyd yn ddiwrthwynebiad ym 1857 fel Rhyddfrydwr Ceidwadol.
Ym 1858 newidiodd ei deyrngarwch pleidiol a chroesodd i'r Blaid Ryddfrydol ac yn etholiad 1859, safodd fel ymgeisydd Rhyddfrydol yn erbyn Charles Wynne ar ran y Ceidwadwyr. Cadwodd Wynn y sedd i'r achos Geidwadol a chollodd Bulkeley Hughes ei sedd. Penderfynodd Wynn i beidio ag amddiffyn ei sedd yn etholiad 1865 a dychwelodd Bulkeley Hughes i Dŷ'r Cyffredin fel cynrychiolydd y Blaid Ryddfrydol gan gadw'r sedd i'r blaid honno hyd ei farwolaeth ym 1882.
Ar adeg ei farwolaeth ef oedd aelod hynaf Tŷ'r Cyffredin.
Marwolaeth
Bu farw yn ei gartref, Plas Coch ym 1882 yn 85 mlwydd oed, cafodd ei weddillion eu claddu ym mynwent Eglwys Edwen Sant, Llanedwen.
Cécilia Loff Pereira Sérgio Costa Gomes
Mae Cécilia Loff Pereira Sérgio Costa Gomes (ganwyd:  1942) yn fotanegydd nodedig a aned yn Portiwgal. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Museo Nacional de Historia Natural de Bolivia.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Wuxi
Dinas yn ne-ddwyrain Gweriniaeth Pobl Tsieina yw Wuxi. Fe'i lleolir yn nhalaith Jiangsu.
Rhionaeschna confusa
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Rhionaeschna confusa. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Paladin – Die Krone des Königs
Ffilm antur Saesneg o Unol Daleithiau America yw Paladin – Die Krone des Königs gan y cyfarwyddwr ffilm Anne K. Black. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anne K. Black nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Y Pumed Dyn
Ffilm ddrama llawn cyffro yw Y Pumed Dyn a gyhoeddwyd yn 1991. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Silence of the Lambs sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ysgol y Gorlan
Ysgol gynradd gymunedol naturiol Gymraeg, ym mhentref Tremadog, Gwynedd, ydy Ysgol y Gorlan. Sefydlwyd yr ysgol ym 1859. Mae'n gwasanaethu plant rhwng 3 ac 11 oed o'r pentref a’r ardal gyfagos sef, Golan, Cwmystradllyn, Penmorfa, Treflys a Phrenteg.
Y pennaeth presennol yw Mr Rhys Meredydd Glyn, sydd wedi bod yn y swydd ers Rhagfyr 1992. Enillodd yr ysgol y Marc Safon gan yr Asiantaeth Sgiliau Sylfaenol yn 2000. Roedd 102 o ddisgyblion ar y gofrestr yn 2002, yn ogystal â 13 o blant meithrin rhan-amser. Disgrifwyd safon yr addysg yn gyffredinol fel da gan Estyn yn 2002 ac 2008, ac yn dda iawn mewn sawl maes. Arhosodd niferau'r disgyblion yn weddol gyson gyda 106 yn 2008, ac 16 o blant meithrin.