cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Burrowers
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Clancy Brown, Laura Leighton, Alexander Skarsgård, William Mapother, Doug Hutchison, Sean Patrick Thomas, Robert Ri'chard, Jocelin Donahue a Karl Geary.
Child of M'sieu
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harrish Ingraham ar 1 Ionawr 1881 yn Llundain. Derbyniodd ei addysg yn Bedford Modern School.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harrish Ingraham nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Wedi'i Wneud yn Japan: Kora!
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Banmei Takahashi yw Wedi'i Wneud yn Japan: Kora! a gyhoeddwyd yn 2011. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd MADE IN JAPAN 〜こらッ!〜 ac fe'i cynhyrchwyd yn Japan. Lleolwyd y stori yn Kyoto. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Japaneg.
The Burrowers
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Wedi'i Wneud yn Japan: Kora!
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kazuhiro Yamaji, Miyuki Matsuda a Chieko Matsubara.
The Burrowers
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm J T Petty ar 28 Chwefror 1977 yn Raleigh, Gogledd Carolina.
Wedi'i Wneud yn Japan: Kora!
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 5,600 o ffilmiau Japaneg wedi gweld golau dydd.
The Burrowers
Gweler hefyd
Cyhoeddodd J. T. Petty nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Wedi'i Wneud yn Japan: Kora!
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Banmei Takahashi ar 10 Mai 1949 yn Nara.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Banmei Takahashi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Star Trek
200px|bawd|Dathlu 40 mlynedd o Star Trek yn 2007: Capten James T. Kirk a Mr. Spock Rhaglen deledu yn y 1960au a'r 1970au oedd Star Trek. Mae'r cymeriadau yn cynnwys: Capten James T. Kirk (William Shatner), Mr Spock (Leonard Nimoy), Dr McCoy (DeForest Kelley) a Scotty (James Doohan). Mae sawl ffilm sy'n seiliedig ar y gyfres a cheir yn ogystal cyfres o raglenni eraill fel Star Trek Voyager sy'n dilyn hynt a helynt yr USS Enterprise a'i chriw yn y dyfodol.
St Ive Cross
Pentref yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy St Ive Cross (Cernyweg: Krowsfordh S. Iv). Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil St Ive.
St Erth Praze
Pentref yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy St Erth Praze (Cernyweg: Pras Lannudhnow). Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil St Erth.
Coeliccia dinoceras
Mursen yn nheulu'r Platycnemididae yw'r Coeliccia dinoceras sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Coeliccia.
Clifton, Northumberland
Pentref yn Northumberland, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Clifton.
Unto The End
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Harrish Ingraham yw Unto The End a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Castell Caeredin
Castell ar "Graig y Castell" yng Nghaeredin, yr Alban, yw Castell Caeredin (Saesneg: Edinburgh Castle). Fe'i cysylltir â safle Din Eidyn, caer Mynyddog Mwynfawr, brenin Manaw Gododdin yn yr Hen Ogledd yn y 6g. 250px|bawd|chwith|Castell Caeredin
Unto The End
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Immigrant sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harrish Ingraham ar 1 Ionawr 1881 yn Llundain. Derbyniodd ei addysg yn Bedford Modern School.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harrish Ingraham nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Affganistan
Gwlad dirgaeedig yng Nghanolbarth Asia yw Gweriniaeth Islamaidd Affganistan neu Affganistan (hefyd Affganistán). Mae'r wlad yn ffinio ag Iran, Pacistan, Tyrcmenistan, Wsbecistan, Tajicistan a gorllewin eithaf Tsieina. Ei phrifddinas yw Kabul. Poblogaeth Affganistan yn y cyfrifiad diwethaf oedd. Arwynebedd y wlad yw 652,000 cilomedr sgwâr (252,000 metr sgwâr), ac mae'n fynyddig gyda gwastadeddau yn y gogledd a'r de-orllewin. Kabul yw'r brifddinas a'r ddinas fwyaf. Mae'r boblogaeth yn cynnwys Pashtuniaid ethnig, Tajiciaid, Hazaraiaid ac Wsbeciaid yn bennaf.
Gweriniaeth Islamaidd arlywyddol unedol yw Affganistan. Mae gan y wlad lefelau uchel o derfysgaeth, tlodi, diffyg maeth plant, a llygredd. Mae'n aelod o'r Cenhedloedd Unedig, y Sefydliad Cydweithrediad Islamaidd, Cymdeithas Cydweithrediad Rhanbarthol De Asia, y Grŵp o 77, y Sefydliad Cydweithrediad Economaidd, a'r Mudiad Gwledydd Heb Aliniad. Economi Affganistan yw 96ain mwyaf y byd, gyda chynnyrch domestig gcrynswth (GDP) o $72.9 biliwn trwy Paredd gallu prynu. Mae'r wlad yn waeth o lawer o ran CMC y pen (PPP), gan ddod yn 169fed allan o 186 o wledydd yn 2018. Mewn cymhariaeth, yn 2019 Cymru oedd 31fed gwlad fwya'r byd o ran CMC y pen (PPP). 100px|bawd|Affgani ifanc yn gwerthu carpedi
Mae'n mwynhau cysylltiadau agos gyda nifer o genhedloedd NATO, yn enwedig yr Unol Daleithiau, Canada, y Deyrnas Unedig, yr Almaen, Awstralia a Thwrci. Yn 2012, llofnododd yr Unol Daleithiau ac Affghanistan Gytundeb Partneriaeth Strategol.
Geirdarddiad
Mae gwraidd yr enw "Afghān", yn ôl rhai ysgolheigion, yn deillio o enw'r Aśvakan neu'r Assakan, sef enw trigolion hynafol rhanbarth Hindwaidd Kush.    Ystyr Aśvakan yw "marchogion", "bridwyr ceffylau", neu "wŷr meirch" (o aśva neu aspa, mae'r Sansgrit a Avestan sef "ceffyl"). Yn hanesyddol, defnyddiwyd yr ethnonym Afghān i gyfeirio at y Pashtuniaid ethnig. Ceir y cofnod cyntaf o'r ffurf Arabeg a Phersiaidd yr enw, Afġān, mewn llyfr daearyddiaeth o'r 10g Hudud al-'Alam. Mae rhan olaf yr enw, "-stan" yn ôl-ddodiad Persiaidd ar gyfer "man" neu "lle". Felly, ystyr y gair "Affganistan" yw "gwlad yr Affghaniaid", neu "wlad y Pashtuns" mewn ystyr hanesyddol.
Hanes
Roedd pobol yn byw yn yr hyn sydd bellach yn Affganistan o leiaf 50,000 o flynyddoedd yn ôl. Daeth bywyd sefydlog i'r amlwg yn y rhanbarth 9,000 o flynyddoedd yn ôl. Ymfudodd Indo-Aryaniaid trwy ardal Bactria-Margiana i Gandhara, a gwelwyd cynnydd diwylliant Yaz I yn yr Oes Haearn (tua 1500–1100 CC), sydd â chysylltiad agos â'r diwylliant a ddarlunnir yn yr Avesta, testunau crefyddol hynafol Zoroastrianiaeth. bawd|chwith|Plant yn disgwyl cymorth meddygol yn Camp Clark, Rhanbarth Khowst, 2009.
Syrthiodd y rhanbarth, a elwid ar y pryd yn " Ariana", i Bersiaid Achaemenid yn y 6g CC a orchfygodd yr ardaloedd i'w dwyrain cyn belled ag Afon Indus. Goresgynnodd Alecsander Fawr y rhanbarth yn y 4g CC, a phriodi Roxana yn Bactria ychydig cyn ei ymgyrch yn Nyffryn Kabul, lle wynebodd wrthwynebiad gan lwythau Aspasioi ac Assakan.
Daeth y Deyrnas Greco-Bactrian, felly'n ben dwyreiniol y byd Hellenistig. Yn dilyn y goncwest gan yr Indiaid Mauryan, ffynnodd Bwdhaeth a Hindŵaeth yn y rhanbarth am ganrifoedd. Chwaraeodd yr ymerawdwr Kanishka, a oedd o'r ymerodraeth Kushan, ac a oedd yn llywodraethu o Kapisi a Puruṣapura, ran bwysig yn lledaeniad Bwdhaeth Mahayana i Tsieina a Chanolbarth Asia. Tarddodd amryw linach Bwdhaidd eraill o'r rhanbarth hwn hefyd, gan gynnwys y Kidarites, Hephthalites, Alkhons, Nezaks, Zunbils a Turk Shahis.
Jean-Honoré Fragonard
Arlunydd Ffrengig oedd Jean-Honoré Nicolas Fragonard (5 Ebrill 1732 – 22 Awst 1806).
Affganistan
Hanes
Daeth Mwslimiaid ag Islam i Herat a Zaranj a ddaliwyd gan Sassanian yng nghanol y 7g, tra cyflawnwyd Islameiddio llawnach rhwng y 9fed a'r 12g o dan linach y Saffarid, y Samanid, yGhaznavid a'r Ghurid. Yn ddiweddarach rheolwyd rhannau o'r rhanbarth gan ymerodraethau Khwarazmian, Khalji, Timurid, Lodi, Sur, Mughal a Safavid.
Eats, Shoots and Leaves
Llyfr yn yr iaith Saesneg gan Lynne Truss ar bwnc atalnodi yw Eats, Shoots & Leaves: The Zero Tolerance Approach to Punctuation. Fe'i cyhoeddwyd yn 2003. Mae'r awdur yn hiraethu am adeg well pan allai pobl atalnodi, yn ei barn hi, ac yn taranu yn erbyn troseddwyr atalnodi'r oes hon. Er bod hiwmor yn ganolog i'r gwaith, mae'r awdur o ddifrif yn ei nod wrth ysgrifennu'r llyfr, sef annog pobl i atalnodi'n gywir.
James Rhys Parry (Eos Eyas)
Bardd a chyfieithydd oedd James Rhys Parry (1570 - 1625), a adnabyddir hefyd wrth ei enw barddol Eos Eyas.
Affganistan
Hanes
Symudodd llwythi Iranaidd i'r ardal yn ystod yr ail fileniwm Cyn Crist. Mae rheolaeth ar y wlad wedi newid sawl gwaith. Am ganrifoedd roedd yn ganolbwynt Bactria, teyrnas hynafol a oedd yn ymestyn rhwng Persia a Chanolbarth Asia ac India. Am gyfnod hir bu'n rhan o ymerodraeth Persia. Goresgynnodd Alecsander Fawr rannau o'r wlad ar ei daith i'r dwyrain. Am gyfnod o rai canrifoedd roedd y wlad yn ganolfan Fwdhaidd bwysig. Mae adfeilion Bamiyan yn dyst i hynny, ac yn cysylltu'r wlad â diwylliant Bwdhaidd Canolbarth Asia (gwerddon Turfan er enghraifft) a Tibet ar un llaw ac â dinasoedd Bwdhaidd Gandhara (gogledd-orllewin Pacistan heddiw) ar y llaw arall. Fe orchfygodd yr Arabiaid Bersia yn y 7g a meddiasant Affganistan yn ogystal. Fe'i gorchfygwyd gan y Mongoliaid yn y 13g, ac am gyfnod, dan reolwyr Ghazni, roedd Affganistan ei hun yn rheoli rhan sylweddol o ogledd-orllewin isgyfandir India.
James Rhys Parry (Eos Eyas)
Ychydig a wyddys am ei fywyd personol. Roedd yn un o ddisgynyddion y teulu Parry o Poston, Swydd Henffordd. Yn yr Oesoedd Canol roedd y rhan honno o Swydd Henffordd yn rhan o gwmwd ac arglwyddiaeth Ewias a oedd yn cynnwys hefyd rhan o Went a chyfeiria ei enw barddol at yr ardal (mae Eyas yn ffurf hynafiaethol).
Affganistan
Hanes
Sefydlwyd Emiraeth Affganistan yn 1747 ac yn ddiweddarach daeth dan ddylanwad Prydain Fawr. Am ganrif a rhagor roedd Affganistan yn ddarn gwerin gwyddbwyll yn y Gêm Fawr am reolaeth yng Nghanolbarth Asia rhwng Prydain a Rwsia. Ar ôl cyfnod dan reolaeth bell Brydeinig enillodd y wlad radd o annibyniaeth yn 1919 dan yr emir Amanullah Khan ac yn gyflawnach yn 1922 pan sefydlwyd Teyrnas Affganistan yn unol â Chytundeb Rawalpindi.
James Rhys Parry (Eos Eyas)
Cyfansoddodd Eos Eyas fersiwn mydryddol o Salmau Dafydd rywbryd cyn tua 1620. Cyflwynwyd y cerddi hyn ynghyd â llawysgrifau eraill yr awdur i'r Esgob William Morgan yn ei gyfnod fel Esgob Llandaf. Ymddengys fod yr esgob wedi dangos cyfieithiad Eos Eyas o'r Salmau i Edmwnd Prys, Archddiacon Meirionnydd, cyn i hwnnw gyhoeddi ei gyfrol Salmau Cân yn 1621.
Affganistan
Hanes fodern
Yn 1973 datganiwyd gweriniaeth. Cafodd y rhyfel cartref hir rhwng 1979 a 1992 a phresenoldeb byddin Rwsia (hyd at 1989) effaith bellgyrhaeddol ar wleidyddiaeth y wlad. Yn y 1990au tyfodd dylanwad a grym y Taleban ffwndamentalaidd ac o 1994 hyd at 2001 rheolwyd rhan sylweddol o'r wlad ganddynt. Yn 2001 ymosododd lluoedd arfog UDA, gyda chymorth Cynghrair y Gogledd, ar y Taleban ac fe'u disodlwyd. Ers hynny mae llywodraeth ddemocrataidd wedi rheoli y rhan fwyaf o'r wlad, gyda chefnogaeth lluoedd NATO, ond erys y Taleban a'u cefnogwyr yn gryf yn y de a'r dwyrain.
Yn y Rhyfel Eingl-Affganistan Cyntaf, cipiodd yBritish East India Company reolaeth ar Affganistan ond yn dilyn y Drydedd Ryfel Eingl-Affganistan ym 1919 llwyddodd y wlad i ddod yn annibynnol ar ddylanwad tramor, gan ddod yn frenhiniaeth o dan arweiniad y brenin Amanullah Khan, tan bron i 50 flynyddoedd yn ddiweddarach pan ddymchwelwyd Zahir Shah a sefydlwyd gweriniaeth. Ym 1978, ar ôl ail coup, daeth Affganistan yn wladwriaeth sosialaidd gyntaf, gan ddwyn i gof y Rhyfel Sofietaidd-Afghanistan yn yr 1980au yn erbyn gwrthryfelwyr mujahideen.
Erbyn 1996, cipiwyd y rhan fwyaf o'r wlad gan y Taliban ffwndamentalaidd, Islamaidd, a oedd yn llywodraethu fel cyfundrefn dotalitaraidd; chwalwyd eu grym yn ufflon, ar ôl goresgyniad yr Unol Daleithiau yn 2001, ond yn 2021 roedden nhw'n parhau i reoli cyfran sylweddol o'r wlad. Mae’r rhyfel parhaus rhwng y llywodraeth a’r Taliban yn golygu fod hawliau dynol a hawliau menywod Affganistan, wedi cael eu hanwybyddu, gyda llawer o bobl yn cael eu camdrin, gan y ddwy ochr, megis lladd sifiliaid, herwgipio ac arteithio. Oherwydd dibyniaeth helaeth ei llywodraeth ar gymorth milwrol ac economaidd America, mae rhai yn dosbarthu'r genedl fel talaith o'r UDA.
Daearyddiaeth
150px|bawd|chwith|Afon Hari Rud Mae Affganistan yn wlad tirgaeedig o wastadeddau uchel a mynyddoedd. Mae cadwyn fawr yr Hindu Kush yn cyrraedd dros 7,000 m o uchder yn Tirich Mir, ar y ffin â Phacistan yn y gogledd-ddwyrain. Ceir amrywiadau mawr mewn hinsawdd mewn lle cymharol gyfyngedig, yn amrywio o hinsoddau sych ac isdrofannol i hinsawdd alpaidd eithafol yn y mynyddoedd. Mae'r dinasoedd a threfi pwysig yn cynnwys y brifddinas Kabul a thref hanesyddol Ghazni yn y canolbarth, Herat a Kandahar yn y gorllewin, Faizabad, Konduz, Mazar-i-Sharif a Maimana yn y gogledd, a Jalalabad yn y dwyrain. Mae dŵr yn gymharol brin yn y wlad. Yr unig afonydd o bwys yw Afon Oxus, sy'n rhedeg ar hyd y ffin ogleddol; afon Hari Rud yn y canolbarth a'r gorllewin, Afon Helmand (Rud-e Helmand) yn y de-orllewin, sy'n rhedeg dros y ffin i Iran i gael ei llyncu yng nghorstir hallt Daryacheh-ye Sistan; ac Afon Kabul (Darya-ye Kabul) sy'n rhedeg o ardal Bwlch Khyber i gyfeiriad Kabul.
Iaith a Diwylliant
150px|bawd|Addurniadau yn y Mosg Las ym Mazar-e-Sharif Mae Affganistan yn wlad Islamaidd ers yr 8g ond yn y gorffennol bu'n ganolfan bwysig iawn yn hanes Zoroastriaeth a Bwdhaeth. Hyd at ddiwedd yr 20g roedd Nuristan, i'r gogledd o ddyffryn Jalalabad, yn wlad baganaidd led-annibynnol a elwid yn Kaffiristan (mae'r olaf o'r Kaffiriaid paganaidd yn byw dros y ffin yn nhalaith Chitral ym Mhacistan).
Ceir nifer o fosgiau hanesyddol yn Affganistan, yn cynnwys y Mosg Las ym Mazar-e-Sharif yn y gogledd, mosgiau hynafol dinas Herat yn y gorllewin ac adfeilion mosg a minaret enwog yn Ghazni. Y safle Bwdhaidd pwysicaf yw Bamiyan, yng nghanolbarth y wlad; yn anffodus dinistriwyd rhan sylweddol o'r cerfluniau hynafol o'r Bwdha gan y Taleban ar ddiwedd y 1990au.
Salman, brenin Sawdi Arabia
Salman bin Abdulaziz Al Saud (سلمان ابن عبدالعزيز آل سعود, Salmān bin ʿAbd al-ʿAzīz ʾĀl Saʿūd ; ganwyd 31 Rhagfyr 1935) yw Brenin Sawdi Arabia, 'Ceidwad y Ddau Fosg' a phenteulu'r Sawdiaid. Bu'n Weinidog dros Amddiffyn ers 2011 ac yn Llywodraethwr Rhanbarth Riyadh rhwng 1963 a 2011. Cafodd ei orseddu ar 23 Ionawr 2015 yn dilyn marwolaeth ei hanner brawd, Abdullah. Roedd yn frawd llawn i'r Brenin Fadh a fu'n ben ar y wlad rhwng 1982 a 2005.
Affganistan
Israniadau
Ceir 34 talaith yn Affganistan, a adnabyddir yn lleol fel wilayats. Rhennir pob talaith yn ei thro yn ardaloedd.
Salman, brenin Sawdi Arabia
Bywyd cynnar
Fe'i ganwyd ar ddydd ola'r flwyddyn yn 1935 a dywedir mai ef yw 25ed mab y Brenin Ibn Saud. Ei fam oedd Hussa Ahmad Al-Sudayri. Gelwir y grŵp o chwe brawd yn "y Saith Sudairi". Fe'i magwyd ym Mhalas Murraba.
Affganistan
Israniadau
bawd|de|280px|34 talaith Affganistan
Salman, brenin Sawdi Arabia
Tywysog a Brenin
Ar 18 Mehyefin 2012, yn dilyn marwolaeth y Tywysog Nayef bin Abdulaziz cafodd ei benodi'n Dywysog Sawdi Arabia; yr un diwrnod fe'i penodwyd yn Brif Weinidog y wlad. Cychwynodd gyfri trydaru ar 23 Chwefror 2013. Ar 23 Ionawr 2015, yn dilyn marwolaeth ei hanner brawd y Brenin Abdullah fe'i wnaed yn Frenin. Ar yr un pryd, cyhoeddwyd mai'r Tywysog newydd fyddai hanner brawd Salman, sef Muqrin bin Abdulaziz Al Saud, ac ef hefyd fyddai'r Prif Weinidog newydd.
Affganistan
Demograffeg
Y gyfradd twf poblogaeth gyfredol yw 2.37%, un o'r uchaf yn y byd y tu allan i Affrica. Disgwylir i'r boblogaeth hon gyrraedd 82 miliwn erbyn 2050 os yw'r tueddiadau poblogaeth cyfredol yn parhau. Cynyddodd poblogaeth Affganistan yn gyson tan yr 1980au, pan achosodd rhyfel cartref i filiynau ffoi i wledydd eraill fel Pacistan. Mae miliynau wedi dychwelyd ers hynny ac mae amodau'r rhyfel wedi golygu cyfradd ffrwythlondeb uchel o gymharu â thueddiadau byd-eang a rhanbarthol. Mae gofal iechyd Affganistan wedi gwella ers troad y ganrif, gan achosi gostyngiad mewn marwolaethau babanod a chynnydd mewn hirhoedledd. Achosodd hyn (ynghyd â ffactorau eraill fel ffoaduriaid sy'n dychwelyd) dwf cyflym yn y boblogaeth yn y 2000au.
Ieithoedd
Dari a Pashto yw ieithoedd swyddogol Affganistan; mae dwyieithrwydd yn gyffredin iawn. Mae Dari, sy'n amrywiaeth o Berseg (ac a elwir yn aml yn 'Farsi' gan rai Affghaniaid fel yn Iran) yn gweithredu fel y lingua franca yn Kabul yn ogystal ag yn llawer o rannau gogleddol a gogledd-orllewinol y wlad. Pashto yw iaith frodorol y Pashtuns, er bod llawer ohonyn nhw hefyd yn rhugl yn Dari tra bod rhai nad ydyn nhw'n Pashtuns yn rhugl yn Pashto. Er gwaethaf y ffaith bod y Pashtuns wedi bod yn drech yng ngwleidyddiaeth Affganistan ers canrifoedd, arhosodd Dari yn ddewis iaith ar gyfer llywodraeth a biwrocratiaeth.
Mae yna nifer o ieithoedd rhanbarthol llai, gan gynnwys Wsbeceg, Turkmen, Balochi, Pashayi, a Nuristani.
Economi
chwith|bawd| Gweithwyr yn prosesu [[Grawnafal|pomgranadau (anaar), y mae Affganistan yn enwog amdanynt ]]
Mae Affganistan yn un o wledydd tlotaf y byd. Mae'r mwyafrif o'r bobl yn gweithio ar y tir. Yn y dyffrynoedd a chymoedd mae rhwydweithiau dyfrhau yn galluogi amaethyddiaeth a thyfu coed ffrwythau i ffynu. Yn y mynyddoedd a'r gwastadeddau uchel bugeilio a chodi gwartheg a geifr yw asgwrn cefn yr economi leol. Mae tyfu cnydau opiwm yn bwysig yn yr ardaloedd gwledig ers canrifoedd ac mae canran uchel iawn o opiwm y byd yn dod o Affganistan. Mae nwyddau naturiol y wlad yn cynnwys glo, petroliwm a nwy naturiol a mwyngloddir lapis lazuli yn y gogledd, yn arbennig yn y Hindu Kush.
Mae'r rhyfela parhaol dros y degawdau diwethaf wedi dinistrio dros 65% o ffatrïoedd a safleoedd diwydiannol eraill y wlad ac mae'r economi heddiw mewn cyflwr bregus iawn ac yn ddibynnol ar gymorth ariannol tramor.
Mae 'Banc Da Affganistan' yn gwasanaethu fel banc canolog y genedl a'r Afghani (AFN) yw'r arian cyfred cenedlaethol, gyda chyfradd gyfnewid o tua 75 Afghanis i 1 doler yr UD. Mae nifer o fanciau lleol a thramor yn gweithredu yn y wlad, gan gynnwys Banc Rhyngwladol Affganistan, Banc Kabul Newydd, Banc Azizi, Banc Pashtany, Banc Siartredig Safonol, a'r Banc Micro Cyllid Cyntaf.
Mwyngloddio
chwith|bawd| [[Asurfaen|Cerrig Lapis lazuli]] Mae adnoddau naturiol y wlad yn cynnwys: glo, copr, mwyn haearn, lithiwm, wraniwm, elfennau daear prin, cromite, aur, sinc, talc, barite, sylffwr, plwm, marmor, cerrig gwerthfawr a lled werthfawr, nwy naturiol, a petroliwm. Yn 2010, amcangyfrifodd swyddogion llywodraeth yr UD ac Affganistan fod dyddodion mwynau heb eu cyffwrdd a leolwyd yn 2007 gan Arolwg Daearegol yr UD werth o leiaf $1 triliwn.
Iechyd
Yn ôl y Mynegai Datblygiad Dynol, Affganistan yw'r 15fed wlad leiaf datblygedig yn y byd. Amcangyfrifir bod y disgwyliad oes ar gyfartaledd oddeutu 60 mlynedd. Cyfradd marwolaethau mamau’r wlad yw 396 marwolaeth / 100,000 o enedigaethau byw a’i chyfradd marwolaethau babanod yw 66 i 112.8 o farwolaethau ym mhob 1,000 o enedigaethau byw. Mae gan y wlad fwy na 3,000 o fydwragedd, gyda 300 i 400 yn ychwanegol yn cael eu hyfforddi bob blwyddyn.
Mae dros 100 o ysbytai yn Affganistan, gyda'r triniaethau mwyaf datblygedig ar gael yn Kabul. Sefydliad Meddygol Plant Ffrainc ac Ysbyty Plant Indira Gandhi yn Kabul yw'r prif ysbytai plant yn y wlad. Mae rhai o'r ysbytai blaenllaw eraill yn Kabul yn cynnwys Ysbyty Jamhuriat ac Ysbyty Jinnah. Er gwaethaf hyn oll, mae llawer o Affghaniaid yn teithio i Bacistan ac India i gael triniaeth dwys.
Mwnt
Anheddiad bach a phlwyf yng nghymuned Y Ferwig, Ceredigion, Cymru, yw Mwnt (yn fwy ffurfiol Y Mwnt). Saif ar arfordir de Ceredigion, rhwng Aberteifi ac Aberporth.
Yn y 12g ceisiodd y Ffleminiaid lanio yno, ond methiant fu eu hymgais i oresgyn Ceredigion. Ar ddechrau'r 20g dywedid fod esgyrn y goresgynwyr i'w gweld o hyd dan y tywod ar dywydd garw. Hyd tua diwedd y 18g arferai trigolion y Mwnt ddathlu'r Sul cyntaf ar ôl Calan Ionawr trwy frwydro yn erbyn ei gilydd, efallai mewn coffadwriaeth o'r fuddugoliaeth ar y Ffleminiaid: Y Sul Coch y gelwid y Sul hwnnw.
Nodweddir Mwnt gan ei thirwedd drawiadol, yn arbennig y traeth cysgodlyd a'r hen eglwys gerllaw. Enw'r eglwys fechan wyngalchog yw Eglwys y Grog. Dyma'r eglwys hynaf yng Ngheredigion o ran ei hadeiladwaith, sy'n dyddio o'r 14g fel y saif hi heddiw. Mae'r gwaith pren heb yr un hoelen ac mae'r muriau oddi mewn yn wyngalchog hefyd. Yn anffodus nid yw'r Grog (sgrîn) ganoloesol yno erbyn heddiw. Mae Ffynnon y Grog gerllaw yr eglwys.
Mae'r eglwys a'r traeth fel ei gilydd yn cael eu gwarchod gan yr Ymddiriedolaeth Genedlaethol. Ceir cyfoeth o fywyd gwyllt yn yr ardal ac mae'n gartref yn yr haf i nifer o ddolffinau, morloi a llamhidyddion.
Ers 30 mlynedd mae'r gwleidydd Rhodri Morgan, Prif Weinidog Cymru, yn arfer mynd i Fwnt am ei wyliau: "Mae pawb angen gwyliau", meddai, "a dyma le delfrydol."
Bears and Man
Ffilm rhaglen neu ddogfen ar natur yw Bears and Man a gyhoeddwyd yn 1978. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Kalle Lasn a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Craig Tomlinson.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1978. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Deer Hunter sef ffilm ryfel sy'n adrodd stori tri chyfaill Americanaidd a'u gwasanaeth milwrol gorfodol yn Rhyfel Fietnam. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Las Adolescentes
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Pedro Masó yw Las Adolescentes a gyhoeddwyd yn 1975. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Lleolwyd y stori yn Lloegr. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Pedro Masó a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Juan Carlos Calderón.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Maria Perschy, Cristina Galbó, Anthony Andrews, Eduardo Fajardo, Jack Taylor, Arthur Howard, Victoria Vera, Queta Claver, Susan Player a Victor Petit. Mae'r ffilm Las Adolescentes yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1975. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd One Flew Over the Cuckoo's Nest sef ffilm gan Milos Forman am ysbyty meddwl. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Jorge Herrero oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Alfonso Santacana sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Christmas Evil
Ffilm arswyd sy'n llawn gwaed a thrywanu gan y cyfarwyddwr Lewis Jackson yw Christmas Evil a gyhoeddwyd yn 1980. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn New Jersey ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jeffrey DeMunn a Brandon Maggart. Mae'r ffilm Christmas Evil yn 100 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1980. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Empire Strikes Back sef yr ail ffilm yn y gyfres Star Wars. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Ricardo Aronovich oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lewis Jackson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Las Adolescentes
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pedro Masó ar 26 Ionawr 1927 ym Madrid a bu farw yn yr un ardal ar 6 Ionawr 1933. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1954 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Tam Cốc-Bích Động
bawd|dde|250px
Ogof ger tref Ninh Binh yng ngogledd Fietnam ydy Tam Coc - Bich Dong (Fietnameg: Tam Cốc - Bích Động) sydd yn boblogaidd iawn gan ymwelwyr. Mae'n dair awr at yr ogofâu ar hyd Afon Ngô Đồng mewn cwch o Van Lam. Mae'r daith hon yn cynnwys arnofio drwy dair ogof (Hang Cả, Hang Hai, a Hang Ba), gyda'r mwyaf yn 125m a'i nenfwd tua dwy fetr o wyneb y dŵr. Fel arfer, merched leol ydy'r rhwyfwyr, ac mae'n nhw'n aml yn gwerthu nwyddau wedi'u gwnïo.
Las Adolescentes
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Pedro Masó nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Clefri poeth
Mae'r Clefri poeth hefyd clafri poeth; y llwg a sciabas (scurvy yn Saesneg), sy'n cael ei adnabod hefyd fel y llwg neu y sgyrfi, yn glefyd sy'n ganlyniad i ddiffyg Fitamin C. Mae symptomau yn cynnwys gwendid, blinder, a breichiau a choesau poenus. Heb ei drin, gall arwain at leihad yng nghelloedd coch y gwaed, llid y deintgig, newidiadau i wallt, a gwaedu o'r croen. Wrth i'r clefyd waethygu, gall amharu ar allu clwyfau i wella, achosi newid ym mhersonoliaeth y claf, ac arwain yn y pen draw at farwolaeth o haint neu waedu.
Fel arfer, mae'r clefri poeth yn cael ei achos gan ddiffyg fitamin C yn y deiet. Mae'n cymryd o leiaf mis gydag ychydig neu ddim fitamin C o gwbl cyn y gwelir y symptomau. Erbyn heddiw, mae i'w weld amlaf mewn pobl sy'n dioddef o salwch neu gyflwr meddwl, bwyta anarferol, alcoholiaeth neu henoed sy'n byw ar eu pennau eu hunain. Mae ffactorau risg eraill hefyd yn cynnwys dialysis a gallu'r perfedd i dreulio bwyd. Mae diagnosis fel arfer yn seiliedig ar arwyddion corfforol, pelydrau X, a gwellhad ar ôl triniaeth.
Mae'n cael ei drin atchweniadau fitamin C sy'n cael eu cymryd trwy'r ceg. Mae gwelliant yn aml i'w weld mewn ychydig ddyddiau gyda gwellhad llwyr mewn ychydig wythnosau. Mae ffynonellau fitamin C yn cynnwys ffrwythau sitrws, tomatos a nifer o lysiau fel tatws. Mae coginio yn aml yn lleihau fitamin C mewn bwydydd.
Dorothy Mead
Arlunydd benywaidd o'r Deyrnas Unedig oedd Dorothy Mead (1928 - 1975).
Fe'i ganed yn Llundain a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn ddinesydd o'r Deyrnas Unedig.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Sarah Edith Wynne
Bywgraffiad
Yn 1875, priododd Aviet Agabeg, bargyfreithwr o Armenia.
Lys Assia
Cantores o'r Swistir oedd Lys Assia (ganwyd Rosa Mina Schärer; 3 Mawrth 1924 – 24 Mawrth 2018).
Enillodd Assia y Gystadleuaeth Cân Eurovision cyntaf, ym 1956. Priododd Johann Heinrich Kunz (m. 1957) ar 11 Ionawr 1957. Priododd Oscar Pedersen ym 1963; bu farw Pederson ym 1995. bawd|Lys Assia yn 1957
The Banger Sisters
Ffilm gomedi sy'n bennaf yn ffilm am fyd y fenyw gan y cyfarwyddwr Bob Dolman yw The Banger Sisters a gyhoeddwyd yn 2002. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Arizona a chafodd ei ffilmio yn Ninas Efrog Newydd, Califfornia, Arizona a New Jersey. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Bob Dolman. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Susan Sarandon, Geoffrey Rush, Goldie Hawn, Erika Christensen, Eva Amurri a Robin Thomas. Mae'r ffilm The Banger Sisters yn 98 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Karl Walter Lindenlaub oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bob Dolman ar 5 Ebrill 1949 yn Toronto. Mae ganddo o leiaf 5 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bob Dolman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Coalcleugh
Pentref yn Northumberland, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Coalcleugh.
Llys yr Esgob, Llandaf
Plasdy neu gastell canoloesol yw Llys yr Esgob yn Llandaf, sydd yn awr yn faesdref o Gaerdydd. Fe'i leolir ar ddiwedd y Stryd Fawr, nid ymhell o Eglwys Gadeiriol Llandaf. Fe'i adeiladwyd yn ôl pob tebyg gan William de Braose, esgob Llandaf o 1267 i 1287 ac aelod o'r teulu Normannaidd a fu'n arglwyddi ar Ŵyr. Er mai adfail yw'r castell bellach mae'r porthdy a'r muriau allanol yn weddol gyflawn. Mae'r porthdy yn debyg iawn i borth ddwyreiniol allanol Castell Caerffili, sy'n dyddio'n ôl i'r un cyfnod. Ar ôl gwrthryfel Owain Glyn Dŵr ni ddychwelodd esgobion Llandaf i'r adeilad hwn am iddynt adeiladu plasdy newydd ym Matharn, Sir Fynwy.
Mae'r castell i'w weld yn gyflawn ar fap o 1610 gan John Speed, felly mae'n debyg iddo gael ei ddatgaeru yn ystod y Rhyfel Cartref. Erbyn canol y 19g roedd esgobion Llandaf yn preswylio mewn tŷ crand lle mae ysgol breifat y Gadeirlan yn awr; roedd adfeilion y llys canoloesol yn rhan o'r ardd. Rhoddwyd Llys yr Esgob i gyngor Caerdydd ym 1971 ac fe agorodd i'r cyhoedd fel parc, ar ôl gwaith cadwraeth ar yr adeilad, ym 1972.
Åsa-Nisse Flyger i Luften
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Ragnar Frisk yw Åsa-Nisse Flyger i Luften a gyhoeddwyd yn 1956. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Cafodd ei ffilmio yn Rimbo. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Lennart Palme a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Sven Rüno. Dosbarthwyd y ffilm gan AB Svensk talfilm.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw John Elfström ac Artur Rolén.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1956. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Searchers sy’n ffilm bropoganda gwrth-frodorion America gan y cowbois gwyn, gan y cyfarwyddwr ffilm John Ford. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ragnar Frisk ar 15 Rhagfyr 1902 yn Sweden a bu farw yn Oscars församling ar 7 Rhagfyr 1979.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ragnar Frisk nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Coeliccia doisuthepensi
Mursen yn nheulu'r Platycnemididae yw'r Coeliccia doisuthepensi sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Coeliccia.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Brych daear Crossley
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Brych daear Crossley (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: brychion daear Crossley) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Zoothera crossleyi; yr enw Saesneg arno yw Crossley’s ground thrush. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn Z. crossleyi, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r brych daear Crossley yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
St Jidgey
Pentref yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy St Jidgey (Cernyweg: S. Yji). Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil St Issey.
Dryw morgrug torfrown
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Dryw morgrug torfrown (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: drywod morgrug torfrown) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Myrmotherula gutturalis; yr enw Saesneg arno yw Brown-bellied antwren. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Morgrug (Lladin: Formicariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. gutturalis, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Gwennol y Gofod
Math o long ofod ydy gwennol y gofod neu wennol ofod sy'n medru dianc o ddisgyrchiant y Ddaear a dychwelyd yn ôl. Bathwyd y term Cymraeg, am y gair Saesneg space shuttle, gan Owain Owain.
Mantais y Wennol Ofod o'i chymharu â rocedi lansio cynharach a fyddai yn disgyn i'r ddaear ac felly yn cael eu dinistrio ydy y gellid adennill prif rannau'r Wennol a'u hailddefnyddio. Gellid er enghraifft arbed y cylchynydd neu'r awyren ofod a'r atgyfnerthion roced. Mae nifer o wledydd a sefydliadau, gan gynnwys yr Asiantaeth Ofod Ewropeaidd (European Space Agency), Gweriniaeth Pobl Tsieina a Japan wedi cynllunio gwenoliaid gofod, ond yr unig wledydd i lansio roced o'r fath yw'r Unol Daleithiau a Rwsia.
Gwenoliaid gofod America
250px|bawd|Y wennol ofod Enterprise 250px|bawd|Atlantis yn 2011 yng nghanolfan ofod NASA Kennedy, Cape Canaveral
Penderfynodd y sefydliad Americanaidd NASA ddylunio'r wennol ofod wedi i "raglen lleuad" Apollo ddod i ben yn 1972. Lansiwyd y wennol ofod gyntaf, Columbia, ar 12 Ebrill 1981, 20 mlynedd i'r diwrnod ar ôl i'r gofodwr cyntaf, Yuri Gagarin, gael ei lansio. Adeiladodd NASA bump o gerbydau: Columbia, Challenger, Discovery, Atlantis, ac Endeavour. Yn ogystal â bod yn gam ymlaen yn nhermau technolegol, bwriad y wennol ofod oedd bod yn fwy economaidd nac unrhyw raglen arall.
Lansiwyd Columbia yn 1981. Dilynwyd hi gan Challenger yn 1983, Discovery yn 1984 ac Atlantis yn 1985. Yn 1986 dinistrwyd Challenger mewn damwain ac felly fe adeiladwyd Endeavour yn ei lle a lansiwyd hi yn 1992. Yn 2003 dinistriwyd Columbia wrth iddi ddychwelyd yn ôl i'r ddaear. Defnyddiwyd Atlantis am y tro olaf yn Mai 2010. Gwnaeth Discovery ei thaith olaf gan lanio yn ôl ar y ddaear ar 9 Mawrth 2011 a'r Endeavour ar 1 Mehefin 2011.
Ystyriwyd bod yr hen system o rocedi a chapsiwlau gofod (space capsules) yn rhy wastraffus, achos roedd yn angenrheidiol i adeiladu roced a chapsiwl newydd sbon ar gyfer pob taith. Yn y dechreuad, y syniad oedd creu system trafnidiaeth hollol wahanol; buasai pob elfen yn cael eu hail-ddefnyddio. Cyn bo hir, fodd bynnag, roedd toriadau cyllidol wedi gorfodi NASA i newid eu cynllun gwreiddiol. Erbyn heddiw, fodd bynnag, mae llawer yn gweld y cynllun fel cam yn ôl achos namau yn y cysyniad. Cafodd Challenger a Columbia eu dinistrio mewn damweiniau marwol yn 1986 a 2003, digwyddiadau a wnaeth orfodi NASA i ystyried dychwelyd i'r hen system o gapsiwlau. Bydd y rhaglen Orion yn cyflawni hyn yn y degawd nesaf.
Lansiwyd y daith ofod ddiwethaf (sef taith ofod STS-135) gan yr American Space Shuttle ar yr 8ed o Orffennaf 2011.
Gwenoliaid gofod Rwsia
Dechreuodd Rwsia gynllunio gwennol ofod yn yr 70au cynnar. Y canlyniad oedd y cerbyd Buran, a lansiwyd (heb griw) yn 1988. Cafodd y cerbyd ei reoli o'r ddaear - y tro cyntaf roedd sefydliad wedi llwyddo gwneud hyn gyda gwennol ofod. Achos rhwystrau cyllidol, canslwyd y rhaglen Buran yn 1993 gan Boris Yeltsin a storiwyd y cerbyd, ond wnaeth y cerbyd ddioddef niwed difrifol yn 2002 pan syrthiodd to y storfa. Does yna ddim cynlluniau i adfywio'r rhaglen.
Naturiaethwr Mawr Môr a Mynydd
Cofiant J. Lloyd Williams (1854-1945) gan Dewi Jones yw Naturiaethwr Mawr Môr a Mynydd. Gwasg Dwyfor a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2003. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Cofiant J. Lloyd Williams (1854-1945), yn seiliedig ar waith ymchwil helaeth ymhlith ei ddyddiaduron, yn cynnwys hanes ei fywyd a'i gyfraniad sylweddol fel naturiaethwr a botanegydd o fri a arbenigodd ar blanhigion Arctig-Alpaidd Eryri a gwymon.
Botwm Crys yn cadw lle
North Heidelberg Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Coeliccia dorothea
Mursen yn nheulu'r Platycnemididae yw'r Coeliccia dorothea sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Coeliccia.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Returner
Ffilm llawn cyffro a ffuglen wyddonol gan y cyfarwyddwr Takashi Yamazaki yw Returner a gyhoeddwyd yn 2002. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Returner ac fe’i cynhyrchwyd yn Japan. Lleolwyd y stori yn Tokyo. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a Japaneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Takeshi Kaneshiro, Kirin Kiki ac Anne Suzuki. Mae'r ffilm Returner (ffilm o 2002) yn 112 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Kōzō Shibazaki oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Takashi Yamazaki ar 12 Mehefin 1964 ym Matsumoto a bu farw yn yr un ardal.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Coanwood
Pentref a phlwyf sifil yn Northumberland, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Coanwood.
Returner
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Takashi Yamazaki nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cyrch a chwta
Llunnir cyrch a chwta gyda chwe llinell saith sillaf gyda phennill o awdl-gywydd yn eu dilyn, gan gynnal un brifodl. Dyma enghraifft o waith Goronwy Owen:
Mae'r chwe llinell gyntaf yn odli, gydag aceniad y prifodlau yn rhydd. Odla'r llinell olaf gyda'r chwe llinell gyntaf, a cheir odl gyrch rhwng terfyn y seithfed linell a gorffwysfa'r llinell glo i gwblhau'r awdl-gywydd.
Yn ôl y llawysgrifau, un o'r tri mesur y meddyliawdd Einion Offeiriad amdanynt yw cyrch a chwta. Y ddau arall yw'r hir-a-thoddaid a'r tawddgyrch cadwynog.
The Child and The Tramp
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Bannister Merwin yw The Child and The Tramp a gyhoeddwyd yn 1911. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Edison Studios. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Bannister Merwin. Dosbarthwyd y ffilm gan Edison Studios.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Harold M. Shaw, John R. Cumpson, Edna May Weick a Miriam Nesbitt. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1911. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Uffern Dante (L'Inferno’), sef ffilm o’r Eidal gan Giuseppe de Liguoro a Francesco Bertolini.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bannister Merwin ar 1 Ionawr 1873 yn Caerlwytgoed a bu farw yn Llundain ar 11 Chwefror 2010.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bannister Merwin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Iselder ysbryd
bawd|250px|dde|Paentiad olew gan [[Vincent van Gogh sy'n dwyn yr enw ''At Eternity's Gate]] Mae iselder ysbryd yn afiechyd meddwl ble mae'r claf yn teimlo'n isel a di-hwyl; yn aml, mae'r afiechyd hwn hefyd yn gwneud iddo deimlo'n wael a dihyder, gan golli diddordeb yn y pethau sydd, fel arfer, yn ei gyffroi.
Yn 1980 gwahaniaethodd Cymdeithas Seiciatreg America ("American Psychiatric Association") rhwng iselder ysbryd dros dro (sef mental depression) ac iselder ysbryd dwys (Sa: Major depressive disorder) yn eu cyfrol "Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-III) Classification". Mae iselder ysbryd dwys yn medru analluogi, neu dynnu'r gallu arferol i gyflawni pethau oddi wrth y claf. Gall hyn effeithio teulu'r claf yn drychinebus, a'i waith neu addysg, ei gwsg, yr hyn mae'n ei fwyta a'i iechyd yn gyffredinol. Yn yr Unol Daleithiau, mae 3.4% o'r bobl hynny sydd gan iselder ysbryd dwys yn cyflawni hunanladdiad ac mae gan 60% o'r bobl hynny sy'n cyflawni hunanladdiad iselder ysbryd ar ryw raddfa. Mae sawl astudiaeth wyddonol wedi dod o hyd i gydberthyniadau ystadegol rhwng iselder a rhai plaladdwyr amaethyddol. ]
Meddyginiaeth
Mae defnyddio "antidepressants" mor effeithiol â seicotherapi, bellach, er bod mwy o gleifion yn rhoi gorau i gymryd meddyginiaeth na sydd o gleifion yn rhoi gorau i seicotherapi, fel arfer oherwydd sgil-effeithiau.
Therapi "electroconvulsive"
Pan nad oes dim arall yn gweithio, dyma'r gobaith olaf, neu'r driniaeth olaf i rai cleifion.
Meddyginiaeth amgen
Tybir fod rhai planhigion yn medru cynorthwyo'r claf; mae'r rhain yn cynnwys: lafant, saets y waun a jasmin.
Richard Janion Nevill
Roedd Richard Janion Nevill (1785 – 14 Ionawr 1856) yn un o gyflogwr mwya Llanelli yn y 18g gan gyflogi cannoedd o weithwyr gwaith copr a glowyr yn y dre.
Fe'i ganwyd yn Birmingham yn fab ieuengaf i Charles Nevill. Priododd Anne Yalden (c.1782–1863) yn 1812, a cawsant wyth o blant.
Bu farw o strôc ym Mharc Llangennech yn 1856.
Tokyo After Dark
Ffilm ddrama yw Tokyo After Dark a gyhoeddwyd yn 1959. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Alexander Courage.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1959. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Ben-Hur sy’n ffilm epig hanesyddol o’r Unol Daleithiau gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Boda llwydwyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Boda llwydwyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: bodaod llwydwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Circus macrourus; yr enw Saesneg arno yw Pallid harrier. Mae'n perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: Accipitridae) sydd yn urdd y Falconiformes. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain, ond nid yng Nghymru.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. macrourus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia, Ewrop ac Affrica.
Teulu
Mae'r boda llwydwyn yn perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: Accipitridae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Impiad deintgigol
Mae impiad deintgigol, sydd hefyd yn cael ei alw'n impiad deintgigol neu'n lawfeddygaeth gosmetig amddanheddol, yn enw cyffredinol ar gyfer unrhyw nifer o ddulliau llawfeddygol o impio'r deintgig. Mae'n bosib mai'r nod yw gorchuddio arwyneb gwreiddiau'r dannedd neu i gynyddu'r meinwe sydd wedi ceratineiddio.
341
3g - 4g - 5g
336 337 338 339 340 - 341 - 342 343 344 345 346
England
England yw'r enw Saesneg am Loegr, un o wledydd Prydain. Gallai gyfeirio hefyd at:
Colpitts Grange
Pentref yn Northumberland, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Colpitts Grange.
The Dark Place
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sean Paul Lockhart a Timo Descamps. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm J T Tepnapa ar 1 Ebrill 1977 yn Long Beach, Califfornia. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2000 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd J. T. Tepnapa nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mary Alment
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Londonderry, Iwerddon oedd Mary Alment (9 Ebrill 1834 – 11 Ebrill 1908).
Roedd Mary Martha Almentyn ferch i William F. Alment, ac yn wyres i'r Hiwgenot John Alment, gwneuthurwr offerynnau gwyddonol a mathemategol. Roedd Alment yn fyfyriwr i Henry MacManus panoedd yn fyfyriwr yn Ysgol Ddylunio Cymdeithas Frenhinol Dulyn (RDS). Bu'n byw am nifer o flynyddoedd yn 47 Rhodfa Carysfort, Blackrock, Dulyn, gydag Elizabeth Alment ei nith a'i chyd-artist. Dysgodd y ddwy gelf yn Nulyn.
Stencoose
Pentref yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Stencoose (Cernyweg: Stummkoos). Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil St Agnes.
Coeliccia erici
Mursen yn nheulu'r Platycnemididae yw'r Coeliccia erici sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Coeliccia.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
St Stephens by Saltash
Ardal faestrefol Saltash yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy St Stephens by Saltash (Cernyweg: S. Stefan). Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Saltash.
Only a Factory Girl
Ffilm fud (heb sain) yw Only a Factory Girl a gyhoeddwyd yn 1911. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1911. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Uffern Dante (L'Inferno’), sef ffilm o’r Eidal gan Giuseppe de Liguoro a Francesco Bertolini.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Stennack
Pentrefan yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Stennack (Cernyweg: Stenek). Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Camborne.
340
3g - 4g - 5g
290au 300au 310au 320au 330au - 340au - 350au 360au 370au 380au 390au
335 336 337 338 339 - 340 - 341 342 343 344 345
Georg Klein
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Ulf von Strauss yw Georg Klein a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ulf von Strauss nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cartograffeg
bawd|Map o Gymru gan [[Humphrey Lhuyd a gyhoeddwyd yn Atlas Lord Burghley yn 1579.]]
Gwyddor gwneud mapiau a globau yw cartograffeg. Yn y gorffennol roedd cartograffwyr yn defnyddio pin a phapur i wneud hynny, ond erbyn heddiw mae llawer o fapiau yn cael eu gwneud trwy ddefnyddio cyfrifiaduron gyda meddalwedd arbennig: dylunio gyda chymorth cyfrifiadur (CAD), Systemau Gwybodaeth Ddaearyddol (GIS) neu feddalwedd dylunio mapiau arbennig eraill. chwith|bawd|Ail-luniad o fap y byd gan [[Hecataeus, tua 500 CC]]
Hanes
Dyluniwyd y map cynharaf tua 5000 CC, ond achosodd darganfod geometreg (yn Babilon, tua 2300 CC) ddatblygiadau mawr yn hanes gwneuthuriad mapiau. Mae'n bosib weld hynny ar fap enwog o Nippur (Babilon, tua 1400-1200 CC) a mapiau o'r cyfnod clasurol o'r Aifft.
Cafwyd datblygiadau pellach yng Ngroeg yr Henfyd. Ygrifennodd Strabo (tua 63 CC i 21 OC) ei lyfr dylanwadol Geographia. Daearegwyr enwog eraill o'r cyfnod yw Thales o Filetos, Anaximandros o Filetos, Aristarchus o Samos (y dyn cyntaf i ddweud fod y Ddaear yn symud o gwmpas yr haul) ac Eratosthenes o Cyrene. Mae dylanwad Pythagoras ac Aristoteles yn bwysig hefyd. Yn y cyfnod hwnnw y cyflwynwyd y system o hydred a lledred sy'n cael ei ddefnyddio heddiw.
Un o gartograffwyr enwocaf yr Oesoedd Canol oedd Roger Bacon a'r enwocaf yn y 15G oedd y Cymro Humphrey Lhuyd (1527 - 31 Awst 1568) oFoxhall yn Dinbych. Roedd y mwyafrif o'r mapiau a ddylunwyd yn ystod yr Oesoedd Canol yn dangos y byd yn ôl syniadaeth grefyddol y cyfnod, gyda'r tir i gyd yng nghanol disg fawr a'r môr o'i gwmpas. Fodd bynnag, roedd teithiau cyntaf Ewropwyr i'r gorllewin a'r diddordeb mewn gwledydd tramor a chreu gwladfeydd a ddaeth yn sgîl hynny, yn ysbardun i ddatblygu technegau cartograffeg newydd ar linellau mwy gwyddonol.
Gwrthddeallaeth
Gelyniaeth at addysg, gwyddoniaeth, diwylliant a llenyddiaeth yw gwrthddeallaeth.
bawd|300px|[[Gwawdlun gan Thomas Nast yn cymharu'r ysgolhaig gyda'r paffiwr.]]
Elîtiaeth
Mae rhai sydd am gadw addysg i’r "cwmni gorau" yn unig, er mwyn arglwyddiaethu dros "y werin".
Poker Faces
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Harry A. Pollard yw Poker Faces a gyhoeddwyd yn 1926. Fe'i cynhyrchwyd gan Carl Laemmle yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Melville W. Brown.
Gwrthddeallaeth
Ymdeimlad o israddoldeb
Mewn ffurf mwyn; fe fydd plant ysgol yn defnyddio geiriau fel “swot” neu “llyfrbryf” i ddisgrifio rhywun gallus. Mewn ffurf cryfach; fe fydd gwrthddeallwyr yn cydymaith ysgolheigaidd gyda "gwallgofrwydd", "anffyddiaeth", neu "gwrywgydiaeth".
Poker Faces
Y prif actor yn y ffilm hon yw Laura La Plante. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Gwrthddeallaeth
Crefydd ffwndamentalaidd
Er bod gan pob crefydd draddodiadau dysgedig gyfoethog, mae hi’n gyffredin i esgyll ffwndamentalaidd fod yn wrthddeallus gan eu bod yn casáu unrhyw beth sy’n mynd yn erbyn eu cred. Trwy gydol hanes mae ffwndamentalwyr eithafol wedi erlid hereticiaid.
Poker Faces
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1926. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The General sef ffilm gomedi fud gan Buster Keaton a Clyde Bruckman. Charles J. Stumar oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gwrthddeallaeth
Gwleidyddiaeth awdurdodol
Fe fydd llywodraethau awdurdodol, unbennaeth neu totalitaraidd yn ystyried pobl addysgiadol fel bygwth, gan eu bod yn gofyn cwestiynau. Mae’r deallus wedi cael eu herlid, eu carcharu, eu arteithio a’u dienyddio gan y llywodraethau hyn.