cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Persbectif
Mewn celfyddyd graffig, mae persbectif (o'r Lladin: perspicere, "i weld trwy") yn gynrychiolaeth fras, fel arfer ar wyneb fflat (fel papur), o wrthrych fel ffordd, adeilad neu draciau rheilffordd, fel y gwelir ef gan y llygad. Ceir dwy nodwedd amlwg: yn gyntaf mae gwrthrychau sy'n bell i ffwrdd o'r llygad yn ymddangos yn llai; yn ail, mae dwy linell cyflin (cyfochrog) yn ymddangos fel pe taent yn dod fwyfwy at ei gilydd, y pellaf y maent o'r llygad.
bawd|chwith|Llun olew ffresco yn y [[Cappella Sistina, gan Pietro Perugino (1448–1523), lle mae'r perspectif i'w weld yn y llawr.]]
Eleri Llwyd
Mae Eleri Llwyd (ganwyd tua 1951) yn gantores boblogaidd Gymraeg, a fu'n fwyaf toreithiog yn y 1970au.
Persbectif
Astudiwyd perspectif mewn celf yn gyntaf gan arlunwyr a phensaeri Eidalaidd e.e. Filippo Brunelleschi, Masaccio, Paolo Uccello, Pietro Perugino, Piero della Francesca a Luca Pacioli.
Eleri Llwyd
Bywgraffiad
Ganwyd Eleri yn ferch i'r dramodydd Huw Lloyd Edwards. Cyfarfu a'i gŵr, Elfyn Llwyd pan oedd yn fyfyriwr ym Mhrifysgol Aberystwyth a priododd y ddau ar 27 Gorffennaf 1974. Mae ganddynt ddau blentyn, Catrin Mara a Rhodri Llwyd. Mae Catrin Mara yn actores a bu'n actio yn y gyfres Pobol y Cwm.
Persbectif
O fewn perspectif lle ceir dau neu ragor o linellau syth, ceir un neu ragor o bwyntaiu lle daw'r llinellau cyflin at ei gilydd (yn ymddangosiadol felly), a elwir yn "ddiflanbwyntiau". Ceir hefyd "llinell orwel" Ar adegau, fe'i ceir yn y llun, dro arall, fe'i cymrir yn ganiataol h.y. mae'r linell yn bodoli ym meddwl yr arlunydd ac yn ganllaw iddo wrth greu'r llun neu'r cynllun. Ar y linell hon, sydd ym mhellter eithaf y darlun, mae popeth yn eithriadol fach, bron nes ffurfio llinell neu orwel; fel y dywedodd y bardd Dewi Emrys (1881 – 1952) mewn englyn:
Eleri Llwyd
Bywgraffiad
Cymhwysodd fel athrawes a cyn ymddeol roedd yn athrawes Saesneg yn Ysgol y Berwyn, Y Bala.
Gyrfa
Rhyddhaodd Eleri Llwyd ei sengl cyntaf, "Merch fel Fi" ar label Sain yn 1971 a'r un flwyddyn enillodd gystadleuaeth Cân i Gymru gyda chân boblogaidd Dewi 'Pws' Morris, "Nwy yn y Nen".
Bu'n aelod o'r grwpiau 'Y Nhw' ac 'Y Chwyldro' ond fel cantores unigol y mae'n fwyaf adnabyddus. Yn 1977 rhyddhaodd ei record hir, Am heddiw mae 'nghân. Disgrifiodd y canwr Gruff Rhys ei harddull fel 'prog gwerin-opera-disgo'. Ail-ryddhawyd yr albwm gan Sain yn Awst 2018. Mae copïau gwreiddiol o'r albwm yn gwerthu am dros £100.
Yn ogystal â "Nwy yn y Nen" cân adnabyddus arall a ganwyd gan Eleri Llwyd oedd "O Gymru" gan Rhys Jones, sydd, hefyd yn cael ei chanu gan gorau. Cafwyd fersiwn gyfoes o'r gân, gyda llais Eleri Llwyd arni, gan Gai Toms.
Tomwellt
250px|right|Tomwellt wrth wraidd coeden Mae tomwellt (Saesneg: mulch) yn enw ar ddeunydd organig a roir ar bridd ac wrth wraidd neu foncyff planhigion er mwyn gwella a diogelu'r pridd oddi tano a gwella a hirhau bywyd tyfu a ffrywthnlon y planhigyn sy'n ganolbwynt i'r tomwellt. Mae'n hen arfer amaethyddol a geir sawl gwahanol ffurf arni gyda thechnoleg a hefyd mewn modd paramaethyddol.
Denydd a ddefnyddir fel Tomwellt
Gellir defnyddio amrywiaeth o ddeunydd organig neu fwy neu lai unrhyw beth. Y deunydd mwyaf defnyddiol yw:
Gellir hefyd ddefnyddio deunydd diwydiannol a ddefnyddir ar ffermydd amaethyddol ffrwythau a llysiau maint masnachol yn aml:
Tomwellt ar gyfer Adferiad Tir Crin
Bydd lladmeryddion dulliau amaethu paramaethu a defnyddio dŵr yn ddarbodus, fel Geoff Lawton a Neal Spackman yn tanlinellu rhan greiddiol tomwelltu ar gyfer gwella tir (a thir heli yn arbennig) sydd wedi dirywio o ganlyniad i or-bori, sychder a cham-reoli. Nodant ei fod yn ffordd rhad, ecolegol a hunangynhaliol o wella cnwd yr amaethwr a hynny heb ddefnyddio chwynladdwyr na defnyddio cemegion. Byddant yn gwneud defnydd o domwellt wedi eidaenu mewn swêl.
Gwneir defnydd o lenyddiaeth yr Almaenes, Gertrud Franck a'i llyfr Companion Planting: Successful Gardening the Organig Way
Wendy Beckett
Lleian, hanesydd celf a chyflwynydd teledu oedd Wendy Beckett, neu Sister Wendy (25 Chwefror 1930 – 26 Rhagfyr 2018).
Cafodd ei geni yn Dde Affrica, yn ferch i feddyg. Cafodd ei addysg yng Ngholeg y Santes Ann, Rhydychen.
Black Mirror
Mae Black Mirror yn sioe deledu ffuglen wyddonol, Prydeinig a greewyd gan Charlie Brooker. Mae'n archwilio cymdeithas fodern, a'r peryglon a'r canlyniadau o dechnolegau newydd. Mae pob pennod yn sefyll ar ben ei hun ac yn aml maent wedi eu lleoli mewn presennol amgen neu'r dyfodol agos.
Cafodd Black Mirror ei ysbrydoli gan sioeau fel The Twilight Zone, sy'n delio gyda materion a phynciau dadleuol heb ofni sensoriaeth. Roedd Brooker wedi creu Black Mirror er mwyn amlygu pynciau sy'n gysylltiedig a pherthynas dynoliaeth gyda thechnoleg.
Hyd yma (Rhagfyr 2018) mae'r gyfres wedi derbyn beirniadaeth adeiladol gan y beirniaid, a derbyniodd cyfres 2 86% a "White Christmas" 93%. Daeth Cyfres 3 i lawr ychydig - i 86% ar rotten Tomatoes ac 82 ar 'Metacritic'.
Eleanor Oliphant is Completely Fine
Eleanor Oliphant is Completely Fine yw nofel gyntaf Gail Honeyman. Fe'i cyhoeddwyd yn 2017 cyn mynd ymlaen i ennill Gwobr Nofel Gyntaf Costa yn 2018. Mae'r stori'n ymdrin â'r thema unigrwydd.
Fionn Whitehead
Actor o Sais yw Fionn Whitehead (ganed 18 Gorffennaf 1997) a ddaeth i enwogrwydd fel y prif gymeriad yn Dunkirk, ffilm ryfel a gyfarwyddwyd gan Christopher Nolan.
Bywyd cynnar
Cafodd Whitehead ei eni yn Llundain ac fe'i enwyd ar ôl cymeriad yn y chwedl werin Wyddelig Fionn mac Cumhaill.
Malia Tate
bawd|[[Shelley Hennig, yr actores sy'n bortreadu Malia Tate)]] Mae Malia Tate yn gymeriad ar y rhaglen deledu MTV Teen Wolf. Mae'n cael ei phortreadu gan Shelley Hennig ac ymddangosodd yn nhrydydd cyfres y rhaglen.
Mae Tate yn ferch i Peter Hale (Ian Bohen) ac felly yn gefnder i Derek Hale (Tyler Hoechlin), Cora Hale a Laura Hale. Yn ystod y cyfresi, mae'n cael perthynasau rhamantus gyda Stiles Stilinski (Dylan O'Brien) a Scott McCall (Tyler Posey).
Tail
250px|bawd|Amaethwr yn hel tail i wrteithio'r tir, Yr Almaen, 1953 Cyfeirir at tail fel arfer i gyfeirio at garthion anifail dof (gwartheg, ceffylau, ieir, defaid fel rheol) gyda gweddillion ei gweliau gwellt mewn beudy neu stabl sydd wedi dadelfennu gan eplesiad a'i ddefnyddio drachefn fel gwrtaith i wella'r tir a'r cnwd a dyfir. Gall tail fod yn hylifog neu mwy solet, ond fel arfer meddylir am tail fel deunydd sydd ag ansawdd mwy solet. Cyfeirir at dail hylifog fel slyri.
Gwahanol fathau o dail
Defnyddir y term "guano" ar gyfer tail sy'n dod o adar gwylltion neu ystlum mewn ogof.
Gellir defnyddio carthion dynol ac ar ôl ei drin caiff ei alw'n "dŵr du" gan ei ddefnuddio fel dyfrhad ar gyfer cnydau neu i wella ansawdd tir.
Defnyddir y term 'tail gwyrdd' ("green manure") ar gyfer planhigion sy'n tyfu'n sydyn ac yn ychwanegu maeth i'r pridd. Mae'r rhain yn cynnwys planhigion sy'n perthyn i deulu codlys (legumes) fel ffa a pys sy'n tyfu'n sydyn gan amlynci nitrogen o'r awyr i mewn i'w gwreiddiau ac yna'n ddwfn i'r pridd.
Cymraeg
bawd|Tomeni tail gyda phibellau trin Ceir yr enghraifft cofnodedig cynharaf o'r gair "tail" o'r 13g lle caiff ei ddefnyddio wrth gyfeirio ar arfer amaethu. Y gair Llydaweg yw "teil". Defnyddir y gair "buarthdail" hefyd, er anfynych y clywir y term yma, bellach.
Cyfathiant
Mewn geometreg, mae dau siâp neu wrthrych yn gyfath os oes ganddynt yr un siâp a maint, neu os oes gan y naill yr un siâp a maint â drychddelwedd y llall. Yn ymarferol, mae'r gair 'hafal' yn perthyn yn agos iawn i 'gyfathiant' ac yn aml yn cael ei ddefnyddio yn ei le. Mae'n air cyfansawdd sy'n dod o'r geiriau 'cyf' (hafal) + 'math', h.y. "yr un fath".
Yn fwy ffurfiol, fe ddywedir fod dau set o bwyntiau'n 'gyfath' os a dim ond os y gellir trawsnewid y naill gan isometreg h.y. drwy symudiadau anhyblyg trosiad (translation), tro (rotation) ac adlewyrchiad. Ni chaniateir chwyddo / ailfeintio. Yn ymarferol, gellir ystyried dau siâp wedi eu torri allan o bapur; mae'r ddau siâp yn gyfath os ydynt yn cyfateb yn union, y naill uwchben y llall, gyda'u pwyntiau yn yr union yr un lle. Caniateir troi'r papur drosodd.
Mewn geometreg sylfaenol, defnyddir y gair 'cyfath' fel a ganlyn.
Trionglau cyfath
Dywedir fod dau driongl yn "gyfath" os yw eu hochrau cyfatebol o'r un hyd, a bod eu honglau cyfatebol yn hafal.
Os yw triongl ABC yn gyfath i driongl DEF, yna gellir nodi eu perthynas fel:
Season's Greetings
Ar 18 Rhagfyr 2018, ymddangosodd darn o waith ar wal garej yn Stryd Caradog yn ardal Tai-bach, Port Talbot. Roedd y llun, mewn arddull nodweddiadol Banksy, yn dangos plentyn yn edrych i'r awyr ar blu eira yn disgyn. Rownd y gornel, roedd hi'n amlwg mai tân yn llosgi oedd yn creu y llwch gwyn. Roedd cryn ddyfalu os mai Banksy oedd yr artist a fe gadarnhawyd hynny y diwrnod canlynol gyda fideo wedi bostio ar ei gyfrif Instagram. Mae'n bosib fod y darn celf wedi ei ysbrydoli gan y llwch o weithfeydd dur Port Talbot a ddisgynnodd yn yr ardal yng Ngorffennaf 2018. Roedd hyn yn dilyn cyfnod sych hir lle roedd y llwch yn aros yn yr awyr.
Mae'r actor Michael Sheen wedi talu costau gwarchod murlun.
Indianapolis 500
Ras geir flynyddol yw'r Indianapolis 500, sy'n cael ei chynnal yn yr Indianapolis Motor Speedway (IMS) yn nhref Speedway, Indiana, un o faestrefi dinas Indianapolis yn nhalaith Indiana yn yr Unol Daleithiau America. Mae'r trac yn hirsgwar crwn 2.5 milltir o hyd. Mae'r gyrwyr yn mynd rownd y trac 200 o weithiau yn wrth-glocwedd am bellter o 500 mi. Mae'r digwyddiad yn cael ei gynnal ar benwythnos Dydd y Cofio yr UDA ddiwedd mis Mai. Mae ymarferion a threialon amser yn cael eu cynnal yn y pythefnos sy'n arwain at y ras.
Mae'r ras yn cael ei hystyried yn rhan o Goron Driphlyg Rasio Ceir, sydd hefyd yn cynnwys Grand Prix Monaco a ras 24 Awr Le Mans. Nid yw maint y dorf yn cael ei gyhoeddi'n swyddogol, ond mae seddi yno ar gyfer dros 250,000 o bobl.
Mae enw'r ras, sy'n cyfuno ei lleoliad a'i phellter, yn cael ei fyrhau i Indy 500, ac mae'r trac ei hun yn cael ei alw'n "the Brickyard" am fod ei arwyneb wedi'i wneud o fric pan gafodd ei osod yn hydref 1909.
Cynhaliwyd y ras gyntaf yn 1911 a Ray Harroun oedd yr enillydd. Dathlodd y digwyddiad ei benblwydd yn 100 yn 2011, a chynhaliwyd y 100fed ras yn 2016. Y gyrwyr mwyaf llwyddiannus dros y blynyddoedd oedd A. J. Foyt, Al Unser Sr., a Rick Mears, pob un ohonynt wedi ennill y ras bedair gwaith. Y perchennog mwyaf llwyddiannus yw Roger Penske, perchennog Team Penske, sydd wedi ennill 17 o weithiau ac 17 ar flaen y grid.
Mae yna lawer o draddiadau yn gysylltiedig â'r ras, yn y seremonïau cyn y ras, y dathliadau sy'n dilyn, a threfn y ras. Y mwyaf nodedig a'r mwyaf poblogaidd yw'r maes o 33 car, canu "Back Home Again in Indiana," a'r botel o laeth yn y lôn fuddugol.
bawd|dim|300px|Indianapolis Motor Speedway, lleoliad ras yr Indianapolis 500
Black Mirror: Bandersnatch
Mae Black Mirror: Bandersnatch yn ffilm rhyngweithiol yn y gyfres ffuglen wyddonol Black Mirror. Cafodd ei ysgrifennu gan greawdwr y cyfres, Charlie Brooker a chafodd ei gyfarwyddo gan David Slade. Rhyddhawyd ar 28 Rhagfyr 2018 fel ffilm sy'n sefyll ar ben ei hun.
Yn Bandersnatch, gall y gwyliwr wneud penderfyniadau sy'n effeithio ar stori y prif gymeriad, y rhaglennydd ifanc Stefan Butler (Fionn Whitehead), sy'n addasu llyfr ffantasi i mewn i gêm cyfrifiadurol yn 1984. Mae cymeriadau eraill yn ymddangos yn Bandersnatch hefyd, sef Mohan Thakur (Asim Chaudhry) a Colin Ritman (Will Poulter), sy'n gweithio i'r cwmni gemau cyfrifiadurol, tad Butler, Peter (Craig Parkinson) a'i therapydd Dr. Haynes (Alice Lowe).
Orient Express
bawd|300x300px|Yr Orient Express wreiddiol yn 1883 bawd|WL Orient Express Gwasanaeth trên hirbell a grëwyd yn 1883 gan Compagnie Internationale des Wagons-Lits (CIWL) oedd yr Orient Express.
Newidiodd llwybr a cherbydau'r Orient Express lawer gwaith. Roedd nifer o lwybrau yn y defnyddio enw'r Orient Express yr un pryd, gyda man amrywiadau. Er mai gwasanaeth rheilffordd cyffredin oedd yr Orient Express yn wreiddiol, daeth yr enw i gyfleu moethusrwydd a chwilfrydedd. Enwau'r ddwy ddinas sy'n cael eu gysylltu'n bennaf â'r Orient Express yw Paris a Chaergystennin (Istanbul), sef dau ben y gwasanaeth gwreiddiol. Roedd yr Orient Express yn fodel o deithio moethus a chyfforddus mewn dyddiau pan oedd teithio yn dal i fod yn arw a pheryglus.
Teithiodd yr Orient Express i Istanbul am y tro olaf yn 1977. Teithiai ei olynydd fel gwasanaeth tros-nos o Paris i Bwcarést, i Budapest yn unig o 1991 ymlaen, a dim pellach na Fienna ar ôl 2001. Gwnaeth y daith am y tro olaf o Baris ddydd Gwener, Mehefin 8, 2007. Wedi hyn, cafodd y llwybr, a oedd yn dal i gael ei alw'n "Orient Express", ei fyrhau fel ei fod yn dechrau o Strasbwrg yn lle, gan gyd-fynd â chyflwyno'r LGV Est a oedd yn cynnig amseroedd teithio llawer byrrach o Baris i Strasbwrg. Roedd y gwasanaeth newydd yn gadael Strasbwrg am 22:20 bob dydd, yn fuan ar ôl i'r TGV gyrraedd o Baris, a'i chysylltu i'r gwasanaeth tros-nos o Amsterdam i Fienna yn Karlsruhe.
Daeth gwasanaeth yr Orient Express i ben ar 14 Rhagfyr 2009 a diflannodd y llwybr o amserlenni trenau Ewropeaidd. Yn 2019, roedd trên y Venice-Simplon Orient Express, menter breifat gan Belmond yn defnyddio cerbydau gwreiddiol CIWL o'r 1920au a 1930au, yn parhau i redeg o Lundain i Fenis ac i gyrchfannau eraill yn Ewrop, gan gynnwys y llwybr gwreiddiol o Baris i Istanbul.
Jeff Dunham
Actor a digrifwr o'r Unol Daleithiau oedd Jeffrey "Jeff" Dunham (ganwyd 18 Ebrill 1962).
Richard Kind
Actor a digrifwr o'r Unol Daleithiau yw Richard Bruce Kind (ganwyd 22 Tachwedd 1956).
Rhestr o warchodfeydd Y Gymdeithas Frenhinol er Gwarchod Adar
Aber Adur
Aber Hayle
Aber Stour
Aghatirourke
Amberley Wildbrooks
Arfordir Freiston
Argae’r Felin, Shapinsay
Bae Labrador
Bae Nigg
Bae Udale
Balranald bawd|260px|Y Ganolfan Ymwelwyr, Gwarchodfa Natur Balranald
Barcudiaid Tollie
Baron’s Haugh
Bolton Ings, Dyffryn Dearne
Bowling Green a Goosemoor
Broadwater Warren
Brodgar
Broubster Leans
Bryniau Winterbourne
Bryn Northward
Burton Mere bawd|250px| Rhai o'r llynnoedd, Burton Mere Canolfan Ddarganfod Ribble
Canolfan Gweilch Loch Garten bawd|260px|Gwalch ar ei nyth, Loch Garten Canvey Wick
Capel Fleet
Carngafallt
Cei Stanford
Clogwyni Bempton bawd|250px|Clogwyni Bempton
Clogwyni Noup
Clud Mewnol
Coed Blean
Coed Chapel
Coed Church
Coed Cree
Coed Fore
Coed Garston
Coed Highnam
Coed Swell
Coed Wolves
Colla
Comin Aylesbeare
Conwy bawd|250px|Gwyachod, Conwy Corrimony
Cors Arthog
Cors Beckingham
Cors Berney a Llyn Breydon
Cors Bowers
Cors Brading
Cors Buckenham
Cors Campfield
Cors Cattawade
Cors Ddyga
Cors Eglwys Surlingham
Cors Exminster a Powderham
Cors Forsinard
Cors Frampton
Cors Haseley
Cors Hesketh
Cors Insh
Cors Isley
Cors Lakenheath
Cors Leighton bawd|250px|Cuddfan Eric Morecambe, Cors Leighton
Cors Ouse
Cors Sipswn, Dyffryn Dearne
Cors Strumpshaw
Cors Titchwell
Cors Vange
Corsydd Boyton a Hollesley
Corsydd Matford a Mutton
Corsydd Old Hall
Corsydd Rockland
Cottascarth a Cors Rendall
Crannach
Crook of Baldoon
Cwm Clydach
Dove Stone
Dungeness
Dyffryn Coombes
Fairy Glen bawd|250px|Fairy Glen
Fetlar
Ffenestr Belffast ar fywyd gwyllt
Fferm Darts
Fforest De Budby
Fforest Sherwood bawd|250px|Fforest Sherwood Fowlmere
Fowlsheugh
Gardd bywyd gwyllt Flatford
Gardd bywyd gwyllt De Essex
Geltsdale
Glenborrodale
Gorllewin Sedgemoor
Greylake
Gwenffrwd-Dinas
Gwlyptir Du Devon
Gwlyptiroedd Cas-newydd
Ham Wall bawd|260px|Gwarchodfa Natur Ham Wall
Harbwr Langstone
Harbwr Pagham
Haweswater
Hen Ros Dyffryn Dearne
Hest Bank
Hobbister
Hodbarrow
Hoy
Inversnaid
Langfield Lowfields
Llyn Carsington bawd|250px|Llyn Carsington
Llyn Efyrnwy bawd|250px|Telor y coed, Llyn Efyrnwy
Llyn Llumonwy (Saesneg: Loch Lomond)
Llynnoedd Fen Drayton bawd|250px|Llynnoedd Fen Drayton
Llynnoedd Middleton
Llyn Radipole
Loch Gruinart
Loch Leven
Loch na Muilte
Loch of Kinnordy
Loch of Spiggie
Loch Ruthven bawd|250px|Loch Ruthven
Lochwinnoch
Lodmoor
Lough Foyle
Lough Portmore
Medmerry
Mersehead
Minsmere
Mousa
Mull of Galloway
Nags Head
Nene Washes
Nentydd Pulborough
North Warren
Onziebust
Otmoor
Ouse Washes bawd|250px|Cuddfan, Ouse Washes
Parkgate
Pen Marwick
Penrhyn Dunnet
Penrhyn Sant Bega
Penrhyn Sumburgh
Penrhyn Troup
Prosiect Arfordir Gwyllt Ynys Wallasea
Rye Meads
Rhos Farnham
Rhosydd Birsay
Saltholme
Sant Aiden
Snape
Snettisham
Trumland
Washland Adwick, Dyffryn Dearne
Wombwell Ings, Dyffryn Dearne
Ynys Dewi
Ynys Havergate
Ynyshir bawd|250px|Ynys Hir
Ynys Lawd bawd|250px|Machlud haul dros Ynys Lawd
Ynysoedd Lough Erne
Ynys Rathlin
Y Loons a Loch o Banks
Y Parlwr Du bawd|250px|Y Parlwr Du
Y Porthdy
Yr Oa
Steve Harvey
Actor, awdur, cyflwynydd teledu a digrifwr o'r Unol Daleithiau oedd Broderick Stephen Harvey a adnabyddir ar sgrin fel Steve Harvey (ganwyd 17 Ionawr 1957).
Ef yw awdur y gyfrol Act Like a Lady, Think Like a Man, a gyhoedwyd ym Mawrth 2009, a Straight Talk, No Chaser: How to Find and Keep a Man. Mae wedi ennill y "Daytime Emmy Award" a Gwobr Marconi Award (ddwywaith), a'r NAACP Image Award sawl tro.
Mary Poppins Returns
bawd|Mary Poppins Returns
Mae Mary Poppins Returns yn ffilm Americanaidd cerddorol 2018, a gyfarwyddwyd gan Rob Marshall, gyda sgript gan David Magee a stori gan Magee, Marshall a John DeLuca. Cafodd ei seilio ar gyfres lyfrau o'r un enw gan P. L. Travers a mae'n ddilyniant i'r ffilm Mary Poppins o 1964. Mae'r ffilm yn cynnwys Emily Blunt, Lin-Manuel Miranda, Ben Whishaw, Emily Mortimer, Julie Walters, Dick Van Dyke, Angela Lansbury, Colin Firth a Meryl Streep.
Cyhoeddodd Walt Disney Pictures ei fod am greu'r ffilm ym Medi 2015; comisiynwyd Marshall ar ddiwedd y mis hwnnw a phenodwyd Blunt a Miranda yn Chwefror 2016. Yn Stiwdios Shepperton, Surrey y ffilmiwyd y gwaith ac fe'i lansiwyd yn Theatr Dolby yn Los Angeles ar 29 Tachwedd 2018. Roedd cyfnod o 54 mlynedd rhwng y ddau lansiad - y gwreiddiol a'r dilyniant - sef y cyfnod hiraf yn hanes ffilmio.
Stefan Butler
Stefan Butler yw prif cymeriad y ffilm ryngweithiol Black Mirror: Bandersnatch, sy'n un o ffilmiau'r gyfres Black Mirror. Portreadir y cymeriad dychmygol Stefan Butler gan yr actor Saesneg Fionn Whitehead.
Mae'r ffilm, a lansiwyd ar 28 Rhagfyr 2018 ar Netflix, yn dilyn Butler, rhaglennydd ifanc sy'n addasu llyfr ffantasi o'r enw Bandersnatch i gêm gyfrifiadurol yn 1984.
Prif wreiddyn
Y prif wreiddyn (Saesneg, taproot) yw'r gwreiddyn sy'n tyfu'n fertigol, yn syth i lawr o'r planhigyn. Mae'n ffurfio'r canol o le y bydd gwreiddiau eraill yn ymasagaru. Ceir y prif wreiddyn yn nodweddiadol mewn tri ffurf; y gwreiddyn corn (conig); gwreiddyn gwerthydaidd (fusiform); a'r gwreiddyn napiform.
Prif wreiddyn cyffredin
Ceir rhai planhigion bwytadwy sydd wedi'u ffurfio o'r prif wreiddyn. Yn eu mysg mae'r foronen, y panasen, y rhuddygl, a'r Erfinen wyllt.
Ceir prif wreiddyn yn amlwg mewn planhigion eraill fel Dant y llew a'r Cyngaf mawr.
Mae planhigion sydd â phrif wreiddyn yn anodd i'w symud. Mae system y prif wreiddyn yn cyferbynu gyda system gwreiddiau fibrilar, sydd â rhwydwaith o wahanol wreiddiau. Bydd y rhan fwyaf o goed yn dechrau eu hoes gyda phrif wreiddyn, ond wedi rhai blynyddoedd bydd system o wreiddiau fibrous yn datblygu o'r canol. Daeth sawl prif wreiddyn yn bryf organ y planhigyn.
Isometreg
Mewn mathemateg, mae isometreg yn drawsffurfiad lle cedwir yr hyd (neu'r pellter) rhwng y gofod metrig heb ei newid. Mewn geiriau eraill, mae isometreg yn drawsffurfiad sy'n mapio elfennau o un gofod metrig i un arall, gan barchu hyd y gofod a geir rhwng yr elfennau, yn union. Mewn gofod Euclidaidd 2 a 3 dimensiwn, os yw dau ffigur (neu ddau siâp) yn perthyn i'w gilydd drwy isometreg, yna dywedir eu bod "yn gyfath". Mae'r berthynas hon, sy'n eu cysylltu, naill ai'n symudiad anhyblyg, neu'n adlewyrchiad.
Mae'r gair Groegaidd isos yn golygu "hafal", sy'n cyfeirio at y pellter rhwng yr elfennau.
Diffiniad
Gadewch i X a Y fod yn ofod metrig, gyda metrics dX a dY. Gelwir map f : X → Y yn isometrig os ceir (ar gyfer a,b ∈ X)
Isometreg llinol
Os dynodir gofodau fector norm V a W, yna mae'r isometreg llinol yn fap llinol f : V → W sy'n cadw neu'n prisyrfio'r norm/au: ar gyfer pob v o fewn V. .
Dosbarth Safonol 9F Rheilffordd Brydeinig 92214
bawd|250px|92214 Mae Dosbarth Safonol 9F Rheilffordd Brydeinig 92214 (neu ar lafar, y 92214) yn locomotif stêm sydd yn gweithio erbyn hyn ar reilffyrdd treftadaeth.
Adeiladwyd 92214 yn Swindon ym mis Hydref 1959 ac aeth yn syth i ddepo Canton Caerdydd. Symudodd ym mis Tachwedd 1959 i Banbury, ym mis Tachwedd 1961 i Gyffordd Lynebwy ac ym mis Gorffennaf 1964 i Gyffordd Twnnel Hafren. Gwerthwyd i iard sgrap Dai Woodham yn y Barri ym mis Awst 1965.
Fe'i prynwyd gan Gymdeithas reilffordd y Peak ym mis Rhagfyr 1980 ac aeth i Buxton, cyn iddo gael ei werthu drachefn i Grŵp Locomotif 92214, ac atgyweiriwyd ef yng Nghanolfan Reilffordd y Midland, Butterley. Llogwyd y 92214 gan Reilffordd Dwyrain Swydd Gaerhirfryn rhwng 2006 a 2008. Prynwyd y locomotif gan PV Premier Cyf yn 2010 a symudwyd ef i Grosmont ar Reilffordd Rhosydd Gogledd Swydd Efrog. Yna, ym mis Ionawr 2014, prynwyd ef gan Rheilffordd y Great Central. Ers ei atgyweirio, mae'r locomotif wedi cael sawl enw; Cock o' the North, Cromwell, Central Star a Leicester City.
Rhythm circadaidd
bawd|300px|Coeden gysgu yn y dydd a'r nos Mae unrhyw broses biolegol sy'n arddangos osgiliad mewndarddol addasadwy o tua 24 awr yn cael ei ddehongli fel '''rhythm circadaidd. '''Mae'r rhythmau 24 awr hyn yn cael eu gyrru gan 'gloc circadaidd', ac maent i'w gweld mewn planhigion, anifeiliaid, ffwng, a cyanobacteria.
Cytundeb Saint-Germain
250px|de|Tiroedd a gwladwriaethau newydd Ymerodraeth Awstria-Hwngari 250px|de|Karl Renner, arweinydd dirprwyaeth Awstria (ar ei draed) yn annerch y genhadaeth Awstriaidd wrth dderbyn amodau Cytundeb Saint-Germain Roedd Cytundeb Saint-Germain-en-Laye (cyfeirir yn gyffredin fel Cytundeb Saint-Germain neu Cytundeb St Germain), a lofnodwyd yn y dref o'r un enw ger Paris ar 10 Medi 1919 yn ganlyniad y cyfarfod i drafod amodau heddwch ar ôl y Rhyfel Byd Cyntaf rhwng y Cynghreiriaid buddugol ac Gwerinaieth Awstria-Almaeneg gwladwriaeth olynnol Ymerodraeth Awstria-Hwngari. Gan bod yr Ymerodraeth eisoes wedi dod i ben gyda datganiad annibynieth Hwngari ar 16 Tachwedd 1918 roedd y materion a drafodwyd yn Saint-Germain yn gyfyngedig i Awstria Almaeneg a ddaeth yn wladwriaeth olynnol i'r Ymerodraeth. Ar fyniant Ffrainc, eithriwyd Awstria o'r trafodaethau er y gorfodwyd iddi hi i lofnodi'r cytundeb terfynol.
Cyd-destun
Roedd Ymerodraeth Awstria-Hwngari wedi dod i ben yn weithredol erbyn cynnull cyfarfod i drafod y Cytundeb (oherwydd i'r cenhedloedd olynnol ddatgan annibyniaeth oddi arni). Roedd Awstria Almaeneg wedi dechrau ymsefydlu, ac ar 30 Hydref 1918, etholwyd y sosialydd, Dr Karl Renner, yn Ganghellor gyntaf yr Awstria-Almaeneg newydd. Renner byddai cynrychiolydd Awstria ac ef byddai'n arwyddo Cytundeb Saint-Germain.
Y gwladwraethau a lofnododd y Cytundeb oedd Pwerau'r Cynghreiriaid: Y Deyrnas Undeig, Ffrainc, yr Eidal, yr Unol Daleithiau a Siapan a'r hyn a elwir yn "partneriaid pŵer" (Gwlad Belg, Cuba, Gwlad Groeg, Nicaragua, Panama, Gwlad Pwyl, Portiwgal, Rwmania, Gwlad Thai, Tsiecoslofacia, Tsieina a Teyrnas y Serbiaid, Croatiaid a Slofeniaid - y Iwgoslafia yn y dyfodol). Cafodd y cytundeb ei ddrafftio yn Ffrangeg - iaith dehongli yn achos anghysondebau - Saesneg, Eidaleg a Rwsia, ond nid yn Almaeneg.
Deliwyd ag achos yr Almaen gyda Chytundeb Versailles a Hwngari gan Gytundeb Trianon.
Rhythm circadaidd
Er bod rhythmau circadaidd yn fewndarddol, maent yn cael eu haddasu i'r amgylchedd leol trwy giw allanol sy'n cael ei alw'n "zeitgeber" (o'r Almaeneg, "rhoddwr amser"). Er enghraifft, gall zeitgeber fod yn gylch golau, tymheredd neu rhydocs. Mewn gwyddoniaeth feddygol, mae rhythm circadaidd anarferol mewn bodau dynol yn cael ei alw'n 'anhwylder rhythm circadaidd'.
Cytundeb Saint-Germain
Colledion Tiriogaethol
bawd|250px|Map ddrafft o ymraniad Ymerodraeth Awstria-Hwngari bawd|Baner wladwriaethol Awstria, 1919-1934. Noder y cryman a'r gordd sosialaidd. Mae eryr yr Ail Weriniaeth a sefydlwyd wedi 1945 yn cynnwys cadwynau wedi eu torri am grafangau'r eryr i nodi rhyddid rhag [[Natsiaeth]] O ran y tiriogaethau, cafodd y canlynol eu cymryd oddi ar Awstria:
Cytunwyd i gynnal refferendwm yn ninas Klagenfurt i benderfynu ar ei dyfydol, unai fel rhan o'r Awstria newydd neu i ymuno gyda Theyrnas SCS (Iwgoslafia). Cynhaliwyd y refferendwm ar 10 Hydref 1920 a pleidleisiodd y tiriogaeth dros ymuno ag Awstria.
Rhythm circadaidd
Yn 2017, rhoddwyd Gwobr Nobel mewn Ffisioleg neu Feddygaeth i Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash a Michael W. Young "am eu darganfyddiadau ym mecanweithiau molecwlaidd sy'n rheoli'r rhythm circadaidd" mewn pryfed ffrwythau.
Cytundeb Saint-Germain
Colledion Tiriogaethol
Gydag arwyddo Cytundeb Trianon (a oedd yn delio â dyfodol Hwngari) ffurfiwyd tiriogaeth bresenol Gweriniaeth Awstria sy'n bodoli hyd heddiw.
Mae'r map o'r tiriogaethau a ddaeth yn annibynnol o'r Ymerodraeth yn debyg mewn sawl ffordd i'r map o Unol Daleithiau Awstria Fawr ffederal a drafodwyd ar ddechrau'r 20g er mwyn mynd i'r afael gyda'r gwahanol alwadau am gydnabyddiaeth gwleidyddol ac ieithyddol o fewn yr hen Ymerodraeth.
Loving Vincent
Mae Loving Vincent, a gyhoeddwyd yn 2017, yn ffilm arbrofol, animeiddiedig a bywgraffyddol am fywyd y peintiwr Vincent van Gogh ac yn fwy penodol, amgylchiadau ei farwolaeth. Dyma'r ffilm nodwedd animeiddiedig cyntaf i gael ei phaentio'n llawn, â llaw.
Sgwennwyd y sgript a chynhyrchwyd y ffilm gan Dorota Kobiela a Hugh Welchman, ac mae'n gynhyrchiad Pwyleg-Prydeinig a ariannwyd yn rhannol gan Sefydlad Ffilm Gwlad Pwyl ac yn rhannol gan ymgyrch Kickstarter.
Cytundeb Lausanne
Roedd Cytundeb Lausanne yn gytundeb heddwch a lofnodwyd yn Lausanne, Y Swistir 24 Gorffennaf 1923 rhwng Twrci a Pwerau'r Entente (Ffrainc, Y Deyrnas Unedig, Yr Eidal, Siapan, Gwlad Groeg a Rwmania) a fu'n ymladd yn y Rhyfel Byd Cyntaf a Rhyfel Annibyniaeth Twrci. Rhoddodd y Cytundeb, a elwir hefyd yn Gonfensiwn Lausanne, ddiwedd ar y gwrthdaro Groeg-Twrceg gwaedlyd gan gadarnhau y ffiniau rhwng Groeg, Bwlgaria a Thwrci, yn ogystal â phenderfynu ar ddiwedd pob hawliad Twrcaidd ar Cyprus, Irac a Syria, a ffiniau dwyreiniol Twrci ynghyd â Chytundeb Ankara.
Cyd-destun
Arwyddwyd Cytundeb Lausanne wedi cyfnod o rhyfel gwaedlyd a chymhleth gyda lluoedd gweriniaethol Twrcaidd dan arweiniad Mustafa Kemal (a enwyd yn hwyrach yn Kemal Atatürk) yn erbyn yr hen lywodraeth imperialaidd Ymerodraeth yr Otomaniaid. Credai Kemal a'i gefnogwyr bod y Cytundeb a arwyddwyd gan yr Ymerodraeth yn sarhad ar Dwrci a diorseddwyd y Swltan ac alltudiwyd ei lywodraeth. Cafwyd llywodraeth weriniaethol a arweiniodd Ryfel Annibyniaeth Twrci gan adfeddiannu tiroedd yn Anatolia a gipiwyd gan y Groegiaid ac ail-sefydlu llywodraeth Dwrcaidd ar y tir mawr, adfeddiannwyd a sicrhawyd hefyd reolaeth Twrcaidd dros rhan ddwyreiniol Anatolia oedd wedi ei addo i Armenia ac i'r Cwrdiaid fel rhan o Gytundeb Sèvres.
Wedi i luoedd Mustafa Kemal guro lluoedd arfog y Gorllewin a diarddel poblogaeth Groegaidd o Anatolia gwrthodwyd cytundeb flaenorol Cytundeb Sèvres. Ar 20 Hydref 1922, gyda Chytundeb Sèvres bellach yn hanes, ail-agorwyd y trafodaethau gyda'r Pwerau Entente (y Cynghreiriaid buddugol yn y Rhyfel Mawr). Torwyd ar y trafodaethau gan y cynrychiolwyr Twrcaidd o dan arweiniad İsmet İnönü ar 4 Chwefror 1923. Ail-gychwynnwyd ar y trafodaethau ar 23 Ebrill 1923, ac, er gwaethaf protestiadau gan lywodraeth Atatürk, cadarnhawyd y cytundeb yn derfynol ar y 24 Gorffennaf 1923.
Cynnwys y Cytundeb
bawd|Dirprwyaeth Twrci wedi arwyddo Cytundeb Lausanne, İsmet Pasha (İnönü) (canol) a Rıza Nur (chwith yn het corn)
Cyfreithiau ac Ariannol
bawd|Cofeb i Gytundeb Lausanne, [[Edirne, Twrci]] Cafwyd sawl tro pedol ar yr hyn a gytunwyd gan y llywodraeth flaenorol yng Nghytundeb Sèvres. Yn ogystal â gwyrdroi a chyfnerthu hawliau tiriogaethol Twrci yn Anatolia, gwyrdrowyd y setliad ariannol a chyfreithiol yn yr hen gytundeb.
Defnyddiodd y Cytundeb ymlyniad crefyddol fel arwydd o genedligrwydd ac, felly, adleoli. Rhoddodd hawliau i leiafrifoedd di-Fwslim yn Nhwrci a lleiafrifoedd Mwslim yn Groeg o dan Erthygl 37-45. O fewn Twrci nodwyd hawliau lleiafrifol i Iddewon, Groegiaid ac Armeniaid a oedd i gael yr un hawliau sifil yn Nhwrci ag oedd i Dwrciaid Mwslim. Yn y blynyddoedd i ddilyn beirniadwyd Twrci gan yr Armeniaid a'r Groegiaid am beidio cadw at ysbryd a hawliau'r Cytundeb.
Mae carfan sylweddol o Armeniaid yn dal i ddadlau dilysrwydd Cytundeb Lausanne.
Newidiadau Dro-dro
Cafwyd peth newidiadau i Gytundeb Lausanne ymhen rhai degawdau.
Mae Cytundeb Lausanne yn dal yn bwnc trafod i Armeniaid, Cwrdiaid a hyd yn oed Twrciaid. Yn 2018 honnodd Prif Weindiog Twrci, Erdogan fod y Cytundeb wedi bod yn "annheg i Dwrci".
Lin-Manuel Miranda
Bywyd Cynnar
Cafodd Miranda ei eni yn Ninas Efrog Newydd o fewn y cymdogaeth o Inwood, yn fab i Luz Towns, seicolegydd clinigol, a Luis A. Miranda, ymgynghorydd Parti Democrataidd. Mae gan Miranda chwaer hyn o'r enw, Luz. Yn ystod ei blentyndod, roedd Miranda wedi treulio un mis pob blwyddyn hefo ei nain a'i daid yn Vega Alta, Puerto Rico.
Cyflin
bawd|Dwy [[llinell|linell gyflin]] bawd|Dau [[Geometreg Ewclidaidd|blân cyflin]]
Lin-Manuel Miranda
Bywyd Personol
Priododd Miranda ei ffrind ysgol, Vanessa Adriana Nadal, yn 2010. Cawsant ddau fab: Sebastian yn 2014. Cyhoeddwyd beichiogrwydd Nadal ar 3 Rhagfyr 2017 a ganwyd ail, fab Francisco ar 2 Chwefror 2018.
Cyflin
Mewn geometreg, mae llinellau cyfochrog neu gyflin (weithiau: 'paralel') yn llinellau mewn plân nad ydynt yn cwrdd. Mewn geiriau eraill, mae unrhyw ddwy linell mewn plân nad ydynt yn croesi neu'n cyfarfod â'i gilydd ar unrhyw bwynt yn gyfochrog. Gallwn ymestyn hyn i ddweud fod unrhyw ddau blân (neu linell a phlân) mewn Geometreg Ewclidaidd tri-dimensiwn nad ydynt yn rhannu pwynt, hefyd yn gyfochrog. Fodd bynnag, mae'n rhaid i ddwy linell mewn gofod tri-dimensiwn nad ydynt yn cyfarfod fod mewn plân gyffredin i'w hystyried yn gyfochrog; fel arall, fe'u gelwir yn "llinellau cromlin". Mae planau cyfochrog yn blanau yn yr un gofod tri-dimensiwn sydd byth yn cwrdd.
Lin-Manuel Miranda
Bywyd Personol
Ar ôl cyfarfod y cyn Arlywydd Barack Obama ym Mawrth 2016, ymunodd Miranda a'r Senglau Americanaidd Kirsten Gillibrand, Chuck Schumer, Elizabeth Warren ac aelodau Democrataidd eraill i alw am weithred er mwyn cefnogi Bil Seneddol yn Washington a oedd yn caniatáu Puerto Rico i ddatgan eu methdaliad, er mwyn helpu eu dyledion o $70 biliwn. Roedd Miranda hefyd yn actif ar ôl Hurricane Maria a'i effaith yn Puerto Rico. Erbyn Rhagfyr 2017, roedd yr elw o'i gân Almost Like Praying wedi helpu'r Ffederasiwn Hispanig i godi $22 miliwn at ymdrechion achub a chymorth ar ôl y drychineb.
Cyflin
Mae llinellau cyflin yn ddarostyngedig i gynosodiad cyflin Euclid a elwir hefyd yn "bumed cynosodiad Euclid". Mae cyflinedd yn perthyn i geometreg affin ac mae geometreg Euclidaidd yn enghraifft arbennig o'r math hwn o geometreg. Mewn rhai mathau eraill o geometreg (e.e. geometreg hyperbolig) ceir nodweddion cydweddol a elwir hefyd yn "gyflinedd".
Symbol
Y symbol am gyflinedd yw \parallel. Er enghraifft, mae yn dynodi fod llinell AB yn gyflin i linell CD.
Mewn Unicode y symbolau am "yn gyflin" a "ddim yn gyflin" yw: U+2225 (∥) a U+2226 (∦), yn y drefn honno. Yn ogystal â hyn, mae U+22D5 (⋕) yn cynrychioli "yn hafal ac yn gyflin i".
Termau Cymraeg
Cofnodwyd y gair 'cyflin' am y tro cyntaf yn 1584 gan Gruffydd Robert, a dyma'r cyfieithiad Cymraeg yn ôl Geiriadur y Brifysgol (GPC). Mae Geiriadur yr Academi yn rhoi 'cyfochrog' yn gyntaf a 'chyflin' yn ail nid oes yr un o'r ddau eiriadur yma'n nodi 'paralel fel gair Cymraeg. Fodd bynnag, yr unig derm a awgrymir yn Y Termiadur Addysg - Celf a Dylunio, Ffiseg a Mathemateg (Prifysgol Bangor) yw paralel. Yn yr erthygl hon, penderfynwyd defnyddio'r gair 'cyflin' gan ei fod yn derm hynafol ond eto mewn defnydd ac oherwydd bod dau allan o'r tri geiriadur yma'n ei ddefnyddio.
Trethiant Norwich
Roedd Trethiant Norwich yn asesiad o werth eiddo’r eglwys, gorchmynnwyd gan y Pab ym 1254. Mae’r gwaith papur yn goroesi ar gyfer 8 esgobaeth yn Lleogr a Chymru, sef Bangor, Durham, Ely, Lincoln, Llandaf, Llanelwy, Llundain, a Norwich.
Cyflin
Cyflinedd Euclidaidd
O osod llinellau syth l ac m mewn Gofod Ewclidaidd, mae'r nodweddion canlynol yn gyffredin:
Gan fod y rhain yn nodweddion cyfwerth, gellir cymryd unrhyw un ohonynt fel y diffiniad cywir o linellau cyfochrog mewn gofod Ewclideidd, ond mae'r nodwedd gyntaf a'r drydedd yn cynnwys elfen o fesur, ac felly'n fwy cymhleth na'r ail. Oherwydd hyn, yr ail nodwedd yw'r un a ddewisir fel arfer i ddiffinio linellau cyfochrog o fewn geometreg Euclidaidd.
Theorem
Mewn mathemateg, mae theorem (enw benywaidd) yn ddatganiad sydd wedi'i brofi ar sail datganiadau a sefydlwyd yn flaenorol, megis theoremau eraill, a gwirebau, sef datganiadau a dderbynnir yn gyffredinol. Mae'r theorem yn ganlyniad rhesymegol i'r gwirebau hyn.
Profir y theori mathemategol ar ffurf dadl resymegol ar y datganiad theorem a roddir. Mae'r prawf o'r theorem yn aml yn cael ei ddehongli fel cyfiawnhad o wirionedd y datganiad theorem. Gan fod theoremau'n cael eu profi, mae'r cysyniad o theorem yn diddwythol (deductive), yn wahanol i'r syniad o ddeddf wyddonol, sy'n arbrofol.
Mae llawer o theoremau yn ddatganiadau amodol. Yn yr achos hwn, mae'r prawf yn canfod y casgliad allan o amodau a elwir yn "rhagdybiaeth" (hypotheses) neu "ragosodiadau" (premises).
Er y gellir eu hysgrifennu mewn ffurf gwbl symbolaidd (er enghraifft, yn nhermau calcwlws), mynegir theoremau yn aml mewn iaith naturiol anfathemategol. Mae'r un peth yn wir am brofion, a fynegir yn aml fel dadleuon anffurfiol, wedi'u trefnu'n rhesymegol, ac a fwriedir i argyhoeddi darllenwyr o wirionedd datganiad y theorem. Ohonynt, gellir llunio prawf symbolaidd ffurfiol. Fel arfer, mae dadleuon o'r fath yn haws i'w gwirio na rhai symbolaidd yn unig - yn wir, byddai llawer o fathemategwyr yn ffafrio prawf nad yw'n dangos dilysrwydd theorem yn unig, ond sydd hefyd yn dweud yn blwmp ac yn blaen pam ei fod yn wir.
Mewn rhai achosion, gall llun yn unig fod yn ddigonol i brofi theorem. Oherwydd bod theoremau yn gonglfaen i fathemateg, maent hefyd yn ganolog i'w estheteg. Yn aml, disgrifir theoremau fel "dibwys", neu "anodd", neu "ddwfn", neu hyd yn oed yn "hardd". Mae'r barnau goddrychol hyn yn amrywio nid yn unig o berson i berson, ond hefyd gydag amser. Er enghraifft, wrth i brawf gael ei symleiddio neu ei gyflwyno a'i ddeall yn well, gallai theorem a oedd unwaith yn anodd ddod yn ddibwys. Ar y llaw arall, gellir nodi theorem ddofn yn syml, ond gall ei brawf gynnwys cysylltiadau annisgwyl a bychan iawn, rhwng meysydd mathemateg gwahanol. Mae Theorem Olaf Fermat yn enghraifft arbennig o adnabyddus o'r math hwn o theorem.
Rheilffordd Driving Creek
bawd|250px|Terminws y rheilffordd Mae Rheilffordd Driving Creek yn rheilffordd i dwristiaid ar Benrhyn Coromandel ar Ynys y Gogledd, Seland Newydd. Gwelir gwaith celf o’r crochendy yn ystod y daith.
Ofoid
Mewn geometreg tafluniol, mae'r ofoid yn wrthrych solid 3-dimensiwn (neu
Rheilffordd Driving Creek
Hanes
Crewyd rheilffordd lled 266 milimedr gan Barry Brickell ar ôl iddo sefydlu gweithdy crochenwaith ar y safle ym 1973, er mwyn symud clai a choed. Cafodd drwydded i gludo teithwyr ym 1990. Lled y trac presennol yw 381 milimedr, yn disodli ei reilffordd gynharach. Adeiladwyd y locomotifau a cherbydau yng ngweithdy’r rheilffordd. . Cariwyd y teithwyr cyntaf ym 1988, ac mae teithwyr wedi talu ers 20 Hydref 1990.
Dieselmouse
Locomotif 0-4-0, adeiladwyd ym 1976. Dal ar waith.
Ofoid
d ≥ 3
Rheilffordd Driving Creek
Elephant
Locomotif diesel 0-4-4-0 gyda pheiriant Ford. Cludodd teithwyr yn wreiddiol. Erbyn hyn yn gweithio ar drenau gwaith.
Ofoid
) tebyg i wy. Enghraifft arall yw'r cwadrigau. Gelwir y fersiwn 2-ddimensiwn yn "hirgrwn". Mae'r ofoid yn fath arbennig o'r set cwadratig (h.y. set o bwyntiau mewn gofod tafluniol sydd a'r un nodweddion a'r trychiad conig).
Rheilffordd Driving Creek
Elephant
Mae gan y 3 thrên beirannau diesel, yn achos Possum, Snake a Linx, wedi gosod ynghanol y trên. Mae ganddynt hefyd drawsyriant hydrolig a breciau awyr. r
Ofoid
Nodweddion hanfodol yr ofoid \mathcal O yw:
Rheilffordd Driving Creek
Snake
Adeiladwyd ‘Snake’ ym 1992. Mae’n uned 3 cherbyd, yn dal 36 o bobl.
Ofoid
≥ 2
Rheilffordd Driving Creek
Linx
Adeiladwyd ‘Linx’ yn 2004. Mae’n uned 3 cherbyd, yn dal 36 o bobl.
Ofoid
bwynt.
Rheilffordd Driving Creek
Locomotifau a cherbydau eraill
Mae 2 locomotif diesel a sawl wagen ar gyfer gwaith ar y lein neu yn y coedwigoedd.
Ofoid
Mae'r ofiod yn chwarae rhan allweddol wrth lunio enghreifftiau o'r plân Möbius a geometregau Möbius uwch-ddimensiwn.
Diffiniad o'r ofoid
, gelwir y set o bwyntiau \mathcal O yn ofoid, os:
d − 1
).
Ar gyfer gofod tafluniol meidraidd o ddimensiwn
d ≥ 3
), mae'r canlyniad canlynol yn gywir:
, yna
d = 3
n >2
(h.y. lle mae pob llinell yn cynnwys yn union
n + 1
o bwyntiau) a
dimensiwn), yna mae pob pointset \mathcal O yn ofoid os a dim ond os yw  ac ni cheir unrhyw 3 pwynt sy'n unllin (ar linell sy'n gyffredin).
O gyfnewid y gair "tafluniol" gydag "affin", yna fe geir y diffiniad ar gyfer yr ofoid affin.
Mewn gofod tafluniol real
Gellir canfod enghreifftiau syml sydd ddim yn cwadrig drwy:
x12
gyda
x14
.
Enghraifft feidraidd
d = 3
dros y maes K o nodwedd
≠ 2