cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jack the Ripper
Pwy oedd Jack the Ripper?
Ymysg y rhai sydd wedi eu henwi yw’r Cymro Syr John Williams llawfeddyg i’r teulu brenhinol a sylfaenydd Y Llyfrgell Genedlaethol. Daw’r cyhuddiad o lyfr a gyhoeddwyd yn 2005, Uncle Jack, a ysgrifennwyd gan un o ddisgynyddion tybiedig y llawfeddyg, Tony (Michael Anthony) Williams, a’i gydawdur Humphrey Price. Mae'r awduron yn honni bod y merched a gafodd eu llofruddio'n adnabod y meddyg yn bersonol a'u bod wedi eu lladd a’u llurgunio ganddo mewn ymgais i ymchwilio i achosion o anffrwythlondeb. Mae'r llyfr hefyd yn honni mai cyllell llawfeddygol a oedd yn eiddo i Syr John Williams (sydd i’w gweld yn y Llyfrgell Genedlaethol), oedd arf y llofruddiaethau. Ond amheua eraill, yn ddifrifol, gymhwysedd a chymhelliant yr awduron hyn.
Awgrymodd yr awdur John Morris mae Lizzie, gwraig Syr John oedd y llofrudd. Mae’n honni gan nad oedd hi’n gallu cael plant iddi ddial ar y rhai a allai, drwy eu lladd.
Llofruddiaeth Mary Ann Nichols
Tua 23:00 ar 30 Awst gwelwyd Mary Ann Nichols yn cerdded ar hyd Whitechapel Road; Am 00:30 cafodd ei gweld yn gadael tafarn yn Brick Lane, Spitalfields. Awr yn ddiweddarach, cafodd ei droi allan o 18 Thrawl Street gan ei bod yn brin o rôt i dalu am wely. Cyn cael ei throi allan dwedodd wrth y landlord byddai’n siŵr o allu ennill yr arian yn fuan ar y strydoedd gan ei bod hi wedi prynu bonet newydd deniadol. Fe'i gwelwyd yn ddiweddarach ar gornel Osborn Street a Whitechapel Road, am 02:30, awr cyn ei marwolaeth, gan Nelly Holland. Dwedodd Mary Ann wrth Nelly ei bod wedi gwneud digon o arian i dalu am ei gwely dair gwaith drosodd, ond ei bod wedi afradu’r cyfan ar ddiod. Dyma oedd y tro diwethaf iddi gael ei weld ar dir y byw. Awr yn ddiweddarach, cafwyd hyd iddi yn gorwedd yn farw o flaen giatiau stabl yn Bucks Row (Durward Street, bellach), Whitechape l. Roedd ei gwddf wedi ei dorri a'i abdomen wedi rhwygo ar agor. Doedd neb wedi gweld nac wedi clywed unrhyw beth.
Llofruddiaeth Annie Chapman
chwith|bawd|142x142px|Annie Chapman ym 1869 Tarodd y llofrudd eto ar 8 Medi, 1888. Gwelwyd Annie Chapman yn siarad â dyn tua 5:30 ychydig y tu hwnt i iard gefn 29 Hanbury Street, Spitalfields. Disgrifiodd tyst o’r enw Mrs Long ef fel dyn dros ddeugain, ac ychydig yn dalach na Chapman, o bryd tywyll, yn edrych fel tramorwr, ac yn "afler foneddigaidd" ei ymddangosiad. Roedd yn gwisgo het hel ceirw a chôt dywyll. Aeth saer o’r enw Albert Cadosch i mewn i iard gyfagos yn 27 Hanbury street ychydig yn ddiweddarach Dywedodd ei fod wedi clywed lleisiau yn yr iard ac yna sŵn rhywbeth yn disgyn yn erbyn y ffens. Cafodd corff Chapman ei ddarganfod ychydig cyn 06:00 ar fore'r 8 Medi, 1888 gan un o drigolion 29, Hanbury Street sef porthor marchnad o’r enw John Davis. Roedd yn gorwedd ar y ddaear ger drws yn yr iard gefn. Roedd ei gwddf wedi ei dorri o'r chwith i'r dde, ac roedd wedi cael ei ddiberfeddu, gyda'i choluddion wedi taflu allan o'i abdomen dros ei hysgwyddau. Datgelodd yr archwiliad post mortem bod rhan o'i groth ar goll. Roedd ei thafod yn ymwthio allan o’i cheg a’i wyneb wedi chwyddo a arweiniodd arweiniad Dr Phillips, y meddych a oedd yn cynnal yr ymchwiliad, i ystyried gallasai fod wedi cael ei fygu gyda hances o gwmpas ei gwddf cyn i’w gwddf cael ei dorri.
Llofruddiaethau Elizabeth Stride a Catherine Eddowes
Cafodd Elizabeth Stride a Catherine Eddowes eu lladd yn gynnar ar fore dydd 30 Medi 1888. Cafodd corff Stride ei ddarganfod tua 1 y bore, yn Dutfield Yard, ger Berner Street (Henriques Street bellach) yn Whitechapel. Achos ei farwolaeth oedd un toriad clir i’r brif rydweli ar ochr chwith y gwddf. Mae absenoldeb llurgunio’r corff wedi gwneud i rai mynegi ansicrwydd ynghylch a ddylai llofruddiaeth Stride cael ei briodoli i'r Ripper, mae eraill yn awgrymu ei fod wedi ei aflonyddu yn ystod yr ymosodiad. Dywedodd tystion eu bod yn gweld Stride gyda dyn yn gynharach yn y nos ond rhoddwyd gwahanol ddisgrifiadau ohono: dywedodd rhai bod ei gydymaith yn deg ac eraill ei fod yn dywyll. Dywedodd rhai ei fod wedi gwisgo’n wael ac eraill ei fod wedi gwisgo’n dda.
Daethpwyd o hyd corff Eddowes yn Mitre Square, yn Ninas Llundain, tri chwarter awr ar ôl canfod corff Stride. Roedd ei gwddf wedi ei dorri, a’i habdomen wedi ei rwygo ar agor gan glwyf dwfn garw hir. Roedd ei haren chwith ac ar ran fwyaf o'i groth wedi cael eu tynnu. Bu dyn lleol o’r enw Joseph Lawende, yn tramwyo’r sgwâr gyda dau ffrind ychydig cyn y llofruddiaeth, ac fe dystiodd iddo weld dyn gwallt golau gydag ymddangosiad di-raen efo menyw galliasai bod yn Eddowes. Roedd ei gymdeithion, fodd bynnag, yn methu cadarnhau ei ddisgrifiad. Cyfeiriwyd at lofruddiaethau Eddowes a Stride gyda’r enw'r "Digwyddiad dwbl" yn ddiweddarach. Canfyddid rhan o ffedog waedlyd Eddowes wrth fynedfa annedd yn Goulston Street, Whitechapel gydag ysgrifen ar y wal uwchben y darn ffedog a oedd yn ymddangos i ymhlygu Iddewon a’r llofruddiaethau. Nid oedd yn glir os oedd yr ysgrifen wedi ei ysgrifennu gan y llofrudd wrth iddo ollwng y darn ffedog, neu yn gyd digwyddiad. Roedd comisiynydd yr heddlu, Charles Warren, yn ofni y gallai’r ysgrifen sbarduno terfysgoedd gwrth-semitig, a gorchymyn ei olchi i ffwrdd cyn y wawr.
Llofruddiaeth Mary Jane Kelly
bawd|Tystysgrif Marwolaeth Mary Kelly Honnwyd bod Mary Jane Kelly wedi ei gweld gyda dyn o "ymddangosiad Iddewig" yn mynd i’w hystafell yn Llys 13 Miller. Tystiodd Elizabeth Prater a Sarah Lewis eu bod wedi clywed cri gwan o "Llofruddiaeth!" tua 4:00, ond heb ymateb oherwydd eu bod yn adrodd ei fod yn gyffredin i glywed cri o'r fath yn yr ardal. Cafodd corff Kelly ei ddarganfod y bore wedyn yn gorwedd ar ei gwely am 10:45 am ar ddydd Gwener 9 Tachwedd 1888. Roedd ei gwddf wedi cael ei hyd at yr asgwrn cefn, ac roedd ei habdomen bron wedi gwagio o'i organau. Roedd ei chalon wedi ei dynnu allan ac ar goll. .
Grigore Vieru
Bardd a llenor plant Rwmaneg o wlad Moldofa oedd Grigore Vieru (14 Chwefror 1935 – 18 Ionawr 2009).
Jack the Ripper
Llofruddiaethau eraill yn Whitechapel
Mae Mary Kelly yn cael ei ystyried yn gyffredinol i fod yr olaf i’w llofruddio gan y Ripper, a thybir bod y troseddau wedi dod i ben oherwydd bod y troseddwr wedi marw, wedi ei garcharu am droseddau eraill neu wedi symud i ffwrdd o Lundain. Mae ffeil yr heddlu ar lofruddiaethau Whitechapel, fodd bynnag, yn cynnwys manylion pedwar llofruddiaeth arall a ddigwyddodd ar ôl y pump canonaidd. Sef rhai Rose Mylett, Alice McKenzie, y torso yn Pinchin Street, a Frances Coles.
The Right to Be Happy
Ffilm ffuglen hapfasnachol gan y cyfarwyddwr Rupert Julian yw The Right to Be Happy a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Grigore Vieru
Ganwyd yng ngogledd-ddwyrain Teyrnas Rwmania, pum mlynedd cyn i'r Undeb Sofietaidd gydfeddiannu'r rhanbarth hwnnw a chreu Gweriniaeth Sosialaidd Sofietaidd Moldafia. Yn ystod y cyfnod Sofietaidd, pan Rwseg oedd yr iaith swyddogol, ysgrifennodd Vieru yn ei famiaith, a siaradodd o blaid uniad diwylliannol Rwmania a Moldofa.
Jack the Ripper
Llofruddiaethau eraill yn Whitechapel
Cafwyd hyd i Mylett wedi ei thagu yn Clarke Yard, Stryd Fawr, Poplar ar 20 Rhagfyr 1888. Nid oedd unrhyw arwydd o ymrafael, credu yr heddlu oedd ei bod wedi crogi ei hun yn ddamweiniol neu drwy hunanladdiad. Serch hynny, dychwelodd rheithgor ei threngholiad reithfarn o lofruddiaeth.
Cafodd McKenzie ei lladd ar 17 Gorffennaf 1889 drwy dorri'r rhydweli carotid chwith. Roedd ganddi nifer o fân gleisiau a thoriadau ar ei chorff, a ddarganfuwyd yn Castele Alley, Whitechapel. Roedd un o'r patholegwyr arholi, Thomas Bond, yn credu bod hyn yn llofruddiaeth y Ripper, er bod ei gydweithiwr George Bagster Phillips, a oedd wedi archwilio cyrff tair o’r dioddefwyr blaenorol, yn anghytuno. Mae awduron diweddarach hefyd yn cael eu rhannu rhwng y rhai sy'n meddwl bod ei llofrudd wedi copïo arddull y Ripper i wyro oddi wrth o’i hun, a'r rhai sy'n ei briodoli i'r Ripper.
Canfyddid torso menyw anhysbys heb ei phen na’i choesau yn Pinchin Street, Whitechapel, ar 10 Medi 1889. Mae'n debyg bod y llofruddiaeth wedi ei gyflawni mewn man arall, a bod rhannau o'r corff wedi eu gwasgaru ar gyfer eu gwaredu.
Y Ripper ar grwydr
Ar 29 Tachwedd 1888 ac eto ar 13 Rhagfyr cafwyd hyd i gyrff ddwy ddynes gyda’u gyddfau wedi torri a’u cyrff wedi eu llurgunio ger Kingston, Jamaica, gan wneud i’r wasg dyfalu os oedd y Ripper wedi ffoi yno.
Ym 1894 cafwyd hyd i gyrff ddwy ddynes ifanc yn Tirol, Awstria wedi eu llofruddio a’u cyrff wedi darnio. Bu dyfalu bod Jack wedi symud yno ac wedi lladd y ddwy.
Cafodd Carrie Brown ei thagu gyda’i dillad ac wedyn ei lurgunio gyda chyllell ar 24 Ebrill 1891 yn Efrog Newydd. Ar y pryd roedd y llofruddiaeth yn cael ei gymharu â'r rhai yn Whitechapel, er bod yr Heddlu Metropolitan wedi gwrthod bod unrhyw gysylltiad yn y pen draw.
Arglwydd Raglaw Sir Fynwy
bawd|Edward Somerset, 4ydd Iarll Caerwrangon Arglwydd Raglaw 1602–1628 bawd|Benjamin Hall, Barwn 1af Llanofer Arglwyd Raglaw 1861–1867 bawd|Fitzroy Somerset, 4ydd Barwn Rhaglan Arglwydd Raglaw 1942–1964
Mae hon yn rhestr o bobl a wasanaethodd fel Arglwydd Raglaw Sir Fynwy. Ar ôl 1715 roedd pob Arglwydd Raglaw hefyd yn Custos Rotulorum Sir Fynwy. Diddymwyd y swydd ar 31 Mawrth 1974 gan ei ddisodli gan swydd Arglwydd Raglaw Gwent
Jack the Ripper
Y Ripper ar grwydr
Ym 1910 gwnaed cais i estraddodi cyn myfyriwr meddygol Gwyddelig, o’r enw Grant, o Dde Affrica. Honnir bod Grant wedi ei arestio am ymosod ar ddynes ifanc yn Whitechapel ychydig ar ôl y llofruddiaethau a’i fod wedi ei alltudio i Awstralia am 10 mlynedd. Wedi i’w gyfnod o alltudiaeth dod i ben symudodd i De Affrica. Honnwyd bod y gŵr wedi cyfaddef i’w gariad mae ef oedd Jack the Ripper.
Llythyrau
chwith|bawd|Llythyr From Hell Yn ystod cyfnod llofruddiaethau’r Ripper, derbyniodd yr heddlu, papurau newydd, ac eraill cannoedd o lythyrau yn ymwneud â'r achos. Gyda nifer yn honni eu bod wedi eu hysgrifennu gan y llofrudd ei hun. Mae tri ohonynt wedi dod yn rhan o fytholeg yr achos sef y llythyr Dear Boss, cerdyn post Saucy Jack a'r llythyr From Hell
Mae'r llythyr Dear Boss, yn ddyddiedig 25 Medi gyda marc post 27 Medi 1888. Derbyniwyd y llythyr gan yr Asiantaeth Newyddion Canolog, a chafodd ei anfon ymlaen at Scotland Yard ar 29 Medi. Cafodd y llythyr ei lofnodi "Jack the Ripper", dyma’r tro cyntaf i’r enw cael ei ddefnyddio.
Cafodd cerdyn post Saucy Jack efo marc post 1 Hydref, 1888 ei ddanfon i’r Asiantaeth Newyddion Canolog hefyd. Mae’r llawysgrifen arni yn debyg i'r llythyr "Dearl Boss". [99] Mae'n crybwyll bod dwy ddynes wedi eu lladd yn agos iawn at ei gilydd. "Digwyddiad dwbl y tro hwn", a oedd yn cael ei ystyried fel cyfeiriad at Stride ac Eddowes. Dadleuwyd bod y cerdyn wedi'i bostio cyn y llofruddiaethau, gan ei wneud yn annhebygol y byddai cranc a gwybodaeth o'r fath am y drosedd. Ond mae’r marc post yn awgrymu y byddai wedi ei bostio mwy na 24 awr ar ôl y llofruddiaethau ar ôl i’r manylion dod yn hysbys i drigolion yr ardal.
Cafodd y llythyr From Hell ei dderbyn gan George Lusk, arweinydd y Pwyllgor Gwarchod Whitechapel, ar 16 Hydref 1888. Mae'r llawysgrifen a’r arddull yn wahanol i un "Dear Boss" a "Saucy Jacky". Daeth y llythyr gyda bocs bach yn cynnwys hanner aren. Honnodd yr awdur ei fod wedi "ffrio a bwyta" yr hanner aren coll. Mae anghytundeb ynghylch yr aren; mae rhai yn dadlau ei bod yn perthyn i Eddowes, tra bod eraill yn dadlau ei fod yn ddim byd mwy na jôc erchyll.
Grigore Vieru
Bu farw yn yr ysbyty yn Chisinau, deuddydd wedi iddo ddioddef anafiadau mewn damwain car. Datganwyd diwrnod cenedlaethol o alaru gan yr Arlywydd Vladimir Voronin.
The Right to Be Happy
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Claire McDowell, Rupert Julian a Harry Carter. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rupert Julian ar 25 Ionawr 1879 yn Whangaroa a bu farw yn Hollywood ar 21 Mawrth 1963.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rupert Julian nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
St Lawrence, Ynys Wyth
Pentref yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy St Lawrence.
St Helens, Ynys Wyth
Pentref a phlwyf sifil yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy St Helens.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,213.
Cofiant Mb
Ffilm ddogfen yw Cofiant Mb a gyhoeddwyd yn 2013. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd MB의 추억 ac fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ion Druţă
Dramodydd a nofelydd o wlad Moldofa yw Ion Druţă (ganwyd 3 Medi 1928).
W. H. Auden
Bardd o Sais oedd Wystan Hugh Auden (21 Chwefror 1907 – 29 Medi 1973).
Mi Familia
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Gregory Nava yw Mi Familia (Película) a gyhoeddwyd yn 1995. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd My Family ac fe'i cynhyrchwyd gan Anna Thomas yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd New Line Cinema. Lleolwyd y stori yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a Saesneg a hynny gan Gregory Nava a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Mark McKenzie. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jimmy Smits, Mary Steenburgen, Edward James Olmos, Maria Canals-Barrera, Lupe Ontiveros, Constance Marie, Scott Bakula, Elpidia Carrillo, Dedee Pfeiffer, Benito Martinez, Jacob Vargas, Bruce Gray, Esai Morales, Bart Johnson, Thomas Rosales, Jr., Emilio Rivera a Jennifer Lopez. Mae'r ffilm Mi Familia (Película) yn 121 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1995. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Braveheart sef ffilm gan Mel Gibson am yr Alban a rhyfel annibyniaeth y genedl, dan arweiniad William Wallace, yn erbyn y goresgynwyr Seisnig o Loegr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Edward Lachman oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Nancy Richardson sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gregory Nava ar 10 Ebrill 1949 yn San Diego. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Califfornia, Los Angeles.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gregory Nava nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
11 Mehefin
Genedigaethau
bawd|140px|dde|[[Julia Margaret Cameron]] bawd|140px|dde|[[Millicent Fawcett]]
Marwolaethau
bawd|140px|dde|[[John Wayne]]
Llyn Berwyn
Llyn o tua 40 acer yng Ngheredigion yw Llyn Berwyn. Saif ar yr ucheldir i'r dwyrain o dref Tregaron, ynghanol coedwig Cwm Berwyn.
Helydd coed aelwyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Helydd coed aelwyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: helyddion coed aelwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Artamus superciliosus; yr enw Saesneg arno yw White-browed wood swallow. Mae'n perthyn i deulu'r Helyddion coed (Lladin: Artamidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. superciliosus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r helydd coed aelwyn yn perthyn i deulu'r Helyddion coed (Lladin: Artamidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Triacanthagyna nympha
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Triacanthagyna nympha. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Coed Nant Menascin
Mae Coed Nant Menascin wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 16 Ionawr 1991 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 49.09 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
SETD2
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn SETD2 yw SETD2 a elwir hefyd yn SET domain containing 2 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 3, band 3p21.31.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn SETD2.
P.S. Merched
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
100 Års Opvarmning
Ffilm ddogfen ar gyfer plant yw 100 Års Opvarmning a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Jakob Gottschau oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Jesper Osmund sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Robert Stephenson
bawd|unionsyth|Cerflun o Stephenson yng [[Gorsaf reilffordd Euston|ngorsaf Euston]] Peiriannydd sifil o Sais oedd Robert Stephenson (16 Hydref 1803 – 12 Hydref 1859). Roedd yn fab i'r peiriannydd rheilffordd George Stephenson (1781–1848).
Daeth yn adnabyddus am ei waith ar godi pontydd rheilffordd, gan gynnwys Pont Britannia ar Afon Menai (1850), Pont Reilffordd Conwy ar Afon Conwy (1848), y Royal Border Bridge yn Berwick a phont arall ym Montreal, Canada (1859).
Cafodd ei ethol yn Aelod Seneddol yn 1847. Fe'i claddwyd yn Abaty Westminster, Llundain.
A5025
Un o brif lonydd Ynys Môn yw'r A5025. Mae'n ymestyn fel hanner cylch drwy ochr ddwyreiniol yr ynys, rhwng Porthaethwy a'r Fali, gan gychwyn a gorffen ar yr A5.
Mae'r trefi a phentrefi ar y ffordd yn cynnwys (o Borthaethwy) Pentraeth, Benllech, Llanallgo (gyda estyniad byr i Foelfre), Amlwch, Porth Llechog (ei phwynt mwyaf gogleddol), Cemaes, Llanrhuddlad, Llanfaethlu a Llanfachraeth.
250px|bawd|dim|Yr A5025 ger [[y Fali]]
Constance Stokes
Arlunydd benywaidd o Awstralia oedd Constance Stokes (22 Chwefror 1906 - 14 Gorffennaf 1991).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Awstralia.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Judith Roderick Wheeler
Mae Judith Roderick Wheeler (ganwyd:  1944) yn fotanegydd nodedig a aned yn Awstralia. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd University of Stellenbosch, De Affrica.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Mégrine
Tref yn Nhiwnisia yw Mégrine (Arabeg: مقرين) sy'n un o faesdrefi deheuol Tiwnis. Wedi'i lleoli 7 km o ganol Tiwnis, mae'n gorwedd ger Llyn Tiwnis rhwng Ben Arous (i'r gogledd) a Radès (i'r de) ac mae'n rhan o dalaith Ben Arous. Poblogaeth: 24,031 (2004).
The Road Agent
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Harry McCoy yw The Road Agent a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Victor Potel, Harry McCoy a Vivian Edwards. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Immigrant sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry McCoy nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Marion, Illinois
Dinas yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Marion, gan gynnwys:
Bruce Forsyth
Digrifwr a chyflwynydd teledu oedd Syr Bruce Joseph Forsyth-Johnson CBE (22 Chwefror 1928 – 18 Awst 2017). Roedd wedi bod yn y diwydiant adloniant ers yn 14 mlwydd oed gan ddod yn adnabyddus yn y 1950au wrth gyflwyno'r gyfres ITV, Sunday Night at the London Palladium.
Ar Groez-Helean
Mae Kroez-Helean (ar G.) (Ffrangeg: La Croix-Helléan) yn gymuned yn department Mor-Bihan (Ffrangeg: Morbihan), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Bruce Forsyth
Fe'i ganwyd yn Llundain, yn fab Florence Ada (née Pocknell) a John Thomas Forsyth-Johnson. Roeddent yn aelodau o Fyddin yr Iachawdwriaeth.
Ar Groez-Helean
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Bruce Forsyth
Salwch a marwolaeth
Ar 8 Hydref 2015 fe'i ruthrwyd i'r ysbyty ar ôl iddo gwympo yn ei gartref, gan daro ei ben a chael cyfergyd a clwyfi bychan. Ar 12 Tachwedd cafodd lawdriniaeth ar gyfer ymlediad aortaidd yn ei stumog ond roedd disgwyl iddo gwneud gwellhad cyflym. Oherwydd y driniaeth roedd rhaid iddo dynnu nôl o'i ymddangosiad ar rifyn Nadolig y flwyddyn honno o Strictly Come Dancing.
Ar Groez-Helean
Poblogaeth
Population - Municipality code56050
Bruce Forsyth
Salwch a marwolaeth
Ar 26 Chwefror 2017, fe'i gludwyd i'r ysbyty gyda haint difrifol ar ei frest a treuliodd pum diwrnod mewn gofal dwys. Daeth adre ar 3 Mawrth 2017.
Bu farw yn ei gartref ar 18 Awst 2017 yn 89 oed.
Jimmie Dale Alias The Grey Seal
Ffilm llawn cyffro am drosedd gan y cyfarwyddwr Harry McRae Webster yw Jimmie Dale Alias The Grey Seal a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Immigrant sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry McRae Webster ar 1 Ionawr 1872 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn yr un ardal ar 21 Mai 1962.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry McRae Webster nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Deffro'r Gwanwyn (sioe gerdd)
bawd|Poster hyrwyddo llwyfaniad gwreiddiol Theatr Genedlaethol Cymru o Deffro'r Gwanwyn (Mawrth 2011) gydag Ellen Ceri Lloyd ac Aled Pedrick Sioe gerdd roc yw Deffro'r Gwanwyn, sy'n drosiad Cymraeg o'r sioe gerdd wreiddiol Spring Awakening, gan Duncan Sheik a Steven Sater.
Plot
Mae'r sioe gerdd yn seiliedig ar ddrama Almaeneg Frühlings Erwachen (Deffro'r Gwanwyn) a ysgrifennwyd ym 1891 gan y dramodydd Frank Wedekind. Roedd yn ddrama ddadleuol iawn ar y pryd, a waharddwyd yn yr Almaen am gyfnod oherwydd ei phortread cignoeth o erthylu, cyfunrywioldeb, trais rhywiol, cam-drin plant a hunanladdiad. Mae'r ddrama'n ymwneud â deffroad rhywiol criw o arddegolion yn yr Almaen ddiwedd y bedwaredd ganrif ar bymtheg.
Y cynhyrchiadau Cymraeg
Ym mis Mawrth 2011, llwyfannwyd Deffro'r Gwanwyn gan Theatr Genedlaethol Cymru, cyfieithiad Cymraeg o'r sioe gan y dramodydd Dafydd James. Gwerthwyd pob tocyn a bu canmoliaeth fawr i'r cynhyrchiad. Aeth y Theatr ar daith unwaith eto gyda'r sioe ym mis Tachwedd 2011, gyda rhai newidiadau i'r cast.
Afon Doethïe
220px|bawd|Rhan uchaf Afon Doethïe
Deffro'r Gwanwyn (sioe gerdd)
Y cynhyrchiadau Cymraeg
Cast cynhyrchiad gwreiddiol Llundain a'r ddau gynhyrchiad Cymraeg.
Afon Doethïe
Afon yng Ngheredigion sy'n llifo i mewn i Afon Tywi yw Afon Doethïe.
Tardda'r nentydd sy'n ffurfio'r afon ar yr ucheldir i'r dwyrain o dref Tregaron, o gwmpas Llyn Berwyn a choedwig Cwm Berwyn. Ffurfir Afon Doethie Fawr yma, ac wedi llifo tua'r de am ychydig, mae Afon Doethie Fach yn ymuno â hi. Llifa ymlaen tua de, a ger Troed Rhiw Cymmer, mae afon Pysgotwr-fawr yn ymuno â hi. Ychydig ymhellach tua'r de, mae'n ymuno ag Afon Tywi ger Ystradffin.
Cymdeithas Adeiladu Abertawe
Cymdeithas adeiladu wedi ei leoli yn Abertawe yw Cymdeithas Adeiladu Abertawe, (Saesneg:Swansea Building Society). Mae'n aelod o Gymdeithas y Cymdeithasau Adeiladu.
Ffurfiwyd y gymdeithas yn 1923. Heddiw mae un o'r tair cymdeithas adeiladu gydfuddiannol sydd ar ôl yng Nghymru ac yn honni bod yr unig fanc neu gymdeithas adeiladu a'i bencadlys yng Ngorllewin Cymru. Yn Rhagfyr 2014 roedd cyfanswm asedau'r gymdeithas yn £227.7 miliwn gyda dros 11,155 o gynilwyr a 1,482 o fenthycwyr. Y prif weithredwr yw Alun Williams.
Elwodd Cymdeithas Adeiladu Abertawe o argyfwng ariannol Gwlad yr Ia yn 2009, wrth i gynilwyr lleol edrych i fuddsoddi mewn sefydliad diogelach. Agorodd y gymdeithas gangen tu allan i ganol dinas Abertawe am y tro cyntaf yn ei hanes. Yn Mai 2010, lansiodd y gymdeithas gyfrif cynilo mewn partneriaeth â chlwb pêl-droed Abertawe, yn ennill incwm ychwanegol i'r clwb drwy gomisiwn.
Hidden Dangers
Ffilm antur gan y cyfarwyddwr William Bertram yw Hidden Dangers a gyhoeddwyd yn 1920. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Arglwydd Raglaw Sir Benfro
bawd|Syr William Owen, 4ydd Barwnig Arglwydd Raglaw 1753–1775 bawd|3ydd Iarll Cawdor, Arglwydd Raglaw 1896–1911
Hidden Dangers
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1920. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Cabinet of Dr. Caligari sef ffilm arswyd Almaeneg gan Robert Wiene.
Arglwydd Raglaw Sir Benfro
Mae hon yn rhestr o bobl a wasanaethodd fel Arglwydd Raglaw Sir Benfro. Ar ôl 1715 roedd pob Arglwydd Raglaw hefyd yn Custos Rotulorum Sir Benfro. Diddymwyd y swydd ar 31 Mawrth 1974 gan ei ddisodli gan swydd Arglwydd Raglaw Dyfed.
Hidden Dangers
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Bertram nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Arglwydd Raglaw Sir Benfro
† Daeth yn Arglwydd Raglaw Dyfed 1 Ebrill 1974.
Sandford, Ynys Wyth
Pentref yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy Sandford.
Llyn Egnant
Llyn bychan yng ngogledd Ceredigion yw Llyn Egnant. Mae'n gorwedd ym mryniau Elenydd tua 3 milltir i'r dwyrain o bentref Pontrhydfendigaid, yn un o'r llynnoedd a adwaenir fel Llynnoedd Teifi. Mae ychydig i'r dwyrain o Lyn Teifi ei hun.
Llifa Nant Egnant o'r llyn, i ymuno ag Afon Mwyro, sydd ei hun yn ymuno ag Afon Teifi yn fuan wedyn.
An American Girl Story – Melody 1963: Love Has to Win
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tina Mabry ar 9 Chwefror 1978 yn Tupelo, Mississippi.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tina Mabry nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Trydarwr adeinwyn
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn L. sueurii, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Awstralia.
Arglwydd Raglaw Sir Drefaldwyn
bawd|Robert Clive Arglwydd Raglaw 1773–1774 bawd|Sudeley Hanbury Tracy-, 3ydd Barwn Sudeley Arglwydd Raglaw 1863–1877
Mae hon yn rhestr o bobl a wasanaethodd fel Arglwydd Raglaw Sir Drefaldwyn. Ar ôl 1761 roedd pob Arglwydd Raglaw hefyd yn Custos Rotulorum Sir Drefaldwyn. Diddymwyd y swydd ar 31 Mawrth 1974 gan ei ddisodli gan swydd Arglwydd Raglaw Powys.
† Daeth yn Arglwydd Raglaw cyntaf Powys ar 1 Ebrill 1974.
Parot
Adar o'r urdd Psittaciformes yw parotiaid. Mae tua 372 o rywogaethau o barot sy'n perthyn i dri theulu: Strigopidae (parotiaid Seland Newydd fel y Cea a'r Cacapo), Cacatuidae (y cocatŵod) a Psittacidae (parotiaid eraill). Ceir y mwyafrif ohonynt mewn fforestyddd a choetir yn rhanbarthau cynnes y byd, yn enwedig Awstralasia a De America.
Maent yn amrywio o 9 hyd 100 cm o ran maint. Mae rhai ohonynt yn lliwgar iawn tra mae eraill yn wyrdd neu frown. Mae ganddynt big bachog a thraed cryf gyda dau fys troed yn pwyntio ymlaen a dau sy'n pwyntio yn ôl.
Mae llawer ohonynt yn anifeiliaid anwes poblogaidd, yn arbennig y Byji. Adar deallus yw parotiaid a gall rhai ohonynt, megis Parot Llwyd Affrica, efelychu lleferydd dynol a synau eraill.
Eric Lively
Actor Americanaidd yw Eric Lively (ganwyd 31 Gorffennaf 1981; Atlanta, Georgia)
Parot
Dolenni allanol
250px|chwith|bawd|[[Gala (aderyn)|Galaod (Eolophus roseicapilla)]]
Eyes On The Prize: Douwe Bob Op Weg Naar Het Eurovisie Songfestival
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Annemieke Schollaardt a Marc van der Velde yw Eyes On The Prize: Douwe Bob Op Weg Naar Het Eurovisie Songfestival a gyhoeddwyd yn 2016.
Mae'r ffilm Eyes On The Prize: Douwe Bob Op Weg Naar Het Eurovisie Songfestival yn 50 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Triacanthagyna obscuripennis
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Triacanthagyna obscuripennis. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Eyes On The Prize: Douwe Bob Op Weg Naar Het Eurovisie Songfestival
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Annemieke Schollaardt ar 3 Mai 1979 yn Amsterdam.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Annemieke Schollaardt nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Punks Kommt Aus Amerika
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Karlheinz Martin yw Punks Kommt Aus Amerika a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Mutiny on the Bounty sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Karlheinz Martin ar 6 Mai 1886 yn Freiburg im Breisgau a bu farw yn Berlin ar 23 Mai 2003.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Karlheinz Martin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Frühlings Erwachen
Drama Almaeneg yw Frühlings Erwachen (Deffro'r Gwanwyn) a ysgrifennwyd ym 1890/1891 gan y dramodydd Frank Wedekind. Ni lwyfanwyd y ddrama nes 1906. Mae'r ddrama'n ymwneud â deffroad rhywiol criw o arddegolion yn yr Almaen ddiwedd y 19g. Roedd yn ddrama ddadleuol iawn ar y pryd, a waharddwyd a sensorwyd am gyfnod oherwydd ei phortread cignoeth o erthylu, cyfunrywioldeb, trais rhywiol, cam-drin plant a hunanladdiad.
Sioe gerdd
Yn 2006 llwyfanwyd y sioe gerdd Spring Awakening sydd wedi ei selio ar y ddrama, ac yn 2011 llwyfanwyd addasiad Cymraeg o'r sioe gerdd dan yr enw Deffro'r Gwanwyn.
Going Spring and Coming Spring
Ffilm ddrama yw Going Spring and Coming Spring a gyhoeddwyd yn 1959. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd 가는 봄 오는 봄 ac fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1959. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Ben-Hur sy’n ffilm epig hanesyddol o’r Unol Daleithiau gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Rendezvous
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwyr Annemarie Jacir a Amin Matalqa yw The Rendezvous a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Gwlad Iorddonen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Austin Wintory. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Raza Jaffrey.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Annemarie Jacir ar 17 Ionawr 1974 yn Bethlehem.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Annemarie Jacir nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhys Goch
Gallai Rhys Goch gyfeirio at un o ddau berson:
Why Do Fools Fall in Love
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Vivica A. Fox, Paul Mazursky, Lela Rochon, Halle Berry a Larenz Tate. Mae'r ffilm Why Do Fools Fall in Love yn 112 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1998. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Saving Private Ryan sef ffilm ryfel gan Steven Spielberg a enillod 5 Oscar. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Edward Lachman oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Nancy Richardson sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gregory Nava ar 10 Ebrill 1949 yn San Diego. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Califfornia, Los Angeles.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gregory Nava nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Stadiwm Ffordd Farrar
Stadiwm chwaraeon yn ninas Bangor, Gwynedd oedd Ffordd Farrar. Fe'i hagorwyd ym 1879 wedi i'r Arglwydd Penrhyn roi llecyn o dir i glwb criced y ddinas. Roedd yn gartref i Glwb Pêl-droed Dinas Bangor am 91 o flynyddoedd cyn cael eid dymchwel yn 2012 er mwyn adeiladu archfarchnad.
Blynyddoedd cynnar
Cafodd y tir ger y British Hotel ei gyflwyno i Glwb Criced Bangor ym 1879 gan yr Arglwydd Penrhyn ond ar ôl gwaith atgyweirio i lefelu'r maes ym 1894-95, dechreuodd clwb hoci Prifysgol Bangor ddefnyddio'r maes tra bod clwb pêl-droed Bangor hefyd yn gwneud defnyddio o'r cae ar gyfer gemau yng Nghwpan Cymru gan fod eu maes arferol ym Maes y Dref yn rhy fychan.
Roedd Maes y Dref wedi ei droi'n randdaliadau yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf felly ar ddiwedd y rhyfel symudodd Clwb Pêl-droed Dinas Bangor i Ffordd Farrar yn barhaol gan rannu'r maes efo'r clwb criced hyd nes 1929 pan symudodd y clwb criced i faes newydd yn Llandegai.
Y Stadiwm
Ym 1930 prynnodd y clwb hen eisteddle Caernarvon Athletic am £80 wedi'r clwb o Gaernarfon fynd i'r wal a chafodd yr eisteddle newydd ei chodi ar ochr Ffordd Farrar y maes. Ym 1936 agorwyd eisteddle pren newydd ar ochr Ffordd Sackville y maes er cof am Arnold Dargie, cyn chwaraewr gyda Bangor, Lerpwl a thîm amatur Cymru. Arianwyd yr eisteddle gan Thomas Dargie, tad Arnold, oedd hefyd yn lywydd Cymdeithas Bêl-droed Arfordir Gogledd Cymru. Roedd Eisteddle Dargie yn cael ei ddefnyddio hyd nes dymchwel y maes yn 2012.
Gemau cofiadwy
Cynhaliwyd rownd derfynol Cwpan Cymru rhwng Caerdydd a Bangor ar Ffordd Farrar ym 1927-28 gyda 12,000 o dorf yn dod i wylio'r Adar Gleision yn trechu'r tîm cartref 2-0 ac ym 1952-53 cynhaliwyd rownd derfynol Cwpan Cymru ar y maes, gêm welodd Y Rhyl yn curo Dinas Caer 2-1.
Ym 1962, llwyddodd Bangor i drechu Napoli 2-0 yng Nghwpan Enillwyr Cwpanau Ewrop a dod y tîm cyntaf o Gymru i ennill yn un o gystadlaethau Uefa. ac ym 1985, croesawyd Atlético Madrid i Ffordd Farrar yn yr un gystadleuaeth.
Gêm olaf
Ym mis Ebrill 2011 rhoddodd Gyngor Gwynedd hawl cynllunio i gwmni Asda i ddymchwel y stadiwm a chodi archfarchnad newydd gan ganiatau Bangor i symud i stadiwm newydd yn Nantporth. Chwaraewyd y gêm olaf ar Ffordd Farrar ar 27 Rhagfyr 2011 wrth i Fangor drechu Prestatyn 5-3 yn Uwch Gynghrair Cymru.
Coed Nant-y-merddyn-uchaf
Mae Coed Nant-y-merddyn-uchaf wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 22 Tachwedd 1985 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 7.59 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Rhys Goch ap Rhicert
Cyndad i'r beirdd Rhys Brydydd a Lewys Morgannwg oedd Rhys Goch ap Rhicert (bl. 12g, efallai). Ni chyfeirir ato mewn unrhyw ffynhonnell ddibynadwy heblaw'r achresi, ond daeth yn ffigwr adnabyddus yn y 19g oherwydd y lle a roddwyd iddo yn hanes llenyddiaeth Morgannwg gan Iolo Morganwg, a luniodd nifer o gerddi a'u priodoli iddo hefyd.
Gwybodaeth hanesyddol
Gŵr o Forgannwg oedd Rhys Goch. Er ei fod yn gyndad i ddau o feirdd mawr Morgannwg yn yr Oesoedd Canol Diweddar, sef Rhys Brydydd a Lewys Morgannwg (enw go iawn: Lewys ap Rhicert), ni wyddys os oedd yn fardd ei hun neu ddim. Yn yr achres a gofnodwyd gan Gruffudd Hiraethog yn yr 16g, roedd yn wŷr i Einion ap Collwyn, gŵr sydd â lle amlwg yn hanes cynnar Morgannwg. Yn ôl Iolo Morganwg, roedd yn byw yn ardal Tir Iarll ac mae'n ddigon posibl fod y traddodiad hwnnw'n ddilys.
Iolo Morganwg
Am fod y ddau fardd enwog yn ddisgynyddion i Rys, ceisiodd Iolo Morganwg brofi mai ef oedd sefydlwr ysgol o feirdd ym Morgannwg a ganai yn null y trwbadwriaid, a hynny yn y 12g pan reolwyd y rhanbarth gan y Normaniaid. Aeth ymhellach a lluniodd gorff o ganu serch a briodolwyd ganddo i Rys. Gwyddys erbyn heddiw mai ffugiadau yw'r cerddi hyn, tua 15 ohonynt o ben a phastwn Iolo ei hun a'r lleill yn "addasiadau" o gerddi canoloesol a gafodd yn y llawysgrifau, a'u bod yn rhan o'r corff mawr o ffugiadau llenyddol a thraddodiadau a ddyfeiswyd gan Iolo er mwyn dyrchafu lle Morgannwg yn hanes a llenyddiaeth Cymru.
Er hynny, mae'r ffugiadau hyn yn cynnwys rhai o gerddi gorau Iolo, sy'n cael ei ystyried gan feirniaid diweddar yn fardd rhamantaidd o bwys. Am y cerddi a dadogir ar Rys Goch, dywed P. J. Donovan,
Loganville, Georgia
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Loganville, gan gynnwys:
Seaview, Ynys Wyth
Pentref yn Ynys Wyth, De-ddwyrain Lloegr, ydy Seaview. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Nettlestone and Seaview.
Armeneg
Iaith Indo-Ewropeaidd a siaredir gan Armeniaid yn bennaf yw'r Armeneg. Fel arfer, fe'i hystyrir yn gangen annibynnol o deulu'r Indo-Ewropeg.
Llafariaid
Mae wyth lafariad gan Armeneg Gyfoes:
Gwyddor
Mae gan yr Armeneg ei gwyddor ei hun:
Arglwydd Raglaw Sir Faesyfed
bawd|James Brydges, Dug 1af Chandos Arglwydd Raglaw 1721–1744
Draft 7
Ffilm ddrama yw Draft 7 a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn Rwmania. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwmaneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,650 o ffilmiau Rwmaneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Anna Maria Jopek
Cantores, pianydd, cyfansoddwraig a chynhyrchydd Pwylaidd ydy Anna Maria Jopek (ganed 14 Rhagfyr 1970 yn Warsaw). Mae hi wedi ennill 15 disg aur a phlatinwm.
Bywgraffiad
Graddiodd yn y piano o Academi Gerdd yn Warsaw, cyn astudio yn Ysgol Gerdd Manhattan yn Ninas Efrog Newydd. Yn 1997 cynrychiolodd Gwlad Pwyl yng Cystadleuaeth Cân yr Eurovision yn Nulyn gyda'r gân, Ond yr wyf. Daeth yn 11eg. Ychydig fisoedd yn ddiweddarach, rhyddhawyd ei halbwm cyntaf, Ond yr wyf, a enillodd y statws aur. Yn 2000 dechreuodd ei gyrfa ryngwladol trwy ryddhau Barefoot (2000) a Secret (2005). Yn 2002, recordiodd CD Meddwdod gyda'r gitarydd byd-enwog Americanaidd Metheny Pat. Mae'n wraig i Martin Kydryński (ers 31 Ionawr 1998) ac yn ferch i'r tenor Stanislaw Jopek. Mae ganddi ddau o blant: Francis (g. 12 Mai 1998) a Stanislaw (g. Rhagfyr 2000).
Benjamin Britten
Cyfansoddwr Seisnig oedd Syr Edward Benjamin Britten (22 Tachwedd 1913 – 4 Rhagfyr 1976).
Xuzhou
Dinas yn ne-ddwyrain Gweriniaeth Pobl Tsieina yw Xuzhou. Fe'i lleolir yn nhalaith Jiangsu.
The Angry Red Planet
Ffilm llawn cyffro llawn antur gan y cyfarwyddwr Ib Melchior yw The Angry Red Planet a gyhoeddwyd yn 1959. Fe'i cynhyrchwyd gan Sidney W. Pink a Norman Maurer yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Mawrth. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ib Melchior a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Paul Dunlap. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Arline Hunter, Ted Cassidy, Les Tremayne, Gerald Mohr, Tom Daly, Jack Kruschen a Naura Hayden. Mae'r ffilm The Angry Red Planet yn 83 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1959. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Ben-Hur sy’n ffilm epig hanesyddol o’r Unol Daleithiau gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Stanley Cortez oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ib Melchior ar 17 Medi 1917 yn Copenhagen a bu farw yn West Hollywood ar 27 Mehefin 1992. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Copenhagen.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ib Melchior nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Robin gyhydeddol
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Robin gyhydeddol (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: robinod cyhydeddol) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Sheppardia aequatorialis; yr enw Saesneg arno yw Jackson’s akelat. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. aequatorialis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r robin gyhydeddol yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Sienna Guillory
Actores o Saesnes yw Sienna Tiggy Guillory (ganwyd 31 Mai 1975 yn Fulham, Lloegr).
Cymdeithas Adeiladu'r Principality
Hanes
Prynodd Principality y cwmni Loan Link Limited yn 2004. Rhoddodd hyn y cyfle i lansio'r is-gwmni Nemo Personal Finance Ltd yn 2005. Yn 2013 prynwyd Mead Property Services (yn gwasanaethu Swydd Buckingham, Berkshire a Swydd Rydychen) a Thomas George (yn gwasanaethu Caerdydd a de Cymru).
Ar 8 Medi 2015 cyhoeddodd Cymdeithas Adeiladu'r Principality eu bod wedi prynu hawliau enwi Stadiwm y Mileniwm mewn cytundeb 10 mlynedd. O 1 Ionawr 2016 enw'r stadiwm fydd Stadiwm y Principality
Mae Prif Weithredwr Grŵp y Principality, Graeme Yorston, hefyd yn Llysgennad Tywysog Cymru dros Fusnes Cyfrifol. Penodwyd Steve Hughes yn Prif Weithredwr newydd o Mawrth 2017.
Cyfuniadau a chaffaeliadau
Fe gyfunwyd y cymdeithasau adeiladau canlynol fewn i Gymdeithas Adeiladu'r Principality:
Gweithrediadau
Mae gan y gymdeithas dros 70 o ganghennau ar draws Cymru a rhai dros y ffîn yn Lloegr, ac yn cyflogi tua 1,250 o bobl. Yn 2005 fe ehangodd i ddarparu benthycion personol drwy greu cwmni newydd Nemo Personal Finance Ltd. Yn yr un flwyddyn a chreu Benthycion Nemo, fe ailwampiwyd delwedd y Principality. Enillodd 'Busnes y Flwyddyn 2005' ar gyfer Cymru a De-orllewin Lloegr yng Ngwobrau Busnes Cenedlaethol y DU. Cynyddodd asedau'r grŵp o £4.4bn yn 2005 i £7.3bn yn 2015.
Triacanthagyna satyrus
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Triacanthagyna satyrus. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Custos Rotulorum
Mae Custos Rotulorum (lluosog: Custodes Rotulorum); sef y Lladin am geidwad y rholiau; yn swydd ddinesig hynafol yng Nghymru a Lloegr.
Dyletswydd y Custos Rotulorum yw cadw cofnodion sir ar ran y Goron. Gan fod cyrff statudol, bellach, yn gyfrifol am gadw cofnodion am bethau megis perchnogaeth tir, trethdalwyr, y sawl sydd a'r etholfraint, deiliaid trwyddedau ac ati mae'n swydd seremonïol erbyn hyn.
Spring Awakening
Gall Spring Awakening gyfeirio at sawl peth:
Custos Rotulorum
Yn wreiddiol y Custos Rotulorum oedd y swyddog dinesig uchaf mewn sir, yn bwysicach na'r Raglaw a'r Siryf. Rhwng 1710 a 1836 unwyd y swydd, yn raddol, gyda swydd yr Arglwydd Raglaw. Ers 1836 y mae pob deiliad o'r Arglwyddiaeth Raglaw yng Nghymru a Lloegr wedi bod yn Custos Rotulorum hefyd.
Cha Cha
Ffilm ddrama yw Cha Cha a gyhoeddwyd yn 1979. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Iseldiroedd. Lleolwyd y stori yn Amsterdam. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Herman Brood a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Herman Brood.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Nina Hagen, Herman Brood, Ramses Shaffy, Nelly Frijda a Dolf Brouwers.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1979. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Apocalypse Now sy'n seiliedig ar y nofel fer ''Heart of Darkness gan Joseph Conrad.
Rhestr o gopaon Gogledd Cymru
Rhwng y Bala a'r Trallwng
bawd|Gwaun y Llwyni: rhan o glwstwr mynyddoedd [[Aran Fawddwy; Rhwng Rhydymain a Llanymawddwy.]] bawd|chwith|upright=1.9|Lleoliad y copaon o'r Bala i'r Trallwng
Cha Cha
Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Rhestr o gopaon Gogledd Cymru
Rhwng y Bermo a Betws-y-Coed a'r Bala
bawd|[[Crib-y-rhiw, yn y Rhinogydd.]] bawd|chwith|upright=1.4|Lleoliad y copaon o'r Bermo i Fetws-y-Coed a'r Bala
Cha Cha
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhestr o gopaon Gogledd Cymru
Rhwng Dolgellau a Machynlleth
bawd|[[Bryn Brith, Cadair Idris]] chwith|bawd|upright=1.3|Lleoliad y copaon o Ddolgellau i Fachynlleth
Rhwng Llandudno a Wrecsam
bawd|[[Moel Fenlli, Bryniau Clwyd.]] bawd|chwith|upright=1.4|Lleoliad y copaon o Llandudno a Wrecsam
Eryri
bawd|[[Carnedd Dafydd, Carneddau, Eryri.]] bawd|chwith|upright=1.2|Lleoliad y copaon o Eryri
MRPL22
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn MRPL22 yw MRPL22 a elwir hefyd yn Mitochondrial ribosomal protein L22 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 5, band 5q33.2.
Mortimer (teulu)
Ymhlith aelodau'r teulu roedd:
MRPL22
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn MRPL22.
Casa, Arkansas
Tref yn, yn nhalaith Arkansas, yw .