cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tommy Sheppard
Ganwyd Sheppard yn Coleraine, Swydd Derry yn 1959 cyn symud ychydig filltiroedd i lawr y stryd i Portstewart, pan oedd yn 7 oed. Wedi'r ysgol uwchradd aeth i Brifysgol Aberdeen i astudio meddygaeth. Graddiodd mewn Gwleidyddiaeth a Chymdeithaseg yn 1982. Yr un flwyddyn, fe'i etholwyd yn Is-Lywydd Undeb y Myfyrwyr (yr NUS) a symudodd i Lundain.
Gli Ultimi Cinque Minuti
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Giuseppe Amato nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
William Owen Stanley
Tirfeddiannwr, cyfreithiwr, aelod seneddol a hynafiaethydd oedd William Owen Stanley, sy'n fwy adnabyddus fel W.O. Stanley (1802 – 1884).
Tommy Sheppard
Tra yn Llundain, bu'n ymgeisydd seneddol i'r Blaid Lafur, ond yn In 2012 ymunodd gyda'r ymgyrch dros annibyniaeth i'r Alban ac yn 2014 ymunodd gyda'r SNP.
William Owen Stanley
Bu'n Aelod Seneddol dros etholaeth Môn o 1837 hyd 1847, tros Gaer rhwng 1850 a 1857, a thros Fwrdeisdrefi Môn o 1857 hyd 1874. Fel hynafiaethydd, bu'n gyfrifol am gloddio nifer o safleoedd pwysig ar Ynys Môn, yn cynnwys Cytiau Tŷ Mawr a Thywyn y Capel. Ceir cofeb iddo ef a'i wraig Elin neu Ellin yn Eglwys Sant Cybi, Caergybi.
bawd|dim|[[Tŵr Elin, Ynys Gybi]]
The Loreley's Grasp
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Helga Liné, Silvia Tortosa, Bárbara Rey, Sergio Mendizábal a Tony Kendall. Mae'r ffilm The Loreley's Grasp yn 80 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1974. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather Part II sef rhan dau y gyfres Americanaidd boblogaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Amando de Ossorio ar 6 Ebrill 1918 yn A Coruña a bu farw ym Madrid.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Amando de Ossorio nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Y Dewin a Cherddi Eraill
Cyfrol o gerddi gan Moses Glyn Jones yw Y Dewin a Cherddi Eraill. Cyhoeddiadau Barddas a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1993. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Y pedwerydd casgliad o gerddi awgrymog, sylwgar a chwareus-athronyddol y Prifardd o Ben Llŷn, sy'n cynnwys ei awdl genedlaethol lwyddiannus.
Salwch symud
Cyflwr o deimlo'n sâl ac yn aml chwydu o ganlyniad i symud, gan amlaf wrth deithio, yw salwch symud neu salwch teithio. Achosir gan symudiadau anarferol ailadroddus fel y ceir wrth deithio mewn cerbyd megis car, awyren, neu gwch, neu ar reid ffair. Cyflwr cyffredin yw salwch symud; mae plant yn cael y salwch yn amlach nag oedolion ond maent yn aml yn tyfu allan ohono.
Achosion
Achosir salwch symud gan y negeseuon cymysg a anfonir at ymennydd y claf wrth symud. Wrth brofi symudiadau ailadroddus, megis mynd dros dwmpathau neu o amgylch mewn cylch wrth deithio mewn cerbyd, mae canfyddiadau'r llygaid a'r mecanweithiau cydbwysedd mewnol yn y clust yn wahanol i'w gilydd. Mae'r gwrthdaro yn y negeseuon i'r ymennydd yn gwneud i'r claf deimlo'n sâl.
Symptomau
Mae symptomau salwch symud yn cynnwys cyfog, chwydu, dylyfu gên, oeri, chwysu, troi'n welw, cynhyrchu gormod o boer, anadlu'n gyflym, a chur pen. Mewn salwch teithio, gan amlaf mae'r symptomau yn gwaethygu wrth i'r daith barháu ond yn gwella'n gyflym pan fydd y daith ar ben. Mewn rhai pobl, mae'r symptomau'n parháu am ychydig o oriau neu ddyddiau ar ôl i'r daith ddod i ben.
Triniaeth
Mae nifer o gyffuriau ar gael i drin salwch symud, yn ogystal â dulliau amgen a chyngor hunanofal. Cynghorir i deithwyr sy'n dioddef o salwch symud i geisio cael tipyn o awyr iach, sipian ychydig o ddŵr oer, a mynd am dro byr os yw'n bosib.
Cyffuriau
Mae cyffuriau i drin salwch symud ar gael ar bresgripsiwn gan feddyg teulu yn y Deyrnas Unedig yn ogystal â dros y cownter mewn fferyllfa. Mae'r mwyafrif ohonynt yn fwy effeithiol i'w gymryd cyn bod symptomau'n ymddangos os yw'n bosib, e.e. yn union cyn i'r claf fynd ar daith.
Mae'r cyffur hyoscine, sydd ar gael ar ffurf tabledi y gellir eu prynu heb bresgripsiwn o fferyllfa yn y DU, yn atal y signalau nerfol dryslyd sy'n achosi salwch teithio rhag mynd i'r ymennydd. Mae angen eu cymryd rhyw hanner awr cyn teithio i fod yn fwyaf effeithiol, a gall fod angen ailadrodd dos y feddyginiaeth ystod siwrneiau hir. Mae sgîl-effeithiau'r cyffur yn cynnwys teimlo'n gysglyd, ceg sych, a'r golwg yn cymylu, ond anarferol yw'r sgîl-effeithiau hyn gyda'r dosau isel a ddefnyddir i drin salwch teithio. Mae hyoscine ar gael hefyd fel clwt croen, sydd ar gael ar bresgripsiwn yn unig yn y DU, a roddir ar y croen 5 i 6 awr cyn teithio, neu'r noson gynt. Maent yn effeithiol iawn yn atal salwch teithio am hyd at 72 awr.
Gellir cymryd cyffuriau gwrth-histamin megis cinnarizine o leiaf 2 awr cyn teithio i leihau effeithiau salwch symud am ryw 8 awr. Yn anaml iawn, mae cinnarizine yn achosi cysgadrwydd, felly cynghorir i bobl sy'n cymryd y cyffur hwn i beidio â gyrru oherwydd y sgîl effaith hon. Defnyddir y cyffur gwrth-histamin promethazine i drin blant ifanc ar siwrneiau hir gan ei fod yn achosi cysgadrwydd.
Meddyginiaeth amgen
Mae meddyginiaeth amgen i drin salwch symud yn cynnwys sinsir, y gellir ei fwyta fel bisged, yn grisialog, neu ei yfed fel te, a mintys poethion, i'w sugno fel losin neu yfed fel te, er nad yw treialon clinigol eto wedi profi eu bod yn effeithiol i bawb. Mae rhai pobl hefyd yn gwisgo bandiau aciwbwysedd ar eu harddyrnau i geisio gwella symptomau salwch symud.
PSMB5
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn PSMB5 yw PSMB5 a elwir hefyd yn Proteasome subunit beta 5 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 14, band 14q11.2.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn PSMB5.
Gorefest
Dolen allanol
Gwefan swyddogol
Barking (etholaeth seneddol)
Etholaeth seneddol yn Llundain Fwyaf, Lloegr, yw Barking. Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.
Sefydlwyd yr etholaeth yn 1945.
Y Cerddwyr Cysgodol
Ffilm a seiliwyd ar lenyddiaeth gynharach yw Y Cerddwyr Cysgodol a gyhoeddwyd yn 1995. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd De schaduwlopers ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Iseldiroedd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Iseldireg a hynny gan Gianni Celati a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Fons Merkies.
Thuraimugam
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr K. Rajeshwar yw Thuraimugam a gyhoeddwyd yn 1996. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd துறைமுகம் (திரைப்படம்) ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Adithyan.
Y Cerddwyr Cysgodol
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jeroen Willems, Ariane Schluter, Pierre Bokma, Lineke Rijxman, Marlies Heuer, Aat Ceelen a Jack Wouterse.
Thuraimugam
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Scream sef ffilm arswyd gan Wes Craven. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd.
Y Cerddwyr Cysgodol
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1995. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Braveheart sef ffilm gan Mel Gibson am yr Alban a rhyfel annibyniaeth y genedl, dan arweiniad William Wallace, yn erbyn y goresgynwyr Seisnig o Loegr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,500 o ffilmiau Iseldireg wedi gweld golau dydd.
Thuraimugam
Gweler hefyd
Cyhoeddodd K. Rajeshwar nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hanes Awstralia
Dechreuodd hanes Awstralia gael ei gofnodi pan ganfyddodd fforwyr o'r Iseldiroedd megis Willem Janszoon (c. 1570–1630) y cyfandir "newydd" a elwir heddiw yn Awstralia yn yr 17g. Ond mae hanes anysgrifenedig Awstralia yn ymestyn yn ôl dros filoedd o flynyddoedd cyn i'r Ewropeaid gyrraedd. Mae dehongliad hanes Awstralia yn bwnc cryn ddadl, yn arbennig ynglŷn â'i gwladychiad gan Brydain Fawr a'r driniaeth a gafodd yr Awstraliaid Brodorol gan y gwladychwyr gwyn.
Antonin Artaud
Dramodydd, actor, cyfarwyddwr theatr a bardd Ffrengig oedd Antoine Marie Joseph Artaud neu Antonin Artaud (4 Medi 1896, Marseille — 4 Mawrth 1948, Paris). Mae'n cael ei gydnabod heddiw fel ffigwr amlwg ym myd theatr yr abswrd.
Hafod Ithel
Mae Hafod Ithel yn gopa mynydd a geir yn Ne-orllewin Cymru;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 206 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Antonin Artaud
Cefndir
Ganwyd Artaud ym Marseille, Ffrainc, yn fab i Euphrasie Alpas a Antoine-roi Artaud. Roedd ei rieni ill dau yn frodorion o Smyrna, Twrci sef Izmir fodern. Ganwyd naw o blant i'w rieni, ond dim ond Antonin ac un o'i chwiorydd lwyddodd i oroesi ei plentyndod. Fe effeithwyd Artaud gan feningitis difrifol pan oedd ond yn bedair mlwydd oed. Canlyniad hyn oedd bod ganddo natur nerfus a phiwis trwy gydol ei arddegau. Roedd hefyd yn dioddef o niwralgia, atal-dweud ac iselder ysbryd difrifol. Fe drinwyd y cyflwr yma efo defnydd o opiwm - canlyniad hyn oedd bod Artaud yn gaeth iddo trwy weddill ei fywyd.
Hafod Ithel
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn (mynydd). Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 361 metr (1184 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 28 Hydref 2001.
Antonin Artaud
Cefndir
Fe benderfynnodd ei rieni i yrru ei mab trallodus i iechydfa am gyfnodau hir yn ystod ei ieuenctid. Darllennodd yr Artaud ifanc waith sawl awdur, megis Arthur Rimbaud, Charles Baudelaire ac Edgar Allan Poe. Ym mis Mai 1919, fe rhagnodwyd lawdanwm iddo gan gyfarwyddwr yr iechydfa, ag arweiniodd Artaud i fod yn gaeth i'r cyffur hwnnw hefyd, ynghyd â sawl cyffur arall.
Y Cerddwyr Cysgodol
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Liwcemia
Grŵp o afiechydon cansar y gwaed ydy liwcemia (Groeg: λευκός leukemia, (neu lwcimia) sef "gwyn" fel y gair 'lleu'ad neu 'go-leu' a αίμα yn golygu "gwaed" h.y. "gwaed gwyn"). Mae'n cychwyn ym mêr yr esgyrn, lle mae'r gwaed yn cael ei gynhyrchu. Mewn claf sy'n dioddef o lwcimia, cynhyrchir llawer mwy o gelloed gwyn (neu leukocytes) nag arfer. Nid yw'r rhain wedi datblygu'n llawn, a gelwir nhw'n 'blasts'. Mae'r term "liwcemia" yn derm eang am sawl math o gansar y gwaed. Mae'r symtomau'n cynnwys cleisio'r corff, blinder a lleihad yn ynni'r claf, a'r risg o ddal heintiau. Mae'r symtomau hyn yn digwydd oherwydd gormod o gelloedd gwyn, sydd wedi cymryd drosodd oddi wrth y celloedd gwaed eraill e.e. y celloedd coch sy'n cludo ocsigen a'r platennau, sy'n atal gwaed rhag llifo allan o'r corff. Gwneir diagnosis fel arfer drwy brawf gwaed a biopsi lle tynnir ychydig o fêr o'r corff a'i astudio drwy feicrosgrop.
bawd|chwith|Celloedd gwaed person ag ALL: 'Acute Lymphoblastic Leukemia'.
Triniaeth
Hyd at 2015, ceisiwyd dileu'r celloedd gwyn drwy cimotherapi a radiotherapi, ond sgil effaith hyn yw diffyg gallu'r driniaeth i wahaniaethu rhwng y naill gell a'r llall, felly lledir pob cell newydd gan gynnwys y rhai da. Sgileffeithiau corfforol y triniaethau hyn yw: colli blew'r corff, colli celloedd o fewn y geg, y coluddion a mannau eraill, colli ynni a marwolaeth. Ymhlith y ffactorau sy'n cynyddu'r risg o gael lwcimia mae: ysmygu, ymbelydredd, cemegolion fe Bensen, firws (fel y T-lymphotropic) a Syndrom Down.
Cafwyd llawer o ymchwil i therapi genynnol ers y 2010au gan gynnwys y defnydd o deilwrio genynnau, ac adnabod y genynnau o fewn had gelloedd, sydd weithiau'n achosi newid yn y DNA sydd yn ei dro'n achosi lwcimia.
Achos lwcimia
Mae rhai o'r rhesymau pam fod lwcimia'n dechrau o fewn y corff yn wybyddus; gall y rhesymau fod naill ai'n rhai'n ymwneud â'r amgylchedd neu'n rhai genetig. Yn 2012, cafodd 352,000 o bobl ledled y byd y clefyd hwn, gan achosi 265,000 o farwolaethau. Dyma'r math mwyaf niferus o gansar mewn plant. Mae tri chwarter yr achosion hyn mewn plant o'r fath acute lymphoblastic. O fewn yr oedolyn, AML a CLL yw'r mwyaf niferus. Mae lwcimia'n digwydd llawer amlach mewn gwledydd sydd wedi datblygu. Nid oes wnelo deiet ddim i'w wneud ag achosi lwcimia; i'r gwrthwyneb, ceir peth tystiolaeth fod bwyta mwy o lysiau nag arfer yn gymorth i atal lwcimia.
Dosbarthiad
Yn glinigol ac yn batholegol, dosberthir y gwahanol fathau o gansar i ddau grŵp, gwyllt a chronig:
Yr ail ddull o ddosbarthu liwcemia ydyw drwy edrych ar y celloedd eu hunain: sut fath o gelloedd ydy'r rhai drwg? Ceir dau fath o gelloedd gwyn drwg: liwcemia lymffoblastig (lymffoblastig neu lymffocytic) a liwcemia myeloid neu myelogenous.
Drwy uno'r ddwy ffordd uchod o ddosbarthu fe ddown at bedwar categori — acute lymphoblastic leukemia (ALL), acute myeloid leukemia (AML), chronic lymphocytic leukemia (CLL) a chronic myeloid leukemia (CML) — a mathau eraill llai niferus.
Elinor Bellingham-Smith
Arlunydd benywaidd o'r Deyrnas Unedig oedd Elinor Bellingham-Smith (28 Rhagfyr 1906 - 4 Tachwedd 1988).
Fe'i ganed yn Llundain a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn ddinesydd o'r Deyrnas Unedig.
Bu'n briod i Rodrigo Moynihan.
Edgar Evans (fforiwr)
Fforiwr o Gymru oedd Edgar Evans (7 Mawrth 1876 – 17 Chwefror 1912). Roedd yn aelod o'r tîm a aeth i Antarctica i geisio cyrraedd Pegwn y De o dan arweinyddiaeth Robert Falcon Scott yn 1911-12. Bu farw ar y daith yn ôl o Begwn y De.
Bywyd cynnar
Ganwyd Edgar Evans ym mwthyn Middleton Hall, Rhosili, ym Mhenrhyn Gŵyr ym mis Mawrth 1876. Roedd gan y teulu wreiddiau dwfn yn yr ardal, gyda’i dad, Charles, yn forwr profiadol. Roedd yn un o’r ‘Cape Horners’ enwog a oedd yn hwylio o gwmpas yr Horn, sef pegwn mwyaf deheuol de Tsile, yn Ne America, er mwyn cludo copr o wledydd yn Ne America ar gyfer diwydiant copr llewyrchus Abertawe. Roedd ei fam, Sarah, yn ferch i William Beynon, tafarnwr Tafarn y Ship ym Middleton ac Ann oedd enw ei mam. Priodwyd hwy yn 1862 ym mhentref Rhosili a ganwyd wyth o blant iddynt, er y cofnodir bod Sarah wedi geni deuddeg o blant.
Symudodd y teulu yn 1883 i Hoskin’s Place, Abertawe gan fod Charles wedi cael swydd ar long ‘The Sunlight’, ac roedd Abertawe ar ddiwedd y 19eg ganrif yn parhau i fod yn ganolfan ddiwydiannol a morwrol bwysig.
Pan oedd yn 10 oed dechreuodd Edgar weithio fel negesydd telegramau i Brif Swyddfa Abertawe, a golygai hyn ei fod yn mynychu’r ysgol ar delerau rhan-amser. Pan oedd y teulu’n byw yn Rhosili mynychodd Edgar yr ysgol leol yn Middleton ac yna Ysgol Santes Helen, Abertawe, tan oedd yn 13 oed. Erbyn hyn, roedd Edgar wedi rhoi ei fryd ar fynd i’r Llynges ac yntau wedi ei amgylchynu gan hanes a diwydiant morwrol cryf Abertawe. Roedd hyd yn oed wedi ceisio ymuno â’r Llynges pan oedd yn 14 mlwydd oed.
Ymunodd â’r Llynges Frenhinol pan oedd yn 15 mlwydd oed yn 1891. Dechreuodd ar ei yrfa forwrol ar HMS Impregnable cyn bwrw ymlaen i ddatblygu ei sgiliau morwrol ar long hyfforddi HMS Ganges a oedd wedi ei hangori yn Aberfal, Cernyw. Cafodd Edgar Evans brofiad morwrol ar nifer o longau eraill - yn eu plith, HMS Trafalgar, HMS Cruiser, HMS Vivid a HMS Excellent. Tra'r oedd ar HMS Vivid dysgodd am arfau a ddefnyddiwyd ar longau, fel taflegrau a thorpidos. Daeth i gysylltiad â Robert Scott am y tro cyntaf pan ymunodd â chriw HMS Majestic yn 1899. Roedd Scott yn lefftenant torpido ar y llong. Erbyn 1900 roedd Evans wedi cyrraedd rheng Is-gapten, 2il ddosbarth ac roedd ei swydd yn cyfateb i swydd sarsiant yn y fyddin neu’r heddlu, gyda chyfrifoldeb dros forwyr eraill a rhedeg y llong a chadw trefn.
Discovery
Roedd wedi ymuno â thaith gyntaf Scott i’r Antartig rhwng 1901 a 1904 ar fwrdd llong RRS Discovery. Y tro hwnnw, ei swydd oedd is-swyddog, 2il ddosbarth gyda Robert Falcon Scott yn arweinydd yr ymgyrch, ac ymhlith aelodau eraill y criw o 59 roedd Ernest
Shackleton, trydydd lefftenant ac arweinydd ymgyrch Brydeinig Nimrod rhwng 1907 a 09 i’r Antartig. Pwrpas y daith oedd chwilio am wybodaeth newydd am ddaearyddiaeth yr Antartig ac i wneud ymchwil gwyddonol, gan fod hwn yn gyfandir nad oedd pobl yn gwybod llawer amdano.
Terra Nova
Dewiswyd Edgar Evans gan Robert Scott i fod yn aelod o’i ail ymgyrch i’r Antartig, sef ymgyrch Terra Nova, a fu ar waith rhwng 1910 a 13. Ymhlith aelodau blaenllaw eraill yr ymgyrch roedd Edward Adrian Wilson, Henry Robertson Bowers, a Lawrence ‘Titus’ Oates. Cychwynnodd taith y Terra Nova o Gaerdydd ar 5 Mehefin 1910 a chan fod Caerdydd wedi derbyn statws dinas yn 1905 roedd lansiad o’r fath yn dwyn sylw a chyhoeddusrwydd i’r ddinas newydd. Trefnwyd gwledd ffarwel cyn cychwyn yr ymgyrch gan Siambr Fasnach Caerdydd. Mae cerflun i gofnodi hwyliad y Terra Nova o Gaerdydd i’w weld heddiw ym Mae Caerdydd ger yr Eglwys Norwyaidd.
Dewiswyd Evans ar gyfer yr ymgyrch gan Scott oherwydd ei gryfder a’i sgiliau yn medru trefnu’r adnoddau a'r offer angenrheidiol ar gyfer ymgyrchoedd tebyg - er enghraifft, pebyll, sachau cysgu ac ati. Roedd llong y Terra Nova yn hen long hela morfilod ac roedd ei chriw ar daith rhwng 1910 a 13 yn 65 mewn nifer ac yn cynnwys doctoriaid a gwyddonwyr fel biolegwyr ac arbenigwyr yn y môr a’r tywydd. Ymhlith yr adnoddau hefyd roedd ceffylau, cŵn a slediau modur. Yn nes ymlaen codwyd adnoddau eraill yn Seland Newydd ar ddiwedd Tachwedd 1910, gan gynnwys tanwydd fel glo a bwydydd fel cig oen ac eidion.
O fewn tri mis i gychwyn o’r gwersyll cyntaf, cyrhaeddwyd Pegwn y De ar 17 Ionawr 1912, ond fe'u siomwyd yn fawr pan sylweddolodd y criw o bump bod yr anturiwr o Norwy, Roald Amundsen, wedi cyrraedd Pegwn y De bum wythnos ynghynt. Roedd Amundsen wedi defnyddio cŵn esgimo yn hytrach na cheffylau i dynnu'r slediau, tra bod y ceffylau a ddefnyddiwyd gan Scott wedi gweld y tywydd garw yn anodd gyda rhai ohonynt yn trigo.
Daeth ton o siom dirfawr dros y criw, a bu’r daith yn ôl yn llafurus a diflas. Yn ystod y daith i Begwn y De, cafodd Edgar Evans anaf i’w law, a gan ei fod mor awyddus i gyrraedd y Pegwn ni soniodd am ei anaf. Ar y daith yn ôl dioddefodd ewinrhew ar ei fysedd, ei drwyn a'i fochau, ac anaf i’w ben wedi iddo gwympo i mewn i hafn iâ wrth iddynt ddod i lawr rhewlif (neu fynydd iâ) Beardmore.
Roedd y tywydd yn eithriadol o oer, gyda’r tymheredd yn cyrraedd minws 34C ac oherwydd anaf Evans arafwyd taith ddychwelyd y criw, a arweiniodd at ddiffyg bwyd. Soniodd Scott yn ei ddyddiadur am anaf Edgar Evans, ac yn amlwg roedd yn sylweddoli y gallai hynny arwain at ganlyniadau difrifol wrth i gyflwr cyffredinol Evans waethygu. Roedd diffyg bwyd a chalorïau, yn enwedig gyda’r math o waith roedd Evans yn ei wneud ar y daith, wedi gwanhau ei gorff fel na allai ymdopi bellach gyda’i anaf. Wrth agosáu at Fynydd Iâ Beardmore, syrthiodd Evans, wedi cael ei lethu gan ei anafiadau, ac aethpwyd ag ef yn ôl ar sled i’r gwersyll. Edgar Evans oedd y cyntaf o’r pump i farw, ar 17 Chwefror 1912, a chladdwyd ef wrth droed Mynydd Iâ Beardmore.
Daeth diwedd trist i’r ymgyrch gyda gweddill y criw o bump yn marw cyn dychwelyd oherwydd yr oerfel ofnadwy, blinder llethol a phrinder bwyd.
Cofio
Roedd Edgar Evans wedi priodi ei wraig, Lois yn 1904, ac roedd ganddynt tri o blant. Rhoddodd Lois gofeb yn Eglwys Rhosili i gofio am ei gŵr, a gofnodai ei fod wedi marw ar y daith yn ôl o Begwn y De, ac yn 2014 gosodwyd plac i gofnodi man geni Edgar Evans ar Benrhyn Gŵyr.
Mae cofeb hefyd i gamp Capten Scott a’i griw ar ffurf goleudy yn Llyn Parc y Rhath yng Nghaerdydd.
Pidyn
Organ cenhedlu allanol gwrywaidd yw pidyn (hefyd cala, cal neu penis). Mewn mamal gwrywaidd, trwy'r pidyn mae wrin yn gadael y corff yn ogystal.
Strwythur
Mae tair colofn o feinwe codiadol mewn pidyn dynol: dau corpora cavernosa (unigol: corpus cavernosum) ac un corpus spongiosum. Lleolir y corpus spongiosum ar ochr isaf y pidyn, ar corpora cavernosa ar yr ochr uchaf. Mae pen y corpus spongiosum yn eang ac yn oddfog; y glans (hefyd: 'sgetyn') ydyw. Ar du allan y glans, mae'r blaengroen, crychiad llac o groen sy'n gallu cael ei dynnu'n ôl i ddatguddio'r glans. Mae'r frenulum yn cysylltu'r blaengroen ag ochr isaf y pidyn. Mae'r wrethra yn mynd trwy'r corpus spongiosum, ac fe leolir ei agoriad, y meatus, ar ben eithaf y glans. Trwy'r wrethra'r alldeflir semen, a thrwyddo mae wrin yn llifo wrth adael y corff. Cynhyrchir sberm yn y ceilliau, a chaent eu storio yn yr epididymis. Mewn rhai mamolion, mae yna asgwrn codiad, y baculum. Nid oes asgwrn yn y pidyn dynol, yn hytrach, ceir codiad wrth iddo lenwi â gwaed. O gymharu â màs y corff, mae'r pidyn dynol yn fwy na'r hyn a geir yn gyfartalog ymysg anifeiliaid.
Y glasoed
Wrth i hogyn gychwyn y glasoed, wedi i'r ceilliau cychwyn ddatblygu, mae'r pidyn a gweddill yr organau cenhedlu yn cychwyn tyfu. Yn gydamserol, mae blew cedor yn tyfu uwchben ac o gwmpas y pidyn.
Maint
Er bod amrywiaeth mawr rhwng astudiaethau, a'u bod yn annigonol braidd, cytunir yn gyffredinol fod cyfartaledd hyd y pidyn mewn cyflwr o godiad llawn rhwng 12.7 cm a 15cm. Mae yna wahaniaethau yn y maint cyfartalog o le i le yn y byd, a rhwng pobl o wahanol hil. Fel gyda sawl priodwedd gorfforol arall, mae hyd a lled y pidyn yn amrywio'n fawr rhwng unigolion. Mae maint y pidyn llipa yn llai na maint pidyn codedig o lawer. Yn ogystal, mae'r gwahaniaeth rhwng maint y pidyn yn ei gyflyrau llipa a chodedig yn amrywio cymaint, fel na ellir darogan y maint codedig o wybod y maint llipa. Ac eithrio achosion eithafol, does dim cydberthyniad rhwng gallu atgenhedliol neu rywiol a maint y pidyn.
Mewn llenyddiaeth Gymraeg
Ysgrifennodd y bardd enwog Dafydd ap Gwilym am y pidyn ("y gal") yn ei gerdd enwog, Cywydd y gal. Yn y gerdd mae'n rhestru llawer o gyfystyron ar gyfer y pidyn. Yn awdl arobryn Eisteddfod Genedlaethol Cymru yr Wyddgrug 1991 canodd y Prifardd Robin Llwyd ab Owain hefyd am y pidyn gan ei gymharu i: gleddyf ('Clun ynglŷn, gweinied fy nghledd' ), 'pinwydden' a 'choeden'.
Deidre Brock
Ganwyd Brock yng Ngorllewin Awstralia a magwyd hi yn Perth. Astudiodd Saesneg ym Mhrifysgol Curtin ac actio yn Academi Perfformio a Chelfyddyd, Awstralia. Cymerodd ran yn yr opera sebon boblogaidd Home and Away. Wedi gwyliau yn Awstralia yn 1996, penderfynodd symud i fyw yno.
Etholiad 2015
Yn Etholiad Cyffredinol 2015 enillodd Plaid Genedlaethol yr Alban 56 allan o 59 sedd yn yr Alban. Yn yr etholiad hon, derbyniodd Deidre Brock 23742 o bleidleisiau, sef 40.9% o'r holl bleidleisiau a fwriwyd, sef gogwydd o 31.3 ers etholiad 2015 a mwyafrif o 5597 pleidlais.
374 CC
5g CC - 4g CC - 3g CC
420au CC 410au CC 400au CC 390au CC 380au CC - 370au CC - 360au CC 350au CC 340au CC 330au CC 320au CC
379 CC 378 CC 377 CC 376 CC 375 CC - 374 CC - 373 CC 372 CC 371 CC 370 CC 369 CC
Woodsford
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy Woodsford.
Killing Bigfoot: Ep 103, 102
Ffilm ddogfen a elwir hefyd yn ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr Peter von Puttkamer yw Killing Bigfoot: Ep 103, 102 a gyhoeddwyd yn 2016.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Peter von Puttkamer ar 1 Ionawr 1957.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Peter von Puttkamer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dirty Dalì: a Private View
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Guy Evans yw Dirty Dalì: a Private View a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol.
Mae'r ffilm Dirty Dalì: a Private View yn 60 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Guy Evans nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ana Cláudia Araújo
Mae Ana Cláudia Araújo (ganwyd:  1966) yn fotanegydd nodedig a aned yn Brasil. Y sefydliad trydyddol lle y derbyniodd ei haddysg oedd: Universidad de São Paulo. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Botanischer Garten und Botanisches Museum Berlin-Dahlem.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Neuadd y Penrhyn
bawd|Neuadd y Penrhyn Adeilad hanesyddol yn ninas Bangor, Gwynedd yw Neuadd y Penrhyn. Codwyd yr adeilad ganol y 1850au. Ar hyn o bryd mae'n gartref i gyfarfodydd Cyngor Dinas Bangor.
Cyflwynwyd y neuadd yn rhodd i Ddinas Bangor gan yr Arglwydd Penrhyn, Edward Gordon Douglas-Pennant, yn 1857.
Yn ystod yr Ail Ryfel Byd symudwyd Adran Adloniant Ysgafn y BBC yno o'i phencadlys yn Llundain oherwydd y peryglon o gael ei bomio yn y Blitz. Yma y darlledwyd y rhaglen gomedi ITMA, un o sioeau radio mwyaf poblogaidd y cyfnod, gyda'r digrifwr Tommy Handley yn serennu. Arhosodd y BBC ym Mangor ar ôl y rhyfel a daeth y neuadd yn gartref i wasanaeth Cymraeg y gorfforaeth yn y gogledd; parhaodd felly tan adeiladwyd stiwdios newydd BBC Cymru ym Mangor Uchaf. Erbyn hyn mae'r neuadd yn cael ei defnyddio fel siambr ar gyfer cyfarfodydd llawn Cyngor Dinas Bangor.
Florence Nightingale
bawd|200px|Florence Nightingale Daeth Florence Nightingale (12 Mai 1820 – 13 Awst 1910), yn nyrs enwog o ganlyniad i'w gwaith adeg rhyfel y Creimian. Gwnaethpwyd ffilm amdanni o'r enw "The Lady with the Lamp". Cafodd ei geni yn Fflorens, yr Eidal.
Yn 1860 wrth sefydlu ysgol nyrsioy St Thomas, Llundain fe sicrhaodd bod seiliau nyrsio proffesiynol yn cael ei osod.
Eglwys Gadeiriol Sant Pawl
Cadeirlan Anglicanaidd yn Ninas Llundain ydy Eglwys Gadeiriol Sant Paul. Cysegrwyd yr eglwys wreiddiol ar y safle, wedi'i chysegru at yr Apostol Paul, yn 604 OC. Adeiladwyd yr adeilad presennol yn yr arddull Baróc gan Syr Christopher Wren, yn dilyn difrod y gadeirlan ganoloesol (a'i hadnewyddwyd yn y 1630au gan Inigo Jones) yn Nhân Mawr Llundain yn 1666. Codwyd adeilad Wren rhwng 1675 a 1709.
Oedi - yng Nghwmni Beirdd Pentrefi Gogledd Ceredigion
Bloedugerdd o gerddi 12 o feirdd ac a olygwyd gan Nerys Ann Jones yw Oedi: Yng Nghwmni Beirdd Pentrefi Gogledd Ceredigion. Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1992. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Bloedugerdd ddarluniadol o waith dwsin o feirdd o ardal Ceredigion.
Pups United
Ffilm deuluol gan y cyfarwyddwr Guy Distad yw Pups United a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Nolan Pielak a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ali Helnwein. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Challen Cates, James Kisicki, Kristin Carey, Mickey Gooch Jr., Jumpy, Popeye, Brigitte the Dog, Kuma, Dash, Juno, Matthew James Roberts, Reis Ciaramitaro, Elliot Lockshine, Evan Kole, Zachary Davis Brown, Trevor Black, Paul Lang, Andrew Tarr, James Weir, Bill Bradshaw, Eddie Koss, Agnes Herrmann, Denny Castiglione, Annie Kitral a Jesse Dillon Sorrells. Mae'r ffilm Pups United yn 85 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Guy Distad ar 1 Ionawr 1901.
Llechwedd Ddu (Carnbwlchcloddiau)
Mae Llechwedd Ddu (Carnbwlchcloddiau) yn gopa mynydd a geir yn Ne-orllewin Cymru;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 517 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
El Buque Maldito
Ffilm arswyd a ffilm sombi gan y cyfarwyddwr Amando de Ossorio yw El Buque Maldito a gyhoeddwyd yn 1974. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Amando de Ossorio Rodríguez a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Antón García Abril. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Wool, Dorset
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy Wool.
El Buque Maldito
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Maria Perschy, Blanca Estrada, Jack Taylor, Manuel De Blas, Bárbara Rey a Carlos Lemos. Mae'r ffilm El Buque Maldito yn 86 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1974. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather Part II sef rhan dau y gyfres Americanaidd boblogaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Raúl Artigot oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Petra de Nieva sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Amando de Ossorio ar 6 Ebrill 1918 yn A Coruña a bu farw ym Madrid.
Gwenffrewi
Santes oedd Gwenffrewi (weithiau Gwenfrewi neu Gwenffrwd)  oedd yn byw ynghanol y 7g. Fe'i cysylltir â Treffynnon.
Battersea (etholaeth seneddol)
Etholaeth seneddol yn Llundain Fwyaf, Lloegr, yw Battersea. Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.
El Buque Maldito
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Amando de Ossorio nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gwenffrewi
Hanes
Daw'r wybodaeth gyntaf amdani o Buchedd Gwenffrewi, yn o'r bucheddau cyntaf a ysgrifennwyd yn y 8g. Mae hon ymhlith y cofnodion ysgrifenedig cyntaf o hanesion saint Celtaidd.
Bywyd Gwenffrewi
Ei thad oedd Thewyth ap Eliud o Degeingl, ac yr oedd ei mam, Gwenlo, ferch Insi o Bowys, yn chwaer i sant Beuno. Roedd Thewyth a Gwenlo yn Cristnogion. Rhoddasant darn o dir yng nghwm Sychnant (ger Treffynnon) i Beuno i ddatblygu llan yno ac ymddiriedasant addysg Gwenffrewi iddo. 220px|bawd|chwith|Ffenestr o Eglwys Santes Non, ger Tyddewi
Battersea (etholaeth seneddol)
Sefydlwyd yr etholaeth yn 1983.
Bolsiefic
250px|bawd|Y Bolsiefic gan Boris Kustodiev. Roedd Bolsiefic (Rwseg: большеви́к, sef "mwyafrif") yn enw ar aelodau o garfan radicalaidd o'r Blaid Lafur Cymdeithasol Rwsiaidd yn Rwsia adeg Chwyldro Rwsia a sefydlu comiwnyddiaeth yn y wlad. Daeth y Bolsieficiaid i gael eu harwain gan Vladimir Ilyich Lenin. Eu prif wrthwynebwyr oedd y Mensieficiaid cymhedrol.
Battersea (etholaeth seneddol)
Aelodau Seneddol
ers ail-greu ym 1983
Gwenffrewi
Bywyd Gwenffrewi
Syrthiodd mab pennaeth o'r enw Caradog mewn cariad â hi. Un dydd yn 660 daeth ef i ymweld â Gwenffrewi pan oedd ei rhieni a'i hewyrth yn y capel. Mae'n ymddangos fod y cyfarfod yma wedi ei drefnu, gan nad oedd Gwenffrewi gyda'i rhieni. Pan wrthododd hi briodi Caradog, ceisiodd ei threisio. Llwyddodd Gwenffrewi i ddianc, gan ffoi tuag at y capel. Rhuthrodd Caradog ar ei hôl gan ei tharo yn ei gwddw â'i gleddyf. Mae'r cofnod cynharaf yn dweud "min ei gleddyf trwy'i mwngwl ai." Llewygodd Gwenffrewi ond clywodd y rhai oedd yn y capel y cyffro a daethant allan. Taflodd Beuno ei glogyn dros Gwenffrewi, gan feddwl ei bod wedi marw, a melltithiodd Caradog. Ffôdd Caradog "fel cŵyr o flaen fflamau" o'r cwm. Aeth mor gyflym nes peri i rai gredu fod y ddaear wedi ei lyncu. Plygodd Beuno i weddïo. Gwelodd symudiad o dan y clogyn a sylwodd bod Gwenffrewi yn fyw a llwyddodd gyda chymorth ei mam i atal y gwaedu, a'i hiacháu, ond arhosai craith, llinell wen hir, am wddw Gwenffrewi. Yn y man lle syrthiodd, dangosodd ei gwaed ddŵr yn llifo trwy'r brwgaetsh mewn man nad oedd neb wedi sylwi arno o'r blaen. Mewn cwm a elwid Sychnant, bu darganfod dŵr yn bwysig, a gwnaed ffynnon yno.
Am saith mlynedd wedyn arhosodd Gwenffrewi yn Sychnant yn cynorthwyo Beuno. Daeth trigolion yr ardal i adnabod Gwenffrewi am ei charedigrwydd. Pan aeth Beuno i Clynnog Fawr aeth Gwenffrewi i Fodfari i weithio gyda Deifr. Wedyn aeth i Henllan, Sir Ddinbych i ymuno â Sadwrn. Symudodd wedyn i Wytherin, Conwy, a dilynodd ei modryb Eleri fel arweinydd y llan. Bu farw yn Ngwytherin tua'r flwyddyn 680. Claddwyd hi yno.
Dechrau'r Chwedl
Ystyrir Gwenffrewi yn ferthyr oherwydd datblygodd chwedl fod Caradog wedi torri ei phen ymaith yn llwyr a llwyddodd Beuno i'w hiacháu hi yn wyrthiol, trwy osod ei phen yn ôl. Datblygodd y chwedl hon, mae'n debyg, oherwydd y graith ar ei gwddf a bod y rhai a'i gwelodd yn credu ei bod hi wedi marw. Yn ôl un fersiwn o'r chwedl, rhowliodd ei phen i lawr y llethr, a chododd ffynnon yn y fan a'r lle, sef Ffynnon Wenffrewi yn Nhreffynnon. Yn fuan iawn datblygodd y gred fod dŵr o'r ffynnon yn wyrthiol. Lledaenodd hanesion amdani a dechreuodd pobl bererindota i Dreffynnon. Roedd yn daith boblogaidd iawn yn yr Oesoedd Canol a daeth Gwenffrewi yn adnabyddus trwy ynysoedd Prydain, ac roedd brenhinoedd a boneddigion ymhlith y rhai a ymwelai â'i ffynnon. Mae pererindota ac ymdrochi yn nŵr y ffynnon yn parhau o hyd.
Abaty Amwythig
1137 bu Gwenffrewi yn ddigon adnabyddus i ddenu sylw Abaty Amwythig. Cipiwyd ei gwedillion o Wytherin gan y mynaich a'u hail-gladdu yn Abaty Amwythig yn 1138. Ysgrifennwyd buchedd iddi gan Robert, prior abaty Amwythig, rhwng 1140 a 1167. Mae'n debyg fod y chwedl am Gwenffrewi yn cymryd llw o ddiweirdeb yn ifanc iawn, gan ddymuno bod yn lleian, wedi ei hychwanegu yn y cyfnod hwn. Mae'n ychwanegiad sy'n cyd-fynd â delfrydau'r Oesoedd Canol yn hytrach nag adlewyrchu agweddau'r eglwys Geltaidd tuag at rywioldeb. Adeiladwyd creirfa i'w hesgyrn yn yr Abaty ond fe ddinistriwyd honno yn ystod y Diwygiad Mawr. Un darn yn unig sydd wedi goroesi; carreg â cherfluniau o Ioan Fedyddiwr, Gwenffrewi a Beuno arni.
Y Capel
Mae'n debyg bod Beuno a'i gyfoedion wedi adeiladu eglwys o bren a phridd yn Sychnant. Ailadeiladwyd eglwys o gerrig ar yr un safle, ger y ffynnon; ond dadfeiliodd yr eglwys hon erbyn y 15g. Adeiladwyd eglwys newydd ar gyfer y plwyf yno a'i hailgysegru i Sant Iago. Margaret Beaufort (mam Harri VII) fu'n gyfrifol am adeiladu'r capel sy'n cysgodi'r ffynnon yn 1500 ac mae'n debyg mai'r cysylltiad â hi a gadwodd y capel rhag cael ei ddinistrio yn y Diwigiad Mawr. Daeth y ffynnon yn un o Saith Rhyfeddod Cymru.
Mae ffynnon arall gyda chapel sydd yn gysylltiedig â'r santes i'w chael ym mhentref Woolston. Yn ôl traddodiad, roedd hwn yn fan lle gorffwysodd y mynachod a oedd yn cludo'i chorff o Dreffynnon i Abaty Amwythig.
Y "Santes"
Mae Gwenffrewi fel "gwyryf a merthyr" yn cwrdd â'r cymwysterau ar gyfer santes (yn yr ystyr Gatholig). Mae hi'n un o'r ychydig santesau o Gymru a ddaeth yn adnabyddus y tu allan i'w bro eu hunain. Yn eithriadol, cysegrwyd sawl eglwys iddi ar ôl yr Oesoedd Canol. Nid yw hi erioed wedi cael ei chydnabod fel santes gan unrhyw Bab, ond mae nifer o'r eglwysi newydd yn eglwysi Catholig.
Ei gwylmabsant yw naill 22 Mehefin pan gofir ei "merthyrdod" neu 3 Tachwedd, pan gofir ei "hail farwolaeth".
Manden Med Klumpfoden
Ffilm ffuglen yw Manden Med Klumpfoden a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Johan Jensen, Oscar Nielsen, Aage Brandt, Lilly Jansen, Henry Knudsen, Herman Florentz a Carla Müller. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Intolerance sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Credyd
Mae'r gair credyd yn disgrifio sefyllfa lle mae rhywun yn derbyn adnoddau, ond yn addo ad-dalu yn y dyfodol yn hytrach na thalu ar unwaith, gan greu dyled. Dyledwr yw'r sawl a dderbyniodd yr adnoddau, a chredydwr (neu echwynnwr) yw'r sawl a'u darparodd. Mae benthyciadau a morgeisi yn enghreifftiau cyffredin o fathau o gredyd.
Pan fo arian yn brin oherwydd y sefyllfa economaidd mae'n anodd cael credyd am fod banciau a sefydliadau eraill yn anfodlon ar y risg o golli eu harian : gall hyn arwain at ddirwasgiad, sydd yn ei dro yn ei gwneud yn anoddach byth i gael credyd.
Cannibal
Ffilm ganibal yw Cannibal a gyhoeddwyd yn 2010. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Cannibal ac fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Belg. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jonathan Demurger, Philippe Nahon, Nicolas Gob, Hugues Hausman, Micky Molina, Éric Godon a Pierre Nisse.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
PSMC5
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn PSMC5 yw PSMC5 a elwir hefyd yn Proteasome 26S subunit, ATPase 5 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 17, band 17q23.3.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn PSMC5.
Mutu-The Heart Belongs to You
Ffilm ramantus yw Mutu-The Heart Belongs to You a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Nepal.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Keki Adhikari, Mukesh Acharya a Bimlesh Adhikari. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Aderyn drycin cefnllwyd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Aderyn drycin cefnllwyd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar drycin cefnllwyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Puffinus bulleri; yr enw Saesneg arno yw Grey-backed shearwater. Mae'n perthyn i deulu'r Pedrynnod (Lladin: Procellariidae) sydd yn urdd y Procellariformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. bulleri, sef enw'r rhywogaeth.
Rhyfeloedd hanes
Dadl gyhoeddus yn Awstralia yw'r rhyfeloedd hanes, sy'n parhau hyd heddiw. Mae'r ddadl yn ymwneud â dadansoddiad hanes y wladychiad Ewropeaidd o Awstralia, a'i effaith ar yr Awstraliaid Brodorol ac Ynyswyr Culfor Torres.
Mae'r ddadl yn canolbwyntio ar a oedd hanes anheddiad Ewropeaidd o Awstralia ers 1788 yn: a) hynaws, gyda'r wlad yn cael ei aneddu yn heddychlon, gyda digwyddiadau penodedig o gamdriniaeth yr Awstraliaid Brodorol yn egwyriannau; b) wedi ei andwyo gan imperialaeth, ecsploetiaeth, camdriniaeth, y difeddianniaeth trefedigaethol, gwrthdaro treisgar a hil-laddiad diwylliannol, yn swyddogol ac yn answyddogol; neu c) rhywbeth rhwng y ddau dadansoddiad.
Mae'r rhyfeloedd hanes hefyd yn cyfeirio at themâu ehangach yn ymwneud â hunaniaeth cenedlaethol, a chwestiynau methodolegol ynglŷn â gwerth a dibynadwyaeth y cofnodion (cofnodion yr awdurdodau a'r anheddwyr) a thraddodiad llafar yr Awstraliaid Brodorol, ynghyd â rhagfarn ideolegol y rhai sy'n eu ddadadsoddi.
Deadly Passion
Ffilm drosedd yw Deadly Passion a gyhoeddwyd yn 1985. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1985. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Back to the Future sef ffilm wyddonias Americanaidd am fachgen a’i gar yn cael ei yrru i’r dyfodol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Beckenham (etholaeth seneddol)
Etholaeth seneddol yn Llundain Fwyaf, Lloegr, yw Beckenham. Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.
Sefydlwyd yr etholaeth yn 1950.
Krigens Fjende
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Holger-Madsen yw Krigens Fjende a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Fritz Magnussen.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Valdemar Psilander, Thorleif Lund, Robert Schmidt, Ebba Thomsen, Christine Marie Dinesen a Philip Bech.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Immigrant sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Marius Clausen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Holger-Madsen ar 11 Ebrill 1878 yn Copenhagen a bu farw yn yr un ardal ar 17 Chwefror 1961.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Holger-Madsen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Fflorens
Dinas a chymuned (comune) yng nghanolbarth yr Eidal, yw Fflorens (Eidaleg: Firenze), sy'n brifddinas rhanbarth Toscana. Saif ar lannau Afon Arno. Hi yw dinas fwyaf Toscana, gyda phoblogaeth o 358,079 (cyfrifiad 2011). Ers canrifoedd mae Fflorens yn enwog fel un o ganolfannau diwylliannol pwysicaf yr Eidal ac Ewrop. Mae ganddi nifer o adeiladau a henebion canoloesol ac o oes y Dadeni ac mae ei hamgueddfeydd yn cynnwys rhai o'r casgliadau celf gorau yn y byd. Ymhlith ei henwogion y mae Dante a Michelangelo.
Treftadaeth
250px|bawd|[[Afon Arno yn llifo trwy Fflorens]] Mae tystiolaeth o oes y Dadeni i'w gweld ymhobman yn Fflorens. Er mai Gothig yw arddull y gadeirlan (y Duomo), cynlluniwyd y gromen enfawr gan y pensaer Filippo Brunelleschi, sydd hefyd yn gyfrifol am nifer o adeiladau clasurol y ddinas, gan gynnwys ysbyty Ospedale degli Innocenti, eglwysi San Lorenzo a Santo Spirito a'r Capella Pazzi.
Alpena, Michigan
Dinas yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Llechwedd Llwyd
Mae Llechwedd Llwyd yn gopa mynydd a geir yn Ne-orllewin Cymru;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 504 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Alpena, Michigan
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Alpena, gan gynnwys:
Fflorens
Treftadaeth
Lleolir y Palazzo Vecchio, plas canoloesol a ddefnyddir fel neuadd y ddinas hyd heddiw, yn y Piazza della Signoria. Dyma yn wreiddiol oedd lleoliad cerflun enwog Michelangelo o Ddafydd. Mae'r cerflun bellach yn oriel yr Accademia ac mae copi wedi cymryd ei le yn y sgwâr. Gerllaw mae'r Uffizi, un o'r orielau celf cyhoeddus cyntaf erioed. Hefyd yn y ddinas mae'r Biblioteca Nazionale, Llyfrgell Genedlaethol yr Eidal a'r brifysgol, a sefydlwyd yn 1321.
Pêl droed
Prif dîm pêl droed y ddinas yw ACF Fiorentina.
Llechwedd Llwyd
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Dewey. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 535 metr (1755 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 30 Mehefin 2008.
Fflorens
Gefeilldrefi
Mae gan Fflorens gysylltiadau pwysig ym myd addysg, diwylliant a diwydiant a Chaeredin.
Woolford's Water
Pentref yn Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy Woolford's Water. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Buckland Newton yn awdurdod unedol Dorset.
Les Hommes De La Côte
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr André Pellenc yw Les Hommes De La Côte a gyhoeddwyd yn 1934. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Yvan Noé.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Thin Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm André Pellenc ar 23 Ebrill 1899 ym Mharis a bu farw yn Louveciennes ar 21 Chwefror 2013.
The Richest Songs in The World
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Guy Evans yw The Richest Songs in The World a gyhoeddwyd yn 2013. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Ayako Tsuru
Arlunydd benywaidd o Fecsico yw Ayako Tsuru (1941).
The Richest Songs in The World
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Ayako Tsuru
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd ym Mecsico.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
The Richest Songs in The World
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Guy Evans nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Secret of Beethoven's Fifth Symphony
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Guy Evans yw The Secret of Beethoven's Fifth Symphony a gyhoeddwyd yn 2016.
Mae'r ffilm The Secret of Beethoven's Fifth Symphony yn 89 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Guy Evans nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Das kalte Eisen
Ffilm ddogfen Almaeneg o'r Almaen yw Das kalte Eisen gan y cyfarwyddwr ffilm Thomas Lauterbach. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Christian Biegai. Cafodd y ffilm hon ei chynhyrchu gan Florian Fickel.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.Hyd at 2022 roedd o leiaf 12540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Thomas Lauterbach nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Xi Jinping
Arweinydd goruchaf Gweriniaeth Pobl Tsieina yw Xi Jinping (pinyin: Xí Jìnpíng; ganwyd 15 Mehefin 1953) sy'n ddeiliad swyddi'r Arlywydd, Ysgrifennydd Cyffredinol Plaid Gomiwnyddol Tsieina, Cadeirydd y Comisiwn Milwrol Canolog, a phrif aelod Pwyllgor Sefydlog Politbiwro'r Blaid Gomiwnyddol. Daeth yn bennaeth Plaid Gomiwnyddol Tsieina a lluoedd milwrol Gweriniaeth Pobl Tsieina yn ystod 18fed Gyngres Genedlaethol y Blaid Gomiwnyddol yn Nhachwedd 2012.
Al, Mae'n Urdd Camp
Cyfrol o gerddi gan David R. Edwards yw Al, Mae'n Urdd Camp. Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol yn y gyfres Cyfres y Beirdd Answyddogol a hynny yn 1992. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle
Gorsaf reilffordd Brighton
Mae gorsaf reilffordd Brighton yn orsaf reilffordd sy’n gwasanaethu dinas Brighton a Hove yn Nwyrain Sussex, De-ddwyrain Lloegr.
375 CC
5g CC - 4g CC - 3g CC
420au CC 410au CC 400au CC 390au CC 380au CC - 370au CC - 360au CC 350au CC 340au CC 330au CC 320au CC
380 CC 379 CC 378 CC 377 CC 376 CC - 375 CC - 374 CC 373 CC 372 CC 371 CC 370 CC
I Went Down
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Paddy Breathnach yw I Went Down a gyhoeddwyd yn 1997. Fe'i cynhyrchwyd yn Iwerddon. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Conor McPherson a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Dario Marianelli. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Brendan Gleeson a Peter McDonald. Mae'r ffilm I Went Down yn 107 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1997. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Titanic sef ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paddy Breathnach ar 1 Ionawr 1964 yn Dulyn. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1994 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.