cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rockingham, Gogledd Carolina
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Rockingham, gan gynnwys:
Sempringham
bawd|Carreg goffa Gwenllian yn Sempringham
Dyma oedd lleoliad Priordy Santes Fair, priordy Abaty Peterborough a sefydlwyd gan Sant Gilbert (adnabyddwyd hefyd fel Gilbert o Sempringham); daeth yn gartref gorfodol Gwenllian o Gymru, merch Llywelyn ap Gruffudd, Tywysog Cymru, ac unig wyres Simon de Montfort. Ganwyd Gwenllian yn y cartref brenhinol yn Aber (Garth Celyn, o bosibl) ar arfordir ogleddol Gwynedd, o gwmpas 19 Mehefin 1282; hi felly oedd gwir Dywysoges olaf Cymru, ac yn beryg i arweinyddiaeth Edward I. Bu farw ei mam Eleanor de Montfort, tra'n rhoi genedigaeth.
Yn 1282, roedd Edward I, brenin Lloegr wedi symyd byddin enfawr i Ogledd Cymru. Ar 11 Rhagfyr 1282, denwyd tad Gwenllian, y Tywysog Llywelyn i drap, a lladdwyd ef. Yn 1283, cipwyd Gwenllian a'i chefndryd gan filwyr Edward. Anfonodd Edward Gwenllian 'yn ei chrud', i gael ei dal mewn caethiwed, gan yr ymddangosai na allai ddod a'i hun i'w lladd.
High Coniscliffe
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy High Coniscliffe. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Darlington.
Sempringham
Yn 1327, arhosodd Edward III yn y prordy gan roddi pensiwn i Gwenllian o £20 am weddill ei hoes, a oedd ei angen er mwyn gallu talu am ei lloches yn y lleiandy, fel gwestai talu ond nid oedd hawl ganndi i adael y priordy. Bu farw Gwenllian yn y Priordy ar ôl cael ei dal yn o am 54 mlynedd, ar 7 Gorffennaf 1337.
Yn dilyn diddymiad y Mynachlogydd, daeth Priordy Sempringham i berchnogaeth y Clintons, a ddymchwelodd yr adeilad ac ailddefnyddio'r cerrig i adeladu tŷ ar y safle, ychydig iawn o'r ddau strwythr sy'n weddillheddiw.
Tarzan and His Mate
Ffilm antur gan y cyfarwyddwyr Jack Conway a Cedric Gibbons yw Tarzan and His Mate a gyhoeddwyd yn 1934. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Affrica. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Edgar Rice Burroughs a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan William Axt.
Sempringham
Yn gynnar yn yr 17eg ganrif, roedd Sempringham yn ganolfan y symudiad Piwritanaidd yn Swydd Lincoln. Hwyliodd Samuel Skelton, offeiriad Sempringham ar y pryd, i Fae Massachusetts Bay yn 1628 gyda'r grŵp cyntaf o'r gwladychwyr Piwritanaidd a laniodd yn Salem. Aelod arall o gynulliad yr eglwys ar y pryd oedd Anne Dudley, yn ddiweddarach Anne Bradstreet, bardd cyhoeddedig cyntaf y wladfa.
Tarzan and His Mate
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Johnny Weissmuller, Maureen O'Sullivan, Neil Hamilton, Paul Cavanagh, Forrester Harvey, Everett Brown, Paul Porcasi ac Yola d'Avril. Mae'r ffilm Tarzan and His Mate yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Thin Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Charles G. Clarke oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Tom Held sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jack Conway ar 17 Gorffenaf 1887 yn Graceville, Minnesota a bu farw yn Pacific Palisades ar 19 Chwefror 1966. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1909 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jack Conway nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bing-Bang
Ffilm gomedi yw Bing-Bang a gyhoeddwyd yn 1935. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Bing-Bang ac fe’i cynhyrchwyd yn Rwmania. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwmaneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Mutiny on the Bounty sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw...... Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,650 o ffilmiau Rwmaneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ares
bawd|Cerflun o Ares o Fila [[Hadrian.]] Duw rhyfel ym mytholeg Roeg oedd Ares (Hen Roeg: ). Roedd yn un o'r Deuddeg Olympiad ac yn fab i Zeus a Hera. Mewn gwirionedd roedd yn dduw ffyrnigrwydd a chreulondeb rhyfel, tra'r oedd ei hanner chwaer, Athena, yn dduwies strategaeth mewn rhyfel. Mae'n cyfateb i'r duw Mawrth yn y traddodiad Rhufeinig.
Ei gymdeithion mewn rhyfel oedd Deimos, "dychryn", a Phobos "ofn", yn ôl un chwedl ei feibion oeddynt, yn deillio o'i garwriaeth ag Aphrodite. Roedd Eris, duwies anghydfod, yn chwaer iddo. Yn ôl un chwedl, roedd ganddo fab, Cycnus (Κύκνος), a geisiodd adeiladu teml a phenglogau ac esgyrn teithwyr yr oedd wedi eu lladd.
The Bolted Door
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr William Worthington yw The Bolted Door a gyhoeddwyd yn 1923. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Mae'r ffilm The Bolted Door yn 50 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1923. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Safety Last! sef ffilm gomedi o Costa Rica ac UDA gan Fred C. Newmeyer a Sam Taylor.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Worthington ar 8 Ebrill 1872 yn Troy, Efrog Newydd a bu farw yn Beverly Hills ar 12 Mehefin 1957.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Worthington nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bray
Gallai Bray gyfeirio at:
Gouvene
Mae Gouvene (Ffrangeg: Gomené) yn gymuned (Llydaweg: kumunioù; Ffrangeg: communes) yn Departamant Aodoù-an-Arvor (Ffrangeg: Département Côtes-d'Armor), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code22062
Llythrennedd
bawd|300px|dde|Map o'r byd yn dangos lefelau llythrennedd yn ôl y wlad yn 2015 (2015 CIA [[World Factbook) Llwyd = dim data]] 300px|bawd|Hanerwyd anllythrennedd y byd rhwng 1970 a 2005. bawd|300px|Rhannau'r ymennydd sy'n ymwneud â chaffael llythrennedd Llythrennedd yw'r gallu i ddarllen ac ysgrifennu. Mae canrannau llythrennedd yn amrywio'n fawr o wlad i wlad ac yn cael ei gyfrif fel un o'r mynegeion datblygu gan gyrff fel UNESCO, er enghraifft yr Indecs Datblygiad Dynol; mewn gwledydd cyfoethog mae bron pawb yn meddu ar lythrennedd tra bod lefelau llythrennedd mor isel â 10-15% mewn rhai gwledydd tlawd, yn bennaf yn yr Affrica is-Saharaidd. Yn y gorffennol ychydig iawn o bobl oedd yn medru darllen ac ysgrifennu, a'r rhan fwyaf yn perthyn i'r dosbarthiadau breintiedig neu'n offeiriaid. Erbyn heddiw mae bod yn anllythrennog yn anfantais fawr yn y byd ac yn debyg o gadw pobl mewn tlodi.
Arolwg o lythrennedd yn y gorffennol
bawd|320px|Ymlediad araf llythrennedd yn yr [[Henfyd. Roedd yr ardaloedd mewn glas tywyll yn mwynhau lefel uchel o lythrennedd erbyn tua 2300 CC. Roedd llythrennedd yn bod yn yr ardaloedd gwyrdd tywyll erbyn tua 1300 CC a'r ardaloedd gwyrdd ysgafn erbyn tua 300 CC. Nid yw'r map yn dangos rhai o'r ardaloedd yn Asia lle ceid llythrennedd yn y cyfnodau hyn. Ond sylwer mai dim ond canran isel o'r boblogaeth oedd yn mwynhau'r hyn a elwir yn llythrennedd lawn heddiw]] Yn y gorffennol roedd India a Tsieina yn mwynhau lefelau cymharol uchel o lythrennedd. Roedd prifysgolion fel yr un Fwdhaidd enwog yn Nalanda, gogledd India, yn addysgu disgyblion o bob rhan o Asia gyda phobl yn barod i deithio ymhell er mwyn cael addysg.
Mae lefel uchel y graffiti a geir mewn safleoedd Rhufeinig hynafol fel Pompeii, yn awgrymu fod nifer sylweddol yn meddu ar ryw lefel o lythrennedd.
Oherwydd ei phwyslais ar ddarllen y Coran gan unigolion yn yr Arabeg wreiddiol, mae nifer o wledydd Islamaidd wedi mwynhau lefelau uchel o lythrennedd ers deuddeg ganrif neu ragor. Yn ôl y gyfraith Islamaidd (Fatwa), mae gallu darllen y Coran yn cael ei ystyried yn ddyletswydd grefyddol.
Yn yr Oesoedd Canol roedd lefelau llythrennedd ymysg Iddewon Ewrop yn uwch nag yn y cymunedau Cristnogol. Roedd y rhan fwyaf o Iddewon gwrywaidd yn medru darllen ac ysgrifennu Hebraeg. Mae Iddewiaeth yn rhoi pwyslais mawr ar astudio'r testunau sanctaidd, fel y Tanakh a'r Talmud.
Yn Lloegr Newydd, roedd canran llythrennedd ymysg yr ymsefydlwyr Ewropeaidd dros 50% yn hanner cyntaf yr 17g, gan godi i dros 70% erbyn 1710. Erbyn amser y Chwyldro Americanaidd, roed wedi cyrraedd tua 90%. Mae'n debyg fod hyn yn ganlyniad i bwyslais y Piwritaniaid ar ddarllen y Beibl yn Saesneg.
Yng Nghymru, saethodd y lefel llythrennedd i fyny yn y 18g, pan ddechreuodd Griffith Jones redeg ei ysgolion cylchynol, gyda'r bwriad o gael pawb o'r werin i fedru darllen y Beibl yn Gymraeg. Mae'n bur debyg fod gan Gymru'r lefel uchaf o lythrennedd yn y byd yn 1750, a hynny er gwaethaf y ffaith fod yr ysgolion swyddogol yn uniaith Saesneg.
Anllythrennedd heddiw
Mae nifer o gyrff ac unigolion wedi lleisio eu consyrn am lefelau anllythrennedd ym mhoblogaeth y byd, er gwaethaf y ffaith fod canrannau llythrennedd wedi codi'n gyson dros y degawdau diwethaf, yn arbennig yn y trydydd fyd. Eithriad i'r drefn arferol oedd y gwledydd hynny yn y trydydd fyd a ddilynai ideoleg Farcsaidd (Gweriniaeth Pobl Tsieina, Cuba, a Fietnam, er enghraifft), a brofasant dyfiant ymhlith y mwyaf syfrdanol yn hanes y byd, gan agosáu at y lefelau a geir yng Nghanada ac Ewrop (ers degawdau mae lefel llythrennedd Cuba yn uwch na'r lefel yn yr Unol Daleithiau). Yn ôl diffiniad y Cenhedloedd Unedig o anllythrennedd fel "bod heb fedru darllen neu ysgrifennu brawddeg elfennol mewn unrhyw iaith," roedd 20% o boblogaeth y byd yn anllythrennog ym 1998, gyda'r mwyafrif ohonynt yn byw yn Affrica islaw'r Sahara a rhannau o Asia.
Göteborgsutställningen Utan Och Innan
Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1923. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Safety Last! sef ffilm gomedi o Costa Rica ac UDA gan Fred C. Newmeyer a Sam Taylor. Oscar Olsson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hamdden
Diffinnir hamdden yng nghymdeithaseg fel gweithgareddau ar wahân i waith (yn benodol gwaith a wneir am gyflog). Mae hamdden yn cael ei chyflawni o fewn amser rhydd (a gelwir hefyd yn amser hamdden), pan mae pobl yn bodloni'u hunain gyda difyrweithiau, adloniant, a thasgau creadigol, neu'n treulio amser gyda theulu a chyfeillion.
Gellir hefyd gwahaniaethu rhwng "amser rhydd" ac amser hamdden; er enghraifft, mae Situationist International yn mynnu nad yw amser rhydd yn gwbwl rydd a bod grymoedd diwydiannol, y byd gwaith a'r gymdeithas yn tynnu amser rhydd oddi wrth yr unigolyn ac yn ei werthu'n ôl iddo gyda'r teitl "Hamdden"!
High Dyke, Swydd Durham
Pentref yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy High Dyke.
Reichsautobahn
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1986. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Aliens sef ffilm wyddonias llawn arswyd a chyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hartmut Bitomsky ar 10 Mai 1942 yn Bremen. Derbyniodd ei addysg yn Academi Ffilm a Theledu Almaeneg Berlin.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hartmut Bitomsky nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Siroedd hynafol Cymru
Mae Siroedd Cymru traddodiadol Cymru yn cynnwys 13 o siroedd a sefydlwyd dan y drefn Seisnig yng Nghymru rhwng 1284 a 1536. Defnyddiwyd y siroedd traddodiadol ar gyfer llywodraeth leol rhwng 1889 a 1974, ond nid oedd ffiniau'r siroedd gweinyddol rhain yn union yr un fath â'r siroedd eu hunain gan fod gan Gaerdydd ac Abertawe eu siroedd gweinyddol eu hunain. Crëwyd 8 sir gadwedig ar gyfer llywodraeth leol ym 1974; ym 1996, crëwyd 22 o awdurdodau unedol ar gyfer llywodraeth leol. Mae enwau rhai o'r siroedd traddodiadol yn cael eu defnyddio ar gyfer awdurdodau unedol (gweler Siroedd a Dinasoedd Cymru), er bod ffiniau awdurdodau unedol yn gallu bod yn wahanol iawn i'r siroedd traddodiadol y maent wedi eu henwi ar eu hôl.
Curse of Simba
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Lindsay Shonteff yw Curse of Simba a gyhoeddwyd yn 1965. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Affrica. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Brian Clemens a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Brian Fahey.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Dennis Price. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Sound of Music sef ffilm fiwsical rhamantus a leolir yn Awstria yn ystod yr Ail Ryfel Byd, gan Robert Wise. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lindsay Shonteff ar 5 Tachwedd 1935 yn Toronto a bu farw yn Canada ar 25 Mai 2018.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lindsay Shonteff nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Prifysgol Fetropolitan Abertawe
Prifysgol oedd wedi ei leoli ar ddwy gampws yn Abertawe, Cymru oedd Prifysgol Fetropolitan Abertawe (Saesneg: Swansea Metropolitan University). Mae'r prifysgol bellach yn rhan o Prifysgol Cymru y Trindod Dewi Sant.
Hanes
Ffurfiwyd y Brifysgol fel Athrofa Addysg Uwch Abertawe ym 1992, pan dderbyniodd statws fel Corfforaeth Addysg Uwch annibynnol. Cyn hynny, fe'i adwaenir fel Athrofa Addysg Uwch Gorllewin Morgannwg, a gafodd ei sefydlu ym mis Medi 1976 wrth i dri coleg uno. Y colegau hynny oedd Coleg Celf Abertawe, Coleg Addysg Abertawe (coleg hyfforddi athrawon) a Choleg Technoleg Abertawe.
Ym mis Ionawr 2008, cyhoeddwyd fod y Cyfrin Gyngor wedi rhoi statws prifysgol i'r sefydliad, gan gytuno ar ei enw, gan ei wneud yn un o brifysgolion mwyaf newydd yng ngwledydd Prydain.
Arferai'r Athrofa fod yn aelod llawn o Brifysgol Cymru ond yn dilyn newidiadau strwythurol yn y Brifysgol ym mis Medi 2007, mae bellach yn sefydliad achrededig. Mae'n ganolfan cymwys ar gyfer rhaglenni BTEC Cenedlaethol Uwch ac NVQ.
Mae cyrsiau astudio Prifysgol Fetropolitan Abertawe yn cynnwys ystod o gyfleoedd gyrfaol. Nodweddion ei holl gyrsiau yw gallu defnyddio gwybodaeth mewn sefyllfaoedd go-iawn, boed yn yr ystafell ddosbarth, labordy neu'r gweithdy.
Llety myfyrwyr
Mae gan y Brifysgol nifer o neuaddau preswyl ar gyfer myfyrwyr, gan gynnwys:
Bwriada'r brifysgol newid yr hen lyfrgell i lety myfyrwyr ac mae cynlluniau i adeiladu mwy o lety ger Afon Tawe yn yr Hafod.
Sgurr na h-Eige
Mae Sgurr na h-Eige yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Duich i Cannich yn  Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Gouanac'h
Mae Gouanac'h (Ffrangeg: Gommenec'h) yn gymuned (Llydaweg: kumunioù; Ffrangeg: communes) yn Departamant Aodoù-an-Arvor (Ffrangeg: Département Côtes-d'Armor), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Kater Lampe
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alfred Abel ac Arthur Fritz Eugens. Mae'r ffilm Kater Lampe yn 88 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Veit Harlan ar 22 Medi 1899 yn Berlin a bu farw yn Capri ar 19 Tachwedd 1998. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1915 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Veit Harlan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Steh Auf, Es Ist Krieg
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Hartmut Kaminski yw Steh Auf, Es Ist Krieg a gyhoeddwyd yn 1990. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1990. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pretty Woman sef un o ffilmiau mwyaf llwyddiannus Disney gan ddod ag incwm o hanner biliwn o ddoleri i’r cwmni. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hartmut Kaminski nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kate Roberts a'r Ystlum a dirgelion eraill
Casgliad o straeon byrion yn Gymraeg gan Mihangel Morgan yw Kate Roberts a'r Ystlum a Dirgelion Eraill. Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2012. Yn 2019 roedd y gyfrol mewn print.
Homeland
Ffilm ddogfen am berson nodedig gan y cyfarwyddwr Sara Broos yw Homeland a gyhoeddwyd yn 2016. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Hemland ac fe’i cynhyrchwyd yn Sweden. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Morten Harket.
Kate Roberts a'r Ystlum a dirgelion eraill
Disgrifiad byr
Yn ôl y broliant Gwales.com: Sut fyddai Caradog Prichard yn ymdopi â cholli ei gof ar ôl ymddeol? Beth ddigwyddodd i Evan Roberts ar ôl i fwrlwm y Diwygiad ddod i ben? Beth allai fod wedi ysbrydoli Kate Roberts i feddwl am yr iaith Gymraeg fel ystlum mewn cerdd i'r Faner? Dyma rai o'r cwestiynau y mae dychymyg gogleisiol Mihangel Morgan yn ceisio'u hateb yn y casgliad hwn o straeon dyfeisgar.
Battlefield Earth
Ffilm llawn cyffro a ffuglen wyddonol gan y cyfarwyddwr Roger Christian yw Battlefield Earth a gyhoeddwyd yn 2000. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Washington a Colorado a chafodd ei ffilmio yn Los Angeles a Montréal.
Kate Roberts a'r Ystlum a dirgelion eraill
Disgrifiad byr
Mae 25 stori yn y casgliad:
Homeland
Mae'r ffilm Homeland (ffilm o 2016) yn 15 munud o hyd.
Battlefield Earth
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Giles Nuttgens oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Robin Russell sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi'i seilio ar waith cynharach, Battlefield Earth, sef gwaith llenyddol gan yr awdur L. Ron Hubbard a gyhoeddwyd yn 1982.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Roger Christian ar 25 Chwefror 1944 yn Llundain. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1970 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Homeland
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Battlefield Earth
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Roger Christian nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Homeland
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Sara Broos ar 26 Rhagfyr 1977 yn Hagfors.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sara Broos nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mwdwl-eithin
Copa uchaf Mynydd Hiraethog yw Mwdwl-eithin. Saif yn sir Conwy, tua 10 milltir i'r dwyrain o bentref Betws y Coed ac 1km i'r gorllewin o Lyn Brenig.
Gorseth Kernow
Sefydliad diwylliannol Cernywaidd a sefydlwyd i gynnal ysbryd Celtaidd cenedlaethol Cernyw yw Gorseth Kernow ('Gorsedd Cernyw'). Mae'n cyfateb i Gorsedd y Beirdd yng Nghymru a Goursez Vreizh yn Llydaw ac yn cydweithredu â'r chwaer orseddau hynny.
Mwdwl-eithin
Ceir carnedd ar y copa. Yn y dyffrynnoedd o'i gwmpas ceir nifer o gronfeydd: Llyn Alwen, Cronfa Alwen a Llyn Aled.
Gorseth Kernow
Cefndir
bawd|270px|'Arglwyddes Cernyw' a'i llawforwynion yng Ngorseth 2007 ([[Penzance)]]
Mwdwl-eithin
Mae Mwdwl-eithin yn gopa mynydd a geir ym Mynydd Hiraethog rhwng Llandudno a Wrecsam;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 267 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Gorseth Kernow
Cefndir
Sefydlwyd Gorseth Kernow gan Henry Jenner yn 1928 yn Boscawen-un. Un o arweinwyr cynnar i fudiad i ailsefydlu'r Gernyweg oedd Jenner, a chymerodd yr enw barddol 'Gwas Myghal' ("Gwas Mihangel"). Cafodd ef a deuddeg arall eu hurddo gan Archdderwydd Cymru. Cynhaliwyd y Gorseth bob blwyddyn ers hynny (ac eithrio yn yr Ail Ryfel Byd. Mae'r rhai a urddwyd yn feirdd yn cynnwys Ken George, R. Morton Nance ("Mordon") a'r ysgolhaig Peter Berresford Ellis.
Mwdwl-eithin
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn a Dewey. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghyd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 532 metr (1745 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 22 Rhagfyr 2007.
Gorseth Kernow
Cefndir
Amcan swyddogol Gorseth Kernow yw "cynnal ysbryd Celtaidd cenedlaethol Cernyw," ac mae'n cefnogi pob ymdrech i hyrwyddo'r iaith Gernyweg. Yn ogystal, mae'r Gorseth yn hyrwyddo hanes a diwylliant Cernyw. Fe'i cynhelir yn flynyddol mewn gwahanaol ardaloedd ac mae'n rhan bwysig o fywyd Cernyw, fel yr Eisteddfod Genedlaethol yng Nghymru, gyda llawer o bobl yn cystadlu ynddi.
Urddir pobl sydd wedi gwneud cyfraniadau sylweddol i ddiwylliant Cernyw â'r teitl 'Bardd' (ni cheir 'derwyddon' ac 'ofyddion' fel yng Nghymru). Anrhydedd diwyllianol yw hyn, yn hytrach na chydnabyddiaeth o ragoriaeth fel bardd fel y cyfryw. Rhoddir enwau barddol Cernyweg i'r 'beirdd' hyn gan yr archdderwydd a'u derbyn i Goleg y Beirdd.
Hanes
Cynhaliwyd y seremoni gyntaf yng ngylch cerrig Boscawen-Un yn 1928. John Owen Williams (Pedrog), y bardd ac archdderwydd o Gymro, a agorodd yr orsedd, ar erfyniad Henry Jenner a Robert Morton Nance, ar batrwm Gorsedd y Beirdd yng Nghymru. Henry Jenner fu'r Prifardd cyntaf. Roedd y 'beirdd' eraill yn cynnwys:
Mae Gorseth Kernow yn cydnabod ac yn defnyddio pob fersiwn o'r iaith Gernyweg adfywiedig (gweler Cernyweg).
Gogledd Orllewin Clwyd (etholaeth seneddol)
Hanes
Cafodd yr etholaeth ei greu ar gyfer etholiad cyffredinol 1983 a chafodd ei diddymu ar gyfer etholiad cyffredinol 1997.
Crëwyd y sedd trwy uno rhannau helaeth o gyn etholaeth Ddinbych a chyn etholaeth Sir y Fflint roedd y ddwy gyn etholaeth yn cael eu dal gan Geidwadwyr. Fe ymgeisiodd Geraint Morgan AS a Syr Anthony Meyer AS, y ddau aelod a oedd yn cynrychioli'r seddi oedd i'w colli yn yr ad-drefnu, i gael eu henwebu ar gyfer y sedd newydd. Cynigiodd Beata Brookes ASE Gogledd Cymru ei henw ar gyfer yr ymgeisyddiaeth hefyd gan greu peth controfersi a sylw yn y wasg.
Mewn cyfarfod tynnu rhestr fer o ymgeiswyr gan fwrdd reoli Cymdeithas Ceidwadol yr etholaeth a gynhaliwyd ar 6 Mawrth 1983 fe lwyddodd Brookes i ennill yr ymgeisyddiaeth gan i'r bwrdd rheoli penderfynu mae dim ond ei henw hi oedd i'w cyflwyno i gyfarfod dewis gan holl aelodau'r Blaid Geidwadol yn yr etholaeth. Honnodd Syr Anthony bod y cyfarfod yn ffics tra fo Geraint Morgan yn cwyno bod siarad yn y cyfarfod megis pledio achos o flaen rheithgor oedd wedi ei lygru. Plediodd Syr Anthony achos llwyddiannus o flaen Yr Uchel Lys i sicrhau bod ei enw ef yn cael ei gyflwyno i gyfarfod dewis yr aelodaeth cyffredinol yn ogystal ag enw Brookes. Yn y cyfarfod dewis fe lwyddodd Syr Anthony i ennill yr ymgeisyddiaeth o drwch y blewyn.
Cafodd Syr Anthony ei ddad-ddewis fel ymgeisydd Ceidwadol ar gyfer etholiad cyffredinol 1992 ar ôl iddo ymgeisio yn aflwyddiannus i herio'r prif weinidog Margaret Thatcher am arweinyddiaeth y Blaid Geidwadol. Cafodd Syr Anthony ei olynu gan Rod Richards ar ran y Ceidwadwyr, fe gadwodd Richards y sedd hyd ei ddiddymu ym 1997.
Vukovar, Jedna Priča
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Boro Drašković yw Vukovar, Jedna Priča a gyhoeddwyd yn 1994. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Вуковар, једна прича ac fe’i cynhyrchwyd yn Iwcoslafia. Lleolwyd y stori yn Iwgoslafia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Serbeg a hynny gan Boro Drašković a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Sanja Ilic.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Olivera Marković, Eva Ras, Nikola Đuričko, Dušan Janićijević, Mira Banjac, Milenko Zablaćanski, Predrag Ejdus, Svetlana Bojković, Nebojša Glogovac, Dušica Žegarac, Minja Vojvodić, Mirjana Joković, Mirko Bulović, Predrag Laković, Goran Daničić, Nebojša Dugalić, Mihajlo Janketić, Novak Bilbija, Svetozar Cvetković, Aleksandar Matić, Aleksandra Pleskonjić-Ilić, Andreja Maričić, Boris Isaković, Branko Vidaković, Ivan Zarić, Mirko Babić, Slobodan Ćustić, Ratko Tankosić, Ljubivoje Tadić, Milan Erak, Pastko Lupulović a Željko Mitrović. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1994. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Forrest Gump ffilm glasoed gan Robert Zemeckis. Hyd at 2022 roedd o leiaf 750 o ffilmiau Serbeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Boro Drašković ar 29 Mai 1935 yn Sarajevo.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Boro Drašković nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Licensed to Love and Kill
Ffilm barodi gan y cyfarwyddwr Lindsay Shonteff yw Licensed to Love and Kill a gyhoeddwyd yn 1979. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Gareth Hunt.
Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lindsay Shonteff ar 5 Tachwedd 1935 yn Toronto a bu farw yn Canada ar 25 Mai 2018.
Gorymdaith Jarrow
300px|bawd|Cerflun efydd: 'Ysbryd Jarrow' gan Graham Ibbeson, a ddadorchuddiwyd yn Stryd Fawr Jarrow yn 2001, yn gofeb i'r rheiny a orymdeithiodd i Lundain. Yn Hydref 1936 gorymdeithiodd nifer o bobl ddi-waith o Jarrow i Lundain yn yr hyn a elwir heddiw yn Orymdaith Jarrow. Roedd tlodi mawr mewn sawl rhan o wledydd Prydain yn yr 1930au, gan gynnwys Gogledd-Ddwyrain Lloegr. Cerddodd 200 o ddynion ar yr orymdaith a chymerwyd 26 diwrnod i gyflawni'r dasg. Gyda nhw, roedd deiseb yn galw ar yr awdurdodau i adfer y diwydiant a oedd wedi cau yn 1934, sef Palmers Shipbuilding and Iron Company. Derbyniwyd y ddeiseb gan Dŷ'r Cyffredin, ond ni thrafodwyd ei chynnwys ar lawr y Tŷ. Dychwelodd y gorymdeithwyr adref gan gredu i'w taith fod yn fethiant.
Yn ystod y 1920au cafwyd nifer o orymdeithiau tebyg, gyda'r Blaid Lafur a'r TUC yn cadw lled braich oddi wrthynt, gan fod rhai pobl yn cysylltu'r cerddwyr gyda Chomiwnyddiaeth. Galwyd y gorymdeithiau hyn yn 'Orymdeithiau Tlodi' (hunger marches).
Yn y 19g, cloddiwyd glo ger Jarrow a thyfodd y diwydiant. O 1851 ymlaen, cafwyd diwydiant adeiladu llongau llewyrchus hefyd a lansiwyd dros 1,000 o longau wedi eu hadeiladu yn y porthladd. Ond gwrthododd Ffederasiwn Haearn a Dur Prydain roi caniatâd i godi gwaith dur yn yr ardal ac oherwydd ffactorau byd-eang, yn dilyn y Rhyfel Byd Cyntaf, caewyd y gwaith llongau. Roedd y ddau ffactor hyn yn dipyn o ergyd i Jarrow a'r teuluoedd bellach yn ddi-gyflog.
Flynyddoedd yn ddiweddarach nododd haneswyr fod Gorymdaith Jarrow wedi chwarae rhan allweddol yn newid ein hagwedd at dlodi a diwygio cymdeithasol. Gwelir yr Orymdaith, bellach, fel delwedd o'r 'werin dlawd yn arwain, a Llywodraeth yn dilyn': y gynffon yn arwain y ci, neu rym y werin.
Sgwd yr Eira
Rhaeadr ar Afon Hepste, ger Ystradfellte, Powys, yw Sgwd yr Eira. Mae'n gorwedd yn ardal fynyddig y Fforest Fawr ym Mharc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog ac mae'n un o atyniadau mwyaf adnabyddus y parc hwnnw.
Mae'n disgyn 27 metr (tua 50 troedfedd) dros dalcen o graig rhwng dwy lan yr afon, sy'n culhau yma. Ar ôl llifo dros y graig mae'r afon yn lledu eto. Un filltir yn is i lawr mae'n ymuno yn Afon Mellte.
Ystyr y gair 'sgwd' yn nhafodiaith De Cymru yw "rhaeadr" ac mae 'eira' yn cyfeirio at wynder y dŵr sy'n disgyn dros y graig, yn ôl pob tebyg.
Mae'r rhaeadr hon yn unigryw yng Nghymru am ei fod yn bosibl cerdded y tu ôl iddi. Ceir llwybr yn y graig y tu ôl i'r dŵr a gall rhywun gerdded dan yr afon ei hun. Mae arwyddion yn rhybuddio am y posibilrwydd o greigiau sy'n disgyn, ac yn cynghori i bobl beidio ag aros wrth groesi. Caewyd y llwybr am gyfnod oherwydd y perygl hwn, ond ail-agorwyd yn 2008 ar ôl gwaith i ddiogelu'r graig. Hefyd, mae'r graig yn llithrig ac felly rhaid gwisgo esgidiau addas.
Gellir cyrraedd y rhaeadr trwy ddilyn llwybr cyhoeddus hyd lan Afon Hepste o Ystradfellte, neu lwybr arall o Benderyn, lle mae arwyddion yn cynghori cerddwyr i ddilyn llwybr caniataol at y rhaeadrau yn hytrach na'r llwybr cyhoeddus.
Teledu
Defnyddiwyd Sgwd yr Eira fel lleoliad yn y gyfres deledu Merlin (BBC). Dim ond y rhaeadr ei hun sydd i'w gweld, gyda'r dirwedd o'i chwmpas wedi'i thrawsnewid trwy effeithiau arbennig. Yn y bennod The Sins of the Father mae Myrddin ac Arthur yn marchogaeth ar hyd y llwybr tu ôl i'r rhaeadr er mwyn cyrraedd ogof ddirgel.
Afon Anui
Afon yn Siberia, Rwsia, yw Afon Anui neu Anuy (Rwseg: река́ Ану́й). Mae'n llednant chwith 327 km o Afon Ob sy'n tarddu ym Mynyddoedd Altai ac sy'n llifo trwy ranbarth Crai Altai a Gweriniaeth Altai i ymuno ag Afon Ob ger Biysk.
Ceir Ogof Denisova ar lan yr afon, sy'n un o'r cymharol ychydog o safleoedd yn y byd lle ceir tystiolaeth o bresenoldeb dyn Neanderthal.
Wild Wild West
Ffilm gomedi am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Barry Sonnenfeld yw Wild Wild West a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd gan Barry Sonnenfeld a Jon Peters yn Unol Daleithiau America Lleolwyd y stori yn Washington a chafodd ei ffilmio yn Arizona, Utah a Mecsico Newydd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Brent Maddock a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Will Smith ac Elmer Bernstein.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Matrix sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Michael Ballhaus oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Jim Miller sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, The Wild Wild West, sef cyfres deledu Irving J. Moore.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Barry Sonnenfeld ar 1 Ebrill 1953 yn Ninas Efrog Newydd. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1978 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Hampshire College.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Barry Sonnenfeld nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Langedig
Mae Langedig (Ffrangeg: Languidic) yn gymuned yn department Mor-Bihan (Ffrangeg: Morbihan), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code56101
Middlesex Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Middlesex Township, gan gynnwys:
Newyddiaduraeth
bawd|320px|Ffoto-newyddiadurwyr yn holi ac yn gofnodi'r Arlywydd Barack Obama: ar lun, ysgrifen, fideo a sain. Y ddisgyblaeth o gasglu, dadansoddi, gwireddu, a chyflwyno newyddion ynglŷn â materion cyfoes, gogwydd ffasiwn, a phobl yw newyddiaduraeth. Gelwir un sydd yn gweithio yn newyddiaduraeth yn newyddiadurwr, boed broffesiynol neu amatur.
Gall y cyfrwng fod yn un o nifer: papurau newydd a cylchgronau, radio a theledu oedd y fformat draddodiadol tan yr 21ain ganrif pan ddaeth llwyfanau digidol fel gwefanau cyfrifiadaurol ac apiau ar gyfer ffonau a thabledi.
Yn y gymdeithas sydd ohoni, ystyrir y 'newyddion' yn brif gyfrwng neu hyrwyddwr gwybodaeth gyfoes, newydd ac am y newidiadau mewn materion cyhoeddus o dydd i ddydd. Ond nid dyma yw hyd a lled newyddiaduraerth, a gall anturio i faesydd fel ymchwil i fywydau pobl, neu gamweinyddu, llenyddiaeth, ffilmiau a sinema. Mewn sawl gwlad caiff ei reoli i wahanol raddau gan Lywodraeth y wlad, fel erfyn gwleidyddol.
Newyddiadurwyr byd-eang
Ymhlith newyddiadurwyr cynharaf yr Unol Daleithiau roedd: Horace Greeley (1811–1872) – sefydlydd y New York Tribune, Thomas Nast (1840–1902) – tad cartwnau dychanol ac Anne Newport Royall (1769–1854) y ferch gyntaf i holi Arlywydd yr UDA a Golygydd Paul Pry (1831–36) a The Huntress (1836–54) yn Washington, D.C. Yn Hong Cong bu Jimmy Lai yn Golygu'r Apple Daily a charcharwyd Ching Cheong, golygydd The Straits Times gan Weriniaeth Tsieina.
Yulia Tymoshenko
Gyrfa
Am gyfnod bu'n Weinidog Tanwydd ac Ynni, Prif Weinidog Wcráin, Dirprwy Pobl Wcrain. Enillodd sawl gradd academaidd gan gynnwys: Gwobr Kandidat Nauk mewn Economeg.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Gillett, Arkansas
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Gillett, gan gynnwys:
High Barbaree
Ffilm ryfel a seiliwyd ar lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr Jack Conway yw High Barbaree a gyhoeddwyd yn 1947. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Hawaii. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Cyril Hume a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Herbert Stothart.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw June Allyson, Thomas Mitchell, Van Johnson, Cameron Mitchell, Claude Jarman, Jr., Henry Hull, Marilyn Maxwell, Jimmy Hunt, Paul Harvey, Gigi Perreau, Sam McDaniel a Mahlon Hamilton. Mae'r ffilm High Barbaree yn 91 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1947. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Out of the Past sy’n ffilm am dditectif breifat yn newid ei waith, gan Jacques Tourneur. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Conrad A. Nervig sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jack Conway ar 17 Gorffenaf 1887 yn Graceville, Minnesota a bu farw yn Pacific Palisades ar 19 Chwefror 1966. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1909 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jack Conway nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dringedydd melyngoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Dringedydd melyngoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: dringedyddion melyngoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Climacteris rufa; yr enw Saesneg arno yw Rufous treecreeper. Mae'n perthyn i deulu'r Dringhedyddion (Lladin: Climacteridae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. rufa, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Awstralia.
Teulu
Mae'r dringedydd melyngoch yn perthyn i deulu'r Dringhedyddion (Lladin: Climacteridae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Epsilon Eridani
Seren yng nghytser Eridanws yw Epsilon Eridani (neu Al-Sadirah). Mae Al-Sadirah yn perthyn i'r un dosbarth o sêr a'r Haul, er ei bod yn seren oren sydd ychydig yn fwy na'n Haul ni o ran maint.
Lustmord
Mae Brian Williams yn un o’r cyfansoddwyr Cymreig cyfoes mwyaf llwyddiannus, yn gweithio fel cyfansoddwr sgoriau ffilm a theledu yn Hollywood a dylunydd sain gemau cyfrifiaduron.
O dan yr enw Lustmord mae Williams wedi rhyddhau nifer fawr o recordiau gan gael y clod am fod yn sylfaenydd y genre dark ambient.
Dechreuodd wneud gerddoriaeth ym Mangor yn 1980 gydag Alan Holmes. Dewisodd yr enw Lustmord am ei brosiectau cerddorol ac wedyn symudodd i Lundain ble anogwyd yn y dyddiadau cynnar gan aelodau Throbbing Gristle, cyn ymuno’r grŵp Awstraliaid ‘industrial’, SPK.
Mae o dan y prosiect Lustmord mae Williams wedi gwneud recordiadau maes mewn cryptau, ogofâu a lladd-dai, ac wedi eu cyfuno â swynganeuon seremonïau a gwyntoedd. Mae ei driniaethau o ffenomenau acwstig sy'n cael eu trin yn ddigidol, gan greu sain ddofn a tharanllyd, yn rhoi awyrgylch tywyll i'w gerddoriaeth.
Mae Williams hefyd wedi cyfrannu at 44 o draciau sain ffilm Hollywood (yn fwyaf nodedig The Crow ac Underworld). Mae hefyd wedi creu’r sain ar gyfer nifer o gemau cyfrifiaduron.
Dychwelodd i Gymru ym mis Tachwedd 2018 i berfformio yng Nghanolfan Gelfyddydau Pontio Bangor fel rhan o’r ŵyl Psylence.
Lara (nofel)
Nofel i oedolion gan Eirug Wyn yw Lara. Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1995. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Nofel Datrys a Dirgelwch wedi ei lleoli ym Mhortiwgal a'r Almaen, ond sydd â'i gwreiddiau yng Nghymru yn y dyfodol agos.
Botwm Crys yn cadw lle
High Etherley
Pentref yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy High Etherley. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Etherley yn awdurdod unedol Swydd Durham.
Ogof Denisova
Lleolir Ogof Denisova (Rwseg: Денисова пещера, hefyd Ayu-Tash) yng nghadwyn Bashelaksky ym Mynyddoedd Altai yn rhanbarth Crai Altai, Siberia, Rwsia. Mae'r ogof o ddiddordeb paleoarchaeolegol a phaleontolegol mawr. Darganfuwyd darnau esgyrn o'r hominin Denisova, y cyfeirir ati weithiau fel y "ddynes X" (oherwydd disgyniad ar ochr y fam y DNA mitochondrial), yn yr ogof, ynghyd ag artiffactau sy'n dyddio o tua 40,000 mlynedd yn ôl. Darganfuwyd olion Neanderthaliaid yn yr ogof yn ogystal â homo sapiens cynnar; ill dau'n byw yn yr un cyfnod. Canfuwyd dau ddant aelodau gwahanol o'r un boblogaeth ac yn ddiweddar canfuwyd dant arall a oedd yn cynnwys DNA, a olygai ei bod yn bosibl dyddio'r dant.
Gwareg
Mae Gwareg (Ffrangeg: Gouarec) yn gymuned (Llydaweg: kumunioù; Ffrangeg: communes) yn Departamant Aodoù-an-Arvor (Ffrangeg: Département Côtes-d'Armor), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Ogof Denisova
Lleolir yr ogof ger pentref bychan Chorny Anui (Rwseg: Чёрный Ануй) ym Mynyddoedd Altai ger y ffin rhwng Crai Altai a Gweriniaeth Altai, ar lan Afon Anui tua 150 km i'r de o ddinas Barnaul. Ffurfwyd yr ogof o galchfaen Silwraidd ac mae'n cynnwys llawr gyda arwynebedd o 270 metr sgwar. Ceir siambr ganolog sy'n mesur 9 x 11 metr gyda siambrau ymylol hefyd.
Gwareg
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code22064
Ogof Denisova
Mae sedimentau'r ogof yn llawn o weddilion anifeiliaid, yn cynnwys rhai sydd wedi darfod. Cafwyd hyd i weddillion 27 rhywogaeth o anifeiliad mawr, yn cynnwys udfil a llewod ogof, a 39 rhywogaeth o famaliaid llai, yn ogystal â gweddillion ymlusgiaid, a 50 rhywogaeth o adar.
Hominin Denisova
Mae Hominin Denisova yn rhywogaeth unigryw o fewn y genws Homo. Enwau arall ar y rhywogaeth hon yw '''Homo sp. Altai neu Homo sapiens ssp. Denisova'''.
bawd|dim|400px|Esblygiad a gwasgariad y Denisoviaid o'u cymharu gyda gwrpiau eraill 300px|bawd|dim|Twristiaid wrth y fynedfa i Ogof Denisova
Aline von Kapff
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Bremen, yr Almaen oedd Aline von Kapff (20 Gorffennaf 1842 – 21 Mawrth 1936).
Bu farw yn Bremen ar 21 Mawrth 1936.
Paartha Gnabagam Illayo
Ffilm ddrama yw Paartha Gnabagam Illayo a gyhoeddwyd yn 1985. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan M. S. Viswanathan.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Am Meallan
Mae Am Meallan yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Duich i Cannich yn  Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd ar y copa.
Paartha Gnabagam Illayo
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1985. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Back to the Future sef ffilm wyddonias Americanaidd am fachgen a’i gar yn cael ei yrru i’r dyfodol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Am Meallan
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of MunroHuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Mawrth 2010.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Craig-glais
Gallt yw Craig-glais (Saesneg: Constitution Hill) sy'n sefyll ar lan Bae Ceredigion ar ymyl ogleddol tref Aberystwyth, Ceredigion.
Dringir yr allt gan Reilffordd y Graig, rheilffordd ffwniciwlar serth sy'n atyniad twristaidd ers dros gan mlynedd. Rhed Llwybr Troed Clarach dros y Graig i gysylltu Aberystwyth â Chlarach yn ymyl Y Borth. Ar ben y Graig ceir gorsaf uchaf Rheilffordd y Graig, camera obscura a chaffi.
Ceir clogwyni trawiadol uwchben y môr, yn cynnwys Craig-y-fulfran. O ben Craig-glais ceir golygfeydd eang dros Fae Ceredigion, o benrhyn Llŷn a bryniau Eryri yn y gogledd i lawr i ogledd Sir Benfro yn y de.
Wrth droed y Graig, ar Bromenâd Aberystwyth, ceir traddodiad 'cicio'r bar' lle bydd trigolion y dre, myfyrwyr ac ymwelwyr yn cyffwrdd â neu gicio trawst y canllaw gyda gwadn eu troed.
Bio-Sensor
Ffilm anime yw Bio-Sensor a gyhoeddwyd yn 1984. Fe'i cynhyrchwyd yn Japan.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1984. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Terminator sef ffilm apocolyptaidd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hirnantau
Defnyddir y term Hirnantau, yn bennaf gan fynyddwyr, ar gyfer y bryniau sy'n ymestyn rhwng Llyn Tegid yn y gogledd-orllewin a Llyn Efyrnwy yn y de. Mae'r ffîn rhwng Gwynedd a Powys yn arwain trwy'r Hirnantau.
Daw'r enw o Gwm Hirnant, sy'n arwain trwy ganol y bryniau. Fe'u hystyrir fel rheol yn rhan o fynyddoedd y Berwyn, er fod y ffordd B4391 yn eu gwahanu oddi wrth brif grib y Berwyn, ymhellach i'r dwyrain.
Y prif gopaon yw:
High Forge
Pentref yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy High Forge. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Durham.
Paattondru Ketten
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1991. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Silence of the Lambs sef Jonathan Demme ffilm Americanaidd gan a oedd yn serennu’r Cymro Anthony Hopkins a’r actores Jodie Foster. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm V C Guhanathan ar 1 Ionawr 1951 yn Pungudutivu. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1968 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd V. C. Guhanathan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhyfel Cyfiawn 1525
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Hartmut Kaminski yw Rhyfel Cyfiawn 1525 a gyhoeddwyd yn 1975. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Der gerechte Krieg 1525 ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1975. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd One Flew Over the Cuckoo's Nest sef ffilm gan Milos Forman am ysbyty meddwl. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
U Thant
Diplomydd o Myanmar ac Ysgrifennydd Cyffredinol y Cenhedloedd Unedig o 1961 tan 1971 oedd Maha Thray Sithu U Thant (Byrmaneg: ဦးသန္‌့) (22 Ionawr 1909 – 25 Tachwedd 1974). Fe'i dewiswyd ar gyfer y swydd pan laddwyd ei ragflaenydd, Dag Hammarskjöld mewn damwain awyren ym mis Medi 1961.
Catch That Kid
Ffilm i blant a chomedi gan y cyfarwyddwr Bart Freundlich yw Catch That Kid a gyhoeddwyd yn 2004. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a'r Almaen. Lleolwyd y stori yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Derek Haas. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Corbin Bleu, Kevin Schmidt, Kristen Stewart, Jennifer Beals, Stark Sands, Christine Estabrook, Michael Des Barres, Max Thieriot, John Carroll Lynch, James LeGros a Sam Robards. Mae'r ffilm Catch That Kid yn 91 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood''. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Julio Macat oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Stuart Levy sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bart Freundlich ar 17 Ionawr 1970 ym Manhattan. Mae ganddo o leiaf 10 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang. Derbyniodd ei addysg yn Friends Seminary.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bart Freundlich nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Principles of Lust
Ffilm ddrama a seiliwyd ar nofel gan y cyfarwyddwr Penny Woolcock yw The Principles of Lust a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Graham Smith oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Penny Woolcock ar 1 Ionawr 1950 yn Buenos Aires.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Penny Woolcock nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Leicecs i De
Nofel i oedolion gan Eirlys Trefor (teitl gwreiddiol Saesneg: Light Cakes for Tea) wedi'i haddasu i'r Gymraeg gan Eurgain Fowler yw Leicecs i De. Gwasg Gwynedd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1986. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Goudelin
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code22065
Nad Banatom Strasila
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Boro Stjepanović yw Nad Banatom Strasila a gyhoeddwyd yn 1980. Fe'i cynhyrchwyd yn Iwgoslafia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Serbo-Croateg a hynny gan Zoran Petrović.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Boro Stjepanović.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1980. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Empire Strikes Back sef yr ail ffilm yn y gyfres Star Wars. Hyd at 2022 roedd o leiaf 890 o ffilmiau Serbo-Croateg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Boro Stjepanović nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol: