cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ladies of Washington
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1944. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Double Indemnity ffilm noir ac addasiad o lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr ffilm Billy Wilder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Louis King ar 28 Mehefin 1898 yn Christiansburg, Virginia a bu farw yn Los Angeles ar 29 Mawrth 1998.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Louis King nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Und Wenn Der Ganze Schnee Verbrennt
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Rex Gildo, Carola Höhn, Franz-Otto Krüger, Gunnar Möller, Chris Howland, Egon Vogel, Elma Karlowa, Hans Elwenspoek, Margitta Scherr a Michael Cramer. Mae'r ffilm Und Wenn Der Ganze Schnee Verbrennt yn 83 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1963. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd From Russia with Love sef yr ail ffilm yn y gyfres James Bond. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Gerhard Krüger oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Threlkeld
Pentref a phlwyf sifil yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Threlkeld. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Westmorland a Furness.
Und Wenn Der Ganze Schnee Verbrennt
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Helmuth M Backhaus ar 6 Mehefin 1920 yn Bonn a bu farw ym München ar 15 Mai 2003. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1950 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Threlkeld
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 423.
Und Wenn Der Ganze Schnee Verbrennt
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Helmuth M. Backhaus nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gwalchdylluan y goedwig
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Gwalchdylluan y goedwig (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: gwalchdylluan y goedwig) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Ninox theomacha; yr enw Saesneg arno yw Jungle hawk owl. Mae'n perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: Strigidae) sydd yn urdd y Strigiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn N. theomacha, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r gwalchdylluan y goedwig yn perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: Strigidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
La Fausse Suivante
Drama-gomedi ar ffilm gan y cyfarwyddwr Benoît Jacquot yw La Fausse Suivante a gyhoeddwyd yn 2000. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Isabelle Huppert, Pierre Arditi, Sandrine Kiberlain, Mathieu Amalric a Philippe Vieux.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Benoît Jacquot ar 5 Chwefror 1947 ym Mharis. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1975 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Shumen
bawd|dde|250px|Lleoliad Shumen ym Mwlgaria Dinas yng ngogledd-ddwyrain Bwlgaria a phrifddinas Oblast Shumen yw Shumen (Bwlgareg: Шумен). Mae'r ddinas yn sefyll ar groesffordd ar yr heolydd rhwng Sofia a Varna, rhwng Ruse a Burgas a rhwng Silistra a Yambol, rhyw 80 km i'r gorllewin o Varna. Mae'n ganolfan ddiwydiannol sydd yn cynhyrchu cerbydau nwyddau trwm, cemegion, alwminiwm, brethyn, a bwydydd. Dinasoedd cyfagos yw Targovishte a Veliki Preslav. Rhwng 1950 a 1965 ei henw oedd Kolarovgrad er cof am Vasil Kolarov, arlywydd, gweinidog tramor a phrif weinidog Bwlgaria yn llywodraeth gomiwnyddol y 1940au.
La Fausse Suivante
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Benoît Jacquot nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Una Selfie Con Timochenko
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Charlie's Death Wish
Ffilm llawn cyffro yw Charlie's Death Wish a gyhoeddwyd yn 2005. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Dorothea Klumpke
Gwyddonydd Ffrengig oedd Dorothea Klumpke (9 Awst 1861 – 5 Hydref 1942), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel seryddwr.
Charlie's Death Wish
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Phoebe Dollar a Ron Jeremy.
Dorothea Klumpke
Manylion personol
Ganed Dorothea Klumpke ar 9 Awst 1861 yn San Francisco ac wedi gadael yr ysgol dechreuodd ar yrfa academaidd. Priododd Dorothea Klumpke gydag Isaac Roberts. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Marchog y Lleng Anrhydeddus a Swyddog Urdd y Palfau Academic.
Charlie's Death Wish
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Dorothea Klumpke
Gyrfa
Enillodd sawl gradd academaidd gan gynnwys: Doethuriaeth mewn Gwyddoniaeth.
Hengastell
Pentref bychan gwledig yng nghymuned Crucornau, Sir Fynwy, Cymru, yw Hengastell neu Yr Hencastell (Saesneg: Oldcastle). Fe'i lleolir filltir i'r gorllewin o'r Pandy yng ngogledd-orllewin y sir ar ffordd fynydd sy'n arwain dros y ffin, chwarter milltir i ffwrdd, i Swydd Henffordd a'r Gelli Gandryll. Hyd y 16g, dynodai ffin ddeheuol Ewias (Ewias Lacy).
Mae Afon Mynwy yn llifo i'r dwyrain o'r pentref.
Charlie's Death Wish
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dorothea Klumpke
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Wenn Man Baden Geht Auf Teneriffa
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Helmuth M. Backhaus yw Wenn Man Baden Geht Auf Teneriffa a gyhoeddwyd yn 1964. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Lleolwyd y stori yn Sbaen a chafodd ei ffilmio yn yr Ynysoedd Dedwydd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Helmuth M. Backhaus a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Christian Bruhn.
Dorothea Klumpke
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Wenn Man Baden Geht Auf Teneriffa
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Heinz Erhardt, Peter Kraus, Loni Heuser, Richard Häussler, Gunnar Möller, Corny Collins, Geneviève Cluny, Rolf Castell, Hans Elwenspoek a Helga Lehner. Mae'r ffilm Wenn Man Baden Geht Auf Teneriffa yn 94 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1964. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Dr. Strangelove sef ffilm gomedi ddu sy’n dychanu'r Rhyfel Oer a’r gwrthdaro niwclear rhwng yr Undeb Sofietaidd a'r Unol Daleithiau. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Gerhard Krüger oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Helmuth M Backhaus ar 6 Mehefin 1920 yn Bonn a bu farw ym München ar 15 Mai 2003. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1950 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Helmuth M. Backhaus nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Fietnam
Gyda phoblogaeth o yn y cyfrifiad diwethaf, ac arwynebedd o 311,699 km sg, mae Fietnam yn un o'r gwledydd mwyaf dwys ei phoblogaeth yn Ne-ddwyrain Asia. Hanoi yw prifddinas y wlad, gyda phoblogaeth o.
Roedd pobl yn byw yn Fietnam mor gynnar â Hen Oes y Cerrig (y Paleolithig). Canolfan y genedl Fietnamaidd gyntaf y gwyddys amdani yn ystod y mileniwm cyntaf CC oedd Delta'r Afon Goch, a leolir yng ngogledd Fietnam heddiw. Daeth Fietnam o dan lywodraeth Tsieineaidd (llinach neu frenhinlin Han) o 111 CC, nes i’r frenhinlin imperialaidd annibynnol gyntaf ddod i’r amlwg yn 939. Llwyddodd i amsugno dylanwadau Tsieineaidd trwy Gonffiwsiaeth a Bwdhaeth, gan ehangu tua'r de i Ddelta Mekong. Syrthiodd y Nguyễn - y llinach imperialaidd olaf - i wladychu Ffrengig ym 1887. Yn dilyn Chwyldro Awst, cyhoeddodd y cenedlaetholwr Việt Minh dan arweinyddiaeth y chwyldroadwr comiwnyddol Ho Chi Minh annibyniaeth oddi ar Ffrainc ym 1945.
Aeth Fietnam trwy sawl rhyfel gwaedlyd trwy'r 20g: ar ôl yr Ail Ryfel Byd, dychwelodd Ffrainc i adennill pŵer trefedigaethol yn Rhyfel Indo-Tsieina, gyda Fietnam yn fuddugol ym 1954. Dechreuodd Rhyfel Fietnam yn fuan wedi hynny, pan rannwyd y genedl yn Ogledd comiwnyddol gyda chefnogaeth yr Undeb Sofietaidd a Tsieina, a De gwrth-gomiwnyddol gyda chefnogaeth yr Unol Daleithiau. Ar fuddugoliaeth Gogledd Fietnam ym 1975, adunodd Fietnam fel gwladwriaeth sosialaidd unedol o dan Blaid Gomiwnyddol Fietnam ym 1976. Fe wnaeth economi aneffeithiol, embargo masnach gan y Gorllewin, a rhyfeloedd â Chambodia a Tsieina chwalu’r wlad. Ym 1986, cychwynnodd y Blaid Gomiwnyddol ddiwygiadau economaidd a gwleidyddol, gan drawsnewid y wlad yn economi sy'n canolbwyntio ar farchnad rydd.
Gwnaeth y diwygiadau hyn hi'n bosib i Fietnam ymuno â'r economi a gwleidyddiaeth fyd-eang.
Geirdarddiad
Daw'r enw Việt Nam o Nam Việt (yn llythrennol: "Việt y De"), enw y gellir ei olrhain yn ôl i linach Triệu yr 2g CC. Caiff y term " " ei ysgrifennu mewn Tsieinëeg Canol Cynnar gan ddefnyddio'r logograff "戉" gan ddefnyddio bwyell (homoffon), ac yn ddiweddarach fel "越". Bryd hynny cyfeiriodd at bobl neu bennaeth i'r gogledd-orllewin o'r Shang. O'r 3g CC defnyddiwyd y term ar gyfer poblogaethau di-Tsieineaidd de a de-orllewin Tsieina a gogledd Fietnam, gyda grwpiau ethnig penodol o'r enw Minyue, Ouyue, Luoyue (Fietnam: Lạc Việt), ac ati. Ymddangosodd y term Baiyue / Bách Việt gyntaf yn y llyfr Lüshi Chunqiu a luniwyd tua 239 CC. Erbyn yr 17eg a'r 18g OC, mae'n debyg bod Fietnamiaid addysgedig yn cyfeirio atynt eu hunain fel nguoi Viet (pobl Fietnamaidd) neu nguoi nam (pobl ddeheuol).
Cynhanes
alt=Photograph of a Đông Sơn bronze drum|chwith|bawd| Drwm efydd [[Drymiau ônông Sơn|Đông Sơn c. 800 CC]] Mae cloddiadau archeolegol wedi datgelu olion dynol yn yr hyn a elwir erbyn hyn yn Fietnam, mor gynnar â'r oes Paleolithig. Mae ffosiliau Homo erectus sy'n dyddio i oddeutu 500,000 CC wedi'u darganfod mewn ogofâu yn nhaleithiau Lạng Sơn a Nghệ An yng ngogledd Fietnam. Mae'r ffosiliau Homo sapiens hynaf o dir mawr De-ddwyrain Asia o'r Pleistosen Canol, ac maent yn cynnwys darnau dannedd o Tham Om a Hang Hum,.
Erbyn tua 1,000 CC, arweiniodd datblygiadau tyfu reis ar dir gwlyb ar orlifdiroedd Afon Ma ac Afon Goch at lewyrch y diwylliant Đông Sơn, sy'n nodedig am ei gastio efydd cywrain a'r drymiau Đông Sơn. Ar y pwynt hwn, ymddangosodd teyrnasoedd cynnar Fietnam Văn Lang a Âu Lạc, a lledaenodd dylanwad y diwylliant i rannau eraill o Dde-ddwyrain Asia, gan gynnwys De-ddwyrain Asia, trwy gydol y mileniwm cyntaf CC.
Fietnam Dynastig
alt=Map of Vietnam in 1840|bawd| Y graddau mwyaf o Fietnam dynastig o dan yr [[Minh Mạng|Ymerawdwr Minh Mạng, c. 1840]] Ystyrir llinach Hồng Bàng y brenhinoedd Hùng a sefydlwyd gyntaf yn 2879 CC fel y wladwriaeth Fietnamaidd gyntaf yn Hanes Fietnam (a elwid wedyn yn Xích Quỷ ac yn ddiweddarach yn Văn Lang). Yn 257 CC, gorchfygwyd brenin olaf Hùng gan Thục Phán. Cyfunwyd y llwythau Lạc Việt a Âu Việt i ffurfio'r Âu Lạc, gan gyhoeddi ei hun yn An Dương Vương. Yn 179 CC, trechodd cadfridog Tsieineaidd o'r enw Zhao Tuo An Dương Vương a chyfnerthu Âu Lạc i Nanyue. Fodd bynnag, ymgorfforwyd Nanyue ei hun yn ymerodraeth llinach Han Tsieineaidd yn 111 CC ar ôl Rhyfel Han-Nanyue.
Am y mil o flynyddoedd nesaf, arhosodd yr hyn sydd bellach yn ogledd Fietnam yn bennaf o dan lywodraeth Tsieineaidd. Roedd symudiadau annibyniaeth gynnar, fel rhai'r Chwiorydd Trưng a'r Arglwyddes Triệu, yn llwyddiannus am gyfnod, er i'r rhanbarth ennill cyfnod hirach o annibyniaeth fel Vạn Xuân dan linach Anterior Lý rhwng 544 OC a 602 OC. Erbyn dechrau'r 10g, roedd Fietnam wedi ennill ymreolaeth, ond nid sofraniaeth, o dan deulu Khúc.
Daearyddiaeth
alt=Images showing Hạ Long Bay, the Yến River and the Bản-Giốc Waterfalls|chwith|bawd| Atyniadau natur yn Fietnam, clocwedd o'r brig: [[Bae Hạ Long|Hạ Long Bay, Afon Yến a Rhaeadrau Bản-Giốc]] Mae Fietnam ar Benrhyn dwyreiniol Indotsieina, rhwng y lledredau 8 ° a 24 ° Gog, a'r hydoedd 102 ° a 110 ° Dwy. Mae ganddo gyfanswm arwynebedd o oddeutu 331,212 km sg (127,882 mi sg). Gydag arfordir o 3,444 km (2,140 milltir), mae'n culhau yn Nhalaith ganolog Quảng Bình, sydd cyn lleied â 50 km (31 milltir) ar draws. Mae tir Fietnam yn goediog ac yn fryniog iawn ar y cyfan, gyda thir gwastad yn gorchuddio dim mwy nag 20% o'r wlad. Mae 40% o arwynebedd y wlad yn fynyddoedd, ac mae coedwigoedd trofannol yn gorchuddio tua 42%. Ar un adeg roedd Gwlff Tongking yn gilfach ond mae dyddodion llifwaddodol wedi ei lenwi dros y milenia. Gorchuddia'r delta tua 40,000 km sg (15,444 mi sg) ac mae'n wastadedd lefel isel heb fod yn fwy na thair metr uwch lefel y môr ar unrhyw bwynt. Mae rhwydwaith o afonydd a chamlesi yn eu croesi'n flith drafflith, gan gario cymaint o waddod nes bod y delta'n symud ymlaen 60 - 80 metr i'r môr bob blwyddyn. alt=Image of the Hoàng Liên Sơn mountain range|de|bawd| Mynyddoedd [[Hoàng Liên Sơn, rhan o'r Fansipan sef y copa uchaf ar Benrhyn Indotsieina.]] Rhennir De Fietnam yn iseldiroedd arfordirol, mynyddoedd Bryniau Annamite, a choedwigoedd helaeth. Mae'r ucheldiroedd yn cyfrif am 16% o dir âr y wlad a 22% o gyfanswm ei dir coediog, ac yn cynnwys pum llwyfandir cymharol wastad o bridd basalt. Mae'r pridd yn llawer o ran ddeheuol Fietnam yn gymharol isel mewn maetholion o ganlyniad i dyfu dwys.
Cofnodwyd sawl mân ddaeargryn yn y gorffennol, gyda'r mwyafrif wedi digwydd ger ffin ogleddol Fietnam yn nhaleithiau Điện Biên, Lào Cai a Sơn La, tra bod rhai wedi'u cofnodi ar y môr gyferbyn a chanol y wlad. Mae rhan ogleddol y wlad yn cynnwys ucheldiroedd yn bennaf a Delta'r Afon Goch. Fansipan (a elwir hefyd yn Phan Xi Păng), sydd wedi'i leoli yn Nhalaith Lào Cai, yw'r mynydd uchaf yn Fietnam, yn sefyll 3143 m uchel, sef teirgaith maint yr Wyddfa. O'r gogledd i dde Fietnam, mae gan y wlad nifer o ynysoedd; Phú Quốc yw'r mwyaf. Ystyrir mai Ogof Hang Sơn Đoòng yw'r darn ogof mwyaf hysbys yn y byd ers ei ddarganfod yn 2009. Llyn Ba Bể ac Afon Mekong yw'r llyn mwyaf a'r afon hiraf yn y wlad.
Hinsawdd
alt=Photograph of Nha Trang beach with many high rise buildings behind it|de|bawd|325x325px| Cyrchfan dwristaidd boblogaidd [[Nha Trang, hinsawdd savanna drofannol.]] Oherwydd gwahaniaethau mewn lledred a'r amrywiaeth amlwg y tirwedd topograffig, mae hinsawdd Fietnam yn tueddu i amrywio'n sylweddol o ardal i ardal. Yn ystod tymor y gaeaf (y tymor sych), rhwng Tachwedd ac Ebrill, mae'r gwyntoedd monsŵn fel arfer yn chwythu o'r gogledd-ddwyrain ar hyd arfordir Tsieina ac ar draws Gwlff Tonkin, gan godi llawer o leithder. Mae'r tymheredd blynyddol ar gyfartaledd yn uwch yn y gwastadeddau nag yn y mynyddoedd, yn enwedig yn ne Fietnam o'i gymharu â'r gogledd. Mae'r tymheredd yn amrywio llai yn y gwastadeddau deheuol o amgylch Dinas Ho Chi Minh a Delta Mekong, yn amrywio rhwng 21 and 35 °C dros y flwyddyn. Yn Hanoi ac ardaloedd cyfagos Delta Afon Goch, mae'r tymereddau'n llawer is rhwng 15 and 33 °C. Mae amrywiadau tymhorol yn y mynyddoedd, y llwyfandir a'r ardaloedd mwyaf gogleddol yn llawer mwy dramatig, gyda'r tymereddau'n amrywio o 3 °C ym mis Rhagfyr a Ionawr i 37 °C yng Ngorffennaf ac Awst.
Yn ystod y gaeaf, mae eira weithiau'n cwympo dros gopaon uchaf y mynyddoedd gogleddol pell ger ffin Tsieina. Mae Fietnam yn derbyn cyfraddau uchel o law, gyda chyfartaledd o 1,500 mm (59 mod) i 2,000 mm (79 mod) yn ystod tymhorau'r monsŵn; mae hyn yn aml yn achosi llifogydd, yn enwedig yn y dinasoedd sydd â systemau draenio gwael. Effeithir ar y wlad hefyd gan iselderau trofannol, stormydd trofannol a theiffwnau. Fietnam yw un o'r gwledydd mwyaf bregus o ran newid hinsawdd, gyda 55% o'i phoblogaeth yn byw mewn ardaloedd arfordirol drychiad isel.
Bioamrywiaeth
alt=Photographs of Native species in Vietnam the crested argus; the red-shanked douc, a monkey; the Indochinese leopard and the saola, a bovine.|chwith|bawd| [[Rhywogaethau brodorol yn Fietnam, clocwedd o'r dde uchaf: argus cribog, peafowl, douc coesgoch, llewpard Indotsieina, a saola .]] Gan fod y wlad wedi'i lleoli o fewn y parth Indomalay, mae Fietnam yn un o ddau ddeg pum gwlad yr ystyrir eu bod yn meddu ar lefel eithriadol o uchel o fioamrywiaeth. Nodwyd hyn yn Adroddiad Cyflwr Amgylcheddol Cenedlaethol y wlad yn 2005. Mae wedi'i osod yn 16ed ledled y byd o ran amrywiaeth fiolegol, gan ei fod yn gartref i oddeutu 16% o rywogaethau'r byd. Ceir 15,986 o rywogaethau o fflora ac mae 10% ohonynt yn frodorol. Mae ffawna Fietnam yn cynnwys 307 o rywogaethau o'r nematod, 200 oligochaeta, 145 acarina, 113 Collembola, 7,750 o bryfed, 260 o ymlusgiaid, a 120 o amffibiaid. Nytha 840 o adar a cheir 310 o famaliaid yn Fietnam, ac mae 100 o'r adar a 78 o'r mamaliaid hyn yn endemig.
Yn Fietnam, gorwedda dwy Safle Treftadaeth Naturiol y Byd - Parc Cenedlaethol Bae Hạ Long a Pharc Cenedlaethol Phong Nha-Ke - ynghyd â naw gwarchodfa biosffer, gan gynnwys Coedwig Mangrof Cần Giờ Mangrove, Cát Tiên, Cát Bà, Kiên Giang, Delta'r Afon Goch, Delta Mekong, Gorllewin Nghệ An, Cà Mau, a Pharc Morol Cu Lao Cham.
Y prif bryder amgylcheddol sy'n parhau yn Fietnam heddiw yw gweddillion y 'chwynladdwr cemegol Oren', a ddefnyddiwyd yn ystod Rhyfel Fietnam, sy'n parhau i achosi namau corfforol ar fabanod newydd eu geni a llawer o broblemau iechyd yn y boblogaeth. Mae tua 4.8 miliwn o bobl Fietnam wedi eu heffeithio ganddo, ac wedi dioddef o'i effeithiau. Yn 2012, tua 50 mlynedd ar ôl y rhyfel, sefydlodd yr Unol Daleithiau brosiect gwerth $43 miliwn er mwyn glanhau yr hen ardaloedd lle storiwyd y cemegau erchyll hyn yn Fietnam. Ar ôl cwblhau'r cam cyntaf yn Đà Nẵng ddiwedd 2017, cyhoeddodd yr UD ei ymrwymiad i lanhau safleoedd eraill, yn enwedig safle Biên Hòa, sydd bedair gwaith yn fwy na'r safle a gafodd ei drin yn flaenorol, ar gost o tua $ 390 miliwn.
Llywodraeth a gwleidyddiaeth
Mae Fietnam yn weriniaeth sosialaidd un blaid Marcsaidd-Leninaidd, un o'r unig ddwy wladwriaeth gomiwnyddol (Laos yw'r llall) yn Ne-ddwyrain Asia. Er bod Fietnam yn parhau i fod yn ymrwymedig yn swyddogol i sosialaeth fel ei chred ddiffiniol, mae ei pholisïau economaidd wedi tyfu'n fwy cyfalafol, gyda'r Economegydd yn nodweddu ei harweinyddiaeth fel "comiwnyddion hynod gyfalafol". O dan y cyfansoddiad, mae Plaid Gomiwnyddol Fietnam (CPV) yn ymdreiddio i fewn i bob cangen o wleidyddiaeth a chymdeithas y wlad. Yr arlywydd yw pennaeth y wladwriaeth etholedig a phrif-bennaeth y fyddin, gan wasanaethu fel cadeirydd y Cyngor Amddiffyn Goruchaf a Diogelwch, ac mae'n dal yr ail swydd uchaf yn Fietnam yn ogystal â chyflawni swyddogaethau gweithredol a penodiadau gwladwriaethol a pholisi gosod.
Milwrol
alt=Photographs of Vietnam People's Armed Forces weaponry assets including a T-54B tank, a Sukhoi Su-27UBK fighter aircraft, a Vietnam Coast Guard Hamilton-class cutter, and a Vietnam People's Army chemical corps carrying a Type 56 assault rifle.|de|bawd| Enghreifftiau o arfau Lluoedd Arfog Pobl Fietnam. Mae Lluoedd Arfog Pobl Fietnam yn cynnwys Byddin Pobl Fietnam (VPA), Diogelwch Cyhoeddus Pobl Fietnam a Milisia Amddiffyn Fietnam. Y VPA yw'r enw swyddogol ar wasanaethau milwrol Fietnam heddiw, ac mae wedi'i isrannu i Lluoedd Tir Pobl Fietnam, Llynges Pobl Fietnam, Llu Awyr Pobl Fietnam, Gwarchodlu Ffiniau Fietnam a Gwylwyr Arfordir Fietnam. Mae gan y VPA weithlu gweithredol o tua 450,000 o filwyr, ond gall cyfanswm y fyddin, o gynnwys grymoedd parafilwrol, fod cymaint â 5,000,000.
Yn 2015, cyfanswm gwariant milwrol Fietnam oedd oddeutu US $4.4 biliwn, sy'n cyfateb i oddeutu 8% o gyfanswm gwariant y llywodraeth. Cynhaliwyd ymarferion milwrol ar y cyd a gemau-rhyfel gyda Brunei, India, Japan, Laos, Rwsia, Singapôr a'r UD. Yn 2017, llofnododd Fietnam gytundeb y Cenhedloedd Unedig ar Wahardd Arfau Niwclear. alt=A Tay Ho Communist propaganda poster|bawd|chwith|Poster propaganda y Blaid Gomiwnyddol yn [[Hanoi]]
Hawliau dynol
O dan y cyfansoddiad presennol, y CPV yw'r unig blaid y caniateir iddi reoli; caiff pob plaid wleidyddol arall ei gwahardd. Mae materion hawliau dynol eraill yn ymwneud â rhyddid i gymdeithasu, rhyddid i lefaru, a rhyddid y wasg. Yn 2009, arestiwyd cyfreithiwr o Fietnam Lê Công Định a’i gyhuddo o fod yn chwyldröwr (neu'n 'chwyldroadwr'); arestiwyd sawl un o'i gymdeithion hefyd. Disgrifiodd Amnest Rhyngwladol ef a'i gymdeithion a arestiwyd fel carcharorion cydwybodol.
Is-adrannau gweinyddol
Rhennir y taleithiau ymhellach yn fwrdeistrefi taleithiol (Thanh Pho Truc thuộc Tinh - Dinas dan y dalaith), trefgorddau (MTT XA) a siroedd (Huyen), sydd yn eu tro'n cael eu hisrannu'n drefi (MTT Tran) neu gymunedau (xa).
Economi
Trwy gydol hanes Fietnam, mae ei heconomi wedi'i seilio'n bennaf ar amaethyddiaeth - tyfu reis ar dir gwlyb, yn bennaf. Mwyngloddir bocsit, deunydd pwysig wrth gynhyrchu alwminiwm, yng nghanol Fietnam. Ers cael ei ailuno, mae economi'r wlad yn cael ei siapio'n bennaf gan y CPV trwy Gynlluniau Pum Mlynedd y penderfynir arnynt yn sesiynau llawn y Pwyllgor Canolog a chyngresau cenedlaethol. O dan reolaeth lem y wladwriaeth, parhaodd economi Fietnam i gael ei effeithio gan aneffeithlonrwydd, llygredd, ansawdd gwael a thangynhyrchu. Gyda'r dirywiad mewn cymorth economaidd gan ei brif bartner masnachu, yr Undeb Sofietaidd, yn dilyn erydiad y bloc Dwyreiniol ddiwedd yr 1980au, a chwymp dilynol yr Undeb Sofietaidd, yn ogystal â'r effeithiau negyddol yr embargo masnach ar ôl y rhyfel a orfodwyd gan yr Unol Daleithiau, dechreuodd Fietnam ryddfrydoli ei masnach trwy ddibrisio ei chyfradd cyfnewid i gynyddu allforion a chychwyn ar bolisi datblygu economaidd. alt=Photograph of Vietnam's tallest skyscraper, the Landmark 81, located in Bình Thạnh District in Ho Chi Minh City|bawd| [[Nendwr talaf Fietnam, y Landmark 81 wedi'i leoli yn Bình Thạnh, Dinas Ho Chi Minh (Saigon).]] Yn seiliedig ar ganfyddiadau'r Gronfa Ariannol Ryngwladol (IMF) yn 2012, y gyfradd ddiweithdra yn Fietnam oedd 4.46%. Yr un flwyddyn, cyrhaeddodd CMC enwol Fietnam UD $138 biliwn, gyda CMC enwol y pen o $1,527. Rhagwelodd yr HSBC hefyd y byddai cyfanswm CMC Fietnam yn rhagori ar rai Norwy, Singapore a Phortiwgal erbyn 2050. rhagolwg arall gan PricewaterhouseCoopers yn 2008 y gallai Fietnam fod yr economi sy'n tyfu gyflymaf yn y byd erbyn 2025, gyda chyfradd twf bosibl o bron i 10% y flwyddyn mewn termau doler go iawn. Ar wahân i economi'r sector cynradd, mae twristiaeth wedi cyfrannu'n sylweddol at dwf economaidd Fietnam gyda 7.94 miliwn o ymwelwyr tramor yn 2015.
Ynni
alt=Photograph of the Son La Dam|chwith|bawd|Argae Sơn La yng ngogledd Fietnam, yr [[Egni hydro|argae ynni hydro mwyaf yn Ne-ddwyrain Asia]] Rheolir y sector ynni gan Grŵp Trydan Fietnam (EVN) a reolir gan y wladwriaeth yn bennaf. O 2017 ymlaen, roedd EVN yn cynnwys tua 61.4% o system cynhyrchu pŵer y wlad gyda chyfanswm capasiti pŵer o 25,884 MW. Ffynonellau ynni eraill yw PetroVietnam (4,435 MW), Vinacomin (1,785 MW) a 10,031 MW gan fuddsoddwyr adeiladu-gweithredu-trosglwyddo (BOT).
Mae'r rhan fwyaf o bŵer Fietnam yn cael ei gynhyrchu naill ai gan ynni dŵr neu bŵer tanwydd ffosil fel glo, olew a nwy, tra bod disel, ynni dŵr ar raddfa bach ac ynni adnewyddadwy yn cyflenwi'r gweddill. Roedd llywodraeth Fietnam wedi bwriadu datblygu adweithydd niwclear ond rhoddwyd y gorau i'r cynllun ddiwedd 2016 pan bleidleisiodd mwyafrif y Cynulliad Cenedlaethol i wrthwynebu'r prosiect oherwydd pryder cyhoeddus eang ynghylch halogi ymbelydrol.
Addysg
alt=|de|bawd|[[Gwisg ysgol wen, draddodiadol Fietnam ar gyfer merched y wlad, yr áo dài.]] Mae gan Fietnam rwydwaith helaeth o ysgolion, colegau a phrifysgolion a reolir gan y wladwriaeth a nifer cynyddol o sefydliadau preifat neu wedi'u preifateiddio'n rhannol. Rhennir addysg gyffredinol yn Fietnam yn bum categori: ysgolion meithrin, ysgolion elfennol, ysgolion canol, ysgolion uwchradd, a phrifysgolion. Adeiladwyd llawer o ysgolion cyhoeddus ledled y wlad i godi'r gyfradd llythrennedd genedlaethol, a oedd yn 90% yn 2008. Mae'r mwyafrif o brifysgolion wedi'u lleoli ym mhrif ddinasoedd Dinas Hanoi a Ho Chi Minh gyda system addysg y wlad yn cael ei diwygio'n aml gan y llywodraeth. Mae'r addysg sylfaenol am ddim i'r tlawd er y gallai rhai teuluoedd ddal i gael trafferth i dalu ffioedd dysgu i'w plant heb ryw fath o gymorth cyhoeddus neu breifat. Mae cofrestriad ysgol Fietnam ymhlith yr uchaf yn y byd. Cynyddodd nifer y colegau a'r prifysgolion yn ddramatig yn y 2000au o 178 yn 2000 i 299 yn 2005.
Diwylliant
Mae diwylliant Fietnam wedi datblygu dros y canrifoedd o ddiwylliant brodorol y Đông Sơn gyda thyfu reis ar dir gwlyb yn sylfaen economaidd. Gwreiddiodd diwylliant Tsieina yn rhai elfennau o ddiwylliant y genedl, gan dynnu ar elfennau o Gonffiwsiaeth, Bwdhaeth Mahāyāna a Taoiaeth yn ei system wleidyddol draddodiadol a'i hathroniaeth. Strwythurwyd cymdeithas Fietnam o amgylch dyfg (pentrefi hynafol).
Mae pob person yn Fietnam yn nodi 'pen-blwydd yr hynafiaid' ar y degfed diwrnod o'r trydydd mis lleuad. Mae dylanwad diwylliant Tsieina fel y diwylliannau Cantoneg, Hakka, Hokkien a Hainan yn fwy amlwg yn y gogledd lle mae Bwdhaeth yn rhan annatod o'r diwylliant poblogaidd. Er gwaethaf hyn, ceir Chinatowns yn y de, fel yn Chợ Lớn, lle mae llawer o Tsieineaid wedi priodi â Kinh ac yn toddi i'w plith. Yn rhannau canolog a deheuol Fietnam, gwelir olion diwylliant Champa a Khmer yng ngweddillion adfeilion, arteffactau ac hefyd o fewn eu poblogaeth, fel olynydd y diwylliant Sa Huỳnh hynafol. Yn ystod y canrifoedd diwethaf, mae diwylliannau'r Gorllewin wedi dod yn boblogaidd ymhlith y cenedlaethau ifanc.
Canolbwynt traddodiadol diwylliant Fietnam yn seiliedig ar y ddynoliaeth (nhân nghĩa) a chynghanedd rhwng pobl (hòa) lle mae gwerthoedd teuluol a chymunedol yn uchel eu parch. Ceir yma nifer o symbolau diwylliannol allweddol, fel y ddraig Fietnamaidd sy'n deillio o ddelweddau crocodeil a neidr. Darlunir tad cenedlaethol Fietnam, sef Lạc Long Quân fel draig sanctaidd. Yr aderyn sanctaidd yw'r lạc sy'n cynrychioli mam genedlaethol Fietnam Âu Cơ. Ymhlith y delweddau amlwg eraill sydd hefyd yn cael eu parchu y mae'r crwban, y byfflo a'r ceffyl (fel Rhiannon y Celtiaid). Cred llawer o Fietnamiaid hefyd yn y goruwchnaturiol a'r ysbrydegaeth lle gall melltith neu ddewiniaeth ddod â salwch neu ei achosi trwy beidio â chadw at foeseg grefyddol. Gellir cyflogi ymarferwyr meddygol traddodiadol, a mathau eraill o bobl ysbrydol ac arferion crefyddol i drin claf. Yn yr oes fodern, mae cyfryngau a rhaglenni diwylliannol a reolir gan y llywodraeth wedi dylanwadu'n ddwfn ar fywyd diwylliannol Fietnam. Am ddegawdau lawer, cafodd dylanwadau diwylliannol tramor, yn enwedig y rhai o darddiad Gorllewinol, eu gwahardd. Ond ers y diwygiad diweddar, mae Fietnam wedi gweld mwy o gysylltiad â De-ddwyrain Asia, Dwyrain Asia yn ogystal â diwylliant a chyfryngau'r Gorllewin.
Bwyd
alt=Photographs of a phở noodle dish, a chè thái fruit dessert, a chả giò spring roll and a bánh mì sandwich|de|bawd| Rhai o'r bwyd Fietnameg nodedig, cloc o'r top-dde: nwdls phở, pwdin ffrwythau chè thái, chả giò a brechdan bánh mì. Yn draddodiadol, mae bwyd Fietnam wedi'i seilio ar bum "elfen" blas sylfaenol: sbeislyd (metel), sur (pren), chwerw (tân), hallt (dŵr) a melys (daear). Mae cynhwysion cyffredin yn cynnwys saws pysgod, past berdys, saws soi, reis, perlysiau ffres, ffrwythau a llysiau. Defnyddir yn aml: lemonwellt, sinsir, mintys, mintys Fietnam, coriander hir, sinamon Saigon, tsili llygad aderyn, dail leim a basil. Mae coginio traddodiadol o Fietnam yn adnabyddus am ei gynhwysion ffres, y defnydd lleiaf posibl o olew a dibyniaeth ar berlysiau a llysiau; fe'i hystyrir yn un o'r bwydydd iachaf ledled y byd. Roedd y defnydd o gigoedd fel porc, cig eidion a chyw iâr yn gymharol gyfyngedig yn y gorffennol. Yn hytrach, defnyddiwyd pysgod dŵr croyw, cramenogion (yn enwedig crancod) a'r molwsg. Mae saws pysgod, saws soi, saws gorgimwch a leims ymhlith y prif gynhwysion. Mae gan Fietnam ddiwylliant bwyd stryd cryf, gyda 40 o seigiau poblogaidd i'w cael yn gyffredin ledled y wlad, llawer o seigiau Fietnamaidd nodedig fel gỏi cuốn (rholyn salad), cuhn gwynh (rholyn nwdls reis), bún riêu (cawl vermicelli reis) a nwdls phở yn y gogledd - bwyd a gyflwynwyd i ganol a de Fietnam gan ymfudwyr o'r gogledd.
Mae bwydydd lleol yn y gogledd yn aml yn llai sbeislyd na seigiau deheuol, gan fod hinsawdd oerach y gogledd yn cyfyngu ar gynhyrchu sbeis, a defnyddir pupur du yn aml yn lle tsili i gynhyrchu blasau sbeislyd. Gweinir diodydd Fietnamaidd yn y de hefyd yn oer, gyda chiwbiau iâ, yn enwedig yn ystod y tymhorau poeth; mewn cyferbyniad, yn y gogledd mae'n well dewis diodydd poeth mewn hinsawdd oerach. Mae rhai enghreifftiau o ddiodydd Fietnam yn cynnwys cà phê đá (coffi rhew Fietnamaidd), cà phê trứng (coffi wy), chanh muối (sudd leim wedi'i biclo wedi'i halltu), cơm rượu (gwin reis glutinous), nước mía (sudd siwgrcan) a sen sen (Te lotws Fietnam).
Nacida Para Ganar
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Vicente Villanueva yw Nacida Para Ganar a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Victoria Abril.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Vicente Villanueva ar 1 Ionawr 1970 yn Valencia.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Vicente Villanueva nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Neeku Naaku Dash Dash
Ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Teja yw Neeku Naaku Dash Dash a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Prince Cecil. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Teja ar 22 Chwefror 1966 yn Chennai. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1985 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Teja nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rheolaeth
Diffinnir rheolaeth fel "y grefft o sicrhau fod gwaith yn cael ei wneud drwy bobl eraill". Mae dirprwyo gwaith felly yn rhan bwysig o sgìl y rheolwr/wraig, ond rhaid hefyd wrth y gallu i arwain, i ysbrydoli, ac i gymell eraill. Mae yna faes eang o ddamcaniaethau ynglŷn ag arweinyddiaeth, cymhelliant sydd yn dod o faes cymdeithaseg a seicoleg yn bennaf. Ffrancwr o'r enw Henri Fayol (1841-1925) oedd y cyntaf i ddechrau gwneud damcaniaeth am reolaeth ac yn ei farn ef pwrpas rheoli yw rhagweld, trefnu, gorchymyn a chydgysylltu, syniadau sy'n dod o faes y gad, gyda llawer o'r termau rheolaeth yn adlewyrchu hynny, termau milwrol megis "strategaeth", gorchymyn, arwain, ac ati.
Hanes rheolaeth
Un o arloeswyr cynharaf y grefft neu'rr wyddor o heoli oedd Frederick Winslow Taylor (1856–1915) a oedd wedi astudio gwaith, amser a symudiadau (time and motion) ddechrau'r ganrif ddiwethaf. Cafodd Taylor ddylanwad mawr ar ddiwydianwyr megis Henry Ford yn y modd yr oedd yn rheoli ei weithwyr. Roedd Taylor yn ei dro wedi derbyn nifer o syniadau Adam Smith yn ei lyfr The Wealth of Nations ynglŷn â rhaniad llafur wrth weithgynhyrchu. Datblygodd Taylor y syniad o raniad llafur gan gredu fod un ffordd iawn i wneud pobl dim.
Gelwir damcaniaethau Taylor yn ddamcaniaethau "clasurol rheoli" neu reoli gwyddonol. Datblygodd yr wyddor o reoli ymhellach gan Elton Mayo yn y 1930au pan gynhaliodd astudiaeth gymdeithasol yng ngwaith "Hawthorne" yr Western Eletric Company yn Cicero ger Chicago. Darganfu Mayo yn ystod ei astudiaeth fod pobl yn ymateb yn gadarnhaol pan fyddant yn cael sylw gan reolwyr. Damcaniaeth Elton Mayo yw bod gweithwyr ddim yn gweithio yn hollol fecanyddol fel y credai Taylor ond yn hytrach yn ymateb i'r grŵp maent yn gweithio ynddo a hefyd i sylw rheolwyr. Felly mae Mayo yn argymell gweithio mewn tîm neu grŵp dan arweiniad rheolwyr sydd yn cymryd sylw o'u hanghenion.
Mr. Brooks
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Bruce A. Evans yw Mr. Brooks a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Oregon. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Bruce A. Evans a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ramin Djawadi. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Rheolaeth
Y presennol
Yn ddiweddar mae pobl megis Tom Peters yn ei lyfr Thriving on Chaos yn dweud fod yn rhaid i reolwyr fod yn barod i dderbyn newid parhaus yn y gwaith. Mae son am newid i wella pethau yn gallu ymddangos fel beirniadaeth o berfformiad ac arferion y gorffennol. Mae newid hefyd yn cael ei weld fel trafferth ychwanegol oherwydd mae’n golygu newid hen arferion gweithio. Mae newid yn creu ofnau dwfn am allu'r unigolyn i ddysgu sgiliau newydd, ac ofnau am golli'r hyn sydd ganddynt nawr, boed yn statws neu hyd yn oed swydd.
Mr. Brooks
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kevin Costner, Jason Lewis, Demi Moore, Michael Cole, William Hurt, Marg Helgenberger, Danielle Panabaker, Lindsay Crouse, Reiko Aylesworth, Dane Cook, Matt Schulze, Ruben Santiago-Hudson, Phillip DeVona, Traci Dinwiddie, Aisha Hinds a Jamie McShane. Mae'r ffilm Mr. Brooks yn 121 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Rheolaeth
Y presennol
Felly rhaid i’r rheolwr wrth egluro’r rheswm am newid geisio tawelu ofnau pobl drwy sicrhau y bydd y newid, os yn bosib, o fudd iddynt. Dylid ceisio dangos fod y newid yn adeiladu ar y gorffennol yn hytrach na rywbeth hollol newydd. Dylid sicrhau fod hyfforddiant addas ar gael os oes angen sgiliau newydd i gyflawni’r newid.
Mr. Brooks
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. John Lindley oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Miklos Wright sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Rheolaeth
Y presennol
Mae gwrthwynebiad i newid yn gallu bodoli oherwydd:
Y camau tuag at newid effeithlon yw: Mae syniadau Tom Peters yn cael ei galw yn "ddamcaniaeth rheoli sefyllfaol", sef un o'r damcaniaethau diweddaraf am reoli.
Mr. Brooks
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bruce A. Evans nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Y Pandy
Pentref yng nghymuned Crucornau, Sir Fynwy, Cymru, yw Y Pandy (hefyd Pandy). Fe'i lleolir yng ngogledd-orllewin y sir, 5 milltir i'r gogledd o'r Fenni ar yr A465, bron ar y ffin â Swydd Henffordd, Gorllewin Canolbarth Lloegr.
Y pentrefi agosaf yw Llanfihangel Crucornau i'r de, Cwm-iou i'r gorllewin, Yr Hencastell i'r gogledd, a Llangatwg Lingoed i'r dwyrain.
250px|bawd|dim|Capel Methodus y Pandy
Enwogion
Ganwyd y nofelydd adnabyddus Raymond Williams (1921-1988) yn Y Pandy.
Three Weeks
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Perry N. Vekroff yw Three Weeks a gyhoeddwyd yn 1914. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Perry N Vekroff ar 3 Mehefin 1880 yn Shumen a bu farw yn Hollywood ar 6 Mehefin 1993. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Perry N. Vekroff nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Carn Aosda
Mae Càrn Aosda yn gopa mynydd a geir ar y daith o Pitlochry i Braemar a Blairgowrie yn Ucheldir yr Alban, 12.5 km i'r de o dref Braemar yn Swydd Aberdeen;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Munro, Murdo a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 20 Tachwedd 2009.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Los Pobres Van Al Cielo
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1951. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Streetcar Named Desire sy’n ffilm am berthynas pobl a’i gilydd ac, yn serennu Marlon Brando, gan y cyfarwyddwr ffilm Elia Kazan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Gabriel Figueroa oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Carlos Savage sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jaimec ar 4 Tachwedd 1901 yn Barcelona a bu farw yn Ninas Mecsico ar 1 Rhagfyr 1962.
Two Small Bodies
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Scott B and Beth B yw Two Small Bodies a gyhoeddwyd yn 1993. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a'r Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Swans.
Los Pobres Van Al Cielo
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jaimec nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kuffs
Ffilm gomedi llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Bruce A. Evans yw Kuffs a gyhoeddwyd yn 1992. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Kuffs ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn San Francisco ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Harold Faltermeyer.
Two Small Bodies
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Suzy Amis Cameron a Fred Ward. Mae'r ffilm Two Small Bodies yn 85 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1993. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Jurassic Park a gyfarwyddwyd gan Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Phil Parmet oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Scott B and Beth B nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Young Man With Ideas
Ffilm drama-gomedi am lys barn a'r gyfraith gan y cyfarwyddwr Mitchell Leisen yw Young Man With Ideas a gyhoeddwyd yn 1952. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ben Barzman a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan David Rose.
Kuffs
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Milla Jovovich, Christian Slater, Tony Goldwyn, Scott Williamson, Bruce Boxleitner, Mary Ellen Trainor, Leon Rippy, Troy Evans a Lu Leonard. Mae'r ffilm Kuffs (ffilm o 1992) yn 93 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Young Man With Ideas
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1952. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Singin' in the Rain sy’n ffilm fiwsical gan y cyfarwyddwyr ffilm Stanley Donen a Gene Kelly. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Joseph Ruttenberg oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Mitchell Leisen ar 6 Hydref 1898 ym Menominee, Michigan a bu farw yn Woodland Hills ar 29 Ebrill 2019. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1920 ac mae ganddo o leiaf 15 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Mitchell Leisen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kuffs
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1992. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Reservoir Dogs sef ffilm noir am ladrad gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Thomas Del Ruth oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Stephen Semel sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bruce A. Evans nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Y Creunant
Pentref a chymuned ym mwrdeisdref sirol Castell-nedd Port Talbot, Cymru, yw Y Creunant (Saesneg: Crynant). Saif yng Nghwm Dulais tua 7 milltir i'r gogledd-ddwyrain o dref Castell Nedd ac i'r de o bentref Blaendulais, ar y briffordd A4109.
Mae Afon Dulais yn llifo heibio iddo, gyda Mynydd Marchywel i'r gorllewin, Hirfynydd i'r dwyrain a Mynydd y Drum i'r gogledd.
250px|dim|bawd|Amgueddfa Lo Cefn Coed
Roedd Treforgan ar un adeg yn bentref ar wahan, ond erbyn hyn mae'n rhan o'r Creunant. Ardal lofaol oedd hon; agorwyd y lofa gyntaf, Maes Mawr, yn 1874. Roedd glofa Cefn Coed yn nodedig fel y lofa glo carreg ddyfnaf yn y byd ar un adeg. Mae Amgueddfa Glofa Cefn Coed ar safle hen lofa Blaenant, oedd yn estyniad o lofa Cefn Coed.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Vittorio Emanuele III, brenin yr Eidal
Vittorio Emanuele III (11 Tachwedd 1869 – 28 Rhagfyr 1947) oedd brenin yr Eidal o 29 Gorffennaf 1900 nes iddo ymwrthod â'r orsedd ar 9 Mai 1946. Yn ystod ei deyrnasiad o bron i 46 mlynedd, a ddechreuodd ar ôl llofruddiaeth ei dad Umberto I, cymerodd Teyrnas yr Eidal ran mewn dau ryfel byd, a daeth Benito Mussolini a'r Ffasgwyr i rym. Fe ildiodd ei orsedd ym 1946 o blaid ei fab Umberto II, ac aeth i alltud i Alexandria, yr Aifft, lle bu farw'r flwyddyn ganlynol.
Trol
250px|bawd|chwith|Trol (llun gan [[John Bauer)]] Yn llên gwerin Llychlyn mae'r trol (Norwyeg jutul, Saesneg troll) yn gawr brawychus sy'n byw mewn ogof neu gastell diarffodd. Fel rheol mae'n gwarchod trysor. Mae'n rhodio'r fforestydd a'r rhosdiroedd yn y nos am fod pelydrau'r haul yn ei droi'n garreg. Weithiau mae'n dal teithwyr ac yn eu bwyta.
Mae'r trol yn perthyn i ddosbarth o greaduriaid arallfydol a elwir underjordiske-folk ("y bobl sydd dan y ddaear").
Yn y traddodiad llên gwerin diweddarach mae'r trol yn colli rhai o'i agweddau mwyaf cyntefig ac yn cael ei bortreadu fel corrach o ddyn, gwyllt ei olwg, sy'n byw mewn ogof neu yn y mynyddoedd ac sy'n grefftwr medrus.
Bjørg Lødøen
Arlunydd benywaidd o Norwy oedd Bjørg Lødøen (7 Rhagfyr 1931 - 5 Mawrth 2009).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Norwy.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Iltrentasette
Ffilm am berson yw Iltrentasette a gyhoeddwyd yn 2005. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Piera Degli Esposti a Giuseppe Giacobazzi. Mae'r ffilm Iltrentasette (ffilm o 2005) yn 56 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Antonio Veracini oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mesur Dysgu a Sgiliau (Cymru) 2009
Y drydedd fesur deddfwriaethol a basiwyd gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru yw Mesur Dysgu a Sgiliau (Cymru) 2009 (Saesneg: Learning and Skills (Wales) Measure 2009). Fe'i basiwyd gan y Cynulliad ar 17 Mawrth 2009 a daeth i rym ar 13 Mai 2009 pan derbyniodd sêl bendith y Frenhines.
Cyflwynwyd y mesur gan y Dirprwy Weinidog dros Sgiliau John Griffiths AC.
Gareth Evans
Cyfarwyddwr, sgriptiwr ffilm, golygydd ffilm a choreograffydd acsiwn Cymreig yw Gareth Huw Evans (ganwyd 1980).
Trefeglwys
Pentref bychan a chymuned ym Mhowys, Cymru, yw Trefeglwys. Saif yn ardal Maldwyn ar lan ogleddol afon Trannon, un o ledneintiau afon Hafren, yn y bryniau tua 4 milltir i'r gogledd o Lanidloes, 9 milltir i'r gorllewin o'r Drenewydd, ar y ffordd rhwng Llanidloes a Chaersŵs.
Gareth Evans
Mae'n fwyaf adnabyddus am ddod a'r grefft ymladd pencak silat i sinema byd drwy ei ffilmiau Merantau, The Raid, a The Raid 2.
Trefeglwys
Yn yr Oesoedd Canol Diweddar roedd Trefeglwys, yng nghwmwd Arwystli Is Coed, yn enwog am y Grog anghyffredin, sef delw o'r Iesu wedi ei rwymo, yn yr eglwys. Fe'i symudwyd yno rywbryd yn y cyfnod hwnnw o eglwys Y Drenewydd. Ceir o leiaf ddwy gerdd i'r Grog hon yng ngwaith Beirdd yr Uchelwyr, un ohonynt gan Siôn Ceri a'r llall yn gywydd gan fardd anhysbys a dadogir ar Siôn Cent.
Gareth Evans
Bywyd cynnar
Ganwyd a magwyd Evans yn Hirwaun, Cwm Cynon. Graddiodd oBrifysgol Morgannwg (nawr yn Brifysgol De Cymru) gyda M.A. mewn sgriptio ffilm, ac roedd yn gwneud bywoliaeth drwy roi cymorth i bobl ddysgu Cymraeg ar y Rhyngrwyd.
Trefeglwys
bawd|dim|Bwthyn bach to gwellt yn Nhrefeglwys tua 1885, gyda theulu'r Ashton
Gareth Evans
Gyrfa
Ar ôl cyfarwyddo ffilm cyllid bach o'r enw Footsteps, cyflogwyd Evans fel cyfarwyddwr llawrydd ar gyfer rhaglen ddogfen am y grefft ymladd Indonesaidd pencak silat. Cafodd ei hudo gan y grefft, a darganfu y crefftwr ymladd Indonesaidd Iko Uwais, oedd yn gweithio fel dosbarthwr i gwmni ffonau. Fe roddodd Evans ran i Uwais yn ei ffilm Merantau, a ryddhawyd yn 2009 a ddaeth yn llwyddiant cwlt. Roedd yn cynllunio i greu ffilm acsiwn mwy o faint ond lleihaodd y cyllid cynhyrchu a chreodd y ffilm acsiwn The Raid: Redemption (2011). Ar ôl llwyddiant The Raid, fe wnaeth y ffilm acsiwn mwy ddatblygu i fod yn sail i'w olynydd, The Raid 2: Berandal (2014).
Trefeglwys
Mae plwyf Trefeglwys yn cynnwys "trefi" Bodaioch, Maestrefgomer, Esgeirieth a Dolgwden.
He Who Chases After The Wind
Ffilm ddrama yw He Who Chases After The Wind a gyhoeddwyd yn 1988. Fe'i cynhyrchwyd yn Hong Cong.
Thrimby
Pentref yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Thrimby. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Little Strickland yn awdurdod unedol Westmorland a Furness.
He Who Chases After The Wind
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Hard sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Trefeglwys
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Gareth Evans
Gyrfa
Ers Ionawr 2015, mae Evans wedi dechrau gwaith cyn-gynhyrchu ar ffilm gangster o'r enw Blister yn ôl ei gyfrif Twitter.
Bywyd personol
Mae Evans yn 6'7" (2.01m) o daldra. Mae'n byw yn Jakarta gyda'i wraig, Maya, a'u merch Sophie.
Gwobrau
Yn Nhachwedd 2011, enillodd The Raid: Redemption wobr "Midnight Madness" yng Ngŵyl Ffilm Ryngwladol Toronto.
Roberta, Georgia
Dinas yn, yn nhalaith Georgia, yw .
Cog-gigydd tinwyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cog-gigydd tinwyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cog-gigyddion tinwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Coracina leucopygia; yr enw Saesneg arno yw White-rumped cuckoo shrike. Mae'n perthyn i deulu'r Cog-Gigyddion (Lladin: Campephagidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Roberta, Georgia
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Roberta, gan gynnwys:
Cog-gigydd tinwyn
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. leucopygia, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r cog-gigydd tinwyn yn perthyn i deulu'r Cog-Gigyddion (Lladin: Campephagidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Agnès Acker
Manylion personol
Ganed Agnès Acker yn 1940 yn Sentheim. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Marchog y Lleng Anrhydeddus, Cadlywydd Urdd Ffrengig Palmwydd Academig a Gwobr Paul Doistau-Émile Blutet am Wybodaeth Wyddonol.
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Ned Thomas
Beirniad a golygydd Cymreig yw Ned Thomas, sef Edward Morley Thomas (ganed 11 Mehefin 1936 yn Little Lever, Swydd Gaerhirfryn, Lloegr). Symudodd i Gymru yn 1968 a daeth yn lladmerydd adnabyddus dros yr iaith Gymraeg a hawliau Cymru fel gwlad.
Bywyd a gwaith
Roedd rhieni Ned Thomas yn Gymry Cymraeg. Ansefydlog bu ei lencyndod, a threuliodd amser mewn sawl rhan o Loegr, ar gyfandir Ewrop ac yng nghanolbarth Cymru. Ar ôl graddio yng Ngholeg Newydd, Rhydychen, gweithiodd i'r Times yn Llundain ac fel golygydd cylchgrawn Rwsieg y llysgenhadaeth Brydeinig ym Moscow. Bu hefyd yn ddarlithydd ym mhrifsgolion Moscow a Salamanca, Sbaen.