cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pwynt y Gril
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Michael Hammon oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Jörg Hauschild sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Crug Llanharan
Crug crwn a godwyd gan bobl Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crug Llanharan, yng nghymuned Llanharan, Rhondda Cynon Taf;. Mae'r crug hwn yn hynod o uchel: 3.4 metr, a'i ddiamedr ar ei fwyaf yn 19m.
Pwynt y Gril
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andreas Dresen ar 16 Awst 1963 yn Gera. Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul> Derbyniodd ei addysg yn Konrad Wolf Film University of Babelsberg.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andreas Dresen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Crug Llanharan
Cofrestrwyd y crug hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: GM280. Ceir bron i 400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb.
Codwyd crugiau crynion yn gyntaf tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd Oes yr Efydd (tua 600 C.C.) gyda'r mwyafrif ohonyn nhw'n cael eu codi rhwng 2400 - 1500 C.C.
Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu:
Gwennol benwinau
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Gwennol benwinau (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: gwenoliaid penwinau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Alopochelidon fucata; yr enw Saesneg arno yw Tawny-headed swallow. Mae'n perthyn i deulu'r Gwenoliaid (Lladin: Hirundinidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. fucata, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r gwennol benwinau yn perthyn i deulu'r Gwenoliaid (Lladin: Hirundinidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Las Locuras Del Profesor
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Palito Ortega yw Las Locuras Del Profesor a gyhoeddwyd yn 1979. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Víctor Sueiro a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Palito Ortega.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Carlos Monzón, Carlos Balá, Tino Pascali, Raúl Rossi, Max Berliner, Mónica Jouvet, Nené Malbrán, Vicente La Russa, Javier Portales, Marcelo Chimento, Rodolfo Onetto, Luis Corradi, Palito Ortega, Héctor Gance, Andrés Redondo, Joaquín Piñón, Coco Fossati a Norberto Draghi. Mae'r ffilm Las Locuras Del Profesor yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Jorge Garate sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Palito Ortega nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
William Nichol
Safai unwaith gofeb o garreg tywod coch iddo, yn y man y lladdwyd yn Hwlffordd.
O Barc Nest
Cyfrol o gerddi gan T. James Jones yw O Barc Nest. Cyhoeddiadau Barddas a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1997. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Botwm Crys yn cadw lle
Rhos Dirion
Mae Rhos Dirion yn gopa mynydd a geir yn y Mynydd Du rhwng Llanymddyfri a Threfynwy;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 691 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Is-Hewitt a Nuttall. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 713 metr (2339 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 28 Hydref 2001.
Dinah Sheridan
Actores Seisnig oedd Dinah Sheridan (17 Medi 1920 – 25 Tachwedd 2012).
Cafodd ei eni fel Dinah Nadyejda Ginsburg yn Llundain.
The Ninth Guest
Ffilm drosedd sy'n llawn dirgelwch gan y cyfarwyddwr Roy William Neill yw The Ninth Guest a gyhoeddwyd yn 1934. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn New Orleans. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Donald Cook. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Thin Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Benjamin H. Kline oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Gene Milford sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Roy William Neill ar 4 Medi 1887 yn Iwerddon a bu farw yn Llundain ar 17 Ebrill 1933. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1917 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Roy William Neill nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Phillip Hughes
Cricedwr prawf ac undydd, a chwaraewr rygbi Awstralaidd oedd Phillip Joel Hughes (30 Tachwedd 1988 – 27 Tachwedd 2014). Bu'n chwarae mewn gemau prawf dros Awstralia o 2010 hyd at ei farwolaeth cynamserol a ddigwyddodd o ganlyniad iddo gael ei daro yn ei wddf gan bêl ar y 25ain o Dachwedd. Ar ddiwrnod ei farwolaeth cafwyd nifer o deyrngedau gan gynnwys Michael Clarke capten Tîm Criced Awstralia a chan y Prif Weinidog Tony Abbott.
Hughes oedd y cricedwr cyntaf erioed i sgorio cant rhediad ddwywaith o'r bron; gwnaeth hynny yn Durban yn 2009 yn erbyn De Affrica.
Fe'i ganwyd ym Macksville, De Cymru Newydd, yn fab i ffermwr ac roedd ei fam yn Eidales.
Avventura a Capri
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Giuseppe Lipartiti yw Avventura a Capri a gyhoeddwyd yn 1958. Fe'i cynhyrchwyd gan Adamo Grilli yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Capri. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Alfredo Giannetti a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Piero Piccioni.
Phillip Hughes
Roedd hefyd yn aelod o dîm Caerwrangon, yn drydydd yn y rhestr fatio, a gyda chyfartaledd o 35 rhediad mewn gemau dosbarth cyntaf a 100 mewn gemau T20 ac 83 mewn criced ODI.
Avventura a Capri
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alessandra Panaro, Maurizio Arena, Leopoldo Trieste, Andrea Aureli, Marco Tulli, Nino Taranto, Clara Bindi, Carlo Taranto, Paolo Stoppa, Gianni Rizzo, Walter Santesso, Yvonne Monlaur, Angela Luce, Giò Stajano a Xenia Valderi. Mae'r ffilm Avventura a Capri yn 87 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1958. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Vertigo sy’n ffilm drosedd a dirgelwch Americanaidd gan Alfred Hitchcock. Václav Vích oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Giuseppe Lipartiti nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lwc Lwcus yn Dychwelyd
Ffilm gomedi yw Lwc Lwcus yn Dychwelyd a gyhoeddwyd yn 2015. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd The Return of Lucky Luck ac fe'i cynhyrchwyd yn Iran. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Perseg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Siavash Kheirabi, Fathali Oveisi, Ghodratollah Izadi, Arash Soleimani ac Adel Shojaei.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 4100 o ffilmiau Perseg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rawlins White
Merthyr Protestannaidd a losgwyd wrth y stanc yng Nghaerdydd yn ystod y Gwrthddiwygiad o dan Mari Tudur oedd Rawlins White.
bawd|Portrait of burning of Rawlins White, Martyr (4673894) |alt=|chwith
Aderyn hirewin bronfelyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Aderyn hirewin bronfelyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar hirewin bronfelyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Hemimacronyx chloris; yr enw Saesneg arno yw Yellow-breasted pipit. Mae'n perthyn i deulu'r Siglennod (Lladin: Motacillidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn H. chloris, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Teulu
Mae'r aderyn hirewin bronfelyn yn perthyn i deulu'r Siglennod (Lladin: Motacillidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Teml
Yn y Rhufain hynafol, roedd y templum yn fangre cysegredig a sefydlwyd gan offeiriad neu augur fel cartref i dduw neu dduwiau. Ond mae'r cysyniad o deml fel y cyfryw yn hŷn o lawer na chyfnod y Rhufeiniaid ac yn tarddu o'r cyfnod cynhanesyddol. Gellir ystyrired adeiladau megalithig fel Côr y Cewri yn demlau, er enghraifft. Yn yr Henfyd codwyd nifer fawr o demlau i wahanol dduwiau, e.e. yn yr Hen Aifft, Groeg yr Henfyd a Carthago; ymhlith yr enghreifftiau enwocaf mai'r Pantheon yn Rhufain a'r Parthenon yn Athen. Ceir temlau mewn sawl crefydd arall, e.e. Bwdhiaeth a Hindŵaeth. Er y gellid ystyried eglwysi, mosgiau a synagogau yn demlau, fel arfer nid yw Cristnogion, Mwslemiaid ac Iddewon yn cyfeirio atynt felly.
Temlau Groeg-Rufeinig
Er ein bod yn arfer galw adeiladau crefyddol Groegaidd yn gyffredinol yn "demlau", byddai'r addolwyr cyfoes yn cyfeirio at adeilad o'r fath fel temenos, neu fangre cysegredig. Roedd cysegredigrwydd y man yn bwysicach nag unrhyw adeilad a safai yno. Yn aml byddai llannerch sanctaidd gerllaw gydag allor awyr agored ar gyfer aberthau. Weithiau codwyd cysegrfan syml — y naos — i gysgodi cerflun duw neu dduwies ac efallai adeilad o'i gwmpas i'w amddiffyn. Erbyn y 6g CC roedd yr adeilad hwnnw yn troi'n gynyddol fwy cymhleth a datblygodd y deml Roegaidd glasurol sydd mor adnabyddus erbyn heddiw. Cafodd pensaernïaeth y temlau hyn ddylanwad mawr ar demlau eraill yn yr Henfyd, yn arbenig yn Rhufain.
Yn y Rhufain Hynafol, byddai'r augur proffesiynol yn mynd trwy ddefodau i sicrhau fod lleoliad y deml (templum) yn iawn, yn cynnwys gwylio hedfan adar. Fel rheol wynebai temlau Rhufeinig tua'r dwyrain a chyfeiriad y wawr, ond ceir ambell eithriad pwysig, e.e. y Pantheon yn Rhufain sy'n wynebu tua'r gogledd. Dim ond duwiau cydnabyddedig y pantheon Rhufeinig oedd yn cael eu haddoli mewn templum; yr enw am adeilad cyffelyb ar gyfer duwiau estron oedd fanum.
Cristnogaeth
Anaml y defnyddir y gair 'teml' gan Gristnogion i ddisgrifio eu lleoedd addoliad am fod y Duw Cristnogol yn fod hollbresennol ac felly nid yw'n cael ei gynnwys gan adeilad. Dewisodd y Cristnogion cynnar osgoi'r gair Lladin templum oherywdd ei gysylltiadau "paganaidd". Y prif dermau Cristogol traddodiadol am leoedd addoli yw: basilica, eglwys ac eglwys gadeiriol (gweler hefyd capel). Fodd bynnag, yn yr Eglwys Uniongred Ddwyreiniol defnyddir y gair teml yn aml, e.e. Teml Sant Sava yn Beograd, Serbia. Yn Ffrainc a rhai gwledydd eraill, o gyfnod Yr Oleuedigaeth ymlaen, mae rhai enwadau Protestannaidd yn defnyddio'r term "teml" er mwyn gwahaniaethu rhwng eglwysi Protestannaidd ac eglwysi Catholig. Mae Eglwys y Seintiau Diweddar neu'r Mormoniaid yn arfer galw ei lleoedd addoliad yn demlau hefyd.
Alberto Dines
Newyddiadurwr Brasilaidd yw Alberto Dines (ganwyd 19 Chwefror 1932; m. 22 Mai 2018).
Ganwyd Dines yn Rio de Janeiro, mae'n un o'r newyddiadurwyr mwyaf uchel ei barch ym Mrasil, ac fy gyhoeddod bapurau newyddion Brasilaidd pwysig megis Jornal do Brasil. Derbyniodd wobr Maria Moors Cabot ym 1970. Ym mis Hydref 2007 derbyniodd Wobr Cofio'r Holocost Awstria. Mae Dines yn cyflwyno'r rhaglen deledu Observatório da Imprensa ar TV Brasil ac mae'n cynnal y wefan nodedig o'r un enw.
Inter alios partes
Term Lladin yw inter alios partes sy'n golygu "rhwng partïon eraill". Defnyddir mewn cyd-destun cyfreithiol i grynhoi rhestr o'r partïon sydd dan sylw.
Star Wars: SC 38 – Reimagined
Ffilm gan y ffans yw Star Wars: Sc 38 – Reimagined a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Death Star. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy lawrlwytho digidol.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Crugiau Llanhari
Crug crwn a godwyd gan bobl Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crugiau Llanhari (hefyd: Gwinllan Naboth), yng nghymuned Llanhari, Rhondda Cynon Taf;. Mae'n mesur 23m mewn diamedr ac mae'n un fetr o ran uchder.
Cofrestrwyd y crug hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: GM346. Ceir bron i 400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb.
Codwyd crugiau crynion yn gyntaf tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd Oes yr Efydd (tua 600 C.C.) gyda'r mwyafrif ohonyn nhw'n cael eu codi rhwng 2400 - 1500 C.C.
Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu:
Saves the Day
Grŵp emo yw Saves the Day. Sefydlwyd y band yn Princeton, New Jersey yn 1997. Mae Saves the Day wedi cyhoeddi cerddoriaeth ar label recordio Equal Vision Records.
Dolen allanol
Gwefan swyddogol
Tango'r Nadolig
Ffilm ddrama a ddisgrifir hefyd fel ffilm Nadoligaidd yw Tango'r Nadolig a gyhoeddwyd yn 2011. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd To tango ton Hristougennon ac fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Groeg. Lleolwyd y stori yn Evros Regional Unit. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Groeg a hynny gan Yannis Xanthoulis.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Yannis Stankoglou, Yannis Bezos, Vicky Papadopoulou, Antinoos Albanis ac Eleni Kokkidou.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 800 o ffilmiau Groeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gene Pitney
Ganwyd yn Hartford, Connecticut yn yr Unol Daleithiau. Bu farw yn ngwesty'r Hilton Caerdydd ar ôl perfformio mewn cyngerdd y noson cynt yn Neuadd Dewi Sant.
Caneuon
Dydw i ddim yn cael pob caneuon 'ma.
Goodbye Again
Ffilm ddrama rhamantus gan y cyfarwyddwr Anatole Litvak yw Goodbye Again a gyhoeddwyd yn 1961. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a Ffrainc. Lleolwyd y stori ym Mharis ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Samuel A. Taylor a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Georges Auric. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Françoise Sagan, Ingrid Bergman, Uta Taeger, Yul Brynner, Yves Montand, Anthony Perkins, Maurice Druon, Michèle Mercier, Diahann Carroll, Marcel Achard, Jean-Pierre Cassel, Sacha Distel, Lee Patrick, Jessie Royce Landis, Jackie Lane, Peter Bull, Dominique Zardi, Pierre Dux, Yves-Marie Maurin, Georges Sellier, Germaine Delbat, Henri Attal, Hélène Tossy, Jean-Loup Philippe, Jean Hébey, Jean Ozenne, Jeanne Provost, Michel Garland, Paul Bonifas, Raymond Gérôme, David Horne, Jean Michaud ac André Randall. Mae'r ffilm Goodbye Again yn 115 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1961. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Breakfast at Tiffany's sy’n glasur o ffilm, yn gomedi rhamantus gan Blake Edwards ac yn addasiad o lyfr o’r un enw. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Armand Henri Julien Thirard oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Bert Bates sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Aimez-vous Brahms?, sef gwaith ysgrifenedig gan yr awdur Françoise Sagan a gyhoeddwyd yn 1959.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anatole Litvak ar 10 Mai 1902 yn Kyiv a bu farw yn Neuilly-sur-Seine ar 5 Hydref 2015. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1930 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
The Shoot 'Em Up Kid
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Hoot Gibson yw The Shoot 'Em Up Kid a gyhoeddwyd yn 1926. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan William Berke.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1926. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The General sef ffilm gomedi fud gan Buster Keaton a Clyde Bruckman.
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hoot Gibson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ellen Corby
Actores yn The Waltons a The Wonderful Life oedd Ellen Corby (3 Mehefin 1911 – 14 Ebrill 1999).
Fe'i ganwyd yn Racine, Wisconsin, ond cafodd ei magu yn Philadelphia, Pennsylvania.
Roedd hi'n briod â Francis Corby o 1934 hyd 1944.
Other Men's Women
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr William A. Wellman yw Other Men's Women a gyhoeddwyd yn 1931. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Maude Fulton a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ernö Rapée.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mary Astor, Regis Toomey a Grant Withers. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Eyyvah Eyvah 2
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Özge Borak, Ata Demirer a Demet Akbağ.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,660 o ffilmiau Tyrceg wedi gweld golau dydd. Gökhan Atılmış oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hakan Algül nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bava Nachadu
Ffilm trac sain gan y cyfarwyddwr K. S. Ravikumar yw Bava Nachadu a gyhoeddwyd yn 2001. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Reema Sen, Akkineni Nagarjuna a Simran.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2001. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Beautiful Mind sef ffilm fywgraffyddol gan Ron Howard. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd. Shyam K. Naidu oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Other Men's Women
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William A Wellman ar 29 Chwefror 1896 yn Brookline, Massachusetts a bu farw yn Los Angeles ar 3 Rhagfyr 2003. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1919 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William A. Wellman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
SAT1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn SAT1 yw SAT1 a elwir hefyd yn Spermidine/spermine N1-acetyltransferase 1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom X dynol, band Xp22.11.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn SAT1.
Tovarich
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Anatole Litvak yw Tovarich a gyhoeddwyd yn 1937. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Tovarich ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori ym Mharis. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Casey Robinson a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Max Steiner.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Fritz Feld, Charles Boyer, Claudette Colbert, Basil Rathbone, Anita Louise, Victor Kilian, Isabel Jeans, Montagu Love, Leo White, Melville Cooper, Doris Lloyd, Gregory Gaye, Heather Thatcher a Morris Carnovsky. Mae'r ffilm Tovarich (ffilm o 1937) yn 98 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anatole Litvak ar 10 Mai 1902 yn Kyiv a bu farw yn Neuilly-sur-Seine ar 5 Hydref 2015. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1930 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anatole Litvak nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llysiau gwlithog porffor
Planhigion blodeuol â dwy had-ddeilen (neu 'Deugotyledon') yw Llysiau gwlithog porffor sy'n enw lluosog. Mae'n perthyn i'r teulu Aizoaceae yn y genws Disphyma. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Disphyma crassifolium a'r enw Saesneg yw Purple dewplant. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys y 'Chwyslys Porffor'.
Cynefin gwreiddiol 96% o'r teulu hwn o blanhigion yw gwledydd de Affrica. Mae'n blanhigyn ymledol, suddlon sy'n tyfu i uchder o hyd at 30 cm. Yn wahanol i'r llysiau gwlithog eraill, mae'r dail yn gwrm (mewn croes-dorriad). Ceir blodau pinc arno, fioled neu weithiau borffor.
Ipso facto
Term Lladin yw ipso facto sy'n golygu "trwy'r ffaith ei hun".
Radúz a Mahulena
Ffilm ddrama a elwir hefyd yn ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr Petr Weigl yw Radúz a Mahulena a gyhoeddwyd yn 1970. Fe'i cynhyrchwyd yn Tsiecoslofacia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieceg a hynny gan Julius Zeyer.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jiří Adamíra, Magdaléna Vášáryová, Otakar Brousek, Sr., Jan Tříska, Václav Mareš, Vladimír Menšík, Jaroslava Adamová, Jaroslava Obermaierová, Petr Svojtka, Dana Medřická, Vladimír Ráž, Miroslav Kůra, Naďa Urbánková, Richard Záhorský, Marie Popelková a.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1970. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Patton sef ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr ffilm Franklin J. Schaffner. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,350 o ffilmiau Tsieceg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Karel Kohout sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Petr Weigl ar 16 Mawrth 1939 yn Brno.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Petr Weigl nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dines
Cyfenw Seisnig yw Dines a allgyfeirio at sawl person:
Hefyd:
Mynydd Llangatwg
Mae Mynydd Llangatwg yn un o fynyddoedd y Mynydd Du, rhwng Llanymddyfri a Threfynwy; ac o fewn ffiniau Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog. Uchder cymharol, neu 'amlygrwydd' y copa (a elwir yn 'Twr Pen-cyrn') yw 498 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf. I'r gogledd, yn nyffryn Afon Wysg ceir pentref Llangatwg, a roddodd ei enw i'r mynydd, pentref a enwys ar ôl Sant Catwg, a elwir hefyd yn Catwg Ddoeth. Ymhlith y mapiau ar gyfer y lleoliad hwn mae Landranger 161 ac Explorer 13S.
Dewey yw Mynydd Llangatwg. Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 529 metr (1736 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 10 Mawrth 2007. chwith|bawd|Hen waith cloddio ger Pen Cyrn.
Llwyfandir, neui wastatir yw'r mynydd, gyda dau brif gopa: y naill, sef Hen Dŷ Aderyn (yn y gorllewin), yn 530 metr ar gyfeiriad gris OS SO171157, a'r llall, sef Twr Pen-cyrn (yn y dwyrain), yn 529 m, lle ceir piler triongli (trig-point). Ceir pwll bychan o ddŵr o'r enw Pwll Gwy-rhoc ar ochr gogleddol y gwastadedd, a phwll ychydig yn llai tua dau gant metr i ffwrdd tua'r gorllewin. I'r gorllewin, dros y B4560, mae'r mynydd yn uno gyda Mynydd Llangynidr.
Mae creigiau'r mynydd yn perthyn i'r gorgyfnod Paleosöig.
Matilda Smith
Roedd Matilda Smith (1854 – 1926) yn fotanegydd nodedig a aned yn y Deyrnas Unedig.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Fordham, Essex
Pentref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr ydy Fordham. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Colchester.
Sommer in Berlin
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Andreas Dresen yw Sommer in Berlin a gyhoeddwyd yn 2005. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Sommer vorm Balkon ac fe'i cynhyrchwyd gan Stefan Arndt a Peter Rommel yn yr Almaen; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: X-Filme Creative Pool, Rommel Film. Lleolwyd y stori yng Berlin ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Wolfgang Kohlhaase a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Pascal Comelade. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Nadja Uhl, Inka Friedrich, Vincent Redetzki ac Andreas Schmidt. Mae'r ffilm Sommer in Berlin yn 110 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Andreas Höfer oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Jörg Hauschild sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andreas Dresen ar 16 Awst 1963 yn Gera. Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul> Derbyniodd ei addysg yn Konrad Wolf Film University of Babelsberg.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andreas Dresen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Marcelino Pan y Vino
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Ladislao Vajda yw Marcelino Pan y Vino a gyhoeddwyd yn 1955. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Lleolwyd y stori yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan José María Sánchez-Silva a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Pablo Sorozábal. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Pablito Calvo, Fernando Rey, José Nieto, Rufino Inglés, Rafael Rivelles, Carmen Carbonell, Antonio Vico Camarer, Isabel de Pomés, Rafael Luis Calvo, Josefina Serratosa, José Marco Davó, Rosita Valero a José Prada. Mae'r ffilm Marcelino Pan y Vino yn 87 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1955. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rebel Without a Cause sy’n ffilm glasoed gan y cyfarwyddwr ffilm oedd Nicholas Ray. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Heinrich Gärtner oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Julio Peña sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ladislao Vajda nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Akira Kurosawa: Mae'n Hyfryd Creu
Ffilm ddogfen yw Akira Kurosawa: Mae'n Hyfryd Creu a gyhoeddwyd yn 2002. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd 黒澤明～創ると云う事は素晴らしい ac fe'i cynhyrchwyd yn Japan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Japaneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Akira Kurosawa, Hisashi Inoue, Isuzu Yamada, Yoshio Tsuchiya, Bokuzen Hidari ac Eijirō Tōno.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf 5,600 o ffilmiau Japaneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Wallander – Afrikanen
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Stephan Apelgren yw Wallander – Afrikanen a gyhoeddwyd yn 2005. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Lars Lundström. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Krister Henriksson.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Piotr Mokrosiński oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stephan Apelgren ar 12 Tachwedd 1954 yn Bwrdeistref Gislaved.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Stephan Apelgren nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Petra Höcker
Arlunydd benywaidd o'r Almaen yw Petra Höcker (g. 1966).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn yr Almaen.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Ipso jure
Term Lladin yw ipso jure sy'n golygu "trwy hawl cyfraith". Defnyddir mewn cyd-destun cyfreithiol i gyfeirio at ganlyniadau i weithred y gyfraith.
Y Gwin a Cherddi Eraill
Disgrifiad byr
Casgliad o 38 o gerddi a baledi'r bardd Isaac Daniel Hooson (1880-1948) a ddisgrifiwyd fel 'Cyfaill i blant Cymru'. Cynhwysir cerddi megis 'Y Gwin' a 'Glas y Dorlan', 'Yr Hen Lofa' a 'Seimon, Mab Jona', 'Y Pabi Coch', 'Y Geni' a 'Y Doethion', 'Y Band Undyn' a 'Y Bwgan Brain'.
Botwm Crys yn cadw lle
Jovian
bawd|300px|Delwedd yr ymerawdwr Jovian ar ddarn arian.
Flavius Claudius Iovianus (332 – 17 Chwefror 364), mwy adnabyddus fel Jovian, oedd ymerawdwr Rhufain rhwng 26 Mehefin 363 a'i farwolaeth.
Ganed Jovian yn Singidunum yn Pannonia, yn fab i un o swyddogion yr ymerawdwr Cystennin II. Ymunodd a'r fyddin a daeth yn gadfridog. Aeth gyda'r ymerawdwr Julian ar ei ymgyrch yn erbyn y Persiaid dan Sapor II. Pan fu farw Julian o glwyf a dderbyniodd mewn ysgarmes yn erbyn y Persiaid, dewisodd y fyddin Jovian fel ymerawdwr.
Gwnaeth Jovian gytundeb heddwch a'r Persiaid, gan gytuno i ildio iddynt y pum talaith Rufeinig i'r dwyrain o Afon Tigris oedd wedi eu concro gan Diocletian yn 298, a chaniatau i'r Persiaid feddiannu caerau Nisibis, Castra Maurorum a Singara. Bu raid i'r Rhufeiniaid gytuno i ildio eu dylanwad yn Armenia hefyd, a bu raid i frenin Armenia, Arshak II, gytuno i beidio cymryd rhan mewn unrhyw anghydfod rhwng Rhufain a Phersia yn y dyfodol, a hefyd ildio rhan o'i deyrnas i Sapor II.
Ystyriai'r Rhufeiniaid y cytundeb yma yn warth, a gwnaeth Jovian yn amhoblogaidd. Wedi cyrraedd Antiochia penderfynodd fynd ymlaen ar ei union i Gaergystennin i geisio cryfhau ei safle. Yn wahanol i Julian, oedd wedi ceisio hyrwyddo paganiaeth, roedd Jovian yn Gristion, a sicrhaodd fod deddfau Julian yn erbyn yr eglwys yn cael ei diddymu a bod Athanasius yn cael dychwelyd i'w esgobaeth.
Bu farw Jovian ar 17 Chwefror 364 ar ôl teyrnasiad o ddim ond 8 mis. Cafwyd ef yn farw yn ei wely yn ei babell yn Dadastana, hanner ffordd rhwng Ancira a Nicea. Nid oes sicrwydd am achos ei farwolaeth.
City For Conquest
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Anatole Litvak yw City For Conquest a gyhoeddwyd yn 1940. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Dinas Efrog Newydd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan John Wexley a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Max Steiner.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw George Tobias, Elia Kazan, Frank McHugh, Anthony Quinn, James Cagney, Joyce Compton, Ann Sheridan, Arthur Kennedy, Donald Crisp, Blanche Yurka, Victor Kilian, Frank Faylen, Lee Patrick, Charles Lane, Bob Steele, Ward Bond, Frank Wilcox, Frank Craven, Jerome Cowan, Thurston Hall, Wade Boteler, William Marshall, Lee Phelps, Edward Gargan, Joseph Crehan, Margaret Hayes a Murray Alper. Mae'r ffilm City For Conquest yn 104 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1940. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Abe Lincoln in Illinois sef ffilm Americanaidd am fywyd a gwaith Abraham Lincoln, gan John Cromwell. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. James Wong Howe oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan William Holmes sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anatole Litvak ar 10 Mai 1902 yn Kyiv a bu farw yn Neuilly-sur-Seine ar 5 Hydref 2015. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1930 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anatole Litvak nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Roy Noble
Darlledwr radio a theledu Cymraeg a Saesneg yw Roy Noble OBE, DL, O.St.J (ganwyd 8 Tachwedd 1942).
Bywgraffiad
Ganwyd Noble yn 1942 ym Mrynaman, Sir Gâr, yn unig fab i lôwr, Ivor Noble, a'i wraig Sadie. Magwyd ym Mrynaman, ac ar ôl pasio ei arholiad Wedi 11 mynychodd Ysgol Dyffryn Aman lle roedd ei gyd-ddisgyblion yn cynnwys Vernon Pugh a John Cale.
Byd addysg
Fe symudodd o Rydaman i Gaerdydd er mwyn gwneud ymarfer dysgu. Yna fe aeth yn athro yn Lloegr cyn dychwelyd i Gymru.
Fe ddaeth yn Brifathro ar ysgol Thomas Stephens ym Mhontneddfechan ac yna Ysgol Gynradd Llangatwg yng Nghrucywel.
Darlledu
Yn ddiweddarach fe ddechreuodd weithio yn rhan amser i BBC Radio Wales gan gyflwyno eitem Letters from Aberdare ar y rhaglen foreol. Yn 1985 fe adawodd fyd addysg gan gymryd swydd llawn amser gyda'r BBC. Fe gyflwynodd rhaglen ddyddiol ar BBC Radio Wales gan ennill gwobr Sony yn 1999. Yn 2012 fe adawodd y rhaglen ddyddiol a fe gychwynodd rhaglen wythnosol ar fore Sul ar yr un gorsaf.
Roedd yn un o gyflwynwyr rheolaidd y rhaglen ddyddiol Heno ar S4C o 1994 hyd at 2001.
Bywyd personol
Mae'n byw gyda'i wraig Elaine ym mhentre Llwydcoed ger Aberdâr yng Nghwm Cynon. Mae gan y cwpl un mab, Richard.
Melysor talcenllwyd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Melysor talcenllwyd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: melysorion talcenllwyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Pycnopygius cinereus; yr enw Saesneg arno yw Grey-fronted honeyeater. Mae'n perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. cinereus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Awstralia.
Teulu
Mae'r melysor talcenllwyd yn perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Via Veneto
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Giuseppe Lipartiti yw Via Veneto a gyhoeddwyd yn 1964. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Michèle Mercier, Maurizio Arena, Claudio Gora, Leopoldo Trieste, Margaret Lee, Gérard Blain, Špela Rozin, Frank Wolff, Cristina Gaioni, Donatella Turri, Umberto D'Orsi, Franca Polesello ac Ingrid Schoeller.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1964. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Dr. Strangelove sef ffilm gomedi ddu sy’n dychanu'r Rhyfel Oer a’r gwrthdaro niwclear rhwng yr Undeb Sofietaidd a'r Unol Daleithiau. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Giuseppe Lipartiti ar 1 Ionawr 2000 yn Torremaggiore.
Coridor Pwylaidd
Roedd Coridor Pwylaidd (weithiau Coridor Gdansk neu Coridor Danzig (Almaeneg: Polnischer Korridor; Pwyleg: Korytarz gdański) yn llain o diriogaeth a sefydlwyd ar ôl y Rhyfel Byd Cyntaf yn sgîl Chytundeb Versailles ar 28 Mehefin 1919. Rhoddodd i wladwriaeth newydd Gwlad Pwyl, a sefydlwyd ar 3 Tachwedd 1918, fynediad i'r Môr Baltig er mwyn i'r wladwriaeth newydd allu gweithredu'n economaidd heb fod yn hollol ddibynnol ar yr Almaen. Roedd yr ardal fach, ond roedd porthladd bwysig Gdansk bresennol ("Danzig" wrth ei henw Almaeneg a mwyaf cyffredin i'r byd tu hwnt i Wlad Pwyl hyd nes diwedd yr Ail Ryfel Byd) a sba glan-môr boblogaidd, Sopot. Roedd y llain a'r porthladd yn gwahanu prif gorff tiriogaeth yr Almaen oddi wrth talaith Almaeneg Dwyrain Prwsia. Daliau i Ddwyrain Prwsia fod yn rhan o'r wladwriaeth Almaeneg - Gweriniaeth Weimar ac yna, wedi 1933, yr Almaen o dan y Natsïaid hyd nes 1945. Daeth Danzig a'r Coridor Pwylaidd yn bynciau trafod llosg trwy gydol yr 1920au ac yn enwedig yr 1930au.
Cyfansoddiad ethnig
Efallai mae'r cyfrifiad data gynharaf ar weithuriad ethnig Gorllewi Prwsia (gan gynnwys llawer o'r ardal a ddaeth, maes o law, i gynnwys Coridor Pwylaidd, yw'r un o 1819. Rhoddodd Karl Andree, "Polen: in geographischer, geschichtlicher und culturhistorischer Hinsicht" (Leipzig 1831), gyfanswm poblogaeth Gorllewin Prwsia fel 700,000 preswylydd - gan gynnwys 50% Pwyliaid (350,000), 47% Almaenwyr (330,000) a 3% Iddewon (20,000).
Mae data o 19g a dechrau'r 20g yn dangos y newidiadau canlyno o'r pedward sir "graidd" yn yr hyn a ddaeth yn y Coridor Pwylaidd; (Puck, Wejherowo - ar arfordir Môr y Baltig - a Kartuzy,, Kościerzyna - rhwng talaith Pomerania (1815–1945) (Provinz Pommern) a Dinas Rydd Danzig. Roedd Map siroedd Puck (77.4%), Wejherowo (54.9%), Kartuzy (77.3%) a Kościerzyna (64.5%) Pwyliaid ethnig (yn cynnwys Cashwbiaid) ar ddiwedd yr Ryfel Byd Cyntaf, yn ôl map Pwyleg a gynoeddwyd yn 1919 yn Warsaw.
Cyd-destun
Roedd tiriogaeth y Coridor wedi cynnwys amrywiaeth o boblogaeth Bwylaidd ac Almaeneg, gydag, yn fras, dinas Danzig yn Almaenig, ond gweddill y 'Coridor' yn fwy Pwyleg. O ganlyniad roedd beirniaid llym i'r term "coridor" o du nifer o Bwyliaid. Dywedodd Weinidog Tramor Gwlad Pwyl, Józef Beck, mewn araith ar 5 Mai 1939 yn Sejm (senedd Gwlad Pwyl): "Rwy'n mynnu y dylid defnyddio'r term Voivodina Pomerania. Mae'r gair "coridor" yn syniad artiffisial, gan fod y tir hwn wedi bod yn Bwylaidd ers canrifoedd, gyda chanran fach o ymsefydlwyr o'r Almaen ". Byddai Pwyliaid yn cyfeirio'n gyffredin at y rhanbarth fel Pomorze Gdańskie ("Pomerania Gdańsk, Pomerelia") neu yn syml Pomorze ("Pomerania"), neu fel województwo pomorskie ("Voivodeniad Pomerania"), sef enw gweinyddol y rhanbarth.
Cyflwyno i Wlad Pwyl
Wrth i'r Rhyfel Byd Cyntaf fynd yn ei flaen cafwyd lobïo o du'r Pwyliaid dros angenreidiolrwydd Gwlad Pwyl annibynnol i gael mynediad i Fôr y Baltig fel na fyddai'n hollol ddibynnol ar yr Almaen. Lobïwyd a ymladdwyd dros i Orllewin Prwsia neu cyfran ohoni i fod yn rhan o'r wladwriaeth Bwylaidd newydd. Heb borthladd ei hun, byddai annibyniaeth Gwlad Pwyl yn rith. Roedd oddeutu 60.5% o fewnforion masnachol Gwlad Pwyl a 55.1% o'i hallforion yn mynd drwy'r Coridor. Nododd yr adroddiad Comisiwyn y Pwyliaid a gyflwynwyd i Uwch Gyngor y Cynghreiriaid (Prydain a Ffrainc gan fwyaf):
Derbyniodd Prydain ddadl graidd y Pwyliaid ac enillodd y wladwriaeth newydd allanfa i'r môr.
Datganwyd dinas Gdansk yn ffurfiol yn “Ddinas Rydd Danzig ” o dan reolaeth Cynghrair y Cenhedloedd, ond roedd hi o dan reolaeth Gwlad Pwyl yn ymarferol. Serch y rheolaeth Pwyleg, Almaenwyr oedd yn byw yn Danzig yn bennaf, ac yng nghyfrifiad 1910 Almaenwyr oedd 42% o boblogaeth y Coridor. Bu'n rhaid i'r Gwlad Pwyl adael Danzig ar 6 Mawrth 1932 ac ymdopi gyda dim ond porthladd tref Gdynia gyfagos fel eu hunig borthladd. Erbyn 1938, roedd 77.7% o allforion Gwlad Pwyl yn gadael inau drwy Gdańsk (31.6%) neu borthladd newydd Gdynia (46.1%)
Wedi'r Ail Ryfel Byd
Ar ddiwedd yr Ail Ryfel Byd o dan bwysau Stalin bu'n rhaid i Wlad Pwyl ildio peth o diriogaeth Dwyrain Prwsia gyda rhan ohono'n dod yn rhan integral o'r Undeb Sofietaidd (a bellach Ffederasiwn Rwsia fel Kaliningrad). Collodd Gwlad Pwyl llawer o'i tiroedd dwyreiniol i'r Undeb Sofietaidd, (rhannau gorllewinnol Iwcrain a Belarws annibynnol gyfoes) ond bu i'r Pwyliaid ennill y cyfan o Silesia a rhan orllewinnol Prwsia ar draul yr Almaen, a daeth yr hyn oedd yn Goridor Danzig yn rhan anatod o'r Gwlad Pwyl newydd. Mewn gwirionedd, symudodd ffiniau cyfan Gwlad Pwyl i gyd rhyw 200 km i'r gorllewin gan ddily, yn fras, ffiniau naturiol yr afonydd Oder a'r Neisse - ''Llinell Oder-Neisse.
Aderyn hirewin Sharpe
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Aderyn hirewin Sharpe (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar hirewin Sharpe) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Hemimacronyx sharpei; yr enw Saesneg arno yw Sharpe’s longclaw. Mae'n perthyn i deulu'r Siglennod (Lladin: Motacillidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn H. sharpei, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r aderyn hirewin Sharpe yn perthyn i deulu'r Siglennod (Lladin: Motacillidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Taro Tant
Cyfrol o ysgrifau gan Huw Williams yw Taro Tant: Detholiad o Ysgrifau ac Erthyglau. Gwasg Gee a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1994. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Detholiad o ysgrifau byrion ac erthyglau yn ymwneud ag amryfal agweddau ar emynyddiaeth a cherddoriaeth yng Nghymru.
Botwm Crys yn cadw lle
Vi et armis
Term Lladin yw vi et armis sy'n golygu "trwy rym ac arfau".
Gammel Kærlighed Ruster Ikke
Ffilm fud (heb sain) yw Gammel Kærlighed Ruster Ikke a gyhoeddwyd yn 1909. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Axel Boesen, Petrine Sonne, Ella la Cour, Otto Lagoni, Rigmor Jerichau ac Ellen Kornbeck.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1909. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Corner in Wheat sef ffilm gan y Cymro D. W. Griffith.
Bysedd y cŵn
Planhigyn blodeuol sy'n gynhenid yn y rhan fwyaf o Ewrop yw Bysedd y cŵn (hefyd: Ffïon, 'Bys coch', 'Gwniadur Mair', 'Menyg ellyllod' neu'r 'Gleci goch' (Lladin: Digitalis purpurea).
Mae iddo gorsen dal, gyda chylch o ddail o amgylch y bôn. Fel rheol, dwy flynedd yw hyd oes Bysedd y cŵn. Mae'r dail tua 10-35 cm ac mae ganddyn nhw goesau hirion, a thoreth o flew mân ar eu gwaelodion. Gan amlaf mae'r blodau'n borffor golau neu'n binc, gyda'u pennau i lawr, a smotiau ar y tu fewn, ond mae rhai melyn a gwyn i'w cael hefyd.
Ecoleg
Yn y gwyllt mae'r llysieuyn hwn yn un o'r planhigion cyntaf i ymsefydlu ar ôl dinoethi pridd cleiog, ar ôl codi pridd suntur i'r wyneb neu ar ôl chwistrellu rhedyn i'w lladd. Mae'n amlwg iawn am gyfnod byr ar ôl amlygu pridd mwynaidd sur.
bawd|chwith|Pwtyn bysedd cŵn: un sy'n llwyr ddibynnol ar y ffion
Serch ei natur gwenwynig mae nifer o greaduriaid yn cael rhan o'u maeth, os nad y cyfan ohono, o'r planhigyn. Un sydd yn gwbl ddibynnol arno yw'r pwtyn bysedd cŵn.
Dyma restr (anghyflawn) o wyfynod Cymru sydd yn ddibynnol (D), rhannol ddibynnol (R) neu'n bwyta'n anfynych (A) rannau o blanhigion bysedd y cŵn:
Ffenoleg
Yn ôl cofnodion Tywyddiadur Llên Natur mae bysedd y cŵn yn dechrau dod i'w blodau yn ail hanner mis Mai ac yn cyrraedd eu hanterth ynghanol Mehefin. Erbyn diwedd Gorffennaf nid ydynt ond coesynnau o godau had ac ambell flodyn yn crogi'n flêr ar ei frig.
Mae coesynnau blodau bysedd y cŵn yn fesur bras o ddatblygiad y tymor - po fwyaf o godau had a pho leied o flodau i fyny'r goes, po belled ymlaen fo'r tymor. Bu'r hadau ar 29 Mehefin 2011 yng Nghoedydd Aber (Abergwyngregyn) yn cyrraedd tua hanner ffordd i fyny'r goes. Dim ond rhyw dwffyn o flodau ar flaen y goes oedd ar ôl ar fysedd cŵn pentref Titchwell (Norfolk) yr wythnos gynt. Roedd cnwd bysedd cochion 2011 yn ardal Aber yn arbennig
Cynefin
Mae Ellis yn disgrifio ei gynefin yng Nghymru fel twyni tywod, tir ymylol, gwrychoedd a drysni, glaswelltir, rhosdir a chors, gwlyptiroedd, chwareli, muriau a hwynebau craig, tir gwastraff, rheilffyrdd a choedlannau. Roedd yn bresennol ymhob un ond 6 sgwâr 10 km.
Enwau
Mae'n debyg mai bysedd y cŵn yw un o'r planhigion sydd â'r mwyaf o enwau o unrhyw blanhigyn, rhwng y gwahanol ieithoedd, yn y fflora Brydeinig. Dyma rai enwau Cymraeg: bys coch, bysedd cochion, bysedd y cŵn, catrish y cŵn, menyg ellyllon, gwniadur Mair, dail crachod (y dail yn unig), ffiol y ffridd, ffion y ffridd, Clatsh y Cŵn, Cleci Coch, Dail ffion, Dail llwynog, Dail bysedd cochion, Dail crach, Ffiol y ffridd, Ffion ffrith, Ffuon cochaf, Llwyn y tewlaeth, Maneg y forwyn.
Bathwyd Digitalis, yn yr enw gwyddonol Digitalis purpurea gan Leanard Fuchs yn De Historia Stirpium 1542, gan efelychu enwau Almaeneg.
Enw Lladin Digitalis purpurea: bathwyd digitalis gan Leonard Fuchs yn De Historia Stirpium, 1542, yn efelychu enwau Almaeneg, sef Fingerhut o digitus "bys".
Enwau eraill (detholiad byr) Cymraeg : Bys coch, Bysedd cochion, Bysedd y can, Clay (neu: Catrish) y cŵn, Menyg ellyllon, Gwniadur Mair, Dail crachod (y planhigyn neu'r dail yn unig), Ffiol y ffridd, (Dail) Ffion y ffridd.
Saesneg : Foxglove a channoedd o enwau tafodieithol yn cynnwys Dog's fingers 'bysedd y cwn'
Blodyn samon yw enw pysgotwyr “samon” Caernarfon ar fysedd cŵn, oherwydd ei fod yn goch fel eog mae’n debyg.
Llydaweg: Brulu, (Herbarum vemaculi, Franch Duros).
Gwyddeleg: Canol: Sian (Geiriadur Prifysgol Cymru o dan y gair 'ffion') Ffrangeg : Doigtier, Gant de Bergere, Gants de Notre Dame 'Menyg Mair' (Les Plantes et les Medicaments L. Girre).
Dosbarthiad tafodieithol yr enwau Cymraeg
Mae tudalen o The Linguistic Geography of Wales 1972  yn rhoi dosbarthiad daearyddol yr enwau tafodieithol. Cafwyd gwybodaeth diweddarach ym 1987 wrth i Gymdeithas Edward Llwyd fynd ati i holi pobl ar faes Eisteddfod Porthmadog.
Bone Dry
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lance Henriksen, Luke Goss, Tom Lister a Jr..
Bysedd y cŵn
Dosbarthiad tafodieithol yr enwau Cymraeg
Gwerth ei nodi yw'r gwahaniaeth sylweddol rhwng y ddwy astudiaeth. Cyflawnwyd y gwaith cynharach yn y '50au a'r 60au a phryd hynny gwelwyd bod yr enw 'Bysedd y cŵn' bron yn gyfyngedig i'r gogledd o linell yn cysylltu Dolgellau a'r Drenewydd. 'Bysedd cochon' oedd yn fwyaf cyffredin i'r gogledd o'r linell honno.
Bone Dry
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Twr y Fan Foel
Mae Twr y Fan Foel yn gopa mynydd a geir ym Mannau Brycheiniog rhwng Llanymddyfri a Threfynwy;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Eyyvah Eyvah 3
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Hakan Algül yw Eyyvah Eyvah 3 a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Nhwrci. Lleolwyd y stori yn Twrci a chafodd ei ffilmio yn Çanakkale. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tyrceg a hynny gan Ata Demirer. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Özge Borak, Ata Demirer a Demet Akbağ.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,660 o ffilmiau Tyrceg wedi gweld golau dydd. Gökhan Atılmış oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hakan Algül nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Twr y Fan Foel
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghyd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 802 metr (2631 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 8 Mehefin 2009.