cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Poker Faces
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry A Pollard ar 23 Ionawr 1879 yn Republic County a bu farw yn Pasadena ar 28 Mawrth 2011. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry A. Pollard nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
A' Chralaig
Mae A'Chralaig neu A'Chralaig yn gopa mynydd a geir ar y daith o Glen Affric i Glen Moriston yn Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd enfawr ar y copa. Y fam-fynydd yw Carn Eige. Fe'i leolir i'r gogledd o Loch Cluanie. Dyma fynydd uchaf Glen Shiel.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Munro, Murdo a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
Colwell, Northumberland
Pentref yn Northumberland, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Colwell.
Jeremy Hunt
Gallai Jeremy Hunt gyfeirio at:
Coeliccia exoleta
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
O dan y Môr a'i Donnau
Disgrifiad byr
Cyflwyniad darluniadol i fywyd o dan y môr, yn cynnwys gwybodaeth am blanhigion a chreaduriaid lliwgar. 50 ffotograff lliw. Mae fersiwn Saesneg, The Shallow Seas of Wales, ar gael.
Another Nice Mess
Ffilm am berson gan y cyfarwyddwr Bob Einstein yw Another Nice Mess a gyhoeddwyd yn 1972. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Bob Einstein.
O dan y Môr a'i Donnau
Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle
Another Nice Mess
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Rich Little a Herb Voland.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bob Einstein ar 20 Tachwedd 1942 yn Los Angeles a bu farw yn Indian Wells ar 22 Mawrth 1982. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1967 ac mae ganddo o leiaf 58 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bob Einstein nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Reckless Age
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Harry A. Pollard yw The Reckless Age a gyhoeddwyd yn 1924. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Rex Taylor.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Henry A. Barrows, Reginald Denny, John Steppling, May Wallace, W. E. Lawrence, Fred Malatesta, Frederick Vroom, Tom McGuire a William Austin. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1924. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Nibelungen sef ffilm ffantasi Almaenig mewn dwy ran, gan Fritz Lang.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry A Pollard ar 23 Ionawr 1879 yn Republic County a bu farw yn Pasadena ar 28 Mawrth 2011. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry A. Pollard nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Y Gymanwlad
Cymdeithas o wledydd a gwladwriaethau annibynnol yw'r Gymanwlad. Y Deyrnas Unedig a'i chyn wladfeydd sy'n ffurfio mwyafrif llethol aelodau'r Gymanwlad. Ail dydd Iau mis Mawrth yw Dydd y Gymanwlad.
Mae brenhines y DU yn ben gwladwriaeth mewn nifer o aelod-wladwriaethau, sef yn Nheyrnasoedd y Gymanwlad. Mae mwyafrif aelodau y Gymanwlad yn weriniaethau neu yn deyrnasau. Ond mae pob un ohonynt yn cydnabod y Elisabeth II fel pen y Gymanwlad. canol|900px
Hanes ac aelodaeth
Olynydd yr Ymerodraeth Brydeinig yw'r Gymanwlad. Dechrau ffurfiol y Gymanwlad oedd y Cynadleddau Imperialaidd tua diwedd y 1920au, sef cynadleddau o Brif Weinindogion Prydain a'i (chyn)wladfeydd. Yn y cynadleddau hyn fe gydnabyddwyd annibyniaeth gwladfeydd a oedd yn rheoli eu hunain. Fe gydnabyddwyd perthynas gyfartal gwledydd y Gymanwlad yn fffurfiol yn Statud Westminster ym 1931.
Wedi'r ail ryfel byd roedd yr Ymerodraeth Brydeinig yn datgymalu o dipyn i beth. Roedd nifer cynyddol y cyn wladfeydd yn ennill eu hannibyniaeth yn rhannol oherwydd twf mudiadu dros annibyniaeth (fel ag yn yr India o dan ddylanwad Mohandas Gandhi) ac yn rhannol oherwydd bod llywodraeth Prydain o dan straen cyllidol wedi'r Ail Ryfel Byd. Fe ymunodd pob gwladfa flaenorol heblaw am ambell wlad tebyg i Myanmar (a elwir yn awr yn Myanmar; 1948) a De Iemen (1967). Bu Iwerddon yn aelod hefyd, ond gadawodd wedi iddi droi yn weriniaeth ym 1949. Ar hyn o bryd mae tua 30% o boblogaeth y byd yn drigolion y Gymanwlad.
Gall pa wlad bynnag sy'n cydnabod amcanion y Gymanwlad ymuno, ond fel arfer mae'n rhaid bod cysylltiad cyfansoddiadol rhwng yr aelod â'r DU neu unrhwy aelod arall y Gymanwlad. Gan hynny, mae rhai gwledydd y Môr Tawel yn aelodau yn sgil eu cyn rwymau ag Awstralia. Mae Namibia yn aelod oherwydd iddi gael ei rheoli gan De Affrica o 1920 hyd at 1990, sef blwyddyn ei hannibyniaeth. Ymunodd Camerŵn ym 1995 serch nad ond rhan fechan o'r wlad oedd wedi ei weinyddu gan Brydain. Yn eithriad nad oedd i osod cynsail cafodd Mosambic ymuno er nad oedd eriod wedi ei reoli gan Brydain nag unrhyw aelod arall y Gymanwlad.
Gwaharddwyd aelodaeth Ffiji a Phacistan am amser o achos cwymp eu llwyodraeth democrataidd a sefydliad llywodraeth milwrol. Gwaharddwyd De Affrica yn ystod adeg Apartheid ac ni ailgydiodd yn ei haelodaeth hyd at 1994. Gwaharddwyd Nigeria rhwng 1995 a 1999 a Simbabwe ers 2002 oherwydd problemau polisiau Robert Mugabe.
Strwythr ac amcanion
Mae cynhadledd yr aelod-wladwriaethau yn digwydd bob yn ail flwyddyn. Er bod hynny yn gyfle i bobl o wledydd cyfoethog a gwledydd tlawd siarad a phenderfynu gyda'i gilydd, bu y berthynas rhwng Prydain a gwledydd Affrica yn oeri ers problemau Rhodesia, yn y 1970au, ac apartheid yn Ne Affrica, yn y 1980au. O ganlyniad, bu aelodau yn cryfhau eu perthynas â gwledydd eraill ac yn sgil hynny lleihaodd nerth gwleidyddol ac economaidd y Gymanwlad.
Heddiw, hybu cydweithrediad rhwng gwledydd, cryfhau iawnderau dynol a democratiaeth yw gwaith pennaf y Gymanwlad.
Cwmbrân
Tref ym Mwrdeisdref Sirol Torfaen, Cymru, yw Cwmbrân.
Y Gymanwlad
Aelodau
(yn nhrefn y cyfandiroedd a blwyddyn eu hymuno)
Cwmbrân
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Cwmbrân boblogaeth o 46,915.
Y Gymanwlad
Aelodau
Ewrop
Cwmbrân
Mae ganddi ddau glwb pêl-droed nodedig, C.P.D. Tref Cwmbrân a Cwmbrân Celtic FC. Mae hefyd yn gartref i Stadiwm Cwmbrân sy'n cynnwys adnodau chwaraeon athletau a champfeydd ac adnoddau harddwch a chymunedol o dan do.
Y Gymanwlad
Aelodau
Gogledd America
De America
Affrica
Asia
Oceania
Aelodau gwaharddedig ar hyn o bryd:
Cyn aelodau:
Glasblåsaren - Ett Liv i Glasets Tjänst
Ffilm ddogfen yw Glasblåsaren - Ett Liv i Glasets Tjänst a gyhoeddwyd yn 2021. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2021. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Spider-Man: No Way Home sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Jon Watts.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Easy Land
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Sanja Živković yw Easy Land a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Coeliccia flavicauda
Mursen yn nheulu'r Platycnemididae yw'r Coeliccia flavicauda sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Coeliccia.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Cooklaw
Pentref yn Northumberland, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Cooklaw.
Son Doong
Mae Son Doong (Fietnameg: Hang Son Doong) yn ogof yn Fietnam, ym Mharc Cenedlaethol Phong Nha-Ke Bang. Mae'n Safle Treftadaeth y Byd ar restr UNESCO. Fe'i lleolir tua 500 km i'r de o Hanoi yn ardaloedd Bố Trạch yn nhalaith Quảng Bình (rhanbarth Bắc Trung Bộ) ar arfordir canolbarth Fietnam. Mae'r ardal yn adnabyddus am ei ogofâu niferus a'i ecoleg unigryw. Cafodd ei darganfod yn 1991 gan ddyn lleol a'i archwilio gan wyddonwyr o gwledydd Prydain rhwng 2005 a 2010.
Rätten Att Älska
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Mimi Pollak yw Rätten Att Älska a gyhoeddwyd yn 1956. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Sölve Cederstrand a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Harry Arnold. Dosbarthwyd y ffilm gan Europafilm.
Beast No More
Ffilm arswyd llawn cyffro yw Beast No More a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Golwg
Y gallu i weld a chanfod yr hyn sy'n ymddangos o fewn golau gweladwy yw golwg neu weithiau gwelediad. Yn draddodiadol, fe'i ystyrir yn un o synhwyrau'r corff.
Afon Gyffin
Afon fechan yn sir Conwy yw Afon Gyffin. Mae'n rhedeg am o gwmpas 4 milltir cyn ymuno ag Afon Conwy. Am ddwy filltir gyntaf ei chwrs fe'i gelwir Afon Henryd.
Beast No More
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho.
Afon Gyffin
Tarddiad yr afon yw ffynnon ger fferm Glyn Isa, tua hanner milltir i'r gogledd-ddwyrain o Ro-wen ar lethrau isaf Tal y Fan (SH 763725). Am y rhan fwyaf o'i chwrs mae'n llifo'n ddioglyd trwy gaeau a dolydd plwyf Henryd i gyfeiriad y gogledd ar gwrs cyfochrog i Afon Conwy. Mae'n mynd heibio i eglwys newydd Llangelynnin ac yn pasio'n agos i bentref Henryd ei hun, ac yna islaw Groesffordd a Hendre i nant gul goediog cyn dod allan ger Gyffin. Ar ddiwedd ei thaith mae'n troi i'r dwyrain ac yn llifo dan hen bont ger Castell Conwy ac yna'n aberu yn yr afon honno yng nghysgod muriau'r castell yn Abergyffin.
Ystyr y gair cyffin yw "ffin" neu "cyd-derfyn" rhwng dau ddarn o dir cyfagos. Yn yr Oesoedd Canol roedd yr afon yng nghyffiniau pentref Gyffin yn dynodi terfyn de-ddwyreiniol darn o dir a berthynai i Abaty Aberconwy a heddiw mae'n dal i ddynodi'r ffin rhwng plwyf Aberconwy (Conwy) a phlwyf Y Gyffin.
250px|bawd|dim|Afon Gyffin ger Gastell Conwy
Rätten Att Älska
Y prif actor yn y ffilm hon yw Stig Järrel. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1956. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Searchers sy’n ffilm bropoganda gwrth-frodorion America gan y cowbois gwyn, gan y cyfarwyddwr ffilm John Ford. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Rune Ericson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Lennart Wallén sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Mimi Pollak ar 9 Ebrill 1903 yn Karlstad church parish a bu farw yn Stockholm ar 1 Ionawr 1962.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Mimi Pollak nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Spaces: The Architecture of Paul Rudolph
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Bob Eisenhardt yw Spaces: The Architecture of Paul Rudolph a gyhoeddwyd yn 1983. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1983. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode VI: Return of the Jedi sef ffilm ffugwyddonol gan y cyfarwyddwr ffilm Richard Marquand, Cymro o Lanishen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bob Eisenhardt nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ynys Dysilio
Mae Ynys Dysilio (Saesneg: Church Island) yn ynys fechan yn Afon Menai, ger Porthaethwy.
Stepaside, Cernyw
Pentref yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Stepaside. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil St Stephen-in-Brannel.
Cymdeithas Owain Cyfeiliog
Cymdeithas lenyddol Wrecsam yw Cymdeithas Owain Cyfeiliog. Mae'r gymdeithas wedi ei henwi ar ôl un o dywysogion Powys. Ysgrifennydd y Gymdeithas yw Aled Lewis Evans, a chynhelir cyfarfodydd yn fisol yng Gwesty'r Belmont, Ffordd Belmont, Wrecsam.
Ynys Dysilio
Enwir yr ynys ar ôl Tysilio Sant (fl. 6g). Yn ôl traddodiad roedd gan y sant gell feudwy ar yr ynys. Saif eglwys ar y safle heddiw.
Mae nifer o enwogion wedi eu claddu yn y fynwent, yn cynnwys yr hanesydd John Edward Lloyd, y pensaer H. Harold Hughes a'r bardd Cynan.
Mae cofeb ryfel restredig gradd II ar yr ynys.
bawd|dim
Dhanusu Raasi Neyargale
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Sanjay Bharathi yw Dhanusu Raasi Neyargale a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Mohamaad Ghibran.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sanjay Bharathi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Desierto Adentro
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Rodrigo Plá yw Desierto Adentro a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dolores Heredia, Martín Zapata, Luis Fernando Peña, Ximena Ayala, Katia Xanat Espino ac Erando González. Mae'r ffilm Desierto Adentro yn 110 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Rodrigo Plá sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rodrigo Plá ar 9 Mehefin 1968 ym Montevideo. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1988 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rodrigo Plá nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sticker, Cernyw
Pentref yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Sticker (Cernyweg: Stekyer). Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil St Mewan.
Brych White
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Brych White (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: brychion White) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Zoothera aurea; yr enw Saesneg arno yw White’s Thrush. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn Z. aurea, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r brych White yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Deintgig
Mae'r deintgig neu cig y dannedd yn cynnwys meinwe fwcosaidd sy'n gorwedd dros yr ên isaf (mandibl) ac asgwrn yr ên uchaf (macsila) y tu fewn i'r geg. Mae iechyd a chlefyd deintgig yn gallu cael effaith ar iechyd cyffredinol yr unigolyn.
Gwyrth Bywyd
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Harry A. Pollard yw Gwyrth Bywyd a gyhoeddwyd yn 1915. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Olga Printzlau.
Deintgig
Lliw
Gan fod lliw y deintgig yn gallu amrywio, mae cysondeb lliw yn bwysicach na'r lliw ei hun. Gall gormodedd o melanin achosi sbotiau neu glytiau tywyll ar y deintgig.
Gwyrth Bywyd
Y prif actor yn y ffilm hon yw Margarita Fischer.
Deintgig
Gwead
Mae gan ddeintgig iach wead cadarn sy'n gwrthsefyll symudiad, ac mae'r gwead ar yr arwyneb yn aml yn arddangos dotweithio arwynebol, tebyg i groen oren. Mae deintgig afiach, ar y llaw arall, yn aml wedi chwyddo ac yn llai gwydn.
Gwyrth Bywyd
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1915. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Birth of a Nation addasiad o ddrama o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Deintgig
Ymateb i gynnwrf
Nid yw deintgig iach yn ymateb i gynnwrf arferol fel brwsio neu chwilota amddanheddol. Bydd deintgig afiach yn gwaedu neu'n diferu'n grawnllyd.
Gwyrth Bywyd
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry A Pollard ar 23 Ionawr 1879 yn Republic County a bu farw yn Pasadena ar 28 Mawrth 2011. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry A. Pollard nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cytundeb Maastricht
Arwyddwyd Cytundeb Maastricht (ei henw iawn yw Cytundeb yr Undeb Ewropeaidd) ym Maastricht gan aelod-wladwriaethau y Cymuned Ewropeaidd ym 1992 i greu yr Undeb Ewropeaidd ar ôl trafodaethau ar gyfer undeb ariannol ac undeb gwleidyddiol.
O ganlyniad i'r cytundeb cyflwynwyd arian sengl yr UE, yr Ewro a strwythur tair colofn yr Undeb: Sylfaen y golofn CFSP yw cydweithrediad gwleidyddiol Ewropeaidd (EPC). Colofn JHA sy'n golygu cydweithrediad ar gyfer atal tor-cyfraith, cyfiawnder troseddol, cyfiawnder sifil, noddfa a mewnfudiad.
Roedd y Gymuned Ewropeaidd yn canolbwyntio ar faterion economaidd a masnachol. Roedd y Comisiwn Ewropeaidd a'r Llys Cyfiawnder Ewrop yn annibynnol o lywodraethau'r aelod-wladwriaethau ac yn nerthol iawn. Etholwyd Senedd Ewrop gan drigolion y Gymuned Ewropeaidd. Roedd llywodraethau'r aelod-gwladwriaethau yn rhannu pŵer ac ers canol y 1980au yn bennaf drwy bleidlais fwyafrifol a thrwy hynny roedd sefydliadau rhyngwladol yn fwy nerthol na llywodraethau cenedlaethol.
Roedd dadl am gyfrifoldebau ar gyfer polisi tramor, milwrol a materion troseddol: roedd rhai eisiau eu trosglwyddo i'r Gymuned Ewropeaidd, ac eraill eisiau i'r llywodraethau cenedlaethol fod yn gyfrifol amdanynt. Fel cyfaddawd cyflwynwyd strwythur tair colofn er mwyn gwahanu'r cyfrifoldebau economaidd a thraddodiadol (megis colofn y Gymuned) i'r materion newydd (sef colofn CFSP a cholofn JHA).
Arwyddwyd Cytundeb Maastricht ar 7 Chwefror, 1992 ym Maastricht yn yr Iseldiroedd, lle bu trafodaethau terfynol ym mis Rhagfyr 1991. Daeth i rym ar 1 Tachwedd, 1993 a cafodd ei diwygio sawl gwaith ers hynny.
Coeliccia flavostriata
Mursen yn nheulu'r Platycnemididae yw'r Coeliccia flavostriata sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Coeliccia.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
The Roadhouse Murder
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr J. Walter Ruben yw The Roadhouse Murder a gyhoeddwyd yn 1932. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Max Steiner.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Dorothy Jordan. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1932. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Tarzan The Ape Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. J. Roy Hunt oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Jack Kitchin sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm J Walter Ruben ar 14 Awst 1899 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Hollywood ar 4 Medi 1942. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1926 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd J. Walter Ruben nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Fighting Chance
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr William Witney yw The Fighting Chance a gyhoeddwyd yn 1955. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Houston Branch.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Rod Cameron. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1955. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rebel Without a Cause sy’n ffilm glasoed gan y cyfarwyddwr ffilm oedd Nicholas Ray. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Bud Thackery oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Witney ar 15 Mai 1915 yn Lawton, Oklahoma a bu farw yn Jackson ar 14 Rhagfyr 1950. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1939 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Witney nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Meddygaeth
Meddygaeth yw'r wyddor iechyd a'r arfer o ofalu am glaf, y diagnosis a'r prognosis, atal salwch, triniaeth, lliniaru poen eu hanaf, eu hafiechyd, a hybu meddygaeth ataliol a iechyd cyffredinol pobl. Mae meddygaeth yn cwmpasu amrywiaeth o arferion gofal iechyd a ddatblygwyd i gynnal ac adfer iechyd trwy atal a thrin salwch. Daw'r canlynol o fewn ei orchwyl: cymhwyso gwyddorau biofeddygol, ymchwil biofeddygol, geneteg, a thechnoleg feddygol i ddiagnosio, trin, ac atal anafiadau a chlefydau. Ceisir gwneud hyn drwy fferyllaeth neu lawdriniaeth, ond hefyd trwy therapi mor amrywiol â seicotherapi, sblintiau a thyniant allanol, dyfeisiau meddygol, bioleg, ac radiotherapi ayb. chwith|bawd|Rhoden Asclepius, symbol traddodiadol meddygaeth.
Bryant, Arkansas
Dinas yn, yn nhalaith Arkansas, yw .
Meddygaeth
Mae meddygaeth wedi cael ei hymarfer ers y cyfnod cynhanesyddol, ac yn ystod y rhan fwyaf ohono roedd yn gelfyddyd a oedd yn aml â chysylltiadau â chredoau crefyddol ac athronyddol y diwylliant lleol. Er enghraifft, byddai'r gŵr hysbys yn defnyddio perlysiau ac yn gweddïo am iachâd, neu byddai athronydd a meddyg hynafol yn gwaedu'r claf heb unrhyw dystiolaeth fod hynny'n ei wella! Yn ystod y canrifoedd diwethaf, ers dyfodiad gwyddoniaeth fodern, mae'r rhan fwyaf o feddyginiaeth wedi dod yn gyfuniad o gelf a gwyddoniaeth (sylfaenol a chymhwysol, o dan ymbarél gwyddoniaeth feddygol). Er bod techneg pwytho ar gyfer pwythau yn gelfyddyd a ddysgir trwy ymarfer, mae'r wybodaeth am yr hyn sy'n digwydd ar y lefel cellog a moleciwlaidd yn y meinweoedd sy'n cael eu pwytho yn deillio o wyddoniaeth.
Oakdale, Louisiana
Dinas yn Allen Parish, yn nhalaith Louisiana, yw .
Meddygaeth
Gelwir ffurfiau hynafol o feddyginiaeth bellach yn feddyginiaeth draddodiadol neu'n feddyginiaeth werin, sy'n parhau i gael ei defnyddio'n gyffredin yn absenoldeb meddygaeth wyddonol, ac felly fe'i gelwir yn feddyginiaeth amgen. Duwies Geltaidd oedd 'Morwyn Llyn y Fan Fach' yn wreiddiol, cyn i'r stori droi'n stori Dylwyth Teg. Yn y chwedl cytunodd llanc lleol, mab gweddw o Flaen Sawdde (ger Llanddeusant) i briodi merch brydferth a godai o'r llyn ar yr amod na fyddai yn ei tharo dair gwaith. Gwnaeth hynny'n hawdd gan mor brydferth oedd y ferch, a buon nhw'n hapus iawn am flynyddoedd gan godi tŷ yn Esgair Llaethdy, ger Myddfai, a magu teulu yno. Roedd gan y ferch wartheg arbennig iawn ac anifeiliad eraill. Ond dros amser fe wnaeth y gŵr daro ei wraig dair gwaith, a bu rhaid iddi fynd yn ôl i'r llyn yn ôl yr addewid gan ddwyn y gwartheg gyda hi. Ond daeth y fam yn ôl o bryd i'w gilydd i helpu a hyfforddi ei meibion, ac yn neilltuol un o'r enw Rhiwallon (mewn rhai fersiynau Rhiwallon yw enw'r llanc sy'n priodi'r ferch hud a lledrith). Ymhen y rhawd aeth Rhiwallon a'r meibion eraill i lys Rhys Gryg o Ddeheubarth lle daethant yn feddygon enwog a adwaenir heddiw fel Meddygon Myddfai. Erys nifer o'i fformiwlau meddygol yn y llawysgrifau.
Bryant, Arkansas
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Bryant, gan gynnwys:
Meddygaeth
Geirdarddiad
Mae'r gair "meddygaeth" yn deillio o'r Lladin medicus, sy'n golygu "meddyg". Mae'n bosib mai gwreiddyn y gair Lladin yw medd.
Oakdale, Louisiana
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Oakdale, gan gynnwys:
Meddygaeth
Ymarfer clinigol
alt=Oil painting of medicine in the age of colonialism|bawd| Y Meddyg gan yr arlunydd Syr Luke Fildes (1891) Mae argaeledd meddygol ac ymarfer clinigol yn amrywio ar draws y byd oherwydd gwahaniaethau rhanbarthol mewn cyfoeth (a'i brinder), diwylliant a thechnoleg. Datblygodd meddygaeth wyddonol fodern yn fawr yn y byd Gorllewinol, ond mewn gwledydd sy'n datblygu fel rhannau o Affrica neu Asia, gall y boblogaeth ddibynnu'n drymach ar feddyginiaeth draddodiadol gyda thystiolaeth gyfyngedig ac effeithiolrwydd heb ei asesu, a dim hyfforddiant ffurfiol gofynnol ar gyfer ymarferwyr.
Ac felly hefyd yn y byd datblygedig: ni ddefnyddir meddygaeth sy'n seiliedig ar dystiolaeth yn gyffredinol mewn ymarfer clinigol; er enghraifft, canfu arolwg o adolygiadau llenyddiaeth yn 2007 fod tua 49% o'r gwaith heb ddigon o dystiolaeth i gefnogi'r claf. Er enghraiff ceir cant a mil o ffisigau a thabledi amrywiol ar gyfer anwyd, ond ychydig o dystiolaeth sydd fod unrhyw un o'r rhain yn ei wella.
Mewn ymarfer clinigol modern, mae meddygon a chynorthwywyr meddygol yn asesu cleifion yn bersonol er mwyn gwneud diagnosis, rhagfynegi, trin ac atal afiechyd gan ddefnyddio barn 'glinigol'. Mae'r berthynas rhwng y meddyg a'r claf fel arfer yn dechrau gydag archwiliad o hanes meddygol a chofnod ysgrifenedig, meddygol y claf, ac yna cyfweliad meddygol ac yna archwiliad corfforol. Defnyddir dyfeisiau meddygol diagnostig sylfaenol (ee stethosgop, golau) fel arfer. Ar ôl cyfweld am symptomau ac archwiliad corfforol am arwyddion gall y meddyg ddod i ganlyniad, ac archebu profion meddygol (ee profion gwaed), cymryd biopsi, neu bresgreibio cyffuriau fferyllol neu therapïau eraill.
Mae dulliau diagnosis gwahaniaethol yn helpu i ddiystyru amodau ar sail y wybodaeth a ddarperir. Yn ystod y cyfarfod, mae hysbysu'r claf yn iawn o'r holl ffeithiau perthnasol yn rhan bwysig o'r berthynas a datblygu ymddiriedaeth. Yna caiff y cyfarfyddiad meddygol ei ddogfennu yn y cofnod meddygol, sy'n ddogfen gyfreithiol mewn llawer o wledydd. Gall apwyntiadau dilynol fod yn fyrrach ond gan ddilyn yr un weithdrefn gyffredinol, ac mae arbenigwyr yn dilyn proses debyg. Gall y diagnosis a'r driniaeth gymryd dim ond ychydig funudau neu ychydig fisoedd yn dibynnu ar gymhlethdod y mater.
Yn yr archwiliad corfforol, mae'r meddyg yn archwilio'r claf am arwyddion o'r afiechyd, sy'n wrthrychol ac yn weladwy, yn wahanol i symptomau a wirfoddolir gan y claf ac nad ydynt o reidrwydd yn wrthrychol. Mae darparwr gofal iechyd yn defnyddio'r llygad, y clyw, cyffwrdd, ac weithiau'n arogl (ee, mewn haint, wremia, cetoasidosis diabetig). Mae pedwar cam gweithredu yn sail i archwiliad corfforol:
Mae'r archwiliad clinigol hwn yn cynnwys astudio:
Mae'r archwiliad yn debygol o ganolbwyntio ar feysydd o ddiddordeb a amlygwyd yn yr hanes meddygol ac efallai na fydd yn cynnwys popeth a restrir uchod.
Gall y cynllun triniaeth gynnwys profion labordy meddygol ychwanegol ac astudiaethau delweddu meddygol, dechrau therapi, cyfeirio at arbenigwr, neu gadw llygad manwl. Efallai y claf ei gynghori i wneud apwyntiad arall. Yn dibynnu ar y cynllun yswiriant iechyd a'r system gofal a reolir, efallai y bydd rhwystrau'n codi, rhwystrau rhag cyrchu gwasanaethau drud.
Mae'r broses o wneud penderfyniadau meddygol (MDM) yn cynnwys dadansoddi a chyfosod yr holl ddata uchod i lunio rhestr o ddiagnosisau posibl (y diagnosisau gwahaniaethol), ynghyd â syniad o'r hyn sydd angen ei wneud i gael diagnosis diffiniol a fyddai'n esbonio problem y claf.
Sefydliadau
alt=Color fresco of an ancient hospital setting|bawd| Ysbyty Santa Maria della Scala, ffresgo gan Domenico di Bartolo, 1441–1442 Yn gyffredinol, cynhelir meddygaeth gyfoes o fewn systemau gofal iechyd. Mae fframweithiau cyfreithiol, credydu ac ariannu yn cael eu sefydlu gan lywodraethau unigol, ac yn cael eu hategu weithiau gan sefydliadau rhyngwladol, megis eglwysi. Mae nodweddion unrhyw system gofal iechyd benodol yn cael effaith sylweddol ar y ffordd y darperir gofal meddygol.
Mewn trefi a phentrefi megis Ysbyty Ifan, un o ysbytai Marchogion yr Ysbyty, a sefydlwyd yno tua'r flwyddyn 1190 gan Ifan ap Rhys o Drebrys, yn ôl traddodiad; does dim olion o'r safle i'w gweld heddiw. Yn yr Oesoedd Canol safai Ysbyty Ifan ar ffordd bwysig a gysylltai Llŷn ac Eryri i'r gorllewin ac ardaloedd y Gororau i'r dwyrain. Cafodd yr Ysbyty nawdd gan Llywelyn Fawr a Llywelyn Ein Llyw Olaf ac yn y 13g roedd gan y sefydliad enw da am ei letygarwch. Roedd gan yr ysbyty (hosbis), a godwyd ar gyfer teithwyr a phererinion i Ynys Enlli, hefyd yr hawl i fod yn noddfa ac yn ddiweddarach arweiniodd hynny at sawl herwr yn cuddio yno am ei fywyd.
O'r hen amser, mae pwyslais Cristnogol ar elusennau ymarferol wedi arwain at ddatblygiad nyrsio ac ysbytai systematig ac mae'r Eglwys Gatholig heddiw yn parhau i fod y darparwr anllywodraethol o wasanaethau meddygol mwya'r byd. Mae gwledydd diwydiannol uwch (ac eithrio'r Unol Daleithiau) a llawer o wledydd sy'n datblygu'n darparu gwasanaethau meddygol trwy system o ofal iechyd cyffredinol sy'n anelu at warantu gofal i bawb. Bwriad hyn yw sicrhau bod y boblogaeth gyfan yn cael gofal meddygol ar sail angen yn hytrach na'r gallu i dalu. Gall hyn fod trwy bractis meddygol preifat neu gan ysbytai a chlinigau sy'n eiddo i'r wladwriaeth (y GIG yng Nghymru), neu gan elusennau, gan amlaf neu drwy gyfuniad o'r tri.
Mae tryloywder gwybodaeth yn ffactor arall sy'n diffinio system gyflenwi. Mae mynediad at wybodaeth am gyflyrau, triniaethau, ansawdd, a phrisiau yn effeithio'n fawr ar y dewis gan gleifion/defnyddwyr ac, felly, ar gymhellion gweithwyr meddygol proffesiynol. Tra bod system gofal iechyd yr UD wedi ei beirniadu'n hallt oherwydd diffyg didwylledd a thryloywder, gallai deddfwriaeth newydd annog mwy o fod yn agored. Mae tensiwn rhwng yr angen am dryloywder ar y naill law a materion fel cyfrinachedd cleifion a’r posibilrwydd o ymelwa ar wybodaeth er budd masnachol neu wleidyddol ar y llaw arall.
Cyflwyno
Dosberthir darpariaeth gofal meddygol yn dri chategori: gofal sylfaenol, eilaidd a thrydyddol. alt=photograph of three nurses|bawd| Nyrsys yn Kokopo, [[Papua Gini Newydd]] Darperir gwasanaethau meddygol gofal sylfaenol gan feddygon, cynorthwywyr meddygol, ymarferwyr nyrsio, neu weithwyr iechyd proffesiynol eraill sydd â chysylltiad cyntaf â chlaf sy'n mofyn triniaeth neu ofal meddygol. Mae'r rhain yn digwydd mewn swyddfeydd meddygon, clinigau, cartrefi nyrsio, ysgolion, ymweliadau cartref, a lleoedd eraill yn agos at gleifion. Gall y darparwr gofal sylfaenol drin tua 90% o ymweliadau meddygol. Mae'r rhain yn cynnwys trin salwch acíwt a chronig, gofal ataliol ac addysg iechyd i bob oed a'r ddau ryw.
Darperir gwasanaethau meddygol gofal eilaidd gan arbenigwyr meddygol yn eu swyddfeydd neu glinigau neu mewn ysbytai cymunedol lleol ar gyfer claf a atgyfeiriwyd gan ddarparwr gofal sylfaenol a roddodd ddiagnosis neu driniaeth i'r claf gyntaf. Gwneir atgyfeiriadau (referrals) ar gyfer y cleifion hynny yr oedd angen arbenigedd neu weithdrefnau. Mae'r rhain yn cynnwys gofal dydd a gwasanaethau cleifion mewnol, adrannau brys, meddygaeth gofal dwys, gwasanaethau llawfeddygaeth, therapi corfforol, esgor a danfon, unedau endosgopi, labordy diagnostig a gwasanaethau delweddu meddygol, canolfannau hosbis, ac ati. Gall rhai darparwyr gofal sylfaenol hefyd ofalu am gleifion mewn ysbytai a geni babanod mewn lleoliad gofal eilaidd.
Darperir gwasanaethau meddygol gofal trydyddol gan ysbytai arbenigol neu ganolfannau rhanbarthol sydd â chyfleusterau diagnostig a thriniaeth nad ydynt ar gael yn gyffredinol mewn ysbytai lleol. Mae'r rhain yn cynnwys canolfannau trawma, canolfannau trin llosgiadau, gwasanaethau uned newydd-anedig uwch, trawsblaniadau organau, beichiogrwydd risg uchel, oncoleg radiotherapi, ac ati.
Mae gofal meddygol modern yn dibynnu ar wybodaeth sy'n dal i gael ei darparu mewn llawer o leoliadau gofal iechyd ar gofnodion papur, ond yn gynyddol y dyddiau hyn trwy ddulliau electronig.
Gwyddorau sylfaenol
bawd| [[Louis Pasteur, fel y'i portreadwyd yn ei labordy, 1885 gan Albert Edelfelt]]
Arbenigeddau
Yn ystyr ehangaf "meddygaeth", mae yna lawer o wahanol arbenigeddau. Yn y DU, mae gan y rhan fwyaf o arbenigeddau eu corff neu goleg eu hunain, sydd â'i arholiad mynediad ei hun. Mae datblygiad arbenigedd yn aml yn cael ei yrru gan dechnoleg newydd (fel datblygu anestheteg effeithiol) neu ffyrdd o weithio (fel adrannau brys); mae'r arbenigedd newydd yn arwain at ffurfio un corff o feddygon a'r bri o weinyddu a gweithredu eu hymchwiliadau eu hunain.
O fewn cylchoedd meddygol, mae arbenigeddau fel arfer yn ffitio i un o ddau gategori eang: "Meddygaeth" a "Llawfeddygaeth". Mewn "meddygaeth" mae angen hyfforddiant rhagarweiniol mewn Meddygaeth Fewnol ar y rhan fwyaf o'r is-arbenigeddau.
Mae "llawfeddygaeth" yn cyfeirio at ymarfer meddygaeth lawdriniaethol, ac mae angen hyfforddiant rhagarweiniol mewn Llawfeddygaeth Gyffredinol ar y rhan fwyaf o is-arbenigeddau yn y maes hwn. Ar hyn o bryd, nid yw rhai arbenigeddau meddygaeth yn ffitio'n hawdd i'r naill neu'r llall o'r categorïau hyn, megis radioleg, patholeg, neu anesthesia.
Arbenigedd llawfeddygol
bawd| Llawfeddygon mewn ystafell lawdriniaeth Mae llawfeddygaeth yn arbenigedd meddygol hynafol sy'n defnyddio technegau llaw ac offerynnol gweithredol ar glaf i ymchwilio neu drin cyflwr patholegol fel afiechyd neu anaf, i helpu i wella gweithrediad neu olwg y corff neu i atgyweirio mannau sydd wedi rhwygo'n ddiangen (er enghraifft, drwm clust tyllog). Rhaid i lawfeddygon hefyd reoli ymgeiswyr llawfeddygol cyn-llawdriniaethol, ôl-lawdriniaethol ac yn aml, ar wardiau ysbytai. Mae gan lawfeddygaeth lawer o is-arbenigeddau, gan gynnwys llawfeddygaeth gyffredinol, llawdriniaeth offthalmig, llawdriniaeth gardiofasgwlaidd, llawfeddygaeth y colon a'r rhefr, niwrolawdriniaeth, llawfeddygaeth y geg a'r wyneb, llawdriniaeth oncoleg, llawdriniaeth orthopedig, otolaryngology, llawdriniaeth blastig, llawdriniaeth trawsblannu, llawdriniaeth trawma, wroleg, llawdriniaeth fasgwlaidd, a llawdriniaeth bediatrig.
Mewn rhai canolfannau, mae anesthesioleg yn rhan o raniad llawdriniaeth (am resymau hanesyddol a logistaidd), er nad yw'n ddisgyblaeth lawfeddygol. Gall arbenigeddau meddygol eraill ddefnyddio gweithdrefnau llawfeddygol, megis offthalmoleg a dermatoleg, ond ni chânt eu hystyried yn is-arbenigeddau llawfeddygol fel y cyfryw.
Cornhill-on-Tweed
Pentref a phlwyf sifil yn Northumberland, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Cornhill-on-Tweed.
Stithians
Pentref a phlwyf sifil yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Stithians (Cernyweg: y pentref = Stedhyan; y plwyf sifil = Pluwstedhyan).
Blodyn haul
Mae'r blodyn haul cyffredin ( Helianthus annuus ) yn blanhigyn blynyddol mawr o'r genws Helianthus a dyfir fel cnwd ar gyfer ei hadau olewog bwytadwy. Ar wahân i gynhyrchu olew coginio, fe'i defnyddir hefyd fel porthiant da byw (fel pryd o fwyd neu blanhigyn silwair ), fel bwyd adar, mewn rhai cymwysiadau diwydiannol, ac fel addurnol mewn gerddi domestig. Mae H annuus gwyllt yn blanhigyn blynyddol canghennog eang gyda llawer o bennau blodau. Fodd bynnag, yn aml dim ond un fflurgainc mawr (pen blodyn) sydd gan y blodyn haul domestig ar ben coesyn di-ganghennau.
Meddygaeth
Addysg a rheolaethau cyfreithiol
bawd| Myfyrwyr meddygol yn dysgu am bwythau Mae addysg a hyfforddiant meddygol yn amrywio ledled y byd. Fel arfer mae'n cynnwys addysg lefel mynediad mewn ysgol feddygol prifysgol, ac yna cyfnod o ymarfer dan oruchwyliaeth neu interniaeth, neu breswyliad. Gellir dilyn hyn gan hyfforddiant galwedigaethol ôl-raddedig. Mae amrywiaeth o ddulliau addysgu wedi'u defnyddio mewn addysg feddygol, sy'n dal i fod yn ffocws ymchwil gweithredol. Yng Nghanada ac Unol Daleithiau America, rhaid cwblhau gradd Doethur mewn Meddygaeth, MD, neu radd Doethur mewn Meddygaeth Osteopathig, a dalfyrrir yn aml fel DO ac sy'n unigryw i'r Unol Daleithiau.
Stithians
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil poblogaeth o 2,101.
Blodyn haul
Daw'r enw binomaidd Helianthus annuus o'r Groeg Helios 'haul' ac anthos 'blodyn', tra bod yr epithet annuus yn golygu 'blynyddol' yn Lladin.
Meddygaeth
Moeseg feddygol
bawd| Llawysgrif [[Yr Ymerodraeth Fysantaidd|Fysantaidd o'r Llw Hippocrataidd o'r 12g]] Mae moeseg feddygol yn system o egwyddorion moesol sy'n cymhwyso gwerthoedd a dyfarniadau llysoedd a llywodraeth i ymarfer meddygaeth. Fel disgyblaeth ysgolheigaidd, mae moeseg feddygol yn cwmpasu ei chymhwysiad ymarferol mewn lleoliadau clinigol yn ogystal â gwaith ar ei hanes, athroniaeth, diwinyddiaeth a chymdeithaseg. Chwech o’r gwerthoedd sy’n berthnasol yn aml i drafodaethau moeseg feddygol yw:
Manaw Gododdin
Teyrnas Frythonaidd yn yr Hen Ogledd oedd Manaw Gododdin. Gorweddai yn yr ardal a elwir heddiw yn Alloa, ger Moryd Forth yng nghanolbarth yr Alban. Ymddengys ei fod yn is-deyrnas o deyrnas Gododdin neu gnewyllyn y deyrnas honno. Din Eidyn oedd prif gaer y deyrnas a safle llys Mynyddog Mwynfawr, yn ôl pob tebyg. Cyfeirir at Fanaw Gododdin yn y gerdd gynnar enwog 'Y Gododdin', gan Aneirin (6g).
Meddygaeth
Moeseg feddygol
Nid yw gwerthoedd o'r fath yn rhoi atebion ynghylch sut i drin sefyllfa benodol, ond maent yn darparu fframwaith defnyddiol ar gyfer deall gwrthdaro. Pan fo gwerthoedd moesol yn gwrthdaro, gall y canlyniad fod yn anodd i'r unigolyn, ac yn argyfwng moesegol. Weithiau, nid oes ateb da i gyfyng-gyngor mewn moeseg feddygol, ac o bryd i'w gilydd, mae gwerthoedd y gymuned feddygol (hy yr ysbyty a'i staff) yn gwrthdaro â gwerthoedd y claf unigol, y teulu, neu'r gymuned anfeddygolehangach. Gall gwrthdaro godi hefyd rhwng darparwyr gofal iechyd, neu ymhlith aelodau'r teulu. Er enghraifft, mae rhai yn dadlau bod egwyddorion ymreolaeth a chymwynasgarwch yn gwrthdaro pan fydd cleifion yn gwrthod trallwysiadau gwaed; ac ni phwysleisiwyd ar yr arferiad o ddweud y gwir cyn yr oes HIV mewn rhai gwledydd Ewropeaidd. chwith|bawd| Cerflun o'r hen feddyg Eifftaidd [[Imhotep, y meddyg cyntaf o'r hynafiaeth sy'n hysbys wrth ei enw]]
Blodyn haul
Cafodd y planhigyn ei ddofi gyntaf yn America. Daethpwyd â hadau blodyn yr haul i Ewrop o America yn yr 16eg ganrif, lle, ynghyd ag olew'r blodyn haul, daethant yn gynhwysyn coginio eang. Gydag amser, mae swmp y cynhyrchiad ar raddfa ddiwydiannol wedi symud i Ddwyrain Ewrop, ac ( ers 2020 ) gyda'i gilydd mae Rwsia a'r Wcráin yn cynhyrchu dros hanner yr hadau a gynhyrchir ledled y byd.
Meddygaeth
Byd hynafol
Fel y nodwyd ar y dechrau, wrth gyfeirio at Forwyn Llyn y Fan, roedd meddygaeth gynhanesyddol yn ymgorffori planhigion (llysiau rhinweddol), rhannau o anifeiliaid, a mwynau arbennig. Mewn llawer o achosion defnyddid y rhain yn ddefodol fel sylweddau hud gan offeiriaid, siamaniaid, neu feddygon, fel Meddygon Myddfai. Mae systemau ysbrydol adnabyddus yn cynnwys eneidyddiaeth (y syniad bod gan wrthrychau difywyd ysbryd), ysbrydegaeth (apêl at dduwiau neu gymundeb ag ysbrydion hynafiaid); siamaniaeth (breinio unigolyn â phwerau cyfriniol); a dewiniaeth (cael y gwir drwy hud). Mae maes anthropoleg feddygol yn archwilio'r ffyrdd y mae diwylliant a chymdeithas wedi'u trefnu o amgylch neu'n cael eu heffeithio gan faterion iechyd, gofal iechyd a materion cysylltiedig.
Manaw Gododdin
Yn ôl rhestr o enwau meibion Cunedda a geir yn llawysgrif Harleian 3859, sef Achresau Harley, bu farw Typiaun, mab cyntaf-anedig Cunedda, yn yr ardal "a elwir manau guodotin (Manaw Gododdin), ac ni ddaeth yma (i Gymru) gyda'i dad a'i frodyr."
Blodyn haul
Disgrifiad
chwith|bawd| Manylion am ddisg y blodigyn Mae gan y planhigyn goesyn blewog garw, a all gyrraedd uchder nodweddiadol o 3 medr. Cyflawnodd y blodyn haul talaf a gofnodwyd 9.17medr. Mae dail y blodyn haul yn eang, yn fras danheddog, yn arw ac fel rheol wedi eu gosod bob-yn-ail i fyny'r coesyn; mae'r rhai sy'n agos at y gwaelod yn fwyaf ac yn gyffredinol ar ffurf calon.
Meddygaeth
Byd hynafol
Mae cofnodion cynnar ar feddyginiaeth wedi'u darganfod o feddyginiaeth hynafol yr Aifft, Meddygaeth Babylonaidd, meddygaeth Ayurvedic (yn is-gyfandir India), meddygaeth Tsieineaidd glasurol, meddygaeth Geltaidd, meddygaeth Groeg hynafol a meddygaeth Rufeinig.
Manaw Gododdin
Cysylltir Manaw Gododdin gan haneswyr â gwlad yr Otadini, pobl Geltaidd a drigai yn nwyrain y tir sy'n gorwedd rhwng Mur Hadrian a Mur Anton, sef de-ddwyrain yr Alban heddiw.
Blodyn haul
Blodyn
Mae'r planhigyn yn blodeuo yn yr haf. Yr hyn a elwir yn aml yn " blodeuyn " blodyn haul mewn gwirionedd yw "pen blodyn" ( pseudanthium ), 7.5cm - 12.5cm o led, ac mewn gwirionedd yn nifer o flodau bach unigol pum-petal (" bloenos "). Gelwir y blodau allanol, sy'n debyg i betalau, yn flodau pelydr. Mae pob "petal" yn cynnwys ligwl sy'n cynnwys petalau ymdoddedig o flodyn pelydryn anghymesur. Maent yn rhywiol anffrwythlon a gallant fod yn felyn, coch, oren, neu liwiau eraill. Gelwir y blodau sydd wedi'u trefnu'n droellog yng nghanol y pen yn flodau disg. Mae'r rhain yn aeddfedu i ffrwythau ("hadau" blodyn yr haul).
Manaw Gododdin
Yr un yw'r gair 'Manaw' yn yr enw a'r 'Manaw' yn enw Ynys Manaw. Mae 'Manaw' yn gytras â'r gair Gwyddeleg Manann, ond mae arwyddocâd yr enw yn achos Manaw Gododdin yn ansicr. Mae cysylltiad Gwyddelig yn bosibl felly (gorweddai teyrnas Wyddelig Dál Riata i'r gogledd-orllewin.
Meddygaeth
Byd hynafol
Yn yr Aifft, Imhotep (3g CC) yw'r meddyg cyntaf mewn hanes sy'n hysbys wrth ei enw. Y testun meddygol hynaf o'r Aifft yw Papyrws Gynaecolegol Kahun o tua 2000 BCE, sy'n disgrifio clefydau gynaecolegol. Mae Papyrws Edwin Smith sy'n dyddio'n ôl i 1600 BCE yn waith cynnar ar lawdriniaeth, tra bod Papyrus Eber sy'n dyddio'n ôl i 1500 BCE yn debyg i werslyfr ar feddygaeth.
Blodyn haul
Blodyn
Mae blodyn haul y paith ( H. petiolaris ) yn debyg o ran ymddangosiad i flodyn haul cyffredin gwyllt; mae'r cen yn ei ddisg ganolog gyda blewiach gwyn ar eu blaenau.
Manaw Gododdin
I'r gogledd roedd y Pictiaid yn byw. Cyfeirir at frwydr Cath Manand a brwydr mawr â'r Pictiaid yn Campo Manand (Caer Manaw) mewn ffynonellau Gwyddelig."
Meddygaeth
Byd hynafol
Yn India, disgrifiodd y llawfeddyg Sushruta nifer o lawdriniaethau, gan gynnwys y ffurfiau cynharaf o lawdriniaeth blastig. Daw cofnodion cynharaf ysbytai pwrpasol o Mihintale yn Sri Lanka lle mae tystiolaeth o gyfleusterau triniaeth feddygol pwrpasol i gleifion.
Blodyn haul
Heliotropiaeth
Mae'r aliniad hwn yn deillio o heliotropiaeth mewn cyfnod datblygu cynharach, y cyfnod blodau ifanc, cyn aeddfedrwydd llawn pennau blodau ( anthesis ). Mae'r blodau haul ifanc yn troi i gyfeiriad yr haul. Ar doriad gwawr mae pen y blodyn yn wynebu tua'r dwyrain ac yn symud tua'r gorllewin drwy'r dydd. Pan fydd blodau haul yn cyrraedd aeddfedrwydd llawn nid ydynt bellach yn dilyn yr haul, ac yn wynebu'r dwyrain yn barhaus. Bydd blodau ifanc yn unig, yn ailgyfeirio dros nos i wynebu'r dwyrain gan ragweld y wawr yn y bore. Mae eu mudiant heliotropig yn ran o'u rhythm circadaidd, wedi'i gydamseru gan yr haul, sy'n parhau os yw'r haul yn diflannu ar ddiwrnodau cymylog neu os yw planhigion yn cael eu symud i olau cyson. Gallant reoli eu rhythm circadaidd mewn ymateb i'r golau glas a allyrrir gan ffynhonnell golau. Os byddai'r planhigyn blodyn haul yn cael ei gylchdroi 180 ° pan fydd yn ei gyfnod blaguro, bydd y blagur yn troi i ffwrdd o'r haul am ychydig ddyddiau, gan fod ailgydamseru â'r haul yn cymryd amser.
Pan fydd tyfiant coesyn y blodyn yn dod i ben a'r blodyn yn aeddfed, mae'r heliotropaeth hefyd yn dod i ben ac mae'r blodyn yn wynebu'r dwyrain o'r eiliad honno ymlaen. Mae'r cyfeiriadedd hwn i'r dwyrain yn caniatáu cynhesu cyflym yn y bore ac, o ganlyniad, cynnydd mewn ymweliadau peillwyr. Nid oes gan flodau haul bonchwydd/pwlfinws o dan eu blodau. Mae'r bonchwydd yn ran hyblyg yng nghoesau dail (deilgoes) rhai rhywogaethau o blanhigion ac mae'n gweithredu fel cymal. Mae'n effeithio ar symudiad dail oherwydd newidiadau cildroadwy mewn pwysedd chwydd-dyndra, sy'n digwydd heb dyfiant. Mae dail cau'r planhigyn sensitif yn enghraifft dda o symudiad dail cildroadwy trwy bonchwyddau.
Trefniant Blodigyn
bawd| Darlun o fodel Vogel ar gyfer n =1 ...500 Yn gyffredinol, mae pob blodigyn wedi'i gyfeirio tuag at y nesaf gan yr ongl aur, 137.5 °, gan gynhyrchu patrwm o droellau rhyng-gysylltu, lle mae nifer y troellau chwith a nifer y troellau de yn rhifau Fibonacci olynol. Yn nodweddiadol, mae 34 troellog i un cyfeiriad a 55 i'r cyfeiriad arall; fodd bynnag, mewn pen blodyn haul mawr iawn gallai fod 89 i un cyfeiriad a 144 i'r cyfeiriad arall. Mae'r patrwm hwn yn galluogi'r cynhyrchiad fwyaf effeithiol fathemategol o hadau o fewn pen y blodyn.
Cynigiwyd model ar gyfer y patrwm o flodigion ym mhen blodyn yr haul gan H. Vogel ym 1979. Mynegir hyn mewn cyfesurynnau pegynol
lle mae'r θ yn ongl, r yw'r radiws neu'r pellter o'r canol, ac n yw rhif mynegai'r blodigyn ac mae c yn ffactor graddio cyson. Mae'n ffurf ar droell Fermat. Mae'r ongl 137.5° yn gysylltiedig â'r gymhareb euraidd (55/144 o ongl gylchol, lle mae 55 a 144 yn rhifau Fibonacci) ac mae'n rhoi pecyn agos o flodigion. Defnyddiwyd y model hwn i gynhyrchu cynrychioliadau cyfrifiadurol o flodau'r haul.
Genom
Mae genom blodyn haul yn ddiploid gyda rhif cromosom sylfaen o 17 ac amcangyfrif o faint genom o 2,871–3,189 miliwn o barau sylfaen. Mae rhai ffynonellau'n honni mai ei wir faint yw tua 3.5 biliwn o barau sylfaen (ychydig yn fwy na'r genom dynol ).
Dosbarthiad a chynefin
Cafodd y planhigyn ei ddofi gyntaf yn yr Americas. Mae blodau haul yn tyfu orau mewn pridd ffrwythlon, llaith, wedi'i ddraenio'n dda gyda thomwellt trwm. Maent yn aml yn ymddangos ar fannau agored sych a godre bryniau.
Bygythiadau a chlefydau
Un o'r prif fygythiadau sy'n wynebu blodau haul heddiw yw Fusarium, ffwng ffilamentaidd a geir yn bennaf mewn pridd a phlanhigion. Mae'n bathogen sydd dros y blynyddoedd wedi achosi difrod cynyddol a cholli cnydau blodyn yr haul, gyda difrod i rai cnydau mor helaeth ag 80%.
Mae llwydni llwyd yn glefyd arall y mae blodau haul yn agored iddo. Mae ei dueddiad i lwydni llwyd yn arbennig o uchel oherwydd ffordd blodyn haul o dyfu a datblygu. Yn gyffredinol, mae hadau blodyn yr haul yn cael eu plannu o fewn ychydig gentimedrau o wyneb y pridd. Pan fydd plannu bas o'r fath yn cael ei wneud mewn pridd neu bridd llaith a socian, mae'n cynyddu'r siawns o glefydau fel llwydni llwyd.
Bygythiad mawr arall i gnydau blodau haul yw broomrape, paraseit sy'n ymosod ar wraidd blodau haul ac yn achosi difrod helaeth i gnydau blodau haul, hyd at 100% o'r cnwd.
Amaethu
Mewn plannu masnachol, mae hadau'n cael eu plannu 45 cm ar wahân a 2.5cm o ddwfn.