cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dafydd Hywel - Hunangofiant Alff Garnant
Rhan o adolygiad Rhiannon Evans yn Gwales
Dyn oedd â thipyn o feddwl o'i farn ei hun oedd Alf Garnett y sitcom Till Death Us Do Part, yn adweithiol a rhagfarnllyd. I'r graddau ei fod yntau hefyd yn hoff o gael dweud ei ddweud, gesyd Dafydd Hywel ei hun yn yr un mowld â'r cymeriad crintachlyd hwnnw a bortreadwyd gan Warren Mitchell.
Magwyd Dafydd Hywel yng Nglanaman – nefoedd ar y ddaear i blentyn yn y 1950au, a rhestrir pob siop a charreg yn y pentref, a phob person oedd yn byw yno. Mae ei deyrnged i'w fam yn un gynnes, ac mae'r mab yn galon i gyd wrth gofio'i chyflwr bregus ar ddiwedd ei hoes, yn dioddef o glefyd Alzheimer. Mae'n canmol ei dad, ei ffrind gorau a'r un a'i cyflwynodd i'r campau y bu'n eu dilyn weddill ei oes – rygbi, criced a bocsio. Bu farw ei dad o ganser yn 85 oed: dyma'r diwrnod y dechreuodd Dafydd Hywel beidio â chredu bod Duw i gael.
Adroddir nifer o hanesion difyr am yrfa broffesiynol yr awdur, gan restru'r dramâu a'r sioeau sydd wedi aros yn ei gof, er enghraifft 'The Mouse and the Woman', stori fer gan Dylan Thomas a addaswyd ar gyfer y sgrin fawr gan Vincent Kane a Karl Francis. Sonnir hefyd am Yr Alcoholig Llon, a sut y daeth Alcoholics Anonymous i ddangos y ffilm drosodd a throsodd yn eu sesiynau, er budd mawr i'r rheini oedd yn chwilio am ryddhad o afael y cyffur. Ar gynffon y rhestr gynyrchiadau manteisir ar y cyfle i ddatgan barn am gyflwr y byd ffilmiau cyfoes yng Nghymru.
Ar lefel bersonol, bu Dafydd Hywel yn weithgar iawn yn yr ymgyrch i sefydlu ysgolion Cymraeg yng Nghaerdydd. Roedd cynllun ar droed i fynnu bod ei blant yn mynychu ysgolion cynradd gwahanol, y naill yn agos i'r cartref a'r llall bellter mawr i ffwrdd. Wedi ymgyrch filain caniatawyd lle i'r ddau yn Ysgol Coed-y-gof. Adroddir stori ingol Aber-fan yma hefyd, a cholli'r 144, gan gynnwys 116 o blant. Tynnir sylw at yr anghyfiawnder a fu wrth ddosbarthu'r arian a gasglwyd i gefnogi'r gymuned: o ddefnyddio £150,000 o arian Cronfa Aber-fan i glirio'r tip a'i wneud yn ddiogel yn hytrach nag i helpu'r teuluoedd dioddefus.
Nid yw'n osgoi nodi'r troeon tywyll yn ei fywyd – ei anffyddlondeb i Betty, ei wraig, ei gyfnodau o yfed trwm, ei iselder, a'i drafferthion ariannol. Telir teyrnged gynnes i nifer o ffrindiau agos a fu'n gefn iddo drwy'r adegau anodd hyn pan oedd, yn iaith Dyffryn Aman, ‘wedi mynd off y raels'.
Cyflwynir yr hunangofiant yn nhafodiaith hyfryd Dyffryn Aman. Mae'n gyfrol sy'n adrodd stori bywyd, y gwych a'r gwachul.
Botwm Crys yn cadw lle
Digwyddiad Heddiw
Ffilm ddrama am arddegwyr gan y cyfarwyddwr Isao Yukisada yw Digwyddiad Heddiw a gyhoeddwyd yn 2004. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd きょうのできごと ac fe'i cynhyrchwyd yn Japan. Lleolwyd y stori yn Kyoto. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Japaneg a hynny gan Isao Yukisada.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Tarō Yamamoto, Rena Tanaka a Satoshi Tsumabuki.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 5,600 o ffilmiau Japaneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Isao Yukisada ar 3 Awst 1968 yn Kumamoto.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Isao Yukisada nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Thorpe St Peter
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Thorpe St Peter. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Lindsey.
Sïedn Lwsiffer
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Sïedn Lwsiffer (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod Lwsiffer) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Calothorax lucifer; yr enw Saesneg arno yw Lucifer hummingbird. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae) sydd yn urdd y Apodiformes.
Willem De Kooning: Artist
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Robert Snyder yw Willem De Kooning: Artist a gyhoeddwyd yn 1995. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Sïedn Lwsiffer
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. lucifer, sef enw'r rhywogaeth.
Bwthyn Ogwen
Canolfan addysg awyr agored yn Nyffryn Ogwen, Eryri, ydy Bwthyn Ogwen (enw Saesneg: Ogwen Cottage). Awdurdod addysg Birmingham a berchenogodd a gweithredodd o ers 1964. Fe'i leolir ar ben Dyffryn Ogwen, ar y ffordd A5.
Sïedn Lwsiffer
Teulu
Mae'r sïedn Lwsiffer yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Willem De Kooning: Artist
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Snyder ar 15 Ionawr 1916 yn Brooklyn a bu farw yn Pacific Palisades ar 29 Mai 1952.
Bwthyn Ogwen
Dros y blynyddoedd, roedd y bwthyn yn gaban mynydd, tafarn, canolfan addysg awyr agored, a chanolfan achub mynydd. Lleolir sefydliad achub mynydd Dyffryn Ogwen yn agos erbyn hyn.
Willem De Kooning: Artist
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Snyder nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hanes Beirniadol Llenyddiaeth Gymraeg 1300-1520
Cyfrol gan Dafydd Johnston yw Hanes Beirniadol Llenyddiaeth Gymraeg 1300-1520 a gyhoeddwyd yn 2014 gan Gwasg Prifysgol Cymru. Man cyhoeddi: Caerdydd, Cymru.
Gwaith Beirdd yr Uchelwyr yn y 14g a'r 15g oedd uchafbwynt traddodiad barddol Cymraeg yr Oesoedd Canol. Dyma gyfrol sy'n cynnig darlun cynhwysfawr o lenyddiaeth y cyfnod hwnnw yn ei holl agweddau. Rhoddir ystyriaeth fanwl i rai o gewri'r cywydd: Dafydd ap Gwilym, Iolo Goch, Guto'r Glyn, Dafydd Nanmor, Lewys Glyn Cothi a Thudur Aled. Argraffiad newydd.
Botwm Crys yn cadw lle
Rhinocypha fulgipennis
Mursen yn nheulu'r Chlorocyphidae yw'r Rhinocypha fulgipennis. Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Rx
Ffilm gyffro ramantus gan y cyfarwyddwr Ariel Vromen yw Rx a gyhoeddwyd yn 2005. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Rx ac fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ariel Vromen ar 14 Chwefror 1973 yn Israel. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2001 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Kent.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ariel Vromen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Erhard Jacobsens Gladsaxe
Ffilm ddogfen yw Erhard Jacobsens Gladsaxe a gyhoeddwyd yn 2002. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Frank Paulsen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lôn Fain
Cyfrol o farddoniaeth gan Dafydd John Pritchard yw Lôn Fain a gyhoeddwyd yn 2013 gan Gyhoeddiadau Barddas. Man cyhoeddi: Aberystwyth, Cymru.
Dyma ail gyfrol o farddoniaeth y Prifardd a'r Talyrnwr, yn gyfuniad o gerddi caeth a rhydd. Ceir yma gerddi sy'n cynnig sylwadau craff ar y gymdeithas sydd ohoni, cerddi myfyrgar, cerddi i gydnabod, cerddi taith a hefyd cerddi a gyfansoddwyd yn dilyn arhosiad byr mewn mynachdy.
O Nant Peris y daw Dafydd Pritchard yn wreiddiol ond mae wedi ymgartrefu yn Aberystwyth ers blynyddoedd bellach. Ef yw Pennaeth Archif Sgrin a Sain Llyfrgell Genedlaethol Cymru. Mae'n dalyrnwr brwd ac yn aelod o dîm y Cwps; ef hefyd enillodd Goron Eisteddfod Genedlaethol Bro Dinefwr yn 1996. Cyhoeddodd ei gyfrol gyntaf o gerddi, Dim ond Deud (Cyhoeddiadau Barddas), yn 2006.
Botwm Crys yn cadw lle
Copor pyglyd
Glöyn byw sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw copor pyglyd, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy coprau pyglyd; yr enw Saesneg yw Sooty Copper, a'r enw gwyddonol yw Lycaena tityrus. bawd|chwith|Oedolyn Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r copor pyglyd yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Creag Ard
Mae Creag Ard yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Rannoch i Glen Lyon yn Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Pig-yr-aran chwarennol
Planhigyn blodeuol collddail yw Pig-yr-aran chwarennol sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Geraniaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Geranium platypetalum a'r enw Saesneg yw Glandular crane's-bill.
Hombre Atau Demonio
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Miguel Contreras Torres yw Hombre Atau Demonio a gyhoeddwyd yn 1940. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Baahubali Franchise
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr S. S. Rajamouli yw Baahubali Franchise a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan M. M. Keeravani.
Hombre Atau Demonio
Y prif actor yn y ffilm hon yw Narciso Busquets.
Baahubali Franchise
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd. Senthil Kumar oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Hombre Atau Demonio
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1940. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Abe Lincoln in Illinois sef ffilm Americanaidd am fywyd a gwaith Abraham Lincoln, gan John Cromwell.
Baahubali Franchise
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm S S Rajamouli ar 10 Hydref 1973 ym Manvi.
Hombre Atau Demonio
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Miguel Contreras Torres ar 28 Medi 1899 ym Morelia a bu farw yn Ninas Mecsico ar 26 Awst 1991. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1920 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Baahubali Franchise
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd S. S. Rajamouli nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hombre Atau Demonio
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Miguel Contreras Torres nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Zirkus Is Nich
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Astrid Schult yw Zirkus Is Nich a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Astrid Schult ar 23 Ebrill 1979 yn Bad Nauheim. Mae ganddi o leiaf 32 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Astrid Schult nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Meall nam Maigheach
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Fiesta. Bersolaris. Poetas Populares Vascos
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Pío Caro Baroja yw 'Fiesta. Bersolaris. Poetas Populares Vascos' a gyhoeddwyd yn 1967. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Cafodd ei ffilmio yn Frontó Atano III. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg, ond mae'r penillion bertso i'w clywed yn Basgeg. Hyd y ffilm yw 26 munud a 30 eiliad.
Christian Friedrich von Jäger
Gwobrau
Enillodd Christian Friedrich von Jäger y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Fiesta. Bersolaris. Poetas Populares Vascos
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alfonso Irigoien, Xalbador, Lazkao Txiki, Uztapide a Jon Lopategi.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1967. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd You Only Live Twice sef ffilm llawn cyffro gan Lewis Gilbert. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pío Caro Baroja ar 5 Ebrill 1928 ym Madrid a bu farw ym Málaga ar 7 Mai 1965.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Pío Caro Baroja nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dolen allanol
https://www.rtve.es/play/videos/fiesta/fiesta-bertsolaris-poetas-populares-vascos/3706444/
The Place of The Honeymoons
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Kenean Buel yw The Place of The Honeymoons a gyhoeddwyd yn 1920. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Emily Stevens. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1920. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Cabinet of Dr. Caligari sef ffilm arswyd Almaeneg gan Robert Wiene.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Kenean Buel ar 25 Mai 1880 yn Springfield a bu farw yn Ninas Efrog Newydd ar 23 Tachwedd 1983.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kenean Buel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rosszemberek
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Gyula Maár yw Rosszemberek a gyhoeddwyd yn 1975. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Rosszemberek ac fe'i cynhyrchwyd yn Hwngari. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hwngareg a hynny gan Gyula Maár.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mari Törőcsik, András Kozák, Mária Sulyok, Ferenc Kállai, Tamás Major, Imre Ráday a Flóra Kádár. Mae'r ffilm Rosszemberek (ffilm o 1975) yn 98 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1975. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd One Flew Over the Cuckoo's Nest sef ffilm gan Milos Forman am ysbyty meddwl. Hyd at 2022 roedd o leiaf 700 o ffilmiau Hwngareg wedi gweld golau dydd. Lajos Koltai oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gyula Maár ar 2 Awst 1934 yn Budapest a bu farw yn yr un ardal ar 31 Mai 1959. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Celfyddydau'r Theatr a Ffilm.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Sonora
Un o 31 talaith ffederal Mecsico, sy'n gorwedd yng ngogledd-orllewin y wlad am y ffin â'r Unol Daleithiau, yw Sonora. Mae ganddi boblogaeth o 2,839,989 (2000).
Golchir arfordir 1,208 km Sonora gan Môr Cortez, sy'n rhan o Gwlff California, sy'n ei chysylltu â'r Cefnfor Tawel i'r de. Mae Sonora yn ffinio â thalaith Chihuahua i'r dwyrain, Sinaloa i'r de a Baja California i'r gogledd-orllewin; i'r gogledd mae ganddi ffin hir ag Arizona ac un llai â New Mexico yn yr Unol Daleithiau. Dros Gwlff California i'r gorllewin mae ganddi ffin forol â Baja California Sur. Sonora yw'r dalaith ail fwyaf ym Mecsico (184,934 km²), gyda 9.2% o arwynebedd y wlad.
Y prif dirweddau yw: Sierra Madre Occidental, Mynyddoedd a Dyffrynnoedd Parallel, Anialwch Sonora, ac arfordir Gwlff California. Cadwyn y Sierra Madre oedd un o gadarnleoedd Geronimo ac Apache Chiricahua eraill yn y 1880au.
Copor bach
Glöyn byw sy'n perthyn i deulu'r Lycaenidae yn urdd y Lepidoptera yw copor bach, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy coprau bach; yr enw Saesneg yw Small Copper, a'r enw gwyddonol yw Lycaena phlaeas. Daw'r gair phlaeas o'r Groeg am 'losgi' - yr un gair a roddodd i ni fflam yn y Gymraeg, o bosib.
Tiriogaeth
Mae'n löyn byw eitha cyffredin drwy Ewrop, Asia a gogledd America, ac fe'i ceir hefyd yng Ngogledd Affrica ac i'r de hyd at Ethiopia. Mae hefyd i'w gael yng Nghymru a de a chanol Lloegr, ond nid mewn niferoedd mawr. Ar adegau prin, fe'i ceir hefyd yn yr Alban, gogledd Lloegr ac Iwerddon.
Cylch bywyd
Dodwyir yr wyau fesul un, fel arfer o dan ddeilen y planhigyn fydd yn fwyd. Planhigion mewn heulwen llawn sydd yn hoff ganddynt. Mae'r wy yn wyn ar ôl ei ddodwy ond yn llwydo yn raddol cyn i'r larfa ddeor. Maent yn cymryd wythnos i bythefnos i ddeor.
Gwyrdd gyda blew gwasgarog a dwy stribedyn pirffor ar eu hyd, rhain yn fwy neu llai amlwg.
Dinod, bach, ffurf sigár, brown.
Gweler y delweddau.
Dwy genhedlaeth y flwyddyn (data ar gyfer y graff wedi eu casglu o ogledd Cymru) bawd|Graff yn dangos amseriad y ddwy genedlaeth o glöyn byw y Copor Bach (anterth mis Mai a mis Medi) Ail ehediad y Copor Bach bawd|Glöyn copor bach ar flodau seren y morfa, hydref2008, Llanwnda Dyma löyn y copor bach yn blasu blodau seren y morfa ar y Foryd Bach, Llanwnda (Arfon), hydref 2008. Ni allai’r llun hwn fod wedi ei dynnu ond yn yr hydref. Mae seren y morfa yn ei flodau yn y tymor hwnnw, a dyma’r ddau efo’u gilydd yn yr un llun. (Perthynas agos seren y morfa yw blodyn Mihangel - dyddiad Hên Wyl Mihangel yw’r 10fed o Hydref).
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r copor bach yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Piccadilly Incident
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Herbert Wilcox yw Piccadilly Incident a gyhoeddwyd yn 1946. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Nicholas Phipps a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Anthony Collins. Dosbarthwyd y ffilm gan Associated British Picture Corporation.
Marcin Mroziński
Canwr ac actor o Wlad Pwyl yw Marcin Mroziński (ganwyd 26 Medi 1985). Bydd yn cynrychioli Gwlad Pwyl yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision 2010 yn Oslo, Norwy gyda'i gân "Legenda"
Piccadilly Incident
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Roger Moore, A. E. Matthews, Anna Neagle, Coral Browne, Reginald Owen, Michael Wilding, Michael Medwin, Brenda Bruce, Edward Rigby, Leslie Dwyer a Maire O'Neill. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1946. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Yearling ffilm am fachgen yn ei lasoed yn mabwysiadu ewig, gan Clarence Brown. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Mutz Greenbaum oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Flora Newton sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Herbert Wilcox ar 19 Ebrill 1890 yn Corc a bu farw yn Llundain ar 8 Tachwedd 1998.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Herbert Wilcox nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhinocypha hageni
Mursen yn nheulu'r Chlorocyphidae yw'r Rhinocypha hageni. Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Be Nesa!
Pedwaredd cyfrol hunangofiant Dafydd Wigley yw Be Nesa! a gyhoeddwyd yn 2013 gan Wasg Gwynedd.
Y cyfrolau eraill yn y gyfres hon:
Botwm Crys yn cadw lle
Y Blaid Unoliaethol Ryddfrydol
Roedd y Blaid Unoliaethol Ryddfrydol yn blaid wleidyddol ym Mhrydain a ffurfiwyd ym 1886 gan garfan a dorrodd i ffwrdd o'r Blaid Ryddfrydol. O dan arweiniad yr Arglwydd Hartington (Dug Dyfnaint yn ddiweddarach) a Joseph Chamberlain bu i'r blaid ffurfio cynghrair gwleidyddol gyda'r Blaid Geidwadol mewn gwrthwynebiad i ymreolaeth i'r Iwerddon. Fe ffurfiodd y gynghrair Llywodraeth Unoliaethol clymbleidiol a fu mewn grym am ddeng mlynedd rhwng 1895-1905, ond cadwasant gronfeydd gwleidyddol ar wahân a threfniadau mewnol unigol hyd i'r ddwy blaid uno i ffurfio'r Blaid Ceidwadol ac Unoliaethol (sef enw ffurfiol y Blaid Geidwadol o hyd) ym mis Mai 1912.
Graddfa Garthion Bryste
Cymorth meddygol a gynlluniwyd i ddosbarthu ffurfiau carthion mewn saith gwahanol categori yw Graddfa Garthion Bryste. Weithiau yn y Deyrnas Unedig fe'i gelwir "Graddfa Meyers" (saes. "Meyers Scale"). Datblygwyd y raddfa gan Heaton ym Mhrifysgol Bryste ac fe'i chyhoeddwyd yn y Scandinavian Journal of Gastroenterology ym 1997. Mae ffurf y carthion yn dibynnu yn fawr iawn ar yr amser a dreuliant yn y coluddyn mawr.
Thorpe Tilney
Pentref yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Thorpe Tilney. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Timberland yn ardal an-fetropolitan Gogledd Kesteven.
Graddfa Garthion Bryste
Dyma'r saith gwahanol math o garthion:
Dynoda mathau 1 a 2 rwymedd, ystyrir mathau 3 a 4 yn "garthion delfrydol", ac mae mathau 5–7 yn awgrymu dolur rhydd.
Bwrdeistref Caerfyrddin (etholaeth seneddol)
Roedd Bwrdeistref Caerfyrddin yn etholaeth fwrdeistrefol a ffurfiwyd ym 1542 ac a ddiddymwyd ym 1918. Roedd yn dychwelyd un Aelod Seneddol i Dŷ'r Cyffredin Senedd y Deyrnas Unedig. Roedd unrhyw un a oedd wedi ei dderbyn yn fwrdeisiwr tref Caerfyrddin neu wedi cyflawni prentisiaeth gyflawn o 7 mlynedd i un o'r bwrdeiswyr yn cael pleidleisio; doedd dim angen byw yn yr etholaeth. Ym 1832 ychwanegwyd bwrdeiswyr tref Llanelli at yr etholfraint.
Cynrychiolaeth Seneddol yng nghyfnod Rhyfel Cartref Lloegr
1629–1640 Dim Senedd
1640 Francis Lloyd (Plaid y Brenin)
1644 Lloyd yn cael ei ddiarddel am gefnogi'r Brenin
1646 William Davies 1648 i 1653 Dim cynrychiolaeth Seneddol ar gyfer Bwrdeistref Caerfyrddin
Etholiadau yn y 1840au
Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1841 David Morris Rhyddfrydol Diwrthwynebiad
Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1847 David Morris Rhyddfrydol Diwrthwynebiad
Etholiadau yn y 1850au
Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1852 David Morris Rhyddfrydol Diwrthwynebiad
Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1857 David Morris Rhyddfrydol Diwrthwynebiad
Etholiadau yn y 1870au
Isetholiad Bwrdeistref Caerfyrddin 1876 Syr Arthur Cowell-Stepney Rhyddfrydol Diwrthwynebiad
Isetholiad Bwrdeistref Caerfyrddin 1878 Benjamin Thomas Williams Rhyddfrydol Diwrthwynebiad
Etholiadau yn y 1910au
Diddymwyd yr etholaeth a daeth yn rhan o Etholaeth Caerfyrddin
Dryw morgrug tororen
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Dryw morgrug tororen (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: drywod morgrug tororen) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Terenura sicki; yr enw Saesneg arno yw Orange-bellied antwren. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Morgrug (Lladin: Formicariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. sicki, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r dryw morgrug tororen yn perthyn i deulu'r Adar Morgrug (Lladin: Formicariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Chain of Evidence
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Paul Landres yw Chain of Evidence a gyhoeddwyd yn 1957. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Marlin Skiles.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paul Landres ar 21 Awst 1912 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Encino ar 4 Mai 1970.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Paul Landres nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ty Agored
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Isao Yukisada yw Ty Agored a gyhoeddwyd yn 1998. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd OPEN HOUSE ac fe'i cynhyrchwyd yn Japan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Japaneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1998. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Saving Private Ryan sef ffilm ryfel gan Steven Spielberg a enillod 5 Oscar. Hyd at 2022 roedd o leiaf 5,600 o ffilmiau Japaneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Isao Yukisada ar 3 Awst 1968 yn Kumamoto.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Isao Yukisada nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Corrach amryliw
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw corrach amryliw, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy corachod amryliw; yr enw Saesneg yw Rufous Minor, a'r enw gwyddonol yw Oligia versicolor. Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r corrach amryliw yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Addewid Gyflawn
Ffilm o Ffrainc yw Addewid Gyflawn. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mur Mawr Gorgan
Gwaith amddiffynnol hynafol a leolir yn ardal Gorgan yng ngogledd-ddwyrain Iran, yn y rhanbarth a adnabyddid yn yr Henfyd fel Hyrcania, yw Mur Mawr Gorgan. Cyfeirir ato hefyd fel Mur Amddiffynnol Gorgan, Rhwystr Anushirvân, Rhwystr Firuz a Qazal Al'an, a hefyd Sadd-i-Iskandar, (Perseg: 'Argae/Rhwystr Alecsander). Mae rhai archaeolegwyr yn ei alw 'Y Sarff Goch' am fod ei friciau o liw coch. Mae'n amddiffyn Pyrth Caspia a oedd yn eu tro yn fynedfa i wastadiroedd gogledd a chanolbarth Iran i nomadiaid Canolbarth Asia. Teithiodd Alecsander Fawr a'i fyddin trwy'r Pyrth ar ei daith i Hyrcania a'r dwyrain.
Dyma'r mur amddiffynnol ail hiraf erioed, ar ôl Mur Mawr Tsieina, ond fe'i codwyd tua mil o flynyddoedd cyn y mur hwnnw ac mae ei adeiladwaith yn fwy cadarn na Mur Mawr Tsieina fel y saif heddiw. Mae'n fwy na Mur Hadrian a Mur Antoninus gyda'i gilydd. Mae'n rhedeg am 155 km gyda thrwch o rwng 6 - 10 medr. Ceir sawl caer ar hyd y mur, wedi eu lleoli rhwng 10 a 50 km oddi wrth ei gilydd.
Does dim cytundeb ymhlith archaeolegwyr am oed y mur, ond credir iddo gael ei godi rhwng y 3edd a'r 7g OC, er bod rhai yn dadlau iddo gael ei godi am y tro cyntaf yn y ganrif gyntaf OC.
Dyffryn Ogwen
bawd|300px|Golygfa i'r gorllewin i lawr Dyffryn Ogwen, o'r [[Crimpiau. Mae Tryfan a'r Glyderau i'r chwith, a'r Carneddau i'r dde.]]
Daearyddiaeth
Saif y dyffryn i'r de-ddwyrain o Fangor. Mae'n ffinio ar un ochr â mynyddoedd y Glyderau, ac â'r Carneddau ar y llall. Mae Afon Ogwen yn llifo drwyddo, ac yn gwahanu'r ddwy res o fynyddoedd. Mae rhan o'r dyffryn ym Mharc Cenedlaethol Eryri.
Hamdden
Mae Dyffryn Ogwen, fel canlyniad o'i ffinio ag ardaloedd mynyddig ar bob ochr iddo, yn gartref i lawer o gerddwyr mynydd, dringwyr, a gwersyllwyr. Gall y lefel uchel hon o weithgareddau olygu mwy o anawsterau ar y mynyddoedd, ac i ddelio â'r broblem hon, sefydlwyd Sefydliad Achub Mynydd Dyffryn Ogwen. Cychwynnwyd y gwaith yn wreiddiol gan Ron James yng nghanolfan hamdden awyr agored Bwthyn Ogwen, ond tyfodd yr angen am sefydliad achub mynyddoedd amser llawn yn yr ardal.
Pobl
Mae rhannau gogleddol y dyffryn yn cynnwys y pentref chwarelyddol, Bethesda, a phentrefi llai eraill megis Tregarth, Mynydd Llandygai a Rachub. Mae tua 6,500 o drigolion yn y dyffryn i gyd, gydag oddeutu tri chwarter ohonynt yn medru'r Gymraeg.
El Hermano Pedro
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Miguel Contreras Torres yw El Hermano Pedro a gyhoeddwyd yn 1967. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Sonia Furió. Mae'r ffilm El Hermano Pedro yn 115 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1967. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd You Only Live Twice sef ffilm llawn cyffro gan Lewis Gilbert.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Miguel Contreras Torres ar 28 Medi 1899 ym Morelia a bu farw yn Ninas Mecsico ar 26 Awst 1991. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1920 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Miguel Contreras Torres nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Creag an Loch 736m
Mae Creag an Loch yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Rannoch i Glen Lyon yn Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Galisia (gwahaniaethu)
Gall Galisia gyfeiro at:
Lilacs in The Spring
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Herbert Wilcox yw Lilacs in The Spring a gyhoeddwyd yn 1954. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Seton I. Miller.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sean Connery, Errol Flynn, Peter Graves, Anna Neagle, Stephen Boyd, David Farrar, Helen Haye a Kathleen Harrison.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1954. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rear Window sy’n ffilm llawn dirgelwch, gan y cyfarwyddwr ffilm enwog Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Mutz Greenbaum oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Herbert Wilcox ar 19 Ebrill 1890 yn Corc a bu farw yn Llundain ar 8 Tachwedd 1998.
Father's Day
Ffilm llawn cyffro sy'n gomedi arswyd gan y cyfarwyddwr Astron-6 yw Father's Day a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada ac Unol Daleithiau America.
Lilacs in The Spring
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Herbert Wilcox nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Father's Day
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Mae ganddi o leiaf 32 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Corrach bychan
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw corrach bychan, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy corachod bychan; yr enw Saesneg yw Least Minor, a'r enw gwyddonol yw Photedes captiuncula. Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r corrach bychan yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Threekingham
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Threekingham. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Kesteven.
Chiricahua
Hanes
Dan arweiniad y pennaeth Cochise ac yn ddiweddarach dan Goyaałé (Geronimo), y Chiricahua oedd yr olaf o'r grwpiau Apache i wrthsefyll rheolaeth llywodraeth yr Unol Daleithiau dros y de-orllewin. Yn 1852, llofnodwyd cytundeb rhwng yr UD a'r Chiricahua. Ond yn ystod y 1850au, symudodd nifer gynyddol o fwyngloddwyr ac ymsefydlwyr o ddwyrain UDA i mewn i Diriogaeth Chiricahua, a bu lleihad yn nifer y boblogaeth Apache oherwydd afiechydon newydd, llwgu ac ymosodiadau. O ganlyniad, yn 1861, dechreuodd y Chiricahua ymladd yn erbyn yr Americanwyr ar ôl i'r pennaeth Mangas Coloradas gael ei chwipio'n sarhaus gan fwyngloddwyr a lladd perthnasau Cochise gan fyddin yr UD. Yn 1863, lladdwyd Mangas Coloradas gan fyddin yr UD pan geisiodd drefnu amodau heddwch rhwng ei bobl a llwyodraeth UDA. Ar ôl dod ymlaen, yn agored, er mwyn trafod heddwch cafodd ei gipio a'i ladd gan rai o'r milwyr y noson honno. Dyma reswm arall am ledaenu'r anghydfod rhwng y ddwy ochr, a fyddai'n gweld rhyfeloedd parhaol am y 25 mlynedd nesaf. Un o'u cadarnleoedd pennaf oedd Mynyddoedd Chiricahua, yn ne-ddwyrain Arizona; heddiw mae rhan o'r tir sanctaidd hwnnw wedi ei droi yn barc cenedlaethol.
200px|bawd|Merch Chiricahua yn 1898
Yn 1872, sedfydlwyd y Chiricahua Apache Reservation, ond ni fu'n agor ond am fwy na phedair blynedd. Erbyn 1877 roedd y mwyafrif o'r Apache wedi cael eu gorfodi i aros ar ddau reservation mawr yn Arizona. Yn 1883, ymladdodd y Chiricahua dan Geronimo ac eraill yng ngogledd Mecsico, gan ddychwelyd i'r reservation y flwyddyn ganlynol. Ond torrodd Geronimo a grŵp bychan o ryfelwyr, merched a phlant - Chiricahua yn bennaf - yn rhydd eto a sefydlodd noddfa ym mynyddoedd y Sierra Madre, ym Mecsico. Ar ôl i'r grwp gael eu hel gan dros 5,000 o filwyr Americanaidd a thua 2,000 o filwyr Mecsico, bu raid iddynt ildio o'r diwedd yn 1886 a daeth y Rhyfeloedd Apache i ben.
Cafodd y Chiricahua eu halltudio i Florida, Alabama, ac Oklahoma, yn groes i'r termau heddwch gwreiddiol a sawl addewid. Roedd y daith drên hir i'r 434 Apache Chiricahua olaf a symudwyd i Florida, gyda Geronimo yn eu plith, yn uffernol: caewyd y drysau a'r ffenestri tryw'r holl amser, er gwaethaf y gwres llethol ac absenoldeb toiledau.
O'r diwedd cafodd y mwyafrif eu symud i wersyll filwrol Fort Sill yn Oklahoma tan 1913, heb hawl i'w adael, cyn iddynt gael caniatâd i ddychwelyd i Arizona. Erbyn hynny roedd eu nifer wedi lleihau yn sylweddol oherwydd afiechydon, yn arbennig yn Florida lle cawsant eu rhoi ar reservation ar ymyl cors a bu farw llawer o falaria. Gorfodwyd pob plentyn dros 11 oed i fynd i ffwrdd i ysgol breswyl arbennig lle torrwyd eu gwallt, gwisgwyd hwy mewn dillad gorllewinol a rhoddwyd enwau Americanaidd iddynt.
Mae rhai Chiricahua yn dal i fyw yn Oklahoma neu ar reservation y Mescalero yn Mecsico Newydd heddiw. Ychydig iawn ohonyn nhw sy'n byw yn eu hen fro yn Arizona.
Llyfryddiaeth
bawd|de|200px|[[Geronimo]]
My Teenage Daughter
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Herbert Wilcox yw My Teenage Daughter a gyhoeddwyd yn 1956. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Stanley Black.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sylvia Syms, Anna Neagle a Norman Wooland.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1956. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Searchers sy’n ffilm bropoganda gwrth-frodorion America gan y cowbois gwyn, gan y cyfarwyddwr ffilm John Ford. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Mutz Greenbaum oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Herbert Wilcox ar 19 Ebrill 1890 yn Corc a bu farw yn Llundain ar 8 Tachwedd 1998.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Herbert Wilcox nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Iris Tree
Actor ac arlunydd benywaidd a anwyd yn Llundain, y Deyrnas Unedig oedd Iris Tree (27 Ionawr 1897 – 13 Ebrill 1968).
Ernst Ludwig Heim
Meddyg nodedig o'r Almaen oedd Ernst Ludwig Heim (22 Gorffennaf 1747 - 15 Medi 1834). Roedd yn boblogaidd oherwydd iddo ddarparu triniaethau meddygol am ddim ym Merlin. Cafodd ei eni yn Solz (Rippershausen), Yr Almaen ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Halle-Wittenberg. Bu farw yn Berlin.
Iris Tree
Enw'i thad oedd Herbert Beerbohm Tree a'i mam oedd Helen Maud Holt. Roedd Felicity Tree yn chwaer iddi.Bu'n briod i Curtis Moffat ac roedd Ivan Moffat yn blentyn iddynt.
Bu farw yn Llundain ar 13 Ebrill 1968.
Rhinocypha heterostigma
Mursen yn nheulu'r Chlorocyphidae yw'r Rhinocypha heterostigma. Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Ernst Ludwig Heim
Gwobrau
Enillodd Ernst Ludwig Heim y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Pig-yr-aran lygatddu
Planhigyn blodeuol collddail yw Pig-yr-aran lygatddu sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Geraniaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Geranium psilostemon a'r enw Saesneg yw Armenian crane's-bill.
Tyf mewn ardaloedd ble ceir hinsawdd tymherus neu gynnes. Ceir dail rheolaidd a chymesur a pheillir y blodyn gan bryfaid.
Adzuki
Cyhoeddwyd albwm Funeral For A Friend (Five / Four) ar label 'Mighty Atom' yn Awst 2004.
Adolygiadau
Mewn adolygiad o'u albwm cyntaf, dywedodd y wefan rock3.co.uk:
Copor ymyl borffor
Glöyn byw sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw copor ymyl borffor, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy coprau ymyl borffor; yr enw Saesneg yw Purple-edged Copper, a'r enw gwyddonol yw Lycaena hippothoe. Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Angélique
Ffilm a seiliwyd ar nofel a ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Ariel Zeitoun yw Angélique a gyhoeddwyd yn 2014. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Angélique ac fe'i cynhyrchwyd gan Gerald Podgornig yn Ffrainc, y Weriniaeth Tsiec, Gwlad Belg ac Awstria. Cafodd ei ffilmio yn Awstria. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Ariel Zeitoun a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Nathaniel Mechaly.
Naoned
Hen brifddinas Llydaw ydy Naoned [ˈnɑ̃wnət] (Ffrangeg: Nantes) ar Afon Liger (Ffrangeg: Loire), lle y gwelir castell tywysogion Llydaw. Heddiw mae'n brifddinas a chymuned yn département Liger-Atlantel (Ffrangeg: Loire-Atlantique). Mae dinas Naoned yn rhan o un Bro-Naoned, un o naw hen fro Llydaw.
Oregon, Ohio
Dinas yn, yn nhalaith Ohio, yw .
Angélique
Y prif actorion yn y ffilm hon yw David Kross, Nora Arnezeder, Mathieu Kassovitz, Olivier Gourmet, Tomer Sisley, Simon Abkarian, Gérard Lanvin, Julian Weigend, Miguel Herz-Kestranek, Patrick Descamps, Jean-Louis Sbille, John Dobrynine, Matthieu Boujenah, Michel Carliez, Éric De Staercke, Jiří Pomeje, Fabrice Rodriguez, Rainer Frieb, Bruno Georis, Petr Kantor, Adriana Bajtková a Josef Kuhn. Mae'r ffilm Angélique (ffilm o 2014) yn 113 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Manacin bronaur
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Manacin bronaur (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: manacinod bronaur) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Manacus manacus vitellinus; yr enw Saesneg arno yw Golden-collared manakin. Mae'n perthyn i deulu'r Manacinod (Lladin: Pipridae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Teulu
Mae'r manacin bronaur yn perthyn i deulu'r Manacinod (Lladin: Pipridae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Oregon, Ohio
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Oregon, gan gynnwys:
Angélique
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. Peter Zeitlinger oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Philippe Bourgueil sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Angélique, the Marquise of the Angels, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Anne Golon a gyhoeddwyd yn 1957.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ariel Zeitoun ar 26 Medi 1949 yn Tiwnis.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ariel Zeitoun nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Jefferson Township, Kansas
Treflan yn, yn nhalaith Kansas, yw .
Copor ymyl borffor
Wedi deor o'i ŵy mae'r copor ymyl borffor yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Jefferson Township, Kansas
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Jefferson Township, gan gynnwys:
Naoned
200px|bawd|canol|Bro Naoned yn Llydaw
Papurau newyddion
Papurau am daliad: Papurau rhad:
Château des ducs de Bretagne
Mae castell Dugiaid Llydaw yn sefyll ar lan ddeheuol Afon Loire yng nghanol Nanoned. Roedd yn brif breswylfa Dugiaid Llydaw o'r 13g i'r 15g. Mae'r caer yn cynnwys saith twr yn cael eu cysylltu gan llenfuriau.
Kastell-Paol
Cymuned yn département Penn-ar-Bed, a hen brifddinas Bro Leon yn Llydaw, yw Kastell-Paol (Ffrangeg: Saint-Pol-de-Léon). Lleolir ar bwys porthladd Rosko.
Naoned
Eglwys Gadeiriol Sant Pedr
Mae Eglwys Gadeiriol Sant Pedr a Sant Paul yn yr arddull Gothig, mae wedi ei leoli ar y Place Saint-Pierre. Cafodd yr adeilad cyntaf dan arweiniad Dug Llydaw Jean V a'r Esgob Jean de Malestroit yn 1434, bu adeiladu parhaus ar y safle hyd 1891 (457 mlynedd). Cafodd yr eglwys gadeiriol gofrestru fel heneb hanesyddol ym 1862.
Kastell-Paol
Enwir y dref ar ôl Paol, Cymro ac esgob cyntaf esgobaeth Bro-Leon.
Mae'n un o'r drefi ar lwybr pererindod y Tro Breizh.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code 29259
Yr Iaith Lydewig
Mae gan y gymuned cynllun ieithyddol o dan Ya d’ar brezhoneg ers 2008. Yn 2008, roedd 19.67% o blant ysgolion cynradd yn mynychu ysgolion dwyieithog bawd|chwith|Skol Diwan Kastell Paol
Ciochan a' Chop
Mae Ciochan a'Chop neu Ciochan a' Chop yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Rannoch i Glen Lyon yn Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Graham Top of Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 8 Mehefin 2009.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Szukamy Zycia W Grobach
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Piotr Lachmann yw Szukamy Zycia W Grobach a gyhoeddwyd yn 2016.
Mae'r ffilm Szukamy Zycia W Grobach yn 50 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
The Lucky Horseshoe
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwyr William Fox a John G. Blystone yw The Lucky Horseshoe a gyhoeddwyd yn 1925. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Billie Dove. Dosbarthwyd y ffilm gan 20th Century Studios.
Szukamy Zycia W Grobach
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Piotr Lachmann nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Lucky Horseshoe
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Tom Mix, Billie Dove a Malcolm Waite. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1925. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Gold Rush sef ffilm gomedi Americanaidd am Klondike gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Daniel B. Clark oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Fox nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Síremlék – Pilinszky János Színművének
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Gyula Maár yw Síremlék – Pilinszky János Színművének a gyhoeddwyd yn 1990. Fe'i cynhyrchwyd yn Hwngari. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan János Pilinszky a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan György Selmeczi.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Róbert Alföldi.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1990. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pretty Woman sef un o ffilmiau mwyaf llwyddiannus Disney gan ddod ag incwm o hanner biliwn o ddoleri i’r cwmni. Iván Márk oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Y Chwyldro Diwydiannol yng Nghymru
alt=|bawd|280x280px|Tirwedd diwydiannol de Cymru tua 1825
Síremlék – Pilinszky János Színművének
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gyula Maár ar 2 Awst 1934 yn Budapest a bu farw yn yr un ardal ar 31 Mai 1959. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Celfyddydau'r Theatr a Ffilm.
Y Chwyldro Diwydiannol yng Nghymru
Roedd y Chwyldro Diwydiannol yng Nghymru yn gyfnod o newid mewn cymdeithas pan ddatblygodd diwydiant i'r fath raddau fel y bu newidiadau mawr yn y ffordd roedd pobl yn gweithio ac yn byw.
Síremlék – Pilinszky János Színművének
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gyula Maár nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Y Chwyldro Diwydiannol yng Nghymru
Roedd yn gyfnod, rhwng tua 1750 a 1850, a welodd ddulliau newydd o gynhyrchu nwyddau a bwyd ar draws Ewrop ac yn Unol Daleithiau America. Dyma gyfnod pan welwyd:
Gwelodd Gymru newidiadau yn ei ffordd o fyw ac yn ei ffordd o weithio yn sgil y Chwyldro Diwydiannol. Yn sgil datblygu'r gweithfeydd haearn yng Nghymru yn ardal Merthyr a’r de-ddwyrain yn sir Fynwy gwelwyd trefi diwydiannol yn tyfu o gwmpas y gweithfeydd a’r ffatrïoedd. Yn y gogledd-ddwyrain sefydlwyd gweithfeydd Bersham ac wedyn Brymbo gan y Brodyr Wilkinson ar ddiwedd y 18g, ac roedd y gweithfeydd copr yn Abertawe ac Amlwch wedi troi'r ardaloedd hynny yn rhai diwydiannol. Daeth peiriannau yn rhan o fywyd gwaith pobl, a chyda hynny daeth ffyrdd newydd o deithio a chludo nwyddau gyda’r camlesi a’r rheilffyrdd. Roedd pŵer corfforol a phŵer anifeiliaid a’r elfennau bellach wedi cael eu disodli gan bŵer stêm ac yn nes ymlaen gan drydan. Datblygodd trefi diwydiannol fel Merthyr, Abertawe ac yn nes ymlaen Caerdydd, ond er mor ddeniadol oedd y cyflogau da yn y gweithfeydd, roedd pris i’w dalu am hynny. Roedd peryglon y gwaith yn ofid cyson ac roedd amodau byw yn y trefi diwydiannol yn frwnt ac yn anodd.
Achosion y Chwyldro Diwydiannol
alt=|bawd|220x220px|Paentiad yn darlunio agoriad Rheilffordd Lerpwl a Manceinion ym 1830, y rheilffordd rhyng-ddinas gyntaf yn y byd.
Mewnfudo y tu allan a thu mewn i Gymru
bawd|315x315px|[[Richard Crawshay (1739–1810). Diwydiannwr a pherchennog Gwaith Haearn Cyfarthfa ger Merthyr Tudful]]