cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anhunedd
Mae llawer o bobl yn credu mewn "cyfrif defaid" er mwyn syrthio i gysgu; mae rhywfaint o sail i'r gred hon gan fod undoniaeth y dasg yn debyg o beri i'r dioddefwr ymgolli ynddi a syrthio i gysgu mewn canlyniad. Ceir moddion soporiffig sy'n gallu helpu hefyd, ond mae perygl o ddod yn gaeth iddyn nhw os caent eu defnyddio am gyfnod hir a dylid ymgynghori â meddyg bob tro cyn eu defnyddio.
Triniaeth
Gall eich diet neu eich amserlen o ddydd i ddydd effeithio ar eich cwsg, ond mae pethau y gallwch eu gwneud i geisio cysgu’n well. Mae Childline yn awgrymu'r camau canlynol er mwyn ceisio cysgu'n well.
Gwnewch yn siŵr eich bod chi’n gyfforddus
Dim rhy boeth, dim rhy oer, dim rhy swnllyd na llachar.
Ysgrifennwch
Os oes rhywbeth yn eich poeni ac nid oes modd gwneud dim i wella’r sefyllfa ar unwaith, ceisiwch ysgrifennu’r hyn sy’n eich poeni i lawr cyn mynd i gysgu. Unwaith i chi ysgrifennu eich pryderon i lawr, gallwch ddelio gyda’r problemau yn y bore.
Una Historia De Tango
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Anhunedd
Ymlaciwch cyn mynd i’r gwely
Mae rhai pobl yn mwynhau darllen i ymlacio. Ceisiwch gadw at lyfrau copi caled – gall y golau o sgriniau cyfrifiadur neu rai e-ddarllenwyr ei gwneud hi’n anodd syrthio i gysgu. Ceisiwch osgoi eistedd o flaen sgrin am o leiaf dwy awr cyn yr amser rydych yn bwriadu mynd i’r gwely.
Meddygaeth amgen
Defynyddir y planhigyn canlynol i wella diifyg cwsg h.y. fel help i berson gysgu: Briallen Fair.
Cyfeiriadau
Schlafsucht
Cog-gigydd bach Asia
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cog-gigydd bach Asia (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cog-gigyddion bach Asia) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Coracina fimbriata; yr enw Saesneg arno yw Lesser cuckoo shrike. Mae'n perthyn i deulu'r Cog-Gigyddion (Lladin: Campephagidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Teulu
Mae'r cog-gigydd bach Asia yn perthyn i deulu'r Cog-Gigyddion (Lladin: Campephagidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Hora Hori
Ffilm gyffro wleidyddol gan y cyfarwyddwr Teja yw Hora Hori a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Anoop Rubens.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Teja ar 22 Chwefror 1966 yn Chennai. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1985 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Teja nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gérard Jugnot
Mae Gérard Jugnot (ganwyd 4 Mai 1951, Paris, Ffrainc) yn actor Ffrengig, cyfarwyddwr, a chynhyrchydd.
Cyd-sefydlodd y grŵp comedi Le Splendid yn y 1970au, gyda Christian Clavier, Thierry Lhermitte a Michel Blanc yn ogystal ag eraill. Gwnaethant addasu nifer o berfformiadau llwyfan i'r sgrîn. Cafodd lwyddiannau mawr gyda Les Bronzés (1978), Les Bronzés font du ski (1979) a Le Père Noël est une ordure (1982).
Enillodd enwogrwydd rhyngwladol am y prif rôl, Clément Mathieu yn y ffilm Les Choristes yn 2004.
Kingston, Georgia
Dinas yn, yn nhalaith Georgia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Kingston, gan gynnwys:
Melody For Two
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Louis King yw Melody For Two a gyhoeddwyd yn 1937. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Heinz Eric Roemheld.
Y prif actor yn y ffilm hon yw James Melton. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1937. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Life of Emile Zola sef ffilm Americanaidd hanesyddol gan y cyfarwyddwr William Dieterle. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Arthur L. Todd oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Louis King ar 28 Mehefin 1898 yn Christiansburg, Virginia a bu farw yn Los Angeles ar 29 Mawrth 1998.
Staveley-in-Cartmel
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 405.
Eddie Ladd
Mae Eddie Ladd (ganwyd 18 Ebrill 1964) yn ddawnswraig a pherfformwraig Cymreig sydd hefyd wedi cyflwyno rhaglenni cerddoriaeth Gymreig.
Bywyd cynnar ac addysg
Enw bedydd Eddie Ladd yw Gwenith Owen. Fe'i magwyd ar fferm ger Aberteifi, Gorllewin Cymru. Astudiodd Ddrama a Cherddoriaeth ym Mhrifysgol Aberystwyth a graddiodd yn 1985.
Beyond Inclusion
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Pedro Villarreal a Nyle DiMarco.
Eddie Ladd
Gyrfa
Rhwng 1989 a 1991 roedd yn gyflwynydd "dadleuol" y sioe gerddoriaeth Gymraeg Fideo 9 ar S4C. Mae hefyd wedi cyflwyno rhaglen The Slate (yn Saesneg) ar BBC2.
Beyond Inclusion
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Eddie Ladd
Gyrfa
Roedd Ladd yn aelod o'r cwmni perfformio anarchaidd, Brith Gof, am ddeng mlynedd. Teithiodd gyda nhw yn rhyngwladol ar draws Ewrop a De America.
Beyond Inclusion
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mal Drunter – Mal Drüber
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Helmut Weiss yw Mal Drunter – Mal Drüber a gyhoeddwyd yn 1960. Fe'i cynhyrchwyd gan Kurt Ulrich yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Gustav Kampendonk a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Michael Jary.
À Jamais
Drama-gomedi ar ffilm gan y cyfarwyddwr Benoît Jacquot yw À Jamais a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd gan Paulo Branco yn Portiwgal a Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Bruno Coulais. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Eddie Ladd
Gyrfa
Mae wedi creu ei sioeau a phrosiectau ei hun ers y 1990au. Enillodd ei sioe unigol Club Luz, wobr yng Ngŵyl Caeredin 2003. Yn 2005 fe'i dewiswyd gan y British Council i gynrychioli'r gorau o theatr Gymreig yng Ngŵyl Caeredin, ynghyd â No Fit State Circus a Volcano Theatre.
Mal Drunter – Mal Drüber
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1960. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Psycho sy’n ffilm llawn arswyd a dirgelwch gan feistr y genre yma, Alfred Hitchcock. Willi Sohm oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Helmut Weiss ar 25 Ionawr 1907 yn Göttingen a bu farw yn Berlin ar 24 Mai 1948.
Gitte Moos Knudsen
Niwrowyddonydd o Ddenmarc yw Gitte Moos Knudsen (15 Chwefror 1959).
Mal Drunter – Mal Drüber
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Helmut Weiss nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gitte Moos Knudsen
Manylion personol
Ganed Gitte Moos Knudsen ar 15 Chwefror 1959 yn Kongens Lyngby, Copenhagen ac wedi gadael yr ysgol dechreuodd ar yrfa academaidd. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Gwobr Ymchwil Sefydliad Carlserg a Gwobr Niels A. Lassen.
Eddie Ladd
Gyrfa
Yn 2009 creodd Ladd Ras Goffa Bobby Sands, ddarn theatrig 50 munud o hyd am y streiciwr newyn Bobby Sands. Llwyfannwyd y perfformiad ar beiriant rhedeg anferth ac fe deithiwyd o gwmpas Cymru. Fe'i perfformiwyd tu allan i Gymru ac fe adolygwyd ei ymddangosiad yn 'The Place', Llundain gan bapur newydd The Independent.
Gitte Moos Knudsen
Gyrfa
Enillodd sawl gradd academaidd gan gynnwys: Doethor mewn Meddygaeth.
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
À Jamais
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jeanne Balibar, Mathieu Amalric a Victória Guerra. Mae'r ffilm À Jamais yn 86 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, The Body Artist, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Don DeLillo a gyhoeddwyd yn 2001.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Benoît Jacquot ar 5 Chwefror 1947 ym Mharis. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1975 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Benoît Jacquot nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Clitoris
Organ rhywiol benywaidd yw'r clitoris sy'n cynnwys meinweoedd, cyhyrau a phibellau gwaed. Mae hi'n bodoli yn un swydd i ddarparu pleser rhywiol ac orgasmau. Fe'i lleolir ble mae'r labia minora'n cyfarfod, uwchben yr wrethra. Nid oes gan yr un anifail arall glitoris; dim ond mewn bodau dynol benywaidd y'i ceir.
Mae'n bosibl mai tarddiad y gair ydyw'r gair Groeg am 'fryncyn bach' sef, kleitoris ("Κλειτορίδ")
Ar lafar, cyfeirir ato fel: ffeuen binc.
Ysgol Gynradd Gymraeg Bryntaf
Hanes Sefydlu
Cafwyd ymgais ar sefydlu ysgol cyfrwng Cymraeg yng Nghaerdydd yn yr 1930au. Roedd yn fwriad gan Gwyn M. Daniel a rhai eraill o selogion Tŷ'r Cymry i sefydlu ysgol yn 1937-38 ond bu i'r ddyfodiad yr Ail Ryfel Byd ac i Arglwydd Faer Caerdydd fynnu mai cyfrifoldeb y pwyllgor addysg y ddinas oedd sefydlu pob ysgol, roi taw ar y syniad. Serch hynny, fe gynhaliwyd Ysgol Gymraeg fore Sadwrn o 1943 ymlaen yn Nhŷ'r Cymry.
Ysgol Bryntaf oedd y drydedd ysgol gynradd benodol Gymraeg ei hiaith i'w hagor yng Nghymru (agorwyd Ysgol Gymraeg yr Urdd yn Aberystwyth ym Medi 1939 lle roedd rhaid i'r rhieni dalu ffi am y blynyddoedd cyntaf) ac agorwyd Ysgol Dewi Sant, Llanelli yn 1947, yr ysgol gyntaf i'w hagor gan awdurdod leol fel ysgol benodedig Gymraeg.
Lleolwyd yr ysgol, 'Ysgol Gymraeg Caerdydd' ar Heol Ninian, Caerdydd a roedd 19 o ddisgyblion yn y dosbarth cyntaf hwnnw yn 1949. Symudodd yr ysgol maes o law i ardal Highfields yn Llandaf, lle rhoddwyr yr enw Bryntaf oedd yn un topograffegol. Dyma leoliad Ysgol Pencae bellach. Gwelwyd tŵf cyson i'r ysgol o dan arweiniad ei phrifathrawes, Enid Jones. Yn ei bennod yn y llyfr Our Children's Language galwodd Michael Jones ei chyfnod yn "inspired leadership".
Safle Mynachdy
Oherwydd poblogrwydd yr ysgol bu'n rhaid symud i safle hen ysgol uwchradd Viriamu Jones yn stâd dai Mynachdy yn 1968 wrth ymyl lein reilffordd Caerdydd i Bontypridd. Erbyn diwedd cyfnod y Brifathrawes Enid Jones roedd yr ysgol wedi tyfu i 426 o ddisgyblion.
Sueño y Silencio
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Jaime Rosales yw Sueño y Silencio a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a Chatalaneg a hynny gan Jaime Rosales.
Ysgol Gynradd Gymraeg Bryntaf
Safle Mynachdy
Noda Michael Jones yn ei erthygl fod y cyfnod hwn yn un "turbulent". Erbyn 1974 noda Michael Jones bod y prifathro newydd, Tom Evans, yn gwynebu drwg-deimlad gan y trigolion lleol at yr ysgol Gymraeg oedd "almost akin to racism". Poerwyd ar blant Bryntaf gan y trigolion lleol ac adeiladwyd blocâd i rwystro'r bysiau oedd yn cyrchu'r plant rhag cael mynediad i'r ysgol Gymraeg. Yn ôl un cyn-ddisgybl, Siôn Jobbins, bu galw enwau o bryd i'w gilydd rhwng y disgyblion Cymraeg a di-Gymraeg. Galwyd y disgyblion di-Gymraeg yn 'inglis' gan blant Bryntaf. Roedd y sefyllfa cynddrwg fel bod rhaid symud eto.
Safle Y Parade
Oherwydd y drwg deimlad lleol a thŵf parhaus yr ysgol bu'n rhaid symud o'r safle yn Mynachdy, Gabalfa. Yn 1975 agorodd yr ysgol yn hen adeilad fawr Cardiff High School for Girls ar y Parade yng nghanol dinas Caerdydd, lleoliad Coleg Caerdydd a'r Fro bellach.
Sueño y Silencio
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Maria de Medeiros a Sergi López.
Ysgol Gynradd Gymraeg Bryntaf
Safle Y Parade
Oherwydd nad oedd cae chwarae gan yr ysgol bu'n rhaid cynnal gwersi chwareon ar gaeau Blackweir oddi ar Ffordd y Gogledd a cynhaliwyd Mabolgambau'r Ysgol yn Stadiwm Maendy.
Au Fond Des Bois
Ffilm ddrama sydd hefyd yn ffilm hanesyddol gan y cyfarwyddwr Benoît Jacquot yw Au fond des bois a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Benoît Jacquot a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Bruno Coulais.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Isild Le Besco, Mathieu Simonet, Nahuel Pérez Biscayart, Jean-Claude Bolle-Reddat, Jérôme Kircher, Luc Palun, Jean-Marc Stehlé a Jean-Pierre Gos. Mae'r ffilm yn 98 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. Julien Hirsch oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Luc Barnier sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Benoît Jacquot ar 5 Chwefror 1947 ym Mharis. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1975 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Benoît Jacquot nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Revolver
Albwm gan The Beatles yw Revolver a ryddhawyd ar 5 Awst 1966. Mae'r albwm yn cael ei ystyried fel un pwysig dros ben, gan ei fod wedi defnyddio technegau recordio modern. Roedd aelodau'r grŵp yn dechrau cymryd cyffuriau tua'r adeg y cafodd yr albwm ei recordio, ac mae'r cyffur LSD yn un a gafodd ddylanwad trwm ar yr albwm. Mae nifer o'r caneuon, er enghraifft "Good Day Sunshine" a "Got To Get You Into My Life", yn cyfeirio at gannabis, a chyffuriau eraill.
Ysgol Gynradd Gymraeg Bryntaf
Safle Y Parade
Erbyn 1978-79 roedd gan yr ysgol 600 o ddisgyblion. Honir mai hon oedd yr ysgol gynradd fwyaf yn Ewrop ar y pryd.
Roedd y rhieni'r plant oedd yn parhau i gael eu haddysg Gymraeg ar safle Ysgol y Rhodfa (Bryntaf) anhapus gyda'r sefyllfa. Er gwaethau diffyg cefnogaeth gan Mr G.O. Pearce, Dirprwy Gyfarwyddwr Addysg Sir De Morgannwg i ganfod ysgol Gymraeg arall, nodwyd bod niferoedd ysgol Saesneg Pen-yr-Heol yn cwympo a gellid symud y plant cyfrwng Cymraeg yno, er gwaetha'r ffaith bod y lleoliad yn bell o gartrefi mwyafrif helaeth y plant.
Gemau a geirfa
Efallai oherwydd mai Bryntaf oedd yr unig ysgol Gymraeg yng Nghaerdydd am ddegawdau fe ddatblygodd rhoi nodweddion unigryw.
Gêm buarth (neu 'iard') ysgol a chwaraewyd gan blant yr ysgol yn yr 1970au oedd "yr achi touch" (ynganiad: 'achi' gyda'r /χ/ yr èch Gymraeg a 'touch' gyda /t͡ʃ/ y 'ch' Saesneg). Mae natur ddwyieithog yr enw'n adlewyrchu natur ddwyieithog buarth yr ysgol: sy'n gyfuniad o'r gair Cymraeg 'achi' (tebyg i 'ych-a-fi') a'r gair Saesneg touch. Roedd yn air arall ar y gêm tag neu touch lle mae un plentyn 'arno' ac yn cael gwared ar yr 'haint' gan gyffwrdd plentyn arall. Byddai'r plentyn oedd 'arno' fel rheol yn gorfod rhedeg ar ôl y plant eraill i'w cyffwrdd a phasio'r haint gyda'r 'achi touch'. Roedd modd amddiffyn eich hun rhag yr 'achi touch' drwy sefyll ar fan o'r enw 'cri' (neu gartref saff) e.e. petai'r plentyn yn cyffwrdd â ffens ddur y buarth, sefyll oddi ar y llawr neu ar ben gorchudd draen ddur. Daw'r gair 'cri' o'r Saesneg 'cree' a ddefnyddir ar draws Morgannwg (hyd at Abertawe), Gwent, Sir Frycheiniog, Swydd Gaerloyw, rhan helaeth o Wlad yr Haf a gogledd Wiltshire.
Ebychiad o bosib unigryw i Fryntaf oedd "om". Defnyddiwyd yn sicr yn yr 1970au. Nid yw'n sicr os defnyddiwyd y gair cyn hynny nac wedi i Bryntaf ddod i ben fel ysgol ac i'r disgyblion gael eu rhannu i bedair ysgol (ac yna mwy) ar draws Caerdydd. Defnyddiwyd "om" fel ebychiad ar ddechrau brawddeg i nodi anhapusrwydd â gweithred gan blentyn neu berson arall e.e. "om, fi'n dweud arnot ti am redeg yn y coridor"" neu "om, ti wedi dweud gair drwg"". Gellid ei ystyried yn ieithyddol fel ataliad llafar ('vocalised pause') neu 'filler' ond dydy hyn ddim yn gwneud llawn cyfiawnhâd gyda'r geiryn gan bod pwrpas benodol iddo, sef tanlinellu bod y siaradwr yn teimlo bod cam wedi digwydd. Does dim cofnod ysgrifenedig o'r geiryn ond ceir atgofion cyn-ddisgyblion o'r gair.
Roedd y gair "Inglis" mwy na thebyg yn unigryw i blant yr ysgol. Ynganwyd gydag 's' neu 'z' ar y diwedd. Defnyddiwyd i gyfeirio at y plant a'r bobl di-Gymraeg eu hiaith oedd yn ymosod ar yr ysgol yn ystod cyfnod cythryblus yr ysgol ar safle Mynachdy yn yr 1970au cynnar. Yn ôl yr awdur, Michael Jones, roedd y drwg-deimlad gan y bobl lleol di-Gymraeg tuag at bodolaeth Ysgol Bryntaf yn "almost akin to racism". Cofia cyn-ddisgyblion, megis Siôn Jobbins, fel y byddai plant di-Gymraeg, yr 'inglis' yn ymosod ar blant Cymraeg gan daflu bagiau creision gweigion yn llawn dŵr ac ymladd law yn llaw yn y tir gwag o gylch yr ysgol.
Den Förgyllda Lergöken
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Bror Berger yw Den Förgyllda Lergöken a gyhoeddwyd yn 1924. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Eric Lindholm. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1924. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Nibelungen sef ffilm ffantasi Almaenig mewn dwy ran, gan Fritz Lang. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bror Berger ar 8 Chwefror 1874 ym Malmö a bu farw yn Stockholm ar 10 Awst 2012.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bror Berger nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sueño y Silencio
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jaime Rosales ar 1 Ionawr 1970 yn Barcelona. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1998 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jaime Rosales nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Flottans Glada Gossar
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Rolf Husberg yw Flottans Glada Gossar a gyhoeddwyd yn 1954. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Lleolwyd y stori yn Monaco. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Gösta Stevens a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jules Sylvain.
El Lute: Camina o Revienta
Ffilm am berson gan y cyfarwyddwr Vicente Aranda yw El Lute: Camina o Revienta a gyhoeddwyd yn 1987. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Lleolwyd y stori yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Vicente Aranda a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan José Nieto.
Flottans Glada Gossar
Y prif actor yn y ffilm hon yw Åke Söderblom.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1954. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rear Window sy’n ffilm llawn dirgelwch, gan y cyfarwyddwr ffilm enwog Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
El Lute: Camina o Revienta
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Vicente Aranda ar 9 Tachwedd 1926 yn Barcelona a bu farw ym Madrid ar 27 Mawrth 2006. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1964 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Flottans Glada Gossar
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rolf Husberg ar 20 Mehefin 1908 yn Stockholm a bu farw yn yr un ardal ar 2 Tachwedd 1998.
El Lute: Camina o Revienta
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Flottans Glada Gossar
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rolf Husberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ogofâu Yungang
Mae'r ddinas wedi'i lleoli 16 km i'r gorllewin o ddinas Datong, yn nyffryn afon Shi Li ar waelod mynyddoedd Wuzhou Shan. Mae'n enghraifft rhagorol o'r cerfiadau cerrig Tsieineaidd o'r 5g a'r 6g. Ceir 53 o ogofâu mawr, ynghyd â 51,000 o gilfachau sy'n gartref i'r un nifer o gerfluniau Bwdha. Hefyd, mae yna oddeutu 1,100 o ogofâu bach. Mae caer o oes Brenhinllin Ming yn dal i oroesi ar ben y clogwyn sy'n gartref i Ogofâu Yunga.
Cloddiwyd yr ogofâu yn wyneb deheuol clogwyn tywodfaen tua 2,600 troedfedd o hyd a 30 i 60 troedfedd o uchder. Yn 2001, gwnaed Ogofâu Yungang yn Safle Treftadaeth y Byd UNESCO. Mae UNESCO'n ystyried bod Ogofâu Yungang yn "gampwaith o gelf-ogof Bwdhaidd, Tsieineaidd gynnar ac yn cynrychioli asiad llwyddiannus rhwng celf symbolaidd grefyddol Bwdhaidd o Asia ar y naill law, a thraddodiadau diwylliannol.
Hanes
Ar ôl dirywiad Brenhinllin Jin (266–420), daeth rhannau gogleddol China o dan reolaeth Gogledd Wei a reolwyd gan Tuoba. Fe wnaethant ddinas Pingcheng (平城), a elwir bellach yn Datong (大同), yn brifddinas iddynt. Oherwydd hyn, gwelodd Pingcheng gynnydd mewn gwaith adeiladu. Mabwysiadodd y Gogledd Wei Fwdhaeth yn gynnar fel eu crefydd wladol. Cyrhaeddodd Bwdhaeth y lleoliad hwn trwy deithio ar rhan ogleddol Ffordd y Sidan, y llwybr mwyaf gogleddol o tua 2,600 cilomedr o hyd, a gysylltodd brifddinas Tsieineaidd hynafol Xi'an i'r gorllewin dros Fwlch Wushao Ling â Wuwei ac a ddaeth i'r amlwg yn Kashgar cyn cysylltu i Parthia hynafol.
Parhaodd y gwaith ar y cyfnod cyntaf hwn o gerfio tan y flwyddyn 465 OC, a gelwir yr ogofâu bellach yn ogofâu 16 – 20. Dechreuodd ail gyfnod o adeiladu tua'r flwyddyn 471 OC, a pharhaodd tan 494 OC, adeiladwyd y parau o ogofâul 5/6, 7/8, a 9/10 yn ogystal ag ogofâu 11, 12, ac mae'n debyg 13 o dan yr oruchwyliaeth a chefnogaeth y llys ymerodrol. Daeth y nawdd ymerodrol i ben 494 OC gyda symud llys Wei i brifddinas newydd Luoyang. Daeth yr holl ogofâu eraill i'r amlwg o dan nawdd preifat mewn trydydd cyfnod adeiladu, a barhaodd tan 525, pan ddaeth y gwaith adeiladu i ben yn derfynol, oherwydd gwrthryfeloedd yn yr ardal.
The Ninety and Nine
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Ralph Ince yw The Ninety and Nine a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Louisa Ellen Perman
Arlunydd benywaidd a anwyd y Deyrnas Unedig oedd Louisa Ellen Perman (1854 – 1921).
The Ninety and Nine
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Ogofâu Yungang
Gwaith cynnal a chadwraeth
Ers diwedd y gwaith, mae tywodfaen yr ogofâu wedi bod yn agored i dywydd caled. Mae llawer o'r ogofâu yn agored i'r awyr agored, ac felly maent yn agored i wahanol fathau o lygredd a dirywiad. Ymhlith y bygythiadau y mae: llwch a llygredd aer a chwythir gan y gwynt o ddinas ddiwydiannol Datong, ynghyd â llwch o fwyngloddiau a phriffyrdd ger y safle. Mae'r safle hefyd yn agos at Anialwch Gobi, y gall ei stormydd gyfrannu at ddadfeiliad y cerfluniau. Felly yn ystod y canrifoedd i ddod gwelwyd sawl ymgais i ddiogelu'r ogofâu ac atgyweirio difrod parhaus. Yn ystod Brenhinllin Liao gwelwyd yr ogofâu yn adnewyddu rhywfaint o gerfluniau ac yn adeiladu "10 temlau Yungang" rhwng 1049 a 1060, a oedd i fod i amddiffyn y prif ogofâu. Fodd bynnag, cawsant eu dinistrio eto union 60 mlynedd yn ddiweddarach mewn tân.
The Ninety and Nine
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Intolerance sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Ogofâu Yungang
Gwaith cynnal a chadwraeth
Yn ystod Ebrill a Mai 1991, cynhaliodd personél Caltech arbrofion mesur llygredd aer yn y Ogofâu Yungang. Canfuwyd mai llwch mwynol neu ronynnau carbon oedd bron pob un o'r deunydd yn yr awyr, gan ganiatáu canolbwyntio sylw ar ffynonellau'r rhain. Codwyd yr adeiladau pren a oedd yn bodoli o flaen ogofâu 5 a 6 ym 1621, yn ystod Brenhinllin Qing cynnar. Ers y 1950au, mae craciau yn y tywodfaen wedi cael eu selio gan growtio, a phlanwyd coed mewn ymdrech i leihau’r hindreulio oherwydd stormydd tywod.
The Ninety and Nine
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ralph Ince ar 16 Ionawr 1887 yn Boston, Massachusetts a bu farw yn Llundain ar 5 Mai 2019. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1907 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ogofâu Yungang
Ogof 6
Ogof 6 yw un o'r cyfoethocaf o safleoedd Yungang. Fe'i hadeiladwyd rh od yn agored i dywydd caled. Mae llawer o'r ogofâu yn agored i'r awyr agored, ac felly maent yn agored i wahanol fathau o lygredd a dirywiad. Ymhlith y bygythiadau y mae: llwch a llygredd aer sy'n cael ei chwythu gan y gwynt o ddinas ddiwydiannol Datong, yn ogystal â llwch o fwyngloddiau a phriffyrdd ger y safle. Mae'r safle hefyd yn agos at Anialwch Gobi, y gall ei stormydd gyfrannu at ddadfeiliad y cerfluniau.
The Ninety and Nine
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ralph Ince nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ogofâu Yungang
Ogof 6
Felly dros y canrifoedd gwelwyd sawl ymgais i ddiogelu'r ogofâu ac atgyweirio difrod parhaus. Yn ystod Brenhinllin Liao gwelodd yr ogofâu rywfaint o adnewyddu cerfluniau ac adeiladwyd y "10 teml Yungang" rhwng 1049 a 1060, a oedd i fod i amddiffyn y prif ogofâu. Fodd bynnag, cawsant eu dinistrio union 60 mlynedd yn ddiweddarach mewn tân. Codwyd yr adeiladau pren a oedd yn bodoli o flaen ogofâu 5 a 6 ym 1621, yn ystod Brenhinllin Qing cynnar. Ers y 1950au, mae craciau yn y tywodfaen wedi cael eu selio gan growtio, a phlanwyd coed mewn ymdrech i leihau’r hindreulio oherwydd stormydd tywod.
Darllen pellach
Caswell, James O. (1988). "Written and Unwritten: A New History of the Buddhist Caves at Yungang". Vancouver: University of British Columbia Press Vancouver: 225. Leidy, Denise Patry & Strahan, Donna (2010). Wisdom embodied: Chinese Buddhist and Daoist sculpture in the Metropolitan Museum of Art. New York: The Metropolitan Museum of Art. ISBN 9781588393999.
Wolfman
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Worth Keeter yw Wolfman a gyhoeddwyd yn 1979. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Wolfman ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kristina Reynolds, Ed Grady ac Earl Owensby Studios.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1979. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Apocalypse Now sy'n seiliedig ar y nofel fer ''Heart of Darkness gan Joseph Conrad.
Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Worth Keeter nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gwalchdylluan fannog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Gwalchdylluan fannog (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: gwalchdylluan mannog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Ninox spilonota; yr enw Saesneg arno yw Spotted hawk owl. Mae'n perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: Strigidae) sydd yn urdd y Strigiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn N. spilonota, sef enw'r rhywogaeth.
Nell Gwyn
bawd|Nel Gwyn fel "Ciwpid"; ysgythriad tua 1672 Roedd Nell Gwyn, sef Eleanor Gwyn (2 Chwefror 1650 – 14 Tachwedd 1687), yn actores o Loegr, a aned yn Henffordd, yn ôl pob tebyg, neu o bosibl Llundain (Covent Garden) neu Rhydychen. Roedd ei chyfenw 'Gwyn' hefyd, yn unol ag arferiad ei hoes, yn cael ei sillafu fel 'Gwynn' a 'Gwynne'.
Teulu a magwraeth
Does dim llawer o wybodaeth am ei theulu ond awgrymir gan rai fod ei rhieni'n ddigon tlawd, er bod ei bywgraffydd, Charles Beauclerk, yn amau hynny. Elen oedd enw ei mam, a gelwid hi yn "Old Madam", "Madam Gwyn", ac yn "Old Ma Gwyn". Mae enw'i mam a'i chyfenw'n awgrymu ei bod o dras Gymreig. Ganwyd Elen, mae'n debyg, ym mhlwyf St Martin in the Fields a threuliodd ei dyddiau yn Llundain. Dywed un cofnod mai ei thad oedd "Thos [Thomas] Guine a Capt [captain] of ane antient fammilie in Wales".
Defnyddiai arfau Gwyniaid Llansanwyr a oedd yn ddisgynyddion Richard Gwyn o Lansanwyr, liv. 1545 [WG2 Godwin 6 (C)] a'i wraig Ann f. Llywelyn [WG2 Ein. ap G. 16 (A)]. Ni wyddus y cysylltiaid rhwng Nel a theulu Richard, fodd bynnag.
Oedolyn
Yn ôl traddodiad roedd hi'n gwerthu orennau yn Drury Lane, ardal theatrau Llundain, cyn dechrau ar ei gyrfa ar y llwyfan. Roedd hi'n enwog fel comedienne.
Ei pherthynas â Siarl II
Cymerodd y brenin Siarl II Nell yn ordderch a chafodd ddau blentyn gordderch ganddi, yn cynnwys yr Arglwydd Buckhurst. Dywedir mai "Peidiwch â gadael i Nellie bach lwgu" oedd geiriau olaf y brenin pan fu farw yn 1685.
Cyfranodd Nell Gwyn at sefydlu Ysbyty Brenhinol Chelsea.
Onllwyn
Pentref a chymuned ym mwrdeisdref sirol Castell-nedd Port Talbot, Cymru, yw Onllwyn. Mae hefyd yn enw'r ward etholiadol, sy'n cynnwyd Dyffryn Cellwen a Banwen. Saif tua 12 milltir i'r gogledd-ddwyrain o dref Castell Nedd, ychydig i'r gogledd o Flaendulais, ar y briffordd A4109 a ger tarddle Afon Dulais.
Ardal lofaol oedd hon, gyda phump glofa o gwmpas y pentref ar un adeg. Mae traddodiad lleol i Sant Padrig gael ei eni yn yr ardal, a chynhelir gorymdaith ar 17 Mawrth i ddathlu hyn. Ceir gweddillion dwy gaer Rufeinig a ffordd Rufeinig gerllaw.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Stockdalewath
Pentref yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Stockdalewath. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Dalston yn awdurdod unedol Cumberland.
Hay Lo Que Hay
Ffilm ddogfen yw Hay Lo Que Hay a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Carn Bhac
Mae Carn Bhac yn gopa mynydd a geir ar y daith o Pitlochry i Braemar a Blairgowrie yn Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd ar y copa.
Ferwca
bawd|dde|Clwstwr o ferwca ar droed Dafaden gwadnol a achosir gan y feirws papiloma dynol (HPV) ac sy'n ymddangos ar y sawdl, ac ar waelod neu fysedd y traed ydy ferwca hefyd dafaden neu tafaden. Gan amlaf mae dafaennau gwadnol yn cyfyngu eu hunain ac nid ydynt yn lledu'n ormodol, ond yn gyffredinol argymhellir triniaeth i leihau'r symptomau (sy'n medru bod yn boenus), i'w gwaredu'n gynt, ac i osgoi eu trosglwyddo i bobl eraill.
Carn Bhac
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Munro, Murdo a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
Ferwca
Credir fod gan tua 10% o boblogaeth yr Deyrnas Unedig ferwca ar unrhyw adeg penodol.
Rhwystro'r feirws rhag lledu
Lledir y feirws HPV trwy gysylltiad uniongyrchol ac anuniongyrchol gyda pherson sydd yn cario'r feirws. Gall osgoi cyswllt uniongyrchol gydag arwynebeddau heintiedig e.e. mewn ystafelloedd newid comunol, lloriau cawodydd, meinciau a.y.y.b. leihau'r siawns o gael eich heintio, yn ogystal ag osgoi rhannu esgidiau a sanau gyda rhywun sydd â ferwca. Hefyd, dylid osgoi cysylltiad rhwng y ferwca a rhannau eraill o'ch corff eich hun a chyrff pobl eraill. Mae heinitaidau'n fwy cyffredin ymysg oedolion na phlant.
Am fod pob dafaden yn heintus, dylid cymryd camau er mwyn osgoi eu lledaenu. Argymhella'r Gwasanaeth Iechyd Gwladol fod plant sydd â dafaden yn:
Triniaeth
Yn aml, mae triniaeth confensiynol yn effeithiol wrth ymdrin â ferwcas. Mae rhain yn cynnwys:
Caminho Do Céu
Ffilm ddrama yw Caminho Do Céu a gyhoeddwyd yn 1943. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1943. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Life and Death of Colonel Blimp sef bywgraffiad o ffilm am y milwr ffuglenol General Clive Wynne-Candy, gan y cyfarwyddwyr ffilm Michael Powell ac Emeric Pressburger.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cog-gigydd Bwrw
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cog-gigydd Bwrw (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cog-gigyddion Bwrw) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Coracina fortis; yr enw Saesneg arno yw Buru cuckoo shrike. Mae'n perthyn i deulu'r Cog-Gigyddion (Lladin: Campephagidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. fortis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r cog-gigydd Bwrw yn perthyn i deulu'r Cog-Gigyddion (Lladin: Campephagidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Livet På Landet (ffilm, 1943)
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Bror Bügler yw Livet På Landet a gyhoeddwyd yn 1943. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Bror Bügler a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Alvar Kraft.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Edvard Persson.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1943. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Life and Death of Colonel Blimp sef bywgraffiad o ffilm am y milwr ffuglenol General Clive Wynne-Candy, gan y cyfarwyddwyr ffilm Michael Powell ac Emeric Pressburger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bror Bügler ar 11 Rhagfyr 1908 yn Vänersborg.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bror Bügler nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llanddingad
Pentref bychan yng nghymuned Llanfihangel Troddi, Sir Fynwy, Cymru, yw Llanddingad (hefyd Llandingad; Saesneg: Dingestow). Fe'i lleolir ger ffordd yr A40, rhwng Rhaglan i'r gorllewin a Threfynwy i'r dwyrain, ar lôn fynydd sy'n arwain dros y bryniau i bentref Llandeilo Gresynni. Llifa afon Troddi heibio'r pentref.
Ynys Clipperton
Tiriogaeth Ffrainc yn nwyrain y Cefnfor Tawel yw Ynys Clipperton (Ffrangeg:  Île de Clipperton), sy'n atol gwrel heb neb yn byw arni. Mae ganddi arwynebedd o 6 km². Fe'i lleolir tua 1,080 km o'r arfordir gorllewinol Mecsico. Mae ganddi'r statws arbennig o fod yn eiddo preifat Gwladwriaeth Ffrainc, o dan awdurdod uniongyrchol Gweinidog y Tramor.
Llanddingad
Enwir yr eglwys a'r pentref ar ôl Sant Dingad (c. 5g), un o feibion Brychan, brenin Brycheiniog, yn ôl traddodiad. Cyfeirir at yr eglwys yn Llyfr Llandaf am iddi gael ei rhoi gan Tudmab fab Pawl i Landaf.
Ynys Clipperton
bawd|300px|dim|Lleoliad Ynys Clipperton
Llanddingad
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Hanes
Codwyd castell ger Llanddingad gan y Normaniad Ranulph de Poer, siryff Henffordd, ar ddechrau'r 1180au. Yn ei lyfr Hanes y Daith Trwy Gymru, mae Gerallt Gymro yn adrodd fel y bu i ryfelwyr Gwent ymosod ar y castell i geisio dial ar laddfa ysgeler arnynt gan Wiliam de Braose yn 1177. Lladdwyd de Poer a rhai o'r amddiffynwyr eraill ond llwyddodd de Braose i ddianc.
Mae gan y pentref le pwysig yn hanes llenyddiaeth Gymraeg am i Frut Dingestow, un o'r testunau Cymraeg Canol pwysicaf o Historia Regum Britanniae (testun Lladin) Sieffre o Fynwy gael ei diogelu yno (ac efallai ei sgwennu yno).
Ynys Clipperton
Hanes
Ailddarganfuwyd yr ynys ddydd Gwener y Groglith, 3 Ebrill 1711 gan y Ffrancwyr Martin de Chassiron a Michel Du Bocage. Fe wnaethant lunio'r map cyntaf a hawlio'r ynys am Ffrainc. Cafodd yr enw "Île de la Passion" ("Ynys y Dioddefaint"). Arweiniodd Bocage alldaith wyddonol yno ym 1725.
Daw'r enw cyfredol gan John Clipperton, môr-leidr a phreifatîr o Loegr a ymladdodd y Sbaenwyr yn gynnar yn y 18g. Efallai ei fod wedi ei defnyddio fel man cychwyn ar gyfer ei gyrchoedd.
Hawliwyd yr ynys gan Mecsico yn y 1840au, yr Unol Daleithiau ym 1858 a Ffrainc ym 1858. Fe'i cipiwydd gan Mecsico ym 1897, a phrynodd y British Pacific Island Company hawliau cloddio gwano o'r tir ym 1906. Erbyn 1914 roedd tua 100 o bobl - dynion, menywod a phlant - yn byw yno, yn cael eu cyflenwi bob dau fis gan long o Acapulco.
Ond ym 1914 suddodd y llong gyflenwi. Yn ystod anhrefn y Chwyldro Mecsico a'r Rhyfel Byd Cyntaf anghofiwyd yr ynyswyr. Daeth eu sefyllfa'n fwyfyw enbyd. Bu farw llawer o'r clefri poeth. Erbyn 1917 dim ond 15 o bobl oedd yn fyw. Ar ôl eu hachub ni wnaed mwy o ymdrechion i wladychu’r lle.
Ar ôl proses hir a ddechreuodd ym 1909, o'r diwedd datganodd Vittorio Emanuele III, brenin yr Eidal, gan weithredu fel cymrodeddwr, fod yr ynys yn feddiant Ffrengig.
bawd|300px|dim|Palmydd coco yn tyfu ar Ynys Clipperton
Afon Moa
Mae Afon Moa (Portiwgaleg Rio Moa) yn afon yn y Basn Amazonas, yng ngorllewin pell Brasil.
Planeta Kirsan
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Stonethwaite
Pentref yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Stonethwaite. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Borrowdale yn awdurdod unedol Cumberland.
Llyn Fawr
Llyn yn Rhondda Cynon Taf yn ne Cymru yw Llyn Fawr. Fe'i lleolir i'r de o bentrefi Cefn Rhigos a Rhigos. Mae'n fwyaf adnabyddus oherwydd y darganfyddiadau pwysig o arfau a chelfi o ddiwedd Oes yr Efydd a dechrau Oes yr Haearn a wnaed yno.
Rhwng 1911 a 1913, yn ystod y gwaith o adeiladu'r argae, cafwyd hyd i amrywiaeth o arfau a chelfi; roedd y rhan fwyaf yn dyddio'n ôl i ran olaf Oes yr Efydd ond hefyd yn cynnwys y celfi haearn cynharaf i'w darganfod yng Nghymru, yn fwyaf arbennig: cleddyf haearn yn arddull Hallstatt. Roedd yno hefyd ben gwaywffon a chryman haearn. Roedd y celfi efydd yn cynnwys dau grochan a phennau bwyeill. Credir fod yr eitemau yma wedi eu gosod yn y llyn fel offrwm i'r duwiau, efallai tua 650 CC.
Dušanka Janežič
Mathemategydd o Iwgoslafia a Slofenia yw Dušanka Janežič (ganed 21 Mai 1952), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel mathemategydd.
Manylion personol
Ganed Dušanka Janežič ar 21 Mai 1952 yn Ljubljana. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Gwobr Zois a Llysgennad Gwyddoniaeth Gweriniaeth Slofenia.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Gwalchdylluan Molwcaidd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Gwalchdylluan Molwcaidd (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: gwalchdylluan Molwcaidd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Ninox squamipila; yr enw Saesneg arno yw Moluccan hawk owl. Mae'n perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: Strigidae) sydd yn urdd y Strigiformes.
Teulu
Mae'r gwalchdylluan Molwcaidd yn perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: Strigidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Mary Wilson (cantores)
Roedd Mary Wilson (6 Mawrth 1944 – 8 Chwefror 2021) yn gantores Americanaidd, sy'n fwyaf adnabyddus am sefydlu'r grŵp merched The Supremes.
Cafodd Wilson ei geni yn Greenville, Mississippi, yn ferch i Sam a Johnnie Mae Wilson. Priododd y dyn busnes Pedro Ferrer yn Las Vegas, Nevada ar 11 Mai 1974. Roedd ganddyn nhw dri o blant: Turkessa, Pedro Antonio, a Rafael. Fe wnaethant ysgaru ym 1981. Bu farw Rafael mewn damwain car, yn 14 oed; anafwyd Mary yn yr un ddamwain.
Bu farw Mary Wilson yn Henderson, Nevada, yn 76 oed.
Pandy Tudur
Pentref bychan yng nghymuned Llangernyw, bwrdeistref sirol Conwy, Cymru, yw Pandy Tudur neu Pandytudur. Saif lle mae'r ffordd B5384 i gyfeiriad Gwytherin yn gadael y briffordd A548 rhwng Llanrwst a Llangernyw.
Mae Eisteddfod Pandy Tudur yn cael ei chynnal yn flynyddol; dathlodd ei phen blwydd yn gant a hanner oed yn 2006. Cynhaliwyd yr eisteddfod gyntaf ar 26 Mehefin, 1856, gydag Eben Fardd yn beirniadu. Roedd yn arfer cael ei chynnal yn ysgol Pandy Tudur, sydd yn awr wedi cau, ond ers y 1970au mae'n cael ei chynnal yng Nghanolfan Addysg Bro Cernyw, Llangernyw.
Canon, Georgia
Dinas yn Franklin County a Hart County, yn nhalaith Georgia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Canon, gan gynnwys:
Hélène Rey
Gwyddonydd Ffrengig yw Hélène Rey (ganed 1970), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel economegydd ac academydd.
Manylion personol
Ganed Hélène Rey yn 1970 yn Brioude ac wedi gadael yr ysgol leol mynychodd Brifysgol Stanford a ENSAE ParisTech. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Gwobr Yrjö Jahnsson a Gwobr Germán Bernácer.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Moa (gwahaniaethu)
Gall y gair moa gyfeirio at fwy nag un peth:
Ceir yn ogystal lwyth cynhanesyddol ym Mhalesteina a elwir y Moabiaid.
Tsieceg
Iaith Slafig Orllewinol sy'n iaith frodorol Tsiecia yw Tsieceg a gaiff ei siarad ledled y byd. Galwyd yr hen Tsieceg yn Fohemeg hyd at y 19g. Mae'n hynod o debyg i'r Slofaceg ac i raddau llai i ieithoedd Slafeg eraill.
The More Excellent Way
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Perry N. Vekroff yw The More Excellent Way a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Tsieceg
Statws swyddogol
Caiff y Tsieceg ei siarad gan bron i bawb o drigolion Tsiecia a chaiff ei defnyddio mewn dogfennau llysoedd barn ac awdurdodau'r wladwriaeth, gan gynnwys awdurdodau cyllid ac arian. Caiff hefyd ei defnyddio mewn achosion swyddogol yn Slofacia; yn yr un modd caniateir defnyddio'r Slofaceg oddi fewn i awdurdodau ariannol Tsiecia. Mae yma gryn blethu rhwng y ddwy wladwriaeth o ran ieithoedd - sy'n deillio'n ôl i'r hen Tsiecoslofacia a chyn hynny. Mae trigolion y ddwy wladwriaeth yn deall iaith ei gilydd.
The More Excellent Way
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Swarthmoor
Pentref yn Cumbria, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Swarthmoor. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Pennington yn awdurdod unedol Westmorland a Furness.
Tsieceg
Yr enw
Mae'r gair čeština "Tsiec" (neu "Czech") yn tarddu o hen lwyth Slafig o'r un enw (Čech, lluosog Češi; hen ffurf: Čechové) a arferai fyw yng ngahanol Bohemia ac a oedd yn gyfrifol am uno ei chymdogion Slafaidd ac Almaenig yn nheyrnasiad y brenhinllyn (Přemyslovci). Yn ôl rhai, mae'n tarddu o berson o'r enw Čech, a fu'n gyfrifol am symud y llwyth i'r tiroedd presennol. Daw'r gair Bohemia o lwyth Celtaidd y Boii a wladychai'r rhan hon o Ewrop cyn hyn - ers y 4g CC. Benthyciwyd y sillafiad Saesneg ("Czeck") o'r Pwyleg.
The More Excellent Way
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Immigrant sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Perry N Vekroff ar 3 Mehefin 1880 yn Shumen a bu farw yn Hollywood ar 6 Mehefin 1993. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Young America
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Louis King yw Young America a gyhoeddwyd yn 1942. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Samuel G. Engel.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Jane Withers. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1942. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Casablanca sy’n glasur o ffilm Americanaidd am ramant a rhyfel, gan y cyfarwyddwr ffilm Michael Curtiz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Glen MacWilliams oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Louis R. Loeffler sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Louis King ar 28 Mehefin 1898 yn Christiansburg, Virginia a bu farw yn Los Angeles ar 29 Mawrth 1998.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Louis King nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Caminos Celestiales
Ffilm ffantasi yw Caminos Celestiales a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn Bolifia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Fy Nhaid ac 13 o Gadair
Ffilm gomedi a seiliwyd ar nofel gan y cyfarwyddwr Helmuth Lohner yw Fy Nhaid ac 13 o Gadair a gyhoeddwyd yn 1996. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Mein Opa und die 13 Stühle ac fe'i cynhyrchwyd yn Awstria. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Erich Tomek a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ralph Siegel.
Caminos Celestiales
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Fy Nhaid ac 13 o Gadair
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Scream sef ffilm arswyd gan Wes Craven. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Gérard Vandenberg oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Uschi Erber sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, The Twelve Chairs, sef gwaith creadigol gan yr awdur Ilf and Petrov a gyhoeddwyd yn 1928.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Helmuth Lohner ar 24 Ebrill 1933 yn Fienna a bu farw yn yr un ardal ar 13 Mehefin 1946.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Mary Ashley
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America oedd Mary Ashley (1931 - 15 Mehefin 1996).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Två Sköna Juveler
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Rolf Husberg yw Två Sköna Juveler a gyhoeddwyd yn 1954. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Adolf Schütz a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Charles Redland.
Über Goober
Ffilm ddogfen yw Über Goober a gyhoeddwyd yn 2004. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Två Sköna Juveler
Y prif actor yn y ffilm hon yw Åke Söderblom.
Über Goober
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Peter Adkison a Gary Gygax. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Två Sköna Juveler
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1954. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rear Window sy’n ffilm llawn dirgelwch, gan y cyfarwyddwr ffilm enwog Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Über Goober
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Looking Up, Way Up! The Burt Rutan Story
Ffilm ddogfen am berson nodedig gan y cyfarwyddwyr Scott B and Beth B a Sandy Guthrie yw 'Looking Up, Way Up! The Burt Rutan Story' a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Cog-gigydd Grauer
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cog-gigydd Grauer (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cog-gigyddion Grauer) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Coracina graueri; yr enw Saesneg arno yw Grauer’s cuckoo shrike. Mae'n perthyn i deulu'r Cog-Gigyddion (Lladin: Campephagidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Owen Smith
Cyn-wleidydd yw Owen Smith (ganwyd 2 Mai 1970). Roedd yn Aelod Seneddol dros Bontypridd rhwng 2010 a 2019. Ar ôl gadael San Steffan, daeth yn Gyfarwyddwr Cysylltiadau Llywodraeth y DU, i gwmni fferyllol Bristol Myers Squibb.
Llynnau Diwaunedd
Llifa Afon Diwaunedd o'r llyn i gyfeiriad y de i ymuno â Cheunant Ty'n-y-ddôl, sy'n ymuno ag Afon Lledr ger Blaenau Dolwyddelan (Roman Bridge).
Looking Up, Way Up! The Burt Rutan Story
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Scott B and Beth B nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol: