cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Drywbreblyn hirbig
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Drywbreblyn hirbig (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: drywbreblynnod hirbig) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Rimator malacoptilus; yr enw Saesneg arno yw Long-billed wren babbler. Mae'n perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: Timaliidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Graianrhyd
Pentref bychan gwledig yn Sir Ddinbych yw Graianrhyd. Fe'i lleolir tua 2 filltir i'r dwyrain o Lanarmon-yn-Iâl yn nwyrain y sir ar y B5430 tua hanner ffordd rhwng Rhuthun i'r gorllewin ac Wrecsam i'r dwyrain. Gorwedd wrth odrau dwyreiniol Bryniau Clwyd. Mae'n rhan o gymuned Llanarmon-yn-Iâl.
Maximum Impact
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Snow in Paradise
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Andrew Hulme yw Snow in Paradise a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Andrew Hulme a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Kevin Pollard.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Joel Beckett, Ashley Chin, David Spinx, Aymen Hamdouchi a Frederick Schmidt. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Maximum Impact
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrzej Bartkowiak ar 1 Ionawr 1950 yn Łódź. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1976 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Ffilm Genedlaethol Łódź.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrzej Bartkowiak nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Snow in Paradise
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrew Hulme ar 1 Rhagfyr 1963.
Graianrhyd
Mae'r pentrefi cyfagos yn cynnwys Eryrys (i'r gogledd) a Rhyd Talog (i'r de-ddwyrain).
Snow in Paradise
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrew Hulme nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Graianrhyd
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan a'r Aelod Seneddol yw.
Drywbreblyn hirbig
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn R. malacoptilus, sef enw'r rhywogaeth.
Rhamant Irca
Ffilm ddrama rhamantus gan y cyfarwyddwr Karel Hašler yw Rhamant Irca a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn Tsiecoslofacia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieceg a hynny gan Karel Hašler.
Drywbreblyn hirbig
Teulu
Mae'r drywbreblyn hirbig yn perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: Timaliidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Rhamant Irca
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Rolf Wanka, Jiřina Steimarová, Jan Sviták, Truda Grosslichtová, Antonie Nedošinská, Eva Likova, Theodor Pištěk, Čeněk Šlégl, Ella Nollová, František Paul, Jan W. Speerger, Joe Hloucha, Marie Ptáková, Oldřich Kovář, Rudolf Maria Mandé, Milka Balek-Brodská, Jiří Hron, Jindrich Fiala, Bohumil Heš, Jaroslav Hladík, Eliška Pleyová, Marie Norrová, Pavla Stolzová, Jaroslav Tryzna, Emil Dlesk a Karel Němec. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,350 o ffilmiau Tsieceg wedi gweld golau dydd. Jan Roth oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Karel Hašler ar 31 Hydref 1879 yn Prag a bu farw yn Gwersyll Mauthausen-Gusen ar 24 Mai 1957.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Karel Hašler nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Adam and Evelyne
Ffilm ddrama rhamantus gan y cyfarwyddwr Harold French yw Adam and Evelyne a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Nicholas Phipps.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jean Simmons, Stewart Granger a Wilfrid Hyde-White. Mae'r ffilm Adam and Evelyne yn 70 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harold French ar 23 Ebrill 1897 yn Llundain a bu farw yn yr un ardal ar 3 Awst 2010. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1920 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harold French nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Milton of Campsie
Pentref yn awdurdod unedol Dwyrain Swydd Dunbarton, yr Alban, yw Milton of Campsie (Gaeleg yr Alban: Baile Mhuilinn Chamaisidh).
Yn 2001 roedd y boblogaeth yn 3,950 gyda 91.19% o’r rheiny wedi’u geni yn yr Alban a 5.95% wedi’u geni yn Lloegr.
Gwaith
Yn 2001 roedd 1,955 mewn gwaith. Ymhlith y prif waith yn y dref roedd:
Y Bont Fawr, Llanrwst
Hanes
Sefydlwyd tref farchnad Llanrwst ar y llecyn y saif arno am fod Afon Conwy'n weddol gyfyng yma ac felly'n hawdd i'w chroesi. Croesi'r afon mewn cychod neu ar gefn ceffyl byddai pobl yn wneud yn yr hen amser. Roedd hen bont ar yr afon cyn codi'r bont bresennol. Cyfeirir ati am y tro cyntaf yn y flwyddyn 1626 pan gwynodd pobl y dref am ei chyflwr peryglus.
Codwyd bont newydd i gymryd lle'r hen bont yn 1636. Fe'i cynlluniwyd gan y pensaer adnabyddus Inigo Jones, yn ôl traddodiad. Costiodd fil o bunnau, swm mawr iawn yn yr 17g. Dan drefn yr hen siroedd, cysylltai'r bont Sir Gaernarfon a Sir Ddinbych.
Ar ddechrau'r 18g, cariwyd y bwa sydd ar ochr chwith yr afon (ochr Gwydir) ymaith gan genlli'r afon. Ailgodwyd y bwa hwnnw yn 1703.
Adeiladwaith
Mae'r Bont Fawr yn bont gerrig gyda thri bwa. Dywedir y medrwch beri i'r bont gyfan grynu trwy daro rhan neilltuol o un canllaw yn ei chanol.
Lily Tomlin
Mae Mary Jean "Lily" Tomlin (ganed 1 Medi 1939) yn actores, comediwraig, ysgrifenwraig a chynhyrchwraig Americanaidd. Dechreuodd ei gyrfa yn 1960au fel comediwraig ar ei sefyll a daeth yn berfformwraig ar y rhaglen deledu Rowan & Martin's Laugh-In.
Mae wedi ymddangos ar y teledu, mewn recordiadau comedi, ar Broadway a hefyd mewn ffilmiau. Serennodd mewn ffilmiau megis Nashville, 9 to 5, All of Me, The Beverley Hillbillies, Orange County ac I Heart Huckabees. Ar y teledu, mae'n fwyaf adnabyddus am ei rolau fel aelod o gast Laugh-In rhwng 1970-73, Ms. Frizzle yn The Magic School Bus, Kay Carter-Shepley yn Murphy Brown, Deborah Fiderer yn The West Wing, Lillie Mae MacKenzie yn Malibu Country a Frankie Bergstein yn Grace and Frankie.
Das Lachkabinett
Ffilm o iau gan y cyfarwyddwyr Karel Lamač, Erich Engels, Willem Holsboer a Rolf Raffé yw Das Lachkabinett a gyhoeddwyd yn 1953. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1953. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Roman Holiday sy’n ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Karel Lamač ar 27 Ionawr 1887 yn Prag a bu farw yn Hamburg ar 10 Ebrill 1979. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1919 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Karel Lamač nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gigolo Wannabe
Ffilm drama-gomedi a chomedi rhamantaidd yw Gigolo Wannabe a gyhoeddwyd yn 2006. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ウォーターズ'ac Fe' cynhyrchwyd yn Japan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Japaneg.
Giovanni Battista Pergolesi
Cyfansoddwr a feiolinydd o'r Eidal oedd Giovanni Battista Pergolesi (4 Ionawr 1710 – 16 Mawrth 1736).
Gigolo Wannabe
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 5,600 o ffilmiau Japaneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Giovanni Battista Pergolesi
Mwynhaodd Pergolesi dim ond llwyddiant cyfyngedig yn ystod ei fywyd byr, ond yn fuan ar ôl ei farw enillodd ei waith enwogrwydd mawr ledled Ewrop. Yn arbennig, fe berfformiwyd ei opéra buffa La serva padrona lawer gwaith, a'i Stabat mater oedd y darn o gerddoriaeth a argraffwyd yn fwyaf aml yn y 18g. Daeth ei waith mor boblogaidd bod llawer o ddarnau gan gyfansoddwyr eraill wedi'u priodoli'n anghywir iddo.
Rygbi'r undeb yng Nghymru
bawd|[[Lein (rygbi'r undeb)|Lein rhwng y Sgarlets a Treviso ym Mharc y Sgarlets.]] Un o chwaraeon mwyaf boblogaidd Cymru, a ystyriwyd yn hanesyddol fel y gêm genedlaethol yw rygbi'r undeb yng Nghymru. Undeb Rygbi Cymru yw corff rheoli'r gêm, sy'n berchen ar Stadiwm y Mileniwm, cae cartref y tîm cenedlaethol. Rhestrir Cymru yn yr haen uchaf gan y Bwrdd Rygbi Rhyngwladol, ac mae Cymru'n cystadlu'n flydnyddol ym Mhencampwriaeth y Chwe Gwlad, ac ym mhob Cwpan Rygbi'r Byd. Y person tywyll cyntaf i chwarae gêm o rygbi'r Undeb dros Gymru oedd Mark Brown, a hynny ar 11 Tachwedd 1983.
Y brif gystadleuaeth fewnol yw'r Guinness Pro12 (yn hanesyddol y Gynghrair Geltaidd): mae pedwar tîm o Gymru yn y gynghrair hon sy'n cystadlu'n erbyn ei gilydd a chlybiau o Iwerddon, yr Alban a'r Eidal. Cystadleir timau Cymreig hefyd yng Nghwpan Pencampwyr Rygbi Ewrop, Cwpan Her Rygbi Ewrop, a gyda thimau Lloegr yn y Gwpan Eingl-Gymreig.
O dan y Pro12, cynrychiolir rygbi'r clybiau gan fwy na 200 o glybiau cyswllt ag Undeb Rygbi Cymru sy'n chwarae ym Mhrif Adran Cymru a'r cynghreiriau adrannol is.
Hanes
Sefydlwyd clybiau rygbi mewn trefi ar draws Cymru, gan gynnwys nifer o gymunedau'r pyllau glo, yn ystod y 1870au a'r 1880au. Datblygodd y gêm yn rhan bwysig o ddiwylliant y dosbarth gweithiol yn ne Cymru, gan ei gwahaniaethu o'i chysylltiad â'r ysgolion bonedd a phrifysgolion mewn rhannau eraill o Brydain. Erbyn troad y ganrif roedd rygbi'n ganolbwynt i fath newydd o genedlaetholdeb Cymreig poblogaidd, yn enwedig yn wyneb niferoedd uchel o fewnfudwyr i'r wlad. Yn wahanol i'r drefn yn Lloegr, datblygodd diwylliant mwy gystadlaethol i'r gêm gan dimau lleol Cymru. Cynhaliwyd Cwpan Her De Cymru rhwng 1878 a 1897, a datblygodd system gynghrair answyddogol erbyn y 1930au.
Dalai'r gêm ei safle mewn hunaniaeth genedlaethol trwy gydol yr 20g, yn enwedig oes aur y 1960au a'r 1970au. Caeodd nifer o byllau glo'r de yn ystod y 1980au gan ddifetha'r cymunedau oedd yn grud a chartref i rygbi'r undeb yng Nghymru ers canrif. Ers y cyfnod hwnnw, cryn ymdrech mae i Gymru geisio adennill ei safle fel un o dimau goruchaf y byd.
Rygbi saith bob ochr
Mae tîm rygbi saith bob ochr Cymru yn cystadlu fel un o'r 12 o dimau craidd yng Nghyfres IRB Rygbi Saith Bob Ochr y Byd pob blwyddyn. Enillodd Cymru cystadleuaeth saith bob ochr Cwpan Rygbi'r Byd yn 2009.
Tre-garth
Pentref yng nghymuned Llandygái, Gwynedd, Cymru, yw Tre-garth neu Tregarth. Fe'i lleolir rhwng Bethesda a dinas Bangor gerllaw Afon Ogwen. Saif Chwarel y Penrhyn rhwng Tregarth a Bethesda, a thyfodd y pentref yn bennaf fel trigfan i'r chwarelwyr. O'r boblogaeth o tua 1,000, mae o gwmpas 70% yn siarad Cymraeg.
Hanes
Yn ystod y streic fawr yn Chwarel y Penrhyn, dychwelodd rhai o'r gweithwyr i'r chwarel yn ystod y streic, ac ystyrid hwy yn "Fradwyr" gan y gweddill. Symudodd nifer o'r rhain o Fethesda i Dregarth, lle'r adeiladwyd tai ar eu cyfer gan Arglwydd Penrhyn. Gelwid un stryd yn Nhregarth yn "Stryd y Gynffon" am flynyddoedd wedyn.
Ar un adeg yr oedd dwy reilffordd yn rhedeg trwy'r pentref, sef cangen oedd yn rhedeg i Fethesda o'r brif lein LNWR, a gaewyd yn 1963, a Rheilffordd Chwarel y Penrhyn oedd yn cael ei defnyddio i gario llechi i Porth Penrhyn i'w hallforio, ac a gaewyd yn 1962. Agorwyd darn o drac yr hen reilffordd fel Lôn Las Ogwen.
Enwogion
Ymhith enwogion sy'n enedigol o Dregarth a'r cyffiniau mae:
Dim Anadlu
Ffilm ddrama Coreeg o Dde Corea yw Dim Anadlu. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea.
Zwei Freunde
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Hubert Marischka yw Zwei Freunde a gyhoeddwyd yn 1915. Fe'i cynhyrchwyd gan Alexander Kolowrat yn Awstria ac Awstria-Hwngari. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Ernst Marischka.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1915. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Birth of a Nation addasiad o ddrama o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hubert Marischka ar 27 Awst 1882 yn Brunn am Gebirge a bu farw yn Fienna ar 11 Ionawr 1981.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hubert Marischka nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bossington, Hampshire
Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Bossington. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Houghton yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Test Valley.
PUM1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn PUM1 yw PUM1 a elwir hefyd yn Pumilio homolog 1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 1, band 1p35.2.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn PUM1.
Mildred Ester Mathias
Roedd Mildred Ester Mathias (19 Medi 1906 – 16 Chwefror 1995) yn fotanegydd nodedig a aned yn Unol Daleithiau America. Y sefydliad trydyddol lle y derbyniodd ei haddysg oedd: Washington University in St. Louis.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Bu farw yn 1995.
Himalaya
Mae mynyddoedd yr Himalaya (Sanscrit: हिमालय ) yn gadwyn o fynyddoedd yn Asia, sy'n gwahanu gwastadeddau isgyfandir India oddi ar Lwyfandir Tibet. Defnyddir yr enw hefyd am yr holl fynyddoedd yn yr ardal yma, yn cynnwys y Karakoram a'r Hindu Kush.
Yn yr Himalya mae mynyddoedd uchaf y byd. Y mynydd uchaf yn y byd tu allan i'r Himalaya yw Aconcagua yn yr Andes, sy'n 6,962m o uchder, ond yn yr Himalaya mae dros gant o fynyddoedd dros 7,200m o uchder. Mae'r Himalaya yn rhedeg drwy chwe gwlad: Bhwtan, Tsieina, India, Nepal, Pacistan ac Affganistan. Yn y mynyddoedd hyn mae tarddle nifer o afonydd mawr y byd megis yr Indus, cy Ganga, y Brahmaputra a'r Yangtze. Maent yn ymestyn am tua 2,400km o Nanga Parbat (Pacistan) yn y gorllewin i Namche Barwa yn y dwyrain.
Mewn cyferbyniad, mae'r copa uchaf y tu allan i Asia (Aconcagua, yn yr Andes) yn 6,961 metr (22,838 tr) o uchder.
Mae anghydfod ynghylch sofraniaeth y gadwen o fynyddoedd yn Kashmir a hynny rhwng India, Pacistan a Tsieina. Mae mynyddoedd yr Himalaya'n ffinio â'r gogledd-orllewin gan gadwynau Karakoram a Hindu Kush, i'r gogledd gan Lwyfandir Tibet, ac i'r de gan Wastadedd Indo-Gangetig. Mae rhai o brif afonydd y byd, yr Indus, y Ganga, a'r Tsangpo - Brahmaputra, yn codi yng nghyffiniau'r Himalaya, ac mae eu basn draenio cyfun yn gartref i ryw 600 miliwn o bobl gyda 53 miliwn yn byw yn yr Himalaya. Dylanwadodd yr Himalaya yn gryf ar ddiwylliannau De Asia a Tibet, gyda llawer o'r copaon yn gysegredig mewn Hindŵaeth a Bwdhaeth.
Daearyddiaeth
Mae'r Himalaya yn cynnwys sawl cadwyn o fynyddoedd cyfochrog:
Yn gyffredinol, ystyrir bod y Karakoram ar wahân i'r Himalaya.
Yng nghanol cromlin fawr mynyddoedd yr Himalaya mae copaon Dhaulagiri ac Annapurna yn Nepal, ill dau dros 8,000 m, ac wedi'u gwahanu gan Geunant Kali Gandaki. Mae'r ceunant yn hollti'r Himalaya o ran ecolegol ac yn orograffig yn Orllewin ac yn Ddwyrain. Y bwlch (pas) ym mhen draw'r Kali Gandaki y Kora La yw'r pwynt isaf ar y gefnffordd rhwng Everest a K2 (copa uchaf ystod Karakoram). I'r dwyrain o Annapurna mae copaon 8,000 metr Manaslu ac ar draws y ffin yn Tibet, Shishapangma. I'r de o'r rhain mae Kathmandu, prifddinas Nepal a dinas fwyaf yr Himalaya.
I'r dwyrain o Gwm Kathmandu mae dyffryn afon Bhote / Sun Kosi sy'n codi yn Tibet ac yn darparu'r prif lwybr dros y tir rhwng Nepal a China - Priffordd Araniko / Priffordd Genedlaethol Tsieina 318. Ymhellach i'r dwyrain mae'r Mahalangur Himal gyda phedwar o chwe mynydd ucha'r byd, gan gynnwys yr uchaf: Cho Oyu, Everest, Lhotse a Makalu. Mae rhanbarth Khumbu, sy'n boblogaidd ar gyfer merlota, i'w gael yma ar y ffyrdd de-orllewinol o Everest. Llifaafon Arun drwy lethrau gogleddol y mynyddoedd hyn, cyn troi i'r de gan nadreddu i'r dwyrain o Makalu.
Prif fynyddoedd
Ymhlith prif fynyddoedd yr Himalaya mae:
Rhai o ddringwyr yr Himalaya
Un o'r cyntaf i ddringo mynydd yn yr Himalaya er mwyn ei ddringo oedd y Cymro Syr William Lloyd, a ddringodd Boorendo yn 1822.
Daeareg
bawd|chwith|Llun o loeren yn dangos bwa'r Himalayas Mynyddoedd yr Himalaya yw un o'r mynyddoedd ieuengaf ar y blaned ac mae'n cynnwys craig waddodol a metamorffig wedi'i godi, yn bennaf. Yn ôl theori fodern tectoneg platiau, mae ei ffurfiant yn ganlyniad i wrthdrawiad cyfandirol rhwng y Plât Indo-Awstralia a'r Plât Ewrasiaidd. Ffurfiwyd ucheldiroedd Arakan Yoma ym Myanmar ac Ynysoedd Andaman a Nicobar ym Mae Bengal hefyd o ganlyniad i'r gwrthdrawiad aruthrol hwn.
Yn ystod y Cretasaidd Uchaf, tua 70 miliwn o flynyddoedd yn ôl, roedd y Plât Indo-Awstraliaidd sy'n symud i'r gogledd (sydd wedi torri i mewn i'r Plât Indiaidd a Phlât Awstralia ) yn symud tua 15 cm (5.9 mod) y flwyddyn. Tua 50 miliwn o flynyddoedd yn ôl roedd y Plât Indo-Awstralia cyflym hwn wedi cau Cefnfor Tethys yn llwyr. Y dystiolaeth o hyn yw creigiau gwaddodol ar lawr y cefnfor a'r llosgfynyddoedd a oedd ar gyrion ei ymylon. Gan fod y ddau blat yn cynnwys cramen gyfandirol (continental crust) dwysedd isel, cawsant eu gwasgu a'u plygu'n fynyddoedd yn hytrach na'u tynnu i'r fantell ar hyd y ffos gefnforol. Ffaith a ddyfynnir yn aml a ddefnyddir i ddangos y broses hon yw bod copa Mynydd Everest wedi'i wneud o galchfaen morol o'r cefnfor hynafol hwn.
Yn ystod yr oes iâ ddiwethaf, roedd llif iâ rhewlifol yn cysylltu Kangchenjunga yn y dwyrain a Nanga Parbat yn y gorllewin. Yn y gorllewin, ymunodd y rhewlifoedd â'r rhwydwaith llif iâ yn y Karakoram, ac yn y gogledd, fe wnaethant ymuno â hen rew mewndirol Tibet. I'r de, daeth rhewlifoedd all-lif i ben o dan ddrychiad o 2,000 metr. Tra bod rhewlifoedd dyffryn presennol yr Himalaya yn cyrraedd 20 – 30 km o hyd roedd nifer o brif rewlifoedd y dyffryn yn 60 – 112 km o hyd yn ystod oes yr iâ. Roedd yr hinsawdd o leiaf 7 - 8.3 gradd canradd yn oerach nag y mae heddiw.
Hydroleg
Er gwaethaf eu mawredd, nid yw'r Himalaya'n ffurfio watershed mawr, ac mae nifer o afonydd yn torri trwy'r cadwynni mynyddoedd, yn enwedig yn y rhan ddwyreiniol. O ganlyniad, nid yw prif grib yr Himalaya wedi'i diffinio'n glir, ac nid yw bylchau'r mynydd mor amlwg â mynyddoedd eraill. Mae afonydd yr Himalaya yn draenio i ddwy system o afonydd:
Lola Lonli
Arlunydd modern o Yelets, Oblast Lipetsk, Rwsia yw Lola Vyacheslavovna Lonli (8 Gorffennaf 1973). Gelwir arddull ei gwaith yn cosmism.
Himalaya
Rhewlifoedd
O fewn cadwynni mynyddoedd mawr canol Asia, gan gynnwys yr Himalaya, ceir y pentwr rhew ac eira trydydd-mwya'r byd, wedi'r Antarctica a'r Arctig. Mae amrediad yr Himalaya yn cwmpasu tua 15,000 o rewlifoedd, sy'n storio tua 12.000 km ciwbic o ddŵr croyw. Mae ei rhewlifoedd yn cynnwys y Gangotri a'r Yamunotri (Uttarakhand) a Khumbu rhewlifoedd (ardal Mynydd Chomolungma), Langtang rhewlif (Langtang rhanbarth) a Zemu (Sikkim). chwith|bawd| Rhew ar Rewlif Khumbu Oherwydd lledred y mynyddoedd ger y Trofan Cancr, mae'r llinell eira barhaol ymhlith yr uchaf yn y byd, sef tua 5,500 metr. Mewn cyferbyniad, mae gan fynyddoedd cyhydeddol Gini Newydd, y Rwenzoris a Colombia linell eira tua 900 metr yn is. Mae rhanbarthau uwch yr Himalaya wedi eu cloi ganeira trwy gydol y flwyddyn, er gwaethaf eu hagosrwydd at y trofannau, ac maent yn ffurfio tarddiad sawl afon fawr.
Lola Lonli
Fe'i ganed yn Yelets a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Rwsia.
Himalaya
Rhewlifoedd
Yn ystod y 2010au a'r 2020au, mae gwyddonwyr a hinsoddwyr awedi monitro cynnydd sylweddol yng nghyfradd encilio rhewlifau ar draws y rhanbarth o ganlyniad i newid hinsawdd. Er enghraifft, mae llynnoedd rhewlifol wedi bod yn ffurfio'n gyflym ar wyneb rhewlifoedd yn Himalaya Bhutan dros y cyfnod hwn. Er na fydd effaith hyn yn hysbys am nifer o flynyddoedd, gallai olygu trychineb i'r cannoedd o filiynau o bobl, islaw, sy'n dibynnu ar y rhewlifoedd i fwydo'r afonydd yn ystod y tymhorau sych. Bydd y newid hinsawdd byd-eang yn effeithio ar adnoddau dŵr a bywoliaethau rhanbarth yr Himalaya Fawr.
Botley, Hampshire
Pentref a phlwyf sifil yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Botley. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Eastleigh.
Lola Lonli
Mae'n aelod o undeb llafur arlunwyr Rwsia a'r Ffederasiwn Rhyngwladol i Arlunwyr. Dangosir ei gwaith mewn arddangosfa parhaol yn Roerichs (Moscfa), Amgueddfa Gelf V. V. Vereshchagin Mykolaiv, Amgueddfa Gelf Simferopol, ac Amgueddfa Gelf Gorlovka.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Himalaya
Llynnoedd
bawd|Llyn Gurudongmar yn Sikkim Mae ardal yr Himalaya yn rhwydwaith brith o gannoedd o lynnoedd. Pangong Tso, ar y ffin rhwng India a Tsieina, ym mhen gorllewinol pellaf Tibet, yw un o'r mwyaf, gydag arwynebedd o 700 km sg.
I'r de o'r brif amrediad o fynyddoedd, mae'r llynnoedd yn llai. Llyn Tilicho ym masiff Annapurna, Nepal yw un o'r llynnoedd uchaf yn y byd. Mae llynnoedd nodedig eraill yn cynnwys Llyn Rara yng ngorllewin Nepal, Llyn She-Phoksundo ym Mharc Cenedlaethol Shey Phoksundo hefyd yn Nepal, Llyn Gurudongmar, yng Ngogledd Sikkim, Llynnoedd Gokyo yn ardal Solukhumbu yn Nepal a Llyn Tsongmo, ger y ffin Indo-China yn Sikkim.
Mae rhai o'r llynnoedd creu llifogydd rhewlifol Mae llyn rhewlif Tsho Rolpa yn Nyffryn Rowaling, a elwir yn Saesneg yn glacial lake outburst flood. Yn Ardal Dolakha yn Nepal y ceir y mwyaf peryglus, llyn sydd wedi'i leoli ar uchder o 4,580 metr, ac sydd wedi tyfu'n sylweddol dros yr 50 mlynedd diwethaf oherwydd toddi rhewlifol. Mae daearyddwyr yn adnabod y llynnoedd mynydd hyn fel tarns os ydynt yn cael eu hachosi gan weithgaredd rhewlifol.Yn rhannau uchaf yr Himalaya y ceir y rhan fwyaf ohonyn nhw, hy ar dir uwch na 5,500 metr.
Hinsawdd
Mae maint anferthol, uchder y mynyddoedd, a thopograffi cymhleth yr Himalaya'n golygu eu bod yn cael ystod eang o hinsoddau amrywiol, o is-drofannol llaith yn y troedleoedd i amodau anialwch oer a sych ar ochr Tibet. Ar ochr ddeheuol y mynyddoedd uchel, ac eithrio yn y gorllewin pellaf, nodwedd fwyaf yr hinsawdd yw'r monsŵn. Glawia monsŵn y de-orllewin yn drwm ym Mehefin hyd at fis Medi. Gall y monsŵn effeithio'n ddifrifol ar drafnidiaeth drwy greu tirlithriadau mawr. Mae'n cyfyngu ar dwristiaeth - mae'r tymor merlota a mynydda wedi'i gyfyngu i naill ai cyn y monsŵn yn Ebrill / Mai neu ar ôl y monsŵn yn Hydref / Tachwedd. Yn Nepal a Sikkim, yn aml ystyrir bod pum tymor:yr haf, y monsŵn, yr hydref, (neu 'wedi'r monsŵn), y gaeaf a'r gwanwyn.
Gan ddefnyddio dosbarthiad hinsawdd Köppen, mae drychiadau isaf yr Himalaya, yn cael eu dosbarthu fel Cwa, hinsawdd is-drofannol llaith gyda gaeafau sych. Yn uwch i fyny, mae gan y rhan fwyaf o'r Himalaya hinsawdd ucheldirol isdrofannol (Cwb).
Mae ochr ogleddol yr Himalaya, a elwir hefyd yn "Himalaya Tibetaidd", yn sych, yn oer ac yn gyffredinol, gwyntog yn enwedig yn y gorllewin lle mae ganddo hinsawdd anialwch oer. Mae'r llystyfiant yn denau ac yn grebachlyd ac mae'r gaeafau'n oer iawn. Mae'r rhan fwyaf o'r dyodiad yn y rhanbarth ar ffurf eira yn ystod misoedd hwyr y gaeaf a'r gwanwyn.
Mae'r Himalaya yn cael effaith ddwys ar hinsawdd isgyfandir India a Llwyfandir Tibe t. Maent yn atal gwyntoedd miniog, sych rhag chwythu i'r de i'r isgyfandir, sy'n cadw De Asia'n llawer cynhesach na'r rhanbarthau tymherus cyfatebol yn y cyfandiroedd eraill. Mae hefyd yn rhwystro'r gwyntoedd monsŵn, gan eu hatal rhag teithio tua'r gogledd, ac achosi glawiad trwm. Credir bod yr Himalaya hefyd yn chwarae rhan bwysig wrth ffurfio anialwch Canol Asia, fel y Taklamakan a Gobi.
Colled iâ ar draws yr Himalayas dros y 40 mlynedd diwethaf fel a brofwyd gyda lluniau lloeren, ac mae'r broses hon wedi cynyddu. Hyd yn oed os yw'r targed uchelgeisiol o 1.5 °C yn cael ei gyrraedd, yna disgwylir i rewlifoedd yr Himalaya golli traean o'u harwynebau.
Ecoleg
Mae fflora a ffawna'r Himalaya yn amrywio yn ôl hinsawdd, glawiad, uchder a phriddoedd. Mae'r hinsawdd yn amrywio o hinsawdd drofannol ar waelod y mynyddoedd i rew ac eira parhaol ar y drychiadau uchaf. Mae maint y glawiad blynyddol yn cynyddu o'r gorllewin i'r dwyrain. Oherwydd yr amrywiaeth hwn o uchder, glawiad ac amodau pridd ynghyd â'r llinell eira uchel iawn ceir amrywiaeth o blanhigion ac anifeiliaid gwahanol. Mae eithafion uchder uchel (gwasgedd atmosfferig isel) ynghyd ag oerni eithafol yn ffafrio organebau eithafol.
Caerau, Coed-elái
Mae Caerau yn fryngaer Geltaidd sy'n perthyn i Oes yr Haearn, ac sydd wedi'i lleoli ger Coed-elái, Rhondda Cynon Taf, ger Tonyrefail, Cymru; cyfeirnod OS: ST133750.
Cefndir
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: GM018. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Fel arfer, fel mae'r gair yn ei awgrymu, ar fryn y codwyd y caerau hyn, er mwyn i'r amddiffynwyr gael mantais milwrol. Un o'r bryngaerau mwyaf trawiadol yng Nghymru ydy Tre'r Ceiri, a hon yw'r fryngaer Oes Haearn fwyaf yng ngogledd-orllewin Ewrop. Mae ei harwynebedd oddeutu 2.5ha. Y mwyaf o ran maint (arwynebedd), fodd bynnag ydy Bryngaer Llanymynech sydd ag arwynebedd o 57 hectar.
Lloches i gartrefi a gwersyllfeydd milwrol oedd eu pwrpas felly, cyn y goresgyniad Rhufeinig; a chafodd cryn lawer ohonynh nhw eu hatgyfnerthu a'u defnyddio, yng nghyfnod y Rhufeiniaid; er enghraifft Dinorben yng ngogledd Cymru. Oes aur bryngaerau gwledydd Prydain oedd rhwng 200 CC ac OC 43.
Himalaya
Ecoleg
Ar uchderau uchel, y llewpard eira yw'r prif ysglyfaethwr. Mae ei ysglyfaeth yn cynnwys aelodau o deulu’r geifr sy'n byw ar y tir creigiog, y defaid baral endemig a defaid glas yr Himalaya. Gwelir ceirw mwsg hefyd ar y tir uchel. Wedi'i hela am ei arogl (mysg), mae bellach yn brin iawn ac mewn perygl. Ymhlith y llysysyddion brodorol neu lled-frodorol eraill mae tahr yr Himalaya, y takin, serow Himalaya, a'r goral. Mae'r arth frown mewn perygl difrifol i'w gael hwnt ac yma ar draws yr mynyddoedd fel y mae'r arth ddu Asiaidd hithau. Yng nghoedwigoedd collddail mynyddig a chonwydd mynyddoedd dwyreiniol yr Himalaya, mae'r panda coch yn bwydo yn isdyfiant trwchus bambŵ. Yn is i lawr, yng nghoedwigoedd y troedleoedd mae nifer o wahanol epaod a mwnciod yn byw, gan gynnwys langur euraidd Gee sydd mewn perygl a langur llwyd Kashmir, mewn rhai cynefinoedd cyfyngedig iawn yn nwyrain a gorllewin yr Himalaya.
Mae cyfoeth blodau a ffawna unigryw'r Himalaya yn destun newidiadau strwythurol a chyfansoddiadol oherwydd newid hinsawdd. Mae Hydrangea hirta yn enghraifft o rywogaeth o flodau sydd i'w cael yn yr ardal hon. Mae'r cynnydd mewn tymheredd yn symud amrywiol rywogaethau i ddrychiadau uwch, at gynefinoedd oerach. Mae coedwigoedd pinwydd yn rhanbarth Garhwal Himalayan yn cymryd cynefin y coedwigoedd derw. Ceir adroddiadau bod blodeuo a ffrwytho cynharach yn digwydd mewn rhai rhywogaethau o goed, y rhododendron, afal a'r myrtwydd. Y rhywogaeth mwyaf hysbys o goed yn yr Himalaya yw Juniperus tibetica sy'n tyfu ar uchder o tua 4,900 metr yn Ne-Ddwyrain Tibet.
Crefyddau
Mae llawer o agweddau diwylliannol i'r Himalayas. Mewn Jainiaeth, mae Mynydd Ashtapad yn yr Himalaya yn fan cysegredig lle cyrhaeddodd y Jain Tirthankara (sef Rishabhdeva) y moksha. Credir, ar ôl i Rishabhdeva ennill nirfana, bod ei fab, yr Ymerawdwr Bharata Chakravartin, wedi adeiladu tri stupas a dau-ddeg-pedwar cysegr o'r 24 Tirthankaras gyda'u delwau wedi eu britho â cherrig gwerthfawr yno a'i alw'n Sinhnishdha. I'r Hindwiaid, mae'r Himalayas yn cael eu personoli fel Himafath, tad y dduwies Parvati. Mae'r Himalaya hefyd yn cael ei ystyried yn dad i'r Afon Ganga. Dau o'r lleoedd mwyaf cysegredig i bererinion o Hindŵiaid yw cyfadeilad y deml yn Pashupatinath a Muktinath, a elwir hefyd yn Saligrama oherwydd presenoldeb y creigiau du cysegredig a elwir yn saligramau.
Mewn Hindŵaeth, mae'r Himalayas wedi'u personoli fel brenin yr holl Fynydd - "Giriraj Himavat ", tad Ganga a Parvati (ffurf Adi Shakti Durga).
Ceir nifer o safleoedd Bwdhaidd Vajrayana wedi'u lleoli yn yr Himalayas, yn Tibet, Bhutan ac yn rhanbarthau Indiaidd Ladakh, Sikkim, Arunachal Pradesh, Spiti a Darjeeling. Roedd dros 6,000 o fynachlogydd yn Tibet, gan gynnwys preswylfa'r Dalai Lama. Mae Bhutan, Sikkim a Ladakh hefyd yn frith o fynachlogydd.
Bowyer's Common
Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Bowyer's Common. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Steep yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Hampshire.
21 Rhagfyr
21 Rhagfyr yw'r pymthegfed dydd a deugain wedi'r tri chant (355ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (356ain mewn blwyddyn naid). Erys 10 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.
Genedigaethau
bawd|130px|dde|[[Jane Fonda]] bawd|130px|dde|[[Samuel L. Jackson]]
Marwolaethau
bawd|130px|dde|[[F. Scott Fitzgerald]]
Torrance
Pentref yn awdurdod unedol Dwyrain Swydd Dunbarton, yr Alban, yw Torrance (Gaeleg yr Alban: Tòrranan).
Yn 2001 roedd y boblogaeth yn 2,480 gyda 90.36% o’r rheiny wedi’u geni yn yr Alban a 6.81% wedi’u geni yn Lloegr.
Gwaith
Yn 2001 roedd 1,256 mewn gwaith. Ymhlith y prif waith yn y gymuned roedd:
Ira, Michigan
Treflan yn, yn nhalaith Michigan, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Ira, gan gynnwys:
Clermont, Florida
Dinas yn, yn nhalaith Florida, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Clermont, gan gynnwys:
Rhyd Talog
Pentref bychan gwledig yng nghymuned Treuddyn, Sir y Fflint, Cymru, yw Rhyd Talog (amrywiad: Rhydtalog). Fe'i lleolir tua 4 milltir i'r de-ddwyrain o Lanarmon-yn-Iâl ar yr A5104 tua hanner ffordd rhwng Rhuthun i'r gorllewin a Wrecsam i'r dwyrain.
Mae'r pentrefi cyfagos yn cynnwys Graianrhyd a Rhyd-y-ceirw. Gorwedd bron ar y ffin rhwng Sir y Fflint a Sir Ddinbych: yn hanesyddol, bu'n rhan o Sir Ddinbych o 1536 hyd 1974.
250px|dim|bawd|Ffermdy ar gwr Rhyd Talog
20 Rhagfyr
20 Rhagfyr yw'r pedwerydd dydd ar ddeg a deugain wedi'r tri chant (354ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (355ain mewn blynyddoedd naid). Erys 11 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.
Flitterwochen
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Karel Lamač yw Flitterwochen a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Lungenzytologie
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1970. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Patton sef ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr ffilm Franklin J. Schaffner.
Flitterwochen
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Karel Lamač ar 27 Ionawr 1887 yn Prag a bu farw yn Hamburg ar 10 Ebrill 1979. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1919 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Karel Lamač nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lungenzytologie
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Zimmer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
São Paulo
Dyma'r economi fwyaf, yn ôl Cynnyrch mewnwladol crynswth (GDP) yn America Ladin a Hemisffer y De, ac mae'r ddinas yn gartref i Gyfnewidfa Stoc São Paulo. Rhodfa Paulista yw craidd economi São Paulo. Yn 2018 roedd gan y ddinas yr 11eg GDP mwyaf yn y byd, sy'n cynrychioli 10.7% o holl GDP Brasil a 36% o gynhyrchu nwyddau a gwasanaethau yn nhalaith São Paulo. Mae'n gartref i 63% o gwmnïau rhyngwladol, enfawr Brasil, a chynhyrchodd 28% o 'r cynhyrchiad gwyddonol cenedlaethol yn 2005, o'i mesur ggyda nifer y papurau gwyddoniaeth a gyhoeddwyd mewn cyfnodolion.
Mae São Paulo yn grochan o ddinas cosmopolitaidd, lle mae pobloedd y byd yn toddi'n un, gan gynnwys, diasporas o Arabia, yr Eidal, Japan a Phortiwgal, gan mwyaf, gydag enghreifftiau yn cynnwys cymdogaethau ethnig Mercado, Bixiga, a Liberdade yn y drefn honno. Mae São Paulo hefyd yn gartref i'r boblogaeth Iddewig fwyaf ym Mrasil, gyda thua 75,000 o Iddewon. Yn 2016, roedd trigolion y ddinas i dros 200 o wahanol wledydd. Gelwir pobl o'r ddinas yn "paulistanos", tra bod paulistas yn dynodi unrhyw un o'r wladwriaeth, gan gynnwys y paulistanos. Arwyddair Lladin y ddinas, y mae wedi'i rannu â'r llong ryfel a'r cludwr awyrennau, yw Non ducor, duco, sy'n cyfieithu fel "Nid wyf yn cael fy arwain, rwy'n arwain."
Me and My Brother
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Robert Frank yw Me and My Brother a gyhoeddwyd yn 1969. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
São Paulo
Caiff y ddina ei hadnabod ar lafar gwlad fel "Sampa" neu "Terra da Garoa", ac mae'n adnabyddus am ei dywydd annibynadwy, ei phensaernïaeth, gastronomeg, tagfeydd traffig difrifol a skyscrapers. Roedd São Paulo yn un o ddinasoedd cynnal Cwpan y Byd FIFA 2014. Yn ogystal, cynhaliodd y ddinas Gemau Pan-Americanaidd IV a'r São Paulo Indy 300.
Me and My Brother
Y prif actor yn y ffilm hon yw Peter Orlovsky. Mae'r ffilm Me and My Brother yn 91 munud o hyd.
São Paulo
Y cyfnod cyn y goresgyniad
Roedd pobl Tupi'n byw yn yr ardal lle saif ardal São Paulo heddiw, a elwid ar y pryd hynny'n "wastadeddau Piratininga" o amgylch Afon Tietê, a llwythi brodorol y Tupiniquim, Guaianas, a'r Guarani. Roedd llwythau eraill hefyd yn byw mewn ardaloedd sydd heddiw'n ffurfio'r rhanbarth fetropolitan. Rhannwyd y rhanbarth yn Caciquedoms (teyrnasoedd bychan) cyn dyfodiad yr Ewropeaid. Y pennaeth (Cacique) mwyaf nodedig oedd Tibiriça, sy'n adnabyddus am ei gefnogaeth i'r Portiwgaliaid a gwladychwyr Ewropeaidd eraill. Ymhlith y nifer o enwau brodorol sydd wedi goroesi heddiw mae Tietê, Ipiranga, Tamanduateí, Anhangabaú, Piratininga, Itaquaquecetuba, Cotia, Itapevi, Barueri, Embu-Guaçu ac ati.
Me and My Brother
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1969. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Midnight Cowboy sef ffilm am ddau gyfaill gan y cyfarwyddwr ffilm John Schlesinger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Robert Frank oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Frank ar 9 Tachwedd 1924 yn Zürich a bu farw yn Inverness, Nova Scotia ar 23 Rhagfyr 2000.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Mudo dynol
250px|de|bawd|Mae llawer o bobl yn mudo i dinasoedd ar gyfer swyddi Pobl yn symud o le i le yw mudo dynol, sef newid cartref fel rheol. Serch hynny gall mudo olygu symud dros dro - rhai dyddiol neu tymhorol yn ogystal â newidiadau parhaol rhwng gwledydd neu o fewn gwlad.
Rhyd-y-ceirw
Pentrefan yng nghymuned Treuddyn, Sir y Fflint, Cymru, yw Rhyd-y-ceirw. Fe'i lleolir ar y ffin â Sir Ddinbych tua 4 milltir i'r dwyrain o Lanarmon-yn-Iâl ar bwys yr A5104 tua hanner ffordd rhwng Rhuthun i'r gorllewin a Wrecsam i'r dwyrain.
Mudo dynol
Mudo rhyngwladol parhaol yw'r symudiad rhwng gwledydd, mewnfudwyr yw pobl sy'n cyrraedd gwlad ac ymfudwyr yw'r pobl sy'n gadael gwlad. Ers cychwyn y 21g gwelwyd mwy a mwy o ffoaduriad amgylcheddol yn dianc rhag effeithiau newid hinsawdd.
Rhyd-y-ceirw
Mae'r pentrefi cyfagos yn cynnwys Graianrhyd, Treuddyn a Rhyd Talog.
Mudo dynol
Mae yna ddau fath o fudo dynol yn y byd:
Rhyd-y-ceirw
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Mudo dynol
Enghraifft o fudo gorfodol
Mae poblogaeth yr Ynys Montserrat yn esiampl da o fudo gorfodol. Yn 1996 echdorodd llosgfynyddoedd Soufriere. Cafodd y prifddinas Plymouth, y maes awyr a nifer o bentrefi eu dinistrio gan y llifau pyroclastig. Symudodd dros hanner y boblogaeth i'r ynysoedd eraill megis Antigwa.
Enghraifft o fudo gwirfoddol
Gwelir mwy o fudo gwirfoddol yn y gwledydd MEDd nag yn y gwledydd LlEDd. Esiampl o hyn yw symud o'r Deyrnas Unedig i Awstralia. Mae’r hinsawdd yn fwy pleserus, ardaloedd byw yn fwy dymunol ac mae gan Awstralia economi cryf oherwydd cynnydd yn y diwydiant mwyngloddio.
Corhedydd Correndera
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Corhedydd Correndera (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: corhedyddion Correndera) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Anthus correndera; yr enw Saesneg arno yw Correndera pipit. Mae'n perthyn i deulu'r Siglennod (Lladin: Motacillidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. correndera, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r corhedydd Correndera yn perthyn i deulu'r Siglennod (Lladin: Motacillidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Cael Ei Geni
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 5,600 o ffilmiau Japaneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Twechar
Pentref yn awdurdod unedol Dwyrain Swydd Dunbarton, yr Alban, yw Twechar (Gaeleg yr Alban: An Tuachar).
Yn 2001 roedd y boblogaeth yn 1,363 gyda 96.77% o’r rheiny wedi’u geni yn yr Alban a 2.13% wedi’u geni yn Lloegr.
Gwaith
Yn 2001 roedd 488 mewn gwaith. Ymhlith y prif waith yn y gymuned roedd:
El Hombre De Arena
Y prif actorion yn y ffilm hon yw María Valverde, Silvia Marty, Ana Torrent, Mercedes Sampietro, Hugo Silva, Samuel Le Bihan, Gabrielle Lazure, Héctor Noas, Irene Visedo, Miguel de Lira ac Alfonso Zarauza. Mae'r ffilm El Hombre De Arena yn 100 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Juan Carlos Arroyo sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Frisco, Texas
Dinas yn, yn nhalaith Texas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Frisco, gan gynnwys:
Mr. Emmanuel
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Harold French yw Mr. Emmanuel a gyhoeddwyd yn 1944. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Lloegr. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Louis Golding a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Mischa Spoliansky.
Boyatt Wood
Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Boyatt Wood. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Chandler's Ford yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Eastleigh.
Carnedd gron Carneddau (Drosgol)
Carnedd gron (Saesneg: round cairn) sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron Carneddau (Drosgol), yng nghymuned Blaenrheidol, Ceredigion;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol i garnedd.
Mr. Emmanuel
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Louis de Wohl, Walter Rilla, Jean Simmons, Ursula Jeans, Felix Aylmer, Friedrich Richter, Greta Gynt ac Arnold Marlé. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1944. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Double Indemnity ffilm noir ac addasiad o lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr ffilm Billy Wilder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Otto Heller oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Alan Jaggs sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harold French ar 23 Ebrill 1897 yn Llundain a bu farw yn yr un ardal ar 3 Awst 2010. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1920 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harold French nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Carnedd gron Carneddau (Drosgol)
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CD252.
Mae'r brodorion a'u cododd hefyd yn gyfrifol am godi carneddau, beddrodau siambr, twmpathau, cylchoedd cerrig, bryngaerau, cytiau Gwyddelod a meini hirion.
Mudo o fewn y Deyrnas Unedig
Gelwir symudiad poblogaeth o amgylch y Deyrnas Unedig yn fudo o fewn y Deyrnas Unedig. Gall fod nifer o resymau dros y mudo gan gynnwys rhesymau economaidd a chymdeithasol.
Pita morgrug yr Amason
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Pita morgrug yr Amason (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: pitaod morgrug yr Amason) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Hylopezus berlepschi; yr enw Saesneg arno yw Amazonian antpitta. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Morgrug (Lladin: Formicariidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Mudo o fewn y Deyrnas Unedig
Mudo Gwledig Trefol
Rhwng yr 1930au a’r 1980au gwelwyd nifer o bobl yn mudo o’r gogledd a'r gorllewin i dde-ddwyrain gwledydd Prydain i'r brifddinas. Gadawodd nifer o bobl gogledd-ddwyrain Lloegr, canolbarth yr Alban, Gogledd Iwerddon a chanolbarth Cymru oherwydd nifer o ffactorau gwthio
Pita morgrug yr Amason
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn H. berlepschi, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Mudo o fewn y Deyrnas Unedig
Mudo Gwledig Trefol
Ffactorau Gwthio Ffactorau Tynnu
Pita morgrug yr Amason
Teulu
Mae'r pita morgrug yr Amason yn perthyn i deulu'r Adar Morgrug (Lladin: Formicariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Mudo o fewn y Deyrnas Unedig
Gwrthdrefoli
Gwrthdrefoli yw’r broses lle mae pobl a gwaith yn symud i ffwrdd o’r dinasoedd a chytrefi mawr i aneddiadau llai. Gwelwyd y broses yma yn ne-ddwyrain Lloegr rhwng 1981–1999. Mae pobl yn gadael y dinasoedd oherwydd ffactorau gwthio dinasoedd.
Jean Galbraith
Roedd Jean Galbraith (28 Mawrth 1906 – 2 Ionawr 1999) yn fotanegydd nodedig a aned yn Awstralia. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Università degli Studi di Roma La Sapienza.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Bu farw yn 1999.
Gwennol dorchog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Gwennol dorchog (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: gwenoliaid torchog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Riparia cincta; yr enw Saesneg arno yw Banded martin. Mae'n perthyn i deulu'r Gwenoliaid (Lladin: Hirundinidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn R. cincta, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Teulu
Mae'r gwennol dorchog yn perthyn i deulu'r Gwenoliaid (Lladin: Hirundinidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Kona Coast
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Lamont Johnson yw Kona Coast a gyhoeddwyd yn 1968. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Hawaii. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jack Marshall. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Richard Boone. Mae'r ffilm Kona Coast yn 93 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lamont Johnson ar 30 Medi 1922 yn Stockton a bu farw ym Monterey ar 10 Awst 1977.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lamont Johnson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Eglwys y Santes Fair, Caerhun
Eglwys hynafol yn Sir Conwy yw Eglwys y Santes Fair, Caerhun. Fe'i lleolir ger pentref Caerhun yn Nyffryn Conwy ar godiad tir ar lan chwith Afon Conwy. Saif yr eglwys yng nghornel safle caer Rufeinig Canovium. Hon yw eglwys plwyf Caerhun.
Disgrifiad
Mae muriau corff yr eglwys, sy'n mesur 69 wrth 17 troedfedd, yn drwchus ac yn dyddio o'r 13g i'r 15g; mae'r ffenestri yn y corff yn dyddio o'r 18g. Ailadeiladwyd pen dwyreiniol y corff yn y 15g a'r pen gorllewinol yn yr 16g.
Adeiladwyd y capel deheuol yn 1591. Ceir bwrdd uwchben y ffenestr ynddo gyda llythrennau yn dynodi enw'r noddwr, Edward Williams (m. 1591), a goffheir gyda chofeb Lladin. Mae trawst dan do'r capel sy'n gorffwys ar gorbel o'r 15g a addurnir â phen dynes gyda gwallt llaes.
Mae'r clochdy yn bur hen ac yn debyg i'r enghraifft yn Eglwys Rhos, Creuddyn. Mae'n hirsgwar gyda lle i ddau gloch ond dim ond un sydd yno rwan; mae hynny hefyd yn bur hynafol.
The Chinese Cat
Ffilm am ddirgelwch gan y cyfarwyddwr Phil Rosen yw The Chinese Cat a gyhoeddwyd yn 1944. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Earl Derr Biggers. Dosbarthwyd y ffilm gan Monogram Pictures.
Eglwys y Santes Fair, Caerhun
Disgrifiad
Ceir porth eglwys allanol (lych-gate) a atgyweirwyd yn 1736. Mae'r bachau haearn ar ffurf fleur-de-lys o waith lleol ac yn dyddio o'r un cyfnod.
The Chinese Cat
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1944. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Double Indemnity ffilm noir ac addasiad o lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr ffilm Billy Wilder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Ira H. Morgan oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Phil Rosen ar 8 Mai 1888 ym Malbork a bu farw yn Hollywood ar 7 Mai 1958.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Phil Rosen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
No Nukes Y'all
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Parthiban Shanmugam yw No Nukes Y'all a gyhoeddwyd yn 2016.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Parthiban Shanmugam nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
English Without Tears
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Harold French yw English Without Tears a gyhoeddwyd yn 1944. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Terence Rattigan a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Nicholas Brodzsky.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lilli Palmer, Albert Lieven, Margaret Rutherford, Patricia Owens, Peggy Cummins, Roland Culver, Judith Furse, Claude Dauphin, Michael Wilding, Felix Aylmer, Paul Bonifas, Penelope Dudley-Ward, Esma Cannon a Martin Miller. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1944. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Double Indemnity ffilm noir ac addasiad o lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr ffilm Billy Wilder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Bernard Knowles oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harold French ar 23 Ebrill 1897 yn Llundain a bu farw yn yr un ardal ar 3 Awst 2010. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1920 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harold French nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Disgfyd
bawd|Y nofel gyntaf yn y gyfres Ddisgfyd, [[The Colour of Magic.]]