cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guernika a Cherddi Eraill
Cyfrol o gerddi gan Emyr Edwards yw Guernika a Cherddi Eraill. Emyr Edwards a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2007. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Tomen Llandyfaelog
Fe'i cofrestrwyd gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: BR191, ac mae'n mesur 27m wrth 33m ac 5.1m o uchter.
Guernika a Cherddi Eraill
Disgrifiad byr
Casgliad o gerddi gan y bardd Emyr Edwards sy'n bwrw golwg ar rymoedd dinistriol yr 20g mewn braw a chydymdeimlad, dychan a chlod, anobaith a sicrwydd. Ymddangosodd y cerddi yn wreiddiol yn Barn, Golwg, Y Faner ac eraill.
Botwm Crys yn cadw lle
Hyrddyn llwyd minfain
Pysgodyn sy'n byw yn y môr ac mewn dŵr croyw ac sy'n perthyn i deulu'r Mugilidae ydy'r Hyrddyn llwyd minfain (Liza ramada; Saesneg: Thinlip mullet neu Thinlipped grey mullet) sy'n enw gwrywaidd; lluosog: hyrddod llwyd minfain.
Døden
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Holger Holm yw Døden a gyhoeddwyd yn 1910. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Holger Holm.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Robert Schmidt ac Emilie Sannom.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1910. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Frankenstein (ffilm o 1910) sef ffilm arswyd, gwyddonias o Unol Daleithiau America gan J. Searle Dawley.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Holger Holm ar 7 Chwefror 1879.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Holger Holm nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Yasmina
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr André Hugon yw Yasmina a gyhoeddwyd yn 1927. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Yasmina ac fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Hyrddyn llwyd minfain
Ar restr yr Undeb Rhyngwladol dros Gadwraeth Natur (UICN), caiff y rhywogaeth hon ei rhoi yn y dosbarth 'Heb ei gwerthuso' o ran niferoedd, bygythiad a chadwraeth gan nad oes data digonol.
Yasmina
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Léon Mathot, Camille Bert, Habib Benglia, Huguette Duflos a Marie-Thérèse Kolb. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1927. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Metropolis ffilm ffuglen wyddonol o’r Almaen gan Fritz Lang.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm André Hugon ar 17 Rhagfyr 1886 yn Alger a bu farw yn Cannes ar 8 Awst 2007.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd André Hugon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gharana Bullodu
Ffilm comedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr K. Raghavendra Rao yw Gharana Bullodu a gyhoeddwyd yn 1995. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu a hynny gan K. V. Vijayendra Prasad a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan M. M. Keeravani.
Springdale, Ohio
Dinas yn, yn nhalaith Ohio, yw .
Gharana Bullodu
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Akkineni Nagarjuna, Ramya Krishnan, Aamani, Jayachitra, Kota Srinivasa Rao a Murali Mohan.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1995. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Braveheart sef ffilm gan Mel Gibson am yr Alban a rhyfel annibyniaeth y genedl, dan arweiniad William Wallace, yn erbyn y goresgynwyr Seisnig o Loegr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd. S. Gopal Reddy oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Kotagiri Venkateswara Rao sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm K Raghavendra Rao ar 23 Mai 1942 yn Krishna. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1977 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Springdale, Ohio
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Springdale, gan gynnwys:
Gharana Bullodu
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd K. Raghavendra Rao nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gegenwart
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Thomas Heise yw Gegenwart a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Knaresborough
Tref marchnad, plwyf sifil a sba hanesyddol yng Ngogledd Swydd Efrog, Swydd Efrog a'r Humber, Lloegr, ydy Knaresborough. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Harrogate. Saif 4 milltir i'r dwyrain o dref Harrogate.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 15,441.
Mae Caerdydd 304.3 km i ffwrdd o Knaresborough ac mae Llundain yn 292.2 km. Y ddinas agosaf ydy Ripon sy'n 14.5 km i ffwrdd.
Hanes
Cyfeirir at Knaresborough yn Llyfr Dydd y Farn, fel Chednaresburg neu Chenaresburg. Mae Castell Knaresborough yn dyddio o'r cyfnod Normanaidd, a tua 1100, dechreuodd y dref ehangu i ddarparu marchnad i atynu marchnatwyr i wasanaethu'r castell. Sefydlwyd yr eglwys plwyf heddiw, sef eglwys Sant John tua'r adeg hwn. Mae'r enw cynharaf a roddir ar Arglwydd Knaresborough yn dyddio o tua 1115, pan oedd Serlo de Burgh yn dal "Anrhydedd Knaresborough", a dderbyniodd gan y brenin.
Gegenwart
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Thomas Heise ar 22 Awst 1955 yn Dwyrain Berlin.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Thomas Heise nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Le Nove Stelle
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Giulio Antamoro yw Le Nove Stelle a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Mary Corwyn. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Giulio Antamoro nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Loders
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy Loders.
Acwstig
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Baek Jin-hee, Kang Min-hyuk, Lee Jong-hyun, Shin Se-kyeong a Lim Seul-ong.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
PKM
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn PKM yw PKM a elwir hefyd yn Pyruvate kinase PKM a Pyruvate kinase (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 15, band 15q23.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn PKM.
Queen Anne, Maryland
Tref yn, yn nhalaith Maryland, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Queen Anne, gan gynnwys:
Siccîn 5
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Alper Mestçi yw Siccîn 5 a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn Nhwrci. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tyrceg a hynny gan Alper Mestçi.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,660 o ffilmiau Tyrceg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Alper Mestçi ar 1 Ionawr 1969. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1995 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Alper Mestçi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
1765
1710au 1720au 1730au 1740au 1750au - 1760au - 1770au 1780au 1790au 1800au 1810au
1760 1761 1762 1763 1764 - 1765 - 1766 1767 1768 1769 1770
Himat al Hima
Himat al Hima neu Humat Al-Hima (Arabeg حماة الحمى Amddiffynwyr y Famwlad) yw anthem genedlaethol Tiwnisia ers Tachwedd 1987.
Ysgrifennwyd y geiriau gan Mustafa Sadiq Al-Rafi'i ac Aboul-Qacem Echebbi. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Mohammed Abdelwahab.
Bratz Genie Magic
Ffilm gomedi yw Bratz Genie Magic a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Matthew Gerrard.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kaley Cuoco, Lacey Chabert, Soleil Moon Frye, Tia Mowry ac Olivia Hack. Mae'r ffilm Bratz Genie Magic yn 65 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Shapludu
Ffilm llawn cyffro yw Shapludu a gyhoeddwyd yn 2019. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd সাপলুডু ac fe'i cynhyrchwyd ym Mangladesh. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Bengaleg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bidya Sinha Saha Mim, Salahuddin Lavlu, Zahid Hasan, Arifin Shuvoo a Shatabdi Wadud.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1930 o ffilmiau Bengaleg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hoff Gerddi Nadolig Cymru
Blodeugerdd o gerddi wedi'u golygu gan Bethan Mair yw Hoff Gerddi Nadolig Cymru. Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2007. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Casgliad o gant o gerddi amrywiol sy'n dathlu'r Nadolig a'r Calan, gan adlewyrchu ymateb beirdd ar hyd y canrifoedd i neges y Nadolig, i'r amlygiad o seciwlariaeth yr Wyl ac i arferion y Calan.
Botwm Crys yn cadw lle
Paun y Congo
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Paun y Congo (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: peunod y Congo) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Afropavo congoensis; yr enw Saesneg arno yw Congo peafowl. Mae'n perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: Phasianidae) sydd yn urdd y Galliformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. congoensis, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Teulu
Mae'r paun y Congo yn perthyn i deulu'r Ffesantod (Lladin: Phasianidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Ymgarthion
bawd|Ymgarthion buwch Y gwastraff o system dreulio anifail yw ymgarthion, ysgarthion neu gachu (Saesneg: faeces). Defnyddir y gair "carthu" a "charthion" ar lafar gwlad gan amaethwyr wrth sôn am lanhau'r beudy, a tharddiad y gair hwn yw cartharsis. Defnyddir y gair "dom" yn y Beibl yn ei le. Gelwir y weithred o gael gwared â'r gwastraff hwn o'r corff yn ysgarthu.
Wedi i anifail fwyta a thrulio bwyd, mae'r hyn sydd'n weddill ohono'n cael ei yrru allan o'r corff drwy'r anws. Mae'r ymgarthion yma'n cynnwys hyd at 50% o'r maeth oedd ynddo cyn ei dreulio. Mae llawer o organebau fel bacteria, ffwng neu'r chwilen dom, felly'n bwyta'r ymgarthion hyn a gallent ganfod y bwyd drwy ei ogla o hirbell. Mae rhai'n arbenigo ar ei fwyta tra bod eraill hefyd yn bwyta bwydydd eraill. Mae rhai rhywogaethau'n ei fwyta fel atodiad i'w prif ddeiet ee llo eliffant yn bwyta ymgarthion ei fam a gelwir hyn yn "coproffagia". Drwy hyn, mae'r llo'n derbyn bacteria da sydd yn eu tro'n helpu i dreulio bwyd. Anifeiliaid eraill sy'n gwneud hyn yw cŵn, cwningod a mwnciod.
Gall adar ysglyfaethus weld rhai ymgarthion neu biso anifail o bell, yn enwedig y rheiny sy'n adlewyrchu golau uwchfioled, ac mae hyn yn eu harwain at eu hysglyfaeth.
Ingrid Wagner-Andersson
Arlunydd benywaidd o'r Almaen oedd Ingrid Wagner-Andersson (23 Tachwedd 1905 - 10 Gorffennaf 1970).
Fe'i ganed yn Olsztyn a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn ddinesydd o'r Almaen.
Bu farw yn Hochstetten-Dhaun.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Turtur ffrwythau addurnol
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Turtur ffrwythau addurnol (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: turturod ffrwythau addurnol) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Ptilinopus ornatus; yr enw Saesneg arno yw Ornate fruit dove. Mae'n perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: Columbidae) sydd yn urdd y Columbiformes.
Teulu
Mae'r turtur ffrwythau addurnol yn perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: Columbidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Sarn, Pen-y-bont ar Ogwr
Gorwedd cymer Afon Ogwr ac Afon Llynfi i'r dwyrain o'r pentref. Y pentrefi agosaf yw Abercynffig i'r gorllewin, Brynmenyn i'r gogledd a Ton-du i'r gogledd-ddwyrain.
PKNOX1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn PKNOX1 yw PKNOX1 a elwir hefyd yn PBX/knotted 1 homeobox 1 a Homeobox-containing protein PKNOX1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 21, band 21q22.3.
Sarn, Pen-y-bont ar Ogwr
Does dim ysgol yn y pentref ac mae'r rhan fwyaf o'r plant ifanc yn mynychu ysgol gynradd Bryncethin.
PKNOX1
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn PKNOX1.
Sarn, Pen-y-bont ar Ogwr
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Seraff yr yswydd
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw seraff yr yswydd, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy seraffiaid yr yswydd; yr enw Saesneg yw Barred Tooth-striped, a'r enw gwyddonol yw Trichopteryx polycommata. Mae i'w ganfod drwy Ewrop hyd at Asia Agos ac i'r de hyd at Japan.
Lled ei adenydd agored ydy 33–36 mm. Mae'n hedfan rhwng Mawrth ac Ebrill.
Prif fwyd y lindys ydy mathau o: Ligustrum vulgare a Fraxinus species.
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae'r seraff yr yswydd yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Moel y Golfa
Mae Moel y Golfa yn gopa mynydd a geir rhwng y Trallwng a'r Gelli Gandryll;. Mae'n un o fryniau Breiddin, ar y cyd â Chraig Freiddin a Chefn y Castell. Uchder cymharol, neu 'amlygrwydd' y copa, yw 142 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn (mynydd). Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 403 metr (1322 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 28 Mawrth 2010.
Hjärtats Triumf
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Gustaf Molander yw Hjärtats Triumf a gyhoeddwyd yn 1929. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Paul Merzbach.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Edvin Adolphson. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1929. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Piccadilly ffilm am ferch yn Llundain gan Ewald André Dupont. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Julius Jaenzon oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gustaf Molander ar 18 Tachwedd 1888 yn Helsinki a bu farw yn Stockholm ar 11 Gorffennaf 1990.
Carnival Story
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Kurt Neumann yw Carnival Story a gyhoeddwyd yn 1954. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn yr Almaen a chafodd ei ffilmio yn Bafaria a München. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Dalton Trumbo a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Willy Schmidt-Gentner. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Hjärtats Triumf
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gustaf Molander nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Carnival Story
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ady Berber, Anne Baxter, Jay C. Flippen, George Nader, Lyle Bettger, Steve Cochran a Helene Stanley. Mae'r ffilm Carnival Story yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1954. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rear Window sy’n ffilm llawn dirgelwch, gan y cyfarwyddwr ffilm enwog Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Ernest Haller oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Kurt Neumann ar 5 Ebrill 1898 yn Nürnberg a bu farw yn Los Angeles ar 21 Ionawr 1959.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kurt Neumann nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pro14
Y Pro14, a elwir yn Guinness Pro14 ar hyn o bryd am resymau nawdd, yw'r gystadleuaeth flynyddol ar gyfer tîmau rhanbarthol rygbi'r undeb yr Alban, Yr Eidal, Cymru ac Iwerddon; ers 2017 mae'n gystadleuaeth i rai o dimau rhanbarthol De Affrica hefyd. Cyn i'r Eidal ymuno â'r gystadleuaeth yn 2010, cyfeiriwyd at y gynghrair fel y Gynghrair Geltaidd; rhwng 2010 a chyflwyniad dau dîm o Dde Affrica yn 2017 cyfeiriwyd at y Gynghrair fel y Pro12. Caiff y gynghrair ei hystyried yn un o'r tri chynghrair mwyaf yn Ewrop ynghŷd â Aviva Premiership Lloegr a Top 14 Ffrainc.
Castell Madog (De)
Hen domen, neu fwnt, o'r Oesoedd Canol ydy Castell Madog (De), heb y mur gwarcheidiol arferol, sef y “beili”. Lleoliad: ger pentref Castell Madog, 5 milltir o Aberhonddu, Powys;. Fe godwyd y rhan fwyaf o'r tomenni hyn yng Nghymru rhywdro rhwng degawdau olaf yr 11g ac ail hanner y 12g allan o bridd a charreg, gyda ffos o'u cwmpas fel rheol. Y Normaniaid ddaeth â'r math hwn o amddiffynfa o Ffrainc i wledydd Prydain a mabwysiadwyd y dechnoleg gan y Cymry.
Rhestr Detholion y Byd FIFA
Sustem safleoedd ar gyfer timau pêl-droed dynion ar lefel cenedlaethol yw Safleoedd y Byd FIFA. Fe drefnir safleoedd y timau sy'n aelodau o genhedloedd FIFA - corff rheoleiddio pêl-droed y Byd - yn seliedig ar ganlyniadau eu gemau, gyda'r timau mwyaf llwyddiannus yn cyrraedd y safleoedd uchaf. Cyflwynwyd y sustem ym mis Rhagfyr 1992, ac y mae saith tîm (Yr Almaen, Yr Ariannin, Brasil, Yr Eidal, Ffrainc, Yr Iseldiroedd a Sbaen) wedi treulio amser ar frîg y rhestr. O'r rhain, Brasil sydd wedi treulio'r amser hiraf yn y safle uchaf. Ar hyn o bryd, Yr Ariannin sydd yn y safle 1af yn Safleoedd y Byd FIFA. Llwyddodd Cymru i gyrraedd y deg uchaf yn Safleoedd y Byd FIFA am y tro cyntaf pan gyrrhaeddasant y 10fed safle yn y Byd ar 9fed Gorffennaf 2015.
Castell Madog (De)
Fe'i cofrestrwyd gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: BR192.
Pro14
Mae pob tymor o'r gynghrair yn dechrau ym mis Medi ac yn para nes mis Mai. Mae'r gynghrair wedi'i rhannu'n 2 gyfadran o 7, gyda phob tîm yn chwarae pob tîm arall yn yr un gyfadran ddwywaith, a phob tîm yn y gyfadran arall unwaith. Caiff dwy gêm ddarbi ychwanegol eu chwarae rhwng tîmau o'r un wlad yn y cyfadrannau gwahanol fel bod pob tîm yn chwarae 21 gem dros flwyddyn, cyn rowndiau terfynol ar ddiwedd y flwyddyn. Bydd y tri tîm gorau ym mhob cyfadran yn chwarae yn y rowndiau terfynol; mi fydd y pedwar saith tîm Ewropeaidd gorau hefyd yn chwarae yng Nghwpan Pencampwyr Ewrop yn y flwyddyn olynnol. Gall un tîm ychwanegol gael lle yn y gwpan Pencampwyr Ewrop drwy ennill gêm ail-gyfle yn erbyn timau o'r Aviva Premiership neu'r Top14. Bydd y timau Ewropeaidd eraill yn chwarae yn y Cwpan Her.
Rhestr Detholion y Byd FIFA
Ar 1 Hydref 2015, cododd Tîm pêl-droed cenedlaethol Cymru i'w safle uchaf erioed ar restr detholion y Byd pan gyrhaeddasant yr 8fed safle.
Castell Madog (De)
Mae'r clwstwr mwyaf o'r tomennydd hyn drwy wledydd Prydain i'w weld yn ardal y gororau (neu'r Mers): sef Swydd Amwythig, Swydd Gaer, Swydd Henffordd, Powys a Sir y Fflint fel y caiff ei adnabod heddiw.
Rhestr Detholion y Byd FIFA
Dull cyfrifo cyfredol
Ystyrir y ffactorau canlynol tra'n cyfrifo pwyntiau pob tîm a ddefnyddir i briodoli safle'r timau .:
Mae sgor tîm yn cael ei gyfrifo o gyfartaledd y pwyntiau a enillwyd dros gyfnod o flwyddyn calendr, gyda chanlyniadau gemau dros y bedair mlynedd flaenorol yn cael eu hystyried, a'r pwyslais mwyaf yn cael ei roi ar y canlyniadau mwyaf diweddar.
Pro14
Hanes
Ffurfiwyd y Gynghrair Geltaidd yn 2001, ar ôl cytundeb rhwng Undeb Rygbi'r Alban, Undeb Rygbi Cymru ac Undeb Rygbi Iwerddon i greu cynghrair yn cynnwys naw clwb Cymreig, dau glwb Albanaidd a phedwar talaith Wyddelig. Roedd y clybiau Albanaidd a Chymreig wedi uno'n barod i greu un gynghrair rhwng y ddwy wlad yn nhymorau rygbi 1999 a 2000, ac mae'r cytundeb newydd yn ychwanegu pedwar talaith Wyddelig i'r gynghrair.
2001–2003: Y Blynyddoedd Cyntaf
Roedd tymor agoriadol y gynghrair yn cynnwys 15 tîm: 2 glwb o'r Alban (Caeredin a Glasgow), 9 clwb o Gymru (Abertawe, Caerdydd, Caerffili, Casnewydd, Castell Nedd, Glyn Ebwy, Llanelli, Penybont a Phontypridd) a 4 talaith Wyddelig (Connacht, Leinster, Munster ac Ulster). Roedd y tîmau'n chwarae mewn dau grŵp o 7 ac 8. Roedd 4 tîm ar frig y ddau grŵp ar ôl i bob tîm chwarae pob tîm yn ei grŵp unwaith yn chwarae ei gilydd mewn gemau "ergyd derfynol".
Yn y tymor cyntaf, cyrrhaeddodd 3 o'r taleithiau Gwyddelig y rownd gyn-derfynol, a chwaraewyd y rownd derfynol rhwng Leinster a Munster ar gae Lansdowne Road. Enillodd Leinster 24-20 gan ddod yn enillwyr tymor cyntaf y gystadleuaeth.
Ar gyfer ail dymor y gystadleuaeth yn 2002-03, crëwyd tîm Albanaidd newydd (Y Gororau) i godi presenoldeb yr Alban yn y gynghrair ac i sicrhau fod yr un nifer o dîmau yn y ddau grŵp. Ar wahân i hyn, roedd strwythur y gystadleuaeth yn union yr un fath ag yr oedd yn nhymor 2001-02.
Er bod y taleithiau Gwyddelig yn parhau i chwarae'n gryf yn y gynghrair, ni lwyddodd pencampwyr cyntaf y gystadleuaeth, Leinster, gyrraedd rownd yr wyth olaf. Felly, llwyddodd Munster i ennill eu gemau'n gyfforddus, gan ennill yr ornest derfynol yn erbyn Castell Nedd o 37 pwynt i 17 yng Nghaerdydd.
2003–2004: Cymru'n Newid i Ranbarthau
Cyn dechrau'r tymor newydd, newidiwyd strwythur rygbi yng Nghymru i ranbarthau'r clybiau, ac felly newidiwyd strwythur y gynghrair. Gyda'r 9 clwb o Gymru'n troi yn 5 rhanbarth (Gleision Caerdydd, Sgarlets Llanelli, Gweilch Tawe-Nedd, Dreigiau Gwent a'r Rhyfelwyr Celtaidd), roedd yn bosib creu cynghrair fwy traddodiadol lle byddai pob tîm yn chwarae ei gilydd dwywaith bob tymor (gartref a bant o gartref) a'r tîm buddugol fyddai'r un ar frig y gynghrair ar ddiwedd y tymor. Roedd y system newydd yn caniatau rhaglen o 22 rownd gyda gemau'n cael eu chwarae ar bob penwythnos.
Oherwydd y fformat newydd, a'r ffaith fod Cwpan y Byd Rygbi 2003 yn achosi colled chwaraewyr rhyngwladol yn ystod nifer o benwythnosau cystadleuol y gynghrair, y tîmau gyda chryfder mewn dyfnder amlygodd eu hunain (ar gyfer un gêm rhwng y Sgarlets a Munster, roedd 25 o chwaraewyr nad oedd ar gael o achos rygbi rhyngwladol). Er hynny, cafwyd diweddglo cyffrous i'r tymor, wrth i'r Sgarlets (a oedd ar frig y tabl) lwyddo i guro Ulster (a oedd yn ail yn y tabl) ar benwythnos olaf y tymor i ennill y gynghrair.
Tymor 2003-04 oedd tymor cyntaf y Cwpan Celtaidd - cystadleuaeth cwpan traddodiadol rhwng y tîmau Celtaidd. Newidiwyd y tymor canlynol fel bod dim ond 8 tîm gorau'r gynghrair yn cymryd rhan ynddo.
2004–2007: Cyfnod Problemus
Yn 2004, cyhoeddodd Undeb Rygbi Cymru fod yn amhosib iddynt gynnal 5 tîm rhanbarthol, ac felly diddymwyd y Rhyfelwyr Celtaidd, er iddynt ymddangos fel un o'r rhanbarthau cryfaf a oedd yn cyfrannu nifer o chwaraewyr rhyngwladol yn eu tymor cyntaf. Felly, disgynnodd y nifer o dîmau yn y gynghrair unwaith yn rhagor i 11. Byddai hyn hefyd yn caniatau i bob tîm cael dau benwythnos rhydd yn ystod y calendr 22 penwythnos.
Bu trafodaethau rhwng undebau rygbi Cymru a Lloegr i drefnu Cwpan Eingl-Gymreig yn ystod misoedd cyntaf 2005-06. Oherwydd bod y cwpan newydd hwn yn ymyrryd â rhaglen dymor y Gynghrair Geltaidd (ac yn cymryd lle'r Cwpan Celtaidd), diarddelwyd rhanbarthau Cymru o'r gynghrair gan undebau'r Alban ac Iwerddon ym Mehefin 2005. Dim ond ychydig o fisoedd cyn y tymor newydd, roedd yn edrych fel petai'r gynghrair yn mynd i gael ei aildrefnu i gynnwys 4 tîm Eidaleg i gymryd lle'r rhanbarthau Cymreig. Er hynny, llwyddodd undebau'r gwledydd Celtaidd gyrraedd cytundeb i gadw'r gynghrair yn ei strwythur presennol. Byddai rhanbarthau Cymru yn gorfod chwarae eu gemau lleol yng nghanol wythnos i gadw rhai penwythnosau'n rhydd ar gyfer y Cwpan Eingl-Gymreig.
Er y problemau ynglŷn â threfnu'r gynghrair, roedd tymor 2005-06 yn llwyddiannus o ran maint y torfeydd gan eu bod wedi codi tua 50,000 o gymharu â'r tymor cynt. Yn debyg i dymor 2003-04, penderfynwyd pencampwyr y gynghrair ar benwythnos olaf y tymor. Ar ôl i Leinster guro Caeredin, byddai'n rhaid i Ulster guro'r Gweilch i fod yn bencampwyr. Wrth fynd i mewn i amser anafiadau, roedd y Gweilch ar y blaen. Ond gyda chic ola'r gêm, sgoriwyd gôl adlam gan faswr Ulster David Humphreys i ennill y gêm a'r gynghrair.
Ym mis Mai 2006, cyhoeddwyd y byddai Magners Irish Cider yn noddi'r gynghrair am bum tymor. Er bod Magners yn cael ei frandio'n Bulmers Irish Cider yng Ngweriniaeth Iwerddon, byddai'r gynghrair yn swyddogol yn cael ei alw'n Gynghrair Magners ym mhob un o'r gwledydd Celtaidd.
Ym mis Mawrth 2007, cyhoeddodd Undeb Rygbi yr Alban nad oedd modd cynnal tri rhanbarth, ac felly byddai'n rhaid terfynu rhanbarth Y Gororau ar ddiwedd tymor 2006-07. Roedd yn ymddangos fod problemau ariannol yr undeb yn ei wneud yn amhosib iddynt ariannu'r rhanbarth a chynnal rygbi o ansawdd digon da i gystadlu yn Ewrop. Beirniadwyd y penderfyniad yma yn hallt gan nifer o bobl, yn cynnwys rhanbarthau rygbi Caeredin a Glasgow, a bu cryn dipyn o wrthwynebiad gan gefnogwyr y Gororau. Er ymgeision gan bobl leol i godi arian i gynnal y tîm, terfynnwyd y tîm ar ddiwedd y tymor.
Am y rhan fwyaf o'r tymor, tra-arglwyddiaethwyd y gynghrair gan y tîmau Gwyddelig Leinster ac Ulster. Er hynny, gorffennodd y tymor â thair o ranbarthau Cymru yn y pedwar uchaf ar ôl iddynt ennill nifer o gemau yn olynol yn erbyn eu gwrthwynebwyr agos. Collodd Leinster i'r Gleision ar benwythnos olaf y tymor gan alluogi'r Gweilch i ennill y gynghrair am yr ail dro yn eu hanes drwy guro'r Gororau yn Netherdale. Felly, bu'n dymor da i'r rhanbarthau o Gymru. Dangoswyd fod gan y Gweilch garfan ddigon dawnus a mawr i fedru cystadlu yn rhesymol mewn nifer o gystadlaethau (yn cyrraedd rownd derfynol y Cwpan Eingl-Gymreig yn ogystal ag ennill y Gynghrair Geltaidd), tra bod y Sgarlets a'r Dreigiau wedi bod yn weddol lwyddiannus ym mhencampwriaethau Ewrop, ac felly'n methu canolbwyntio ar y Gynghrair Geltaidd.
2007–2010: Deg Tîm
Yn dilyn diddymu'r Gororau, bu'r gynghrair yn gymharol sefydlog (o ran y timau ynddi) am ychydig o flynyddoedd. Enillwyd y gynghrair yn 2007-08 gan Leinster ac yn 2008-09 gan Munster. Hwn oedd blwyddyn ola'r gynghrair fodd bynnag fel cynghrair traddodiadol: o 2009-10 ymlaen cyflwynwyd system o rowndiau terfynol, lle byddai'r 4 tîm uchaf ar ddiwedd y tymor yn cystadlu rownd cyn-derfynol a rownd terfynol i benodi'r pencampwyr. Bwriad hyn oedd creu mwy o gyffro a chynyddu incwm y gynghrair (hwn oedd y system hefyd yng nghynghreiriau Lloegr a Ffrainc). Y Gweilch oedd y tîm cyntaf i ennill o dan y gyfundrefn newydd hon.
2010–2017: Yr Eidal yn Ymuno
2009-10 oedd y flwyddyn olaf gyda 10 tîm yn dilyn cyflwyno dau dîm Eidaleg i'r gynghrair ar gyfer 2010-11. Y bwriad oedd y byddai amgylchedd mwy cystadleuol yn gwella canlyniadau tîm cenedlaethol yr Eidal ym Mhencampwriaeth y Chwe Gwlad. Yn dilyn ymuno'r Eidalwyr, newidiwyd enw'r gystadleuaeth i'r Pro12; yn swyddogol fe'i enwyd yn RaboDirect Pro12 ac wedyn y Guinness Pro12 am resymau nawdd. Y timau Eidalaidd gwreiddiol oedd Benetton Treviso, o Treviso yn Venezia, ac Aironi, tîm wedi'i leoli yn Viadana. Diddymwyd Aironi ar ôl un tymor yn unig a'u disodli gan dîm newydd, Zebre, wedi'u lleoli yn Parma.
Parhaodd timau Iwerddon i ddominyddu'r gynghrair yn ystod y cyfnod hwn, gyda Munster yn ennill yn 2010-11, y Gweilch yn ennill yn 2011-12 ac Leinster wedyn yn ennill dwywaith yn olynnol yn 2012-13 a 2013-14. Cafwyd sioc mawr yn 2015-16 pan enillwyd y gynghrair gan Connacht, sef y tîm Gwyddelig mwyaf gwan yn draddodiadol. Golygodd buddigoliaeth Connacht bod pob un tîm o Iwerddon wedi ennill y gynghrair o leiaf unwaith, gan bwysleisio cryfer y Gwyddelod yn y gystadleuaeth ers y dechrau. Fodd bynnag, yn 2014-15 enillwyd y gynghrair gan Glasgow, sef y tîm cyntaf o'r Alban i ennill; ac yn 2016-17 daethpwyd â'r tlws yn ôl i Gymru wrth i'r Sgarlets enill am yr ail dro.
2017–Presennol: De Affrica
Ni fu'r Pro12 erioed yn gallu cystadlu'n ariannol gydag uwch cynghreiriau Rygbi Lloegr a Ffrainc, ac er mwyn ceisio cynyddu mwy o incwm cynhaliwyd trafodaethau am gynyddu nifer y timau yn y gynghrair gan wahodd gwledydd eraill i ymuno. Yn dilyn penderfyniad i leihau nifer y timau o Dde Affrica yng nghystadleuaeth Rygbi proffesiynol hemisffêr y de, sef Super Rugby, ymunodd dau dîm o Dde Affrica sef y Cheetahs o Bloemfontein a'r Southern Kings o Port Elizabeth ar gyfer 2017-18. Newidiwyd enw'r gystadleuaeth i'r Pro14 i adlewyrchu maint y gystadleuaeth newydd.
Westgate-on-Sea
Tref arfordirol a phlwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy Westgate-on-Sea. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Thanet yn ffinio â chyrchfan fwy Margate.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil poblogaeth o 6,996.
Cymuned ffermio fach ydoedd yn wreiddiol, ond yn y 1860 datblygwyd yr ardal gan ddynion busnes yn gyrchfan glan môr i ymwelwyr cefnog. Mae ei ddau draeth tywodlyd, Bae Santes Mildred and Bae Gorllewin, wedi parhau yn atyniadau poblogaidd i dwristiaid.
Er Dy Fod
Cyfrol o gerddi gan Menna Elfyn yw Er Dy Fod. Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2007. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Casgliad o gerddi ar gyfer dysgwyr.
Botwm Crys yn cadw lle
Bireswar Vivekananda
Ffilm am berson yw Bireswar Vivekananda a gyhoeddwyd yn 1964. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd বীরেশ্বর বিবেকানন্দ ac fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Bengaleg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1964. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Dr. Strangelove sef ffilm gomedi ddu sy’n dychanu'r Rhyfel Oer a’r gwrthdaro niwclear rhwng yr Undeb Sofietaidd a'r Unol Daleithiau. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1930 o ffilmiau Bengaleg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bomb the Music Industry!
Grŵp pync-roc yw Bomb the Music Industry!. Sefydlwyd y band yn Baldwin yn 2004. Mae Bomb the Music Industry! wedi cyhoeddi cerddoriaeth ar label recordio Asian Man Records, Quote Unquote Records.
Dolen allanol
Gwefan swyddogol
Lleden Thor
Pysgodyn sy'n byw yn y môr ac sy'n perthyn i deulu'r Bothidae ydy'r Lleden Thor sy'n enw benywaidd; lluosog: lledod Thor (Lladin: Arnoglossus thori; Saesneg: Thor's scaldfish).
Mae ei diriogaeth yn cynnwys Ewrop, Affrica, y Môr Du a'r Môr Canoldirac mae i'w ganfod ym Môr y Gogledd ac arfordir Cymru.
Ar restr yr Undeb Rhyngwladol dros Gadwraeth Natur (UICN), caiff y rhywogaeth hon ei rhoi yn y dosbarth 'Heb ei gwerthuso' o ran niferoedd, bygythiad a chadwraeth gan nad oes data digonol.
La Grande Passion
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr André Hugon yw La Grande Passion a gyhoeddwyd yn 1928. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Cafodd ei ffilmio yn Toulouse. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Octave Léry.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lil Dagover, Jean Delannoy, Adolphe Jauréguy, Léon Larive a Rolla Norman. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1928. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Circus ffilm gomedi, fud, Americanaidd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm André Hugon ar 17 Rhagfyr 1886 yn Alger a bu farw yn Cannes ar 8 Awst 2007.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd André Hugon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Marinus
Y prif actor yn y ffilm hon yw Kai Holm.
Long Bredy
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy Long Bredy. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Dorset.
Marinus
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1960. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Psycho sy’n ffilm llawn arswyd a dirgelwch gan feistr y genre yma, Alfred Hitchcock. Paul Solbjerghøj oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Holger Jensen sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Long Bredy
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 191.
Marinus
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Holger Jensen ar 8 Awst 1902.
Song of a Jewish Cowboy
Ffilm ddogfen yw Song of a Jewish Cowboy a gyhoeddwyd yn 2002. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Siccîn 6
Ffilm arswyd a ffilm sombi gan y cyfarwyddwr Alper Mestçi yw Siccîn 6 a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn Nhwrci. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tyrceg a hynny gan Alper Mestçi.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,660 o ffilmiau Tyrceg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Alper Mestçi ar 1 Ionawr 1969. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1995 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Alper Mestçi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Yr Amserau
bawd|Tudalen flaen y rhifyn cyntaf. Papur newydd Cymraeg a gyhoeddwyd rhwng 1843 a 1859 oedd Yr Amserau. Fe'i sylfaenwyd gan John Jones (1790-1855) a William Rees (Gwilym Hiraethog). Roedd Jones yn ariannu'r prosiect, tra bod Rees yn gweithredu fel golygydd di-dâl. Cyhoeddwyd y papur yn Ninbych.
Ymddangosodd y rhifyn cyntaf ar 23 Awst 1843, a bob yn ail wythnos wedyn. Ei bris oedd tair ceiniog a dimai. Roedd y papur newydd yn brwydro am gefnogaeth o'r dechrau, ond roedd yn ennill mwy o ddarllenwyr ar ôl 1846, pryd y dechreuodd gyflwyno Llythyrau 'Rhen Ffarmwr, cyfres o lythyrau 'synnwyr cyffredin' ar bynciau gwleidyddol. Yn olygyddol, cefnogai'r papur hawliau Anghydffurfiaeth a Radicaliaeth yng Nghymru. Gwilym Hiraethog oedd y golygydd ar y dechrau, a phenodwyd John Roberts (Ieuan Gwyllt) i'w olynu yn 1852. Unwyd Yr Amserau â Baner Cymru ym 1859, ar ôl iddo gael ei brynu gan y cyhoeddwr Thomas Gee ar ddechrau Hydref yn y flwyddyn honno, i greu Baner ac Amserau Cymru, hefyd dan olygiaeth Rees.
Longburton
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy Longburton.
De Afrikanske Skatte
Ffilm ddogfen yw De Afrikanske Skatte a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
1228
1170au 1180au 1190au 1200au 1210au - 1220au - 1230au 1240au 1250au 1260au 1270au
1223 1224 1225 1226 1227 - 1228 - 1229 1230 1231 1232 1233
Miss Dorothy
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Giulio Antamoro yw Miss Dorothy a gyhoeddwyd yn 1920. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Diana Karenne, Carmen Boni a Romano Calò. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
1228
Genedigaethau
Yn ystod y flwyddyn:
Miss Dorothy
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1920. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Cabinet of Dr. Caligari sef ffilm arswyd Almaeneg gan Robert Wiene. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.
Walmer
Tref arfordirol a phlwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy Walmer. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dover. Mae'n dref breswyl yn bennaf sy'n gorwedd ar arfordir y dwyrain yn ffinio â thref Deal.
Miss Dorothy
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Giulio Antamoro ar 1 Gorffenaf 1877 yn Rhufain a bu farw yn yr un ardal ar 26 Hydref 2003.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Giulio Antamoro nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Walmer
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil poblogaeth o 8,178.
Saif Castell Walmer, amddiffynfa a adeiladwyd gan Harri VIII rhwng 1539 a 1540, yn y dref.
bawd|400px|dim|Castell Walmer o'r awyr
Moel Hywel
Mae Moel Hywel yn gopa mynydd a geir rhwng y Trallwng a'r Gelli Gandryll;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 375 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Dewey a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 505 metr (1657 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 10 Mawrth 2007.
The Three Masks
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Marcel Vibert, François Rozet, Jean Toulout, Paul Azaïs a Renée Héribel. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1929. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Piccadilly ffilm am ferch yn Llundain gan Ewald André Dupont.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm André Hugon ar 17 Rhagfyr 1886 yn Alger a bu farw yn Cannes ar 8 Awst 2007.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd André Hugon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pencampwriaeth y Pum Gwlad 1958
Enillwyd Pencampwriaeth y Pum Gwlad yn 1958 gan Lloegr.
Echo Park
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Robert Dornhelm yw Echo Park a gyhoeddwyd yn 1986. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a Awstria. Lleolwyd y stori yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Michael Ventura a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan David Anderle. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Cheech Marin, Heinrich Schweiger, Cassandra Peterson, Tom Hulce, Susan Dey, Timothy Carey a Michael Bowen. Mae'r ffilm Echo Park yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1986. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Aliens sef ffilm wyddonias llawn arswyd a chyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Ingrid Koller sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Dornhelm ar 17 Rhagfyr 1947 yn Timișoara. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1977 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Adiós
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Paco Cabezas yw Adiós a gyhoeddwyd yn 2019. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Adiós ac fe’i cynhyrchwyd yn Sbaen. Lleolwyd y stori yn Sevilla a chafodd ei ffilmio yn Sevilla. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Paco Cabezas.
Echo Park
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Adiós
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Carlos Bardem, Mario Casas, Ruth Díaz, Vicente Romero Sánchez a Natalia de Molina. Mae'r ffilm Adiós (ffilm o 2019) yn 111 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Thomas Graals Myndling
Y prif actor yn y ffilm hon yw Einar Axelsson. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Echo Park
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Dornhelm nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Thomas Graals Myndling
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1922. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Häxan sef ffilm ddogfen ar wrachyddiaeth gan Benjamin Christensen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gustaf Molander ar 18 Tachwedd 1888 yn Helsinki a bu farw yn Stockholm ar 11 Gorffennaf 1990.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gustaf Molander nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Adiós
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Luis de la Madrid sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paco Cabezas ar 11 Ionawr 1978 yn La Puebla de Cazalla. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 2000 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Paco Cabezas nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sidan cynffonog
Tua 40mm ydy lled yr adenydd agored.
TPrif fwyd y lindys ydy: Eucalyptus cinerea, Eucalyptus leucoxylon, Eucalyptus polyanthemos a Lophostemon confertus.
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae'r sidan cynffonog yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Pysgotwr adeinfrown
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn H. amauroptera, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
361 CC
5g CC - 4g CC - 3g CC
Pysgotwr adeinfrown
Teulu
Mae'r pysgotwr adeinfrown yn perthyn i deulu'r Pysgotwyr (Lladin: Alcedinidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
361 CC
410au CC 400au CC 390au CC 380au CC 370au CC - 360au CC - 350au CC 340au CC 330au CC 320au CC 310au CC
366 CC 365 CC 364 CC 363 CC 362 CC - 361 CC - 360 CC 359 CC 358 CC 357 CC 356 CC
György Lukács
Athronydd Marcsaidd, beirniad llenyddol, a gwleidydd comiwnyddol o Hwngari oedd György Lukács (13 Ebrill 1885 – 4 Mehefin 1971).
Ganed yn Budapest, Awstria-Hwngari, i deulu o Iddewon cefnog. Ymaelododd â Phlaid Gomiwnyddol Hwngari ym 1918, a gwasanaethodd yn gomisâr diwylliant ac addysg yn llywodraeth Béla Kun yng Ngweriniaeth Sofietaidd Hwngari (1919). Yn sgil cwymp Kun, symudodd Lukács i Fienna ac yno bu'n weithgar yn y mudiad tanddaearol. Golygodd y cylchgrawn Kommunismus a chyhoeddodd ei gyfrol arloesol Geschichte und Klassenbewußtsein (1923; "Hanes ac Ymwybyddiaeth o Ddosbarth"). Datblygodd Lukács syniadaeth Farcsaidd a oedd yn debycach i fydolwg athronyddol a diwylliannol nac i ddadansoddiad gwyddonol.
PLA2G2A
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn PLA2G2A yw PLA2G2A a elwir hefyd yn Phospholipase A2 group IIA (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 1, band 1p36.13.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn PLA2G2A.
Tomen Cefn Glaniwrch
Hen domen, neu fwnt, o'r Oesoedd Canol ydy Tomen Cefn Glaniwrch, heb y mur gwarcheidiol arferol, sef y “beili”. Lleoliad: Llanrhaeadr-ym-Mochnant, Powys;. Fe godwyd y rhan fwyaf o'r tomenni hyn yng Nghymru rhywdro rhwng degawdau olaf yr 11g ac ail hanner y 12g allan o bridd a charreg, gyda ffos o'u cwmpas fel rheol. Y Normaniaid ddaeth â'r math hwn o amddiffynfa o Ffrainc i wledydd Prydain a mabwysiadwyd y dechnoleg gan y Cymry.
Fe'i cofrestrwyd gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: DE123.
Mae'r clwstwr mwyaf o'r tomennydd hyn drwy wledydd Prydain i'w weld yn ardal y gororau (neu'r Mers): sef Swydd Amwythig, Swydd Gaer, Swydd Henffordd, Powys a Sir y Fflint fel y caiff ei adnabod heddiw.
Llythyrau 'Rhen Ffarmwr
Casgliad o lythyrau gan William Rees (Gwilym Hiraethog) yw Llythyrau 'Rhen Ffarmwr. Cyhoeddwyd y llythyrau ym mhapur newydd Yr Amserau o 1846 ymlaen, ac mewn papurau newydd eraill ar ôl diwedd y papur newydd hwnnw ym 1859. Ysgrifennir y llythyrau yn nhafodiaith Sir Ddinbych mewn arddull blaen dan enw 'Yr Hen Ffarmwr'. Maen nhw'n mynegi barn synnwyr cyffredin am nifer o bynciau llosg y dydd. Yn wleidyddol mae'r llythrau yn cefnogi achos y Rhyddfrydwyr ac achos y tenantiaid yn erbyn y meistri tir. Maen nhw'n beirniadu ceisiadau i ailgyflwyno Treth yr Ŷd yn llym, ac yn mynegi anfodlonrwydd Anghydffurfwyr â'r degymau a dalwyd i Eglwys Loegr.
Sba
Mae'r term sba yn gysylltiedig gyda triniaeth yn defnyddio dŵr, a adnabyddir hefyd fel balneotherapi, trefi sba neu gyrchfan sba yn cynnig y driniaeth, y meddigyniaeth neu'r offer ar gyfer darparu'r driniaeth. Felly mae gan y derm amryw o ystyrau cysylltiedig.
Hold 'Em Navy
Ffilm ddrama am chwaraeon gan y cyfarwyddwr Kurt Neumann yw Hold 'Em Navy a gyhoeddwyd yn 1937. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Maryland. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Sba
Geirdarddiad
Mae'r term yn tarddu o dref Spa, Gwlad Belg, lle cafodd afiechydon a achoswyd gan ddiffyg haearn eu trin drwy yfed dŵr tarddell chalybeate (yn cynnwys haearn), ers y canoloesoedd. Bu adfywiad o syniadau Rhufeinig o ymolchi meddyginiaethol yn Lloegr yn ystod yr 16g, mewn trefi megis Caerfaddon, ac yn 1571 fe ddarganfyddodd William Slingsby, a oedd wedi ymweld a'r dref yng Ngwlad Belg (a elwodd ef yn Spaw), ffynnon chalybeate yn Swydd Efrog. Adeiladodd ffynnon amgaeedig ar y safle a ddaeth yn dref Harrogate yn ddiweddarach, dyma oedd cyrchfan cyntaf Lloegr ar gyfer yfed dŵr meddyginiaethol, fe elwodd Dr Timothy Bright y gyrchfan yn The English Spaw yn 1596, gan ddechrau defnydd Spa fel disgrifiad cyffredinol yn hytrach na enw lle. Roedd y term yn cyfeirio at gyrchfannoed dŵr yfed i gychwyn, ond daeth i olygu dŵr baddo yn raddol wrth i'r sbâu ddechrau cynnig meddyginiaeth allanol eraill. Defnyddiwyd y ffurf Gymraeg "sba" yn gyntaf yn yr 20g.
Hold 'Em Navy
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alan Ladd, Elizabeth Patterson, Lew Ayres, Mary Carlisle, John Howard, John Hubbard, Lorna Gray, Pat Flaherty a Wade Boteler. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Llythyrau 'Rhen Ffarmwr
Casglwyd detholiad o'r llythyrau a ymddangosodd yn Yr Amserau at ei gilydd mewn un gyfrol wedi'i golygu gan Isaac Foulkes ym 1878. Cyhoeddwyd detholiad arall gan E. Morgan Humphreys ym 1939.
Llyfryddiaeth
Llythyrau 'Rhen Ffarmwr, gol. E. Morgan Humphreys (Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru, 1939).
Castello
Ffilm ddrama am drosedd yw Castello a gyhoeddwyd yn 2006. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Castello ac fe'i cynhyrchwyd yn Maleisia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Maleieg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bront Palarae, Erra Fazira, Liyana Jasmay, Rosyam Nor a Que Haidar.