cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Enfys
Caradog o'r mynydd gafodd gig i'w fwyta".
neu
Collodd  Owain Morgan Gar Glas Pan Faglodd (coch oren melyn gwyrdd glas porffor fioled)
Gall yr enfys fod ar ffurf cylch cyfan ond dim ond rhan ohoni mae'r gwyliwr cyffredin, fel arfer, yn gweld ohoni - bwa'n unig ac nid cylch.
Gall enfys gael ei achosi gan ffurfiau eraill o ddŵr heblaw glaw, megis niwl, olew a gwlith.
Nid yw enfys wedi'i leoli mewn un lle, ond mae'n ymddangos mewn rhith optegol i'r gwyliwr ei fod. Ongl y golau, wrth iddo blygu o fewn y diferion sy'n achosi hyn, mewn perthynas i ongl y gwyliwr a tharddiad y golau (yr haul yn yr achos hwn). Nid yw'r enfys felly'n wrthrych sy'n bodoli mewn un man, ac ni fedrir ei gyffwrdd. Dim ond ar ongl o 42 gradd o'r cyfeiriad dirgroes y gellir ei weld.
Mathau o enfys
Dyma adroddiad Ifor Williams a dynnodd y llun hwn a'i gamera ar 1af Rhagfyr 2009:
Dyma gofnododd Edward Llwyd yn ei Parochialia yn 1699: Fe'i gelwir hefyd yn Fwa Brocken neu Rhith Fynydd: delwedd o fwa, gyda chysgod chwyddedig y sylwedydd ynddo, wedi ei fwrw ar y cymylau gyferbyn a chyfeiriad yr haul. Cofnodwyd llewyrch y bugail fel enw gan Llinos Jones-Williams, ond heb darddiad
Cylch 28 Rhagfyr 2009:
Geirdarddiad
Mae'n debyg mai hen air Celtaidd yw enfys; gwyddys fod y gair Llydaweg envez ar gael cyn iddo gael ei gofnodi yn y Gymraeg am y tro cyntaf, sef yn 1346 (LlA 13): ''na bu dafyn glaw. ac na bu envys ac yna yn y 14g: (DB 101): A’r envys (arcus) yn yr awyr, petwar lliwawc vyd''.
Hideyo Noguchi
Meddyg nodedig o Japan oedd Hideyo Noguchi (24 Tachwedd 1876 - 21 Mai 1928). Roedd yn facteriolegydd amlwg yn Japan, ac fe ddarganfuodd mae’r cynhwysyn sifilis oedd yn achosi afiechyd paralytig ddatblygol ym 1911. Cafodd ei eni yn Inawashiro, Japan ac addysgwyd ef yn Ysgol Feddygol Nippon. Bu farw yn Accra.
Maglys bach
Llysieuyn blodeuol (neu legume) yw Maglys bach sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Fabaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Medicago minima a'r enw Saesneg yw Bur medick. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Maglys Bach.
Hideyo Noguchi
Gwobrau
Enillodd Hideyo Noguchi y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Maglys bach
Eraill yn yr un teulu yw: ffa soya (Glycine max), y ffa cyffredin (Phaseolus), pys gyffredin (Pisum sativum), chickpea (Cicer arietinum), cnau mwnci (Arachis hypogaea), pys per (Lathyrus odoratus) a licrs (Glycyrrhiza glabra).
Udstillingen
Ffilm ddogfen yw Udstillingen a gyhoeddwyd yn 1995. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Udstillingen ac fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tanagr eurwar
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tanagr eurwar (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tanagrod eurwar) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Tangara ruficervix; yr enw Saesneg arno yw Golden-naped tanager. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Raqeeb
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Anurag Singh yw Raqeeb a gyhoeddwyd yn 2007. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd रकीब (2007 फ़िल्म) ac fe'i cynhyrchwyd gan Raj Kanwar yn India; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: Filmistan, Film City. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Pritam Chakraborty. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Tanagr eurwar
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. ruficervix, sef enw'r rhywogaeth.
Raqeeb
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jimmy Shergill, Sharman Joshi, Rahul Khanna a Tanushree Dutta.
Meall an t-Seallaidh copa 817m
Mae Meall an t-Seallaidh (817m) yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Lomond i Strathyre yn Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Raqeeb
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anurag Singh nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ameba
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Lechosław Marszałek yw Ameba a gyhoeddwyd yn 1974. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Ameba ac fe’i cynhyrchwyd yng Ngwlad Pwyl. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Pwyleg a hynny gan Maria Terlikowska.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lechosław Marszałek ar 1 Ionawr 1922 yn Suwałki.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lechosław Marszałek nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Boy Downstairs
Ffilm drama-gomedi a chomedi rhamantaidd yw The Boy Downstairs a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Dinas Efrog Newydd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan David Buckley. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Partner Des Teufels
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Guy Lefranc yw Partner Des Teufels a gyhoeddwyd yn 1958. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd La Moucharde ac fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Jacques Séverac.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dany Carrel, Yvonne Clech, Noël Roquevert, Paul Crauchet, Pierre Vaneck, Georges Chamarat, Maurice Chevit, Albert Dinan, André Philip, André Weber, Anne-Marie Coffinet, Fernand Sardou, Florence Blot, Henri Crémieux, Jacques Dhery, Jean Morel, Lisa Jouvet, Pierre Moncorbier, Serge Sauvion ac Yves Deniaud. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1958. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Vertigo sy’n ffilm drosedd a dirgelwch Americanaidd gan Alfred Hitchcock.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Guy Lefranc ar 21 Hydref 1919 ym Mharis a bu farw yn Saint-Germain-en-Laye ar 15 Ebrill 2012. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1946 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Guy Lefranc nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mori Ōgai
Meddyg, ieithydd, nofelydd, cyfieithydd,  dramodydd a bardd nodedig o Japan oedd Mori Ōgai  (17 Chwefror 1862 - 8 Gorffennaf 1922). Roedd yn gadfridog llawfeddygol Japaneaidd, yn gyfieithydd, nofelydd, a bardd. Ystyrir The Wild Geese (1911-13) fel ei brif waith. Cafodd ei eni yn Tsuwano, Japan ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Tokyo. Bu farw yn Tokyo.
Nocton
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Nocton. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Kesteven.
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 912.
Hotel Black Cat
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Herb Hsu Li-Wen yw Hotel Black Cat a gyhoeddwyd yn 2010.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Herb Hsu Li-Wen ar 26 Awst 1984.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Herb Hsu Li-Wen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dryw-delor rhesog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Dryw-delor rhesog (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: dryw-delorion rhesog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Calamonastes fasciolatus; yr enw Saesneg arno yw Barred wren warbler. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Cruach Ardrain - Meall Dhamh
Mae Cruach Ardrain - Meall Dhamh yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Lomond i Strathyre yn Ucheldir yr Alban;. Ni cheir nodweddion amlwg ar y copa. Enw'r fam fynydd ydy Cruach Ardrain.
Dryw-delor rhesog
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. fasciolatus, sef enw'r rhywogaeth.
Cruach Ardrain - Meall Dhamh
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Llanelli
Gallai Eisteddfod Genedlaethol Cymru Llanelli gyfeirio at un o sawl eisteddfod a gynhaliwyd yn nhref Llanelli:
Dryw-delor rhesog
Teulu
Mae'r dryw-delor rhesog yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Cruach Ardrain - Meall Dhamh
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Matrona cyanoptera
Mursen yn nheulu'r Calopterygidae yw'r Matrona cyanoptera. Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
686
6g - 7g - 8g
630au 640au 650au 660au 670au - 680au - 690au 700au 710au 720au 730au
681 682 683 684 685 - 686 - 687 688 689 690 691
Marwolaethau
680'erne
Christchurch, Seland Newydd
Y ddinas fwyaf yn Ynys y De, Seland Newydd, yw Christchurch. Mae'n y ddinas fwyaf poblog ond dwy yn y wlad ar ôl Auckland a Wellington. Fe'i lleolir ar lan y Cefnfor Tawel ar ochr ddwyreiniol Ynys y De.
250px|bawd|dim|Christchurch
Prisoner of Japan
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Arthur Ripley yw Prisoner of Japan a gyhoeddwyd yn 1942. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1942. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Casablanca sy’n glasur o ffilm Americanaidd am ramant a rhyfel, gan y cyfarwyddwr ffilm Michael Curtiz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Ripley ar 12 Ionawr 1897 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Los Angeles ar 1 Gorffennaf 1990. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 47 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arthur Ripley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Home Electrical
Ffilm fud (heb sain) yw The Home Electrical a gyhoeddwyd yn 1915. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1915. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Birth of a Nation addasiad o ddrama o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Mewnfudo
420px|bawd|Mewnfudo nett cyfredol - positif (glas), negyddol (oren), dim data (llwyd) bawd|Mewnfudwyr Ewropeaidd yn cyrraedd [[yr Ariannin]] Mewnfudo yw symud i mewn i wlad i fyw ynddi, gan unigolyn neu unigolion o wlad arall. Oherwydd y problemau cymdeithasol sy'n gallu codi pan fo nifer fawr o bobl yn mewnfudo mae'n bwnc llosg mewn sawl gwlad. Yn 2013 amcangyfrifodd y Cenhedloedd Unedig fod 231,522,215 o fewnfudwyr ar y Ddaear (tua 3.25% o boblogaeth y byd).
The Home Electrical
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mewnfudo
Yr Undeb Ewropeaidd
Yn ôl Eurostat, trigai 47.3 miliwn o bobl yn yr Undeb Ewropeaidd (UE) yn 2010 a anwyd y tu allan i'w gwlad. Mae hyn yn 9.4% o gyfanswm poblogaeth yr UE. Roedd 31.4 miliwn (6.3%) o'r rhain o du allan i'r UE ac 16 miliwn (3.2%) o wledydd Ewropeaidd eraill. Roedd y niferoedd uchaf o'r mewnfudwyr o du allan i wledydd yr UE yn yr Almaen (6.4 miliwn), Ffrainc (5.1 miliwn), y Deyrnas Gyfunol (4.7 miliwn), Sbaen (4.1 miliwn), yr Eidal (3.2 miliwn), a'r iseldiroedd (1.4 miliwn).
Gwledydd Prydain
Yn y gorffennol beirniadwyd mewnlifiad o wledydd Asia, yn enwedig Bangladesh, Pacistan ac india. Erbyn yr 21ain ganrif, trodd y feirniadaeth tuag at fewnlifiad i wledydd Ewropeaidd o wleydd fel Gwlad Pwyl; rhoddodd hyn fodolaeth i bleidiau fel Plaid Annibyniaeth y DU (UKIP) gyda mewnlifiad yn brif ffocws iddynt.
Cymru
Yng Nghymru mae'r ymateb yn wahanol gan fod canran uchel o fewnduwyr o Loegr yn symud i mewn i Gymru (yn enwedig y Fro Gymraeg) gan beryglu dyfodol yr iaith yn ei chadarnleoedd olaf trwy beidio â chymathu â'r gymuned, a chodi prisiau tai y tu hwnt i gyrraedd pobl leol. Yn wahanol i Loegr mae'r ymateb cryfaf i'r sefyllfa yn dod o'r asgell-chwith genedlaetholgar yn hytrach na'r asgell-dde. Dau o'r grwpiau amlycaf yn y cyd-destun hwn oedd y mudiad Adfer (1970au a'r 80au) a Cymuned (2001-2009).
Erbyn Cyfrifiad 2001 roedd y tuedd yn glir: mae'r ganran o'r boblogaeth sydd wedi'u geni y tu allan i Gymru'n cynyddu. Yn 2001 roedd 25% o boblogaeth Cymru wedi eu geni y tu allan i'r wlad. Roedd 21% wedi eu geni yn Lloegr, yr Alban neu Ogledd Iwerddon. O’r rhai a anwyd yng Nghymru, roedd 24.7% yn gallu siarad Cymraeg. O’r rhai a anwyd y tu allan i Gymru, 9.0% oedd yn gallu siarad Cymraeg.
Er bod mewnfudo blynyddol wedi lleihau ers ei uchafbwynt diweddar yn 2002, mewnfudodd dros 55 mil o bobl o weddill y Deyrnas Unedig yn flynyddol ar gyfartaledd rhwng 1991 a 2001 (fel cymhariaeth: mae poblogaeth Merthyr Tudful o gwmpas 56 mil). Crynswth y mewnfudo yw hwnnw. Mae pobl wedi bod yn symud allan bob blwyddyn hefyd ond gan fod llai wedi bod yn symud allan bob blwyddyn nag sydd wedi bod yn symud i mewn, mae mewnfudo net positif wedi digwydd yn flynyddol.
Gan nad oes cymunedau brodorol o siaradwyr Cymraeg tramor—ac eithrio Gladfa'r Ariannin efallai— ddi-Gymraeg fydd mwyafrif mawr y mewnfudwyr p'un ai o wledydd eraill Prydain neu o dramor y byddant yn dod. Cymry Cymraeg sy'n dychwelyd ar ôl allfudo mewn blynyddoedd blaenorol fydd y mwyafrif mawr o'r siaradwyr Cymraeg sy'n mewnfudo'n amlwg. Gan ddefnyddio data Cyfrifiad 2001 gallwn amcangyfrif fod 3,600 o siaradwyr Cymraeg wedi mewnfudo i Gymru yn ystod y 12 mis cyn y Cyfrifiad— yn bennaf, mae’n debyg, myfyrwyr Cymraeg yn dychwelyd i Gymru ar ôl astudio mewn prifysgol yn Lloegr. Hyd yn oed pe bai’r nifer sy’n gallu siarad Cymraeg yn sefydlog, un canlyniad mewnfudo fyddai bod y ganran sy’n gallu siarad Cymraeg yn gostwng.
Ond gallwn ddisgwyl bod allfudiad net o siaradwyr Cymraeg, hynny yw, mae mwy o siaradwyr Cymraeg yn symud o Gymru nac sy’n symud yn ôl.
Allfudo o Gymru
Yn y 12 mis cyn Cyfrifiad 2001 amcangyfrifir fod 5,200 o siaradwyr Cymraeg wedi allfudo, gydag ychydig dros 30% yn allfudo a ddim yn dychwelyd. Yr hynsy'n arwyddocaol o ran cynaladwyedd y Gymraeg ymhlith poblogaeth Cymru yw bod allfudiad net. Golyga hynny bod yn rhaid, os am gynnal niferoedd presennol y siaradwyr, atgynhyrchu (trwy drosglwyddiad iaith rhwng y cenedlaethau) neu gynhyrchu (trwy addysg) mwy o siaradwyr Cymraeg bob blwyddyn nagsy’n marw, dim ond er mwyn cadw’r ddysgl yn wastad.
Y diaspora Cymraeg
Canlyniad allfudo yw bod ‘Cymry ar wasgar’, hynny yw, bod poblogaeth o Gymry'n byw mewn gwledydd eraill a bod rhai ohonynt yn gallu siarad Cymraeg. Cymharol ychydig o wledydd sy'n cynnwys cwestiynau am ieithoedd yn eu cyfrifiadau ac os nad oes cwestiwn yn cael ei ofyn, rhaid dibynnu ar amcangyfrifon. Dyna sydd yn rhaid ei wneud yn achos Lloegr. Yn achos Canada, Awstralia, Seland Newydd a'r Unol Daleithiau – rhai o'r gwledydd pwysicaf o ran allfudo o Gymru – mae peth tystiolaeth ar gael o'u cyfrifiadau. Ac eithrio Lloegr, niferoedd bychain o siaradwyr Cymraeg sy’n byw yn y gwledydd eraill ac nid ydynt yn ddigon mawr i’w hystyried fel poblogaethau a allai effeithio’n sylweddol ar ddemograffi Cymru wrth i siaradwyr, neu eu disgynyddion, ddychwelyd i Gymru ar ryw adeg. Er hynny, mae’n werth nodi:
Nid oes data cyfrifiad ar gael o’r Ariannin ac felly nid oes amcangyfrif cadarn o faint sy’n siarad Cymraeg yn Y Wladfa ym Mhatagonia. Mae’r amcangyfrif o 25,000 a ddyfynnir yn Ethnologue yn annhebygol o uchel. Amcangyfrif arall oedd bod o gwmpas 5,000 o siaradwyr yno yn ail ddegawd yr 20g.
Roedd 2,655 o bobl (5 oed neu drosodd) yn siarad Cymraeg gartref yn Unol Daleithiau America, yn ôl Cyfrifiad 2000 y wlad.
Yng Nghyfrifiad 2001 Awstralia gofynnwyd am yr iaith a siaredid gartref. Dywedodd 1,060 eu bod yn siarad Cymraeg gartref (565 o wrywod, 495 o fenywod) a olygai fod mwy’n siarad Cymraeg gartref na nifer o ieithoedd brodorol Awstralia.
Yn ôl Cyfrifiad 2006 Canada, roedd 1,645 o bobl oedd â’r Gymraeg yn famiaith iddynt ond dim ond 90 o bobl fyddai’n siarad Cymraeg gartref yn rheolaidd ac o’r rheini, byddai 65 ohonynt hefyd yn siarad Saesneg gartref yn rheolaidd. Roedd 2,160 o bobl yn gallu cynnal sgwrs yn Gymraeg.
Amcangyfrifwyd wedi Cyfrifiad 2001 bod 110 mil o bobl oedd yn preswylio yn Lloegr yn 2001 yn gallu siarad Cymraeg yn rhesymol. Byddai nifer o'r fath —ynghyd â mil arall yn yr Alban a Gogledd Iwerddon— yn golygu bod cyfanswm o fwy na 690 mil o bobl sy'n gallu siarad Cymraeg yn y DU a bod tua 17% ohonynt yn byw y tu allan i Gymru rywle arall yn y DU. Cynhyrchodd arolygon BARB am y ddwy flynedd at ddiwedd Mehefin 2006 ar gyfer S4C amcangyfrif o 158 mil o siaradwyr Cymraeg (4 oed a throsodd) yn byw y tu allan i Gymru, gyda 153 mil ohonynt yn Lloegr.
Mewnfudo i America o Gymru
Yn y 18ed a'r 19g cafwyd mewnfudo i America o Gymru. Symudodd llawer o Grynwyr Cymreig i Bennsylvania.
Cyfeiriadau
هجرة
Ynys y De
Un o'r ddwy brif ynys sy'n ffurfio, gyda'u rhagynysoedd, gwlad Seland Newydd yw Ynys y De (Maori: Te Wai Pounamu; Saesneg: South Island). Mae'n cynnwys dinasoedd Christchurch, a Dunedin. Mae Culfor Cook yn gorwedd rhyngddi a'r ynys fawr arall, Ynys y Gogledd. I'r gorllewin ceir Môr Tasman ac i'r dwyrain ceir y Cefnfor Tawel. Mae ganddi arwynebedd o 151,215 km sgwar a phoblogaeth o 1,008,400 o bobl (2001). Mae hi'n ynys fynyddig lle ceir Alpau'r De sy'n cynnwys Aoraki (Mynydd Cook) (3,754 m), y mynydd uchaf ar yr ynys ac yn Seland Newydd gyfan.
250px|bawd|canol|Map o Ynys y De
Afon Llyfnant
Afon yng ngogledd Ceredigion yw Afon Llyfnant. Mae'n un o lednentydd Afon Dyfi ac yn llifo i'r afon honno ger ei haber ger Gorsaf reilffordd Cyffordd Dyfi, tua 3.5 milltir i'r de-orllewin o dref Machynlleth. Ei hyd yw tua 6 milltir. Am y rhan fwyaf o'i chwrs mae'n dynodi'r ffin sirol rhwng Powys a Cheredigion.
Cwrs
Mae'r afon yn tarddu tua 400 meter i fyny yn Llyn Pen-rhaeadr, ger safle Brwydr Hyddgen ym mryniau gogleddol Pumlumon. Llifa Afon Llyfnant allan o'r llyn i gyfeiriad y gogledd. Mae'n llifo dros graig gan greu rhaeadr Pistyll y Llyn tua hanner milltir o'r llyn. Cyfeiria enw'r llyn hwnnw at y rhaeadr hon.
Lawton, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Afon Llyfnant
Cwrs
Llifa'r llednant Nant y Gog i'r afon hanner milltir i lawr o'r rhaeadr. Ceir rhaeadr arall yng Nghwm y Rhaiadr lle daw ffrwd arall (ddienw) i lifo iddi o lethrau Creigiau Bwlch Hyddgen.
Mae'r afon yn troi i gyfeiriad y gorllewin am weddill ei chwrs gan lifo trwy goedwigoedd Cwm Llyfnant. Mae'n llifo heibio i bentrefan Glaspwll. Mae'n llifo dan y briffordd A487 lle ceir Pont Llyfnant i gludo'r ffordd drosti ac yn cyraedd gwastadedd gwlyb glannau Afon Dyfi gan lifo i'r afon honno ger Gorsaf reilffordd Cyffordd Dyfi, rhyw filltir o aber Dyfi. Mae'r gwlybdir hon yn warchodfa natur sy'n rhan o ardal Biosffer Dyfi.
Lawton, Iowa
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Lawton, gan gynnwys:
Eric Jacobson
Actor a digrifwr Americanaidd yw Eric Jacobson (ganwyd 25 Gorffennaf 1970).
Hell's Horizon
Ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr Tom Gries yw Hell's Horizon a gyhoeddwyd yn 1955. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Tom Gries a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Heinz Eric Roemheld.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Chet Baker, John Ireland a Marla English. Mae'r ffilm Hell's Horizon yn 80 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1955. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rebel Without a Cause sy’n ffilm glasoed gan y cyfarwyddwr ffilm oedd Nicholas Ray. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Floyd Crosby oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Aaron Stell sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tom Gries ar 20 Rhagfyr 1922 yn Chicago a bu farw yn Pacific Palisades ar 24 Mai 1986.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tom Gries nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Escape to Love
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Herb Stein yw Escape to Love a gyhoeddwyd yn 1986. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Lleolwyd y stori yn Ewrop. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1986. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Aliens sef ffilm wyddonias llawn arswyd a chyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Herb Stein nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ashton-in-Makerfield
Tref ym Manceinion Fwyaf, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Ashton-in-Makerfield. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Wigan.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Ashton-in-Makerfield boblogaeth o 28,762.
Mahabharata
bawd|220px|[[Krishna ac Arjuna yn gyrru mewn cerbyd; golygfa o'r Mahabharata]]
Un o ddwy gerdd epig fawr India yw'r Mahabharata; y llall yw'r Ramayana. Mae'n cynnwys dros 74,000 o benillion a rhannau hir mewn rhyddiaith, tua 1.8 miliwn gair i gyd; sef tua deg gwaith maint yr Iliad a'r Odyssey gyda'i gilydd.
Diwedda'r Mahabharata ei hun gyda marwolaeth Krishna, ac esgyniad y brodyr Pandava i'r nefoedd. Dynoda hyn ddechrau oes newydd y Kali Yuga, oes Kali.
Efallai mai'r darn enwocaf o'r Mahabharata yw'r Bhagavad Gita; 700 pennill lle mae Krishna, cyn brwydr Kurukshetra, yn egluro i Arjuna beth yw ei ddyletswydd fel rhyfelwr ac fel tywysog, gan roi amlinelliad o holl athroniaeth Hindŵaeth.
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Llanrwst
Gallai Eisteddfod Genedlaethol Cymru Llanrwst gyfeirio at un o sawl eisteddfod a gynhaliwyd yn nhref Llanrwst:
Meall an t-Seallaidh - Cam Chreag
Mae Meall an t-Seallaidh - Cam Chreag yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Lomond i Strathyre yn Ucheldir yr Alban;. Y fam fynydd ydy Meall an t-Seallaidh.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Emma Løffler
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Denmarc oedd Emma Løffler (19 Ebrill 1843 – 11 Rhagfyr 1929).
Enw'i thad oedd Carl Løffler.
Væddeløb
Ffilm fud (heb sain) yw Væddeløb a gyhoeddwyd yn 1909. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Væddeløb ac fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1909. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Corner in Wheat sef ffilm gan y Cymro D. W. Griffith.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Aderyn hirewin Fülleborn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Aderyn hirewin Fülleborn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar hirewin Fülleborn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Macronyx fuelleborni; yr enw Saesneg arno yw Fülleborn’s longclaw. Mae'n perthyn i deulu'r Siglennod (Lladin: Motacillidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Teulu
Mae'r aderyn hirewin Fülleborn yn perthyn i deulu'r Siglennod (Lladin: Motacillidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Caergybi
Tref a chymuned yn Ynys Môn ydy Caergybi (Saesneg: Holyhead). Saif ar ochr orllewinol Ynys Gybi ar lan Bae Caergybi, sy'n fraich o Fôr Iwerddon. Mae'r dref yn borthladd mawr: mae sawl fferi yn teithio rhwng Caergybi a Dulyn ac yn Iwerddon. Dyma'r dref fwyaf yn Ynys Môn efo poblogaeth o 13,659 yn ôl y cyfrifiad diwethaf nôl y 2011.
Mae Llwybr Arfordirol Ynys Môn yn cychwyn ac yn gorffen yn y dref. Mae yna bont droed fodern yn cysylltu'r porthladd gyda'r gyda'r dref. Mae yna lawer o fwytai fel Standing Stones, KFC, McDonalds, a Jambos Chinese. Yn ogystal, mae yno lawer o siopau fel Tesco, Poundland, Wilkos, Pets at Home, New Look a Cancer Research wedi'u lleoli yn y dref.
Hanes
Mae olion yn dyddio o 2000 C.C. ar gopa Caer y Twr gyda nifer o Gytiau Gwyddelod ar y llethrau deheuol. Mae'n amlwg bod masnach aur a bwyaill cerrig rhwng Prydain ac Iwerddon.
Roedd caer Rufeinig Caer Gybi ar y safle yma o ddiwedd y 3g. Bellach, mae eglwys y plwyf a'i mynwent ar safle'r gaer, ond mae'r muriau'n dal i sefyll hyd at uchder o bedair medr. Cafodd yr eglwys ei adeiladu yn yr 1960au. Credir bod y gaer yma at ddefnydd llynges Rufeinig. Ym muchedd Sant Cybi mae cyfeiriad at frenin Gwynedd, Maelgwn Gwynedd, yn rhoi'r tir yma iddo i adeiladu mynachlog. Enw yr eglwys yw 'Eglwys Gatholig St Mary'.
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Llundain
Gallai Eisteddfod Genedlaethol Cymru Llundain gyfeirio at un o sawl eisteddfod a gynhaliwyd yn Llundain:
Caergybi
Hanes
230px|bawd|dim|Eglwys Cybi Sant, [[Yr Eglwys yng Nghymru]]
Cryfhaodd y ffordd bost a adeiladwyd gan Thomas Telford o Lundain safle Caergybi fel y porthladd yr anfonwyd y Post Brenhinol ohono i Ddulyn ac oddi yno ar goets fawr y Post. Daw’r A5 i ben yn Admiralty Arch (1822–24), a ddyluniwyd gan Thomas Harrison i goffau ymweliad gan y Brenin Siôr IV ym 1821 ar y ffordd i Iwerddon ac mae’n nodi anterth gweithrediadau coetsis Irish Mail. Mae Ynys Gybi a Môn yn cael eu gwahanu gan y Culfor Cymyran a arferai gael ei chroesi ar y Bontrhydybont; a elwid felly, oherwydd bod y bont 4 milltir (6 cilometr) o Gaergybi ar yr hen dyrpeg.
Goleudai
Ar ben Mynydd Twr adeiladodd y Rhufeiniaid y goleudy cyntaf yn yr ardal. Heddiw, nid oes ond y seiliau i'w gweld. Mae goleudai newydd yn gweithio ar Ynys Lawd (wrth y mynydd), trwyn y morglawdd (yn y porthladd), Ynys Halen (yn y porthladd) ac Ynysoedd y Moelrhoniaid yn bellach allan yn y môr, i'r gogledd.
Cofeb 'Y Jigs Up'
Mae'r gofeb hon yn coffau'r awyrenwyr Americanaidd a fu farw ar ôl i'w hawyren fynd i drafferthion gerllaw yma yn yr Ail Ryfel Byd.
Dadorchuddiwyd y gofeb yn 1993 gan Iredell Hutton o Ogledd Carolina. Ef oedd cynnwr cefn rheolaidd Y Jigs Up. Roedd y criw arferol wedi newid i awyren wahanol ar 22 Rhagfyr 1944. Mae gweddillion yr awyren yn Lle Gwarchodedig. Daethpwyd o hyd i ddau o’r llafnau gwthio o wely’r môr yn 1992. Mae un wedi’i harddangos ar y gofeb (sy’n cynnwys enw’r peilot). Mae'r llall yn amgueddfa filwrol Fort Fisher, Gogledd Carolina.
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Cludiant
Caergybi yw man cychwyn Rheilffordd Arfordir Gogledd Cymru, sy'n ei chysylltu â Crewe.
Mae cwmnïau fferi yn rhedeg gwasanaethau rheolaidd rhwng Caergybi a Dulyn a Dún Laoghaire yn Iwerddon. Ceir nifer o fysus yn rhedeg yn ardal Caergybi sy'n ei chysylltu â llefydd eraill ar yr ynys. Y pwysicaf yw'r gwasanaethau i Fangor a Llangefni. Mae'r A55 yn dechrau yn y dref. Fel yr E22 Ewropeaidd mae'n cysylltu Caergybi ag Ekaterinburg yn Rwsia.
Her Majesty
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr William Dieterle yw Her Majesty a gyhoeddwyd yn 1931. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Berlin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Joe Jackson a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Leo F. Forbstein. Dosbarthwyd y ffilm gan First National.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw W. C. Fields, Marilyn Miller, Chester Conklin, Leo White, Ford Sterling, Lynn Reynolds, Ben Lyon, Oscar Apfel, Edmund Mortimer, Gino Corrado, Leon Errol a Rolfe Sedan. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1931. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Frankenstein (1931) ffilm arswyd, Americanaidd gan James Whale. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Robert Kurrle oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ralph Dawson sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Dieterle ar 15 Gorffenaf 1893 yn Ludwigshafen a bu farw yn Ottobrunn ar 9 Rhagfyr 1972. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1911 ac mae ganddo o leiaf 182 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Dieterle nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dunedin
250px|bawd|Dunedin
Matrona taoi
Mursen yn nheulu'r Calopterygidae yw'r Matrona taoi. Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Normanby by Spital
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Normanby by Spital. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gorllewin Lindsey.
Dunedin
Dinas yn Seland Newydd yw Dunedin. Fe'i lleolir ar lan y Cefnfor Tawel ar ochr de-ddwyreiniol Ynys y De.
Florida
Un o daleithiau dwyreiniol Unol Daleithiau America yw Talaith Florida neu Florida, neu weithiau'n Gymraeg: Fflorida, gorynys fawr rhwng y Cefnfor Iwerydd a'r Gwlff Mecsico. Fe enwodd Juan Ponce de León y dalaith yn 1513. Ym 1763 bu Prydain yn ffeirio Cuba am Florida wedi i'r Prydeinwyr meddiannu dinas La Habana/Hafana. Symudwyd y boblogaeth Sbaeneg i Guba wedyn. Yn 2010 roedd y boblogaeth yn 18,801,310.
Mae gan y dalaith arwynebedd o 65,755 milltir sgwâr (170,305 km2), a dyma yw'r 22 dalaith fwyaf o ran maint o holl daleithiau'r Unol Daleithiau. Mae gan Florida yr arfordir cydgyffyrddol hiraf yn yr Unol Daleithiau, yn gorchuddio tua 1,350 o filltiroedd (2,170 km). Ceir pedair ardal ddinesig fawr, nifer o ddinasoedd diwydiannol llai o ran maint, a nifer o drefi bychain yno.
Roedd Florida’r 27ain o’r taleithiau i ymuno â’r Unol Daleithiau ym 1845. Prifddinas y dalaith yw Tallahassee.
canol|bawd|300px|Florida yn yr Unol Daleithiau
O’r 19g ymlaen daeth pobl o daleithiau eraill, denwyd gan dywydd cynhesach Florida. Erbyn y 20g roedd twristiaeth wedi dod yn bwysig i Florida. Agorwyd Disney World ym 1971. Mae ganddo maint o 30,500 o aceri, ac yn denu tua 46 miliwn o ymwelwyr yn flynyddol.
Mae Canolfan Ofod Kennedy wedi bod yn allweddol i gyflawniadau’r Unol Daleithiau yn y maes Gofod ac hefyd yn denu twristiaid.
Mae gan Florida gorsydd mawr. Yr un mwyaf yw Cors Everglades. Rhennir un arall, Cors Okefenokee, efo Georgia.
Stockport
Tref ym Manceinion Fwyaf, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Stockport. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Stockport.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Stockport boblogaeth o 105,878.
Mae Caerdydd 225.4 km i ffwrdd o Stockport ac mae Llundain yn 252.6 km. Y ddinas agosaf ydy Manceinion sy'n 10 km i ffwrdd.
Colorama
bawd|Carwyn Ellis Band roc Cymreig o Gaerdydd, yw Colorama.
Ffurfiwyd Colorama yn 2005 - yn greadigaeth Carwyn Ellis, cerddor a hyfforddwyd yn Academi Brenhinol Llundain ac a fu'n perfformio gyda rhai o enwau mwyaf y byd pop a roc - o Oasis i Paul Weller a Neil Young. Ymunodd ei ffrind pennaf a hen gyfaill o ddyddiau Coleg, David Fletcher, meistr ar y bas-dwbl, â'r band gan ddechrau eu gyrfa fel 'Colorama' yn gigio yn Lerpwl.
Ar ôl dwy flynedd, symudodd y band i Gymru ac yn Ebrill 2088 rhyddhawyd yr albwm cyntaf, yn Siapan yn unig, sef Cookie Zoo ar Noise McCartney / Bad News Records (Victor Entertainment).
Cynyddodd poblogrwydd y band seicadelig a melodaidd wrth iddynt swyno'r torfeydd yng Ngwyliau Glastonbury, Latitude, Home Game, Sŵn ac eraill. Ond yn 2009, ar ôl perfformiad grymus yn Glastonbury, bu farw David Fletcher yn sydyn o drawiad y galon ac yntau ond yn 37 oed, oedd yn golled enbyd i'r band.
Concord Township, Illinois
Treflan yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Concord Township, gan gynnwys:
Colorama
Yn 2010, rhyddhawyd yr albwm Box, ar labelau Noise McCartney / Bad News Records (Victor Entertainment) yn Siapan a See Monkey Do Monkey Recordings yn y DU. Yn fuan wedi hyn, rhyddhawyd sengl Nadoligaidd ganddynt, 'Cerdyn Nadolig', unwaith eto yn waith arbennig o felodig, ag enillodd y safle cyntaf iddynt ar Siart C2
Yn 2016, rhyddhawyd yr albwm Bendith, prosiect cerddorol ar y cyd rhwng Carwyn Ellis a'r band Plu. Roedd y gwaith celf gan yr artist Asami Fukuda. Yn ogystal, fe ryddhawyd y Bendith ep ar vinyl 12" gan y label Aficionado, y label rhyddhaodd y sengl Hapus gan Colorama.
Cyfeiriadau
Proffil y band gan BBC Cymru
Chadderton
Tref ym Manceinion Fwyaf, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Chadderton. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Oldham.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Chadderton boblogaeth o 34,818.
Stocksbridge
Tref a phlwyf sifil yn Ne Swydd Efrog, Swydd Efrog a'r Humber, Lloegr, ydy Stocksbridge. Fe'i lleolir ym mwrdeistref fetropolitan Dinas Sheffield.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 13,455.
Mae Caerdydd 246.8 km i ffwrdd o Stocksbridge ac mae Llundain yn 241 km. Y ddinas agosaf ydy Sheffield sy'n 14.2 km i ffwrdd.
G. A. Cohen
Athronydd Marcsaidd o Ganada oedd Gerald Allan "Jerry" Cohen (14 Ebrill 1941 – 5 Awst 2009) sydd yn nodedig am ei gyfraniadau at ysgol feddwl Marcsiaeth ddadansoddol.
An Briathar Saor
bawd|Rhifyn cyntaf o An Briathar Saor; Haf 1994. Roedd An Briathar Saor (Gwyddeleg: "Y Gair Rhydd") yn bapur newydd y cyhoeddwyd tua 4 rhifyn ohono gan 'Comhluadar Caerdydd', sef Cymdeithas Wyddeleg Caerdydd yng nghanol y nawdegau.
Maglys cynnar
Eraill yn yr un teulu yw: ffa soya (Glycine max), y ffa cyffredin (Phaseolus), pys gyffredin (Pisum sativum), chickpea (Cicer arietinum), cnau mwnci (Arachis hypogaea), pys per (Lathyrus odoratus) a licrs (Glycyrrhiza glabra).
G. A. Cohen
Bu Cohen yn ddarlithydd yng Ngholeg Prifysgol Llundain (UCL) am 22 mlynedd. Ym 1985 fe'i penodwyd yn Athro Chichele ar bwnc damcaniaeth gymdeithasol a gwleidyddol yng Ngholeg yr Holl Eneidiau, Rhydychen. Fe'i penodwyd yn gymrawd gan yr Academi Brydeinig ym 1985. Wedi iddo gael ei ddyrchafu'n athro emeritws yn 2008, penodwyd yn Athro Quain ar bwnc cyfreitheg yn UCL. Bu farw o strôc yn 68 oed.
Invercargill
Dinas yn Seland Newydd yw Invercargill. Fe'i lleolir yn rhanbarth Southland ar lan Culfor Foveaux ym mhen deheuol Ynys y De. Dros y culfor i'r de ceir Ynys Stewart.
En Reportagefilm Om Dansk Røde Kors
Ffilm ddogfen yw En Reportagefilm Om Dansk Røde Kors a gyhoeddwyd yn 1949. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1949. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd White Heat sy’n ffilm drosedd ac antur gan cyfarwyddwr ffilm oedd yr actores Raoul Walsh.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
How to Behave
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Arthur Ripley yw How to Behave a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Hell-Bent For Frisco
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Stuart Paton yw Hell-Bent For Frisco a gyhoeddwyd yn 1931. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn San Francisco. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
How to Behave
Y prif actor yn y ffilm hon yw Robert Benchley. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arthur Ripley ar 12 Ionawr 1897 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Los Angeles ar 1 Gorffennaf 1990. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 47 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Hell-Bent For Frisco
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1931. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Frankenstein (1931) ffilm arswyd, Americanaidd gan James Whale. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stuart Paton ar 23 Gorffenaf 1883 yn Glasgow a bu farw yn Woodland Hills ar 21 Medi 1935. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1914 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Stuart Paton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Konrad Emil Bloch
Gwobrau
Enillodd Konrad Emil Bloch y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Four Eyes and Six Guns
Ffilm gomedi am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Piers Haggard yw Four Eyes and Six Guns a gyhoeddwyd yn 1992. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Arizona. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan David Shire.
Der Täter Ist Unter Uns
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Herbert B. Fredersdorf yw Der Täter Ist Unter Uns a gyhoeddwyd yn 1944. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Four Eyes and Six Guns
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Patricia Clarkson, Judge Reinhold, Fred Ward, M. Emmet Walsh, Austin Pendleton, Dan Hedaya, Dennis Burkley, Jon Gries, John Schuck, Ann Risley a Forry Smith. Mae'r ffilm Four Eyes and Six Guns yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1992. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Reservoir Dogs sef ffilm noir am ladrad gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Anthony B. Richmond oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Der Täter Ist Unter Uns
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1944. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Double Indemnity ffilm noir ac addasiad o lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr ffilm Billy Wilder.
Four Eyes and Six Guns
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Piers Haggard nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Der Täter Ist Unter Uns
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Herbert B. Fredersdorf nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Maldwyn
Gallai Eisteddfod Genedlaethol Cymru Maldwyn gyfeirio at un o sawl eisteddfod a gynhaliwyd yn yn ardal Maldwyn ym Mhowys:
Dum
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Anuram yw Dum a gyhoeddwyd yn 2016. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ഡും ac fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Malaialeg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jassie Gift.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Shine Tom Chacko.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 600 o ffilmiau Malaialam wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anuram ar 6 Mawrth 1983 yn Kadakkavoor Grama Panchayat.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anuram nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Vasal
Ffilm arbrofol yw Vasal (Eksperimentel) a gyhoeddwyd yn 1975. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Vasal (eksperimentel film) ac fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1975. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd One Flew Over the Cuckoo's Nest sef ffilm gan Milos Forman am ysbyty meddwl.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Suliformes
Urdd o adar yw'r Suliformes a elwir weithiau'n Phalacrocoraciformes (bedyddiwyd gan Christidis & Boles yn 2008).
Tri theulu'n unig sydd wedi goroesi: Pelecanidae, Balaenicipitidae, a'r Scopidae. Symudwyd y teulu trofannol Phaethontidae i'w hurdd eu hunain: Phaethontiformes'. Dengys astudiaeth geneteg fod y teulu Pelecaniformes yn perthyn yn agos iawn i'r Ardeidae a'r Threskiornithidae. Ac mae'r Suliformes yn perthyn o bell i'r Pelecaniformes (Yr Huganod).
Yn ôl Hackett et al. (2008), mae'r Gaviformes, y Sphenisciformes (pengwiniaid), y Ciconiaid, y Suliformes a'r Pelecaniformes, wedi esblygu o'r un hynafiad. Mae tacson yr urdd yma a nifer eraill yn y fantol a gallant newid.
Cladogram a sefydlwyd ar waith Gibb, C.G. et al. (2013)
Teuluoedd
Mae'r teuluoedd canlynol o fewn urdd y Suliformes:
Fernand Cow-Boy
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Guy Lefranc yw Fernand Cow-Boy a gyhoeddwyd yn 1956. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Jean Redon.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Nadine de Rothschild, Noël Roquevert, Dora Doll, Paul Préboist, Jean Lara, Jess Hahn, Raoul Billerey, Serge Bento, Philippe de Chérisey, François Nadal, Albert Michel, Albert de Médina, André Weber, Bernard Noël, Fernand Raynaud, Georges Demas, Henri Guégan, Hubert Deschamps, Jacques Préboist, Jean-Marie Amato, Jean-Roger Caussimon, Jean Franval, Jean Minisini, Jim Gérald, Lucien Guervil, Marcel Bernier, Maurice Gardett, Paul Faivre, Pierre Dudan, Pierre Duncan a Sylvain Lévignac. Mae'r ffilm Fernand Cow-Boy yn 86 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1956. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Searchers sy’n ffilm bropoganda gwrth-frodorion America gan y cowbois gwyn, gan y cyfarwyddwr ffilm John Ford. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Guy Lefranc ar 21 Hydref 1919 ym Mharis a bu farw yn Saint-Germain-en-Laye ar 15 Ebrill 2012. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1946 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gale is Dead
Rhaglen ddogfen arobryn am ferch oedd yn gaeth i gyffuriau yw Gale is Dead. Fe'i darlledwyd ym 1970 gan y BBC, yn dilyn ei marwolaeth yn 19 oed. Daeth y rhaglen â phroblem cyffuriau i sylw cynulleidfa a oedd wedi ei diogelu gan y fath broblemau cyn hynny ac roedd methiant llwyr y system ar y pryd i helpu defnyddwyr cyffuriau yn amlwg. Ar ôl gweld y rhaglen, ysbrydolwyd y bardd Nesta Wyn Jones i ysgrifennu'r gerdd Gail, fu farw.
Mnais andersoni
Mursen yn nheulu'r Calopterygidae yw'r Mnais andersoni. Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Tərsinə Çevrilən Dünya
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Anvar Abluc yw Tərsinə Çevrilən Dünya a gyhoeddwyd yn 2011. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Aserbaijaneg.
Normanby le Wold
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Normanby le Wold. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gorllewin Lindsey.
Tərsinə Çevrilən Dünya
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 830 o ffilmiau Aserbaijaneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anvar Abluc ar 6 Ionawr 1947 yn Beylagan. Derbyniodd ei addysg yn Sefydliad Cinematograffeg Gerasimov.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anvar Abluc nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Creag Mac Ranaich
Mae Creag Mac Ranaich yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Lomond i Strathyre yn Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd ar y copa.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Corbett a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Failsworth
Tref ym Manceinion Fwyaf, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Failsworth. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf ym mwrdeistref fetropolitan Oldham.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Failsworth boblogaeth o 18,844.
Gertrude B. Elion
Meddyg, ffarmacolegydd, biocemegydd, biolegydd,  cemegydd ac athroprifysgol nodedig o Unol Daleithiau America oedd Gertrude B. Elion  (23 Ionawr 1918 – 21 Chwefror 1999). Biocemegydd a ffarmacolegydd Americanaidd ydoedd, cyd-dderbyniodd Wobr Nobel 1988 mewn Ffisioleg neu Feddygaeth am ei ddarganfyddiadau ynghylch "egwyddorion newydd mewn triniaethau cyffuriau". Fe'i ganed yn Ninas Efrog Newydd ac fe'i haddysgwyd ym Mhrifysgol Hunter, Ysgol Beirianneg Tandon Prifysgol Efrog Newydd a Phrifysgol Efrog Newydd. Bu farw yn Chapel Hill.
Gwobrau
Enillodd Gertrude B. Elion y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w gwaith:
Buckhannon, Gorllewin Virginia
Dinas yn, yn nhalaith Gorllewin Virginia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Buckhannon, gan gynnwys:
Adam at Six A.M.
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Robert Scheerer yw Adam at Six A.M. a gyhoeddwyd yn 1970. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Missouri. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Dave Grusin.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Michael Douglas, Meg Foster, Louise Latham, Charles Aidman, Del Monroe, Grayson Hall, Dana Elcar, Lee Purcell, Joe Don Baker, Marge Redmond, Carolyn Conwell, Richard Derr ac Anne Gwynne. Mae'r ffilm Adam at Six A.M. yn 100 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1970. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Patton sef ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr ffilm Franklin J. Schaffner. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Scheerer ar 28 Rhagfyr 1928 yn Santa Barbara a bu farw yn Los Angeles ar 25 Mawrth 2021.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Scheerer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Crefydd yn Wsbecistan
Ar 1 Mehefin 2010 roedd 2 225 o sefydliadau crefyddol wedi eu cofrestru yn y wlad, o 16 o grefyddau neu enwadau gwahanol:
Y cyfnod Sofietaidd
Anffyddiaeth wladwriaethol oedd polisi swyddogol yr Undeb Sofietaidd a gwledydd Marcsaidd–Leninaidd eraill. Defnyddiodd yr Undeb Sofietaidd y gair gosateizm, sef talfyriad o "wladwriaeth" (gosudarstvo) ac "anffyddiaeth" (ateizm), i gyfeirio at y polisi o ddifeddiannu eiddo oddi ar grwpiau crefyddol, cyhoeddi propaganda gwrth-grefyddol, ac hyrwyddo anffyddiaeth yn y system addysg. Erbyn diwedd y 1980au, llwyddodd yr awdurdodau Sofietaidd i gwtogi crefydd yn Wsbecistan drwy gael gwared ar ei harwyddion allanol: cau mosgiau a madrasas, gwahardd testunau a llenyddiaeth grefyddol, ac atal arweinwyr crefyddol a chynulleidfaoedd nas caniateir gan y llywodraeth.