cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Llenyddiaeth y Dadeni
Sbaen
Cychwynnai'r Dadeni yn y theatr Sbaeneg gyda  La Celestina (1499 a 1502), campwaith  Fernando de Rojas a'r cyntaf o  ddramâu'r genre celestinesco megis La lozana andaluza (1528) gan  Francisco Delicado  a Segunda Celestina (1534) gan Feliciano de Silva. Roedd yr arddull realaidd hon yn groes i ffuglen ddelfryd y straeon rhamant (Amadís de Gaula, 1508, Palmerín de Inglaterra, 1547-8, Tirante el Blanco, 1511); y nofel fugeiliol (Los siete libros de la Diana (1559) gan  Jorge de Montemayor ), y nofel Fwraidd (Historia del Abencerraje y la hermosa Jarifa, 1565), a'r nofel sentimental (Cárcel de amor, 1492, gan  Diego de San Pedro,  Proceso de cartas de amores, 1548, gan Juan de Segura). Ymhlith dramodwyr eraill y 16g gynnar oedd  Juan del Encina  (Églogas), Gil Vicente  ( Tragicomedia de Don Duardos), a  Bartolomé Torres Naharro (Propalladia). Yn ail hanner y 16g cafwyd comedïau  Lope de Rueda  (Pasos, 1567), trasiedïau clasurol  Jerónimo Bermúdez (Nises), Cervantes (Numancia, 1585), ac arddull theatraidd chwyldroadol Lope de Vega (1562-1635), un o lenorion mwyaf gynhyrchiol y byd, a'i ddisgyblion Guillén de Castro (1569-1631) a Juan de la Cueva (1543-1612).
Portiwgal
bawd|264x264px|Os Lusíadas gan Camões. Megis Sbaen, cyrhaeddodd y Dadeni Bortiwgal drwy gysylltiadau Eidalaidd ar ddechrau'r 16g. Cyflwynodd  Francisco de Sá de Miranda  fesurau ac arddulliau'r Eidal i farddoniaeth Bortiwgaleg. Roedd yn gyfaill i'r Sbaenwr, ac ym mugeilgerdd Nemoroso fe ganai marwnad iddo. Yn ogystal â'r fath eclogau, cyfansoddodd sonedau, telynegion Petrarchaidd, a ffurfiau eraill ar ddelw'r Eidalwyr.
Ffrainc
Cawr y rhyddiaith ddidactig oedd Michel de Montaigne, y traethodydd cyntaf. Arloesodd y math hwn o ysgrif yn ei gasgliad Essais (1580), gan gyfuno adlewyrchiadau personol gyda barn yr awdur er sylw'r darllennydd.
Lloegr
bawd|218x218px|[[William Shakespeare.]] Roedd y Dadeni Dysg yn hwyr i gyrraedd Lloegr. Ni welwyd ei wir effaith hyd nes teyrnasiad y Frenhines Elisabeth I yn ail hanner y 16g. Amlygai'r dylanwadau Eidalaidd a chlasurol yn enwedig yn y theatr Saesneg.
Dychwelodd y chwaraeawd ddramatig i'r llwyfan gan gymryd lle'r ddrama foes. William Shakespeare,  Christopher Marlowe a Ben Jonson oedd prif ddramodwyr y cyfnod.
Cyfrwng byrfyfyr oedd y commedia dell'arte a berfformia yn strydoedd yr Eidal a Ffrainc, ond dysgodd yr actor Seisnig ei linellau o'r sgript. Ysgrifennodd Shakespeare comedïau arloesol yn ogystal â'i drasiedïau clasurol ac hanesion canoloesol.
Addasodd y telynegwr Thomas Wyatt y soned Eidalaidd i fydr y Saesneg. Fe'i ddilynwyd gan Henry Howard, Philip Sidney ac Edmund Spenser yn ogystal â Shakespeare. Profodd Spenser ei hunan yn feistr yr arwrgerdd drwy gyfansoddi The Faerie Queene (1597), epig arallegol ac yn dilyn model Ludovico Ariosto o farddoniaeth llawn rhamant ac antur.
Cymru
Ond cymerodd amser i ddiwylliant Cymru newid. Parhaodd y traddodiad barddol trwy gydol y ganrif, er ei wanychu'n raddol wrth i'r beirdd golli nawdd. Cynhyrchodd y ganrif rhai o feirdd mwyaf dosbarth Beirdd yr Uchelwyr, e.e. Lewis Môn (c.1480-1520), Tudur Aled (c.1480-1525), Lewys Morgannwg (c.1520-50), Gruffudd Hiraethog (m. 1564), Wiliam Llŷn (m. 1580) a Wiliam Cynwal (m. 1587). Ceir nifer o destunau rhyddiaith sy'n perthyn i draddodiad yr Oesoedd Canol hefyd, e.e. Cronicl anferth Elis Gruffydd o Chwech Oes y Byd a nifer o gyfieithiadau ac addasiadau o weithiau Lladin, Ffrangeg a Saesneg, i gyd yn destunau llawysgrif.
Johanna Oras
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn y Ffindir.
Llenyddiaeth y Dadeni
Cymru
Mae'n ddiamau fod canu rhydd, cerddi digynghanedd, wedi bod yn rhan o lenyddiaeth Gymraeg ers yr Oesoedd Canol cynnar, ond yn y 16g ceir toreth o gerddi ar fesurau a thonnau newydd, nifer fawr ohonynt yn dangos dylanwad canu poblogaidd tebyg yn Lloegr. Ond daeth hen ffurfiau cynhenid Gymraeg i'r amlwg yn ogystal â cheir carolau cynghanedig, cwndidau a mesurau eraill. Ceir nifer fychan o destunau dramâu mydryddol poblogaidd hefyd, yn cynnwys hanes y Croeshoelio ac Ymddiddan yr Enaid a'r Corff. Perthyn i lenyddiaeth uwch yw'r ddrama Troelus a Chresyd, a gyfansoddwyd ar ddiwedd y ganrif.
I Violenti
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Rubén Galindo Aguilar yw I Violenti a gyhoeddwyd yn 1971. Fe'i cynhyrchwyd ym Mecsico.
Mae'r ffilm I Violenti yn 75 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Llenyddiaeth y Dadeni
Cymru
Gellir dosbarthu'r rhyddiaith newydd, ffrwyth y Dadeni Dysg, yn ddwy ffrwd, un gan awduron dyneiddiol Protestannaidd a'r llall gan y Gwrth-ddiwygwyr Cymreig. Cyhoeddwyd Yn y lhyvyr hwnn gan Syr John Price yn 1546, y llyfr Cymraeg cyntaf i gael ei argraffu. Dilynwyd hynny yn 1567 gan Oll Synnwyr Pen Kembero ygyd William Salesbury. Yn 1567 cyhoeddoedd William Salebury y Testament Newydd yn Gymraeg a chyfieithiad o'r Llyfr Gweddi Gyffredin. Ond Y Drych Cristianogawl, gwaith y Gwrth-Ddiwygwyr, oedd y llyfr cyntaf i gael ei argraffu yng Nghymru, a hynny yn y dirgel. Gruffydd Robert oedd yr awdwr, ac ef hefyd a ysgrifennodd y Dosbarth Byrr ar y rhann gyntaf i ramadeg cymraeg yn 1567.
Charades
Ffilm ddrama sy'n llawn dirgelwch gan y cyfarwyddwr Stephen Eckelberry yw Charades a gyhoeddwyd yn 1998. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Charades ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Karen Black a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan S. P. Somtow. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Erika Eleniak, Karen Black, C. Thomas Howell, James Russo, Jack Scalia, Kimberley Kates a James Wilder. Mae'r ffilm Charades (ffilm o 1998) yn 94 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1998. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Saving Private Ryan sef ffilm ryfel gan Steven Spielberg a enillod 5 Oscar. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stephen Eckelberry ar 8 Rhagfyr 1961.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Stephen Eckelberry nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
I Violenti
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rubén Galindo Aguilar nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Romsey a Gogledd Southampton (etholaeth seneddol)
Sefydlwyd yr etholaeth yn 2010.
Does Dim Ots
Ffilm ddogfen yw Does Dim Ots a gyhoeddwyd yn 2017. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Egal gibt es nicht ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Don't Drink The Water
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Howard Morris yw Don't Drink The Water a gyhoeddwyd yn 1969. Fe'i cynhyrchwyd gan Charles H. Joffe yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Ewrop. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Harvey Bullock a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Patrick Williams. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Estelle Parsons, Howard Morris, Jackie Gleason, Michael Constantine, Richard Libertini, Mark Gordon, Avery Schreiber, Ted Bessell a Howard St. John. Mae'r ffilm Don't Drink The Water yn 100 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1969. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Midnight Cowboy sef ffilm am ddau gyfaill gan y cyfarwyddwr ffilm John Schlesinger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Ralph Rosenblum sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Don't Drink the Water, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Woody Allen a gyhoeddwyd yn 1966.
Olga Kuzeneva
Roedd Olga Kuzeneva (31 Mawrth 1887 – 5 Gorffennaf 1978) yn fotanegydd nodedig a aned yn Yr Undeb Sofietaidd. Y sefydliad trydyddol lle y derbyniodd ei haddysg oedd: Prifysgol Agraraidd Saint Petersburg.
Bu farw yn 1978.
Huntley, Swydd Gaerloyw
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr, ydy Huntley. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Fforest y Ddena.
Gandhi (ffilm)
Ffilm fywgraffyddol o 1982 sy'n olrhain hanes bywyd Mohandas Karamchand Gandhi, arweinydd heddychlon brwydr yr India am annibyniaeth yw Gandhi. Ysgrifennwyd y sgript gan John Briley a chafodd y ffilm ei chyfarwyddo gan Richard Attenborough. Mae'n serennu Ben Kingsley fel y prif gymeriad. Rhyddhawyd y ffilm yn India ar 30 Tachwedd 1982, yn y Deyrnas Unedig ar 3 Rhagfyr ac yn yr Unol Daleithiau ar 6 Rhagfyr. Cafodd ei henwebu am Wobr yr Academi mewn unarddeg categori, gan ennill wyth ohonynt, gan gynnwys y Ffilm Orau. Enillodd Richard Attenborough y Cyfarwyddwr Gorau tra bod Ben Kingsley wedi ennill yr Actor Gorau.
Huntley, Swydd Gaerloyw
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,105.
George Osborne
Gwleidydd a chyn Changhellor y Trysorlys ydy George Gideon Oliver Osborne (ganwyd 23 Mai 1971).
Yn dilyn y bleidlais i adael yr Undeb Ewropeaidd yn refferendwm 2016, fe saciwyd Osborne gan y Prif Weinidog newydd Theresay May, a dychwelodd i'r meinciau cefn. Sefodd lawr fel Aelod Seneddol yn etholiad cyffredinol 2017 a daeth yn olygydd yr Evening Standard yn Mai 2017.
Iago IV, brenin yr Alban
Brenin yr Alban o 11 Mehefin 1488 hyd at ei farw, oedd Iago IV (17 Mawrth 1473 – 9 Medi 1513).
With Six You Get Eggroll
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Doris Day, George Carlin, Barbara Hershey, Alice Ghostley, William Christopher, Brian Keith, Jamie Farr, Pat Carroll, Allan Melvin a Peter Leeds. Mae'r ffilm With Six You Get Eggroll yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Iago IV, brenin yr Alban
Bu farw James ym Mrwydr Flodden, gan ymladd yn erbyn y Saeson.
With Six You Get Eggroll
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1968. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 2001: A Space Odyssey sef ffilm wyddonias gan Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Ellsworth Fredericks oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Adrienne Fazan sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Howard Morris ar 4 Medi 1919 yn y Bronx a bu farw yn Hollywood ar 29 Tachwedd 1951. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1937 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn DeWitt Clinton High School.
Susi - at Høre
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Hans-Henrik Ley yw Susi - at Høre a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
With Six You Get Eggroll
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Howard Morris nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Alexander Pope
Bardd a llenor Seisnig oedd Alexander Pope (21 Mai 1688, Llundain – 30 Mai 1744) sy'n cael ei ystyried gan rai beirniaid fel un o feirdd Saesneg gorau'r ddeunawfed ganrif. Mae ei weithiau mwyaf adnabyddus yn cynnwys y cerddi hir Essay on Man a The Rape of the Lock. Cyfieithodd waith Homer i'r Saesneg a golygodd waith William Shakespeare. Mae dychan yn elfen amlwg yn ei waith.
Susi - at Høre
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Exorcist sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hans-Henrik Ley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Seiclo yng Ngemau Olympaidd yr Haf 1976
Cynhaliwyd chwech cystadleuaeth seiclo yng Ngemau Olympaidd yr Haf 1976 ym Montreal, sef dau ar y ffordd a pedwar ar y trac. Cafwyd gwared ar y ras tandem 2000 metr a oedd wedi cael ei gystadlu ym mhob un o'r 13 Gemau ers 1908.
Dal Fy Nhir
Hunangofiant yn Gymraeg gan Dafydd Jones (gyda Alun Gibbard) yw Dal fy Nhir. Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2011. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Yn Ysgol Gyfun Aberaeron y dechreuodd Dafydd Jones gymryd diddordeb mewn rygbi, gan ddangos gallu anghyffredin fel chwaraewr a dod i sylw Clwb Rygbi Llanelli.
Botwm Crys yn cadw lle
Recordiau Qualiton
Fe'i prynwyd yn ddiweddarach gan Decca a'i ailenwi yn Qualiton Records (1968) Ltd. Defnyddiwyd colledion y cwmni gan Decca am resymau treth.
Er i Qualiton arfer rhyddhau cerddoriaeth corau a chanu ysgafn, ym 1967 rhyddhawyd y sengl Maes B gan Y Blew - y record roc trydanol cyntaf yn yr iaith Gymraeg. Credir i tua 2,000 o senglau cael eu gwasgu. bawd|Record sengl Maes B gan Y Blew, 1967
WT1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn WT1 yw WT1 a elwir hefyd yn WT1 protein ac Wilms tumor protein (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 11, band 11p13.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn WT1.
Robert Jacobsen
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Hans-Henrik Jørgensen yw Robert Jacobsen a gyhoeddwyd yn 1974. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Mae'r ffilm Robert Jacobsen yn 24 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hans-Henrik Jørgensen ar 2 Mehefin 1945.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hans-Henrik Jørgensen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Fischertag
Ffilm drosedd yw Fischertag a gyhoeddwyd yn 2019. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Fischertag ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg.
Icomb
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr, ydy Icomb. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Cotswold.
Fischertag
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Icomb
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 202.
Gwlad yr Eira (ffilm, 1977 )
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Go Yeong-nam yw Gwlad yr Eira a gyhoeddwyd yn 1977. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1977. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode IV: A New Hope sef ffilm wyddonias a sgriptiwyd gan y cyfarwyddwr ffilm George Lucas. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Go Yeong-nam ar 22 Chwefror 1935 yn Chungju a bu farw yn Bundang ar 14 Mai 1974. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Hongik.
Epimethëws
Gallai'r enw Epimethëws gyfeirio at
Curtain Raising - Musicians in East Africa
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Andreas Johnsen a Lotte Folke Kaarsholm yw Curtain Raising - Musicians in East Africa a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Mae'r ffilm Curtain Raising - Musicians in East Africa yn 59 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andreas Johnsen ar 26 Mehefin 1976 yn Copenhagen.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andreas Johnsen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ianws
Gallai'r enw Ianws gyfeirio at
O'malley of The Mounted
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Lambert Hillyer yw O'malley of The Mounted a gyhoeddwyd yn 1921. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Hwyaden ddu Affrica
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. sparsa, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
O'malley of The Mounted
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1921. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Kid sef ffilm gomedi a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Joseph H. August oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan LeRoy Stone sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Hwyaden ddu Affrica
Caiff ei fagu er mwyn ei hela.
Teulu
Mae'r hwyaden ddu Affrica yn perthyn i deulu'r Hwyaid (Lladin: Anatidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
O'malley of The Mounted
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lambert Hillyer ar 8 Gorffenaf 1893 yn South Bend, Indiana a bu farw yn Woodland Hills ar 25 Ebrill 1996. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1917 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lambert Hillyer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ynys
250px|bawd|[[Ynys Moelfre oddi ar Ynys Môn, Cymru]] Darn o dir a amgylchynnir gan ddŵr yw ynys (ac eithrio'r cyfandiroedd). Gall fod yn y môr neu ar y tir. Ynys fwyaf y byd yw Yr Ynys Las (2.2 miliwn km² / 840,000 milltir sgwâr).
Mae ynysoedd cyfandirol, fel Prydain, yn gorwedd ar silffoedd cyfandirol gyda dim ond sianel o ddŵr rhyngddyn nhw â'r tir mawr, fel rheol.
Mae ynysoedd cefnforol orogenig yn tueddu i orwedd lle mae dau blât lithosfferig yn cwrdd. Mae ynysoedd Siapan yn odweddiadol o'r fath yma o ynys.
Yn rhannau dyfnaf y cefnforoedd ceir ynysoedd cefnforol fwlcanig, fel ynysoedd Hawaii. Mae'r rhain yn arbennig o gyffredin yn y Cefnfor Tawel. Mae gan nifer o ynysoedd coral seiliau fwlcanig hefyd.
Ynysoedd mwyaf y byd
bawd|canol|750px|Ynys Enlli
Swanlake, Idaho
Tref yn, yn nhalaith Idaho, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Swanlake, gan gynnwys:
Kenneth Clarke
Gwleidydd Seisnig a Thad Ty'r Cyffredin ydy Kenneth Harry "Ken" Clarke (ganed 2 Gorffennaf 1940). Yn yr 1980au gwasanaethodd yng nghabinet Margaret Thatcher a bu'n Ganghellor y Trysorlys yng nghabinet John Major.
The Man Called Back
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Robert Florey yw The Man Called Back a gyhoeddwyd yn 1932. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1932. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Tarzan The Ape Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Florey nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Doli (band)
Band pync-pop Cymraeg o Gaerfyrddin oedd Doli a ffurfiwyd tua 1997.
Llostfain brown
Teulu
Mae'r llostfain brown yn perthyn i deulu'r Coblynnod (Lladin: Apodidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Doli (band)
Cafodd y band ei sefydlu gan Rhun Lenny, Matthew Williams, Mared Lenny a Twm Champagne. Fe aeth Matthew ymlaen i ffurfio Texas Radio Band, ymunodd Twm â'r band Poppies a The Keys a sawl mlynedd yn hwyrach ymunodd Rhun Lenny â Zabrinski. Bu Mared a Twm hefyd yn aelodau o Swci Boscawen. Roedd geiriau Swci Boscawen yn Gymraeg a gellir disgrifio eu genre yn space-pop. Recordiodd Swci Boscawen sawl albwm gan gynnwys: Couture C'Ching (2007), Swci a Min Nos Monterey
Joys Green
Pentref yn Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr, ydy Joys Green neu Joy's Green. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Lydbrook yn ardal an-fetropolitan Fforest y Ddena.
O Ddesg y Gweinidog
Llyfr Cymraeg, ffeithiol gan Elwyn Jenkins yw O Ddesg y Gweinidog. Cyhoeddiadau'r Gair a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2011. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Y Parchedig Elwyn Jenkins yn rhannu ei brofiadau o dros ddeugain mlynedd yn y weinidogaeth. Cafodd y fraint o gynrychioli Cymru yn erbyn y Llewod Prydeinig ar Barc yr Arfau.
Havant (etholaeth seneddol)
Sefydlwyd yr etholaeth yn 1983.
Mimas
Gallai'r enw Mimas gyfeirio at
Margot Lander
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Kai Michelsen yw Margot Lander (1910-1961)... Kærligst a gyhoeddwyd yn 1982. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Fredbjørn Bjørnsson a Lillian Jensen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1982. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner sef film noir, dystopaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Ridley Scott. Golygwyd y ffilm gan Kai Michelsen sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Julie Nord
Arlunydd benywaidd o Ddenmarc yw Julie Nord (1970).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Nenmarc.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Susi - at Lugte
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Hans-Henrik Ley yw Susi - at Lugte a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hans-Henrik Ley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kemble, Swydd Gaerloyw
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr, ydy Kemble. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Cotswold.
Hammamet
250px|bawd|Medina Hammamet Dinas a leolir yng ngogledd Tiwnisia ar arfordir de-ddwyreiniol Cap Bon tua 60 km i'r de-ddwyrain o'r brifddinas, Tiwnis, yw Hammamet (Arabeg الحمّامات). Gorwedd ar lan Gwlff Hammamet, a enwir ar ei hôl. Yn perthyn i gouvernorat Nabeul, mae'n ddinas o 63,116 o bobl (2004) sy'n ymestyn dros 3600 hectar o dir. Gyda Nabeul mae'n ffurfio ardal ddinesig o tua 185,000 o bobl. Hammamet yw un o ganolfannau dwristiaeth bwysicaf Tiwnisia sy'n denu miloedd o ymwelwyr o wledydd Ewrop yn yr haf. Mae datblygiad diweddar y marina Yasmine Hammamet moethus yn adlewyrchu ei phwysigrwydd i economi Tiwnisia. Yn ogystal â'r traethau hir tywodlyd mae gan y ddinas hen medina a nifer o barciau. Mae'n boblogaidd gan gyfoethogion Tuiwnisia hefyd, a cheir nifer o filas ar gyrion y ddinas. Mae gan Hammamet orsaf, ar gyrion y ddinas, ar reilffordd Tiwnis-Sfax ac mae'r briffordd GP1 yn rhedeg heibio iddi. I'r de o Hammamet mae ardal y Sahel yn dechrau a dominyddir y dirwedd gan blanhigfeydd olewydd. Mae'r tir o gwmpas yn ffrwythlon ac mae'r ardal yn adnabyddus am ei gynnyrch amaethyddol. Hanner ffordd rhwng y ddinas a Thiwnis ceir bryniau Dorsal Tiwnisia, a ddominyddir gan gopa Djebel Bou Kornine.
XRCC4
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn XRCC4 yw XRCC4 a elwir hefyd yn X-ray repair complementing defective repair in Chinese hamster cells 4, isoform CRA_b (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 5, band 5q14.2.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn XRCC4.
Enceladws
Gallai'r enw Enceladws gyfeirio at
Martin Docherty
Gwleidydd o'r Alban yw Martin Docherty (ganwyd 21 Ionawr 1971) a etholwyd yn Aelod Seneddol yn Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2015 dros Orllewin Swydd Dunbarton; mae'r etholaeth yn swydd Gorllewin Swydd Dunbarton, yr Alban. Mae Martin Docherty yn cynrychioli Plaid Genedlaethol yr Alban yn Nhŷ'r Cyffredin.
Fe'i magwyd yn Clydebank a dechreuodd weithiod pan oedd yn 16 oed. Mynychodd sawl coleg gan dderbyn gradd mewn gwleidyddiaeth ym Mhrifysgol Essex ac yna Gradd Meistr mewn Celf yn Glasgow. wedi hynny dychwelodd i Clydebank lle bu'n gweithio fel Gweithiwr Cymdeithasol i'r WDCVS.
Ymunodd â'r SNP yn 1991 ac fe'i etholwyd fel cyn gynghorydd ieuengaf yr Alban - ar Gyngor Sir Clydebank yn 1992, ag yntau'n ddim ond 21 oed.
Etholiad 2015
Yn Etholiad Cyffredinol 2015 enillodd Plaid Genedlaethol yr Alban 56 allan o 59 sedd yn yr Alban. Yn yr etholiad hon, derbyniodd Martin Docherty 30,198 o bleidleisiau, sef 59% o'r holl bleidleisiau a fwriwyd, sef gogwydd o +38.9 ers etholiad 2015 a mwyafrif o 14,171 pleidlais.
Coral Springs, Florida
Dinas yn, yn nhalaith Florida, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Coral Springs, gan gynnwys:
Tethys
Gallai'r enw Tethys gyfeirio at
Gweler hefyd:
Telesto
Gallai'r enw Telesto gyfeirio at
Amgueddfa Canolfan Ymchwil
Ffilm ddogfen yw Amgueddfa Canolfan Ymchwil a gyhoeddwyd yn 1968. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Forschungsstätte Museum ac fe'i cynhyrchwyd yng Ngweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Kiril Tsibulka.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1968. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 2001: A Space Odyssey sef ffilm wyddonias gan Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
18 Ionawr
18 Ionawr yw'r 18fed dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori. Erys 347 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn (348 mewn blwyddyn naid).
Genedigaethau
bawd|130px|dde|[[A. A. Milne]] bawd|130px|dde|[[John Hume]] bawd|130px|dde|[[Leo Varadkar]]
Marwolaethau
bawd|130px|dde|[[John Tyler]] bawd|130px|dde|[[Sargent Shriver]]
Susi - at Se
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Hans-Henrik Ley yw Susi - at Se a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Exorcist sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin.
17 Ionawr
Genedigaethau
bawd|130px|dde|[[David Lloyd George]] bawd|130px|dde|[[Betty White]] bawd|130px|dde|[[Muhammad Ali]] bawd|130px|dde|[[Michelle Obama]]
Marwolaethau
bawd|140px|dde|[[Rutherford B. Hayes]] bawd|140px|dde|[[Marie Bracquemond]]
Gwenwch!
Hunangofiant gan Nia Parry gyda Marred Glynn Jones yw Gwenwch!. Gwasg Gwynedd a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2011. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Bou Salem
I'r gogledd o'r dref mae'r tir yn codi'n araf i fynyddoedd coediog y Kroumirie. Mae Bou Salem yn ganolfan amaethyddol a cheir nifer o ffermydd yn y wlad o'i chwmpas. Mae ganddi orsaf ar reilffordd Tiwnis-Ghardimaou a rhed y briffordd GP5 trwy'r dref. Ar ei chyrion ceir pont ar afon Bou Hertma, sy'n disgyn o'r Kroumirie i'w chymer ar afon Medjerda gerllaw.
Gwenwch!
Disgrifiad byr
Cyfrol sy'n rhan o'r gyfres Nabod, lle mae'r gyflwynwraig deledu, y cynhyrchydd a'r tiwtor Cymraeg, Nia Parry, yn rhoi cipolwg o'i hanes, o'i dyddiau cynnar yn Nwyran ar Ynys Môn a Llandrillo-yn-Rhos, o Ysgol y Creuddyn i Brifysgol Abertawe, yna'r cyfnod yn byw a gweithio yng Nghaerdydd cyn ymgartrefu yn Rhostryfan yng Ngwynedd a dod yn fam ei hun y llynedd.
Bou Salem
Enwir y dref ar ôl sant lleol, Sidi Bou Salem.
John Herbert Roberts, Barwn 1af Clwyd
Roedd John Herbert Roberts, Barwn 1af Clwyd o Abergele (8 Awst 1863 – 19 Rhagfyr 1955) yn wleidydd Rhyddfrydol Cymreig.
Kindertragödie
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Phil Jutzi yw Kindertragödie a gyhoeddwyd yn 1928. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Dosbarthwyd y ffilm gan Prometheus Film.
John Herbert Roberts, Barwn 1af Clwyd
Bywyd Cynnar
Ganwyd Roberts yn 61 Hope Street, Lerpwl, ym 1863, yn fab i John Roberts o Lerpwl a Bryngwenallt, Abergele; Aelod Seneddol Bwrdeistrefi Fflint (etholaeth seneddol) a Catherine Tudor (née Hughes) ei wraig.
Kindertragödie
Y prif actor yn y ffilm hon yw Hermann Picha. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3.
Bordentown, New Jersey
Dinas yn, yn nhalaith New Jersey, yw .
Kindertragödie
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1928. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Circus ffilm gomedi, fud, Americanaidd gan Charlie Chaplin. Karl Attenberger oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
John Herbert Roberts, Barwn 1af Clwyd
Bywyd Cynnar
Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg y Drindod, Caergrawnt, lle y graddiodd B.A. yn 1884 ac M.A. ym 1888.
Bordentown, New Jersey
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Bordentown, gan gynnwys:
John Herbert Roberts, Barwn 1af Clwyd
Bywyd Cynnar
Ar ôl ymadael a'r brifysgol treuliodd y flwyddyn 1884-1885 yn teithio'r byd a chyhoeddodd dau lyfr yn disgrifio'i brofiadau: A World Tour ac Ymweliadau a Bryniau Kasia, a thraethawd Tro yn yr Aifft a ymddangosodd yn Y Traethodydd ym 1896.
Kindertragödie
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Phil Jutzi ar 22 Gorffenaf 1896 yn Altleiningen a bu farw yn Neustadt an der Weinstraße ar 26 Chwefror 1993.
John Herbert Roberts, Barwn 1af Clwyd
Bywyd Gwleidyddol
Cafodd Roberts ei ethol yn AS Rhyddfrydol dros Orllewin Sir Ddinbych ym 1892 gan ddal y sedd hyd 1918. Bu'n ysgrifennydd y Blaid Ryddfrydol Gymreig ac yn gadeirydd o 1912 i 1918. Ym 1922 bu'n aelod o Gomisiwn Ysbytai Gwirfoddol Cymru.
Kindertragödie
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Phil Jutzi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
John Herbert Roberts, Barwn 1af Clwyd
Bywyd Gwleidyddol
Fe'i crëwyd yn farwnig yn 1908 a dyrchafwyd ef i Dŷ'r Arglwyddi ym 1919 gan ddefnyddio’r teitl "Barwn Clwyd o Abergele".
Bywyd Teuluol
Bu farw'r Arglwydd Clwyd ar 19 Rhagfyr 1955 yn ei gartref yn Abergele.
Fareham (etholaeth seneddol)
Etholaeth seneddol yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, yw Fareham. Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.
Sefydlwyd yr etholaeth yn 1974.
Hwyaden gribog De America
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Hwyaden gribog De America (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: hwyaid cribog De America) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Anas specularioides; yr enw Saesneg arno yw Crested duck. Mae'n perthyn i deulu'r Hwyaid (Lladin: Anatidae) sydd yn urdd y Anseriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. specularioides, sef enw'r rhywogaeth.
Caiff ei fagu er mwyn ei hela.
Teulu
Mae'r hwyaden gribog De America yn perthyn i deulu'r Hwyaid (Lladin: Anatidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Inside Outside
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Andreas Johnsen a Nis Boye Møller Rasmussen yw Inside Outside a gyhoeddwyd yn 2005. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Mae'r ffilm Inside Outside yn 57 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Andreas Johnsen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Adam Nielsen sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andreas Johnsen ar 26 Mehefin 1976 yn Copenhagen.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andreas Johnsen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Túrán Shíqī
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Zhang Mo yw Túrán Shíqī a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Tsieina. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieineeg Mandarin.
Anthonia Kleinhoonte
Roedd Anthonia Kleinhoonte (1887 – 1960) yn fotanegydd nodedig a aned yn Ne Affrica. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Harvard University.
Túrán Shíqī
Y prif actor yn y ffilm hon yw Ni Ni.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Zhang Mo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kempsford
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,187.
Susi - at Smage
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Hans-Henrik Ley yw Susi - at Smage a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Exorcist sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hans-Henrik Ley nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Trofannau
Y trofannau yw'r rhannau o'r byd sydd rhwng 23°30' (23.5°) i'r gogledd a 23°30' (23.5°) i'r de o'r gyhydedd. Yn yr ardaloedd hyn mae'r haul union uwchben o leiaf unwaith y flwyddyn.
bawd|dde|Y trofannau mewn coch.
Epiros
Ardal yng ngogledd-orllewin Gwlad Groeg a de Albania yw Epiros neu Epirus (Groeg: Ήπειρος Ēpeiros; Groeg Dorig: Ἅπειρος Apeiros; Albaneg: Epir neu Epiri). Mae tua 80% ohono yng Ngwlad Groeg a 20% yn Albania. Ystyr yr enw Groeg yw "cyfandirol", i'w wahaniaethu oddi wrth yr ynysoedd oddi ar ei arfordir.
Ystyrir fod yr ardal hanesyddol yn ymestyn o Fae Vlorë yn Albania cyn gelled a Gwlff Arta yng Ngwlad Groeg. Ffurfir ei ffîn ddwyreiniol gan Fynyddoedd Pindus, sy'n ei wahanu oddi wrth Macedonia a Thessalia. Ardal fynyddig yw Epiros, gyda mynyddoedd calchfaen sy'n rhan o'r Alpau Dinarig ac sy'n cyrraedd uchder o 2,650 m.
Yn y cyfnod clasurol, roedd pobl Epiros yn byw mewn pentrefi, yn hyrach nag mewn dinas-wladwriaethau. Er y credir eu bod yn siarad Groeg, dirmygid yr Epiriaid gan y Groegwyr eraill. Er hynny, roedd i Epirus bwysigwydd, oherwydd mai yno yr oedd oracl enwog Dodona. Ffurfiwyd Teyrnas Epiros; ei brenin enwocaf oedd Pyrrhus, a ddaeth i'r orsedd yn 295 CC, ac a fu'n brwydro yn erbyn Gweriniaeth Rhufain am chwe blynedd.
Yn ddiweddarach, daeth Epirus yn ran o dalaith Rufeinig Macedonia. Pan rannwyd yr ymerodraeth Rufeinig yn ran orllewinol a rhan ddwyreiniol, Epirus oedd rhan fwyaf gorllewinol yr ymerodraeth yn y dwyrain, ac yn ddiweddarach daeth yn rhan o'r Ymerodraeth Fysantaidd. Pan gipiwyd Caergystennin gan y croesgadwyr yn 1204, ymrannodd yr Ymerodraeth Fysantaidd yn nifer o rannau; un ohonynt oedd Unbennaeth Epirus. Yn 1430 daeth yr ardal yn rhan o'r Ymerodraeth Otomanaidd.
Pan enillodd Groeg annibyniaeth, parhaodd Epirus dan lywodraeth yr Otomaniaid. Rhoddwyd rhannau o dde Epiros i Wlad Groeg yng Nghytundeb Berlin yn 1881, a daeth y gweddill o dde Epiros yn eiddo Groeg wedi Rhyfeloedd y Balcanau 1912-3.
Llongau Tir Sych
Llyfr Cymraeg am gwmni bysiau Caelloi gan Thomas Herbert Jones yw Llongau Tir Sych: Caelloi Cymru 1851-2011. Gwasg Carreg Gwalch a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2011. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Mae Caelloi Cymru bron yn gyfystyr â chymdeithas arbennig o deithwyr. Mae'r cwmni bysys hwn o bentref Dinas, gwlad Llŷn - bellach o Bwllheli - wedi bod yn trefnu gwyliau teithiol ers dros hanner canrif.
Disc a Dawn
Rhaglen gerddoriaeth oedd Disc a Dawn a gydnabyddir fel y rhaglen deledu pop Cymraeg cyntaf. Cynhyrchwyd y gyfres gan BBC Cymru.
Un o'r cyflwynwyr cynnar oedd Huw Jones. Cyfansoddwyd cerddoriaeth agoriadol y rhaglen gan Meic Stevens. Ymddangosodd nifer o artistiaid poblogaidd y cyfnod ar y rhaglen yn cynnwys Meic Stevens, Heather Jones, Iris Williams a'r Y Tebot Piws. Dilynwyd y gyfres gan y rhaglen Gwerin 74 a oedd yn adlewyrchu tyfiant cerddoriaeth werin yn y cyfnod.
Y rhaglen bop/roc nesaf i'w ddarlledu gan y BBC oedd Twndish yn 1977.
Kempley
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr, ydy Kempley. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Fforest y Ddena.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 280.
Ricky - Rhyfel arferol
Ffilm am arddegwyr o'r Almaen yw Ricky - Rhyfel arferol gan y cyfarwyddwr ffilm Kai S. Pieck. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kai S. Pieck nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
George North
Bywyd cynnar
Ganed George Philip North yn King's Lynn, Norfolk, Lloegr. Symudodd y teulu i Ynys Môn pan oedd George yn ddwy flwydd oed ac o ganlyniad mae yn siaradwr Cymraeg rhugl. Cafodd ei addysgu yn Ysgol Uwchradd Bodedern ac yng Ngholeg Llanymddyfri. Partner George yw'r seiclwraig Becky James.
Malcoa brongoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Malcoa brongoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: malcoau brongoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Rhamphococcyx curvirostris; yr enw Saesneg arno yw Chestnut-breasted malcoha. Mae'n perthyn i deulu'r Cogau (Lladin: Cuculidae) sydd yn urdd y Cuculiformes.
George North
Gyrfa glwb
Yn 2009, cynrychiolodd Gymru dan ddeunaw, gan chwarae fel canolwr. Cafodd ei alw i fod yn sgwad ddatblygu'r Sgarlets yn yr haf yn 2010, gan chwarae yng ngêm agoriadol 2010/11 Cynghrair Magners yn erbyn Benetton Treviso. Hyd at ei alw i'r tîm cenedlaethol, roedd wedi chwarae chwe gêm i dîm cyntaf y Sgarlets.
Malcoa brongoch
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn R. curvirostris, sef enw'r rhywogaeth.
George North
Gyrfa glwb
Ar ôl chwarae i'r Sgarlets o 2010-13 cadarnahwyd ar 9 Medi 2013 y byddai'n symud at dîm y Northampton Saints ar gytundeb o dair blynedd. Yn 2018 symudodd i chwarae gyda'r Gweilch
Poovukkul Boogambam
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Thyagarajan yw Poovukkul Boogambam a gyhoeddwyd yn 1988. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd பூவுக்குள் பூகம்பம் ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Hard sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd.
George North
Gyrfa ryngwladol
Wedi dechreuad addawol i dymor 2010, cafodd ei ddewis yn Hydref 2010 i sgwad o 33 ar gyfer cyfres ryngwladol yr Hydref. Enwyd ef ar 11 Tachwedd i chwarae dros Gymru yn erbyn De Affrica ar 13 Tachwedd, gan ei wneud y 3ydd chwaraewr ifancaf i gynrychioli Cymru ar ôl Tom Prydie a Norman Biggs ac yn gyfartal ag Evan Williams.
Poovukkul Boogambam
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Thyagarajan ar 21 Mehefin 1950 yn Tamil Nadu. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1980 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Thyagarajan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tiger Shark Beach
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Stephen Eder yw Tiger Shark Beach a gyhoeddwyd yn 2016.
Mae'r ffilm Tiger Shark Beach yn 43 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Stephen Eder nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
XRCC5
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn XRCC5 yw XRCC5 a elwir hefyd yn X-ray repair cross complementing 5 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 2, band 2q35.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn XRCC5.
One Exciting Week
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr William Beaudine yw One Exciting Week a gyhoeddwyd yn 1946. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Jack Townley.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Al Pearce. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1946. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Yearling ffilm am fachgen yn ei lasoed yn mabwysiadu ewig, gan Clarence Brown. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. John Alton oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Beaudine ar 15 Ionawr 1892 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Canoga Park ar 3 Medi 1947.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Beaudine nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Geister Der Weihnacht
Ffilm animeiddiedig ar gyfer plant yw Geister Der Weihnacht a gyhoeddwyd yn 2018. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Geister der Weihnacht – Augsburger Puppenkiste ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pren Bedd
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1979. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Apocalypse Now sy'n seiliedig ar y nofel fer ''Heart of Darkness gan Joseph Conrad.
Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Go Yeong-nam ar 22 Chwefror 1935 yn Chungju a bu farw yn Bundang ar 14 Mai 1974. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Hongik.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Go Yeong-nam nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Where I've Never Lived
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Paolo Franchi yw Where I've Never Lived a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal.
Mae'r ffilm Where I've Never Lived yn 97 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Paolo Franchi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
King's Stanley
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,359.
Chain Reaction
Ffilm ddrama llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Andrew Davis yw Chain Reaction a gyhoeddwyd yn 1996. Fe'i cynhyrchwyd gan Andrew Davis yn Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd 20th Century Studios. Lleolwyd y stori yn Chicago. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan J. F. Lawton a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jerry Goldsmith. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Brian Cox, Michael Shannon, Keanu Reeves, Morgan Freeman, Rachel Weisz, Joanna Cassidy, Fred Ward, Neil Flynn, Tzi Ma, Kevin Dunn, Nathan Davis, Chelcie Ross a Margaret Travolta. Mae'r ffilm Chain Reaction yn 106 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Scream sef ffilm arswyd gan Wes Craven. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Frank Tidy oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Don Brochu sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrew Davis ar 21 Tachwedd 1946 yn Chicago. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1972 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Bowen High School.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrew Davis nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Basingstoke (etholaeth seneddol)
Etholaeth seneddol yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, yw Basingstoke. Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.
Sefydlwyd yr etholaeth yn 1885.
Man Ooman
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Andreas Johnsen a Rasmus Poulsen yw Man Ooman a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andreas Johnsen ar 26 Mehefin 1976 yn Copenhagen.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andreas Johnsen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Laura Owens
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
A Perfect Murder
Ffilm remake am drosedd gan y cyfarwyddwr Andrew Davis yw A Perfect Murder a gyhoeddwyd yn 1998. Fe'i cynhyrchwyd gan Arnold Kopelson yn Unol Daleithiau America; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: Warner Bros., Kopelson Entertainment. Lleolwyd y stori yn Ninas Efrog Newydd a chafodd ei ffilmio yn New Jersey, Long Island a Pinewood Studios. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Frederick Knott a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan James Newton Howard. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Laura Owens
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
A Perfect Murder
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gwyneth Paltrow, Michael Douglas, Viggo Mortensen, David Suchet, Sarita Choudhury, Constance Towers, Gerry Becker, David Eigenberg, Will Lyman, Novella Nelson, Reed Birney ac Adrian Martinez. Mae'r ffilm A Perfect Murder yn 107 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1998. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Saving Private Ryan sef ffilm ryfel gan Steven Spielberg a enillod 5 Oscar. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Dariusz Wolski oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Dov Hoenig sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrew Davis ar 21 Tachwedd 1946 yn Chicago. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1972 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Bowen High School.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrew Davis nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Glangrwyne
Pentref bychan yng nghymuned Cwm Grwyne, Powys, Cymru, yw Glangrwyne, (Saesneg: Glangrwyney) weithiau Llangrwynau neu Llangrwynau. Fe'i lleolir yn ne-ddwyrain ardal Brycheiniog, rhwng Crucywel a'r Fenni, bron am y ffin rhwng Powys a Sir Fynwy. Saif ar briffordd yr A40. Y pentref agosaf yw Cwrt-y-gollen, llai na milltir i'r gogledd-orllewin.
Enwir y pentref ar ôl Afon Grwyne Fawr. O Aberhonddu llifa Afon Wysg i gyfeiriad y de-ddwyrain drwy Llangynidr a phasio Crucywel i gyrraedd Glangrwyne, lle mae Afon Grwyne Fawr yn ymuno â hi, ac mae'n llifo yn ei blaen o Langrwyne i'r Fenni.
Gorwedd y pentref ym Mharc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog, wrth droed y Mynydd Du sy'n codi i'r gogledd.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Devour The Earth
Ffilm ddogfen yw Devour The Earth a gyhoeddwyd yn 1995. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1995. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Braveheart sef ffilm gan Mel Gibson am yr Alban a rhyfel annibyniaeth y genedl, dan arweiniad William Wallace, yn erbyn y goresgynwyr Seisnig o Loegr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Teyrn y clogwyni
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Teyrn y clogwyni (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: teyrniaid y clogwyni) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Hirundinea ferruginea; yr enw Saesneg arno yw Cliff flycatcher. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn H. ferruginea, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r teyrn y clogwyni yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Kingscote, Swydd Gaerloyw
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr, ydy Kingscote. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Cotswold.
Bywyd ar Ddu a Gwyn
Hunangofiant yn Gymraeg gan Annette Bryn Parri yw Bywyd ar Ddu a Gwyn. Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2010. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Mae Annette Bryn Parri yn un o brif gerddorion a chyfeilyddion Cymru. Mae ei stori'n dechrau'n ferch fach yn cael gwersi piano.
Botwm Crys yn cadw lle