cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pablo Picasso
Enwogrwydd
Un o weithiau mwyaf adnabyddus Picasso yw ei ddarlun o fomio pentref Gernika, Gwlad y Basg yn ystod Rhyfel Cartref Sbaen ar 26 Ebrill 1937. Mae'r cynfas mawr yn cynrychioli creulondeb, dioddefaint ac anobaith rhyfel. Pan ofynnwyd iddo egluro’r gwaith fe ddywedodd Picasso: "Nid y peintiwr yw'r un i ddiffinio'r symbolau. Fel arall buasai'n well i'r arlunydd i'w hysgrifennu mewn geiriau! Mae'n rhaid i'r cyhoedd sydd yn edrych ar y llun ei dadansoddi er mwyn iddynt ei ddeall."
Caeau a Chwareli Deganwy
Mae Caeau a Chwareli Deganwy, a leolir ger Deganwy yn Sir Conwy, wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 01 Ionawr 1960 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 7.03 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Pablo Picasso
Merched Picasso
Mae Picasso i fod wedi dweud: "Mae merched yn beiriannau ar gyfer dioddefaint.. I fi, mae dim ond ddwy fath – duwiesau a matiau stepen drws" wrth Françoise Gilot, un o'i gariadon, ym 1943. Yntau'n 61 a hithau'n fyfyriwr 21 oed. Cafodd Picasso perthnasau gyda nifer fawr o ferched - heb, mae'n debyg, gadw'n wir i'r rhan fwyaf ohonynt.
Caeau a Chwareli Deganwy
Math o safle
Dynodwyd y safle’n un o statws arbennig ar sail daeareg yn ogystal â bod ynddo fywyd gwyllt o bwys ac o dan fygythiad. Er enghraifft efallai i’r statws gael ei ddynodi oherwydd fod ynddo strata’n cynnwys ffosiliau hynod o greaduriaid asgwrn cefn neu ffosiliau o bryfaid neu blanhigion yn ogystal â’r stratigraffeg ei hun (h.y. haenau o greigiau o bwys cenedlaethol).
Pablo Picasso
Merched Picasso
Ei gariad fawr gyntaf oedd Fernande Olivier (1881-1966) a gyfarfu ym 1904, yn gariadon nes 1911. O 1911 cafodd perthynas gyda Eva Gouel (1885-1915) nes iddi farw o ddiciâu (tuberculosis) ym 1915.
Caeau a Chwareli Deganwy
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Pablo Picasso
Merched Picasso
Gwraig gyntaf Picasso oedd Olga Khokhlova (1891-1954) nes iddynt wahanu ym 1935. O 1927 roedd Picasso hefyd yn gweld yn gudd Marie-Thérèse Walter (1909-1977), cawsant ferch Maia ym 1935. Fe gyflawnodd Olga hunanladdiad ym 1977. Rhwng 1936-1944 roedd Dora Maar (1907-1997) ei brif gariad, wedyn rhwng 1944-1953 Françoise Gilot (1921 - ) y cwpl yn cael dau o blant: Claude a Paloma.
Ail wraig Picasso oedd Jacqueline Roque (1927-1986), a briododd ym 1961. Fe saethodd ei hun ym 1986.
Crop Circle Diaries
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Patty Greer yw Crop Circle Diaries a gyhoeddwyd yn 2016.
Goodrich, Swydd Henffordd
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Henffordd, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Goodrich.
DUSP22
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn DUSP22 yw DUSP22 a elwir hefyd yn Dual specificity phosphatase 22 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 6, band 6p25.3.
Goodrich, Swydd Henffordd
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 550.
Crop Circle Diaries
Mae'r ffilm Crop Circle Diaries yn 79 munud o hyd.
DUSP22
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn DUSP22.
Crop Circle Diaries
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Leland Grove, Illinois
Dinas yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Crop Circle Diaries
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Patty Greer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Leland Grove, Illinois
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Leland Grove, gan gynnwys:
Medan Staden Sover
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Lars-Eric Kjellgren yw Medan Staden Sover a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Lleolwyd y stori yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Ingmar Bergman a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Stig Rybrant.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All About Eve sy’n ffilm gomedi Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Martin Bodin oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Oscar Rosander sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lars-Eric Kjellgren ar 28 Awst 1918 yn Arvika a bu farw yn Stockholm ar 1 Tachwedd 1985. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1942 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lars-Eric Kjellgren nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Drws y Nos
Ffilm am ddirgelwch Coreeg o Dde Corea yw Drws y Nos. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.Hyd at 2022 roedd o leiaf 7100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Teyrn cynffongoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Teyrn cynffongoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: teyrniaid cynffongoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Attila phoenicurus; yr enw Saesneg arno yw Rufous-tailed attila. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. phoenicurus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r teyrn cynffongoch yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Alt For Kvinden
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Annelise Reenberg yw Alt For Kvinden a gyhoeddwyd yn 1964. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Arvid Müller.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Henning Moritzen, Clara Pontoppidan, Freddy Koch, Karl Stegger, Hanne Borchsenius, Henrik Bentzon, Else Marie Hansen, Bjørn Puggaard-Müller, Else Petersen, Gunnar Bigum, Henry Nielsen, Kjeld Jacobsen, Knud Hilding, Lise Thomsen, Thecla Boesen, Addy Lund, Jørgen Blaksted, Marchen Passer, Kurt Erik Nielsen, Peter Marcell ac Ernst Schou. Mae'r ffilm Alt For Kvinden yn 89 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1964. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Dr. Strangelove sef ffilm gomedi ddu sy’n dychanu'r Rhyfel Oer a’r gwrthdaro niwclear rhwng yr Undeb Sofietaidd a'r Unol Daleithiau. Ole Lytken oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Maj Soya sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Annelise Reenberg ar 16 Medi 1919 yn Copenhagen. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1950 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Annelise Reenberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Phyllogomphus annulus
Gwas neidr o deulu'r Gomphidae (neu'r 'Gweision neidr tindrom') yw'r Phyllogomphus annulus. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Cigydd brith Saõ Tomé
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cigydd brith Saõ Tomé (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cigyddion brith Saõ Tomé) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Lanius newtoni; yr enw Saesneg arno yw Newton's fiscal. Mae'n perthyn i deulu'r Cigyddion (Lladin: Laniidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn L. newtoni, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r cigydd brith Saõ Tomé yn perthyn i deulu'r Cigyddion (Lladin: Laniidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Nada Praprotnik
Mae Nada Praprotnik (ganwyd: 23 Mai 1951) yn fotanegydd nodedig a aned yn Slofenia.
Garway
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Henffordd, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Garway (Cymraeg: Llanwrfwy).
El Diario De Agustín
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Ignacio Agüero yw El Diario De Agustín a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Tsili. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Garway
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 430.
Mae'n cynnwys eglwys Mihangel Sant sy'n eglwys Urdd y Deml.
El Diario De Agustín
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ignacio Agüero ar 7 Mawrth 1952 yn Santiago de Chile. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1977 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Gatholig Pontifical Chile.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ignacio Agüero nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ysgol y Ferch o'r Sger
Ysgol gynradd Gymraeg yng Nghorneli, bwrdeisdref sirol Pen-y-bont ar Ogwr, yw Ysgol y Ferch o'r Sger, ar gyfer plant 3 i 11 oed. Enwir yr ysgol ar ôl Elizabeth Williams (Y Ferch o'r Sger) (c. 1747–1776), gwrthrych y gân adnabyddus Y Ferch o'r Sger.
Roedd 199 o blant yn yr ysgol yn 2005, gan gynnwys 35 o blant meithrin, roedd hyn yn gynnydd o 7% ers 2001. Daw 98% o'r plant o gartrefi lle mae'r Saesneg yn brif iaith ond mae pob disgybl dros 5 oed yn rhugl yn y Gymraeg.
Arwyddair yr ysgol yw Nid da lle gellir gwell.
3 Histórias Da Bahia
Ffilm drama-gomedi yw 3 Histórias Da Bahia a gyhoeddwyd yn 2001. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2001. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Beautiful Mind sef ffilm fywgraffyddol gan Ron Howard. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bechgyn Delta
Ffilm ddrama yw Bechgyn Delta a gyhoeddwyd yn 2016. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd 델타 보이즈 ac fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
EMSY
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn EMSY yw EMSY a elwir hefyd yn EMSY, BRCA2 interacting transcriptional repressor (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 11, band 11q13.5.
Bechgyn Delta
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Mondo Topless
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Russ Meyer yw Mondo Topless a gyhoeddwyd yn 1966. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn San Francisco. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Russ Meyer.
Bechgyn Delta
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Elizabeth Williams
Gallai Elizabeth Williams gyfeirio at un o sawl person:
Gabrielle
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Hasse Ekman yw Gabrielle a gyhoeddwyd yn 1954. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Gabrielle ac fe’i cynhyrchwyd yn Sweden. Lleolwyd y stori ym Mharis. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Hasse Ekman a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Gösta Theselius.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Eva Henning.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1954. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rear Window sy’n ffilm llawn dirgelwch, gan y cyfarwyddwr ffilm enwog Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Gunnar Fischer oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Oscar Rosander sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hasse Ekman ar 10 Medi 1915 yn Stockholm a bu farw ym Marbella ar 11 Gorffennaf 2016. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1933 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Mondo Topless
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lorna Maitland, Pat Barrington, Babette Bardot a Darlene Gray. Mae'r ffilm Mondo Topless yn 60 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Gabrielle
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hasse Ekman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Shadey
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Philip Saville yw Shadey a gyhoeddwyd yn 1985. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Shadey ac fe’i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Colin Towns.
Gabrielle
Cyfeiriadau
o Sweden]]
Meysydd Derwen-fach
Mae Meysydd Derwen-fach wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 01 Ionawr 1973 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 2.73 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Shadey
Mae'r ffilm Shadey (ffilm o 1985) yn 90 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1985. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Back to the Future sef ffilm wyddonias Americanaidd am fachgen a’i gar yn cael ei yrru i’r dyfodol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Roger Deakins oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Meysydd Derwen-fach
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Shadey
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Philip Saville ar 28 Hydref 1930 yn Llundain a bu farw yn Hampstead ar 26 Rhagfyr 2001.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Philip Saville nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mondo Topless
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1966. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Good, the Bad and the Ugly sef ffilm gomedi gowboi gan Sergio Leone. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Russ Meyer hefyd oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Russ Meyer sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cwpan y Byd Ffordd (Merched) UCI
bawd|dde|300px|Logo Cwpan y Byd
Mondo Topless
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Russ Meyer ar 21 Mawrth 1922 yn Oakland, Califfornia a bu farw yn Los Angeles ar 21 Tachwedd 2007. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1950 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Russ Meyer nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cwpan y Byd Ffordd (Merched) UCI
Mae pob ras Cwpan y Byd yn ras un diwrnod, mae'r cyrsiau'n amrywio o rasus cylchffyrdd i rasus â chwrs hirach gweddol wastad, a rhai gyda llawer o ddringo megis y Fleche Wallonne sy'n darfod wrth ddringo'r allt enwog, Mur de Huy, sydd gyda sawl rhan ar lethr serth tua 15%.
La Follia Di Noretta
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Guglielmo Zorzi yw La Follia Di Noretta a gyhoeddwyd yn 1924. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Guglielmo Zorzi.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Diomira Jacobini. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1924. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Nibelungen sef ffilm ffantasi Almaenig mewn dwy ran, gan Fritz Lang. Massimo Terzano oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Guglielmo Zorzi ar 31 Ionawr 1879 yn Bologna a bu farw yn yr un ardal ar 16 Ebrill 1970.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Guglielmo Zorzi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Vandring Med Månen
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Hasse Ekman yw Vandring Med Månen a gyhoeddwyd yn 1945. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Hasse Ekman a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Lille Bror Söderlundh.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Eva Henning. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Great Chart
Pentref yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy Great Chart. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Great Chart with Singleton yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Ashford.
Ieithyddiaeth gymharol
Canghen o ieithyddiaeth sy'n ymwneud â'r berthynas hanesyddol rhwng ieithoedd a'i gilydd yw ieithyddiaeth gymharol. Datblygodd ieitheg yn ystod y 19g ar ôl i ieithwyr sylweddoli bod y rhan fwyaf o ieithoedd Ewrop a de Asia yn perthyn i'w gilydd ac eu bod nhw wedi tarddu o'r un famiaith goll, Proto-Indo-Ewropeg.
Vandring Med Månen
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1945. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anchors Aweigh ffilm ysgafn, fflyffi ar ffurf miwsigal gyda Fran Sinatra, gan y cyfarwyddwr ffilm George Sidney. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Gösta Roosling oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Oscar Rosander sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hasse Ekman ar 10 Medi 1915 yn Stockholm a bu farw ym Marbella ar 11 Gorffennaf 2016. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1933 ac mae ganddo o leiaf 11 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hasse Ekman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Krystyna Łada-Studnicka
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Olympus Has Fallen – Die Welt in Gefahr
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Antoine Fuqua nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
RAB25
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn RAB25 yw RAB25 a elwir hefyd yn RAB25, member RAS oncogene family (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 1, band 1q22.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn RAB25.
Siri Siri Muvva
Ffilm ffim ddawns gan y cyfarwyddwr Kasinathuni Viswanath yw Siri Siri Muvva a gyhoeddwyd yn 1977. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu a hynny gan Jandhyala Subramanya Sastry a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan K. V. Mahadevan.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jaya Prada, J. V. Ramana Murthi, Kaikala Satyanarayana, Kavitha, Rama Prabha a Sakshi Ranga Rao.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1977. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode IV: A New Hope sef ffilm wyddonias a sgriptiwyd gan y cyfarwyddwr ffilm George Lucas. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd. V. S. R. Swamy oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Kasinathuni Viswanath ar 19 Chwefror 1930 yn Repalle. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1957 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kasinathuni Viswanath nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Y Ddaear
Y Ddaear (symbol: ; hefyd y byd; Groeg: Γαῖα neu Gaia sef "Mam-ddaear" ) yw'r blaned yr ydym ni'n byw arni. Hi yw'r drydedd blaned oddi wrth yr Haul, canolbwynt Cysawd yr Haul. Mae gan y Ddaear un lloeren naturiol: y Lleuad. Mae'r Ddaear yn cylchdroi unwaith o amgylch yr Haul bob blwyddyn (sef 365.2422 niwrnod), ac yn troi o gylch ei hechel ei hun unwaith bob diwrnod serol (23.934 awr), sef yr amser sydd ei angen er mwyn i'r haul ddychwelyd i'r un lle yn yr wybren. Gellir dweud fod y ddaear yn unigryw o blith y planedau gan fod arni fywyd, digonedd o ddŵr ac awyr sy'n gyfoethog o nitrogen ac ocsigen; ond er hynny dydi hi ddim yr unig enghraifft o blaned yn y bydysawd a all gynnal bywyd. Credir i fywyd ddechrau arni o leiaf 3.5 biliwn o flynyddoedd cyn y presennol (CP), er bod tystiolaeth o 'fywyd biotig' yng ngorllewin Awstralia'n mynd yn ôl i 4.1 biliwn CP.
O astudiaeth radiometrig gallwn ddyddio ffurfiad y Ddaear, sef tua 4.54 biliwn o flynyddoedd yn ôl. O fewn i biliwn blwyddyn cyntaf ei chreu, ymddangosodd bywyd yn ei moroedd. Yr hyn sy'n caniatáu hyn yw pellter y Ddaear o'r haul, ei nodweddion ffisegol a'i gwneuthuriad daearegol.
Ceir pob math o diroedd ar wyneb y ddaear a elwir yn gyfandiroedd, a orchuddir gan goedwigoedd, glaswellt, tir diffaith lle nad oes dim yn tyfu a cheir tir wedi'i orchuddio gan eira a iâ. Gall ei hwyneb fod yn wastad, yn fryniog neu yn fynyddig. Hefyd mae pob math o bethau byw ar y ddaear, yn blanhigion ac anifeiliaid ac organebau byw eraill.
Cronoleg
Erbyn 4.54 Gya roedd y Ddaear gysefin wedi cael ei ffurfio.
Mae gwyddonwyr wedi gallu adlunio darlun o orffennol y ddaear, drwy ymchwil gwyddonol a chredir fod y mater solar hynaf (sy'n rhoi oed yr haul) yn 4.567 biliwn o flynyddoedd yn ôl. Erbyn 4.54 Gya roedd y Ddaear wedi'i ffurfio.
Esblygiad
Prif erthygl: Esblygiad
Oddeutu 4 biliwn o flynyddoedd yn ôl, yn dilyn adweithiau cemegol cryf, crewyd moleciwlau a oedd yn medru creu copi ohonynt eu hunain drwy'r broses a elwir yn "atgynhyrchu". Hanner biwliwn o flynyddoedd yn ddiweddarach crewyd yr hynafiad sy'n perthyn i bopeth byw. Drwy ddatblygu'r broses o ffotosynthesis, cynaeafwyd golau'r haul gan yr hynafiaid hyn a gynhyrchodd ocsigen moleciwlar (O2) a ymledodd drwy'r atmosffer, a ffurfiodd yn ei dro darian o haen osôn a amddiffynnodd yr hyn a oedd yn brysur ddatblygu oddi tano: bywyd. O'r hynafiaid un-gell yma, datblygwyd y gallu i gell ffurfio oddi fewn i gell arall, gan greu organebau amlgellog sef ewcaryotau (eukaryotes). Drwy arbenigedd, ffurfiwyd mathau gwahanol a thrwy amsugno ymbelydredd electromagnetig uwchfioled, lledodd y bywyd newydd hwn ar draws ac ar hyd wyneb y Ddaear. Mae'r ffosil cyntaf (neu hynaf) a ganfuwyd hyd yma (2015) oddeutu 3.7 biliwn o flynyddoedd oed, mewn tywodfaen yng Ngorllewin yr Ynys Las.
Cyfansoddiad ac adeiledd
Prif erthygl: Gwyddorau daear
Siâp
200px|dde|bawd|Y Ddaear- Siâp Oblad 200px|dde|bawd|Theori [[Charles Darwin|Darwin- Esblygiad Fringillidae ar Ynysoedd y Galapagos.]] 200px|dde|bawd|[[Llosgfynydd-Gweithgaredd ar Ffin Plât tectonig]]
Mae gan y Ddaear siâp sffêr oblad. Mae hyn yn golygu ei bod yn chwyddo yn y canol ar y cyhydedd.
Tectoneg platiau
Prif erthygl: Tectoneg platiau
Adeiledd mewnol
Mae'r tu mewn i'r ddaear wedi ei wneud o haenau gwahanol sydd efo priodweddau ffisegol a cemegol gwahanol:
Gwres
Crëir gwres mewnol y ddaear gan ddadelfeniad isotopau ymbelydrol.
Barwnesen Fra Benzintanken
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Annelise Reenberg yw Barwnesen Fra Benzintanken a gyhoeddwyd yn 1960. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Baronessen fra benzintanken ac fe'i cynhyrchwyd gan John Olsen yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg a hynny gan Annelise Reenberg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Sven Gyldmark.
Y Ddaear
Arwyneb y Ddaear
Mae 70.8% o'r ddaear wedi'i gorchuddio efo dwr. Mae'r gweddill uwchben y môr yn cynnwys mynyddoedd, platiau a gwastatiroedd.
Barwnesen Fra Benzintanken
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ghita Nørby, Ove Sprogøe, Karl Stegger, Dirch Passer, Karin Nellemose, Maria Garland, Karen Berg, Bjørn Puggaard-Müller, Henny Lindorff Buckhøj, Emil Hass Christensen, Erni Arneson, Henrik Wiehe, Lili Heglund, Ulla Lock, Einar Nørby a Vivi Svendsen. Mae'r ffilm Barwnesen Fra Benzintanken yn 122 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Y Ddaear
Atmosffer
Prif erthygl: atmosffer y ddaear
Barwnesen Fra Benzintanken
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1960. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Psycho sy’n ffilm llawn arswyd a dirgelwch gan feistr y ''genre’’ yma, Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd dros fil o ffilmiau Daneg wedi gweld golau dydd. Ole Lytken oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Edith Nisted Nielsen sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Y Ddaear
Atmosffer
Mantell o nwyon amddiffynnol o amgylch y Ddaear yw atmosffer y ddaear (hefyd "atmosffer") sy'n ein hynysu oddi wrth newidiadau tymheredd eithafol a fyddai'n digwydd hebddo.
Barwnesen Fra Benzintanken
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Annelise Reenberg ar 16 Medi 1919 yn Copenhagen. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1950 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ysgol Maes Garmon
Ysgol uwchradd gyfun ddwyieithog yn yr Wyddgrug, Sir y Fflint yw Ysgol Maes Garmon, ar gyfer plant 11 i 18 oed. Sefydlwyd yr ysgol yn 1961, gyda 109 o ddisgyblion a 7 o staff. Elwyn Evans oedd y prifathro cyntaf. Erbyn hyn mae tua 550 o ddisgyblion yn yr ysgol. Mae'r ysgol yn rhannu cyfleusterau megis canolfan hamdden a theatr gydag Ysgol Alun gerllaw.
Barwnesen Fra Benzintanken
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Annelise Reenberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ysgol Maes Garmon
Cymraeg yw prif iaith yr ysgol ac er mai ysgol ddwyieithog yw hi, mae hi'n croesawu disgyblion sydd ddim yn medru'r Gymraeg yn ogystal, gan gynnal rhaglen drochi i ddysgu'r iaith i'r disgyblion sydd wedi mynychu'r ysgol gynradd Saesneg. Dyma'r unig ysgol ddwyieithog yn Sir y Fflint.
Y Ddaear
Atmosffer
Mae tynfa disgyrchiant yn cynyddu'r dwysedd yn nes at arwynebedd y ddaear fel bod 80% o'r màs atmosfferig yn y 15 km isaf.
Hydrosffer
Cynnwys dŵr y Ddaear yw'r hydrosffer. Mae 97.5 o dwr y ddaear yn cynnwys halen. Mae'r moroedd yn amsugno Carbon Deuocsid o'r atmosffer.
Ysgol Maes Garmon
Ysgolion cynradd yn nhalgylch yr ysgol
Mae talgylch yr ysgol yn ymestyn o Ddyffryn Clwyd hyd Lannau Dyfrdwy.
Y Ddaear
Hinsawdd
Prif erthygl: Hinsawdd
Orbit a chylchdro
Mae'r Ddaear yn cymryd 24 awr i gylchdroi unwaith. Gelwir hyn yn ddiwrnod. Mae'r ddaear yn cymryd tua 365 diwrnod i fynd o amgylch yr haul. Gelwir hyn yn flwyddyn. Ar gyfartaledd mae'r Ddaear tua 150 miliwn milltir o'r haul, ac yn symud ar fuanedd o 108,000 m. y. a. Mae'r Lleuad yn cylchdroi'r Ddaear bob 27.3 diwrnod. Mae atyniad disgyrchol y lleuad yn creu Llanw morol.
Y Creu
Mae gan pob diwylliant ei stori am y creu – ceir dwy yn Genesis hyd yn oed. Serch hynny, er yr amrywiaeth rhyfeddol ym manylion y straeon hyn cawn sawl thema gyffredin.
Yn ôl y mwyafrif ohonynt doedd dim ond anhrefn yma ar y cychwyn ar ffurf môr diderfyn neu anialwch di-ffurf mewn tywyllwch llwyr. Cred eraill mai o freuddwyd y daeth popeth. Ond i gael trefn ar yr anhrefn cychwynnol yma, a chreu bodolaeth o anfodolaeth, roedd angen gweithred ac fe ddigwyddodd hynny un ai drwy ddamwain neu drwy fwriad rhyw greawdwr neu'i gilydd.
I'r Sgandinafiaid damwain oedd y cyfan, a'r byd wedi cychwyn drwy hap pan ddaeth tân a rhew at ei gilydd yng ngheubwll anhrefn, a elwir Ginnungagap. Ond y gred fwyaf cyffredin yw mai rhyw greawdwr fu ar waith, e.e. yn ôl y Tiv yng ngogledd Nigeria, saer coed oedd y creawdwr, oedd wedi cerfio popeth yn ôl ei ddelwedd ef o berffeithrwydd a rhoi bywyd iddynt.
Prif themau stori'r creu drwy'r byd:
Ai breuddwyd yw'r cyfan?
I frodorion Awstralia cychwynnodd popeth yn amser y freuddwyd (dream time) ac mae'r ffin rhwng y freuddwyd fawr honno a'n realaeth ni yn dal yn un denau iawn ar y gorau, yn ôl y brodorion. Rhaid cynnal y defodau priodol, cadw at reolau tabŵ a pharchu ysbrydion pawb a phopeth os am i bethau aros yn eu priod le. Efallai bod perthynas â hyn yn y syniad Hindwaidd mai myfyrdod y duw Brahma wedi troi'n realaeth yw ein bodolaeth ni ac mai drwy fyfyrdod y cawn ninnau'r allwedd i ystyr y bodolaeth hwnnw.
Anhrefn dyfrllyd a dreigiau
Dyma'r stori fwyaf gyffredin ac eang ei dosbarthiad drwy'r byd am yr hyn oedd yma gyntaf, sef anhrefn dyfrllyd neu fôr di-ffurf ac, yn aml iawn, efo angenfilod dinistriol yn byw ynddo. Rhaid oedd lladd yr angenfilod hyn cyn i'n byd ni fedru dod i fodolaeth. Ym mytholeg y Sumeriaid, 3,500 CC, ceir hanes Nammu (duwies y dyfroedd) roddodd enedigaeth i'r awyr a'r ddaear. Yn un rhan o'r stori mae'r arwr-dduw Ninwta yn lladd y sarff-ellyll Kur ac yn defnyddio'r corff fel morglawdd i wahanu'r tir oddi ar y môr.
Hon yw'r fersiwn gynharaf o deulu cyfan o fythau Indo-Ewropeaidd am rai'n brwydro yn erbyn draig, e.e. Hercules a'r Hydra; Perseus a Medusa; Sant Siôr a'r ddraig; Beowulf a Grendel; Krishna a Kaliya a cheir sawl stori leol drwy'r byd Celtaidd am arwr yn lladd anghenfil y llyn i achub y ferch oedd am gael ei haberthu iddo.
Ceir straeon tebyg yn Tsieina am y dduwies-greawdwr Nu Wa yn brwydro yn erbyn draig yr Afon Felen, tra yn yr Aifft bu raid trechu sarff y dyfroedd a'i halltudio i'r is-fyd cyn y daethai'r byd i drefn. Mae brwydro yn erbyn sarff neu grocodeil enfawr yn thema gyffredin yn y straeon creu o Indonesia tra yn Awstralia ceir stori o amser y freuddwyd am y frwydr rhwng y dduwies-greawdwr ar ffurf sarff yr enfys a'i mab. Yn ystod y frwydr honno y daeth tir, mynyddoedd ac afonydd i fodolaeth.
Ym mhennod gyntaf Genesis sonir am “ysbryd Duw yn ymsymud ar wyneb y dyfroedd”, ac “Yna dywedodd Duw 'casgler ynghyd y dyfroedd dan y nefoedd i un lle, ac ymddangosed tir sych'”. Ni sonir am ddraig yma, ond yn Eseia 27, 1 dywedir: “Yn y dydd hwnnw bydd yr Arglwydd a'i gleddyf… yn cosbi Lefiathan y sarff… ac yn lladd y ddraig sydd yn y môr”, ac yn y Salmau 74, 13-14: “Ti a'th nerth rannodd y môr, torraist bennau'r dreigiau yn y dyfroedd. Ti a ddrylliodd bennau Lefiathan…”.
Codi o'r dyfroedd
Yn rhai fersiynau o'r creu o anhrefn dyfrllyd ceir bod tir sych wedi ei godi o waelod y môr, un ai gan greawdwr-bysgotwr oedd wedi ei fachu a'i godi o'r dyfnder (Polynesia); crwban môr yn gwthio tywod i fyny (Hawai, de-ddwyrain Asia ac India) neu aderyn neu greadur arall yn plymio a chodi llaid (canol Asia, Siberia a Gogledd America).
Creadigaeth sych
Daw'r mwyafrif o'r straeon hyn o dde-ddwyrain Asia a'r rhannau sych o Affrica ac Awstraila, e.e. yn Gini Newydd sonir am fyd sych a chreigiog a phobl yn ymddangos o dwll yn y ddaear.
Yn ôl dehongliad rhai, ceir fersiwn arall o'r creu sych yn Genesis 2, 4-7. Yma, fel rhagymadrodd i hanes creu Adda o lwch y tir ac Efa o'i asen, dywedir: “Yn y dydd y gwnaeth yr Arglwydd Dduw ddaear a nefoedd, nid oedd un o blanhigion y maes wedi dod i'r tir…”. Ni cheir son o gwbwl am y môr yn y fersiwn hon a daw dŵr i fodolaeth fel “tarth yn esgyn o'r ddaear ac yn dyfrhau holl wyneb y tir”.
Ŵy cosmig
I'r Dogon yng ngorllewin Affrica, y creawdwr Amma dorrodd blisgyn yr ŵy dwyfol oedd yma ar y cychwyn, gan ollwng yn rhydd y ddau dduw sy'n cynrychioli trefn ac anhrefn.
Yn Tsieina datblygodd y cawr dwyfol Pan Gu oddi mewn i ŵy cosmig a nofiai yn anhrefn. Pan ddeffrodd y cawr torrodd y plisgyn yn ddau ddarn a elwir yn Yin (tywyllwch) a Yang (goleuni). Cyferbynia Yin a Yang hefyd i fennyw a gwryw, oerni a gwres, meddal a chaled, da a drwg ayyb. Safodd Pan Gu, fel y gwnaeth Atlas, am oes gyfan yn cadw'r dau ddarn (y ddaear a'r awyr) ar wahân a phan fu farw daeth yr haul o'i lygad dde, y lleuad o'i lygad chwith, y gwynt o'i anadl, glâw a gwlith o'i chwys a mynyddoedd, afonydd, ffyrdd, coed, metalau a phobeth arall o wahanol rannau o'i gorff.
Lladd anhrefn drwy ddamwain
O Tsieina daw hanes dau o Ymerawdrwyr y Moroedd yn cyfarfod ag Ymerawdwr Anhrefn. Sylwodd y ddau nad oedd gan Ymerawdwr Anhrefn y 7 twll corfforol arferol, fel yr oedd ganddynt hwy, i weld, clywed, anadlu ayyb. Dyma fynd ati felly, fel ffafr iddo, i dorri'r cyfryw dyllau efo ebillion a drilau, un twll y dydd. Ond roedd yr holl dyllu'n ormod ac ar ddiwedd y seithfed dydd bu farw Ymerawdwr Anhrefn druan. Ac o'r eiliad honno fe ddaeth ein byd trefnus ni i fodolaeth.
Nashua, Montana
Tref yn, yn nhalaith Montana, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Nashua, gan gynnwys:
Y Ddaear
Cylch di-derfyn?
Mae hyn yn debyg i syniad yr Aztec o greu a chwalu parhaus yn deillio o ffraeo rhwng pedwar mab y creawdwr. Gwaed aberth oedd yr unig beth gadwai byd yr Aztec rhag chwalu'n ôl i anhrefn.
Yn yr India gollyngodd y duw Vishnu lotus o'i fogail, ac ynddi y creawdwr Brahma. O fyfyrdod Brahma y creuwyd y byd cyntaf cyn i'r byd hwnnw ymdoddi yn ei ôl i anhrefn ac i fyd arall godi yn ei le. Erbyn hyn rydym yn y pedwerydd byd.
Er nad ydy'r traddodiad Groegaidd / Rhufeinig yn son am ddinistr y byd ar ddiwedd pob cylch, fe soniant am 5 oes, a phob oes yn gysylltiedig â phobol wahanol. Efallai bod cysylltiad yma â'r traddodiad Celtaidd a welwn ar ei fwyaf cyflawn yn stori 5 goresgyniad Iwerddon gan bump tylwyth chwedlonol cyn dyfodiad y Gwyddelod eu hunain.
Prin a gwasgaredig yw'r wybodaeth am stori'r creu yn ôl y Derwyddon. Fe esgeulusodd y mynachod a gofnododd yr hen chwedlau yn yr Oesoedd Canol wneud hynny am ryw reswm. Ond yn ôl haneswyr Rhufeinig ystyriai'r Derwyddon eu hunain yn gyfrifol am y creu a bod angen aberthu pobl yn flynyddol i gadarnhau ail-enedigaeth (neu ail-greu) yr haul yn rheolaidd. Roeddent hefyd yn credu mai'r modd y deuai'r byd i ben fyddai i'r awyr gwympo ar y ddaear!
Cyfeiriadau
बँग्वारा
Drenewydd Gelli-farch
Pentref a chymuned yn Sir Fynwy, Cymru, yw Drenewydd Gelli-farch, weithiau Trenewydd Gelli-farch (Saesneg: Shirenewton). Fe'i lleolir dair milltir i'r gorllewin o dref Cas-gwent a tua 500 troedfedd (154 m) uwch lefel y môr.
Ceir "Gelli-farch" arall ger 'Cilfrew' ym Morgannwg, dyna pam y tyfodd yr enw "Drenewydd" i wahaniaethu'r ddau. Lle coediog ydy "gelli" ac mae'r ardal yn dal i fod yn gyfoethog ei goed.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Siryfion Sir Frycheiniog yn y 19eg ganrif
Mae hon yn rhestr o ddeiliaid swydd Siryf Sir Frycheiniog rhwng 1800 a 1899
Siryf yw cynrychiolydd cyfreithiol y Brenin a benodir yn flynyddol ar gyfer pob sir yng Nghymru a Lloegr, ei ddyletswydd yw cadw'r heddwch yn ei sir a sicrhau ufudd-dod i gyfraith y brenin. Yn wreiddiol, roedd yn swydd o statws a grym ond bellach mae'n swydd seremonïol yn bennaf.
1830au
bawd|Syr Edward Hamilton
1840
bawd|Howel Gwyn Sirif 1844
1850au
bawd|Syr Charles Morgan
1870au
240px|bawd|Castell Craig-y-nos
1880au
bawd|240px|Castell Cyfarthfa
Dolau Dinham
Mae Dolau Dinham wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 13 Mai 1987 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 14.98 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
The Peddler of Lies
Ffilm fud (heb sain) sy'n llawn dirgelwch gan y cyfarwyddwr William C. Dowlan yw The Peddler of Lies a gyhoeddwyd yn 1920. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1920. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Cabinet of Dr. Caligari sef ffilm arswyd Almaeneg gan Robert Wiene. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Stephen S. Norton oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Tull-Bom
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Lars-Eric Kjellgren yw Tull-Bom a gyhoeddwyd yn 1951. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Tull-Bom ac fe’i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Nils Poppe a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Eskil Eckert-Lundin.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gunnar Björnstrand, Nils Poppe, Carl-Gustaf Lindstedt, Harry Ahlin a Gösta Holmström.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lars-Eric Kjellgren ar 28 Awst 1918 yn Arvika a bu farw yn Stockholm ar 1 Tachwedd 1985. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1942 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lars-Eric Kjellgren nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ystad Dinefwr
Mae Ystad Dinefwr (hefyd Parc Dinefwr), yn ystad hynafol ger Llandeilo yn Sir Gaerfyrddin, sy'n cynnwys safle Castell Dinefwr, pencadlys tywysogion Deheubarth yn yr Oesoedd Canol. Saif ar lan Afon Tywi. Dyma ganolfan weinyddol cwmwd Maenor Deilo yn yr Oesoedd Canol. Dinefwr oedd prif lŷs ŵyr Rhodri Mawr, sef Hywel Dda, brenin cyntaf Deheubarth ac yn nes ymlaen brenin y rhan fwyaf o Gymru.
SoDdGA
Mae'r ystad wedi'i dynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 01 Ionawr 1973 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 224.53 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle’n un o statws arbennig ar sail daeareg yn ogystal â bod ynddo fywyd gwyllt o bwys ac o dan fygythiad. Er enghraifft efallai i’r statws gael ei ddynodi oherwydd fod ynddo strata’n cynnwys ffosiliau hynod o greaduriaid asgwrn cefn neu ffosiliau o bryfaid neu blanhigion yn ogystal â’r stratigraffeg ei hun (h.y. haenau o greigiau o bwys cenedlaethol).
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Great Mongeham
Pentref a phlwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy Great Mongeham. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dover.
Jean-Pierre Rives
Cyn-chwaraewr rygbi'r undeb yw Jean-Pierre Rives (ganed 31 Rhagfyr 1952 yn Toulouse), a enillodd 59 o gapiau dros Ffrainc fel blaenasgellwr.
Chwaraeodd Rives rygbi i glybiau TOEC, Beaumont a Stade Toulousain, yna yn 1981 gadawodd Toulouse i ymuno â Racing Club de France.
Chwaraeodd dros Ffrainc ar bob lefel: ysgolion, ieunctid, prifysgolion a lefel B cyn cyrraedd y tîm cenedlaethol llawn. Bu'n gapten Ffrainc mewn 34 gêm, record y byd ar y pryd, a chwaraeodd yn y tîm a gyflawnodd Y Gamp Lawn ym Mhencampwriaeth y Pum Gwlad yn 1977 a 1981. Rives oedd y capten pan gurodd Ffrainc y Crysau Duon yn Seland Newydd am y tro cyntaf erioed. Etholwyd yn Chwaraewr y Flwyddyn yn Ffrainc yn 1977, 1979 a 1981.
Roedd yn ddylanwadol pan wnaeth Ffrainc gais llwyddiannus am fod yn lleoliad Cwpan y Byd yn 2007.
Followed
Ffilm arswyd sy'n hen ffilm a ddaeth i olau dydd yn gymharol ddiweddar gan y cyfarwyddwr Antoine Le yw Followed a gyhoeddwyd yn 2020. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Followed ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Todd Klick.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw John Savage, Matthew Solomon, Sam Valentine, Tim Drier a Caitlin Grace. Mae'r ffilm Followed (ffilm o 2020) yn 96 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2020. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Run. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Matthew Ryan Brewbaker sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Antoine Le nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Fired Earth
Cwmni Seisnig sy'n gwerthu teils yn bennaf ydy Fired Earth. Maent wedi ehangu i werthu ystod eang o gynnyrch ar gyfer gwella'r tŷ, gan gynnwys ceginau, ystafelloedd ymolchi, paent, rygiau a lloriau. Mae'n hefyd yn cynnig gwasanaeth dylunio a gosod.
Sefydlwyd y cwmni ym 1984, gan Nicholas Kneale, gyda'r bwriad o darddu a gwerthu teils o waith llaw. Dechreusont mewnt cornel buarth wedi ei logi, gyda ond llond llaw o deils llawr terracotta. Erbyn haf 1984, roedd ganddynt arddangosle fechain yn Llundain, a dechreuodd ystod cynnyrch y cwmni gynnyddu gyda ychwanegiad teils wal gwydrog. O fewn pum mlynedd, Fired Earth oedd prif werthwr teils yn y farchnad-uwch, yn ogystal â fod yn brif brynwyr mewn 20 gwlad yn fyd eang.
Prynwyd Fired Earth oddi wrth ei gyfranddalwyr am £20.6 miliwn ym 1998, gan grŵp buddsoddiad a oedd yn rhan o gwmni yswiriant Prudential. Yn 2001, prynwyd y gadwyn o 55 siop gan Aga Foodservice Group am £29.5 miliwn.
Cynnyrch
Rhestrir isod gynnyrch Fired Earth yn ôl y flwyddyn y'u gyflwynwyd:
Var Sin Väg
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Hasse Ekman yw Var Sin Väg a gyhoeddwyd yn 1948. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Hasse Ekman a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Erik Baumann. Dosbarthwyd y ffilm gan Europafilm.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Gunn Wållgren. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1948. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Treasure of the Sierra Madre sy’n ffilm antur (cowboi i ryw raddau), gan John Huston. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Harald Berglund oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Lennart Wallén sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hasse Ekman ar 10 Medi 1915 yn Stockholm a bu farw ym Marbella ar 11 Gorffennaf 2016. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1933 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Aderyn piglas Grant
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Aderyn piglas Grant (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar piglas Grant) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Spermophaga poliogenys; yr enw Saesneg arno yw Grant’s bluebill. Mae'n perthyn i deulu'r Cwyrbigau (Lladin: Estrildidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Var Sin Väg
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Aderyn piglas Grant
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. poliogenys, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r aderyn piglas Grant yn perthyn i deulu'r Cwyrbigau (Lladin: Estrildidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Var Sin Väg
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hasse Ekman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dwyn Ef Os Gallwch
Ffilm drosedd yw Dwyn Ef Os Gallwch a gyhoeddwyd yn 2002. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd 도둑맞곤 못살아 ac fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhestr difyrwyr
Dyma restr o ddifyrwyr, wedi ei threfnu yn ôl ffurf neu gyfrwng yr adloniant.
Hampton Bishop
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Henffordd, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Hampton Bishop.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 505.
Phyllogomphus coloratus
Gwas neidr o deulu'r Gomphidae (neu'r 'Gweision neidr tindrom') yw'r Phyllogomphus coloratus. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Monsieur N.
Ffilm ddrama sydd hefyd yn ffilm hanesyddol gan y cyfarwyddwr Antoine de Caunes yw Monsieur N. a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc a'r Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan René Manzor. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Cadwallon ap Cadfan
Roedd Cadwallon ap Cadfan (bu farw 633) yn frenin Gwynedd o tua 625 hyd ei farw.
Monsieur N.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Richard E. Grant, Roschdy Zem, Elsa Zylberstein, Frédéric Pierrot, Bruno Putzulu, Jay Rodan, Philippe Torreton, Stéphane Freiss a Bernard Bloch. Mae'r ffilm Monsieur N. yn 120 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Cadwallon ap Cadfan
Hanes
Etifeddodd Cadwallon deyrnas Gwynedd ar farwolaeth ei dad, Cadfan ap Iago. Ymosododd Edwin o Deira (Northumbria heddiw) ar Wynedd gan gyrraedd cyn belled ag Ynys Môn gan orfodi Cadwallon i ffoi i Ynys Lannog ac yna i Iwerddon. Yn ôl yr Annales Cambriae digwyddodd hyn yn 629. Yn ôl Sieffre o Fynwy yr oedd Edwin flynyddoedd ynghynt wedi cael lloches gan dad Cadwallon, Cadfan, ac mae'r Trioedd Cymreig yn disgrifio Edwin fel "un o dri gormeswr ar Fôn a fagwyd ar yr ynys".
Monsieur N.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Pierre Aïm oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cadwallon ap Cadfan
Hanes
Daeth Cadwallon i gytundeb â Penda, brenin Mersia, ac ymosododd y ddau ar Northumbria. Lladdwyd Edwin mewn brwydr ym Meicen (neu Meigen: "Heathfield" yn Saesneg, sef Hatfield Chase yn Swydd Efrog yn ôl pob tebyg) yn 632. Dyma'r cofnod cyntaf i Gymry a Saeson ymuno mewn cynghrair fel hyn.
Monsieur N.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Antoine de Caunes ar 1 Rhagfyr 1953 ym Mharis. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1978 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Cadwallon ap Cadfan
Hanes
Am gyfnod yr oedd Cadwallon yn feistr ar Northumbria, ond y flwyddyn ganlynol lladdwyd ef ym Mrwydr Hexham yn erbyn Oswald, brenin Brynaich.
Monsieur N.
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Cadwallon ap Cadfan
Hanes
Olynwyd Cadwallon gan ei fab, Cadwaladr ('Cadwaladr Fendigaid').
Monsieur N.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Antoine de Caunes nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cadwallon ap Cadfan
Moliant Cadwallon ac Afan Ferddig
Credir fod y gerdd Moliant Cadwallon yn perthyn i gyfnod Cadwallon ei hun. Mae'n bosibl mai Afan Ferddig a'i cyfansoddodd, er nad oes modd profi hynny. Yn ôl y gerdd, ymestynnai awdurdod Cadwallon o Fôn i Fynwy (Porth Sgiwed), a chyfeirir ato yn ymosod ar diriogaeth Elfed.
Ceir cyfeiriad at Afan Ferddig mewn un o'r Trioedd: "Afan Ferddig bardd Cadwallon mab Cadfan," sy'n awgrymu mai ef oedd bardd llys Cadwallon.
Patricia A. Harding
Mae Patricia A. Harding (ganwyd 1951) yn fotanegydd nodedig a aned yn Unol Daleithiau America.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .