cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Wells-in-the-Field
Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Wells-in-the-Field. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Laverstoke yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Basingstoke a Deane.
Ymerawdwr yr Isfyd
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Hwang Jang-lee yw Ymerawdwr yr Isfyd a gyhoeddwyd yn 1994. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1994. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Forrest Gump ffilm glasoed gan Robert Zemeckis. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hwang Jang-lee ar 21 Rhagfyr 1944 yn Aomori. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1974 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hwang Jang-lee nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Afon Ddu, Dolbenmaen
Mae Afon Ddu yn afon sy'n llifo yng nghymuned Dolbenmaen, Gwynedd ac sy'n un o lednentydd Afon Henwy (Afon Cwmystradllyn) sydd yn ei thro yn un o lednentydd Afon Dwyfor. Llyn Du yw tarddle'r afon, mewn corsdir brwynog tua hanner ffordd rhwng Llyn Cwmystradllyn a pentref Tremadog. Mae'n llifo i Afon Henwy ger hen blasdy Clenennau. Ei hyd yw tua 2 filltir.
Mae Afon Ddu wedi'i dynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SSSI) ers 11 Mawrth 2011 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 7.38 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Hectic Knife
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Greg DeLiso ar 25 Hydref 1986 yn Detroit. Derbyniodd ei addysg yn Academi Ffilm Efrog Newydd.
Afon Ddu, Dolbenmaen
Natur
Mae gan Afon Ddu un nodwedd arbennig iawn, sef, poblogaeth o fisglod perlog (Margaritifera margaritifera) - un o'r ychydig boblogaethau yng Nghymru sy'n dal i atgenhedlu.
Hectic Knife
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Greg DeLiso nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Afon Ddu, Dolbenmaen
Hynafiaethau
Ceir sawl heneb yn ardal yr afon. Gerllaw ei chymer yn Afon Henwy mae'n llifo rhwng dau blasdy hynafol (ffermydd heddiw), sef Clenennau a'r Gesail Gyfarch.
Free, White and 21
Ffilm ddrama am lys barn a'r gyfraith gan y cyfarwyddwr Larry Buchanan yw Free, White and 21 a gyhoeddwyd yn 1963. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Texas. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Joey Johnson.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Frederick O'Neal. Mae'r ffilm Free, White and 21 yn 104 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1963. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd From Russia with Love sef yr ail ffilm yn y gyfres James Bond. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Larry Buchanan sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Larry Buchanan ar 31 Ionawr 1923 yn Texas a bu farw yn Tucson, Arizona ar 24 Awst 2015.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Larry Buchanan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Zachariayude Garbhinikal
Ffilm Malaialeg o India yw Zachariayude Garbhinikal gan y cyfarwyddwr ffilm Aneesh Anwar. Fe'i cynhyrchwyd yn India.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 120 o ffilmiau Malaialeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Aneesh Anwar nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
On Ze Boulevard
Ffilm gomedi heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Harry F. Millarde yw On Ze Boulevard a gyhoeddwyd yn 1927. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Joseph Farnham.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dorothy Sebastian, Renée Adorée, Lew Cody a Roy D'Arcy. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1927. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Metropolis ffilm ffuglen wyddonol o’r Almaen gan Fritz Lang. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. William H. Daniels oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan George Hively sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry F Millarde ar 12 Tachwedd 1885 yn Cincinnati a bu farw yn Ninas Efrog Newydd ar 23 Ebrill 1951.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry F. Millarde nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
La Salada
Ffilm ddrama a drama-gomedi yw La Salada a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mimí Ardú, Chang Sung Kim, Ignacio Huang, Nicolás Mateo a Paloma Contreras.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
This Was a Woman
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Tim Whelan yw This Was a Woman a gyhoeddwyd yn 1948. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Joan Morgan a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Mischa Spoliansky.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Sonia Dresdel. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1948. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Treasure of the Sierra Madre sy’n ffilm antur (cowboi i ryw raddau), gan John Huston. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Edward B. Jarvis sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tim Whelan ar 2 Tachwedd 1893 yn Cannelton, Indiana a bu farw yn Beverly Hills ar 8 Chwefror 1961.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tim Whelan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Asiant Dwbl
Ffilm ddrama a ffilm am ysbïwyr gan y cyfarwyddwr Hyeon-jeong Kim yw Asiant Dwbl a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Lleolwyd y stori yn De Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Han Suk-kyu a Ko So-young.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hyeon-jeong Kim nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Traces of Red
Ffilm gyffro erotig gan y cyfarwyddwr Andy Wolk yw Traces of Red a gyhoeddwyd yn 1992. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Florida. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Jim Piddock a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Graeme Revell. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jim Belushi, Tony Goldwyn, Lorraine Bracco, Faye Grant, William Russ, Joe Lisi a Jim Piddock. Mae'r ffilm Traces of Red yn 100 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1992. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Reservoir Dogs sef ffilm noir am ladrad gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Tim Suhrstedt oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Trudy Ship sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andy Wolk ar 1 Ionawr 1901. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1987 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andy Wolk nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Anaciaeschna donaldi
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Anaciaeschna donaldi (Saesneg: Donald's hawker). Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd. Mae i'w ganfod yn India, Sri Lanca a Nepal.
The Taxi Dancer
Ffilm gomedi heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Harry F. Millarde yw The Taxi Dancer a gyhoeddwyd yn 1927. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lou Costello, Joan Crawford, Claire McDowell, Owen Moore, Gertrude Astor, Bert Roach, Marc McDermott, Rockliffe Fellowes a William Orlamond. Mae'r ffilm The Taxi Dancer yn 64 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1927. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Metropolis ffilm ffuglen wyddonol o’r Almaen gan Fritz Lang. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Ira H. Morgan oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan George Hively sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry F Millarde ar 12 Tachwedd 1885 yn Cincinnati a bu farw yn Ninas Efrog Newydd ar 23 Ebrill 1951.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry F. Millarde nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Carneddau crynion Bancbryn
Carnedd gron sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carneddau crynion Bancbryn, yng nghymuned Cwmaman, Sir Gaerfyrddin, Sir Gaerfyrddin;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol o garnedd.
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CM335.
Eaton Ford
Ardal faestrefol St Neots yn Swydd Gaergrawnt, Dwyrain Lloegr, ydy Eaton Ford. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil St Neots yn ardal an-fetropolitan Huntingdonshire.
Li Heng
Mae Li Heng (ganwyd:  1929) yn fotanegydd nodedig a aned yn Gweriniaeth Pobl Tsieina.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
West End, Hampshire
Pentref a phlwyf sifil yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy West End. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Eastleigh.
CYTH2
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn CYTH2 yw CYTH2 a elwir hefyd yn Cytohesin-2 a Cytohesin 2 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 19, band 19q13.33.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn CYTH2.
Trosedd casineb
Troseddau casineb yw pan fo troseddwr yn targedu person am ei fod e neu hi'n perthyn i grŵp gymdeithasol benodol, grŵpiau a ddiffinir fel arfer gan hîl, crefydd, rhywioldeb, anabledd, ethnigrwydd, cenedl, oed, rhyw, hunaniaeth rywiol neu eu hymrwymiad i blaid wleidyddol benodol.
West Green, Hampshire
Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy West Green. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Hartley Wintney yn ardal an-fetropolitan Hart.
Eaton Socon
Pentref yn Swydd Gaergrawnt, Dwyrain Lloegr, ydy Eaton Socon.
Dernier Étage, Gauche, Gauche
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Angelo Cianci yw Dernier Étage, Gauche, Gauche a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd gan Peter Kassovitz yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Virginie Caillet
Arlunydd benywaidd o Ffrainc yw Virginie Caillet (1979).
Fe'i ganed ym Mharis a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Ffrainc.
Dernier Étage, Gauche, Gauche
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. Laurent Brunet oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Virginie Caillet
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Dernier Étage, Gauche, Gauche
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Angelo Cianci ar 1 Ionawr 1953.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Angelo Cianci nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Linchmere
Pentref a phlwyf sifil yng Ngorllewin Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy Linchmere neu Lynchmere. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Chichester.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,691. Yn ogystal â phentref Linchmere ei hun, mae'r plwyf sifil yn cynnwys yr aneddiadau Hammer a Camelsdale.
Anaciaeschna isosceles
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Anaciaeschna isosceles. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Carnedd gron Banc Crucorford
Carnedd gron sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron Banc Crucorford, yng nghymuned Cwmaman, Sir Gaerfyrddin, Sir Gaerfyrddin;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol o garnedd.
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CM326.
Afon Eden - Cors Goch Trawsfynydd
Mae Afon Eden - Cors Goch Trawsfynydd yn ardal yn ne Gwynedd sy'n cynnwys rhan o Afon Eden a chors tua milltir i'r de o Lyn Trawsfynydd ac sydd wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 3 Awst 1995 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 367.73 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
O fewn y safle hwn ceir y boblogaeth hyfyw olaf yng Nghymru o fisglod perlog. Mae’r oedolion yn claddu’u hunain yn rhannol yn y gwaddodion ac yn hidlo’r dŵr am fwyd. Gallant fyw am gan mlynedd neu ragor. Mae larfa’r rhywogaeth hon yn byw fel parasitiaid ar dagellau eogiaid a brithyll, ac yn gwbwl ddibynnol arnynt. Gwelir ar y safle hefyd llyriad-y-dŵr arnofiol, sef planhigyn dŵr prin iawn a'r dyfrgi.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Ieuan
Enw dyn Cymraeg ydy Ieuan. Gallai gyfeirio at un o sawl person:
By Right of Birth
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Harry Gant yw By Right of Birth a gyhoeddwyd yn 1921. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan John Spikes.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1921. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Kid sef ffilm gomedi a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry Gant nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Injan
bawd|280px|[[Peiriant tanio mewnol V6 o gar Mercedes.]] [[Delwedd:4StrokeEngine Ortho 3D Small.gif|bawd|Animeiddiad o'r injan 4-stroc:
1. Mewnsugnad (tanwydd i fewn)
2. Cywasgiad
3. Tanio (llosgir y tanwydd)
4. Allyrru (exhaust)]]
Benton City, Washington
Dinas yn, yn nhalaith Washington, yw .
Injan
Peiriant ydy injan a gynlluniwyd er mwyn trawsnewid un math o ynni yn ynni mecanyddol, symudol. Mae'r injan, fel arfer, yn llosgi tanwydd er mwyn creu gwres, sydd yn ei dro'n creu grym symudol. Mae'r motor trydan yn fath o injan yn yr ystyr ei fod yn trawsnewid ynni trydanol yn symudiad mecanyddol. Gellir dweud, felly, fod y tegan a weindir ei sbring yn fath o injan, gan fod un math o ynni'n cael ei drawsnewid yn fath arall. Felly hefyd, mewn bioleg, gellir dweud mai injan ar ryw ystyr ydyw'r miosin yn y cyhyrau sy'n defnyddio ynni cemegol i greu egni, ac yna symudiad.
Benton City, Washington
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Benton City, gan gynnwys:
Injan
Yn y Gymraeg, fodd bynnag, mae'r gair 'injan' fel arfer yn cyfeirio at fath arbennig o beiriant sy'n defnyddio tanwydd i greu symudiad e.e. injan car, injan stêm, injan ddyrnu neu injan wnïo. Cofnodwyd y gair am y tro cyntaf yn 1757 fel bathiad amrwd o'r Saesneg gan rai o deulu Morysiaid Môn: engine ddŵr ag engine wynt ac yna gan Wiliam Williams, Pantycelyn yn 1762-79 (P 321): Hwy a oddefasant y Rhufeiniaid i osod i fynu eu hengins ar ddydd Sabbath. Ar y llaw arall, gair modern iawn ydy motor neu 'fodur' na fathwyd tan 1909. Gellir dweud fod 'injan' a 'motor' yn ddau 'beiriant'. Mae'r gair 'injan' yn tarddu o'r Lladin ingenium.
Y Chwyldro Diwydiannol
Injan stêm James Watt oedd un o'r peiriannau cyntaf i ddefnyddio stêm (neu "ager|") ychydig uwch na gwasgedd atmosfferig i yrru piston, mewn gwactod rhanol. Datblygodd Watt yr injan rhwng 1763 AC 1775 a defnyddiwyd ei gynllun gan lawer o ddyfeiswyr ar ei ôl. Fe'i defnyddiwyd gan ffatrioedd ac yna ar reilffyrdd. Dyma fan cychwyn yr injan.
Ychydig wedyn, yn 1807, yn Ffrainc datblygwyd y peiriant tanio mewnol gan ddyn o'r enw 'de Rivaz' ac erbyn 1853-57 dyfeisiwyd a chofrestrwyd breinlen (neu 'batent') gan Eugenio Barsanti a Felice Matteucci yr injan 4-cylch.
Ceir
Karl Benz a greodd y car masnachol llwyddiannus cyntaf, a daeth creu injan ysgafn, cyflym yn dipyn o her! Defnyddiwyd injans 4-stroc Otto ar gyfer injans petrol ceir gan fwyaf ac injans disl, hynod o ddarbodus o ran milltiroedd-y-galwyn, ar gyfer faniau, bysiau a loriau.
Yn 1896 cofrestrodd Karl Benz freinlen ar ei gynllun o injan gyda'r pistonau wedi'u gosod yn llorwedd. Dyma'r math a oedd yn gyrru'r Volkswagen Beetle tan yn ddiweddar - a rhai ceir Porsche, Subaru ac awyrennau.
Ms S o Moscow
Ffilm ddrama a ffilm ramantus yw Ms S o Moscow a gyhoeddwyd yn 1993. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1993. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Jurassic Park a gyfarwyddwyd gan Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Brych-breblyn adeinwinau
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Brych-breblyn adeinwinau (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: brych-breblynnod adeinwinau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Illadopsis rufescens; yr enw Saesneg arno yw Rufous-winged thrush babbler. Mae'n perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: Timaliidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Teulu
Mae'r brych-breblyn adeinwinau yn perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: Timaliidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Marcus Antonius Primus
Milwr a gwleidydd Rhufeinig oedd Marcus Antonius Primus (30 – wedi 81). Bu ganddo ran allweddol yn nigwyddiadau Blwyddyn y Pedwar Ymerawdwr yn 69.
Ganed ef yn Tolosa, a daeth yn aelod o Senedd Rhufain yn ystod teyrnasiad Nero, ond taflwyd ef o'r senedd a'i alltudio o Rufain yn 61. Dan yr ymerawdwr Galba, daeth yn aelod o'r senedd eto, a phenodwyd ef yn legad Legio VII Galbiana yn Pannonia.
Wedi marwolaeth Otho, perswadiodd ei leng a llengoedd eraill Pannonia i gefnodi Vespasian, oedd yn hawlio'r orsedd. Aeth a byddin i'r Eidal, lle gorchfygodd fyddin yr ymerawdwr Vitellius yn Ail frwydr Bedriacum ar 24 - 25 Hydref. Aeth ymlaen i feddiannu dinas Rhufain.
Am gyfnod, hyd nes i fyddin arall Vespasian dan Gaius Licinius Mucianus gyrraedd, ef oedd yn rheoli Rhufain, a phenododd y senedd ef yn Gonswl.
Carneddau crynion Henrhyd
Carnedd gron sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carneddau crynion Henrhyd, yng nghymuned Cwmaman, Sir Gaerfyrddin, Sir Gaerfyrddin;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol o garnedd.
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CM178.
William Vaughan (AS)
Gwleidydd Cymreig a noddwr llenyddiaeth oedd William Vaughan, (1707 – 12 Ebrill 1775 ) o ystad Corsygedol, ym mhlwyf Llanddwywe (Llanddwywe-is-y-graig), ger Dyffryn Ardudwy, Meirionnydd.
Cefndir
Roedd yn fab i Richard Vaughan a Margaret, merch ac etifeddes Syr Evan Lloyd, 2ail farwnig Bodidris yn Iâl a brawd i  Evan Lloyd Vaughan.
Gyrfa
Addysgwyd ef yng Nghaer a Llundain ac yng Ngholeg Sant Ioan, Caergrawnt. Argraffwyd apêl Gymraeg Vaughan at etholwyr Meirionnydd yn etholiad 1747 gan Edward Breese yn ei gyfrol Kalendars of Gwynedd. Roedd yn Aelod Seneddol Meirionnydd o 1734 hyd 1768 ac Arglwydd Raglaw Sir Feirionnydd, a Phenllywydd cyntaf Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion. Priododd Catheirne Nanney, merch Hugh Nanney, a etifeddodd ystad Nannau ar farwolaeth ei thad.
Roedd William yn gyfaill i'r bardd a hynafiaethydd Lewis Morris ac yn noddi rhai o fentrau llenyddol a hynafiaethol y Morysiaid. Credir fod un o ganeuon mwyaf ysmala a masweddol Lewis, 'Cywydd i Haerwen o Gaerludd', yn seiliedig ar butain enwog yn Llundain a oedd yn adnabyddus i Lewis a William fel ei gilydd. Tynnu coes ei gyfaill oedd Lewis: roedd y bonheddwr parchus yn un o ferchetwyr enwocaf ei ddydd! Cyhoeddwyd y gerdd yn y gyfrol Diddanwch Teuluaidd (1763).
Desperation Boulevard
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Greg Glienna yw Desperation Boulevard a gyhoeddwyd yn 1998. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Greg Glienna.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1998. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Saving Private Ryan sef ffilm ryfel gan Steven Spielberg a enillod 5 Oscar. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Greg Glienna nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
CYTH1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn CYTH1 yw CYTH1 a elwir hefyd yn Cytohesin 1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 17, band 17q25.3.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn CYTH1.
Hasta Siempre Carlos Gardel
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Ángel Acciaresi yw Hasta Siempre Carlos Gardel a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Tito Lusiardo a Palito Ortega.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Exorcist sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ángel Acciaresi ar 1 Ionawr 1908 yn Buenos Aires.
My All-American
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Angelo Pizzo yw My All-American a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan John Paesano. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Dan Zimmerman sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Angelo Pizzo ar 1 Ionawr 1950 yn Chicago. Derbyniodd ei addysg yn Franklin College.
Muro: Nalet Olsun İçimdeki İnsan Sevgisine
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Zübeyr Şaşmaz yw Muro: Nalet Olsun İçimdeki İnsan Sevgisine a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Nhwrci. Lleolwyd y stori yn Twrci a Istanbul. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tyrceg a hynny gan Raci Şaşmaz.
Anaciaeschna jaspidea
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Anaciaeschna jaspidea. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Muro: Nalet Olsun İçimdeki İnsan Sevgisine
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Zübeyr Şaşmaz ar 24 Ionawr 1982 yn Elazığ.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Zübeyr Şaşmaz nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Thalai Ezhuthu
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tymor Sarah
Ffilm erotig yw Tymor Sarah a gyhoeddwyd yn 1993. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1993. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Jurassic Park a gyfarwyddwyd gan Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
On The Isle of Samoa
Ffilm antur gan y cyfarwyddwr William Berke yw On The Isle of Samoa a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Oceania'r ynysoedd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All About Eve sy’n ffilm gomedi Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. William Bradford oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Aaron Stell sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Berke ar 3 Hydref 1903 ym Milwaukee a bu farw yn Los Angeles ar 9 Chwefror 2009. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1922 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Berke nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
María Elena Sánchez-Rodríguez
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Unwaith ar Dro yn Seoul
Ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr Hyeong-jun Bae yw Unwaith ar Dro yn Seoul a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Lee Byung-hoon. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Lee Wan. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Park Kwang-il sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hyeong-jun Bae ar 1 Ionawr 1967 yn Ne Corea. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 35 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Pleasure Crazed
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwyr Karl Friedrich Klein a Donald Gallaher yw Pleasure Crazed a gyhoeddwyd yn 1929. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Douglas Z. Doty.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Karl Friedrich Klein ar 28 Ionawr 1898 yn Namedy. Mae ganddo o leiaf 5 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Afon Rheidol ger Capel Bangor
Mae Afon Rheidol ger Capel Bangor, gogledd Ceredigion, wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 07 Awst 1996 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 82.67 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle’n un o statws arbennig ar sail daeareg yn ogystal â bod ynddo fywyd gwyllt o bwys ac o dan fygythiad. Er enghraifft efallai i’r statws gael ei ddynodi oherwydd fod ynddo strata’n cynnwys ffosiliau hynod o greaduriaid asgwrn cefn neu ffosiliau o bryfaid neu blanhigion yn ogystal â’r stratigraffeg ei hun (h.y. haenau o greigiau o bwys cenedlaethol).
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Edworth
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Bedford, Dwyrain Lloegr, ydy Edworth. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Canol Swydd Bedford.
Eggington
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Bedford, Dwyrain Lloegr, ydy Eggington. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Canol Swydd Bedford.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 287.
Coleg Sant Ioan, Caergrawnt
Un o golegau cyfansoddol Prifysgol Caergrawnt yw Coleg Sant Ioan (Saesneg: St John's College). Yr enw swyddogol yw: "The Master, Fellows and Scholars of the College of St John the Evangelist in the University of Cambridge"
Sefydlwyd y coleg gan Margaret Beaufort ar 9 Ebrill 1511. Mae'r coleg yn elusen corfforaethol. Nod y coleg, yn ôl ei siarter, yw hyrwyddo addysg, crefydd, addysgu ac ymchwil.
Gwesty'r Hilton, Caerdydd
Hanes
Adeiladwyd yr adeilad yn wreiddiol yn 1947 fel pencadlys rhanbarthol Cwmni Yswiriant Prudential, gyda seilwaith o ffrâm dur wedi ei wynebu gyda charreg Portland. Ar ôl i'r cwmni symud i swyddfa newydd yn 1994, fe roddwyd yr adeilad ar werth, ac fe brynwyd y les gan Westai'r Hilton yn 1997. Fe adnewyddwyd yr adeilad gan benseiri Powell Dobson, gan gadw rhan helaeth o wyneb cerrig gwreiddiol a chodi estyniad dau lawr er mwyn darparu 197 o stafelloedd gwely i gyd ynghyd â Llety'r Arlywydd a'r Lolfa Uwchraddol. Mae yna atriwm gyda tho gwydr sy'n ganolbwynt o'r tu allan a'r tu fewn, yn rhoi mynediad i ystafell ddawnsio oedd y mwyaf yn y ddinas, ar y pryd. Agorwyd y gwesty newydd yn 1999.
Presennol
Fe'i disgrifiwyd y gwesty pedwar seren gan un adolygydd fel y "gwesty mwyaf glitzy yng Nghaerdydd", er agorwyd Gwesty a Sba Dewi Sant yn 2000, yr unig westy pum seren yng Nghymru. Mae'r gwesty yn cynnwys y bwyty Razzi a gan ei fod mor agos i Stadiwm y Mileniwm, mae wedi bod yn llety i rai o'r timau sydd wedi chwarae yno, gan gynnwys tîm rygbi Seland Newydd yn 2007.
Brych-breblyn bronwelw
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Brych-breblyn bronwelw (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: brych-breblynnod bronwelw) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Illadopsis rufipennis; yr enw Saesneg arno yw Pale-breasted thrush babbler. Mae'n perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: Timaliidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn I. rufipennis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r brych-breblyn bronwelw yn perthyn i deulu'r Preblynnod (Lladin: Timaliidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Gonks Go Beat
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Pamela Brown, Kenneth Connor a Frank Thornton.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Sound of Music sef ffilm fiwsical rhamantus a leolir yn Awstria yn ystod yr Ail Ryfel Byd, gan Robert Wise. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Hartford-Davis ar 23 Gorffenaf 1923 a bu farw yn Beverly Hills ar 28 Mawrth 2001.
Corsygedol
Plasdy hynafol sy'n ffermdy heddiw, ym mhlwyf Llanddwywe (Llanddwywe-is-y-graig), ger Dyffryn Ardudwy, Meirionnydd, yw Corsygedol. Mae ganddo le pwysig yn hanes llenyddiaeth Gymraeg fel aelwyd i deulu o noddwyr beirdd a chartref i gasgliad o lawysgrifau Cymraeg, yn cynnwys Llyfr Gwyn Corsygedol.
Cyrchai beirdd Gwynedd y plasdy i fwynhau nawdd Fychaniaid Corsygedol am yn agos i dair canrif a hanner. Mae'r cerddi cynharaf yn dyddio i ddiwedd y 15g, ond credir y bu'n blasdy pwysig ymhell cyn hynny hefyd. Dechreuwyd adeiladu'r plasdy presennol gan Rhisiart Fychan yn 1576, ac ychwanegwyd iddo gan ei fab Gruffudd Fychan. Yn 1630 ychwanegwyd y porth mawr gan William Fychan, mab Gruffudd.
Canodd y bardd Gruffudd Philip i Gorsygedol ddechrau'r 17g:
Gwybedog-delor sbectolog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Gwybedog-delor sbectolog (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: gwybedog-delorion sbectolog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Seicercus affinis; yr enw Saesneg arno yw Allied flycatcher warbler. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. affinis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r gwybedog-delor sbectolog yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Oda Jaune
Arlunydd benywaidd o Bwlgaria yw Oda Jaune (13 Tachwedd 1979).
Fe'i ganed yn Sofia a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd ym Mwlgaria.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
TRIP10
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn TRIP10.
Elstow
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Bedford, Dwyrain Lloegr, ydy Elstow.
1 Awst
1 Awst yw'r trydydd dydd ar ddeg wedi'r dau gant (213eg) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (214eg mewn blynyddoedd naid). Erys 152 dydd yn weddill yn y flwyddyn.
Afon Gwyrfai a Llyn Cwellyn
Mae Afon Gwyrfai a Llyn Cwellyn, Arfon, Gwynedd, wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 1 Ionawr 1979 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 325.67 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
1 Awst
Genedigaethau
bawd|140px|dde|[[Jean-Baptiste de Lamarck]] bawd|140px|dde|[[Maria Mitchell]] bawd|140px|dde|[[Sam Mendes]]
Afon Gwyrfai a Llyn Cwellyn
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
1 Awst
Gwyliau a chadwraethau
bawd|140px|dde|Diwrnod genedlaethol [[y Swistir]]
Mynwent carneddau Bancbryn
Carnedd gron sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Mynwent carneddau Bancbryn, yng nghymuned Cwmaman, Sir Gaerfyrddin, Sir Gaerfyrddin;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol o garnedd.
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CM333.
Greenville, De Carolina
Dinas yn, yn nhalaith De Carolina, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Greenville, gan gynnwys:
Gwobr Turner
bawd|dde|250px|[[Tate Britain: lleoliad cyflwyno Gwobr Turner]] Gwobr a enwir ar ôl y peintiwr J. M. W. Turner yw Gwobr Turner, caiff ei wobrwyo yn flynyddol i arlunydd gweledol Prydeinig sydd o dan 50 oed. Trefnir y gwobrwyo gan amgueddfa'r Tate a chaiff ei gynnal yn Tate Britain. Ers ei sefydliad ym 1984, mae wedi dod yn un o wobrau celf a gaiff ei hysbysebu fwyaf ym Mhrydain. Er ei fod yn cynrychioli pob cyfrwng, ac mae peintwyr wedi ennill y wobr yn y gorffennol, caiff ei chysylltu'n gyffredinol â chelf cysyniadol.
Rhoddwyd gwobrau ariannol o tua £40,000 ers 2004, gyda £25,000 o hynny ar gyfer yr enillydd, ond bu amrywiaeth gyda newid y noddwyr dros y blynyddoedd, a fu'n cynnwys Channel 4 a Gordon's Gin. Cyflwynir y wobr gan rywun enwog o nod, Yoko Ono gyflwynodd y wobr yn 2006.
Caiff rhestr fer o enwebiadau ei chyhoeddi tua chwe mis cyn cyflwyniad y wobr ym mis Tachwedd neu Ragfyr pob blwyddyn, ond ni wnaethpwyd y rhestrau byrion yn gyhoeddus ym 1988 na 1990; ac ym 1989, cyhoeddwyd hefyd rhestr o saith arlunydd â "chymeradwyaeth". Bu ymryson ynglŷn â'r wobr gyntaf a roddwyd i Malcolm Morley, gan fod rhai barnwyr yn "cwestiynu ei berthnasedd" â chelf ym Mhrydain gen y bu'n byw a gweithio yn yr Unol Daleithiau am ugain mlynedd pan dderbyniodd y wobr.
Mae'r wobr yn un ddadleuol, yn bennaf oherwydd y gelf sy'n cael ei harddangos, megis siarc mewn formaldehyde gan Damien Hirst, a gwely anniben gan Tracey Emin. Mae ymryson hefyd wedi bod am resymau eraill, megis gweinidog diwylliant (Kim Howells) yn barnu'r gelf yn hallt gan ei disgrifio fel "malu cachu cysyniadol" gan dderbyn cefnogaeth y Tywysog Siarl a ddywedodd fod y "wobr wedi llygru sefydliad y celfeddydau ers cryn amser", a gwestai anrhydeddus (Madonna) yn rhegi, un o'r dyfarnwyr (Lynn Barber) yn ysgrifennu yn y wasg, ac araith gan Syr Nicholas Serota (ynglŷn â phrynu gwaith ymddiriedolwr).
West Liss
Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy West Liss. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Liss yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Hampshire.
The Realization of a Negro's Ambition
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Harry Gant yw The Realization of a Negro's Ambition a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Intolerance sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Grayson Perry
Arlunydd Seisnig yw Grayson Perry (ganwyd 24 Mawrth 1960) sydd yn fwyaf adnabyddus am ei waith seramig a'i croes-wisgo. Mae'n gweithio gyda nifer o gyfryngau. Mae gan fasys Perry ffurfiau clasurol sydd wedi eu haddurno gyda lliwiau llachar, yn darlunio testunau sydd yn cyferbynnu â'u golwg atyniadol, h.y., camdriniaeth plant a sado-masochistiaeth. Mae elfen hunanfywgrafiadol gref yn ei waith, mae delweddau o Perry fel "Claire", ei alter-ego benywaidd, yn ymddangos yn aml. Enillodd y Wobr Turner yn 2003 am ei waith serameg, derbyniodd y wobr wedi ei wisgo fel Claire.
Bywyd
Ganwyd Grayson Perry yn Chelmsford ar 24 Mawrth 1960. Gadawodd ei dad y teulu ohwerydd godineb ei fam pan oedd yn saith oed. Mae Perry'n disgrifio ymadawiad ei dad fel y digwyddiad sydd wedi cael y dylanwad mwyaf arno yn ei fywyd. Yn ddiweddarach, bu'n byw ym Micknacre, Essex, gyda'i fam a'i lysdad, mynychodd ei chwaer fach a'i ddau lysfrawd ysgol yr eglwys yn Lloegr Woodham Ferrers.
Yn ystod ei blentyndod, cymerodd Perry ddiddordeb mewn darlunio ac adeiladu awyrennau model, mae'r ddau ddiddordeb yn parhau i fod yn thêmau yn ei waith. Er mwyn dianc sefyllfa deuluodd anodd a thrais ei lysdad, enciliodd iw lofft neu i sied ei dad lle bu'n colli ei hun mewn bywyd ffantasi, weithiau yn ymwneud â arth a ddaeth yn "ffigwr tadol surrogate”.
Addysgwyd yn King Edward VI Grammar School. Roedd gan Perry ddiddordeb yng ngweithgareddau traddodiadol bechgyn megis awyrennau model, beiciau modur a merched. Roedd yn aelod o Combined Cadet Corps yr ysgol ac roedd eisiau hyfforddi i fod yn swyddog yn y fyddin. Bu hefyd yn ymwneud â sîn pync Chelmsford yn ystod yr 1970au hwyr.
Ar yr un adeg roedd yn cael ffantasiau ac awydd rhywiol anghonfensiynol. Mae'n disgrifio ei brofiad rhywiol cyntaf pan fu iddo glymu ei hun i fyny yn ei byjamas pan oedd yn saith oed. Bu'n mwynhau gwisgo dillad merched o oedran cynar a sylweddolodd ei fod yn transvestite pan oedd yn ei arddegau. Symudodd i mewn gyda teulu ei dad yn Chelmsford pan oedd yn 15 oed, a dechreuodd fynd allan wedi ei wisgo fel merch. Pan ddarganfuwyd ef gan ei dad dywedodd y buasai'n stopio, ond dywedodd ei lysfam wrth bawb am hyn cyn ei daflu o'r tŷ ychydig fisoedd yn ddiweddarach. Dychwelodd i fyw at ei fam a'i lysdad yng Ngreat Bardfield.
Penderfynnodd beidio ymuno â'r fyddin, ac yn dilyn annogaeth ei athro celf, penderfynnodd astudio celf. Dilynodd gwrs sylfaen celf yng Ngholeg Addysg Bellach Braintree o 1978 hyd 1979. Astudiodd Baglor y Celfeddydau mewn celfyddyd gain yn Portsmouth Polytechnic, gan raddio ym 1982. Roedd ganddo ddiddordeb mewn ffilm a arddangosodd ei ddarn cyntaf o grochenwaith yn sioe "New Contemporaries" yr Institute of Contemporary Arts ym 1980. Yn y misoedd wedi iddo raddio, ymunodd â'r grŵp "Neo-Naturists", a sefydlwyd gan Christine Binnie er mwyn adfywio "gwir ysgryd y chwedegau – sy'n ymwneud â byw eich bywyd yn fwy neu lai'n noeth gan ddangos hyn ar adegau mewn perfformiadau â phaent corff yn brif thema”. Cynhaliwyd digwyddiadau mewn orielau a mannau eraill.
Pan aeth i Portsmouth ym 1979, dywedodd ei lysdad wrtho beidio a dychwelyd adref. Cyfarfu â'i wraig Philippa (née Fairclough) ym 1986. Dieithrwyd Perry o'i fam ers 1990. Wedi graddio bu'n byw o'i law iw geg mewn sgwatiau, ar un adeg bu'n rhannu tŷ â'r hetiwr Stephen Jones a'r cerddor Boy George; a bu'r tri yn cystadlu i weld pwy allai wisgo'r dillad mwyaf gwarthus i Blitz, clwb nos New Romantic yn Covent Garden, Llundain.
Anaciaeschna kashimirensis
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Anaciaeschna kashimirensis. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
María Teresa Murillo
Mae María Teresa Murillo (ganwyd:  1929) yn fotanegydd nodedig a aned yn Colombia. Y sefydliad trydyddol lle y derbyniodd ei haddysg oedd: National University of Colombia.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
La sottile linea della verità
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Fidel Castro a Michel Altieri. Mae'r ffilm yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Golygwyd y ffilm gan Mauro Bonanni sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Angelo Rizzo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Carnedd gron Carn Fawr, Sir Gaerfyrddin
Carnedd gron sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd, oedd yn ei dilyn, ydy Carnedd gron Carn Fawr, yng nghymuned Cynwyl Gaeo, Sir Gaerfyrddin;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol o garnedd.
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CM169.
Grubstake
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Larry Buchanan yw Grubstake a gyhoeddwyd yn 1952. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Grubstake ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Jack Klugman. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1952. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Singin' in the Rain sy’n ffilm fiwsical gan y cyfarwyddwyr ffilm Stanley Donen a Gene Kelly. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Larry Buchanan ar 31 Ionawr 1923 yn Texas a bu farw yn Tucson, Arizona ar 24 Awst 2015.
West Meon
Pentref a phlwyf sifil yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy West Meon.
Tercer Mundo
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Ángel Acciaresi yw Tercer Mundo a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw José María Langlais, Pedro Aleandro, Jardel Filho, Élida Gay Palmer a Juan Carlos Palma.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Exorcist sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Américo Hoss oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ángel Acciaresi ar 1 Ionawr 1908 yn Buenos Aires.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ángel Acciaresi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Diwedd Taith Fer
Ffilm ddrama a ffilm ramantus yw Diwedd Taith Fer a gyhoeddwyd yn 1993. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Eversholt
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Bedford, Dwyrain Lloegr, ydy Eversholt.
Diwedd Taith Fer
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1993. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Jurassic Park a gyfarwyddwyd gan Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Mattawa, Washington
Dinas yn, yn nhalaith Washington, yw .
Diwedd Taith Fer
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mattawa, Washington
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Mattawa, gan gynnwys:
Eversholt
Roedd y rhan fwyaf o'r tir yn y pentref yn eiddo i Ddug Bedford. Roedd mwyafrif y trigolion yn gweithio ar ystâd Bedford.
Abbey Ryan
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America yw Abbey Ryan (1979).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Ynys-ddu
Pentref a chymuned ym mwrdeisdref sirol Caerffili, Cymru, yw Ynys-ddu, weithiau Ynysddu. Saif yn Nyffryn Sirhywi, gerllaw Cwmfelinfach, 4.3 milltir i'r gogledd o Rhisga a 4 milltir i'r de o dred Coed Duon.
Sefydlwyd yn bentref yn gynnar yn y 19g gan berchenog glofa lleol, John Hodder Moggridge, ar gyfer ei weithwyr. Roedd nifer yr etholwyr yn 2008 yn 2,905. Mae'r pentref yn fwyaf enwog fel man geni'r bardd William Thomas ("Islwyn") (1832 - 1878).