cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Picture Me: a Model's Diary
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Sara Ziff nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Michael Meacher
Gwleidydd ac academig Seisnig oedd Michael Hugh Meacher (4 Tachwedd 1939 – 20 Hydref 2015).
Cynrychiolodd y Blaid Lafur fel Aelod Seneddol dros Gorllewin Oldham ers 1970 ac yna o 1997 fel AS dros Gorllewin Oldham a Royton. Cyn hynny bu'n ddarlithydd mewn economeg ym mhrifysgolion Essex ac Efrog.
Roedd yn un o 36 AS a gynigiodd enw Jeremy Corbyn yn Arweinydd y Blaid Lafur yn 2015.
Kawasaki, Kanagawa
bawd|Ardal cyfagos i [[Gorsaf Kawasaki|Orsaf Kawasaki]]
Dinas yn Japan yw Kawasaki (Japaneg:川崎市 Kawasaki-shi) wedi ei lleoli yn nhalaith Kanagawa rhwng dinasoedd Tokyo a Yokohama. Kawasaki yw 9fed dinas mwyaf Japan o ran poblogaeth, ac fe ffurfiai ran sylweddol o Ardal Tokyo Fwyaf.
Diafoli
Cyfnod hyfforddi, yn debyg i brentisiaeth, ar gyfer adfocadau yw diafoli.
Arthur Walsh, 3ydd Barwn Ormathwaite
Roedd Arthur Henry John Walsh, 3ydd Barwn Ormathwaite GCVO (10 Ebrill 1859 –13 Mawrth 1937) yn wleidydd ac yn ŵr llys a wasanaethodd fel Aelod Seneddol Sir Faesyfed o 1885 i 1892.
Beinn Dronaig
Mae Beinn Dronaig yn gopa mynydd a geir ar y daith o Kyle of Lochalsh i Garve yn  Ucheldir yr Alban;. Ceir piler triongl yr OS ger y copa.
Anime
bawd|Anime cyfrifiadur Talfyriad Japaneg o'r gair Saesneg "animation" ydy anime (Japaneg: アニメ) ac mae'n cyfeirio'n benodol at animeiddiadau wedi'u cynhyrchu yn Japan.
Arthur Walsh, 3ydd Barwn Ormathwaite
Bywyd personol
Ganwyd Walsh yn Llundain ym 1859 yn fab hynaf yr 2il Farwn Ormathwaite a'i wraig, Katherine, merch y 7fed Dug Beaufort. Roedd teulu Walsh yn berchen ar ystâd Nantgwyllt, Rhaeadr Gwy. Cafodd ei addysg yng Ngholeg Eton.
Beinn Dronaig
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Corbett a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Arthur Walsh, 3ydd Barwn Ormathwaite
Bywyd personol
Ar 26 Gorffennaf, 1890 priododd a'r Ledi Clementine Pratt, unig ferch 3ydd Ardalydd Camden. Ni chawsant blant.
Anime
Mae'n deillio yn ôl i 1917, a daeth yn ffasiynol iawn yn Japan ers hynny. Yn yr 1980au daeth yn ffasiynol drwy'r byd. Mae'n cael ei ddarlledu ar deledu, fideo, DVD a hyd yn oed yn y theatr.
Beinn Dronaig
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Arthur Walsh, 3ydd Barwn Ormathwaite
Gyrfa filwrol
Ym 1876 cafodd ei gomisiynu'n Ail Is-gapten ym Milisia Cyffinwyr De Cymru, gan gael ei ddyrchafu'n Is-gapten yn ddiweddarach yn yr un flwyddyn. Ym 1878 trosglwyddodd i'r fyddin barhaol fel Ail Is-gapten yn y Life Guards. Ymadawodd a'r fyddin barhaol ym 1887 a daeth yn Ail Is-gapten yng Nghatrawd Iwmyn Dwyrain Swydd Caint gan wasanaethu hyd 1890.
Gyrfa wleidyddol
Safodd Walsh yn etholaeth Sir Faesyfed yn enw'r Blaid Geidwadol yn etholiad cyffredinol 1885 gan gipio'r sedd oddi wrth y Blaid Ryddfrydol. Fe fu ei daid John Benn Walsh, Barwn 1af Ormathwaite, a'i dad Arthur Walsh, 2il Farwn Ormathwaite yn ASau Ceidwadol yr etholaeth o'i flaen. Cadwodd y sedd yn etholiad cyffredinol 1886 cyn cael ei drech gan yr ymgeisydd Rhyddfrydol Francis Edwards ym 1892. Etifeddodd Walsh teitl ei dad yn 1920 gan gael ei ddyrchafu i Dŷ'r Arglwyddi lle fu'n aelod hyd ei farwolaeth ym 1937, gan nad oedd ganddo blant cafodd y teitl ei basio i'w frawd, George. Gwasanaethodd fe Arglwydd Raglaw Sir Faesyfed 1918-1921
Anime
Ceir dau fath: cartwnau wedi'u gwneud gyda llaw a rhai wedi'u cynhyrchu gan gyfrifiadur.
Un esiampl o anime yw'r rhaglen Siapaneg "Sailor Moon". Mae'n sôn am bum merch sy'n stopio'r 'Negaverse' drwg rhag cymryd drosodd Tokyo.
Mae'r gair "Anime" yn tarddu o'r dywediad Ffrangeg dessin animé.
Aderyn haul ysgwyddgoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Aderyn haul ysgwyddgoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar haul ysgwyddgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Necterinia johnstoni; yr enw Saesneg arno yw Red-tufted Malachite sunbird. Mae'n perthyn i deulu'r Adar haul (Lladin: Nectarinidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Anime
Mae'r diwydiant anime yn cynnwys dros 430 o stiwdios, llawer yn enwau mawr: Studio Ghibli, Gainax a Toei Animation. Dim ond ychydig o'r farchnad domestig sydd ganddyn nhw ond talp enfawr o'r diwydiant DVD. Mae anime wedi bod yn llwyddiant ysgubol yn y deng mlynedd diwaetha. Mae anime Japan wedi cael ei gopio gan nifer o wledydd eraill.
Diffiniad
Math o gelf ydy Anime, yn enwedig mewn animeiddiadau, ac mae'n cynnwys yr holl genres y sinema, ond mae o'n cael ei gam-alw yn genre ei hun. Yn Japan caiff y gair ei ddefnyddio am bob math o animeiddio drwy'r byd. Mae geiriaduron Saesneg yn diffinio anime fel "animeiddiad o Japan" neu "math o animeiddio a sefydlwyd yn Japan". bawd|chwith|Dojikko ('merch afrosgo'): un math o gymeriad o fewn anime.
Mathau
Mae llawer o anime wedi'i seilio ar fanga; dyma'r gwahanol fathau:
Hanes
bawd|Llygaid anime - symbol o'r genre. Cychwynodd anime ar ddechrau'r 20g, pan grëodd cyfarwyddwyr o Japan nifer o animeiddiadau, gyda nifer o wledydd eraill yn dilyn: Ffrainc, yr Almaen, Rwsia a'r Unol Daleithiau America. Y darn cyntaf i gael ei greu oedd yn 1917 – clip dau funud yn dangos samwrai yn ymarfer ei gleddyf ar ei darget. Enw rhai o'r arlunwyr cyntaf ydy: Shimokawa Oten, Jun'ichi Kouchi, a Seitarō Kitayama.
Aderyn haul ysgwyddgoch
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn N. johnstoni, sef enw'r rhywogaeth.
Meadowfield
Pentref yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Meadowfield. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Durham.
Aderyn haul ysgwyddgoch
Teulu
Mae'r aderyn haul ysgwyddgoch yn perthyn i deulu'r Adar haul (Lladin: Nectarinidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Astha
Ffilm erotig gan y cyfarwyddwr Basu Bhattacharya yw Astha a gyhoeddwyd yn 1997. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd आस्था (1997 फ़िल्म) ac fe'i cynhyrchwyd gan Basu Bhattacharya yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a hynny gan Basu Bhattacharya.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Om Puri, Rekha, Daisy Irani, Dinesh Thakur a Navin Nischol.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1997. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Titanic sef ffilm ramant Americanaidd'' gan y cyfarwyddwr James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Basu Bhattacharya ar 1 Ionawr 1934 yn Kolkata a bu farw ym Mumbai ar 27 Awst 1997. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Calcutta.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Basu Bhattacharya nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Châtillon-sous-Bagneux
250px|bawd|Y Folie Desmares, Châtillon
Cymuned yng ngogledd Ffrainc yw Châtillon-sous-Bagneux. Lleolir i'r de o ddinas Paris, ac mae'n ganolfan weinyddol (préfecture) département Hauts-de-Seine neu Châtillon.
Preifateiddio
Y gwrthwyneb i wladoli, sef tynnu diwydiannau a mentrau cyhoeddus o afael y llywodraeth a'u cynnig ar y farchnad neu drwy gytundeb i gwmnïau preifat yw preifateiddio. Mae'n bolisi a gysylltir â llywodraethau asgell dde sy'n arddel athrawiaeth laissez-faire.
Châtillon-sous-Bagneux
Treuliodd y bardd telynegol Walter de Châtillon gyfnod yn y dref fel athro yn y 12g.
Preifateiddio
Yn y DU, cysylltir y gair â chyfnod llywodraeth Margaret Thatcher yn y 1980au. Dan ei llywodraeth Geidwadol asgell dde cafodd y llu o wasanaethau cyhoeddus a diwydiannau a wladolwyd gan lywodraethau Llafur cyn hynny, gan gynnwys y rheilffyrdd (gweler British Rail), dŵr, trydan, nwy, olew, glo a dur, eu torri i fyny a'u gwerthu. Roedd y polisïau hyn yn amhoblogaidd gan yr undebau llafur, yn enwedig Undeb y Glowyr dan arweinyddiaeth Arthur Scargill, a wrthwynebai'n ffyrnig cynlluniau Thatcher i breifateiddio Glo Prydain; roedd hyn yn elfen ganolog yn yr anghydfod a arweiniodd at Streic Fawr y Glowyr.
Yn fwy diweddar mae sawl llywodraeth wedi gweithredu polisi preifateiddio, er nad ydynt bob tro wedi mynd mor bell â'r cyn-lywodraeth Dorïaidd yng ngwledydd Prydain, e.e. yn Rwsia ar ôl cwymp yr Undeb Sofietaidd ac yn Sbaen.
Rhestr llenorion plant Cymraeg
Dyma restr o lenorion plant Cymraeg sy'n cynnwys awduron llyfrau plant Cymraeg i bob oedran. Mae rhai o'r llenorion hyn yn adnabyddus fel awduron llyfrau neu gerddi ar gyfer oedolion yn bennaf ond wedi gwneud cyfraniadau pwysig i lenyddiaeth plant yn ogystal.
Froning: The Fittest Man in History
Ffilm ddogfen am berson nodedig gan y cyfarwyddwr Heber Cannon yw Froning: The Fittest Man in History a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Heber Cannon. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Rich Froning Jr..
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Heber Cannon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tomasz Frankowski
Pêl-droediwr o Gwlad Pwyl yw Tomasz Frankowski (ganed 16 Awst 1974). Cafodd ei eni yn Białystok a chwaraeodd 22 gwaith dros ei wlad.
Pan Ddaw'r Dydd...?
Disgrifiad byr
Cyfrol arobryn Gwobr Goffa Daniel Owen yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Maldwyn a'r Gororau 2003, sef nofel am athro canol oed, priod yn cychwyn carwriaeth gyda gwraig arall.
Botwm Crys yn cadw lle
Ffarad
Ffarad (neu Farad) (F) yw uned cynhwysiant, sef fod gan gynhwysydd werth o 1 Ffarad os yw'n gallu dal 1 Coulomb (C) o wefr ar gyfer pob Folt (V) o wahaniaeth potensial.
Yr hafaliad yw:
(Q= gwefr, C= cynhwysiant, V= gwahaniaeth potensial)
Enwir y Ffarad ar ôl y ffisegydd Michael Faraday.
Check No. 130
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Jack Harvey yw Check No. 130 a gyhoeddwyd yn 1915. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Boyd Marshall. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1915. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Birth of a Nation addasiad o ddrama o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jack Harvey ar 16 Medi 1881 yn Cleveland a bu farw yn Los Angeles ar 14 Ionawr 2017.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jack Harvey nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Medomsley
Pentref yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Medomsley.
Reims
250px|bawd|Eglwys Gadeiriol Reims Mae Reims yn ddinas hynafol ym Marne i'r dwyrain o Paris yng ngogledd Ffrainc. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Reims oedd prif ddinas y dalaith Rufeinig Gallia Belgica. Sefydlwyd esgobaeth yno yn O.C. 200. Bedyddiwyd y brenin Clovis yno yn 496 gan sefydlu traddodiad brenhinol. Rhwng 1548 a 1793 roedd hen brifysgol Reims yn ganolfan dysg. Dioddefodd yr hen ddinas gryn ddifrod yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf ond goroesodd yr eglwys gadeirol, sy'n dyddio o'r 13g a sawl adeilad hanesyddol arall. Yn ninas Reims arwyddodd y Wehrmacht ei ildiad ar y 7 Mai, 1945.
Pellann
Mae Pellann (Ffrangeg: Plélauff) yn gymuned (Llydaweg: kumunioù; Ffrangeg: communes) yn Departamant Aodoù-an-Arvor (Ffrangeg: Département Côtes-d'Armor), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Ysgol y Gadeirlan, Llandaf
Lleolwyd yr ysgol yn wreiddiol yn hen dŷ Esgob Llandaf. Dyma ran hynaf yr ysgol bresennol, ac mae'n adeilad rhestredig Gradd II*.
Pellann
Poblogaeth
Population - Municipality code22181
Black Easter
Ffilm ddrama yw Black Easter a gyhoeddwyd yn 1995. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sian Davies
bawd|Siân Davies: ar glawr Skin Deep am y trydydd tro Mae Siân Davies yn fodel sydd wedi ymddangos ar glawr Skin Deep a cylchgrawn ar tatŵs. Mae hi'n dod o Lanfairynghornwy, Sir Fôn ac wedi gweithio gyda gornestau paffio.
Mae ei llun hi wedi ymddangos hefyd yng nghylchgrawn mwyaf Ewrop: Tatoo Spirit. Creuwyd ei thatŵ dwaetha gan yr arlunydd Shakey Pete: llun paun, sydd wedi cymryd 55 awr i gyd. Ei asiant ydy Scott Cole Photography. Cafodd ei thatŵ cyntaf yn Hanky Pank, Amsterdam, lle cafodd luniau o flodau ceirios ar i hysgwydd.
Mae Siân hefyd wedi ymddangos mewn ffilmiau horror: Zombies from Ireland oedd y cyntaf (Cyfarwyddwr: Ryan Kift) a bydd yn ymddangos yn Mermaids from Mars cyn hir.
Lafa
Craig dawdd (magma) sy'n llifo o losgfynydd neu drwy ryw doriad arall yng nghramen y Ddaear yw lafa. Fel arfer mae ganddo dymheredd o 800 i 1,200°C. Yn aml, gelwir y graig folcanig sy'n deillio o'r graig ar ôl iddi oeri yn "lafa" hefyd.
bawd|350px|dim|Ffrwd o lafa yn llifo o [[Mauna Loa, Hawaii (1984)]]
Cro-Magnon
bawd|"Hen ŵr Cro-Magnon", [[Musée de l'Homme, Paris.]] bawd|upright 1.0|Offer llaw Cro-Magnon – Casgliad Louis Lartet Hen enw cyffredin (nid enw gwyddonol) yw Cro-Magnon a ddefnyddir i ddisgrifio bodau dynol (Homo sapiens sapiens) cynnar a oedd yn byw yn Hen Oes y Cerrig Uchaf Ewropeaidd. Y term cyfoes yw "Bodau dynol modern, Ewropeaidd" (European early modern humans (EEMH). Gan mai enw cyffredin ydyw Cro-Magnon nid oes iddo statws tacsonomegol ffurfiol.
Canfuwyd gweddillion pobl Cro-Magnon yn yr Eidal ac yng ngwledydd Prydain, ac fe'i dyddiwyd gan ddyddio radiocarbon i rhwng 43,000 a 45,000 cyn y presennol (CP). Cafwyd hyd i weddillion Pro-Magnon hefyd yn Yr Arctig Rwsiaidd a ddyddiwyd i 40,000 CP.
O ddadansoddi'r esgyrn a ganfuwyd, gwyddwn fod Cro-Magnon yn gryf, trwm gyda thalcen syth ac wyneb llydan a byr. Roedd ei ên yn amlwg iawn a'i ymennydd oddeutu 1,600 cc - mwy na bodau dynol modern.
Etymoleg
bawd|200 px1right1|Canfuwyd gweddillion cyntaf Cro-Magnon yma yn Abri de Cro-Magnon, yn 1868. Daw'r enw o le o'r enw Abri de Cro-Magnon ("abri" yw'r gair Ffrangeg am "gysgod craig", "cro" yw'r Ocsitaneg am "dwll" neu "wagle" a "Magnon" oedd enw perchennog y tir ar y pryd. Saif ym mhentref bychan Les Eyzies yng nghymuned Les Eyzies-de-Tayac-Sireuil yn ne-orllewin Ffrainc, ble y canfuwyd y gweddillion cyntaf. Oherwydd y cysylltiad agos gyda dyn modern (Homo sapiens sapiens), cysylltir paentiadau Ogof Lascaux.
Gregoire
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pedair Cainc y Mabinogi
Casgliad enwog 11 stori Gymraeg a gadwyd ar femrwn yn ystod yr Oesoedd Canol ond sy'n deillio o'r traddodiad llafar cynharach yw Pedair Cainc y Mabinogi. Y golygiad safonol yw cyfrol Ifor Williams (=PKM isod). Asgwrn cefn y casgliad yw 'Pedair Cainc y Mabinogi', sef pedair chwedl: Pwyll, Pendefig Dyfed, Branwen ferch Llŷr, Manawydan fab Llŷr, a Math fab Mathonwy. Cyfeirir atynt hefyd fel "Y Gainc Gyntaf", ac ati.
Y llawysgrifau
Mae testun cyfan y Pedair Cainc ar gael mewn dwy lawysgrif sydd ymhlith y pwysicaf o'r llawysgrifau Cymreig sydd wedi goroesi. Y gynharaf o'r ddwy yw Llyfr Gwyn Rhydderch gyda'r adran y ceir y testun ynddi i'w dyddio i tua 1300-1325. Ond ceir y testun gorau yn Llyfr Coch Hergest (tua 1375-1425). Yn ogystal, ceir dau ddarn o'r testun yn llawysgrif Peniarth 6; dyma'r testun hynaf, i'w ddyddio i tua 1225 o bosibl. Cedwir Peniarth 6 a'r Llyfr Gwyn yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth ac mae'r Llyfr Coch yn Llyfrgell Bodley ar ran Coleg yr Iesu, Rhydychen (MS 111).
Cyfnod y chwedlau
Daw'r testunau uchod i gyd o destun neu destunau cynharach (dim hwyrach na thua 1200) ac mae'r rhan fwyaf o ysgolheigion yn cynnig dyddiad rhwng 1050 a 1120 ar gyfer cyfansoddi'r Pedair Cainc yn eu ffurf bresennol (1060 yw awgrym Ifor Williams). Nodweddir PKM gan absenoldeb y Saeson a'r Normaniaid. Ni cheir cyfeiriad at y Rhufeiniaid chwaith. Mae Ynys Prydain ym meddiant y Brythoniaid ac mae gan y Brythoniaid berthynas agos ond cymhleth â'r Gwyddelod yn Iwerddon. Cleddir pen Bendigeidfran yn y Gwynfryn yn Llundain er mwyn gwarchod yr ynys rhag goresgynwyr, sy'n awgrymu fod rhyw gwmwl ar y gorwel. Byd cwbl Geltaidd yw byd y Pedair Cainc ac felly mai lle i gredu eu bod yn deillio o ddiwedd Oes yr Haearn (fel yn achos rhai o'r chwedlau Gwyddeleg yn Iwerddon).
Yr awdur
Er mai rhan o stoc y cyfarwydd yw'r Pedair Cainc, a'u gwreiddiau felly'n gorwedd yn y cyfnod Celtaidd, mae'n iawn hefyd sôn am 'awdur' y Pedair Cainc gan fod iddynt ffurf lenyddol gaboledig sy'n amlwg yn waith un person. Mae cryn ddyfalu ynglŷn ag awdur tybiedig y chwedlau. Mae Ifor Williams yn dadlau mai rhywun o Ddyfed yw'r awdur a'i fod wedi asio y pedair chwedl at ei gilydd i wneud "un Mabinogi o chwedlau y Gogledd a'r De" (PKM xxii). Mae rhai beirniaid wedi awgrymu mai merch oedd yr awdur am fod yr ymdriniaeth o bersonoliaeth y cymeriadau'n deimladwy iawn, yn arbennig yn achos y cymeriadau benywaidd. Un awgrym oedd mai Gwenllian ferch Gruffudd ap Cynan oedd yr awdur. Ond y gwir ydyw does neb yn gwybod pwy ysgrifennodd y campwaith hwn.
Cynnwys
Mae hanes Pryderi, mab Pwyll a Rhiannon, yn asio'r chwedlau ynghyd. Yn y Gainc Gyntaf ceir hanes ei eni, yn yr Ail ei anturiaethau gyda Manawydan ac yn y bedwaredd y digwyddiadau sy'n arwain at ei farwolaeth. Mae cainc Branwen ferch Llŷr yn dipyn o eithriad ond yn cyfeirio at Bryderi a Manawydan.
Mae'r Gainc Gyntaf, Pwyll, Pendefig Dyfed, yn agor gyda hanes Pwyll yn cyfarfod Arawn, brenin Annwfn (yr Arallfyd) ac yn cyfnewid lle â fo am flwyddyn ac yn ennill Rhiannon yn wraig iddo'i hun. Genir Pryderi ac yna ei golli a'i gael eto fel Gwri Gwallt Eurin yn llys Teyrnon yng Ngwent. Ar ddiwedd y gainc mae Pryderi'n olynu ei dad fel Pendefig Dyfed gan ychwanegu saith gantref Seisyllwch i'w diriogaeth.
Cronfa Ariannol Ryngwladol
Corff rhyngwladol yn ymwneud a materion economaidd yw'r Gronfa Ariannol Ryngwladol (Saesneg: International Monetary Fund a dalfyrrir fel rheol i IMF). Fe'i sefydlwyd yn 1944, yr un pryd a Banc y Byd, a dechreuodd yn swyddogol yn Rhagfyr 1945. Mae bron pob gwlad sy'n aelod o'r Cenhedloedd Unedig yn aelodau o'r Gronfa, ac eithrio Ciwba, Taiwan, Gogledd Corea ac ychydig o wledydd bychain iawn.
Pedair Cainc y Mabinogi
Cynnwys
Yn yr Ail Gainc, Branwen ferch Llŷr, mae Brân fab Llŷr (Bendigeidfran) yn rheoli Prydain o Harlech ac Aberffraw. Mae ganddo ddau frawd, Manawydan ac Efnisien, y naill yn fwyn a'r llall yn wyllt a rhyfelgar. Gweithred ddibwyll Efnisien yn sarhau Matholwch, brenin Iwerddon, sydd wedi dod i briodi Branwen, yw cychwyn helyntion y gainc ac yn arwain at gyrch Brân a'i wŷr i Iwerddon gyda chanlyniadaiu trychinebus. Dim ond Seithwyr o'r Cymry sy'n osgoi'r gyflafan, gan gynnwys Pryderi, Manawydan a Pendaran Dyfed. Mae'r gainc yn gorffen gyda'r daith yn ôl i Gymru, marwolaeth Branwen ym Môn a chladdu Pen Bendigeidfran yn Llundain.
Behind The Clouds The Sun Is Shining
Ffilm ddogfen heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Willy Mullens yw Behind The Clouds The Sun Is Shining a gyhoeddwyd yn 1925.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1925. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Gold Rush sef ffilm gomedi Americanaidd am Klondike gan Charlie Chaplin.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Willy Mullens ar 4 Hydref 1880 yn Noord-Holland a bu farw yn Den Haag ar 15 Chwefror 2012.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Willy Mullens nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cog bigfelen
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cog bigfelen (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: cogau pigfelyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Coccyzus americanus; yr enw Saesneg arno yw Yellow-billed cuckoo. Mae'n perthyn i deulu'r Cogau (Lladin: Cuculidae) sydd yn urdd y Cuculiformes. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain ac mae i'w ganfod yng Nghymru.
Pedair Cainc y Mabinogi
Cynnwys
Yn y Drydedd Gainc, Manawydan fab Llŷr, mae Caswallawn fab Beli wedi meddiannu Ynys Prydain. Mae Pryderi yn rhoi ei fam yn wraig i'w gyfaill Manawydan ac am gyfnod mae bywyd yn braf yn Nyfed, ond yna mae Llwyd fab Cilcoed yn taflu hud ar y wlad. Cosbir Rhiannon a Phryderi ond mae Manawydan yn eu rhyddhau.
Cog bigfelen
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. americanus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.
Teulu
Mae'r cog bigfelen yn perthyn i deulu'r Cogau (Lladin: Cuculidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Pedair Cainc y Mabinogi
Cynnwys
Yn y Bedwaredd Gainc, mae Math fab Mathonwy yn arglwydd Gwynedd. Cawn gyfres o anturiaethau a digwyddiadau sy'n ymdroi o gwmpas y prif gymeriadau y dewin Gwydion ap Dôn, Gilfaethwy fab Dôn nai Manawydan, ac Arianrhod ferch Dôn sy'n esgor ar yr arwr Lleu Llaw Gyffes. Mae Gwydion yn creu Blodeuwedd yn wraig i Leu ond mae hi'n syrthio am Gronw Pebr, arglwydd Penllyn. Mae'r chwedl yn gorffen gyda marwolaeth ac atgyfodiad Lleu, troi Blodeuwedd yn dylluan a marw Gronw.
Daearyddiaeth y Pedair Cainc
250px|bawd|Hen engrafiad o [[Castell Harlech|Gastell Harlech gyda'r Wyddfa yn y cefndir]] Fel y nodir uchod, mae Ifor Williams yn tynnu ein sylw at y ffaith fod awdur PKM yn asio pedair chwedl o wahanol rannau o Gymru ynghlwm.
Cronfa Ariannol Ryngwladol
Cyfarwyddwyr
Yn draddodiadol, mae Cyfarwyddwr y Gronfa yn dod o Ewrop, tra fod pennaeth Banc y Byd yn dod o'r Unol Daleithiau.
Pedair Cainc y Mabinogi
Daearyddiaeth y Pedair Cainc
Cyfyngir digwyddiadau y Gainc Gyntaf, Pwyll Pendefig Dyfed, yn gyfangwbl i Ddyfed, ac yn neilltuol i ardal y Preseli. Ac eithrio "gwibdaith" i Went sy'n ymylol i brif ffrwd y chwedl, mae pob dim yn digwydd o fewn cylch o tua pymtheg milltir o Arberth, prif lys Pwyll (gogledd Sir Benfro heddiw. Mae daearyddiaeth y Drydedd Gainc, Manawydan fab Llŷr, yn fwy cyfyng eto; Dyfed hud a lledrith o gwmpas Arberth a "gwibdaith" i Henffordd (yn Lloegr heddiw ond yn rhan o deyrnas Powys yn yr Oesoedd Canol cynnar).
Yn achos yr Ail a'r Bedwaredd Gainc mae'r darlun yn wahanol iawn. Mae prif ddigwyddiadau'r ddwy gainc yn digwydd yn yr hen Wynedd, gydag ambell "wibdaith" y tu allan i'r deyrnas honno. Digwydda straeon yr Ail Gainc, Branwen ferch Llŷr, ym Môn (cantref Aberffraw a chwmwd Talybolion), cantref Arfon a Harlech yn Ardudwy sy'n gweithredu fel prifddinas Ynys Prydain yn y chwedl. Ceir dwy wibdaith yn chwedl Branwen, un i Iwerddon a'r llall i ynys Gwales arallfydol a'r Gwynfryn yn Llundain.
Dim ond yn y Bedwaredd Gainc, Math fab Mathonwy, y gwelir lleoli manwl gyda'r digwyddiadau'n Arfon, Arllechwedd, Llŷn, Eifionydd ac Ardudwy (cnewyllyn teyrnas Gwynedd, sy'n cyfateb yn fras i'r hen Sir Gaernarfon. Ceir gwibdaith yma hefyd, wrth i Wydion ymweld â llys Pryderi yn Rhuddlan Teifi yn Nyfed i ddwyn moch hud a lledrith Pryderi yn ôl i Wynedd.
Y testun gwreiddiol
Y testun safonol yw:
Ceir testunau diplomatig yn yr orgraff wreiddiol yn nwy gyfrol J. Gwenogvryn Evans,
Golygiadau o'r ceinciau unigol:
Pan Oeddwn Fachgen
Disgrifiad byr
Nofel am blentyndod a ieuenctid anhapus bachgen ifanc yn ne- ddwyrain Cymru sy'n ceisio dod i delerau â'i rywioldeb.
Plelann-Vihan
Mae Plelann-Vihan (Ffrangeg: Plélan-le-Petit) yn gymuned (Llydaweg: kumunioù; Ffrangeg: communes) yn Departamant Aodoù-an-Arvor (Ffrangeg: Département Côtes-d'Armor), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code22180
El Pacto De Adriana
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Lissette Orozco yw El Pacto De Adriana a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn Tsili. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Unarchigal
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Rajan a/l Koran yw Unarchigal a gyhoeddwyd yn 2005. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd உணர்ச்சிகள் ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg.
El Pacto De Adriana
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Lissette Orozco oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Unarchigal
Y prif actor yn y ffilm hon yw Abbas.
El Pacto De Adriana
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lissette Orozco nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Unarchigal
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rajan a/l Koran nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tyndyrn
Pentref a chymuned yn Sir Fynwy, Cymru, yw Tyndyrn (Saesneg: Tintern). Saif ar lan orllewinol Afon Gwy, bron ar y ffin â Lloegr, tua 5 milltir i'r gogledd o dref Cas-gwent. Mae'n lle sy'n boblogaidd iawn gan dwristiaid, sy'n cael eu denu yno i weld adfeilion rhamantaidd Abaty Tyndyrn, sy'n gorwedd ger y pentref.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Merrybent
Pentref yn sir seremonïol Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Merrybent. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Low Coniscliffe and Merrybent yn awdurdod unedol Bwrdeistref Darlington.
Stevenson, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Stevenson, gan gynnwys:
Creigiau
Hanes
Yng nghanol y 1970au, cafodd ystadau tai eu hadeiladu ar gyfer cymudwyr. Adeiladwyd ystâd fawr o dai arall yn ystod yr 1980au ar gyfer y nifer cynyddol o gymudwyr a oedd eisiau byw yn y pentref. Hyd heddiw, mae'r bobl leol yn galw'r ystâd hon yn "the new estate" neu "lower Creigiau".
Daeth Creigiau yn rhan o awdurdod Unedol Caerdydd yn 1996 yn dilyn ad-drefnu Llywodraeth Leol.
Castell-y-mynach
Plasty sy'n dyddio o'r canoloesoedd hwyr yw Castell-y-mynach, a adeiladwyd, yn ôl pob sôn, yn y bymthegfed ganrif. Cafodd ei ailfodelu yn yr ail ganrif ar bymtheg cynnar. Mae'n cynnwys murluniau o'r ail ganrif ar bymtheg a'r ddeunawfed ganrif. Mae datblygaid o dai modern bellach wedi eu hadeiladu o amgylch y plasty.
José Alberto Costa
Pêl-droediwr o Portiwgal yw José Alberto Costa (ganed 31 Hydref 1953). Cafodd ei eni yn Porto a chwaraeodd 24 gwaith dros ei wlad.
Creigiau
Creigiau Pottery
Yn 1947, sefydlwyd stiwdio grochenwaith Southcliffe Ceramic Company gan Reg a Jean Southcliffe. Cafodd y stiwdio ei hailenwi yn Creigiau Pottery yn 1948. Cynhyrchodd Creigiau lestri bwrdd gyda gwydredd llwyd golau a llestri copr, a oedd fwyaf adnabyddus ganddynt. Darn nodweddiadol gan Creigiau yw eu Welsh Dragon Pie kitsch, simdde ar gyfer pastai wedi ei wneud o grochenwaith gloywedd. Siâp draig Gymreig yw'r simdde yn hytrach na'r aderyn arferol.
Llywodraethiant
Yn y gorffennol roedd Creigiau yn rhan o ward etholiadol Cyngor Bwrdeistref Taff Trelái. Yn 1995 daeth Creigiau yn rhan o Gaerdydd. Etholwyd y cynghorydd, Delme Bowen o Blaid Cymru, i ymuno â Chyngor Caerdydd (cynghorydd Plaid Cymru cyntaf Caerdydd ers 23 mlynedd).
Ers 1999 mae Creigiau yn rhan o ward newydd, Creigiau a Sain Ffagan.
Cyfleusterau
Mae cyfleusterau lleol yn cynnwys ysgol gynradd ddwyieithog, sy'n dysgu trwy gyfrwng y Gymraeg a Saesneg, clwb golff, siop gyfleustra gyda swyddfa bost, maes hamdden a reolir gan drigolion y pentref (cartref saethyddiaeth leol, criced, pêl-droed, petanque a chlybiau tenis), meddygfa, a thafarn leol o'r enw 'The Creigiau Inn'.
Klára Ungár
Gwyddonydd Hwngaraidd yw Klára Ungár (ganed 4 Medi 1958), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel gwleidydd ac economegydd.
Manylion personol
Ganed Klára Ungár ar 4 Medi 1958 yn Budapest. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Gwobr Háttér.
Gyrfa
Am gyfnod bu'n Aelod o Gynulliad Cenedlaethol Hwngari.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
When Fate Rebelled
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Jack Harvey yw When Fate Rebelled a gyhoeddwyd yn 1915. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Beinn Tharsuinn (copa gorllewinol)
Mae Beinn Tharsuinn (copa gorllewinol) yn gopa mynydd a geir ar y daith o Kyle of Lochalsh i Garve yn  Ucheldir yr Alban;.
Andy Adams
Llenor o Americanwr oedd Andy Adams (3 Mai 1859 – 26 Medi 1935). Ysgrifennodd nofelau a straeon byrion yn genre'r Gorllewin Gwyllt, gan gynnwys ei waith enwocaf, The Log of a Cowboy (1903).
When Fate Rebelled
Y prif actor yn y ffilm hon yw Boyd Marshall. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Beinn Tharsuinn (copa gorllewinol)
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
When Fate Rebelled
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1915. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Birth of a Nation addasiad o ddrama o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jack Harvey nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pant yn y Gwely
Nofel i oedolion gan Jane Edwards yw Pant yn y Gwely. Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1993. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Nofel ar gyfer pobl ifanc yn adrodd helyntion Gwenan a'i theulu y mae pethau'n mynd o chwith iddynt, a'r gyfrinach y mae hi'n benderfynol o fynd i'w gwraidd.
Botwm Crys yn cadw lle
Pandamonium
Ffilm ddogfen yw Pandamonium a gyhoeddwyd yn 2007. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Pandamonium ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder.
Mutation
Ffilm ffuglen arswyd gan y cyfarwyddwr Brad Sykes yw Mutation a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Katie Featherston. Mae'r ffilm Mutation (ffilm o 2006) yn 80 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Brad Sykes ar 1 Ionawr 1901.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Brad Sykes nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
James Atkin, Barwn Atkin
Barnwr o Gymro a anwyd yn Awstralia oedd James Richard Atkin, Barwn Atkin (28 Tachwedd 1867 – 25 Mehefin 1944).
Chwys (gwahaniaethu)
Gallai chwys gyfeirio at un o sawl peth:
Bhale Rangadu
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Tatineni Rama Rao yw Bhale Rangadu a gyhoeddwyd yn 1969. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu a hynny gan Gollapudi Maruti Rao a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan K. V. Mahadevan.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1969. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Midnight Cowboy sef ffilm am ddau gyfaill gan y cyfarwyddwr ffilm John Schlesinger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tatineni Rama Rao ar 1 Ionawr 1938 yn Kapileswarapuram, Krishna. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 12 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tatineni Rama Rao nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Frehel
Mae Frehel (Ffrangeg: Fréhel) yn gymuned (Llydaweg: kumunioù; Ffrangeg: communes) yn Departamant Aodoù-an-Arvor (Ffrangeg: Département Côtes-d'Armor), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code22179
Bargyfreithiwr
Yn y gyfraith gyffredin, gŵr y gyfraith neu gwnsler yw bargyfreithiwr sydd yn dadlau wrth y Bar mewn achos cyfreithiol. Mae'n wahanol i'r cyfreithiwr neu'r twrnai sydd yn llunio'r plediadau, yn paratoi'r dystiolaeth, ac yn cynnal materion y tu allan i'r llys.
The Lords of High Decision
Y prif actor yn y ffilm hon yw Cyril Scott. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Intolerance sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jack Harvey ar 16 Medi 1881 yn Cleveland a bu farw yn Los Angeles ar 14 Ionawr 2017.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jack Harvey nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Leonard Nimoy
Fe'i ganwyd yn Boston, Massachusetts, yn fab i Max Nimoy a'i wraig Dora (née Spinner).
Sgurr na Feartaig (copa gorllewinol)
Mae Sgurr na Feartaig (copa gorllewinol) yn gopa mynydd a geir ar y daith o Kyle of Lochalsh i Garve yn  Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Emily Greene Balch
Gwyddonydd Americanaidd oedd Emily Greene Balch (8 Ionawr 1867 – 9 Ionawr 1961), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel economegydd, addysgwr, academydd, cymdeithasegydd, undebwr llafur, newyddiadurwr a gweithredydd heddwch.
Manylion personol
Ganed Emily Greene Balch ar 8 Ionawr 1867 yn Boston ac wedi gadael yr ysgol dechreuodd ar yrfa academaidd. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Gwobr Heddwch Nobel.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Breuddwyd y Siambr Goch
250px|bawd|Darlun o argraffiad darluniedig o Breuddwyd y Siambr Goch (1810). Nofel Tsieineeg yw Breuddwyd y Siambr Goch (Tsieineeg symledig: 红楼梦; Tsieineeg traddodiadol: 紅樓夢; pinyin: Hóng Lóu Mèng; Wade-Giles: Hung Lou Meng). Fe'i hysgrifennwyd yn y 18g ac fe'i hystyrir yn un o bedair nofel fawr llenyddiaeth Tsieineeg glasurol, gyda Rhamant y Tair Teyrnas, Y Daith i'r Gorllewin (neu Mwnci) ac Ymyl y Dŵr. Mae'n nofel hir gyda chynllun cymhleth a channoedd o gymeriadau sydd wedi'i lleoli yn "y brifddinas" (sef Beijing, prifddinas Tsieina yn y cyfnod hwnnw) a'r cylch. Ymddengys mai blynyddoedd cyntaf Brenhinlin y Qing (1644-1911) yw cyfnod y nofel; hynny yw, yr oes o flaen oes yr awdur.
Mae'r "Siambr Goch" yn cyfeirio at y pafiliwn lle mae plant teulu estynedig cyfoethog y Jia yn cael eu haddysg. Ysgrifennwyd wyth deg pennod gyntaf y nofel gan Cao Xueqin (1723-1763), ond ni chafodd fyw yn ddigon hir i orffen ei waith, a chafodd y deugain pennod olaf eu hailysgrifennu'n sylweddol gan Gao E (高鶚). Mae cynllun y nofel yn ymdroi o gwmpas cariadwriaeth Jia Baoyu (賈寶玉) a'i chefnder Lin Daiyu (林黛玉).
Kamala Ki Maut
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Basu Chatterjee yw Kamala Ki Maut a gyhoeddwyd yn 1989. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd कमला की मौत (1989 फ़िल्म) ac fe'i cynhyrchwyd yn India. Lleolwyd y stori yn Mumbai. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a hynny gan Basu Chatterjee a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Salil Chowdhury.
Breuddwyd y Siambr Goch
Teitl gwreiddiol y gwaith oedd Hanes y Maen (石頭記), sy'n cyfeirio at faen rhinweddol y cyfeirir ato sawl gwaith yn y stori, ond Breuddwyd y Siambr Goch yw'r enw a ddefnyddir ers i Gao E gwblhau'r nofel. Mae arwyddocâd symbolaidd i'r enw hwnnw. Yn llythrennol, mae'n cyfeirio at stafell yn y pafiliwn coch dwy lawr (hung lou), ond yn athroniaeth Fwdhaidd Tsieina mae'r lliw coch yn dynodi'r byd materol, a gan mai dim ond y cyfoethogion oedd â'r hawl dan y gyfraith i godi adeilad dwy lawr mae hung lou yn drosiad am "gyfoeth a rhwysg darfodedig y byd", sy'n un o themau sylfaenol y nofel hon. Cyfeiria "Breuddwyd" (meng) at freuddwyd gweledigaethol y prif gymeriad Jia Baoyu, sy'n un o uchafbwyntiau llenyddol y nofel ac sy'n hanfodol i'w deall yn iawn; gellir dehongli'r teitl cyfan yn drosiadol felly fel cyfeiriad at realiti rhithiol y byd materol.
Mae'r nofel wedi cael ei chyfieithu i sawl iaith ond hyd yn hyn ni chafwyd cyfieithiad Cymraeg.
Kamala Ki Maut
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Roopa Ganguly a Supriya Pathak. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Metal Bridge, Swydd Durham
Pentref yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Metal Bridge. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Durham.
Kamala Ki Maut
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1989. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Batman (ffilm o 1989) sef ffilm drosedd llawn cyffro gan Tim Burton. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Basu Chatterjee ar 10 Ionawr 1930 yn Ajmer a bu farw ym Mumbai ar 29 Gorffennaf 1960. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1969 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Calcutta.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Basu Chatterjee nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Big Business
Ffilm fud sy'n serennu Stan Laurel ac Oliver Hardy ydy Big Business ("Busnes Mawr") (1929). Yn y ffilm, mae Laurel a Hardy yn gwerthu coed Nadolig yng Nghaliffornia.
Camp Blood 2
Ffilm arswyd sy'n llawn gwaed a thrywanu gan y cyfarwyddwr Brad Sykes yw Camp Blood 2 a gyhoeddwyd yn 2000. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Brad Sykes. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Patrick Thomas.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Brad Sykes ar 1 Ionawr 1901.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Brad Sykes nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Aatmiyulu
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr V. Madhusudhan Rao yw Aatmiyulu a gyhoeddwyd yn 1969. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu a hynny gan D. Madhusudhana Rao a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan S. Rajeswara Rao.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Akkineni Nageswara Rao, Chandrakala, Vanisri a Gummadi Venkateswara Rao. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1969. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Midnight Cowboy sef ffilm am ddau gyfaill gan y cyfarwyddwr ffilm John Schlesinger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan M. S. Mani sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm V Madhusudhan Rao ar 27 Gorffenaf 1917 yn Krishna a bu farw yn Hyderabad ar 16 Ionawr 2006.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd V. Madhusudhan Rao nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Michael Jordan
Cyn-chwaraewr pêl-fasged o Americanwr yw Michael Jeffrey Jordan (ganwyd 17 Chwefror 1963) a ystyrir yn y chwaraewr gorau erioed. Chwaraeodd i'r Chicago Bulls o 1984 hyd 1993 ac o 1995 hyd 1998, ac roedd yn aelod o'r Dream Team, tîm pêl-fasged cenedlaethol yr Unol Daleithiau yng Ngemau Olympaidd 1992.
Plezeved
Mae Plezeved (Ffrangeg: Plémet) yn gymuned (Llydaweg: kumunioù; Ffrangeg: communes) yn Departamant Aodoù-an-Arvor (Ffrangeg: Département Côtes-d'Armor), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Poblogaeth
Population - Municipality code22183
Caledonia Newydd
Tiriogaeth Ffrainc ym Melanesia yn ne-orllewin y Cefnfor Tawel yw Caledonia Newydd (Ffrangeg: Nouvelle-Calédonie). Mae'n cynnwys y brif ynys (Grande Terre), yr Ynysoedd Loyauté a nifer o ynysoedd llai. Mae gwledydd cyfagos yn cynnwys Fanwatw i'r gogledd-ddwyrain, Seland Newydd i'r de ac Awstralia i'r gorllewin.
Y grwpiau ethnig mwyaf yw'r Canaciaid Melanesaidd (44.6% o'r boblogaeth) a'r Ewropeaid (34.5%; Ffrancod yn bennaf).
300px|chwith|bawd|Map o Galedonia Newydd
Chwys
bawd|Chwys ar wyneb rhedwr Hylif naturiol tebyg i ddŵr o ran ei phriodoleddau sy'n gyfansoddedig yn bennaf o sodiwm clorid ac wrea, sy'n cael ei hysgarthu o'r corff trwy'r chwarrenau chwys yw chwys. Mae'n chwarae rhan bwysig yn y gwaith o reoli tymheredd y corff yn ogystal â chael gwared ar amhuryddion. Mae chwysu yn oeri'r corff a dyna pam fod pobl yn chwysu mwy pan fo'r tywydd yn boeth ond yn llai pan fo'r tywydd yn oer. Mae chwysu yn cynyddu hefyd pan fo rhywun yn teimlo'n sâl neu wedi cynhyrfu ei nerfau.
Kaiser's Finish
Y prif actor yn y ffilm hon yw Earl Schenck. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jack Harvey ar 16 Medi 1881 yn Cleveland a bu farw yn Los Angeles ar 14 Ionawr 2017.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jack Harvey nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Prem Vivah
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mithun Chakraborty, Utpal Dutt, Asha Parekh a Bindiya Goswami. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Hominini
Llwyth o fewn isdeulu'r Homininae yw Hominini. Mae gan y llwyth hwn dri is-lwyth: Hominina, a'i genws Homo, sef y dynolion; Australopithecina, sy'n cynnwys sawl genera diflanedig, sef yr Awstralopithesiniaid; a Panina, a'i un genws Pan, sef y tsimpansîaid. Gelwir aelodau cytras y llwyth hwn, gan gynnwys Homo a'r rhywogaethau Awstralopithesinaidd hynny a ffurfiwyd ar ôl hollti oddi wrth y tsimpansîaid, yn epaod dynaidd.
Prem Vivah
Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd. Apurba Kishore Bir oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Hominini
none|frame|Llinach esblygiad gyda'r is-deulu Homininae wedi'i amlygu. Oddi tano gwelir y ddau lwyth Hominini a [[Gorillini. Rhanwyd gydag amser i ddau genws: Homo a Pan. Nid yw'r islwythi wedi'u nodi ar y siart.]]
Prem Vivah
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Basu Chatterjee ar 10 Ionawr 1930 yn Ajmer a bu farw ym Mumbai ar 29 Gorffennaf 1960. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1969 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Calcutta.
Cipio plentyn
Cyfraith y Deyrnas Unedig
Yn systemau cyfreithiol Cymru a Lloegr, yr Alban, a Gogledd Iwerddon, mater troseddol a sifil yw cipio plentyn. Dan Ddeddf Cipio Plentyn 1984, mae'n dramgwydd troseddol yng Nghymru a Lloegr i berson sydd â chysylltiad â phlentyn i gymryd neu i ddanfon y plentyn y tu allan i'r Deyrnas Unedig heb ganiatâd gan berson sydd â chyfrifoldeb dros y plentyn fel rhiant. Mae'r un darpariaethau ar waith yn yr Alban a Gogledd Iwerddon yn ôl Deddf Cipio Plentyn 1984 (Yr Alban) a Deddf Cipio Plentyn (Gogledd Iwerddon) 1985.
Prem Vivah
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Basu Chatterjee nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Baskin-Robbins
Cwmni hufen iâ Americanaidd yw Baskin-Robbins a sefydlwyd ym 1945 yn Glendale, Califfornia. O bosib hwn yw'r fasnachfraint hufen iâ fwyaf yn y byd, a chanddi 4500 o leoliadau, gan gynnwys 2300 yn yr Unol Daleithiau.
Milos Degenek
Pêl-droediwr o Awstralia yw Milos Degenek (ganed 28 Ebrill 1994). Cafodd ei eni yn Knin a chwaraeodd 5 gwaith dros ei wlad.
Plevig
Mae Plevig (Ffrangeg: Plémy) yn gymuned (Llydaweg: kumunioù; Ffrangeg: communes) yn Departamant Aodoù-an-Arvor (Ffrangeg: Département Côtes-d'Armor), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code22184
Hannah Markwig
Mathemategydd o'r Almaen yw Hannah Markwig (ganed 19 Tachwedd 1980), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel mathemategydd ac academydd.
Manylion personol
Ganed Hannah Markwig ar 19 Tachwedd 1980 yn Riedstadt. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Gwobr Heinz Maier-Leibnitz.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Oxford Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Oxford Township, gan gynnwys:
Cynhwysiant trydanol
System sydd â'r gallu i ddal gwefr yw cynhwysydd. Fel rheol, cai cynhwysydd ei wneud gyda dau blât o fetel sydd ac unai aer, gwactod neu unrhyw ddeunydd arall rhyngddynt. Os mae'r ddau blât yn cael eu cysylltu i gyflenwad trydan, bydd gwefrau'n casglu ar y platiau.
Yr hafaliad ar gyfer maint cynhwysiant:
C yw gwerth y cynhwysydd mewn Ffarad; \kappa yw gwerth y dialectirc, sy'n gysonyn; \epsilon_0 yw'r permitifedd golau rhydd; A yw arwynebedd y platiau sy'n wyneb yn wyneb a'i gilydd mewn medrau sgwâr; d yw'r pellter rhwng y ddau blât mewn medrau. Uned cynhwysiant yw'r Ffarad.
Gwelir o'r hafaliad uchod bod cynhwysiant mewn cyfrannedd union ag arwynebedd y platiau ac mewn cyfrannedd wrthdro efo'r pellter rhwng y platiau. Mae hyn yn golygu po fwyaf yw arwynebedd y platiau, y mwyaf yw'r cynhwysiant a hefyd po fwyaf yw'r pellter rhwng y platiau y lleiaf yw'r cynhwysiant.
Bwlch Tyddiad
275px|bawd|Bwlch Tyddiad: dringo'r "Grisiau Rhufeinig". Lleolir Bwlch Tyddiad yn y Rhinogydd yn Ardudwy, Meirionnydd, de Gwynedd. Rhennir cadwyn y Rhinogydd yn ddau gan fwlch Drws Ardudwy, rhwng Rhinog Fawr a Rhinog Fach, a fu'n llwybr pwysig yn yr Oesoedd Canol. Ychydig i'r gogledd o hwn mae Bwlch Tyddiad, rhwng Rhinog Fawr a Chraig Wion.
Hanes
Camarweiniol yw'r enw poblogaidd "Grisiau Rhufeinig" ("Roman Steps") ar y rhan o'r llwybr hwnnw sy'n arwain i'r bwlch hwn. Mewn gwirionedd, mae'r llwybr yn dyddio o'r Oesoedd Canol pan osodwyd cerrig mawr gwastad ar ran o'r llwybr i'r bwlch o gyfeiriad y gorllewin, sy'n dringo o lan Llyn Cwm Bychan. Mae'n debyg mai er mwyn hwyluso llafur merlod pwn y gwnaed hyn.
Cynhwysiant trydanol
Gellir hefyd disgrifio cynhwysiant fel gwefr pob folt o drydan efo'r hafaliad: Q yw gwerth y wefr a fesurir mewn coulombau, C yw'r cynhwysiant ac V yw'r foltedd a fesurir mewn foltiau.
Bwlch Tyddiad
Daearyddiaeth
Gan ei ddisgrifio o'r gorllewin i'r dwyrain, mae'r llwybr yn cychwyn yng nghyffiniau Harlech ac yn croesi gwaundir i gyrraedd glan Afon Artro ac yna'n dringo i Gwm Bychan. Wedyn mae'n croesi ysgwydd o fryn Carreg-y-saeth ac yn anelu am Fwlch Tyddiad. Yma, ar ddwy ochr y bwlch, ceir y "Grisiau Rhufeinig". Ar ôl croesi'r bwlch mae'r llwybr yn disgyn dros y gwaundir i gyfeiriad Trawsfynydd, gyda llwybr arall yn ei gysylltu gyda llwybr Bwlch Drws Ardudwy.