cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nabucco
Golygfa 1
Mae Abigaille yn gwasanaethu fel Brenhines Babilon gydag archoffeiriad Bel fel ei ymgynghorydd. Yng Ngerddi Crog enwog Babilon, mae hi'n cael ei chymeradwyo a'i chanmol gan bobl Babilon. Daw'r archoffeiriad a gwarant marwolaeth iddi ar gyfer yr Hebreaid a'i chwaer, Fenena. Ar fin ei Cyn iddi allu gwneud unrhyw beth ag ef, mae ei thad, sydd bellach yn gragen o ddyn ffwndrus a gwallgof o ganlyniad i'w trawiad gan y daranfollt, yn gofyn am ei orsedd yn ôl. Mae Abigaille yn chwarddi at y syniad. Mae Nabucco yn ddweud wrthi nad oes ganddi hawl i fod yn frenhines, oherwydd cafodd ei eni i gaethweision a'i fabwysiadu yn ddiweddarach. Mae'n dweud bod ganddo brawf o hyn a'i fod am ei ddangos i bawb. Unwaith eto, mae hi'n chwerthin am ben ei thad truenus ac yn tynnu allan y dogfennau prawf gan eu rhwygo'n ddarnau. Mae Nabucco yn pledio am fywyd Fenena. Mae Abigaille yn colli amynedd ag ef ac yn ei orchymyn iddo adael.
Golygfa 2
Ar lannau Afon Ewffrates, mae'r Hebreaid yn gorffwyso wedi diwrnod hir o lafur gorfodol. Maent yn canu eu can o hiraeth am eu mamwlad "Va, pensiero, sull'ali dorate" / "Ehed, meddwl, ar adenydd aur". Mae Zaccaria yn traddodi pregeth i'w hannog i gadw eu ffydd yn Nuw ac i gael cysur yn y sicrwydd y bydd Duw yn eu hachub.
Act IV
Teitl Y Ddelw Ddrylliedig. Jeremeia 50:2 Goresgynnwyd Babilon, gwaradwyddwyd Bel, drylliwyd Merodach: ei heilunod a gywilyddiwyd, a’i delwau a ddrylliwyd. O ffenestr ei ystafell yn y palas, lle mae Abigaille wedi ei garcharu, mae Nabucco yn gwylio Fenena a'r Hebreaid yn cael eu harwain i'w marwolaeth. Yn llawn edifeirwch, mae'n gweddïo i Dduw Israel am faddeuant, gan addo i droi ei hun a'i bobl at wasanaeth Duw. Mae ei iechyd yn cael ei hadfer, mae'n gorfodi'r drws ar agor ac yn galw ar ei filwyr i adennill ei orsedd ac i achub ei ferch.
Mae'r Hebreaid ar fin cael eu dienyddio. Mae Fenena yn gweddïo a'r i dduw ei dderbyn i'r Nef pan mae Nabucco yn rhuthro i mewn i'w cell ac yn atal y lladdfa. Mae Abigaille, yn llawn edifeirwch, yn cymryd gwenwyn ac yn marw, gan gyfaddef ei throseddau a gweddïo ar Dduw Israel i'w maddau. Mae Nabucco yn cyhoeddi ei dröedigaeth ac yn rhyddhau'r Hebreaid, gan ddweud wrthynt am ddychwelyd i'w tir brodorol ac ailadeiladu eu teml. Mae Hebreaid a Babiloniaid yn uno i ganmol Duw.
Cyberman
Hil ffuglennol o seiborgiaid yw Cybermen, ac maen nhw ymhlith gelynion Doctor Who sydd wedi ymddangos droeon yn y rhaglenni teledu o'r un enw. Rhywogaeth o seiborgiaid di-emosiwn yw'r Cybermen sy'n teithio'r gofod ac yn ceisio dal bodau dynol neu rywogaethau tebyg a'u troi fel hwythau. Gan ymddangos gyntaf yn 1966, cafodd y Cybermen eu creu gan Dr. Kit Pedler (cynghorydd answyddogol i'r sioe) a golygydd y stori Gerry Davis. bawd|369x369px|chwith|Ailddyluniad y Cybermen yn 2006
Mae'r Cybermen wedi newid eu dyluniad a'u gwisg lawer gwaith ers iddynt ymddangos gyntaf ar Doctor Who. Mae hefyd nifer o straeon ynghylch eu tarddiad. Yn eu hymddangosiad cyntaf, yn y bennod The Tenth Planet (1966), maent wedi'u creu gan ddynoliaeth o "efaill blaned" y Ddaear, Mondas, sydd wedi uwchraddio eu hunain i seiborgiaid mewn ymgais i ddiogelu eu dyfodol. Ddeugain mlynedd yn ddiweddarach, roedd y bennod "The Age of Steel" (2006) yn rhoi hanes eu tarddiad ar fersiwn o'r Ddaear mewn bydysawd cyfochrog. Mae'r dramau radio, nofelau a llyfrau comic Doctor Who hefyd wedi ymhelaethu ynghylch tarddiad y Cybermen, neu gyflwyno straeon tarddiad amgen.
Ym mhennod "The Doctor Falls" yn 2017, dywedir bod y Cybermen yw'r prif enghraifft o esblygiad cyfochrog y bydysawd, oherwydd ei bod yn anochel y bydd y ddynoliaeth a rhywogaethau tebyg eraill yn ceisio uwchraddio eu hunain gan ddefnyddio technoleg, sydd trwy hynny'n datrys tensiynau ynghylch cysondeb yn hanes y Cybermen.
Pobl Guna
bawd|Gwraig Guna yn gwerthu molas yn [[Dinas Panama|Ninas Panama]]
James Lawrence
Mae James Lawrence (ganed 22 Awst 1992) yn chwaraewr pêl-droed ryngwladol i Gymru ac wedi chwarae i sawl tîm yn Lloegr ac yn Ewrop.
Pobl Guna
Mae'r Guna, oedd yn cael eu hadnabod fel Kuna cyn y diwygiad orthograffig yn 2010, ac sydd wedi'u hadnabod yn hanesyddol fel Cuna, yn bobl frodorol i Panama a Colombia. Yn eu hiaith Dulegaya, maen nhw'n galw eu hunain yn Dule neu Tule, sy'n golygu "pobl". Ystyr llythrennol y gair ' Dulegaya' yw  "ceg y bobl".
James Lawrence
Mae ar hyn o'r bryd yn chwarae i Anderlecht yng nghyngrair Gyntaf, Adran A Gwlad Belg ond bu'n chwarae cyn hynny i AS Trenčín o Super Liga Slofacia a thimau ieuenctid Arsenal, Queens Park Rangers, Ajax a Sparta Rotterdam.
Pobl Guna
Lleoliad
Mae'r Guna yn byw mewn tair comarca neu llain yn Panama, ac mewn ychydig o bentrefi bychain yn Colombia. Triga sawl cymuned o bobl Kuna hefyd yn Ninas Panama, Colón, a dinasoedd eraill. Mae'r rhan fwyaf o bobl Guna yn byw ar ynysoedd bychain oddi ar arfordir comarca Kuna Yala sy'n cael eu hadnabod fel Ynysoedd San Blas. Y ddwy comarca arall yn Panama yw Kuna de Madugandí a Kuna de Wargandí. Hwy yw'r bobl sy'n siarad Guna a oedd unwaith yn byw yn rhanbarth ganolog yr hyn sydd bellach yn cael ei adnabod fel Panama ac ynysoedd San Blas cyfagos, ac sy'n dal i oroesi mewn ardaloedd ymylol.
Diwylliant
Mae'r Guna yn adnabyddus am eu molas llachar, celf gwehyddol lliwgar sydd wedi'i wneud â thechnegau appliqué ac appliqué o chwith. Mae paneli mola yn cael eu defnyddio i wneud y blowsys sy'n rhan o wisg nodweddiadol menywod y Guna. Mae mola yn golygu "dillad" mewn Dulegaya. Y gair Dulegaya ar gyfer blows mola yw tulemola, (neu "dulemola"), sef "dillad pobl Guna."
James Lawrence
Gyrfa Cynnar
Dechreuodd ei yrfa ieuenctid gyda chlybiau Enfield 1893 F.C., Arsenal a Queens Park Rangers. Yn 2008 symudodd ei deulu i'r Iseldiroedd lle ymunodd ag HFC Haarlem. Gadawodd Haarlen yn 2009 i ymuno ag Ajax gan ennill pencampwriaeth dan-19 Adran Gyntaf yr Iseldiroedd yn 2010-11. Cafodd wedyn gyfnodau gydag academïau ieuenctid Sparta Rotterdam a RKC Waalwijk tra'n ymaelodi ag Athrofa addysg yr Johan Cruyff Institute yn Amsterdam er mwyn ennill cymwyster academaidd.
FK AS Trenčín
Trosglwyddwyd Lawrence i AS Trenčín yn Slofacia ar 13 Awst 2014 pan oedd yn 21 oed. Sgoriodd yn ei gêm gyntaf mewn gêm Cwpan Slofacia yn erbyn ŠK Strážske. Chwareodd ei gêm gynghrair bedair diwrnod yn hwyrach wrth guro MFK Košice 4-2. Ar 1 Mai 2015 helpodd Lawrence ei dîm, AS Trenčín, i'w Cwpan Slofacia gyntaf wrth guro FK Senica yn y ffeinal. Ym Mai 2015 daeth AS Trenčín yn bencampwyr y Fortuna Liga am y tro cyntaf. Dyma oedd tymor llawn gyntaf Lawrence fel chwaraewr hŷn.
Pobl Guna
Trefniadaeth wleidyddol a chymdeithasol
Yn Guna Yala, mae gan bob cymuned ei threfniadaeth wleidyddol ei hun sy'n cael ei arwain gan 'saila'. Yn ol traddodiad, y saila yw arweinydd gwleidyddol a chrefyddol y gymuned; mae'n cadw caneuon ar ei gof sy'n adrodd hanes cysegredig y bobl, ac yn eu cyflwyno i'r bobl. Mae penderfyniadau yn cael eu gwneud mewn Onmaked Nega, neu Ibeorgun Nega (Ty Cyngress neu Casa de Congreso), adeilad sydd hefyd a chanddo bwrpas gwleidyddol ac ysbrydol, ac yno y bydd y saila yn canu hanes, chwedlau a chyfreithiau'r Guna ynghyd â gweinyddu materion gwleidyddol a chymdeithasol o ddydd i ddydd. Fel arfer, mae gan y saila gwmni un neu ragor o 'voceros' sy'n gweithredu fel dehonglwyr neu gynghorwyr iddo. Oherwydd bod caneuon a hanes llafar y Guna mewn cofrestr ieithyddol uwch gyda geirfa arbenigol, bydd llefaru'r saila yn aml yn cael ei ddilyn gan esboniad neu ddehongliad gan un o'r voceros yn iaith anffurfiol y Guna.
James Lawrence
FK AS Trenčín
Tra yn Trenčín dioddefodd Lawrence o anaf ond daeth nôl i'r tîm gyntaf a bu'n rhan o'r tîm a enillodd ei hail Cwpan Slofacia a'i hail pencampwriaeth Fortuna Lifa o'r bron.
Pobl Guna
Trefniadaeth wleidyddol a chymdeithasol
Yn draddodiadol, mae teuluoedd y Guna yn dilyn llinach y fam, gyda'r priodfab yn symud i fod yn rhan o deulu'r briodferch. Y priodfab sy'n cymryd cyfenw'r briodferch hefyd.
James Lawrence
RSC Anderlecht
Ar 29 Awst 2018, ymunodd Lawrence ag Anderlecht.
Pobl Guna
Trefniadaeth wleidyddol a chymdeithasol
Heddiw mae 49 o gymunedau yn Kuna Yala. Mae'r rhanbarth yn ei gyfanrwydd yn cael ei lywodraethu gan Gyngres Gyffredinol y Guna, sy'n cael ei arwain gan dri Saila Dummagan ("Sailas Mawr").
James Lawrence
Safle Chwarae
Mae Lawrence yn chwarae ar ochr chwith y cae fel canol cefn neu fel chwaraewr canol cae amddiffynnol, neu arweinydd o'r cefn.
Gyrfa Ryngwladol
Ar 5 Tachwedd 2018, galwyd Lawrence i chwarae i Gymru am y tro cyntaf. Er iddo'i fagu yn Lloegr, galluogwyd iddo chware i Gymru gan fod mam-gu ganddo a aned yn Hwlffordd, Sir benfro. Dechreuodd ei gêm gyntaf i'r tîm cenedlaethol yn eu gêm yn erbyn Albania ar 20 Tachwedd 2018.
Anrhydeddau
AS Trenčín
Personol
Magwyd yn Henley-on-Thames yn Swydd Rydychen ond symudodd y teulu i'r Iseldiroedd yn 2008 ac yno dechreuodd chwarae i'r timau lleol. Mae'n siarad Iseldireg ond nododd anhawster dysgu Slofaceg. Enillodd radd mewn 'Rheoli Chwaraeon' tra roedd yn yr Iseldiroedd.
La Défense
bawd|La Défense
Ardal fusnes fawr, tair cilomedr i'r gorllewin o derfynau'r ddinas ym Mharis yn La Défense. Mae'n rhan o Ardal Fetropolitan Paris yn rhanbarth Île-de-France, a leolir yn yr adran Hauts-de-Seine ar draws cymunedau Courbevoie, Nanterre a Puteaux.
La Défense yw ardal fusnes bwrpasol mwyaf Ewrop gyda 560 hectar.
Fallout76
bawd|Fallout 76 logo Gêm fideo ar gyfer Microsoft Windows, PlayStation 4 ac Xbox1 yw Fallout76 a lansiwyd ar 14 Tachwedd 2018; fe'i datblygwyd gan Bethesda Game Studios a'i gyhoeddi gan Bethesda Softworks fel rhan o'r gyfres Fallout.
Gwerthiant
Pan gyhoeddwyd Fallout 76 aeth yn syth i'r trydydd safle yn siartiau'r Deyrnas Unedig, yn syth o dan Spyro Reignited Trilogy a Red Dead Redemption 2. Syrthiodd pris y gêm yng Ngogledd America, llai nag wythnos wedi iddo gael ei lansio, gyda rhai'n nodi i'r gostyngiad ddigwydd gan nad oedd y gwerthiant yn fawr.
Bwyd a Dŵr
Ceir sawl math o ddŵr yn Fallout76: dŵr wedi'i ferwi, dŵr budr a dŵr pur. Mae ymbelydredd ymhobman, yn ogystal â'r dŵr. Ar y tir gwastad, deuir o hyd i bethau i greu mathau gwahanol o ddiodydd fel te blodyn crameniat a sudd tato. Mae yna rai diodydd sydd yna cyn y rhyfel e.e. nuka cola, nuka cola cherry a nuka cola quantum.
Mae'r bwyd yn un or pethau bwysicaf sydd ei angen ar dir gwastraff.
Robert Riddles
Roedd Robert Riddles CBE, MIMechE, MinstLE (23 Mai 1892 – 18 Mehefin 1983) yn beiriannydd, yn cynllunio locomotifau stêm.
Ganwyd Riddles ar 23 Mai 1892. Roedd o’n brentis gyda Rheilffordd Llundain a’r Gogledd Orllewin o 1909 ac wedi mynychu cwrs perianwaith trydanol, yn credu buasai pŵer trydanol yn bwysig yn y dyfodol. Ymunodd â’r Peirianyddion Brenhinol yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf, yn bennaf yn Ffrainc. Aeth yn ôl i Reilffordd Llundain a’r Gogledd Orllewin ym 1919. Roedd o’n gyfrifol am aildrefnu gweithdai Cryw a Derby rhwng 1925-30, ac oedd yn gynorthwy-ydd i Syr William A Stanier FRS o 1933 ymlaen. Roedd o’n yrrwr trên yn ystod y Streic Cyffredinol ym 1926. Roedd o’n bennaeth y Bwrdd Cyfarwyddwr Cyfarpar Trafnidiaeth yn ystod yr Ail Ryfel Byd a chynlluniodd 3 locomotif ‘Darbodaeth’: y Dosbarth J69 0-6-0ST, Dosbarth Darbodaeth 2-8-0 a Dosbarth Darbodaeth 2-10-0. Roeddent yn hawdd ac yn rhad i’w hadeiladu a chynnal, gyda’r gallu i ddefnyddio glo israddol. Defnyddiwyd y tri dros Brydain ac Ewrop yn llwyddiannus, a defnyddiwyd yr 0-6-0ST a 2-8-0 (erbyn hyn Dosbarth O7 2-8-) yn ystod ac wedi’r rhyfel gan Reilffordd Llundain a’r Gogledd Ddwyrain. Daeth o’n is-lywydd Rheilffordd Llundain a’r Gogledd Orllewin, ac wedyn daeth yn Beirianydd Mecanyddol i’r Rheilffordd Brydeinig ym 1947 ar ôl gwladoli. Rhagwelodd drydaneiddio’r rheilffyrdd yn y tymor hir, ond cynlluniodd 12 dosbarth safonol o locomotifau ar gyfer y rhwydwaith gyfan. Fel ei locomotifau cynharach, roeddent yn hawdd ac yn rhad i’w hadeiladu a chynnal, gyda’r gallu i ddefnyddio glo israddol. Roedd y Dosbarth Safonol 9F Rheilffordd Brydeinig yn arbennig o lwyddiannus. Ymddiswyddodd ym 1953.
Bu farw Riddles ar 18 Mehefin 1983.
Jack Kelsey
Roedd Alfred John "Jack" Kelsey (19 Tachwedd 1929 - 18 Mawrth 1992) yn gôl geidwad pêl-droed a oedd yn cynrychioli Cymru ar y maes rhyngwladol. Bu hefyd yn chwarae i Arsenal. Fe'i hystyrir yn un o'r gôl geidwaid gorau i'w chwarae dros Gymru.
Cefndir
Ganwyd Jack Kelsey yn 382 Jersey Road, Winch Wen, Llansamlet, yn ail blentyn i Alfred Kelsey, smeltiwr a Sarah Ann (née Howe) ei wraig.
Cafodd ei addysg yn Ysgol y Cwm, Bron y Maen (cyn iddi droi'n ysgol Gymraeg). Wedi ymadael a'r ysgol bu'n gweithio yn y gwaith haearn.
Ym 1954 priododd a Myrtle Elsie Hodgetts. Bu iddynt dau fab.
Cumann na nGaedheal
bawd|'Cumann na nGaedhael Committee Rooms', O'Connell Street, Waterford adeg etholiad 1932. Noder bod yr adeilad drws nesa wedi ei losgi - arwydd o wleidyddiaeth ymfflamychol y cyfnod Roedd Cumann na nGaedhael (IPA:ˈkʊmˠənˠ nˠə ˈŋeːl̪ˠ) yn Gymraeg, "Cymdeithas yr Gwyddel", yn blaid wleidyddol yng Ngwladwriaeth Rydd Iwerddon.
Jack Kelsey
Gyrfa pêl droed
Dechreuodd gyrfa pêl-droed Kelsey gyda'i dîm lleol ym mhentrefan Winch Wen, tîm roedd ei dad yn gadeirydd arni. Fel plentyn ysgol gwasanaethodd fel mascot y tîm cyn mynd ymlaen i chware i'r tîm ieuenctid. Daeth ei gyfnod fel aelod o'r tîm ieuenctid i ben pan gafodd ei alw i'r fyddin i gyflawni ei gyfnod o Wasanaeth Cenedlaethol gorfodol. Wedi dychwelyd o'r fyddin ymunodd a thîm cyntaf Winch Wen a oedd yn chware yng Nghynghrair Abertawe a'r Fro.
Yng ngem olaf tymor 1948 - 1949 cafodd Kelsley gêm arbennig o dda, gan lwyddo i arbed dwy gôl gosb anodd iawn. Roedd ei berfformiad wedi gwneud argraff ar ddyfarnwr y gêm a awgrymodd iddo y byddai'n werth iddo ystyried mynd ar brawf gydag un o'r timau mawr, gan gynnig ei gyflwyno i dîm Bolton. Un o'r chwaraewyr fu'n ceisio sgorio o'r smotyn yn aflwyddiannus oedd cyn chwaraewr Arsenal, Len Morris, cynigiodd Morris ei gyflwyno i dîm Arsenal yn hytrach na Bolton. Cafodd ei arwyddo gan Arsenal fel gôl geidwad wrth gefn i ddirprwyo dros eu prif gôl geidwad, George Swindin.
Wedi dwy flynedd ar y fainc, gwnaeth Kelsey ei ymddangosiad cyntaf dros dîm cyntaf Arsenal yn erbyn Charlton Athletic ar 24 Chwefror 1951 yn Highbury, gan fod Swindin wedi cael anaf. Nid oedd ei ymddangosiad cyntaf yn un llawn clod; gadawodd pum gôl i mewn i'r rhwyd wrth i'w dîm coll 5-2; eu colled gwaethaf gartref ers 1928. Gwnaeth Kelsey gyfanswm o bedwar ymddangosiad y tymor hwnnw, gan gael ei ollwng unwaith y dychwelodd Swindin. .
Cumann na nGaedheal
Cumann na nGaedheal - y Blaid
Sefydlwyd plaid Cumann na nGaedheal ar 27 Ebrill 1923 gan aelodau TD Sinn Féin oedd o blaid y Cytundeb Eingl-Wyddelig a arwyddwyd gan Lywodraeth Dros-dro Iwerddon wedi'r Rhyfel Annibyniaeth. Y prif sylfaenydd oedd W.T. Cosgrave sef un o ffigurau amlycaf y mudiad gweriniaethol wedi llofruddiaeth Michael Collins yn 1922 gan luoedd yn erbyn y Cytundeb a marwolaeth naturiol Arthur Griffith (sylfaenydd y mudiad gwreiddiol) yn yr un flwyddyn. Yn etholiad 1923 i'r senedd genedlaethol newydd, Dáil Éireann, enillodd y blaid newydd 63 o seddi. Dyma'r blaid fu'n llywodraeth Gwladwriaeth Rydd Iwerddon yn ystod ei degawd ffurfiannol.
Llywodraeth Cumann na nGaedheal
Roedd Cumann na nGaedheal yn derbyn rhaniad Iwerddon ac dechreuant ar roi seilwaith i sefydlu'r Wladwriaeth Rydd. Sefydlwyd yr heddlu newydd. Gellir nodi rhai o gerrig milltir degawd y blaid mewn grym:
Dilynodd y Blaid polisi cyllidol geidwadol a chodwyd oedran codi pensiwn. Achosodd hyn i'r blaid golli pleidleisiau yn etholiad Mehefin 1927 gan ennill ond 47 sedd (27% o'r bleidlais) a llwyddasant i aros mewn grym dim ond oherwydd bod Fianna Fail (y blaid gwrth-Gytyndeb dan arweinyddiaeth Eamon de Valera, a oedd wedi ennill 44) sedd yn dilyn polisi o beidio cymryd eu seddi yn y senedd pro-Cytundeb. Ond yn dilyn llofruddiaeth y Gweinidog Catref Kevin O’Higgins gan wrthwynebwyr, galwodd Cosgrave etholiad brys ym mis MEdi 1929 a'r tro yma adferpdd CnG ei lle gan ennill 67 sedd a 39% o'r bleidlais.
Roedd y blaid y cefnogi masnach rydd a cyllideb heb fenthyca ac yn erbyn diffyndollaeth. Gydag effeithiau'r Dirwasgiad Mawr collodd y blaid etholiadau Dáil Éireann yn Chwefror 1932 i blaid Fianna Fail (enillodd CnaG 57 sedd a Fianna Fáil 72). Roedd Fianna Fail yn arddel polisiau mwy poblogeiddiol o blaid diffyndollaeth ac ysgogi swyddi. Yn 1933 yn sgil y golled, cynhaliwyd trafodaethau gyda National Centre Party a'r National Guard (y 'Blueshirts') i ffurfio plaid newydd Fine Gael ym mis Medi 1933.
Cyfiau cymhlyg
right|bawd|Diagram Argand yn dangos mewn ffurf geometrig cynrychiolaeth o z a'i gyfiau (conjugate) z̅ yn y [[plân cymhlyg. Gellir canfod y cyfiau cymhlyg drwy adlewyrchu z ar draws yr echelin real.]]
Jack Kelsey
Gyrfa pêl droed
Bu cyfnod Kelsey fel prif gôl geidwad Arsenal yn un lle nad oedd llawer o lewyrch ar y tîm. Eu safle cynghrair gorau oedd y trydydd safle ym 1958 - 1959 ac ni chafodd y tîm unrhyw lwyddiant mewn gemau cwpan. Dim ond llwyddiant Kelsley yn y gôl fu'n gyfrifol am eu cadw yn dîm "gweddol" yn hytrach na thîm "gwael". Gan hynny mae'n dal i gael ei ystyried gan y clwb fel un o'u prif gôl geidwaid erioed.
Cyfiau cymhlyg
Mewn mathemateg cyfiau cymhlyg (Saesneg: complex conjugate) unrhyw rif cymhlyg yw'r rhif gyda rhan real hafal, a rhan dychmygol sy'n hafal mewn maint, ond ag arwydd cyferbyniol. Er enghraifft, cyfiau cymhlyg 3 + 4i yw 3 − 4i.
Cynidr
Sant Cymreig cynnar o'r 6g oedd Cynidr a fu'n esgob ar y Clas-ar-Wy, ym Mhowys.
Jack Kelsey
Gyrfa Ryngwladol
Daeth Kelsey yn gôl geidwad dewis cyntaf rheolaidd tîm cenedlaethol Cymru, gan wneud ei ymddangosiad cyntaf ym 1954 gan chware yn erbyn Gogledd Iwerddon yn Wrecsam. Enillodd cyfanswm o 41 cap dros ei wlad. Ef oedd gôl geidwad Cymru yng Nghwpan y Byd 1958, unig ymddangosiad y wlad yn yr ornest terfynol hyd yn hyn. Llwyddodd Cymru i fynd trwodd i rownd yr wyth olaf yn y bencampwriaeth gan golli'r gêm i Frasil, a aeth ymlaen i ennill y cwpan. Er i Gymru colli'r gêm roedd cyfraniad Kelsey yn enfawr. Anelodd Brasil at y gôl 31 o weithiau gyda dim ond ergyd gan Pelé a wiriodd oddi ar y Cymro Stuart Williams yn llwyddo i guro Kelsey yn y 70ain munud. Arweiniodd llwyddiant Kelsey i gadw gymaint o ergydion allan y rhwyd i bapurau Brasil ei lysenwi Y gath gyda'r pawennau magnetig er bod Kelsey ei hun yn dweud mai taenu ei ddwylo gyda gwm cnoi, nid magneteg, oedd yn gwneud i'r bêl gludo i'w ddwylo.
Cyfiau cymhlyg
Mae cyfiau cymhlyg yn bwysig wrth geisio canfod isradd y polynomal (sero'r ffwythiant).
Cynidr
Yn ôl y De Situ Brecheniauc ei fam oedd Ceingair ferch Brychan, ond ni wyddom pwy oedd ei dad. Fodd bynnag, yn y Generatio Sancti Egwini dywedir mai Gwynllyw oedd ei dad a bod ganddo ddau frawd: Cadog ac Eigion. Yn ôl Breverton, roedd Cynidr yn fab i Gwladys, ac yn ŵyr i Brychan. chwith|bawd|Yr olygfa tuag at Llangynidr, pentref a gafodd ei enw gan Sant Cynidr. Mae'r Bywgraffiadur Arlein yn nodi tair mam posibl:
Jack Kelsey
Gyrfa Ryngwladol
Yn ogystal â chware i dîm Cymru, bu Kelsey hefyd yn gôl geidwad i dîm Prydain Fawr a'r Iwerddon mewn gêm gyfeillgar yn erbyn Tîm gweddill Ewrop ym 1955 a thîm Dinas Llundain yn erbyn Barcelona yn ffeinal cystadleuaeth Cwpan y Ffair Rhyng ddinesig ym 1958.
Pentre-poeth, Caerdydd
Yr enw
Defnyddir yr enw 'Treforgan' gan rai sefydliadau, ond ceir tystiolaeth sy'n awgrymu mai "Pentre-poeth" oedd y ffurf lafar gan siaradwyr Cymraeg brodorol yr ardal, ac mae'r cofnod cynharaf hefyd ychydig yn gynharach na'r cofnod cynharaf o 'Dreforgan'. Nodir 'Pentre' yn 1845 a 'Phentre-poeth] yn 1850 ar gofnodion y Capel methodistaidd (gweler isod). Ni ddefnyddiwyd yr enw Treforgan (Morgan’s Town) tan 1855 neu efallai 1859. Pentre-poeth sy'n cael ei ddefnyddio gan Gyngor Caerdydd.
Jack Kelsey
Gyrfa Ryngwladol
Daeth gyrfa Kelsey i ben wedi iddo gael anaf difrifol i'w gefn wrth chware mewn gêm gyfeillgar yn erbyn Brasil ym mis Mai 1962. Ar 20 Mai 1963 cafwyd gêm dysteb iddo rhwng Arsenal a Rangers lle casglwyd £7,000 iddo.
Pentre-poeth, Caerdydd
Hanes
Mae hanes modern yr ardal yn cychwyn tua diwedd y 18g pan adeiladwyd dyrnaid o fythynod ar dir Morgan William (c.1765–1852) o "Fferm Tynyberllan", a chofnodir hynny yng Nghyfrifiad 1801. Ar fap y Degwm a ddyluniwyd yn y 1840au, gwelir rhagor o fythynod ar ochr orllewinol y ffordd a elwir heddiw yn "Ffordd Tŷ Nant", ynghyd â'r enw Tynyberllan. Mae' fwy na thebyg mai gwaith y tyddynwyr hyn oedd y diwydiannau glo a haearn. Gwelir yr un enwau a'r un teuluoedd ar gofrestr eglwys y plwyf rhwng 1840 a a'r 1870au, ond ni ddefnyddir yr enw "Tynyberllan", ond gyda'r enw Pentre yn 1845 a Phentre-poeth erbyn 1850.
Jack Kelsey
Bywyd wedi pêl droed
Ar ôl ymddeol fel chwaraewr, gweithiodd Kelsey fel rheolwr siop a loteri Arsenal gan godi yn ddiweddarach i fod yn rheolwr masnachol y clwb, cyn ymddeol ym 1989. Bu farw yn Friern Barnet Llundain ym 1992, yn 62 mlwydd oed.
Pentre-poeth, Caerdydd
Hanes
Cymraeg oedd iaith y capel a'r ardal gyfan, ond erbyn 1928, gyda thwf yn nifer y tai, newidiwyd hynny a daeth y gwasanaethau Cymraeg i ben yn 1928.
Jack Kelsey
Anrhydeddau
Ym mis Medi 2010, urddwyd Kelsey yn aelod o Oriel Anfarwolion Chwaraeon Cymru. Yn ystod tymor 2009 -2010 rhoddodd Clwb pêl Droed Arsenal lluniau o 32 o fawrion y clwb o amgyll stadiwm yr Emirates. Mae Jack Kelsey ymysg y marion hyn.
Ym 1958 cyhoeddodd hunangofiant ar y cyd â Brian Glanville gyda'r teitl "Over the bar"
Cyfiau cymhlyg
Nodiant
Ysgrifennir cyfiau cymhlyg rhif cymhlyg z fel \overline z neu z^*\!. Mae'r nodiant cyntaf (y vinculum) yn fwy trefnus. Mewn ffiseg, mae'r ail nodiant yn cael ei ffafrio. Os yw rhif cymhlyg yn cael ei gynrychioli gan fatrics 2x2, mae'r nodiant yr un peth (yn unfath). Mewn rhai testunnau, mae cyfiau cymhlyg rhif a oedd yn wybyddus cyn hynny yn cael ei dalfyrru fel "c.c.". Er enghraifft, mae sgwennu yn golygu
Gareth H. Davies
Roedd y Parch Gareth H. Davies (1927 – 4 Mawrth 2005) yn bregethwr ac yn weinidog.
Ysgrifennydd Gwladol dros Faterion Cyfansoddiadol
bawd|[[Charles Falconer, Barwn Falconer o Thoroton|Yr Arglwydd Falconer, unig deiliad y swydd.]] Roedd yr Ysgrifennydd Gwladol dros Faterion Cyfansoddiadol yn swydd Cabinet Llywodraeth Prydain, a grëwyd yn 2003. Trosglwyddwyd rhai o swyddogaethau'r Arglwydd Ganghellor i'r Ysgrifennydd Gwladol newydd. Yn ddiweddarach, trosglwyddwyd swyddogaethau pellach i'r Ysgrifennydd Gwladol dros Faterion Cyfansoddiadol gan y Prif Ysgrifennydd Gwladol, swydd o fewn y llywodraeth a deiliwyd gan y Dirprwy Brif Weinidog. Unig ddeiliad y swydd oedd yr Arglwydd Falconer a oedd hefyd yn parhau i wasanaethu fel Arglwydd Ganghellor ar yr un pryd. Crëwyd y swydd yn ffurfiol trwy gymeradwyaeth Gorchymyn Ysgrifennydd Gwladol dros Faterion Cyfansoddiadol 2003 (OS 2003 Rhif 1887). Daeth y swydd i ben ar 9 Mai 2007, a throsglwyddwyd ei holl gyfrifoldebau i adran newydd yr Ysgrifennydd Gwladol dros Gyfiawnder. Deiliad cyntaf y swydd newydd oedd yr Arglwydd Falconer hefyd.
Gareth H. Davies
Cefndir a blynyddoedd cynnar
Fe'i ganwyd yng Ngorslas yn Sir Gaerfyrddin ac âi'r teulu i gapel Bethel, Cross Hands. Dechreuodd weithio fel glowr yn bedair ar ddeg oed, ac yna'n ddiweddarach rhoes ei fryd ar fynd i'r weinidogaeth. Ar ôl mynd i Goleg Trefeca yn 1950 gwnaeth ffydd bersonol fywiog rhai o'i gydfyfyrwyr argraff ddofn arno, a daeth i fod o'r un perswâd â nhw; gan bwyso yn llwyr ar ras Duw yn hytrach na'i weithredoedd ei hunan. Roedd hwn yn gyfnod o gyffro ysbrydol yng Nghymru, ac arweiniodd hyn at sefydlu Mudiad Efengylaidd Cymru, mudiad y bu Gareth Davies yn arweinydd blaenllaw o'i fewn.
Cyfiau cymhlyg
Nodweddion
Mae'r nodweddion cynlynol yn gymwys ar gyfer pob rhif z a w, oni nodir yn wahanol, a gellir profi hyn drwy sgwennu z a w yn y dull a + ib.
Gareth H. Davies
Gyrfa yn y Weinidogaeth
Yn 1957 priododd Eunice Morris, a chael ei ordeinio. Ar ôl ei ordeinio treuliodd ei oes weinidogaethol o fewn Eglwys Bresbyteraidd Cymru. Bu'n weinidog ar eglwysi Soar, Pontardawe a Siloh, Gwauncaegurwen (1957-1968); Triniti a Glenala, Llanelli (1968-1981) (gan ychwanegu Bryn Seion, Llangennech at yr ofalaeth yn ystod y cyfnod hwn), ac yna Bethani, Rhydaman, Capel Newydd y Betws ac Elim Tir-y-dail o 1981 hyd at ei ymddeoliad yn 1994.
Cyfiau cymhlyg
Nodweddion
Nodwedd arall o gyfiau cymhlyg, ac sy'n hynod o bwysig, yw fod rhif cymhlyg yn hafal i'w gyfiau cymhlyg os yw ei ran ddychmygol yn sero, h.y. os yw'r rhif cymhlyg yn real.
Ar gyfer unrhyw ddau rif cymhlyg w,z:
Y berthynas olaf ond un yw infolytedd h.y. cyfiau cyfiau y rif cymhlyg z yw z.
David Griffiths (cenhadwr)
Cenhadwr Cristnogol o Langadog, Sir Gaerfyrddin, a fu'n gweithio ar ynys Madagasgar oedd David Griffiths (20 Rhagfyr 1792 – 21 Mawrth 1863). Cyfieithodd y Beibl a llyfrau eraill i'r iaith Falagaseg. Beibl Malagaseg 1835 oedd un o'r Beiblau cyntaf i'w hargraffu mewn iaith Affricanaidd.
Cefndir
Ganwyd David Griffiths ar 20 Rhagfyr 1792 ym nhyddyn Cwmhirbryd a magwyd ef gerllaw yn Nglanmeilwch, Llangadog, Sir Gaerfyrddin. Ef oedd mab William Griffith David a'i briod Elizabeth. Daeth yn aelod o Eglwys Annibynnol Jerusalem yng Ngwynfe yn 1810, a chyn hir dechreuodd bregethu. Roedd yn cynnal ysgol ei hun yng Nghwmaman yn 1811-12; aeth yn fyfyriwr yn Neuaddlwyd yn 1812, yna Wrecsam yn 1814, ac ymlaen i'r Coleg Cenhadol yn Gosport yn 1817-18.
Madagasgar
Yn 1828 bu farw'r brenin Radama I o Fadagascar, a fu'n gyfaill i'r cenhadon o Gymru, ac yntau ond yn 36 oed. Bu cyfnod o ddryswch, gan darfu ar waith y genhadaeth. Er hynny, agorwyd ysgolion nos i'r disbarthiadau cymdeithasol isaf yn 1830, a parhau wnaeth y gwaith gyda llwyddiant. Cyhoeddwyd y Testament Newydd yn y Falagaseg yn 1831, ynghyd â rhan fawr o'r Hen Destament - y Beibl cyntaf i'w gyhoeddi mewn iaith Affricanaidd. Ond yn yr un flwyddyn, fe wynebodd y genhadaeth nifer o anawsterau newydd. Er fod Brenhines Madagasgar, Ranavalona I, yn gefnogol i'r gwaith, roedd nifer o'i chynghorwyr yn wrthwynebus iddo, a chafodd y cenhadon eu gorchymyn i adael yr ynys. Diddymwyd y gorchymyn hwn yn y pen draw, a pharhawyd y gwaith cenhadol rhwng 1832 a 1835.
Yn 1835, fodd bynnag, penderfynodd y cenhadon adael o ganlyniad i erledigaeth wrth-Gristnogol ffyrnig. Traddododd Griffiths ei bregeth olaf yn y capel ar 22 Chwefror a gadawodd yr ynys ym Medi 1835, a chyrraedd ynysoedd Prydain yn Chwefror 1836. Ar ddiwedd y ddwy flynedd, debryniodd neges gan Ranavalona yn rhoi gwybod iddo y gallai ddychwelyd fel masnachwr ond ddim fel cenhadwr. Gwnaeth hynny ym mis Mai 1838. Parhau wnaeth yr erledigaeth trwy'r ynys, ac erlynwyd Griffiths dan gyhuddiad ei fod wedi cynorthwyo rhai o Gristnogion yr ynys i adael y wlad. Dedfrydwyd ef i farwolaeth, ond newidiwyd y ddedfryd wedi hynny i ddirwy. Cyhoeddwyd cyfrol Griffiths, Persecuted Christians of Madagascar, yn Llundain yn 1841.
Dychweliad i Gymru
bawd|300px|David Griffiths, tua diwedd y 1850au Dychwelodd i Gymru yn 1842 a mynd yn weinidog ar yr Eglwys Annibynnol yn y Gelli, Sir Frycheiniog, ac yno ysgrifennodd ei gyfrol Hanes Madagascar. Tra oedd yn y Gelli, sefydlodd eglwys Annibynnol newydd dros y ffin yn Kington, Swydd Henffordd. O gwmpas 1850, bu rhai gobeithion y byddai'r genhadaeth ym Madagasgar yn cael ei hadnewyddu, pan ofynnodd Cymdeithas Genhadol Llundain i Griffiths a Joseph John Freeman, yr unig genhadon a oedd dal yn fyw, i adolygu'r cyfieithiad Malagaseg o'r Beibl. Bu farw J. J. Freeman yn fuan wedyn, ac felly syrthiodd yr holl waith ar ysgwyddau David Griffiths. Treuliodd tua phum mlynedd ar yr adolygiad hwnnw ac, yn 1854, ysgrifennodd lyfr gramadeg i'r Falagaseg. Ysgrifennodd rai holwyddoregau, llyfr emynau, a thua naw neu ddeg o draethodau gwreiddiol. Adolygodd nifer o weithiau a oedd eisoes wedi'u cyfieithu, yn cynnwys 'Taith y Pererin', y 'Beibl Cyflawn' a geiriaduron. Symudodd i Fachynlleth yn 1858, ac yno bu'n paratoi llyfr gramadeg a gweithiau eraill mewn Malagaseg yn barod i'w cyhoeddi. History of Madagascar
Marwolaeth
Bu farw 21 Mawrth 1863 ym Machynlleth, ac yno y claddwyd ef. Symudwyd carreg fedd David a Mary, ei briod, o Fachynlleth i Neuaddlwyd yng Ngheredigion yn 1818, ac fe'i dadorchuddiwyd fel rhan o ddathliadau daucanmlwyddiant glaniad y cenhadon cyntaf o Gymru ym Madagasgar.
Bu farw Mary Griffiths yn Abertawe ar 15 Gorffennaf 1883, yn 93 oed. Cafodd David a hithau wyth o blant. Priododd un o'u merched, Margaret Jane (1830-73), y cenhadwr a chyfieithydd Griffith John 1831-1912. Bu'r ddau gweithio gyda'i gilydd yn Hankow (Wuhan) yn Tsieina hyd at ei marwolaeth yn Singapôr ar 24 Mawrth 1873 wrth i'r ddau ddychwelyd i Tsieina ar ol dychwelyd adref i adfer eu hiechyd.
Cynidr
Ar wahân i Glas-ar-Wy, roedd ganddo gysylltiadau gydag eglwysi Aberysgir, Llanywern, Cantref a Llangynidr, i gyd ym Mrycheiniog. Credir fod ganddo hefyd gysylltiadau gydag lle a enwir yn Llyfr Llandaf yn 'Llanncinitir' yn Erging, hen deyrnas Gymreig a oedd a'i hanner ym Mynwy a hanner yn yr hyn a elwir heddiw yn Swydd Henffordd (Archenfield cyn hynny). Yng Nghlas-ar-Wy, ceir ffynnon hynafol i gofio amdano, a elwir yn "Ffynnon Gynydd".
Gwarchodfa natur Cors Leighton
Mae Gwarchodfa natur Cors Leighton (Saesneg: Leighton Moss) un o warchodfeydd natur y Gymdeithas Frenhinol er Gwarchod Adar, lleolir yn Swydd Gaerhirfryn yn Silverdale, ger Bae Morecambe. bawd|chwith|250px|Cuddfan Eric Morecambe bawd|chwith|250px|Y warchodfa chwith|bawd|250px|Adar dŵr y warchodfa
Cynidr
Yng Nghlas-ar-Wy y bu farw ac yno y claddwyd ef. Mae ei Ŵyl Masant ar 27 Rhagfyr.
Gwarchodfa natur Cors Leighton
Cyfanswm arwynebedd y warchdfa yw tua 2,000 o erwau ac mae'n cynnwys corslwyn, coed a glastir calchfaen, cors arfordirol a morlyn. Gwelir barfog, boda’r gors, telor yr hesg, bwn, titw’r gors, cnocell y cnau, coch y berllan, tylluan frech, titw cynffon-hir, dringwr bach, cnocell y coed, cambig, pioden y môr, gylfinir, coesgoch a phibydd y mawn. Mae niferau’r hwyaid, megis hwyaid llostfain a chwiwellod, yn codi’n sylweddol yn ystod y gaeaf. Gwelir ceirw cochion. . Mae niferau mawr o ddrudwy yn ymddangos yn ystod yr hydref a gaeaf.
Ers cymryd yr awennau, mae’r Gymdeithas wedi creu mwy o ddŵr agored ar y corstir, yn cael gwared o frwyn, a chliriwyd ffosydd i wellhau llif y dŵr. Sefydlwyd ardaloedd o ddŵr bas ar gyfer adar hirgoes, ac ynysoedd addas i nythu. Cyrhaeddodd dwrgwn yn 2006/7. Yn ogystal â‘r warchodfa, mae’r Gymdeithas yn rheoli safleoedd cyfagos eraill, sef ‘Inner Salt Marsh’, ‘Outer Salt Marsh’, Cae Barrow Scout, Craig Warton, Cors Silverdale a Rhandir Plas Challan. Mae Cors Silverdale a Chae Barrow Scout yn ardaloedd o frwyn ychwanegol i Gors Leighton. Mae’r 2 forfa yn cael eu dylanwadu gan lanwau Bae Morecambe a gan Afon Kent i’r gogledd ac Afon Keer i’r dde. Canaleiddiwyd Afon Keer yn y 1950au, yn lleihau llifogydd ac yn creu tir mwy sych o'i chwmpas. Mae Craig Warton a Rhandir Plas Challan yn galchfaen ac yn cynnal blodau a phili-palod prin.
Mae Cors Leighton yn Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig (SSSI) ac yn cynnwys y corslwyn mwyaf yng ngogledd Lloegr. Mae’n rhan o Ardal Harddwch Naturiol Eithriadol Arnside/Silverdale. Darlledwyd y rhaglen Autumnwatch o'r warchodfa yn 2014.
Cilydd
Mewn mathemateg, mae cilydd (ll. cilyddion; Saesneg: reciprocal) neu wrthdro lluosol unrhyw rif x, sy'n cael ei ddynodi gan 1/x neu x−1 ac sy'n rhif sydd, pan gaiff ei luosi gyda x, yn rhoi unfathiant lluosol (multiplicative identity) o 1. Ond mewn mathemateg, a phynciau eraill, ceir hefyd defnydd gwahanoli'r gair e.e. cilydd yr amledd mewn seinyddiaeth a pholynomial cilyddol.
Ar gyfer cilydd neu wrthdro lluosol unrhyw rif real, dylid rhannu 1 gyda'r rhif. Er enghraifft, cilydd 5 yw un pumed (1/5ed neu 0.2), a chilydd 0.25 yw 1 wedi'i rannu gyda 0.25, sef 4. Ceir ffwythiant cilyddol (reciprocal function) hefyd, ac yma, y ffwythiant f (x) sy'n mapio x i 1/x yw un o'r enghreifftiau symlaf o ffwythiant, sef ei wrthdro ei hun (yr infolyteddau
Y gair 'cilydd'
Cofnodir y gair 'cilydd' yn y 13g yn Llyfr Du Caerfyrddin ac fe'i defnyddir hyd heddiw. Arferai olygu'r person o'ch blaen, eich gwrthwynebydd mewn brwydr ayb. Gallai hefyd olygu hefyd gydymaith person, ei gymar, ei gymydog neu ei elyn. A gan mai unigolyn ydyw pob amser, ac nid y lluosog, rhoddir 'ei' o'i flaen yn hytrach na'r lluosog 'eu' e.e. roedd y tîm pêl-droed yn galw enwau ar ei gilydd. Fodd bynnag, defnyddiwyd y ffurf luosog "eich gilydd" (ac "eu gilydd") gan William Salesbury yn argraffiad 1746 o'r Beibl a "a charwn ein gilydd" yn Nhestament Newydd 1746.
Uwch Gynghrair Slofacia
Gelwir Uwch Gynghrair Slofacia yn Super Liga. Gan mai prif noddwr cyfredol y Gynghrair yw Fortuna, gelwir yn swyddogol yn Fortuna Liga. Sefydlwyd y Gynhrair yn 1993 yn dilyn rhannu hen wladwriaeth Tsiecoslofacia ar 1 Ionawr 1993. Y clwb sydd wedi ennill y mwyaf o bencampwriaethau yw ŠK Slovan Bratislava.
Cilydd
Hanes
Cofnodir y gair reciprocall (cilydd) gan Euclid yn ei lyfr Elfennau'' yn 1570 wrth iddo drafod swm geometrig.
Rhifau cymhlyg
Mewn cilydd pob rhifau cymhlyg nad yw'n sero
Uwch Gynghrair Slofacia
Hanes
Wedi i Awstria-Hwngari (a'r Almaen) golli'r Rhyfel Mawr sefydlwyd gwladwriaeth newydd Tsiecoslofacia yn 1918. Cynhaliwyd pencampwrieth Slofacaidd gyntaf, y Zväzové Majstrovstvá Slovenska rhwng timay o Slofacia rhwng 1925-1933. Hyd nes 1935-36 doedd dim un tîm o Slofacia wedi chwarae yng Nghynhrair Gynraf Tsiecoslofacia, cynghrair broffesiynnol y wladwrieth. Yr unig dîm o Slofacia yn yr uwch gynghrair yma oedd ŠK Slovan Bratislava. Yn 1938 meddiannwyd Tsiecoslofacia gan y Natsiaid ac yna rhannwyd y wladwrieth, gyda Slofacia yn ennill annibyniaeth (er, gwelai nifer o bobl hyn fel gwlad byped i'r Natsiaid). Bu'n rhaid i Slovan Bratislava adael cynghrair Tsiecoslofacia ac ymuno â chynghrair newydd y Slovenská liga (1939–1945) yng ngwladwriaeth newydd 'annibynnol', Slofacia.
Wedi i'r Natsiaid golli'r Ail Ryfel Byd yn 1945 ail-unwyd Slofacia gyda'r tiroedd Tsiec i ail-sefydlu Tsiecoslofacia (ond heb Ruthenia yn y dwyrain eithaf a 'wobrwyyd' i Iwcrain) gan Stalin.
Cilydd
Rhifau cymhlyg
z = a + bi
yn gymhlyg. Fe'i ceir drwy luosi top a gwaelod 1/z gyda'i gyfiau cymhlyg (complex conjugate) a defnyddio'r nodwedd, gwerth absoliwt z wedi'i sgwario, sef y rhif real
Uwch Gynghrair Slofacia
Hanes
Bu timau Slofacia yn chwarae yng nghyngrair Tsiecoslofacia hyd nes i'r wladwriaeth hwnnw ddod i ben ar ddiwrnod olaf 1992, ac ar 1 Ionawr 1993 crewyd dwy wlawriaeth newydd, Slofacia a'r Gweriniaeth Tsiec.
Arthur Bottomley
Roedd Arthur George Bottomley, Barwn Bottomley, OBE, PC (7 Chwefror 1907 - 3 Tachwedd 1995) yn wleidydd Llafur Prydeinig, yn Aelod Seneddol ac yn weinidog y goron. .
Bywyd cynnar
Roedd Bottomley yr hynaf o bum plentyn George Howard Bottomley, peiriannydd, ac Alice ei wraig. Mynychodd Ysgol Gynradd Gamuel Road, ac Ysgol Bechgyn Pretoria Avenue yn Walthamstow.
Uwch Gynghrair Slofacia
Hanes
1925 - 1. ČsŠK Bratislava 1925–26 - 1. ČsŠK Bratislava 1926–27 - 1. ČsŠK Bratislava 1927–28 - SK Žilina 1928–29 - SK Žilina 1929–30 - 1. ČsŠK Bratislava 1930–31 - Ligeti SC 1931–32 - 1. ČsŠK Bratislava 1932–33 - SC Rusj Uzhorod
Cilydd
Rhifau cymhlyg
a2 + b2
Oleh Zujewskyj
Bardd, cyfieithydd, ac academydd Wcreinaidd a ymfudodd i'r Unol Daleithiau ac yna i Ganada oedd Oleh Zujewskyj neu Oleh Zuievsky (16 Chwefror 1920 – 27 Mawrth 1996).
Uwch Gynghrair Slofacia
Hanes
1938–39 - Sparta Považská Bystrica 1939–40 - ŠK Bratislava 1940–41 - ŠK Bratislava 1941–42 - ŠK Bratislava 1942–43 - OAP Bratislava 1943–44 - ŠK Bratislava 1944–45 - diddymwyd yn 1944
Oleh Zujewskyj
Ganwyd ym mhentref Khomutets, ardal Myrhorod, yn nhalaith Poltava yng nghanolbarth yr Wcráin. Astudiodd newyddiaduraeth yn Kharkiv, yn gyntaf yn yr ysgol dechnegol ac yna yn y Sefydliad Newyddiaduraeth. Wedi iddo raddio yn 1941, gweithiodd am gyfnod fel newyddiadurwr. Cafodd ei ddadleoli yn ystod yr Ail Ryfel Byd, symudodd i'r Almaen yn 1944, ac ymfudodd i'r Unol Daleithiau yn 1950. Gweithiodd am gyfnod fel llafurwr yn Philadelphia, a derbyniodd ei ddoethuriaeth o Brifysgol Pennsylvania yn 1962. Addysgodd iaith a llenyddiaeth Rwseg yn ym Mhrifysgol Fordham, Efrog Newydd o 1960 i 1963 ac ym Mhrifysgol Rutgers o 1963 i 1966. Symudodd i Edmonton yn nhalaith Alberta, Canada, yn 1966 i weithio fel athro ieithoedd a llenyddiaethau Rwseg ac Wcreineg ym Mhrifysgol Alberta, ac yno y bu nes iddo ymddeol yn 1990.
Ysgrifennodd ei gerddi cynharaf ar gyfer y papur newydd myfyrwyr Kadry presy yn 1936. Cyhoeddodd ei gasgliad cyntaf o farddoniaeth Zoloti vorota (1947) ym München, a'i ail gasgliad, Pid Pid znakom feniksa (1958) ym München hefyd, er iddo symud i'r Unol Daleithiau erbyn hynny. Ymhlith ei gyfrolau diweddarach o farddoniaeth mae Holub sered atel’ie (1991) a Vybrane: Poeziï, pereklady (1992). Cyfieithodd hefyd farddoniaeth Ffrangeg, Saesneg, ac Almaeneg i'r Wcreineg.
Cilydd
Calcwlws
Mewn calcwlws, mae deilliad
1/x = x−1
yn cael ei roi gan y rheol pŵer, gyda phŵer -1:
Uwch Gynghrair Slofacia
Noddwyr
250px|dde|Timau'r Super Liga, 2009-2010
Cilydd
Algorithmau
Gellir cyfrifiannu'r cilydd drwy ddefnyddio lluosi hir. Mae cyfri'r cilyddion yn hynod bwysig o fewn algorithmau rhannol, gan y gellir cyfrifiannu'r cyniferydd a/b drwy gyfrifiannu 1/b ac yna'i luosi gyda a. Mae gan sero ar x = 1/b, felly gall dull Newton ganfod y sero hwnnw, drwy gychwyn gyda dyfaliad x_0 a'i ailadrodd drwy ddefnyddio'r rheol:
Uwch Gynghrair Slofacia
Timau Cyfredol (2018–2019)
Source for teams:
Pencampwyr yn ôl Dinas
Bold indicates clubs currently playing in the top division.
Arwydd (mathemateg)
Defnyddir y symbolau plws a minws i ddangos arwydd rhif. Tarddodd y termau hyn o nodweddion pob rhif real, a ellir eu dosbarthu'n bositif, yn negatif neu'n sero. Mae'r sero'n hyblyg iawn, a gall newid o wlad i wlad: yn bositif, yn negatif, neu ddim yn unrhyw un o'r ddau. Os na chrybwyllir yn benodol, mae'r erthygl hon yn cydymffurfio â'r confensiwn olaf - nad yw sero'n bositif nac yn negatif. Mewn rhai cyd-destunau, mae'n gwneud synnwyr ystyried sero yn arwydd, e.e., mewn cynrychioliadau o bwyntiau arnawf o rifau real o fewn cyfrifiadureg.
Cilydd
Cyfeiriadau
Categori:1
Uwch Gynghrair Slofacia
Seren Aur
Yn seiliedig ar syniad Umberto Agnelli, rhoddir yr anrhydeddd o wisgo Seren Aur i dîm sydd wedi ennill sawl pencampwriaeth ar eu crysau.
Dim ond dau dîm yn Super Liga sy'n cael gwisgo'r anrhydedd yma sef:
Arwydd (mathemateg)
Mewn nodiant rhifol cyffredin (sy'n cael ei ddefnyddio mewn rhifyddeg a mannau eraill), mae arwydd rhif yn aml yn cael ei wneud yn glir trwy osod symbol adio (plws) neu dynnu (minws) cyn y rhif. Er enghraifft, mae +3 yn dynodi "tri positif", a -3 yn dynodi "tri negatif". Heb gyd-destun penodol, neu pan na roddir arwydd pendant, dehonglir y rhif fel rhif cadarnhaol, positif. Mae'r nodiant hwn wedi sefydlu perthynas gref rhwng yr arwydd minws "-" gyda rhifau negyddol, ac, yn yr un modd, mae'r arwydd plws "+" yn gysylltiedig â phositifrwydd.
Arthur Bottomley
Bywyd cynnar
Ym 1936 priododd Bessie Ellen Wiles, ni fu iddynt blant.
Cyn ymuno a'r Senedd, roedd Bottomley yn drefnydd undeb llafur i Undeb Cenedlaethol y Gweithwyr Cyhoeddus (NUPE, a ddaeth yn rhan o UNSAIN yn ddiweddarach). O 1929 hyd 1949 roedd yn gynghorydd ar Gyngor Bwrdeistref Walthamstow, ac ym 1945-1946 bu'n Faer Walthamstow. Fe'i penodwyd yn Swyddog yn Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig (OBE) yn Anrhydedd Pen-blwydd 1941.
Gyrfa Seneddol
Gwasanaethodd Bottomley fel gweinidog iau yn llywodraethau Clement Attlee. Bu'n Is-ysgrifennydd Gwladol Seneddol ar gyfer Materion Dominiwn rhwng 1946 a 1947, ac yn Is-ysgrifennydd Gwladol Seneddol ar gyfer Cysylltiadau â'r Gymanwlad ym 1947. Gwasanaethodd fel Ysgrifennydd Masnach Dramor yn y Bwrdd Masnach o 1947 hyd 1951). Yn llywodraethau Harold Wilson gwasanaethodd fel Ysgrifennydd Gwladol dros Gysylltiadau â'r Gymanwlad o 1964 i 1966). Yn ystod y cyfnod hwnnw roedd yn ceisio delio â chanlyniadau Datganiad Annibyniaeth Unochrog Rhodesia. Ym 1966 fe wnaed yn Weinidog dros Ddatblygu Tramor (1966-67).
Fe'i dyrchafwyd i Dŷ'r Arglwyddi fel Barwn am oes, Y Barwn Bottomley, o Middlesbrough yn Swydd Cleveland ar 31 Ionawr 1984.
Marwolaeth
Bu farw'r Arglwydd Bottomley ar 3 Tachwedd 1995 yn 88 oed.
Arwydd (mathemateg)
Pan nad yw sero'n bositif nac yn negatif, gellir dweud fod :
Mae gwerth absoliwt rhif real bob tro yn annegatif, ond nid yw hynny'n golygui ei fod yn bositif.
Ystyron eraill
Gall gwefr drydanol fod yn bositif neu'n negatif.
Altona, Hamburg
Altona yw'r fwrdeistref drefol (Bezirk) sydd bellaf i'r gorllewin yn nhalaith ddinesig Hamburg, a'r lan yr afon Elbe yn yr Almaen. O 1640 hyd at 1864 roedd Altona o dan weinyddiaeth brenhiniaeth Denmarc a hwn oedd unig borthladd Denmarc ar gyfer cael mynediad uniongyrchol i Fôr y Gogledd. Roedd Altona yn ddinas annibynnol tan 1937.
Hanes
Sefydlwyd Altona yn 1535 fel pentref i bysgotwyr yn Holstein-Pinneberg. Daeth o dan reolaeth Ddanaidd yn 1640 fel rhan o'r Holstein-Glückstadt, ac yn 1664 derbyniodd hawliau dinesig gan y Brenin Danaidd Frederik III, a oedd bryd hynny yn teyrnasu fel rhan o undeb personol o dan ddugiaeth Holstein. Altona oedd un o drefi porthladd pwysicaf y frenhiniaeth Ddanaidd. Agorwyd y rheilffordd o Altona i Kiel, rheilffordd Hamburg-Altona–Kiel, yn 1844.
Oherwydd y cyfyngiadau caeth ar y nifer o Iddewon oedd yn cael byw yn Hamburg tan 1864 (ag eithrio'r cyfnod rhwng 1811–15,),  datblygodd cymuned Iddewig fawr yn Altona o 1611 ymlaen, pan roddodd Cownt Ernest o Schaumburg a Holstein-Pinneberg hawliau preswyl parhaol i Iddewon Ashcenasig. Roedd aelodau o'r gymuned yn masnachu yn Hamburg ac yn Altona ei hun. Y cyfan sydd ar ôl yn dilyn yr Holocost yn ystod yr Ail Ryfel Byd yw'r mynwentydd Iddewig, ond yn y 17g, 18g a'r 19g, daeth y gymuned yn ganolfan bwysig i fywyd ac ysgolheictod Iddewig. Roedd Holstein-Pinneberg a'r Holsten Danaidd yn ddiweddarach yn rhoi llai o dreth ac yn gosod llai o ofynion sifil ar eu cymuned Iddewig na llywodraeth Hamburg.
Arweiniodd y rhyfeloedd rhwng Denmarc a'r Conffederasiwn Almaenig — Y Rhyfel Schleswig Gyntaf (1848–1851) a'r Ail Ryfel Schleswig (Chwefror–Hydref 1864)—a Chonfensiwn Gastein 1864, at Denmarc yn ildio Dugiaethau Schleswig a Holstein i weinyddiaeth Prwsiaidd a Lauenburg i weinyddiaeth Awstriaidd. Ynghyd â Schleswig-Holstein yn ei chyfanrwydd, daeth Altona yn rhan o ddinas rydd Hamburg yn 1867.
Yn 1871 daeth Hamburg (ynghyd ag Altona) yn rhan o Ymerodraeth yr Almaen. Yn yr un flwyddyn cafodd y ddinas ei tharo gan colera, gydag o leiaf 16 o farwolaethau yn Altona.
Yng nghyfnod y Weimar yn dilyn y Rhyfel Byd Cyntaf, cafodd dinas Altona ei chythryblu gan streiciau llafur mawr ac annhrefn ar y strydoedd. Roedd chwyddiant yn broblem fawr yn yr Almaen. Yn 1923, penderfynodd Max Brauer, maer Altona, y dylai pobl y ddinas gael eu talu yn rhannol gyda thocynnau i'r mesurydd nwy, am nad oedd y tocynnau hyn yn colli eu gwerth gyda chwyddiant. Y digwyddiad mwyaf nodedig yn y cyfnod hwn oedd Sul Gwaedlyd Altona (Almaeneg: Altonaer Blutsonntag) ar 17 Gorffennaf 1932 pan saethwyd nifer o bobl gan yr heddlu yn ystod ardystiad o grwpiau Natsiaidd. Ar ôl i'r Natsiaid ddod i rym yn yr Almaen, ac yn dilyn cyrchoedd gan yr heddlu a llys arbennig, cafwyd Bruno Tesch ac eraill yn euog ar Awst 1 1933 a'u dedfrydu i farwolaeth trwy dorri pen gyda bwyell. Yn y 1990au, gwyrdrowyd dedfryd a chliriwyd enwau Tesch a'r dynion eraill a roddwyd i farwolaeth gan Weriniaeth Ffederal yr Almaen.
Roedd Deddf Hamburg Fawr yn tynnu Altona o Wladwriaeth Rydd Prwsia yn 1937 a'i chyfuno (ynghyd â nifer o ddinasoedd eraill) gyda Dinas Rydd a Hanseatig Hamburg yn 1938.
Ar 1 Chwefror 2007 cafodd yr Ortsämter (caeadleoedd) yn Hamburg eu diddymu. Yn Altona roedd caeadleoedd Blankenese, Lurup ac Osdorf wedi bodoli ac roedd ganddynt swyddfeydd lleol. Ar 1 Mawrth 2008 daeth cymdogaeth Schanzenviertel, a oedd wedi cynnwys rhannau o fwrdeistrefi Altona, Eimsbüttel a Hamburg-Mitte, yn chwarter Sternschanze, sydd bellach yn rhan o fwrdeistref Altona yn ei gyfanrwydd.
Côr Godre'r Garth
Côr cymysg yn ardal Gwaelod-y-Garth yw Côr Gwaelod y Garth. Mae'n denu cantorion o ardal Caerdydd a Phontypridd.
Hanes
Ffurfiwyd Côr Godre’r Garth yn 1974 gyda'r nod o hybu’r Gymraeg mewn ardal a oedd, yr adeg honno, yn ôl ei gwefan "wrthi’n brysur yn ailddarganfod ei Chymreictod". Roedd llawer o Gymry Cymraeg wedi symud i ardal Pontypridd o bob cwr o Gymru a daeth y rhai cerddorol yn eu plith ynghyd o dan arweiniad deheuig Wil Morus Jones. Athrawon oedd nifer o’r newydd-ddyfodiaid hynny, a bellach mae nifer o aelodau iau’r côr yn gynnyrch ysgolion Cymraeg yr ardal.
Arweinydd cyntaf y Côr oedd Wil Morus Jones. Wedi 28 o wasanaeth, ymddeolodd o'i rôl. Daeth Eilir Owen Griffiths yn arweinydd yn 2003.
Ennill yn yr Eisteddfod Genedlethol
Mae'r Côr yn cystadlu mewn eisteddfodau gan gynnwys ennill ar ei chynnig gyntaf yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Caerfyrddin 1974.
Ennill categori i gorau dros 45 mewn nifer:
Stadiwm y Mileniwm
Mae’r côr wedi ymddangos 4 gwaith yn arwain y canu yn Stadiwm y Mileniwm, gan gynnwys canu gyda Hayley Westenra a Katherine Jenkins cyn gêm Cymru a Seland Newydd yn 2006.
Teithiau Tramor
Mae'r Côr wedi teithio a pherfformio dramor gan ymwelad â Fflorens, Iwerddon, Barcelona, Llydaw a Prâg ac amryw o lefydd eraill dramor a ledled Cymru. Mae cysylltiad gyda chôr Liedertafel Moosburg, Bafaria’n ymestyn nôl dros 25 o flynyddoedd pan fu aelodau’r ddau gôr yn aros gyda’i gilydd am y tro cyntaf ac yn cynnal cyngherddau.
Larry Storch
Actor, cynhyrchydd, sgriptiwr a seren deledu Americanaidd yw Lawrence Samuel "Larry" Storch (ganwyd 8 Ionawr 1923; m. 8 Gorffennaf 2022).
Deilliant
Mae deilliant ffwythiant newidyn real yn fesur o sensitifrwydd o newid gwerth y ffwythiant (gwerth yr allbwn) mewn perthynas â newid yn ei ymresymiad (gwerth y mewnbwn). Mae'n weithred defnyddiol o fewn calcwlws.
Er enghraifft, 'deilliant' safle cerbyd neu wrthrych arall sy'n symud, o ran amser, yw cyflymder y cerbyd: mae hyn yn fesur o ba mor gyflym mae safle'r gwrthrych yn newid wrth i amser dreulio.
Yn y diagram ar y dde, y linell dangiad yw'r brasamcan gorau o'r ffwythiant ger gwerth y mewnbwn. Oherwydd hyn, disgrifir y deilliant yn aml fel "graddfa'r newid ar un amrantiad o amser".
Differiant
Mesuriad o sut mae ffwythiant mathemategol yn newid wrth i'r mewnbynnau newid yw differu - y weithred o gyfrifo'r deilliant.
Nid dim ond y sy'n ffwythiant o x, mae graddiant y gromlin y = f(x) yn ffwythiant o x hefyd gan nad ydyw'n gyson. Y differiad yw'r ffwythiant hwn. Ystyriwch ddau bwynt sy'n agos iawn at ei gilydd ar y gromlin: (x,y) ac (x + Δx, y + Δy). Po leiaf yw Δx yr agosaf y mae Δy/Δx at y graddiant ar y pwynt (x,y), a phan fo Δx yn agosáu at 0, mae Δy/Δx yn agosáu at derfyn sy'n hafal i raddiant y gromlin ar y pwynt (x,y). Y differiad yw'r terfyn (lim) hwn ac fel arfer fe ddefnyddir y nodiant dy/dx i'w symboleiddio:
Nodiant Leibniz
Cyflwynwyd y symbolau dx, dy, a gan Gottfried Wilhelm Leibniz yn 1675. Mae'n dal i gael ei ddefnyddio pan fo'r hafaliad y = f(x) yn cael ei weld fel perthynas ffwythiannol rhwng newidynnau dibynnol ac annibynnol. Bryd hyn, dynodir y deilliant cyntaf fel
ar gyfer y'r nfed deilliant o y = f(x).
Nodiant Lagrange
Erbyn heddiw, dyma'r nodiant mwyaf cyffredin. Fe'i cyflwynwyd gan Joseph-Louis Lagrange (1736 – 1813), mathemategydd Eidalaidd. Yma, dynodir deilliant y ffwythiant f gan f'. Yn yr un modd, dynodir yr ail a'r trydydd eilliant
I ddynodi rhagor o ddeilliannau wedi'r pwynt hwn, defnyddir rhifolion Rhufeinig mewn uwch-sgript, ond mae rhai mathemategwyr yn rhoi'r rhif rhwng cromfachau: