cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mecsico
Gwlad yng Ngogledd America yw Taleithiau Unedig Mecsico neu Mecsico. Y gwledydd cyfagos yw'r Unol Daleithiau, Gwatemala a Belîs. Mae gan y wlad arfordir ar y Cefnfor Tawel yn y gorllewin; yn y dwyrain mae ganddi arfordir ar Gwlff Mecsico a Môr y Caribî. Mecsico yw'r wlad fwyaf gogleddol yn America Ladin. Y brifddinas yw Dinas Mecsico (Sbaeneg: Ciudad de México), sy'n un o ddinasoedd mwyaf poblog y byd.
Gellir olrhain tarddiad Mecsico i 8,000 CC ac fe'i nodir fel un o "chwe chrud gwareiddiad"; roedd yn gartref i lawer o wareiddiadau Mesoamericanaidd datblygedig, yn fwyaf arbennig y Maya a'r Aztecs. Yn 1521, gorchfygodd a gwladychodd Ymerodraeth Sbaen y rhanbarth o'i ganolfan yn Ninas Mecsico, gan sefydlu trefedigaeth Sbaen Newydd. Chwaraeodd yr Eglwys Gatholig ran bwysig yn lledaenu Cristnogaeth a'r iaith Sbaeneg drwy'r rhanbarth, tra hefyd yn gwarchod rhai elfennau brodorol. Cafodd poblogaethau brodorol eu hisrannu a'u hecsbloetio'n helaeth i fwyngloddio dyddodion cyfoethog o fetelau gwerthfawr, a gyfrannodd at statws Sbaen fel pŵer mawr yn y byd am y tair canrif nesaf, ac at fewnlifiad enfawr o gyfoeth a newid yng nghyllid Gorllewin Ewrop. Dros amser, ffurfiwyd hunaniaeth Mecsicanaidd unigryw, yn seiliedig ar gyfuniad diwylliannau brodorol ac Ewropeaidd; cyfrannodd hyn at Ryfel Annibyniaeth Mecsico yn erbyn Sbaen ym 1821.
I Only Arsked!
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Montgomery Tully ar 6 Mai 1904 yn Dulyn a bu farw yn Ruislip ar 4 Mai 2001.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Montgomery Tully nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mecsico
Cafodd hanes cynnar Mecsico fel gwladwriaeth ei nodi gan gynnwrf gwleidyddol a chymdeithasol-economaidd. Arweiniodd Chwyldro Texas a Rhyfel Mecsico-America yng nghanol y 19g at golledion tiriogaethol enfawr i'r Unol Daleithiau. Ymgorfforwyd diwygiadau La Reforma yng Nghyfansoddiad 1857, a geisiodd integreiddio cymunedau brodorol a chwtogi ar bŵer yr eglwys a'r fyddin. Sbardunodd hyn ryfel Diwygio mewnol ac ymyrraeth gan Ffrainc, lle gosododd ceidwadwyr Maximilian Habsburg fel ymerawdwr yn erbyn y Gweriniaethwyr, dan arweiniad Benito Juárez. Yn negawdau olaf y 19g gwelwyd yr unbennaeth Porfirio Díaz yn ceisio moderneiddio Mecsico ac adfer trefn. Daeth oes Porfiriato</i> i ben ym 1910 gyda rhyfel cartref Mecsico (neu Chwyldro Mecsico) a barhaodd am ddegawd, a lle gwelwyd tua 10% o'r boblogaeth yn marw, ac ar ôl hynny drafftiodd y 'fyddin Gyfansoddiadol fuddugol' Gyfansoddiad newydd yn 1917, sy'n parhau i fod yn weithredol hyd heddiw. Bu cadfridogion y chwyldro yn arlywyddion hyd nes llofruddio Alvaro Obregón ym 1928. Arweiniodd hyn at ffurfio'r Blaid Sefydliadol y Chwyldroadol (Sbaeneg: Partido Revolucionario Institucional) y flwyddyn ganlynol, a lywodraethodd Mecsico tan y flwyddyn 2000.
Gwlad sy'n datblygu yw Mecsico, ac mae hi yn y 74ydd safle ar y Mynegai Datblygiad Dynol, ond mae ganddi economi 15fed fwyaf y byd yn ôl CMC enwol a'r 11fed-fwyaf gan PPP, gyda'r Unol Daleithiau yn bartner economaidd mwyaf. Mae ei heconomi a'i phoblogaeth fawr, ei dylanwad diwylliannol byd-eang, a'i democrateiddio cynyddol yn gwneud Mecsico yn bŵer rhanbarthol a chanolig;   ac fe'i diisgrifir yn aml fel pŵer sy'n dod i'r amlwg (emerging power) ond fe'i hystyrir yn wladwriaeth sydd newydd ei diwydiannu (newly industrialized country) gan sawl dadansoddwr. Fodd bynnag, mae'r wlad yn parhau i gael trafferth gydag anghydraddoldeb cymdeithasol, tlodi a throseddau helaeth; mae'n graddio'n wael ar y Mynegai Heddwch Byd-eang, oherwydd gwrthdaro parhaus rhwng y llywodraeth a syndicadau masnachu cyffuriau a arweiniodd at dros 120,000 o farwolaethau ers 2006.
Ar restr Safle Treftadaeth y Byd UNESCO mae gan Mecsico fwy o safleoedd na'r un wlad arall yn yr Americas, a'r 7fed drwy'r byd. Mae hefyd yn un o'r 17 gwlad mwyaf amrywiol y byd, o ran bioamrywiaeth. Mae treftadaeth ddiwylliannol a biolegol gyfoethog Mecsico, yn ogystal â hinsawdd a daearyddiaeth amrywiol, yn ei gwneud yn gyrchfan bwysig i dwristiaid: yn 2018, hi oedd y chweched wlad yr ymwelwyd â hi fwyaf yn y byd, gyda 39 miliwn yn cyrraedd yn rhyngwladol. Mae Mecsico yn aelod o'r Cenhedloedd Unedig, y G20, y Sefydliad ar gyfer Cydweithrediad a Datblygiad Economaidd (OECD), Sefydliad Masnach y Byd (WTO), fforwm Cydweithrediad Economaidd Asia-Môr Tawel, Sefydliad Taleithiau America, Cymuned America Ladin a Gwladwriaethau Caribïaidd, a Sefydliad Gwladwriaethau Ibero-Americanaidd.
Hanes
Yr arteffactau dynol cynharaf ym Mecsico yw sglodion o offer carreg a ddarganfuwyd ger olion tanau gwersyll yn Nyffryn Mecsico ac wedi'u dyddio â radiocarbon i oddeutu 10,000 o flynyddoedd yn ôl. Tyfwyd digonedd o indrawn, tomato a ffa, yn y wlad. Galluogodd hyn y newid o helwyr-gasglwyr paleo-Indiaidd i bentrefi amaethyddol gan ddechrau tua 5000 CC. Yn y cyfnodau ffurfiannol dilynol gwelwyd y canlynol yn ehangu drwy'r ardal: tyfu indrawn, nodweddion diwylliannol fel mytholeg cymhleth a chrefyddol, system rifol sylfaen 20. Yn y cyfnod hwn, daeth pentrefi'n fwypoblog, a chrewyd haenau cymdeithasol, gyda dosbarth artisan, a datblygu i fod yn lwythi gyda phenaeth ar bob un. Roedd gan y llywodraethwyr mwyaf pwerus bwerau crefyddol a gwleidyddol, gan drefnu adeiladu canolfannau seremonïol enfawr. chwith|bawd|274x274px| Tyfu indrawn, a ddangosir yn y Florentine Codex (1576) wedi'i dynnu gan ysgrifennydd brodorol, gyda thestun yn Nahuatl ar y ffolio hwn Y gwareiddiad cymhleth cynharaf ym Mecsico oedd diwylliant Olmec, a ffynnodd ar Arfordir y Gwlff o tua 1500 CC. Gwasgarwyd y diwylliant Olmec trwy Fecsico i ddiwylliannau oes ffurfiannol eraill yn Chiapas, Oaxaca a Dyffryn Mecsico. Yn ystod y cyfnod ffurfiannol hwn, lledaenwyd traddodiadau crefyddol a symbolaidd gwahanol, yn ogystal â chyfadeiladau artistig a phensaernïol. Ystyrir yr ardal yn un o chwe chrud annibynnol gwareiddiad. Yn y cyfnod cyn-glasurol dilynol, datblygodd gwareiddiadau Maya a Zapotec ganolfannau cymhleth yn Calakmul a Monte Albán. Yn ystod y cyfnod hwn datblygwyd y gwir systemau ysgrifennu Mesoamericanaidd cyntaf yn y diwylliannau Epi-Olmec a'r Zapotec. Cyrhaeddodd y traddodiad ysgrifennu Mesoamericanaidd ei anterth yn sgript Hieroglyffig Clasurol Maya. Mae'r hanesion ysgrifenedig cynharaf yn dyddio o'r oes hon. Roedd y traddodiad o ysgrifennu yn bwysig ar ôl concwest Sbaen ym 1521.
Yng Nghanol Mecsico, yn anterth y cyfnod clasurol gwelwyd esgyniad Teotihuacán, a ffurfiodd ymerodraeth filwrol a masnachol yr oedd ei dylanwad gwleidyddol yn ymestyn i'r de i ardal Maya yn ogystal â'r gogledd. Roedd gan Teotihuacan, gyda phoblogaeth o fwy na 150,000 o bobl, rai o'r strwythurau pyramidaidd mwyaf yn yr America cyn-Golumbiaidd. Ar ôl cwymp Teotihuacán tua 600 OC, cafwyd cystadleuaeth rhwng sawl canolfan wleidyddol bwysig yng nghanol Mecsico fel Xochicalco a Cholula. Ar yr adeg hon, dechreuodd pobloedd Nahua symud i'r de i Fesoamerica gan gryfhau eu gafael yng nghanol Mecsico, wrth iddynt ddadleoli siaradwyr ieithoedd Oto-Manguean.
Roedd Mecsico yn gartref i wareiddiad y Maya rhwng yr 2g a'r 13g. Yn y cyfnod rhwng yr 8g a'r 12g flodeuodd diwylliant y Toltec. Olynwyd y gwareiddiadau cynnar hyn gan wareiddiad yr Azteciaid gyda'u prifddinas yn Tenochtitlán (safle Dinas Mecsico heddiw).
Yn 1521 goresgynnwyd yr Azteciaid gan Hernán Cortés a'r Sbaenwyr a daeth Mecsico yn rhan o Sbaen Newydd. Dechreuodd yr ymgyrch am annibyniaeth ar Sbaen yn 1810. Erbyn 1821 roedd Mecsico yn wlad annibynnol. Roedd yn diriogaeth fwy sylweddol na'r wlad bresennol, yn cynnwys rhannau o dde'r Unol Daleithiau fel Texas a Califfornia. Arweinydd pwysicaf y wlad oedd Santa Anna. Collwyd y rhan fwyaf o'r tir hwnnw i'r Unol Daleithiau newydd, yn arbennig ar ôl Rhyfel Mecsico (1846-1848).
Rheolwyd y wlad gan Maximilian, Archddug Awstria am gyfnod byr (1864-1867), ond cafodd ei ladd yn 1867 a dilynodd cyfnod ansefydlog a arweiniodd at Chwyldro Mecsico pan ddiorseddwyd Porfirio Diaz gan Francisco Madero. Dyma gyfnod Zapata a Pancho Villa. Yn 1917 datganwyd gweriniaeth Mecsico.
Chwyldro Mecsicanaidd (1910–1920)
bawd| Ymgeisydd [[Francisco Madero|Francisco I. Madero gyda'r arweinydd gwerinol Emiliano Zapata yn Cuernavaca yn ystod y Chwyldro Mecsicanaidd]] Roedd y Chwyldro Mecsicanaidd yn wrthdaro trawsnewidiol a barodd dros ddegawd ym Mecsico, gyda chanlyniadau sy'n para hyd heddiw. Cododd gwrthryfel yn erbyn yr Arlywydd Díaz, ac ymddiswyddodd o'r arlywyddiaeth dros dro, ac etholwyd y tirfeddiannwr cyfoethog, Francisco I. Madero ym 1911. Yn Chwefror 1913, dymchwelodd coup d’état milwrol lywodraeth Madero, gyda chefnogaeth yr Unol Daleithiau, a llofruddiwyd Madero gan asiantau Cyffredinol y Fyddin Ffederal. Trechodd clymblaid o luoedd gwrth-Huerta yn y Gogledd, y Fyddin Gyfansoddiadol a oruchwyliwyd gan Venustiano Carranza, a byddin werinol yn y De o dan Emiliano Zapata, y Fyddin Ffederal. Yn 1914 diddymwyd y fyddin honno. Yn dilyn buddugoliaeth y chwyldroadwyr yn erbyn Huerta, ceisiodd byddinoedd chwyldroadol frocera datrysiad gwleidyddol heddychlon, ond holltodd y glymblaid, gan blymio Mecsico i ryfel cartref eto.
Gweahanodd y cadfridog cyfansoddiadol Pancho Villa, rheolwr Adran y Gogledd, oddi wrth Carranza gan ochri â Zapata. Trechodd cadfridog gorau Carranza, Alvaro Obregón, Villa, ei gyn-gymrawd ym mrwydr Celaya ym 1915, a gwahanwyd lluoedd Villa yn llwyr. Daeth Carranza yn bennaeth de facto ar Fecsico, a chydnabu’r Unol Daleithiau ei lywodraeth. Ym 1916, cyfarfu'r enillwyr mewn confensiwn cyfansoddiadol i ddrafftio Cyfansoddiad 1917, a gadarnhawyd yn Chwefror 1917. Cryfhaodd Cyfansoddiad Said y darpariaethau gwrthglerigol a gariwyd drosodd o Gyfansoddiad 1857. Gyda gwelliannau, mae'n parhau i fod yn ddogfen lywodraethol Mecsico heddiw. Amcangyfrifir i'r rhyfel ladd 900,000 o boblogaeth 1910 o 15 miliwn.
Cydgrynhoad gwleidyddol a rheol un blaid (1920-2000)
chwith|bawd|200x200px| Logo y Blaid Chwyldroadol Sefydliadol, sy'n ymgorffori lliwiau baner Mecsico Nodweddwyd chwarter canrif gyntaf y cyfnod ôl-chwyldroadol (1920-1946) gan gadfridogion chwyldroadol a oedd yn Llywyddion Mecsico, gan gynnwys Álvaro Obregón (1920–24), Plutarco Elías Calles (1924–28), Lázaro Cárdenas (1934– 40), a Manuel Avila Camacho (1940-46). Ers 1946, nid oes unrhyw aelod o'r fyddin wedi bod yn Arlywydd ar Fecsico. Ceisiodd prosiect ôl-chwyldroadol llywodraeth Mecsico ddod â threfn i’r wlad a dod ag ymyrraeth filwrol mewn gwleidyddiaeth i ben. Ymgorfforwyd gweithwyr, gwerinwyr, gweithwyr swyddfa trefol, a hyd yn oed y fyddin am gyfnod byr fel sectorau o'r blaid sengl a oedd yn dominyddu gwleidyddiaeth Mecsico o'i sefydlu ym 1929.
Mecsico Cyfoes
chwith|bawd|254x254px| [[Vicente Fox|Enillodd Vicente Fox a'i wrthblaid Plaid Weithredu Genedlaethol etholiad cyffredinol 2000, gan ddod â rheol un blaid i ben.]] Yn 2000, ar ôl 71 mlynedd, collodd y PRI etholiad arlywyddol i Vicente Fox o Blaid Weithredu Genedlaethol yr wrthblaid (PAN). Yn etholiad arlywyddol 2006, cyhoeddwyd mai Felipe Calderón o’r PAN oedd yr enillydd, gyda mwyafrif nychan iawn o 0.58%, dros y gwleidydd chwith Andrés Manuel López Obrador a oedd ar y pryd yn ymgeisydd Plaid y Chwyldro Democrataidd (PRD). Fodd bynnag, fheriodd López Obrador yr etholiad ac addo creu "llywodraeth amgen".
Ar ôl deuddeng mlynedd, yn 2012, enillodd y PRI yr arlywyddiaeth eto gydag ethol Enrique Peña Nieto, llywodraethwr Talaith Mecsico rhwng 2005 a 2011. Fodd bynnag, enillodd gyda lluosogrwydd o tua 38%, ac nid oedd ganddo fwyafrif deddfwriaethol. de|bawd|200x200px| Lluoedd milwrol yn ystod ymgyrch gwrth-gyffuriau yn [[Michoacán. Ers 2006 mae Mecsico wedi bod yn rhyfela yn erbyn amryw o garteli cyffuriau, a bu farw degau o filoedd o bobl.]] Ar ôl sefydlu’r blaid wleidyddol newydd MORENA, enillodd Andrés Manuel López Obrador etholiad arlywyddol 2018 gyda dros 50% o’r bleidlais. Mae ei glymblaid wleidyddol, dan arweiniad ei blaid asgell chwith a sefydlwyd ar ôl etholiadau 2012, yn cynnwys pleidiau a gwleidyddion o bob rhan o'r sbectrwm gwleidyddol. Enillodd y glymblaid fwyafrif hefyd yn siambrau'r gyngres uchaf ac isaf.
Mae gan Fecsico gyfraddau troseddu uchel iawn, llygredd swyddogol, narco-draffig, ac economi nad yw'n datblygu. Preifateiddiwyd llawer o fentrau diwydiannol dan berchnogaeth y wladwriaeth gan ddechrau yn y 1990au, gyda diwygiadau neoliberal (gw. Neo-ryddfrydiaeth), ond dim ond yn araf y mae Pemex, y cwmni petroliwm sy'n eiddo i'r wladwriaeth, yn cael ei breifateiddio, gyda thrwyddedau archwilio yn cael eu rhoi. Yn ymgyrch AMLO yn erbyn llygredd o fewn y llywodraeth, mae cyn-Brif Swyddog Gweithredol Pemex wedi’i arestio.
Daearyddiaeth
Mae Mecsico yn wlad fawr sy'n gorwedd rhwng y Cefnfor Tawel i'r gorllewin a Môr y Caribi i'r dwyrain. Yn y gogledd mae'n ffinio â thaleithiau Califfornia, Arizona, New Mexico a Texas yn ne'r Unol Daleithiau. Fel yn achos y taleithiau hynny, mae gogledd Mecsico yn wlad o fynyddoedd uchel (sierras), sych ac arfordiroedd Canoldirol. Mae'r mynyddoedd sy'n rhedeg trwy ganol y wlad yn ymffurfio'n ddwy gadwyn, sef y Sierra Madre Gorllewinol a'r Sierra Madre Dwyreiniol, gyda Llwyfandir Mecsico yn y canol. Yn y gorllewin ceir Gwlff Califfornia gyda'i fraich allanol Baja California. Yn y dwyrain ceir gwastadeddau sylweddol ar hyd yr arfordir ar Gwlff Mecsico. Yn y de eithaf mae'r tir yn culhau i ffurfio gwddw gyda bryniau a llosgfynyddoedd i'r gorllewin a gorynys Yucatan i'r dwyrain ar y ffin â Belîs a Gwatemala. Mae'r brifddinas, Dinas Mecsico, yn gorwedd ar ymyl ddeheuol Llwyfandir Mecsico.
Is-adrannau gweinyddol
Mae Unol Daleithiau Mecsico yn ffederasiwn o 31 o daleithiau rhydd a sofran, sy'n ffurfio undeb sy'n arfer rhywfaint o awdurdodaeth dros Ddinas Mecsico.
Mae gan bob gwladwriaeth ei chyfansoddiad, ei chyngres, a'i barnwriaeth ei hun, ac mae ei dinasyddion yn ethol trwy bleidleisio llywodraethwr yn uniongyrchol, am dymor o chwe blynedd, a chynrychiolwyr i'w cyngresau gwladwriaeth unochrog uniongyrchol am dymhorau o dair blynedd.
Mae Dinas Mecsico yn adran wleidyddol arbennig sy'n perthyn i'r ffederasiwn yn ei chyfanrwydd ac nid i unrhyw dalaith benodol.
Rhennir y taleithiau yn fwrdeistrefi, yr endid gwleidyddol gweinyddol lleiaf yn y wlad, a lywodraethir gan faer neu lywydd trefol (presidente municipal), wedi'i ethol gan ei thrigolion yn ôl lluosogrwydd.
Poisson-Lune
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Bertrand Van Effenterre yw Poisson-Lune a gyhoeddwyd yn 1993. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Poisson-lune ac fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Philippe Sarde.
GHR
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn GHR yw GHR a elwir hefyd yn Growth hormone receptor (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 5, band 5p13.1-p12.
Quyuan
Ffilm ramantus yw Quyuan a gyhoeddwyd yn 2010. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd d̂wy rạk ac fe’i cynhyrchwyd yng Ngwlad Tai. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Thai.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan.
GHR
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn GHR.
Poisson-Lune
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bertrand Van Effenterre ar 2 Mawrth 1946 ym Mharis. Derbyniodd ei addysg yn Institut des hautes études cinématographiques.
Quyuan
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Poisson-Lune
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bertrand Van Effenterre nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Artaxerxes
Gallai Artaxerxes gyfeirio at un o frenhinoedd Achaemenid Ymerodraeth Persia:
Hefyd:
Ffototropedd
Twf organeb, yn enwedig planhigyn, mewn ymateb i olau yw ffototropedd. Mae'n fath o dropedd.
Samhain
Mae Samhain (ynganiad Cymraeg: Saw-în) yn ŵyl Geltaidd a ddethlir ar 31 Hydref tan 1 Tachwedd o fewn diwylliannau Celtaidd. Mae'n ŵyl gynhaeaf gyda'i gwreiddiau hynafol mewn amldduwiaeth Geltaidd.
Golwg cyffredinol
Marciwyd Samhain diwedd o'r cynhaeaf, y diwedd o'r "hanner golau" o'r flwyddyn a dechrau o'r "hanner tywyll" o'r flwyddyn. Dathlwyd yn draddodiadol dros sawl diwrnod, a chred llawer o ysgolheigion mai dechrau'r flwyddyn y Celtiaid oedd hi. Mae rhai elfennau o Ŵyl y Marw ganddi, a chredodd y Celtiaid fod y llen rhwng y byd hwn a'r arallfyd yn denau yn ystod yr ŵyl hon. Roedd coelcerthi'n symbol mawr yn ystod y dathliadau; fyddai pobl a da byw redeg rhwng dwy goelcerth fel defod lanhau, a thaflir esgyrn o dda bwy sydd wedi marw i mewn i'r fflamau er mwyn cael gwared â lwc ddrwg.
Daeth yr ŵyl Geltaidd yn gysylltiedig â Dydd Gŵyl yr Holl Saint, dathliad Cristnogol, sydd wedi dylanwadu'n fawr iawn ar arferion seciwlar sydd bellach yn gysylltiedig gyda Chalan Gaeaf. Dethlir Samhain gŵyl grefyddol gan rai Neo-baganiaid o hyd.
Ar ŵyl Samhain, roedd ffiniau rhwng y byd hwn a'r byd arall (yr Arallfyd) yn teneuo, neu'n diflannu. Mae hwn yn syniad sy'n parhau i raddau mewn rhai o arferion dathlu Gŵyl Calan Gaeaf, a hefyd yr ŵyl grefyddol Gŵyl yr Holl Eneidiau (Saesneg: All Hallows' Eve). Yng Ngwyddeleg a Gaeleg yr Alban, gelwir Gŵyl Calan Gaeaf yn Oíche/Oidhche Shamhna a Samhain, sydd hefyd yn fis Tachwedd yn yr Wyddeleg ac an t-Samhain yng Ngaeleg yr Alban.
Esquiú, Una Luz En El Sendero
Ffilm am berson gan y cyfarwyddwr Ralph Pappier yw Esquiú, Una Luz En El Sendero a gyhoeddwyd yn 1965. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Tito Ribero.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Emilia Romero, Cayetano Biondo, Floren Delbene, Iván Grondona, Aldo Mayo, Homero Cárpena, Luis Medina Castro, Cipe Lincovsky, Joaquín Petrosino, Pascual Nacaratti, Raúl del Valle, Hugo Mugica a Lola Palombo. Mae'r ffilm Esquiú, Una Luz En El Sendero yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Sound of Music sef ffilm fiwsical rhamantus a leolir yn Awstria yn ystod yr Ail Ryfel Byd, gan Robert Wise. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Américo Hoss oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ralph Pappier ar 16 Ionawr 1914 yn Shanghai a bu farw yn Buenos Aires ar 17 Medi 1998.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ralph Pappier nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bedford, Ohio
Dinas yn, yn nhalaith Ohio, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Bedford, gan gynnwys:
Educating Father
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr James Tinling yw Educating Father a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Samuel Kaylin. Dosbarthwyd y ffilm gan 20th Century Studios.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Jed Prouty. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Daniel B. Clark oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Louis R. Loeffler sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm James Tinling ar 8 Mai 1889 yn Seattle a bu farw yn Los Angeles ar 15 Hydref 2002.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd James Tinling nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Normal
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Carl Bessai yw Normal a gyhoeddwyd yn 2007. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Normal ac fe’i cynhyrchwyd yng Nghanada. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Carl Bessai a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Clinton Shorter. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Carrie-Anne Moss, Kevin Zegers, Callum Keith Rennie, Camille Sullivan, Britt Irvin, Andrew Airlie a Tygh Runyan.
Béruchet Dit La Boulie
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Béruchet yw Béruchet Dit La Boulie a gyhoeddwyd yn 1988. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Normal
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Béruchet Dit La Boulie
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mylène Demongeot, Georges Lucas, Marco Perrin a Muriel Montossey.
Normal
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Carl Bessai ar 1 Ionawr 1966 yn Edmonton.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Carl Bessai nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Béruchet Dit La Boulie
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Hard sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Béruchet ar 1 Mai 1951.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Béruchet nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rocío De La Mancha
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Luis Lucia Mingarro yw Rocío De La Mancha a gyhoeddwyd yn 1963. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Luis Lucia Mingarro a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Augusto Algueró.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1963. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd From Russia with Love sef yr ail ffilm yn y gyfres James Bond. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Luis Lucia Mingarro ar 24 Mai 1914 yn Valencia a bu farw ym Madrid ar 13 Mawrth 1984. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1942 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Luis Lucia Mingarro nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Injaroc
Grŵp roc Cymraeg oedd Injaroc. Bu'r grŵp gyda'i gilydd am naw mis ym 1977. Cyhoeddwyd un record hir gyda Cwmni Recordiau Sain - Halen y Ddaear.
Amor am Steuer
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Victor Janson yw Amor am Steuer a gyhoeddwyd yn 1921. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1921. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Kid sef ffilm gomedi a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Victor Janson ar 25 Medi 1884 yn Riga a bu farw yn Wilmersdorf ar 23 Hydref 2000. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1913 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Victor Janson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Maja Žumer
Mathemategydd o Iwgoslafia a Slofenia yw Maja Žumer (ganed 8 Mai 1953), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel ieithydd, bio-wybodaethydd, gwyddonydd cyfrifiadurol, peiriannydd, awdur ffuglen wyddonol, nofelydd ac awdur.
Manylion personol
Ganed Maja Žumer ar 8 Mai 1953 yn Ljubljana.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Rhestr dinasoedd Armenia
bawd|225px|Map Armenia Dyma restr o ddinasoedd a phrif drefi Armenia yn ôl eu poblogaeth.
Ffynnonellau
Cyfrifiad Armenia 2011
Pwynt degol
Symbol yw pwynt degol a ddefnyddir i wahanu rhan cyfanrifol o ran ffracsiynol rhif a ysgrifennir mewn ffurf degol.
Mae diwylliannau gwahanol yn defnyddio symbolau gwahanol ar gyfer y pwynt degol.
Mewn mathemateg mae'r pwynt degol yn fath o bwynt radics, term sy'n perthyn hefyd i systemau rhifau gyda bonion ar wahân i ddeg.
Merched Bob Amser yn Hapus
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Kittikorn Liasirikun yw Merched Bob Amser yn Hapus a gyhoeddwyd yn 2005. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd p̣hrryā kras̄un ac fe’i cynhyrchwyd yng Ngwlad Tai. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Thai.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kittikorn Liasirikun nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Euryn browngoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Euryn browngoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: eurynnod browngoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Oriolus traillii; yr enw Saesneg arno yw Maroon oriole. Mae'n perthyn i deulu'r Eurynnod (Lladin: Oriolidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn O. traillii, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
Teulu
Mae'r euryn browngoch yn perthyn i deulu'r Eurynnod (Lladin: Oriolidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Irac
Gwlad yn y Dwyrain Canol yn ne-orllewin Asia yw Gweriniaeth Irac neu Irac (Arabeg: العراق al-‘Irāq neu al-Erāq, Cyrdeg: عيَراق), sydd yn cynnwys y rhan fwyaf o Fesopotamia, gogledd-orllewin cadwyn y Zagros a dwyrain Anialwch Syria. Mae'n ffinio â Sawdi Arabia a Ciwait i'r de, Gwlad Iorddonen i'r gorllewin, Twrci i'r gogledd, Syria i'r gogledd-orllewin ac Iran i'r dwyrain. Mae gan y wlad arfordir cyfyng ar Gwlff Persia.
Ystyrir Irac fel y man lle ymddangosodd y gymdeithas sefydlog gyntaf yn y byd gyda holl nodweddion "gwareiddiad" – sef gwareiddiad hynafol Swmeria. Bu Irac o dan chwydd wydyr y byd yn y 1990au a'r 2000au oherwydd Rhyfeloedd y Gwlff ac ymyrraeth yr Unol Daleithiau yn yr ardal gan gynnwys dymchweliad yr Arlywydd Saddam Hussein, ffurfio llywodraeth ddemocrataidd newydd a'r gwrthdaro gwleidyddol ac ethnig sydd wedi rhwygo'r wlad byth ers hynny.
Every Saturday Night
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr James Tinling yw Every Saturday Night a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Samuel Kaylin.
Irac
Daearyddiaeth
Mae mwyafrif Irac yn ddiffeithdir, ond mae'r ardal rhwng y ddwy brif afon, Afon Ewffrates ac Afon Tigris, yn dir ffrwythlon. Mae gogledd y wlad yn fynyddig yn bennaf, gyda'i phwynt uchaf yn 3 611 metr, a elwir yn lleol yn Cheekah Dar (Pabell Ddu). Mae gan Irac arfordir cyfyng ar Gwlff Persia.
Every Saturday Night
Y prif actor yn y ffilm hon yw June Lang. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Irac
Hen hanes
Mae Gweriniaeth Irac wedi ei sefydlu ar dir a abnabyddir yn hanesyddol fel Mesopotamia, sy'n ffurfio'r rhan fwyaf o fraich ddwyreiniol y Cilgant Ffrwythlon. Dyma oedd cartref nifer o'r gwareiddiadau cynharaf. Oherwydd hyn, gelwir yr ardal yn aml yn 'Grud Gwareiddiad'. Roedd yn gartref i ymerodraeth Akkad yn y gogledd a Swmeria ac yna Babilonia yn y de. Ymhlith ei dinasoedd enwog yn y cyfnod hwnnw gellid crybwyll Ur y Caldeiaid (dinas enedigol Abraham), Babilon (lle codwyd y Gerddi Crog enwog), Erek a Nimrwd.
Y cyfnod Helenistaidd a chlasurol
Yn sgîl cwymp Babilonia bu Mesopotamia dan reolaeth ymerodron Persia. Am gyfnod Babilon oedd prifddinas ymerodraeth fyrhoedlog Alecsander Fawr.
Every Saturday Night
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Irac
Yr Oesoedd Canol
Dan y califfiaid Abassid roedd Baghdad yn brifddinas y byd Mwslemaidd a blodeuai diwylliant unigryw a chyfoethog. Noddid llneorion, athronwyr ac athrawon. Newidiwyd hynny i gyda gyda chwymp Baghdad i luoedd y Mongoliaid yn y 13g a'r gyflafan a distryw a ddilynodd.
Every Saturday Night
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm James Tinling ar 8 Mai 1889 yn Seattle a bu farw yn Los Angeles ar 15 Hydref 2002.
Irac
Hanes diweddar
Pan enillodd Irac ei hannibyniaeth yn sgîl yr Ail Ryfel Byd daeth y Ba'athiaid i rym a chychwynwyd cyfnod o foderneiddio a seciwlareiddio. Daeth Saddam Hussein i rym yng Ngorffennaf 1979 a gwelwyd cyfnod o orthrwm i lawer, yn arbennig y Cyrdiaid yn y gogledd a'r Shiaid yn y de, a byd cymharol gyfforddus i eraill. Bu'r Ba'athiaid mewn grym drwy gyfnod y rhyfel yn erbyn Iran (1980–88) pan ymosodwyd ar filwyr a phobl Iran gydag arfau cemegol. Yn y cyfnod hwn cefnogwyd Saddam Hussein gan Brydain ac U.D.A. Parhaodd Irac i fod yn wlad seciwlar a roddai addysg a statws cydraddoldeb a chyfle i ferched y wlad fwynhau rhyddid sy'n cymharu'n dda â'u sefyllfa yn y Gorllewin.
Pan ymosododd Iraq ar Ciwait yn ystod Rhyfel y Gwlff yn Awst 1990, mabwysiadodd Cyngor Diogelwch y Cenhedloedd Unedig gynnig 678 dan bennod VII o Siarter y Cenhedloedd Unedig, gan roddi i'r gwledydd yr hawl i ddefnyddio "pob modd posibl" i "adfer heddwch rhyngwladol a diogelwch yr ardal" Ar ôl i Iraq gael ei bwrw allan o Ciwait derbyniwyd cynnig o ymatal 687 gan y Cenhedloedd Unedig. Roedd hyn yn cynnwys gorfodi Iraq i derfynnu ei rhaglen o arfau niwclear a chemegolion angheuol, os oedd yn eu cynhyrchu.
Every Saturday Night
Gweler hefyd
Cyhoeddodd James Tinling nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Irac
Hanes diweddar
Bu farw rhwng 20,000–35,000 o Iraciaid yn Rhyfel y Gwlff a 147 o'r Cynghreiriaid.
Yn dilyn ei threchu yn Rhyfel y Gwlff (2 Awst 1990 – 28 Chwefror 1991), bu rhaid i fyddin yr Arlywydd Saddam Hussein dynnu allan o Ciwait. Ond er fod 34 o wledydd yn gwrthrefyla yn ei erbyn, ni chafodd ei ddisodli.
Yn dilyn 1991 gwelwyd sawl gwrthryfel mewnol yn Irac, gan gynnwys lluoedd o Gwrdiaid ym Mawrth ac Ebrill 1991, a elwir hefyd yn '1991 uprisings in Iraq|Intifada Sha'ab' gan yr Arabiaid a'r 'Gwrthreyfel Cenedlaethol' gan y Cwriaid. Ymunodd rhai o'r Arabiaid Shia gyda'r Cwrdiaid a gwelwyd sawl dinas yn dod i'w meddiant o fewn pythefnos cynta'r gwrthryfel. Canlyniad hyn oedd sefydlu gweriniaeth a elwir heddiw yn Gwrdestan Iracaidd.
Lediwyd Rhyfel Irac (2003 - 2011) gan fyddin Unol Daleithiau America, a disodlwyd Sadam, ond parhaodd y gwrthwynebiad i'r UDA a'r Cynghreiriaid am ddegawd a rhagor. Erbyn 2014 roedd Gwladwriaeth Islamaidd Irac a'r Lefant (ISIS) wedi meddiannu talp o'r wlad, yn dilyn ymadawiaid yr UDA a'r Cynghreiriaid. Cred llawer fod yr Americanwyr, o dan eu llywydd George W. Bush am ddial ar Saddam Hussein ar ôl ymosodiadau terfysgol 11 Medi 2001, ond nid oes tystiolaeth am unrhyw gysylltiad rhwng Irac a'r ymosodiadau.
Yn ystod Rhyfel Irac, a hyd at ddiwedd Mehefin 2005, bu farw 654,965 o bobl yn ôl y 'Lancet'
Protestiodd miliynau o bobl yn erbyn y rhyfel yn Llundain ac yn ninasoedd eraill trwy'r byd gan ddod i'w hanterth yn Chwefror 2003; ond ni chafwyd effaith ar arweinwyr y ddwy wlad. Er hyn, parhaodd protestiadau am fisoedd i ddod. Un o'r prif resymau dros benderfyniad Tony Blair dros fynd i'r Rhyfel oedd ei honiad fod gan Irac y gallu i ymosod gyda chemegau gwenwynig ar Brydain, gyda dim ond 45 munud o rybydd.
Fel canlyniad i Ryfel Irac cafwyd etholiadau yn 2005 ac etholwyd Nouri al-Maliki yn Brif Weinidog yn 2006 hyd at 2014. Ar ôl sefydlu'r llywodraeth newydd, daeth galwadau o'r gwledydd sy'n ffinio ag Irac ar luoedd America a Phrydain i adael y wlad,.
Ar 15 Mehefin 2009 cyhoeddodd Prif Weinidog Prydain, Gordon Brown, ymchwiliad i'r hyn a arweiniodd i'r Rhyfel gan gynnwys y 'rhesyma' a'r dystiolaeth a oedd ar gael i wneud y penderfyniad o fynd i'r rhyfel, 'er mwyn dysgu gwersi ar gyfer y dyfodol'. Gelwir yr ymchwiliad hwn yn Ymchwiliad Chilcot i Ryfel Irac a chychwynwyd ar y gwaith ar 24 Tachwedd 2009.
Taleithiau
240px|de|Taleithiau Irac
CCL7
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn CCL7 yw CCL7 a elwir hefyd yn C-C motif chemokine ligand 7 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 17, band 17q12.
Irac
Demograffeg
Mae tua 79% o boblogaeth Irac yn Arabiaid, 16% yn Cyrdiaid, 3% yn Persiaid a 2% yn Twrcmaniaid. Mae 62% o'r wlad yn Mwslemiaid Shi'a ithna, 33% yn Mwslemiaid Sunni a 5% o grefyddau eraill (yn cynnwys Cristnogaeth). Roedd arfer bod nifer o Iddewon yn byw yn y wlad, ond ers heddiw mae'r rhan fwyaf ohonynt wedi ymfudo i Israel.
CCL7
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn CCL7.
Irac
Iaith a diwylliant
bawd|dde|250px|Rhai o bobl ifanc Irac. Yr ieithoedd swyddogol yw Arabeg a Chyrdeg.
Economi
Dioddefai economi Irac yn y 1990au gan nad oedd hi'n cael prynu a gwerthu gyda gwledydd eraill yn dilyn Rhyfel y Gwlff. Gwelwyd peth gwelliant yn y sefyllfa am gyfnod byr yn dilyn rhyfel 2003, ond dirywio mae'r economi ers hynny diolch i ansefydlogrwydd y wlad. Prif allforyn y wlad yw olew.
Phil Silvers
bawd|280px|Phil Silvers yn [[It's a Mad, Mad, Mad, Mad World]] Difyrrwr ac actor comedi o Americanwr oedd Phil Silvers (11 Mai 1911 – 1 Tachwedd 1985) sy'n enwocaf am chwarae Sergeant Bilko yn The Phil Silvers Show yn y 1950au.
Marina Rugelj
Mathemategydd o Iwgoslafia a Slofenia yw Marina Rugelj (ganed 22 Mawrth 1964), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel mathemategydd, athronydd a pennaeth ysgol.
Manylion personol
Ganed Marina Rugelj ar 22 Mawrth 1964.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Videofilia
Ffilm ddrama a elwir hefyd yn ffilm ffantasi yw Videofilia (Y Otros Síndromes Virales) a gyhoeddwyd yn 2015. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Videofilia ac fe’i cynhyrchwyd yn Periw. Lleolwyd y stori yn Periw. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Mae'r ffilm Videofilia (Y Otros Síndromes Virales) yn 112 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Summer in Mississippi
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Beryl Fox yw Summer in Mississippi a gyhoeddwyd yn 1965. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Lleolwyd y stori yn Mississippi. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Beryl Fox.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Sound of Music sef ffilm fiwsical rhamantus gan Robert Wise. Richard Leiterman oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Don Haig sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Beryl Fox ar 10 Rhagfyr 1931 yn Winnipeg. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Toronto.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Beryl Fox nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Back to Nature
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr James Tinling yw Back to Nature a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Robert Ellis a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Samuel Kaylin.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Jed Prouty. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Netherbeast Incorporated
Ffilm comedi arswyd yw Netherbeast Incorporated a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Arizona. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Bruce Dellis.
Back to Nature
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Daniel B. Clark oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Netherbeast Incorporated
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Amy Davidson, Robert Wagner, Jason Mewes, Judd Nelson, Steve Burns, Dave Foley, Darrell Hammond, Brian Ronalds a Jeremy Childs. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Back to Nature
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm James Tinling ar 8 Mai 1889 yn Seattle a bu farw yn Los Angeles ar 15 Hydref 2002.
Netherbeast Incorporated
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Back to Nature
Gweler hefyd
Cyhoeddodd James Tinling nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Netherbeast Incorporated
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Arche Noë
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Henry Jacques yw Arche Noë a gyhoeddwyd yn 1947. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Pierre Laroche.
To the Wonder
Ffilm ddrama Ffrangeg, Sbaeneg, Saesneg a Rwseg o Unol Daleithiau America yw To the Wonder gan y cyfarwyddwr ffilm Terrence Malick. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Hanan Townshend.
Arche Noë
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jane Marken, Pierre Brasseur, Maurice Chevit, Jacqueline Pierreux, André Alerme, Armand Bernard, Claude Larue, Georges Rollin, Roland Armontel ac Yves Deniaud. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
To the Wonder
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Terrence Malick nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Arche Noë
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henry Jacques ar 2 Ebrill 1920 ym Mharis a bu farw yn yr un ardal ar 14 Medi 1970.
Camp Takota
Ffilm drama-gomedi yw Camp Takota a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Mamrie Hart. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Griffith Evans
Milfeddyg a bacteriolegydd o Dywyn, Meirionnydd, oedd Griffith Evans (7 Awst 1835 – 7 Rhagfyr 1935). Bu'n gweithio fel milfeddyg ar gychwyn ei yrfa, a hynny gyda Magnelwyr y Brenin (Royal Artillery). Cafodd ei ddanfon gan y fyddin i India lle profodd, yn 1880, mai milionod yn y gwaed oedd yn achosi'r clefyd 'swrra' mewn ceffylau. Y term ers hynny ar y meicrobau hyn yw Trypanosoma evansi. Caiff ei gydnabod drwy'r byd fel un o brif feddylwyr y theori germau (er ychydig iawn o gydnabyddiaeth a dderbyniodd yn ei wlad ei hun, nag yn Lloegr ).
== Bywyd Cynnar == Ganwyd Griffith Evans ar Awst 7 1835 yn fferm Tŷ Mawr, ger Tywyn, Meirionnydd, yn fab i Evan (marw 1882) a Mary (marw 1877) Evans. Bu iddo ddwy chwaer hŷn, Maria (1833-1874) ac Eliza. Daeth y teulu i'r ardal o Dde Cymru tua 1730 pryd adeiladwyd Tŷ Mawr gan Evan ap Jenkin, cyndaid i Griffith. Roedd y teulu yn un cefnog (Evan Evans oedd ffarmwr cyfoethoga’r ardal). Ar ôl addysg gartref, addysgwyd Griffith yn y British School newydd ym Mryn Crug (o 1846) ac yna ym Mhenna l (o thua 1849 i 1852). Anfonwyd y merched i ysgol breswyl yn Henffordd. Er yn Gristnogol, roedd awyrgylch Tŷ Mawr y un rhyddfrydol iawn. Bu daliadau crefyddol a moesol pendant (yn enwedig lle bo'r ddiod gadarn yn y cwestiwn) yn rhan bwysig o fywyd Griffith Evans hyd ei ddiwedd. Daeth yn gyfeillion a Dr.John Pugh, doctor yn Aberdyfi, ac mae debyg mai Dr Pugh a'i hymddiddorodd mewn meddygaeth pobol ac anifeiliaid. Tua 1853 daeth tro mawr ar fyd y teulu. Roedd Evan (tad Griffith) wedi sefyll yn feichiau dros ei frawd, John. Oherwydd ymddygiad ariannol ofer John nid yn unig collodd y teulu ei gyfoeth, ond bu Evan mewn dyled am weddill ei oes. Nid oedd, bellach, modd i Griffith hyffordd i fel meddyg. Awgrym Dr Pugh oedd iddo ddilyn cwrs diploma dwy flynedd yn y Coleg Milfeddygaeth Frenhinol yn Camden Town, Llundain. Cofrestrodd yno yn 1854. Graddiodd, ar gopa'r rhestr dosbarth, ym mis Mai 1855.Yn 19 oed, fe ddaeth yn aelod o Goleg Brenhinol y Milfeddygon (Royal College of Veterinary Surgeons ).Bu'n cynorthwyo milfeddyg yn Bridgnorth, Sir Amwythig, am 5 mlynedd. Yn 1859, ynghyd â chyfaill oes, James Joseph Meyrick, fe'i comisiynwyd yn swyddog gyda Magnelwyr y Brenin (Royal Artillery ). Braint anghyffredin oedd hon, heb nawdd bonheddwr. Daeth yn sgil y galw mawr a fu am filfeddygon yn ystod Rhyfel y Crimea. Cyflwynodd y ddau eu hunain i wersyll Magnelwyr Ceffyl y Brenin yn Woolwich ar Ionawr 30, 1860.
Yn ystod seibiant ym mis Hydref 1860 ymwelodd â chartref y Dr. John Jones (perthynas a chyfaill) yn Llanfair Caereinion. Yna cyfarfu a Katie (17 oed), merch John, a syrthiodd mewn cariad.
Yng Ngogledd America
Fel ymateb i fygythiad o du'r Ffeniaid (Gwyddelig) anfonwyd cydran o'r fyddin i Ganada. Dewiswyd Griffith Evans yn filfeddyg iddynt. Ym mis Mehefin 1861 hwyliodd ar y Great Eastern (llong fwya'r byd ar y pryd), gan gyrraedd Quebec yng Ngorffennaf cyn symud i Montrea l. Ychydig iawn o ymrafael a'r ffeniaid a welwyd - ond gan fod Llywodraeth Prydain yn gweld llywodraeth Abraham Lincoln yn fygythiad o'r de arosod y fyddin yng Nghanada i aros datblygiadau. I lenwi amser cofrestrodd Griffith Evans ar gwrs meddygol ym Mhrifysgol McGill. Ar ôl cyfnod anturus a gwerthfawr derbyniodd gradd M.D. yn haf 1864. Hanner canrif yn ddiweddarach agorwyd darn o lyfrgell Osler y brifysgol er mwyn anrhydeddu ei fywyd a'i waith. Fe'i disgrifiwyd fel un o "epil mwyaf nodedig McGill". Yn ystod y cyfnod hwn profodd Griffith Evans nifer o anturiaethau, gan gynnwys un o'r ymweliadau olaf heddychlon gan ddyn gwyn i wersyll y brodorion Sioux (1863). Hyn yn erbyn pob cyngor o'r perygl - gan fod y dyn gwyn eisoes wedi dechrau ar y broses o ddileu eu gwareiddiad.
Ym Mehefin 1864, cychwynnodd Griffith Evans ar daith llawn mor rhyfedd i ymweld â llinell flaen Rhyfel Cartref America. Ar y pryd, gyda chyfiawnhad efallai, ystyriwyd bod cydymdeimlad llywodraeth a lluoedd arfog Prydain ar ochr Cynghrair y De. Hefyd, nid oedd yr amseriad o gymorth, gyda'r Undeb mewn cyfnod aflwyddiannus o’r rhyfel. Er hynny, trwy fanteisio deheuig ar ei gysylltiadau llwyddodd gael dau gyfweliad personol gyda'r Arlywydd Abraham Lincoln ei hun (ar Fehefin 24) ! Perswadiwyd yr Arlywydd i roi trwydded iddo. Ceir disgrifiad manwl a ddeallus o'r ymweliad yn nyddiaduron Griffith Evans o Orffennaf 3 i 20, pan ddychwelodd i Washington. Trannoeth cafodd Griffith Evans un cyfarfod olaf gyda Abraham Lincoln i adrodd ei argraffiadau iddo. Mewn blynyddoedd i ddod adnabyddwyd Griffith Evans fel un o'r Ewropeaid (a oedd yn dal yn fyw) olaf a oedd wedi cyfarfod a'r Arlywydd hwnnw.
Yng ngwanwyn 1869 cafodd Griffith Evans seibiant yn ôl yng Nghymru. Wrth aros gyda'i rhieni cymerodd amser i gerdded yr holl ffordd i Lanfair Caereinion. Ceir hanes rhamantus y cyfarfod rhyngddo a Katie Jones yng ngofiant Jean Ware (wyres Griffith Evans) ohono. Bellach roedd yn 25 oed, a'i rhieni (a oedd wedi gwrthwynebu iddi briodi milwr yn 17 oed) wedi marw. Cytunwyd priodi ar ôl i Griffith Evans ddychwelid o'i wasanaeth yng Nghanada. Cyrhaeddodd yn ôl i Loegr ar Orffennaf 16 1870 a phriodwyd y ddau ar Hydref 26 yng nghapel Bethel, Towyn. Ysgrifennodd Robyn Ddu Eryri englyn ar eu cyfer.
Dechrau Teulu
Treuliodd y ddau y 7 mlynedd nesaf mewn cartrefi yn Ipswich, Llundain (Woolwich) ac Iwerddon (y Curragh). Yn ystod y cyfnod hwn gannwyd iddynt tair o ferched; Myfanwy Wynona, Erie a Towena. Dyma'r cyfnod daeth problemau ariannol y teulu yn Nhowyn i'w haped a bu farw Maria a Mary Evans. Bu farw Evan yn 1882.
Yr India
bawd|chwith|308x308px|Trypanosoma evansi. Llun microsgop ohono (porffor) mewn gwaed llygoden fawr. (Celloedd coch yn llwyd.) Gwelodd Griffith Evans y protosoad hwn mewn gwaed ceffylau yn dioddef o Surra yn 1880. Galwyd Griffith Evans yn ôl i'w dyletswyddau milwrol ym Medi 1877 a gadawodd am yr India ar Hydref 30 y flwyddyn honno. Aeth Katie i fyw gyda'i hewythr a'i modryb (Rees) yn Nhowyn. Yn syth ar ôl cyrraedd ar Ragfyr 9 1877, anfonwyd Griffith i Sialkot (heddiw yn nhalaith Punjab, Pacistan) i ymchwilio i glefyd a oedd wedi lladd nifer o geffylau’r fyddin. Roedd wedi ymddiddori yng ngwaith Louis Pasteur ers ei gyfnod yn McGill, ac mae’n debyg ei fod wedi clywed am waith Robert Koch, yn 1876,  yn puro’r microbau oedd yn gyfrifol am y clefyd anthracs. Gyda chymorth microsgop newydd a brynodd yn arbennig ar gyfer ei gyfnod yn yr India (ond heb fodd i sefydlu neu liwio ei samplau) daeth i’r canlyniad mai’r anthracs oedd yn gyfrifol. Griffith oedd y gyntaf i adnabod y clefyd yn yr India. Yn wir, roedd ar flaen gad ei bwnc. Rhaid cofio mai dim ond yn 1884 cyhoeddodd Koch ei Osodiadau (Postulates) enwog. Blynyddoedd yn ddiweddarach sylweddolodd Griffith, ysywaeth ei fod wedi methu darganfyddiad o bwys. Roedd wedi nodi fod nifer celloedd gwyn waed y ceffylau sâl wedi cynyddu’n sylweddol. Gofynnodd am adnoddau gan yr awdurdodau i ymchwilio’n bellach i hyn, ond fe’i gwrthodwyd. Pum mlynedd yn ddiweddarach, yn 1882 dangosodd y Rwsiad Élie Metchnikoff sail yr hyn oedd Griffith wedi ei weld wrth iddo gyhoeddi ei esboniad o swyddogaeth celloedd gwynion y gwaed wrth amddiffyn y corff. (Yn 1908 enillodd Metchnikoff wobr Nobel am ei waith ar y cyd a Paul Ehrlich.)
Yn Ionawr 1879 cynigwyd i Griffith dyrchafiad yn Arolygydd. Byddai hyn yn ymestyn ei arhosiad, a’i absenoldeb o’i deulu, am bum mlynedd arall. Ond o’i dderbyn ‘roedd yn disgwyl y byddai’n esgyn i swydd Brif Filfeddyg yr India (Principal Veterinary Surgeon). Derbyniodd y swydd, ac o ganlyniad mudodd Katie i’r India yn Nhachwedd 1880 a ganwyd mab, Ywain Goronwy ap Griffith iddynt ar 1 Rhagfyr 1881 a merch, Mair, yn 1884. (Wrth ddychwelid i Lundain yn 1885, ‘roedd Goronwy yn hollol ddwyieithog - mewn Cymraeg a Hindwstaneg. Yno cyflogodd y teulu dwy forwyn uniaith Cymraeg i sicrhau mai Cymraeg fyddai iaith gyntaf y ddau.)
Yn y cyfamser ( Medi 1880) bu cyfnod allweddol yn hanes Griffith. Fe’i hanfonwyd i Ffindir y Gogledd Orllewin lle oedd clefyd angheuol difrifol, a enwid yn Surra (Marathi sūra ), yn lladd ceffylau’r fyddin a’r tywysogion a bonedd yn eu cannoedd. Dyma gyfnod ail ryfel y Saeson yn erbyn Afghanistan (1878-80) ac roedd colli’r ceffylau o bwys strategol. Nid oedd triniaeth i’r cyflwr.
Er waethaf anghrediniaeth ei gyd milfeddygol, ‘roedd Griffith yn argyhoeddedig mai parasit microsgopig byddai’n gyfrifol. Un o’i brif amheuwyr oedd Cymro arall o’r enw’r Dr Timothy Lewis (Cynorthwyydd Arbennig i Gomisiwn Glanweithdra’r India). Roedd Lewis wedi “brofi” i’w boddhad ei hun nad oedd parasitiaid o’r fath yn waed llygod mawr yn creu clefyd o gwbl. Roedd Griffith yn bygwth ei ddamcaniaeth. Yn fuan ar ôl cyrraedd Dera Ismail Khan darganfu Griffith lu o barasitiaid yng ngwaed y ceffylau a oedd yn dioddef o Surra. Er bod cais ganddo i brofi’r fath canlyniad trwy chwistrellu’r parasitiaid i waed ceffylau iach wedi’i gwahardd rhag blaen gan Brif Filfeddyg Byddin yr India (F.F. Collins ) ar y sail eu bod yn rhy werthfawr i’r fyddin, chwistrellodd Griffith yr organebau i waed pedwar ceffyl iach ac i gi a  gast. Clafychodd y cwbl a llenwyd eu gwaed a’r parasitiaid. Yn y wythnosau canlynol gwnaeth arbrofion ac arsylliadau pellach, gan awgrymu, ymhlith pethau eraill, mai trwy bryfed sugno gwaed y lledaenwyd y clefyd.