cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Parotan adeinfelyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Parotan adeinfelyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: parotanod adeinfelyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Brotogeris versicolorus; yr enw Saesneg arno yw Canary-winged parakeet. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: Psittacidae) sydd yn urdd y Psittaciformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn B. versicolorus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r parotan adeinfelyn yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: Psittacidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Impact Earth
Ffilm am drychineb gan y cyfarwyddwr Keith Boak yw Impact Earth a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Golygwyd y ffilm gan Eddie Hamilton sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Keith Boak nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Aby
Pentref yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Aby. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Aby with Greenfield yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Lindsey.
Blazing Samurai
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Datorie Și Sacrificiu
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Ion Șahighian yw Datorie Și Sacrificiu a gyhoeddwyd yn 1925. Fe'i cynhyrchwyd yn Rwmania. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwmaneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1925. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Gold Rush sef ffilm gomedi Americanaidd am Klondike gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1650 o ffilmiau Rwmaneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ion Șahighian ar 16 Tachwedd 1897 yn Bwcarést a bu farw yn yr un ardal ar 13 Mawrth 2011. Derbyniodd ei addysg yn National University of Music Bucharest.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ion Șahighian nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Siarl Martel
bawd|250px|''[[Brwydr Tours yn Hydref 732, gan Charles de Steuben (Amgueddfa Versailles, Ffrainc)]] Siarl Martel (23 Awst 686 – 22 Hydref 741) oedd Maer y Llys yn nheyrnas Ffrancaidd Awstrasia o'r flwyddyn 715 hyd ei farwolaeth. Mae'n fwyaf enwog am ei fuddugoliaeth ym Mrwydr Tours yn erbyn byddin Fwslemaidd.
Bywgraffiad
Roedd Siarl yn fab gordderch i Pepin de Heristal a'i ordderch Alpaïde de Bruyères. Ar farwolaeth ei dad yn (714), cymerodd Siarl ei le fel Maer y Llys. Deilydd y swydd yma oedd yn rheoli'r deyrnas mewn gwirionedd; swyddogaeth seremonïol yn unig oedd gan y brenin. Nid oedd Plectrude, gwraig Pepin, yn barod i dderbyn hyn, a llwyddodd i garcharu Siarl, gan reoli ei hun dros ei mab chwech oed, Thiaud. Cododd nifer o daleithiau mewn gwrthryfel mewn ymateb i'r syniad o gael eu rheoli gan wraig, a cymerodd teyrnas Neustria fantais i orchfygu Austrasia mewn brwydr.
110
1g - 2g - 3g
Siarl Martel
Bywgraffiad
Llwyddodd Siarl i ddianc o'r carchar. Gorchfygodd y Neustraid mewn dwy frwydr a gorfododd Plectrude a'i mab i ildio. Erbyn 720 yr oedd wedi uno tiriogaethau'r Ffranciaid yn un deyrnas. Yn 719 gorchfygodd Radbod, brenin y Ffrisiaid a gwneud Ffrisia yn rhan o Ymerodraeth y Ffranciaid.
110
60au 70au 80au 90au 100au - 110au - 120au 130au 140au 150au 160au
Siarl Martel
Bywgraffiad
Yn 732 bu raid i Martel wynebu byddin Fwslemaidd dan reolwr Al-Andalus, Abdul Rahman Al Ghafiqi. Diweddodd Brwydr Tours mewn buddugoliaeth fawr i'r Cristionogion, gyda Abdul Rahman ei hun ymhlith y lladdedigion. Mae nifer o haneswyr yn ystyried i'r frwydr yma fod yn un o'r rhai mwyaf tyngedfennol yn hanes Ewrop, ac y gallai Ewrop oll fod wedi dod yn rhan o'r byd Islamaidd onibai am fuddugoliaeth Martel. Rhwng 735 a 737 enillodd Martel nifer o fuddugoliaethau eraill dros yr Arabiaid yn ne Ffrainc.
110
105 106 107 108 109 - 110 - 111 112 113 114 115
Bride and Prejudice
Ffilm ar gerddoriaeth a chomedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Gurinder Chadha yw Bride and Prejudice a gyhoeddwyd yn 2004. Fe'i cynhyrchwyd gan Gurinder Chadha yn Unol Daleithiau America a'r Deyrnas Gyfunol Lleolwyd y stori yn India a chafodd ei ffilmio yn Santa Monica. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi, Saesneg a Punjabi a hynny gan Gurinder Chadha.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Aishwarya Rai Bachchan, Ashanti, Alexis Bledel, Naveen Andrews, Marsha Mason, Martin Henderson, Indira Varma, Daniel Gillies, Anupam Kher, Namrata Shirodkar, Anu Malik, Rick Warden, Sonali Kulkarni, Georgina Chapman, Peeya Rai Chowdhary, Nadira Babbar, Nitin Ganatra a Shivaani Ghai. Mae'r ffilm Bride and Prejudice yn 112 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd. Santosh Sivan oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Pride and Prejudice, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Jane Austen a gyhoeddwyd yn 1813.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gurinder Chadha ar 10 Ionawr 1960 yn Nairobi. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1999 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Geranium.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gurinder Chadha nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hydra
Gall Hydra gyfeirio at:
World Brain
Ffilm ddogfen yw World Brain a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bachadain dywyll
Pryf sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw bachadain dywyll, sy'n enw benywaidd; yr enw lluosog ydy bachadenydd tywyll; yr enw Saesneg yw Dusky Hook-tip, a'r enw gwyddonol yw Drepana curvatula. Mae i'w ganfod ledled Ewrop.
34–42 mm ydy lled yr adenydd agored ac mae'n hedfan o Fai i Awst, yn ddibynol ar ei leoliad.
Prif fwyd y lindys ydy y wernen, y dderwen a'r fedwen.
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae'r fachadain dywyll yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
An Coileachan
Mae An Coileachan yn gopa mynydd a geir ym mynyddoedd Y Fannaichs, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;.
John Powell Ward
Bardd a llenor Cymreig ydy John Powell Ward (ganwyd 1937). Ef oedd golygydd Poetry Wales rhwng 1975 ac 1980. Enillodd ei gerdd The Clearing wobr Cyngor Celfyddydau Cymru ym 1984.
An Coileachan
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Is-MarilynMunro, Murdo a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”.
John Powell Ward
Ganwyd yn Suffolk a mynychodd brifysgolion Toronto, Caergrawnt a Phrifysgol Cymru. Derbyniodd Gymrodoriaeth Ymchwil Anrhydeddus gan Brifysgol Abertawe.
An Coileachan
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
John Powell Ward
Mae'n dad i'r actor Tom Ward.
Neocordulia santacatarinensis
Gwas neidr o deulu'r Corduliidae (neu'r 'Gweision neidr gwyrdd') yw'r Neocordulia santacatarinensis. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Mick Antoniw
Gwleidydd Llafur Cymru a Cydweithredol yw Mick Antoniw (ganwyd 1 Medi 1954) sydd wedi bod yn Aelod o'r Senedd dros Bontypridd ers 2011.
Bywyd cynnar
Daeth Antoniw i astudio'r gyfraith yn Ysgol y Gyfraith Caerdydd, Prifysgol Cymru yn 1973. Roedd yn Llywydd Undeb Cenedlaethol y Myfyrwyr Cymru o 1977 i 1979.
Gyrfa broffesiynol
Roedd yn gyfreithiwr, yn arbenigo mewn anafiadau personol, cyn cael ei ethol i'r Senedd. Roedd Antoniw yn bartner gyda Thompsons Solicitors, y cyfreithwyr undeb llafur arbenigol, a dechreuodd ei hyfforddiant gyda nhw yn 1980. Mae Antoniw yn ymddiriedolwr o Gyngor Ffoaduriaid Cymru.
Gyrfa wleidyddol
Yn dilyn ei ethol yn 2011 cynyddodd Antoniw y pleidlais y Blaid Lafur gyda swing o 18.8%. Gyda 11,864 o bleidleisiau, roedd ei gyfran o'r bleidlais dros 50%, gan roi iddo mwyafrif o 7,694 dros ymgeisydd y Democratiaid Rhyddfrydol, Mike Powell, a ddaeth yn ail.
Fe'i benodwyd yn Gwnsler Cyffredinol Cymru yn Mehefin 2016, gan orffen yn addrefniad y Cabinet yn Nhachwedd 2017 pan fe'i olynwyd gan Jeremy Miles. Fe'i ail-benodwyd yn Gwnsler Cyffredinol yn dilyn Etholiad 2021.
Anne Applebaum
Newyddiaduwraig ac awdur yw Elizabeth Anne Applebaum (ganed Washington D.C., 25 Gorffennaf 1964). Mae wedi ysgrifennu'n helaeth ar effaith Comiwnyddiaeth ar gymdeithas yn ystod cyfnod cynnar wedi cwymp comiwnyddiaeth yn 1989 a'r cyfnod wedyn. Mae hefyd yn astudio sut mae mudiadau a llywodraethau unbeniaethol yn gallu meddiannu a chipio'r awenau mewn cymdeithasau ryddfrydig, democrataidd a sifig. Mae hi'n Professor of Practice cymrodol yn y London School of Economics, lle mae'n rhedeg Arena, prosiect ar bropaganda a dad-wybodaeth. Mae wedi bod yn olygydd cylchgronau The Economist a The Spectator ac yn aelod o fwrdd golygydddol papur y Washington Post (2002-2006)
Amgylcheddaeth
Mae amgylcheddaeth neu hawliau amgylcheddol yn athroniaeth eang, yn ideoleg ac yn symudiad cymdeithasol sy'n ceisio diogelu'r amgylchedd a gwella'r amgylchedd.
Anne Applebaum
Bywgraffiad
Astudiodd Hanes a Llenyddiaeth ym Mhrifysgol Yale yn yr UDA gan raddio yn 1986. Enillodd ysgoloriaeth Marshall i astudio ymhellach yn y Ysgol Economeg Llundain lle enillodd MA mewn yn 1987 a Choleg Sant Antony, Prifysgol Rhydychen ac yna yn Warsaw, Gwlad Pwyl yn 1988 fel gohebydd i'r Economist mewn cyfnod o newidiadau anferthol wrth i'r Bloc Sofietaidd ddatgymalu.
Amgylcheddaeth
Mae amgylcheddaeth yn cefnogi cadwraeth, adfer a gwella'r amgylchedd naturiol ac elfennau neu brosesau system ddaear hanfodol fel yr hinsawdd, a gellir cyfeirio ato fel mudiad rheoli llygredd neu fudiad amddiffyn cyfoeth amrywiaeth pob rhywogaeth dan haul. Am y rheswm hwn, mae cysyniadau fel moeseg tir, moeseg amgylcheddol, bioamrywiaeth, ecoleg, a rhagdybiaeth bioffilia yn bethau blaenllaw, pwysig.
Wrth wraidd hyn, mae amgylcheddaeth yn ymgais i gydbwyso cysylltiadau rhwng bodau dynol a'r gwahanol systemau naturiol y maent yn dibynnu arnynt yn y fath fodd fel bod yr holl gydrannau'n gynaliadwy. Mae union fesurau a chanlyniadau'r cydbwysedd hwn yn ddadleuol ac mae yna lawer o wahanol ffyrdd i fynegi pryderon amgylcheddol yn ymarferol, gan gynnwys protestio. Mae amgylcheddaeth a phryderon amgylcheddol yn aml yn cael eu cynrychioli gan y lliw gwyrdd,
Gwrthwynebir amgylcheddaeth gan wrth-amgylcheddaeth, sy'n dweud bod y Ddaear yn llai bregus nag y mae rhai amgylcheddwyr yn ei gredu, ac yn portreadu amgylcheddaeth fel gorymateb i gyfraniad dynol at newid yn yr hinsawdd neu'n gwrthwynebu datblygiad dynol.
Anne Applebaum
Bywgraffiad
Dyfarnwyd llyfr cyntaf Applebaum, Between East and West (1994) wobr Adolph Bentinck yn 1996. Mae'r llyfr yn taflu cip-olwg ar y cwestiwn o newid hunaniaeth ac amgyffred beth yw hunaniaeth mewn ardaloedd a oedd wedi gweld sawl newid i'r ffiniau cenedlaethol ac ymerodraethol yn ystod bywydau nifer fawr o'i thrigolion. Cyhoeddwyd ei hail lyfr, Gulag: A Hstory, yn 2003 a dyfarnwyd iddi Wobr Pulitzer 2004 yng nghateogri llyfr ffeithiol cyffredinol.
Amgylcheddaeth
Diffiniadau
Mae amgylcheddaeth yn fudiad cymdeithasol sy'n ceisio dylanwadu ar y broses wleidyddol trwy lobïo, actifiaeth ac addysg er mwyn amddiffyn adnoddau naturiol ac ecosystemau.
Seren Books
Cyhoeddwr llenyddol Cymreig yw Seren Books, sy'n arbenigo mewn cyhoeddi llenyddiaeth o Gymru yn yr iaith Saesneg. Sefydlwyd y wasg ym 1980 a lleolir ym Mhen-y-Bont ar Ogwr. Cyhoeddir tua 25-30 llyfr y flwyddyn ac mae gan y wasg 5 aelod o staff lawn amser ar y hyn o bryd. bawd|chwith|300px|Logo Seren Books
Amgylcheddaeth
Diffiniadau
Mae amgylcheddwr yn berson a all godi llais i warchod yr amgylchedd naturiol a thros reolaeth gynaliadwy o adnoddau'r Ddaear trwy newidiadau mewn polisi cyhoeddus neu ymddygiad unigol. Gall hyn gynnwys cefnogi arferion fel defnydd gwybodus, mentrau cadwraethol, buddsoddi mewn adnoddau adnewyddadwy, gwell effeithlonrwydd yn yr economi deunyddiau, trosglwyddo i batrymau fel economeg ecolegol ayb.
Siedem Przystanków Na Drodze Do Raju
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,350 o ffilmiau Pwyleg wedi gweld golau dydd.
Amgylcheddaeth
Diffiniadau
Yn gyffredinol, mae amgylcheddwyr yn cefnogi rheolaeth gynaliadwy ar adnoddau, ac amddiffyn yr amgylchedd naturiol a'i adfer trwy newidiadau mewn polisi cyhoeddus ac ymddygiad unigol. Wrth gydnabod dynoliaeth fel cyfranogwr mewn ecosystemau, mae'r mudiad yn canolbwyntio ar ecoleg, iechyd a hawliau dynol.
Siedem Przystanków Na Drodze Do Raju
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ryszard Maciej Nyczka nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Amgylcheddaeth
Hanes
Ceir pryder am ddiogelu'r amgylchedd mewn ffurfiau amrywiol, mewn gwahanol rannau o'r byd, trwy gydol hanes. Gellir olrhain y syniadau cynharaf o amddiffyn yr amgylchedd mewn Jainiaeth, a gafodd ei adfywio gan Mahavira yn y 6g CC yn India hynafol. Mae Jainiaeth yn cynnig barn debyg i'r gwerthoedd craidd sy'n gysylltiedig ag actifiaeth amgylcheddol, hy amddiffyn bywyd trwy weithredoedd di-drais a galwadau byd-eang am ddiogelu'r amgylchedd. Mae ei ddysgeidiaeth ar y symbiosis rhwng yr holl fodau byw a'r pum elfen - daear, dŵr, aer, tân, a gofod - yn sail i wyddorau amgylcheddol heddiw.
Anne Applebaum
Bywyd Personol
Ganed Applebaum yn Washington D.C. mewn teulu Iddewig ryddfrydol. Mae'n siarad Saesneg, Ffrangeg, Pwyleg a Rwsieg. Priododd â Radek Sikorski, gwleidydd ac ysgrifennwr Pwyleg yn 1992 ac mae ganddynt ddau blentyn: Alexander a Tadeusz. Penodwyd ei gŵr yn Weinidog Amddiffyn Llywodraeth Gwlad Pwyl ar 31 Hydref 2005.
Edgware
Ardal faestrefol ym Mwrdeistref Llundain Barnet, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy Edgware. Saif tua 9.5  milltir (15.3 km) i'r gogledd-gogledd-orllewin o ganol Llundain.
Amgylcheddaeth
Hanes
Yn y Dwyrain Canol, gorchmynnodd y Caliph Abu Bakr yn y 630au i'w fyddin "Na niweidiwch y coed, na'u llosgi â thân," a "Peidiwch â lladd unrhyw un o braidd y gelyn, oni bai eich bod am eu bwyta." Ysgrifennwyd erthygl feddygol mewn Arabeg yn ystod y 9g i'r 13g yn delio ag amgylcheddaeth a gwyddoniaeth amgylcheddol, gan gynnwys llygredd, gan Al-Kindi, Qusta ibn Luqa, Al-Razi, Ibn Al-Jazzar, al-Tamimi, al-Masihi, Avicenna, Ali ibn Ridwan, Ibn Jumay, Isaac Israel ben Solomon, Abd-el-latif, Ibn al-Quff, ac Ibn al-Nafis. Roedd eu gwaith yn ymdrin â nifer o bynciau yn ymwneud â llygredd, megis llygredd aer, llygredd dŵr, halogi pridd, cam-drin gwastraff solet trefol, ac asesiadau effaith amgylcheddol rhai ardaloedd.
Defnyddiwyd ffotograffiaeth i godi ymwybyddiaeth y cyhoedd am yr angen i amddiffyn tir drwy gydol yr 1950au, 1960au, yr 1970au ac yn ddiweddarach, gan recriwtio aelodau newydd i'r cymdeithasau amgylcheddol. Creodd David Brower, Ansel Adams a Nancy Newhall Cyfres Fformat Arddangosfa'r Sierra Club, a helpodd codi ymwybyddiaeth amgylcheddol y cyhoedd a dod a llu o aelodau newydd i'r Sierra Club a'r symudiad amgylcheddol yn gyffredinol. Ataliodd "This Is Dinosaur", a olygwyd gan Wallace Stegner gyda ffotograffau Martin Litton a Philip Hyde, adeiladu argaeau yn y Gofadail Cenedlaethol Deinosor gan ddod yn rhan o fath newydd o actifyddiaeth a elwyd yn amgylcheddaeth wedi ei gyfuno gyda delfrydau chadwraeth Thoreau, Leopold a Muir gyda hysbysebu trawiadol, lobïo, dosbarthiad llyfrau, ymgyrchoedd ysgrifennu llythyrau a mwy. Roedd y defnydd cryf o ffotograffaeth ynghyd â llên ar gyfer cadwraeth yn dyddio'n ôl i sefydliad Parc Cenedlaethol Yosemite, pan darbwyllwyd Abraham Lincoln i ddiogelu'r tirwedd hardd. Galfanyddwyd gwrthwynebiad y cyhoedd at adeiladau argaeau gan yr arddangosfa Sierra Club, ac amddiffynnodd nifer o drysorau eraill cenedlaethol yn ogystal. Arweiniodd y Sierra Club clymbleidiau o grwpiau amgylcheddol yn aml, gan gynnwys y Wilderness Society a nifer eraill. Wedi canolbwyntio ar amddiffyn diffeithychau yn yr 1950au a'r 1960au, ehangodd y Sierra Club a grwpiau eraill eu ffocws i gynnwys materion eraill megis llygredd dŵr ac aer, rheolaeth popblogaeth, a ffrwyno camdriniaeth adnoddau naturiol.
Cyhoeddwyd Silent Spring ym 1962 gan y biolegydd Americanaidd Rachel Carson. Catalogodd y llyfr effeithiau amgylcheddol y chwistrelliad diwahân o DDT yn yr Unol Daleithiau, a cwestiynodd y rhesymeg tu ôl i ryddhau niferoedd mawr o gemegolion i'r amgylchedd heb ddeall eu heffaith ar ecoleg na iechyd dynol yn gyfan gwbl. Cynigiodd y llyfr fod DDT a phlaladdwyr eraill yn achosi cancr a bod eu defnydd amaethyddol yn fygythiad i fywyd gwyllt, yn enwedig adar. Arweiniodd y pryder cyhoeddus a ddilynodd tuag at creadigaeth yr United States Environmental Protection Agency ym 1970, a waharddodd defnydd DDT yn yr Unol Daleithiau ym 1972. Mae defnydd cyfyngedig o DDT yn rheolaeth fector clefyd yn parhau hyd heddiw mewn rhai ardaloedd o'r byd ac mae'n parhau i fod yn ddadleuol. Cymynrodd y llyfr oedd i gynhyrchu ymwybyddiaeth llawer mwy ynglŷn â materion amgylcheddol a diddordeb yn sut mae pobl yn effeithio'r amgylchedd. Gyda'r diddordeb newydd hyn, tyfodd diddordeb mewn problemau megis llygredd aer, gorlifiadau petroliwm. Ffurfiwyd carfanau pwyso, yn nodedig Greenpeace a Chyfeillion y Ddaear.
Ffurfiwyd y Symudiad Chipko movement yn India yn yr 1970au; dan ddylanwad Mohandas Gandhi, sefydlwyd gwrthwynebiad heddychlon i ddatgoedwigo gan gofleidio coed yn llythrennol (ac arwain at y term Saesneg "tree huggers"). Bu eu dulliau heddychlon o brotestio a'u harwyddair "mae ecoleg yn economi parhaol" yn ddylanwadol iawn.
Ym 1979, cyhoeddodd James Lovelock, cyn-wyddonwr NASA, Gaia: A new look at life on Earth, a gynigiodd Damcaniaeth Gaia; sy'n cynnig y gall bywyd ar y ddaear gael ei ddeall yn nhermau un organeb. Daeth hyn yn rhan bwysig o'r ideoleg Gwyrdd Dwfn. Mae dalau wedi bod ers hynny rhwng yr amgylcheddwyr cyffredin a dilynwyr mwy radical yr ideoleg Gwyrdd Dwfn.
Roedd amgylcheddaeth hefyd wedi newid i ddelio gyda materion newydd megis cynhesu byd-eang a pheirianeg genetig.
Deddfwriaeth amgylcheddol gynnar
bawd|Cododd lefelau llygredd aer yn ystod y [[Y Chwyldro Diwydiannol|Chwyldro Diwydiannol, gan sbarduno'r deddfau amgylcheddol modern cyntaf i gael eu pasio yng nghanol y 19g.]]
Roedd gwreiddiau'r mudiad amgylcheddol yn yr ymateb cymdeithasol i lefelau cynyddol o lygredd a mwg yn yr atmosffer yn ystod y Chwyldro Diwydiannol. Oherwydd ffatrïoedd enfawr a'r twf aruthrol yn y defnydd o lo cafwyd lefel uchel o lygredd aer mewn canolfannau diwydiannol; ar ôl 1900 ychwanegodd y allyriadau cemegol diwydiannol at y llwyth cynyddol o wastraff dynol heb ei drin. Daeth y deddfau amgylcheddol modern cyntaf ar raddfa fawr ar ffurf Deddfau Alcali Prydain, a basiwyd ym 1863, i reoleiddio'r llygredd aer niweidiol ( asid hydroclorig nwyol ) a ryddhawyd gan broses Leblanc, a ddefnyddid i gynhyrchu lludw soda. Penodwyd arolygydd Alcali a phedwar is-arolygydd i ffrwyno'r llygredd hwn. Ehangwyd cyfrifoldebau’r arolygiaeth yn raddol, gan arwain at Orchymyn Alcali 1958 a roddodd yr holl ddiwydiannau trwm mawr a oedd yn allyrru mwg, graean, llwch a mygdarth dan oruchwyliaeth.
Anne Applebaum
Llyfryddiaeth
( Gulag: A History, Doubleday, 2003, 677 pages, ISBN 0-7679-0056-1; paperback, Bantam Dell, 2004, 736 pages, ISBN 1-4000-3409-4
Amgylcheddaeth
Symudiadau amgylcheddol cyntaf
Roedd diddordeb cynnar yn yr amgylchedd yn nodwedd o'r mudiad Rhamantaidd ar ddechrau'r 19g. Ysgrifennwyd un o'r gweithiau modern cynharaf ar ddatblygiad diwydiannol dynol a'i ddylanwad ar yr amgylchedd gan ddaearyddwr o Japan, addysgwr, athronydd ac awdur Tsunesaburo Makiguchi yn ei gyhoeddiad ym 1903 o'r enw Jinsei Chirigaku (Daearyddiaeth yr Hil Ddynol).
Mae'r mudiad amgylcheddol (term sydd weithiau'n cynnwys y symudiadau a'r mudiadau cadwraeth a gwyrdd) yn fudiad gwyddonol, cymdeithasol a gwleidyddol amrywiol. Er bod y mudiad yn cael ei gynrychioli gan ystod o sefydliadau, mae'r mudiad amgylcheddol yn iau nag sy'n gyffredin mewn symudiadau cymdeithasol eraill.
Mae amgylcheddaeth fel mudiad yn cynnwys meysydd eang gan gynnwys er enghraifft: defnyddio ecosystemau ac adnoddau naturiol i wastraff, dympio gwastraff i gymunedau difreintiedig, llygredd aer, llygredd dŵr, seilwaith gwan, amlygiad bywyd organig i docsinau, mono-ddiwylliant, gyriant gwrth-polythen (symudiad jhola) ac amryw eraill. Oherwydd y rhaniadau hyn, gellir categoreiddio'r symudiad amgylcheddol yn syml: gwyddoniaeth amgylcheddol, actifiaeth amgylcheddol, eiriolaeth amgylcheddol, a chyfiawnder amgylcheddol.
Amgylcheddaeth y farchnad rydd
Mae amgylcheddaeth y farchnad rydd yn theori sy'n dadlau bod y farchnad rydd, hawliau eiddo a chyfraith camwedd yn darparu'r offer gorau i warchod iechyd a chynaliadwyedd yr amgylchedd.
Sefydliadau a chynadleddau
Gall sefydliadau amgylcheddol fod yn fyd-eang, rhanbarthol, cenedlaethol neu leol; gallant fod yn cael eu gweinyddu gan y llywodraeth neu'n breifat. Mae gweithgaredd amgylcheddwyr yn bodoli bron ym mhob gwlad. At hynny, mae grwpiau sy'n ymroddedig i ddatblygu cymunedol a chyfiawnder cymdeithasol hefyd yn canolbwyntio ar bryderon amgylcheddol.
Little Old New York
Ffilm ddrama am berson nodedig gan y cyfarwyddwr Henry King yw Little Old New York a gyhoeddwyd yn 1940. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Dinas Efrog Newydd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Alfred Newman. Dosbarthwyd y ffilm gan 20th Century Studios.
Amgylcheddaeth
Protestiadau amgylcheddol
bawd|Gweithredwyr hinsawdd yn rhwystro pencadlys Awdurdod Meysydd Awyr Prydain bawd| " Mawrth yn Erbyn Monsanto ", [[Vancouver, Canada, 25 Mai 2013]]
Adieu
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Arnaud des Pallières yw Adieu a gyhoeddwyd yn 2004. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc.
Amgylcheddaeth
Beirniadaeth a safbwyntiau amgen
Mae llawer o amgylcheddwyr yn credu y dylid cyfyngu neu leihau ymyrraeth ddynol â 'natur' ar frys (er mwyn bywyd, neu'r blaned, neu er budd y rhywogaeth ddynol yn unig), tra bo amheuwyr amgylcheddol a gwrth-amgylcheddwyr yn credu bod angen o'r fath. Gall rhywun hefyd ystyried ei hun yn amgylcheddwr a chredu y dylid cynyddu 'ymyrraeth' dyn â 'natur'. Yn gynyddol, mae rhethreg gadwraeth yn cael ei disodli gan ddulliau adfer a mentrau tirwedd mwy sy'n ceisio creu effeithiau mwy cyfannol.
Little Old New York
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Fritz Feld, Alice Faye, Brenda Joyce, Fred MacMurray, Andy Devine, Victor Kilian, Ward Bond, Richard Greene, Henry Stephenson, Tyler Brooke, Stanley Andrews, Theodore von Eltz, Virginia Brissac, Arthur Aylesworth a Roger Imhof. Mae'r ffilm Little Old New York yn 100 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Adieu
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Aurore Clément, Michael Lonsdale, Laurent Lucas, Olivier Gourmet, Karole Rocher, Jacques Dacqmine a Thierry Bosc.
Amgylcheddaeth
Cymdeithasau a chynadleddau
Gall cymdeithasau amgylcheddol weithredu'n fyd-eang, yn rhanbarthol, yn genedlaethol neu'n lleol; gallent gael eu rhedeg gan y llywodraeth neu fod yn breifat (Cymdeithas An-llywodraethol). Er fod tueddiad i weld amgylcheddaeth fel rhywbeth a ganolir yn y Gorllewin neu America, mae gan bron pob gwlad rhywfaint o actifyddiaeth amgylcheddol. Mae nifer o rŵpriau sy'n cysegru eu hunain at ddatblygu cymdeithasol a iawnder cymdeithasol hefyd yn rhoi sylw i faterion amgylcheddol.
Adieu
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood.
Amgylcheddaeth
Cymdeithasau a chynadleddau
Ar lefel rhyngwladol, bu pryder ynglŷn â'r amgylchedd yn destun cynhadledd y Cenhedloedd Unedig yn Stockholm ym 1972, a fynychwyd gan dros 114 gwlad. O'r cynhadledd hwn y datblygodd Rhaglen Amgylchedd y Cenhedloedd Unedig a Chynhadledd y Cenhedloedd Unedig ar yr Amgylchedd a Datblygaeth ym 1992. Mae cymdeithasau eraill sy'n cefnogi datblygu polisïau amgylcheddol yn cynnwys y Commission for Environmental Cooperation, Asiantaeth yr Amgylchedd Ewrop a'r Intergovernmental Panel on Climate Change.
Little Old New York
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1940. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Abe Lincoln in Illinois sef ffilm Americanaidd am fywyd a gwaith Abraham Lincoln, gan John Cromwell. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Leon Shamroy oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Barbara McLean sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Adieu
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arnaud des Pallières ar 1 Rhagfyr 1961 ym Mharis.
Little Old New York
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henry King ar 24 Ionawr 1886 yn Christiansburg, Virginia a bu farw yn Toluca Lake ar 10 Awst 1999.
Adieu
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arnaud des Pallières nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Little Old New York
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henry King nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Night We Called It a Day
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Paul Goldman yw The Night We Called It a Day a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Peter Clifton.
Gemma Louise Candace Bramley
Mae Gemma Louise Candace Bramley (ganwyd 1979) yn fotanegydd nodedig a aned yn Unol Daleithiau America. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Universidad de Catania.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
The Night We Called It a Day
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dennis Hopper, Melanie Griffith, Portia de Rossi, Rose Byrne, David Hemmings, Joel Edgerton, Abe Forsythe, Gary Eck, Tony Barry a David Field.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paul Goldman ar 1 Ionawr 2000 ym Melbourne.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Paul Goldman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Edmonton, Llundain
Tref ym Mwrdeistref Llundain Enfield, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy Edmonton. Saif tua 8.4 milltir (13.5 km) i'r gogledd-gogledd-ddwyrain o ganol Llundain.
Il Passo Dell'acqua
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Antonio Di Biase yw Il Passo Dell'acqua a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg.
Mae'r ffilm Il Passo Dell'acqua yn 52 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Lake Helen, Florida
Dinas yn, yn nhalaith Florida, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Lake Helen, gan gynnwys:
Cor-rosyn rhuddfannog
Planhigyn blodeuol sydd i'w ganfod mewn tiroedd gwael a hinsawdd cynnes yn Ewrop a Gogledd America yw Cor-rosyn rhuddfannog sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Cistaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Tuberaria guttata a'r enw Saesneg yw Spotted rock-rose. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Cor-rosyn Rhuddfannog, Cor-rosyn, Rhosyn y Creigiau.
Il Passo Dell'acqua
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.
Cor-rosyn rhuddfannog
Mae gan yr hedyn bychan (sy'n pwyso tua 3 mg) got galed anhydraidd.
Il Passo Dell'acqua
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Antonio Di Biase ar 1 Ionawr 1994 yn Pescara. Derbyniodd ei addysg yn Brera Academy.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Antonio Di Biase nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The First Woman
Ffilm fud (heb sain) yw The First Woman a gyhoeddwyd yn 1922. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1922. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Häxan sef ffilm ddogfen ar wrachyddiaeth gan Benjamin Christensen.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Martin & Orloff
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Lawrence Blume yw Martin & Orloff a gyhoeddwyd yn 2002. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Tina Fey, Janeane Garofalo, Amy Poehler, Kim Raver, Rachel Dratch, H. Jon Benjamin, David Cross, Andy Richter, Matt Walsh, Matt Besser a Marylouise Burke. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lawrence Blume ar 1 Ionawr 1963 yn Plainfield, New Jersey. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1985 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lawrence Blume nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bachadain fylchog
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw bachadain fylchog, sy'n enw benywaidd; yr enw lluosog ydy bachadenydd bylchog; yr enw Saesneg yw Scalloped  Hook-tip, a'r enw gwyddonol yw Falcaria lacertinaria.
Wedi deor o'i ŵy mae'r bachadain fylchog yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Ffrainc
Gwladwriaeth yng ngorllewin Ewrop yw Ffrainc ; enw swyddogol: Gweriniaeth Ffrainc (République française). Mae'n ffinio â Môr Udd, Gwlad Belg a Lwcsembwrg yn y gogledd, yr Almaen, y Swistir, a'r Eidal yn y dwyrain, Monaco, Môr y Canoldir, Sbaen ac Andorra yn y de, a Môr Iwerydd yn y gorllewin. Paris ydy'r brifddinas.
Hanes
Yng nghyfnod yr Henfyd, adnabyddid rhan helaaeth y diriogaeth sy'n awr yn Ffrainc fel Gâl, ac fe'i preswylid gan nifer o lwythau Celtaidd mewn sawl teyrnas frodorol annibynnol. Yn 125 CC ymosododd y Rhufeiniaid ar dde Gâl, yn dilyn cais am gymorth gan drigolion Groegaidd dinas Massilia. Erbyn 121 CC roeddynt wedi concro rhan dde-ddwyreiniol Gâl; yn ddiweddarch daeth y rhan yma yn dalaith Rufeinig dan yr enw Gallia Narbonensis. Concrwyd gweddill Gâl gan Iŵl Cesar mewn cyfres o ymgyrchoedd rhwng 58 CC a 51 CC. Y frwydr dyngedfennol oedd Brwydr Alesia yn 52 CC, pan orchfygodd Cesar gynghrair o lwythau Celtaidd dan arweiniad Vercingetorix o lwyth yr Arverni.
Daeth Gâl yn rhan o'r Ymerodraeth Rufeinig, a datblygodd diwylliant Galaidd-Rufeinig nodweddiadol yma. Daw enw presennol y wlad o'r Ffranciaid, yn wreiddiol yn nifer o lwythau Almaenig a ddaeth at ei gilydd mewn cynghrair. Yn ddiweddarch llwyddasant i greu teyrnas dan yr enw Francia mewn ardal sy’n cynnwys Ffrainc a rhan orllewinol yr Almaen. Bu Ffrainc yn rhan o deyrnas Siarlymaen a'i fab Louis Dduwiol. Wedi marwolaeth Louis, rhannwyd ei deyrnas rhwng ei dri mab yng Nghytundeb Verdun. Derbyniodd Siarl Foel Ffrancia Orllewinol, a ddaeth yn deyrnas Ffrainc yn ddiweddarach.
Yn 1337 dechreuodd rhyfel am orsedd Ffrainc rhwng Brenhinllin Plantaganet o Loegr a Brenhinllin Valois o Ffrainc, y Rhyfel Can Mlynedd. Parhaodd yr ymladd am 116 mlynedd, hyd 1453, ond gyda nifer o ysbeidiau byr o heddwch a dwy ysbaid hirach. Bu tua 81 mlynedd o ymladd i gyd. Diweddodd gyda'r Saeson yn cael eu gyrru allan o Ffrainc heblaw am Calais, ond roedd rhannau helaeth o Ffrainc wedi eu hanrheithio.
Dymchwelwyd y frenhiniaeth gan y Chwyldro Ffrengig rhwng 1789 a 1799. Cipiwyd grym gan Napoleon Bonaparte fel yr ymerawdwr Napoleon I, ac enillodd byddinoedd Ffrainc gyfres o fuddugoliaethau. Daeth y cyfnod o lwyddiannau i ben pan ymosododd Napoleon ar Rwsia yn 1812; collwyd y rhan fwyaf o'r fyddin wrth geisio dychwelyd o Rwsia. Alltudiwyd Napoleon i Ynys Elba wedi iddo gael ei orchfygu ym Mrwydr Leipzig, a phan geisiodd dychwelyd, gorchfygwyd ef yn Mrwydr Waterloo a'i alltudio i Ynys Sant Helena. Adferwyd y frenhiniaeth dros dro, yna daeth nai Napoleon yn ymerawdwr.
Yn y Rhyfel Byd Cyntaf, bu ymladd anm flynyddoedd ar diriogaeth Ffrainc rhwng yr Almaen a Ffrainc a'i chyngheiriaid. Ymhlith brwydrau enwocaf byddinoedd Ffrainc yn y cyfnod yma mae Brwydr y Marne a Brwydr Verdun. Er i Ffrainc a'i chyngheiriaid fod yn fuddugol, dioddefodd y wlad golledion enbyd.
Yn ystod yr Ail Ryfel Byd, bu Ffrainc yn un o'r Cynghreiriaid. Yn dilyn Brwydr Ffrainc ym 1940 rhannwyd Ffrainc fetropolitanaidd yn rhanbarthau a feddiannwyd gan yr Almaen a'r Eidal a rhanbarth Llywodraeth Vichy oedd yn cydweithio â Phwerau'r Axis. Yn ystod blynyddoedd y feddiannaeth, brwydrodd mudiad y résistance yn erbyn y meddianwyr a'r cydweithredwyr. Adferwyd sofraniaeth Ffrengig ym 1944 ac aeth y Cynghreiriaid ymlaen i ennill y rhyfel ym 1945.
Daearyddiaeth
Mae gan Ffrainc amrywiaeth mawr o ran tirwedd, o'r gwastadeddau arfordirol yn y gogledd a'r gorllewin i fynyddoedd yr Alpau a'r Pyreneau yn y de-ddwyrain a'r de-orllewin. Yn yr Alpau Ffrengig y mae Mont Blanc, y mynydd uchaf yng ngorllewin Ewrop gydag uchder o 4810 m. Mae ardaloedd mynyddig eraill yn ogystal, gan gynnwys y Massif central, y Jura, y Vosges, y massif armoricain a'r Ardennes. Mae sawl afon nodedig yn llifo trwy'r wlad, gan gynnwys Afon Loire, Afon Rhône (sy'n tarddu yn y Swistir), Afon Garonne (sy'n tarddu yn Sbaen), Afon Seine, ac Afon Vilaine.
Demograffeg
bawd|Dinasoedd yn Ffrainc a phoblogaeth o fwy na 100,000
Gyda phoblogaeth o 64.5 miliwn, saif Ffrainc yn 19eg ymysg gwledydd y byd. Mae tŵf naturiol (heb gynnwys mewnfudiad) y boblogaeth wedi cyflynu yn ystod y blynyddoedd diwethaf. Yn 2004, tyfodd y boblogaeth o 0.68%, tra yn 2006 roedd 299,800 mwy o enedigaethau nag o farwolaethau.
Yn 2004, ymfudodd 140,033 o bobl i Ffrainc, 90,250 ohonynt o wledydd Affrica a 13,710 o Ewrob. Yn ôl y Sefydliad Cenedlaethol dros Ystadegau ac Astudiaethau Economaidd, roedd tua 4.9 miliwn o bobl wedi ei geni mewn gwledydd eraill yn byw yn Ffrainc, 2 filiwn ohonynt wedi dod yn ddinasyddion Ffrengig.
Er fod poblogaeth y wlad yn cynyddu, mae poblogaeth llawer o ardaloedd gwledig yn parhau i leihau. Yn y cyfnod 1960-1999, gostyngodd poblogaeth pymtheg o départements gwledig; y gostyngiad mwyaf oedd 24% yn Creuse.
Dinasoedd mwyaf Ffrainc yw:
Rhaniadau gweinyddol
Rhennir Gweriniaeth Ffrainc yn 27 région. Mae 21 ohonynt yn ffurfio'r Ffrainc gyfandirol, felly wrth gyfri Corsica hefyd, mae yna 22 région yn Ffrainc fetropolitanaidd. Y régions tramor — Guadeloupe, Martinique, Réunion, Mayotte a Guiana Ffrengig — yw'r 5 arall.
Rhennir y régions ymhellach yn 101 département. Mae pob un o'r régions tramor hefyd yn département ynddi'i hun. Mae rhif gan bob département rhif a ddefnyddir ar gyfer codau post, cofrestru ceir ac yn y blaen. Rhennir pob un o'r départements metropolitanaidd yn sawl arrondissement, a rennir wedyn yn cantons llai. Rhennir y cantons yn communes - mae yna 36,697 commune, ac mae cyngor trefol etholedig gan bob un. Rhennir communes Paris, Lyon a Marseille yn arrondissements trefol yn ogystal.
Yn ogystal â'r uchod, mae sawl tiriogaeth dramor gan Weriniaeth Ffrainc.
Sgurr nan Each
Mae Sgurr nan Each yn gopa mynydd a geir ym mynyddoedd Y Fannaichs, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Munro, Murdo a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Addlethorpe
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Addlethorpe. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Lindsey.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 333.
Jimmy P.
Ffilm ddrama Saesneg o Unol Daleithiau America a Ffrainc yw Jimmy P. gan y cyfarwyddwr ffilm Arnaud Desplechin. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a Ffrainc. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Howard Shore. Cafodd y ffilm hon ei chynhyrchu gan Pascal Caucheteux a’r cwmni cynhyrchu a’i hariannodd oedd Why Not Productions; lleolwyd y stori mewn un lle, sef Kansas.
Netherfield, Swydd Nottingham
Tref fach yn Swydd Nottingham, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Netherfield. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Gedling. Saif un union i'r dwyrain o ddinas Nottingham.
Jimmy P.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arnaud Desplechin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Manicin mynydd y Dwyrain
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Manicin mynydd y Dwyrain (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: maniciniaid mynydd y Dwyrain) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Lonchura monticola; yr enw Saesneg arno yw Alpine mannikin. Mae'n perthyn i deulu'r Cwyrbigau (Lladin: Estrildidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn L. monticola, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r manicin mynydd y Dwyrain yn perthyn i deulu'r Cwyrbigau (Lladin: Estrildidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Julien Doré
Canwr yw Julien Doré (ganwyd 7 Gorffennaf 1982 yn Alès, Gard). Fe enillodd bumed tymor y gystadleuaeth teledu Nouvelle Star, a ddarlledwyd ar sianel deledu M6 Ffrainc.
Mae hefyd yn hen-hen-nai i Gustave Doré, darlunwr o'r 19g. Magwyd yn Lunel. Ar ôl cael ei "VAT llenyddol" yng ngholeg Louis Feuillade, mynychodd École des Beaux-Arts yn Nîmes am bum mlynedd.
Mae'n un o sefydlwyd y band "Dig up Elvis", a chwaraeodd ym mariau Nîmes. Ar y pryd cafodd ei dalu mewn cwrw. Yn 2006, creodd y brosiect "The Jean d'Ormesson disco suicide", "grŵp protean " gyda Guillaume de Molina, gan ail-recordio hen ganeuon pop a disco.
Mae mewn perthynas â Louise Bourgoin (cyflwynydd teledu ar sianel Canal+).
Denise Margoni
Arlunydd benywaidd o Ffrainc oedd Denise Margoni (8 Mawrth 1911 - 4 Mai 1986).
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Mary Robinson
Mary Robinson (ganwyd 21 Mai 1944) oedd seithfed Arlywydd Iwerddon, a'r ddynes gyntaf. Roedd yn Arlywydd rhwng 3 Rhagfyr 1990 a 12 Medi 1997 pan ymddiswyddodd i ddechrau swydd newydd fel Uwch-Gomisynydd y Cenhedloedd Unedig dros Hawliau Dynol.
Enillodd Wobr Erasmus ym 1999.
Ailby
Pentrefan yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Ailby. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Rigsby with Ailby yn ardal an-fetropolitan Dwyrain Lindsey.
Conway Castle (ffilm 1898)
Mae Conway Castle yn ffilm fud a grëwyd gan gwmni British Mutoscope and Biograph ym mis Chwefror 1898.
Cefndir
Ym 1897 creodd cangen Americanaidd y Cwmni American Mutoscope and Biograph Company ffilm rithdaith o'r enw The Haverstraw Tunnel. Ffilm oedd wedi ei dynnu trwy glymu gŵr camera ar flaen trên. Roedd y ffilm yn dangos y daith ar hyd y West Shore Railroad yn Rockland, Efrog Newydd. Bu'r ffilm yn hynod lwyddiannus a gan hynny penderfynwyd gwneud ffilmiau tebyg mewn rhannau eraill o'r byd a daeth y ffilm rithdaith (phantom ride) yn genre neu gategori o ffilm gynnar. Fe'u galwyd yn rhithdeithiau oherwydd bod safle'r camera yn golygu mai dim ond y trac a'r golygfeydd y gellid eu gweld a bod y symudiad yn ymddangos fel petai yn deillio o rym rhithiol anweledig.
Hannah Blythyn
Gwleidydd Llafur Cymru yw Hannah Blythyn sydd wedi cynrychioli etholaeth Delyn yng Nghynulliad Cenedlaethol Cymru ers etholiad 2016.
Gyrfa wleidyddol
Dewiswyd Blythyn fel ymgeisydd Llafur Cymru dros etholaeth Delyn ar gyfer etholiad Cynulliad Cenedlaethol Cymru 2016. Ar 5 Mai 2016, cafodd ei hethol yn Aelod Cynulliad; derbyniodd 9,480 o'r 23,159 pleidlais a fwriwyd (40.9%).
Conway Castle (ffilm 1898)
Crynodeb
Mae Conway Castle yn ffilm fer 2 funud 21 eiliad sydd yn dangos y daith dros gob Conwy a thros bont rheilffordd Robert Stephenson. Mae'r trên yn mynd heibio'r Castell a'r orsaf a thrwy waliau'r dref. Bu'r ffilm yn hynod boblogaidd ac yn cael ei ddangos i gynulleidfaoedd trwy Brydain, Ewrop a'r Unol Daleithiau hyd 1910.
Hannah Blythyn
Gyrfa wleidyddol
Mae Blythyn yn gyn gyd-gadeirydd LHDT Llafur.
Conway Castle (ffilm 1898)
Crynodeb
Mae copi o'r ffilm wedi ei gadw yn yr EYE Filmmuseum, yn yr Iseldiroedd. Mae'r copi wedi ei rannol lliwio. Credir ei fod wedi lliwio peth amser ar ôl iddo gael ei ddangos gyntaf gan nad oes adolygiadau cyfoes na hysbysebion yn cyfeirio at beth fyddai o bosibl yn bwynt gwerthu / trafod mawr, gan fyddai 1898 yn gynnar iawn ar gyfer ffilmiau lliw.
Up The Hills: Down The Valley
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Phuong Thao Tran yw Up The Hills: Down The Valley a gyhoeddwyd yn 2016.
Conway Castle (ffilm 1898)
Ei le yn hanes ffilm Cymru
Ymddangosodd y ffilmiau symudol cyntaf ym 1895. Mae'n debyg bod ffilm o ymweliad gan Dywysog Cymru i Gaerdydd wedi ei saethu ym 1897, ond nid yw wedi goroesi. Roedd Arthur Cheetham o'r Rhyl yn dangos ffilmiau a gynhyrchwyd gan eraill o 1897 ac o'i gynhyrchiad ei hun o 1898. Dangoswyd y ffilm gynharaf gan Cheetham sydd dal ar gael Plant yn Chware ar Draeth y Rhyl yn nhymor yr haf 1898, ond mae'n bosib ei fod yn ffilm o blant yn chware ar y traeth ym 1897. Does dim modd, gan hynny dweud pa un yw'r ffilm gynharaf wedi ei leoli yng Nghymru i oroesi. Ond yn ddi-os mae Conway Castle yn un o'r ddwy gynharaf.
Hannah Blythyn
Bywyd personol
Mae Blythyn yn lesbiad. Daeth yn un o'r tri aelod hoyw agored cyntaf o Gynulliad Cymru ar ei etholiad yn 2016.
Cruisin 86th St.
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr William DeMeo yw Cruisin 86th St. a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Up The Hills: Down The Valley
Mae'r ffilm Up The Hills: Down The Valley yn 18 munud o hyd.
Neocordulia setifera
Gwas neidr o deulu'r Corduliidae (neu'r 'Gweision neidr gwyrdd') yw'r Neocordulia setifera. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Up The Hills: Down The Valley
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Phuong Thao Tran nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Conway Castle (ffilm 1898)
Dolenni allanol
Mae Archif Genedlaethol Sgrin a Sain Cymru wedi gosod copi o'r ffilm ar wefan Britain on Ffilm:
Overijssel
Talaith yn nwyrain yr Iseldiroedd yw Overijssel. Caiff ei henw o Afon IJssel, sy'n ffurfio'r ffîn rhwng Overijssel a thalaith Gelderland yn y de a'r de-orllewin. Yn y gogledd, mae Overijssel yn ffinio ar dalaith Drenthe, yn y dwyrain ar yr Almaen, yn y gorllewin ar dalaith Flevoland ac yn y gogledd-orllewin ar dalaith Fryslân. Prifddinas y dalaith yw Zwolle. Ymhlith dinasoedd eraill y dalaith mae Enschede.
bawd|canol|220px|Lleoliad talaith Overijssel yn yr Iseldiroedd
Roedd poblogaeth y dalaith yn 1,116,374 yn 2007.
Cymdeithas sifil ryngwladol
Gan ei bod yn gweithredu heb ddibynnu ar y wladwriaeth, fe'i ystyrir gan nifer yn fodd o ddemocrateiddio'r byd gwleidyddol a gwrthsefyll grym awdurdodaidd. Ymdrecha rhai o weithredyddion y gymdeithas sifil ryngwladol adeiladu trefnau ffurfiol ac anffurfiol i hyrwyddo heddwch, datblygiad economaidd, amgylcheddaeth, ac achosion eraill ar draws ffiniau. Cofleidir uchelgais a dichonoldeb cymdeithas sifil ryngwladol gan radicalwyr, ar yr adain chwith yn bennaf, sydd yn ei chysylltu â phrosesau democrataidd anffurfiol, ac athroniaeth "y dinesydd gweithredol". Er iddi ddatblygu o ganlyniad i globaleiddio, mae nifer o fudiadau ar wasgar y gymdeithas sifil ryngwladol yn gweithredu mewn adwaith i'r drefn hon, gan gynnwys y mudiad gwrth-globaleiddio, gwrth-gyfalafiaeth, ac ymgyrchwyr dros gyfiawnder byd-eang. Mae'r rhai sydd o blaid ffurfiau traddodiadol ar ddemocratiaeth yn cwestiynu cyfreithlondeb ac atebolrwydd y sefydliadau a mudiadau sydd yn dod i'r amlwg yn y gymdeithas sifil ryngwladol, ac yn pryderu bod grymoedd sefydledig megis cyfalaf a grym gwleidyddol yn dylanwadu ar y drefn o hyd. Yn ôl model democratiaeth ryddfrydol, mae cymdeithas sifil yn cydbwyso â swyddogaethau'r wladwriaeth a'r farchnad er lles y bobl, ac yn amddiffyn yn erbyn grymoedd economaidd a gwleidyddol ym materion rhyngwladol. O safbwynt y Marcswyr, mae'r wahaniaeth rhwng y gyhoeddfa a'r cylch preifat wrth wraidd cyfalafiaeth a'r wladwriaeth ryddfrydol, ac felly heb lywodraeth fyd nid oes modd i gymdeithas sifil ryngwladol fodoli ychwaith gan nad oes awdurdod gwleidyddol o'r un lefel dadansoddi ac felly ni cheir dilechdid. Er gwaethaf, gellir llunio dadansoddiad Marcsaidd o gymdeithas sifil fyd-eang os caiff ei chyferbynnu â'r gyfundrefn economaidd fyd-eang, ac ymddengys sefyllfa ddilechdidol o fudiadau gwrth-globaleiddio sydd yn elwa ar ddiffyg rheoliadau a ffiniau yn y strwythur economaidd fyd-eang i ymgyrchu a gweithredu yn erbyn y drefn gyfalafol sydd ohoni.
Sefydliadau anllywodraethol (NGOau)
Prif weithredydd y gymdeithas sifil ryngwladol ydy'r sefydliad anllywodraethol neu NGO (o'r Saesneg: nongovernmental organisation). Mae cannoedd o filoedd o NGOau yn gweithredu o gwmpas y byd ac yn ymwneud â phob math o achosion a meysydd, a thrwy ddulliau sydd yn amrywio o ymgyrchu a threfnu cymunedol, i waith ymchwil a chyhoeddusrwydd, i ddarparu cymorth a gwasanaethau, i lobïo a chodi arian am elusennau neu i ariannu sefydliadau eraill, i anufudd-dod sifil a phrotestiadau uniongyrchol. Fel rheol, ni chynhwysir yn y grŵp hwn gymdeithasau dinesig a lleol bychain sydd yn anwleidyddol, er eu bod yn agwedd bwysig o gymdeithas sifil fewnwladol a'r gydberthynas rhwng y wladwriaeth, y farchnad a'r bobl. Ni chynhwysir ychwaith gorfforaethau a gweithredyddion eraill yn y farchnad economaidd, er bod busnesau a chwmnïau yn ymwneud yn fwyfwy â gweithgareddau megis lobïo, rhoddion elusennol, cefnogi cymunedau ac ymgyrchoedd cymdeithasol.
Y berthynas economaidd
Er nad oes un lywodraeth fyd, mae globaleiddio economaidd a thwf neo-ryddfrydiaeth wedi integreiddio'r economi fyd-eang fel ei bod yn fwy annibynnol ar – ac yn llai atebol i – lywodraethau cenedlaethol. Heb awdurdod canolog i gyfyngu ar yr hyn a elwir or-gyfalafiaeth neu ffwndamentaliaeth y farchnad rydd, daw cymdeithas sifil ryngwladol i flaen y gad drwy alw ar alluoedd ac adnoddau anllywodraethol i geisio rheoleiddio'r drefn economaidd, drwy naill ai bwyso ar lywodraethau a chwmnïau eu hunain neu annog unigolion a chymunedau i ddefnyddio'r nerth economaidd a chyfoeth sydd ganddynt ac i newid eu hymddygiadau fel prynwyr a gwerthwyr, cyflogwyr a gweithwyr.
Gracie Fields
Cantores ac actores Seisnig oedd Gracie Fields, DBE (ganwyd Grace Stansfield; 9 Ionawr 1898 – 27 Medi 1979).