cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Coed Castell Coch
Mae Coed Castell Coch wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 01 Ionawr 1972 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 17 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle’n un o statws arbennig ar sail daeareg yn ogystal â bod ynddo fywyd gwyllt o bwys ac o dan fygythiad. Er enghraifft efallai i’r statws gael ei ddynodi oherwydd fod ynddo strata’n cynnwys ffosiliau hynod o greaduriaid asgwrn cefn neu ffosiliau o bryfaid neu blanhigion yn ogystal â’r stratigraffeg ei hun (h.y. haenau o greigiau o bwys cenedlaethol).
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Barf y gwalch
Planhigyn blodeuol o deulu llygad y dydd a blodyn haul ydy Barf y gwalch sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Asteraceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Aetheorhiza bulbosa a'r enw Saesneg yw Tuberous hawks-beard.
Daw'r gair "Asteraceae", sef yr enw ar y teulu hwn, o'r gair 'Aster', y genws mwyaf lluosog o'r teulu - ac sy'n tarddu o'r gair Groeg ἀστήρ, sef 'seren'.
Un rhywgaeth sydd: Aetheorhiza bulbosa, sy'n frodorol o Ewrop.
Allectus
Roedd Allectus (bu farw 296) yn uchel-swyddog Rhufeinig a lwyddodd i gipio grym ym Mhrydain o 293 hyd ei farwolaeth.
Gweithredai Allectus fel gweinidog cyllid i Carausius, oedd wedi cipio grym ym Mhrydain a rhan o Gâl am rai blynyddoedd. Yn 293 llwyddodd Constantius Chlorus, y Cesar yn y gorllewin, i gymeryd gogledd Gâl oddi wrtho a'i had-uno a'r ymerodraeth. Yr un flwyddyn llofruddiwyd Carausius gan Allectus, a ddaeth yn rheolwr Prydain yn ei le.
Ymosododd Constantius arni ym mis Medi 296. Ymddengys i lynges Constantius ei hun gael ei hatal rhag glanio gan y tywydd am gyfnod, ond glaniodd rhan arall o'r llynges dan Asclepiodotus. Gorchfygwyd Allectus mewn brwydr, efallai ger Calleva Atrebatum (Silchester heddiw), a lladdwyd ef.
Ceir cyfeiriad at Allectus yn "hanes" Sieffre o Fynwy, Historia Regum Britanniae.
COTL1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn COTL1 yw COTL1 a elwir hefyd yn Coactosin like F-actin binding protein 1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 16, band 16q24.1.
Neuraeschna mayoruna
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Neuraeschna mayoruna. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
COTL1
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn COTL1.
Caged Fury
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr William Berke yw Caged Fury a gyhoeddwyd yn 1948. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1948. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Treasure of the Sierra Madre sy’n ffilm antur (cowboi i ryw raddau), gan John Huston. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Howard Alexander Smith sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Berke ar 3 Hydref 1903 ym Milwaukee a bu farw yn Los Angeles ar 9 Chwefror 2009. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1922 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Berke nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Knoxville, Illinois
Dinas yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Knoxville, gan gynnwys:
Marjatta Aalto
Mae Marjatta Aalto (ganwyd:  1939) yn fotanegydd nodedig a aned yn Y Ffindir.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Llŷr
Cymeriad y ceir sôn amdano ym Mhedair Cainc y Mabinogi ac yn y Trioedd Cymreig yw Llŷr. Credir ei fod yn wreiddiol yn cyfateb i Lir ym mytholeg Iwerddon, ac yn dduw'r môr: ystyr y gair Cymraeg Canol llŷr yw 'môr, eigion'.
Seven Ways From Sundown
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Harry Keller yw Seven Ways From Sundown a gyhoeddwyd yn 1960. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Irving Gertz.
Llŷr
Yn y Pedair Cainc, nid yw'n ymddangos fel cymeriad yn y stori, ond ef yw tad Brân, Branwen a Manawydan; Penarddun yw eu mam. Yn y Trioedd, rhestrir Llŷr (fel Llŷr Llediaith) yn un o 'Dri Goruchel Garcharor Ynys Prydain' am iddo gael ei ddal yn garcharor gan Euroswydd. Yn chwedl Branwen ferch Llŷr yn y Pedair Cainc, dywedir mai Euroswydd yw tad dau fab ieuengaf Penarddun, Nisien ac Efnisien, felly dichon fod yr hanes yn y Trioedd yn deillio o chwedl goll am ymryson rhwng Euroswydd a Llŷr am gariad Penarddun.
John Og Irene
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwyr Anker Sørensen a Asbjørn Andersen yw John Og Irene a gyhoeddwyd yn 1949. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Christen Jul.
Llŷr
Credir mai Llŷr oedd sail y cymeriad Leir yn hanesion Sieffre o Fynwy, a thrwyddo ef y cymeriad Lear yn nrama King Lear gan William Shakespeare.
John Og Irene
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Henning Moritzen, Bodil Kjer, Ebbe Rode, Ib Schønberg, Jon Lennart Mjøen, Bjarne Forchhammer, Anton de Verdier, Torsten Winge, Thecla Boesen ac Inge-Lise Grue.
Seven Ways From Sundown
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Robert Burton, Audie Murphy, Barry Sullivan, Kenneth Tobey, John McIntire, Jack Kruschen, Suzanne Lloyd, Ken Lynch, Mary Field, Dale Van Sickel, Don Haggerty, Venetia Stevenson, Fred Graham a Claudia Barrett. Mae'r ffilm Seven Ways From Sundown yn 96 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Chubby Checker
Canwr ac ysgrifennwr caneuon Americanaidd sy'n enwog am boblogeiddio dawns y Twist gyda'i fersiwn o'r gân R&B "The Twist" ym 1960 yw Chubby Checker (ganwyd Ernest Evans, 3 Hydref, 1941).
John Og Irene
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1949. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd White Heat sy’n ffilm drosedd ac antur gan cyfarwyddwr ffilm oedd yr actores Raoul Walsh. Aage Wiltrup oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Anker Sørensen sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Seven Ways From Sundown
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry Keller ar 22 Chwefror 1913 yn Los Angeles a bu farw yn yr un ardal ar 2 Mai 1984.
John Og Irene
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anker Sørensen ar 3 Mai 1926 yn Copenhagen a bu farw yn yr un ardal ar 5 Hydref 2008. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1946 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anker Sørensen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Die Hochzeitsreise
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Karl Ritter yw Die Hochzeitsreise a gyhoeddwyd yn 1939. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1939. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gone with the Wind sef ffilm Americanaidd am drais, dial a rhamant gan Victor Fleming, George Cukor a Sam Wood.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Karl Ritter ar 7 Tachwedd 1888 yn Würzburg a bu farw yn Buenos Aires ar 27 Mai 2014.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Karl Ritter nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
EXOSC2
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn EXOSC2 yw EXOSC2 a elwir hefyd yn Exosome component 2 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 9, band 9q34.12.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn EXOSC2.
Wells Fargo Gunmaster
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Philip Ford yw Wells Fargo Gunmaster a gyhoeddwyd yn 1951. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Stanley Wilson.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Allan Lane. Mae'r ffilm Wells Fargo Gunmaster yn 60 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1951. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Streetcar Named Desire sy’n ffilm am berthynas pobl a’i gilydd ac, yn serennu Marlon Brando, gan y cyfarwyddwr ffilm Elia Kazan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. John MacBurnie oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Philip Ford ar 16 Hydref 1900 yn Portland, Maine a bu farw yn Los Angeles ar 5 Gorffennaf 1952. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1916 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Philip Ford nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Teyrn du piglas
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Teyrn du piglas (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: teyrniaid du piglas) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Knipolegus cyanirostris; yr enw Saesneg arno yw Blue-billed black-tyrant. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Silks and Saddles
Ffilm chwaraeon gan y cyfarwyddwr Robert Hill yw Silks and Saddles a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Teyrn du piglas
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn K. cyanirostris, sef enw'r rhywogaeth.
Silks and Saddles
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Union City, Tennessee
Dinas yn, yn nhalaith Tennessee, yw .
Silks and Saddles
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Teyrn du piglas
Teulu
Mae'r teyrn du piglas yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Silks and Saddles
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Hill ar 14 Ebrill 1886 yn Port Rowan, Ontario a bu farw yn Los Angeles.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Hill nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Høreskadet
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Anker Sørensen yw Høreskadet a gyhoeddwyd yn 1982. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Anker Sørensen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1982. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner sef film noir, dystopaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Ridley Scott. Peter Roos oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Anker Sørensen sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anker Sørensen ar 3 Mai 1926 yn Copenhagen a bu farw yn yr un ardal ar 5 Hydref 2008. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1946 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anker Sørensen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rose of Cimarron
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Harry Keller yw Rose of Cimarron a gyhoeddwyd yn 1952. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Maurice Geraghty a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Raoul Kraushaar.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mala Powers, Jack Buetel a Bill Williams. Mae'r ffilm Rose of Cimarron yn 72 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1952. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Singin' in the Rain sy’n ffilm fiwsical gan y cyfarwyddwyr ffilm Stanley Donen a Gene Kelly. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Karl Struss oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry Keller nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Radlett
Tref yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, ydy Radlett. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Aldenham yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Hertsmere.
Caneri melynllwyd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Caneri melynllwyd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: caneris melynllwyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Serinus citrinipectus; yr enw Saesneg arno yw Lemon-breasted seedeater. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. citrinipectus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r caneri melynllwyd yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Thomas Christopher Evans
Hynafiaethydd Cymreig oedd Thomas Christopher Evans (28 Rhagfyr 1846 – 24 Gorffennaf 1918), a adnabyddir hefyd wrth ei lysenw "Cadrawd". Ei brif ddiddordebau oedd hanes Morgannwg a llên gwerin Cymru. Roedd y nofelydd Saesneg Frederic Evans ("Michael Gareth Smith") yn fab iddo.
Fe'i ganed ym mhlwyf Llangynwyd, Morgannwg. Gof ydoedd wrth ei alwedigaeth. Cyfrannai'n gyson i gylchgronau Cymraeg fel Cyfaill yr Aelwyd a Cymru. Ysgrifennai erthyglau ar hanes Morgannwg i bapurau Saesneg Caerdydd. Cyd-olygodd y gyfrol Hen Gwndidau. Ei brif waith yw ei lyfr Saesneg ar hanes plwyf Llangynwyd, a gyhoeddwyd yn 1887.
Nantglyn
Pentref bychan a chymuned yn Sir Ddinbych, Cymru, yw Nantglyn. Saif rhyw 4.5 milltir o dref Dinbych ac ychydig i'r gorllewin o Fynydd Hiraethog. Ychydig llai na milltir i'r gogledd-orllewin mae Waen, Nantglyn.
Saif Nantglyn ar Afon Ystrad, sy'n llifo i mewn i Afon Clwyd. Mae afon lai, Afon Lliwen, yn ymuno a'r Ystrad ger y pentref. Mae traddodiad fod clas wedi ei sefydlu yma gan Mordeyrn, ŵyr i Gunedda Wledig. Ymhlith hynodion y pentref mae'r "pulpud mewn coeden", a ddefnyddiwyd unwaith gan John Wesley yn ôl y traddodiad. Caeodd yr ysgol yn y 1990au ac erbyn hyn nid oes siop yn y pentref.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan a'r Aelod Seneddol yw.
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Atena Farghadani
Arlunydd benywaidd o Iran yw Atena Farghadani (1986).
Fe'i ganed yn Tehran a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Iran.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Underworld: Blood Wars
Ffilm merched gyda gynnau am fyd y fampir gan y cyfarwyddwr Anna Foerster yw Underworld: Blood Wars a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Michael Wandmacher. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kate Beckinsale, Lara Pulver, Charles Dance, Bradley James, Theo James, James Faulkner, Tobias Menzies, Peter Andersson, Rostislav Novák, Zuzana Stivínová, Trent Garrett, Brian Caspe a Sveta Driga. Mae'r ffilm Underworld: Blood Wars yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Karl Walter Lindenlaub oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Peter Amundson sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anna Foerster ar 1 Ionawr 1971 yn yr Almaen.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anna Foerster nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Det Store Bælt
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Lars Brydesen a Claus Ørsted yw Det Store Bælt a gyhoeddwyd yn 1970. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1970. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Patton sef ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr ffilm Franklin J. Schaffner. Claus Ørsted oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Lars Brydesen sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lars Brydesen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Secret Room (ffilm, 2013)
Ffilm gyffro Saesneg o Nigeria yw Secret Room.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Canal du Midi
Adeiladwyd y gamlas gan Pierre-Paul Riquet a François Andréossy yn 1667-1680. Dynodwyd y Canal du Midi yn Safle Treftadaeth y Byd yn 1996.
bawd|dim|Y Canal du Midi
Lir
Cymeriad ym mytholeg Iwerddon yw Lir, weithiau Ler. Mae'n cyfateb i Llŷr yn y traddodiad Cymreig, ac fel Llŷr ymddengys ei fod yn wreiddiol yn dduw y môr.
Fel Llŷr, mae'n ymddangos yn y chwedlau fel tad cymeriadau eraill yn hytrach nag fel cymeriad ei hun. Ef yw tad Manannán mac Lir, sydd hefyd yn dduw y môr. Mae'n gymeriad yn chwedl Plant Lir, er nad oes sicrwydd fod y Lir yma yr un cymeriad a thad Manannán. Yn y chwedl yma, mae Lir a Bodb Dearg yn ymryson am orsedd y Tuatha Dé Danann. I drefnu heddwch mae Bodb yn rhoi un o'i ferched, Aeb, i Lir yn wraig. Genir pedwar o blant iddynt, un ferch, Fionnuala, a thri mab, Aed, Fiachra a Conn.
Wedi i Aeb farw, mae Bodb yn gyrru un arall o'i ferched, Aoife, i fod yn wraig i Lir. Mae Aoife yn gengigennus o'r plant, ac yn rhoi hud arnynt, gan eu condemnio i fyw fel elyrch a 900 mlynedd.
The Flying Pickets
Grŵp leisiol a cappella o Brydain yw The Flying Pickets. Cawsant sengl rhif-un adeg Nadolig 1983 yng Ngwledydd Prydain gyda'u fersiwn o "Only You", a ganwyd yn wreiddiol gan Yazoo. Sylfaenydd a phrif leisiwr gwreiddiol y grŵp oedd Brian Hibbard.
Pray Until Something Happens
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Anna Goldblum Treiman yw Pray Until Something Happens a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Mae'r ffilm Pray Until Something Happens yn 12 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anna Goldblum Treiman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Last Assassins
Ffilm llawn cyffro yw Last Assassins a gyhoeddwyd yn 1997. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cafodd ei ffilmio yn Califfornia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Nancy Allen, Lance Henriksen a Dean Scofield. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1997. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Titanic sef ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Okanogan, Washington
Dinas yn, yn nhalaith Washington, yw .
John Griffith (Y Gohebydd)
Newyddiadurwr Cymreig oedd John Griffith (16 Rhagfyr 1821 – 13 Rhagfyr 1877), sy'n adnabyddus wrth ei ffugenw "Y Gohebydd".
Gyrfa
Brodor o Abermaw, Meirionnydd oedd John Griffith. Ar ôl cychwyn ei yrfa fel groser, cynorthwyodd Hugh Owen yn y gwaith o sefydlu Ysgolion Frytanaidd. Dechreuodd gyfrannu erthyglau i'r newyddiadur misol Y Cronicl, a sefydlasid gan ei ewythr Samuel Roberts ("S.R." Llanbrynmair).
Yn nes ymlaen ymunodd â staff Baner ac Amserau Cymru, newyddiadur arloesol Thomas Gee, a daeth yn ohebydd Llundain i'r papur. Daeth yn adnabyddus wrth y llysenw a fabwysiadwyd ganddo, sef "Y Gohebydd". Fel Thomas Gee, roedd yn Rhyddfrydwr brwd. Ymgyrchai o blaid cael addysg i bawb. Roedd yn un o sefydlwyr Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion yn 1873. Gwnaeth ei ran hefyd yn y gwaith o sefydlu Eisteddfod Genedlaethol Cymru.
Norfuk (iaith)
Norfuk (neu Norfolk) ydy'r iaith sy'n cael ei siarad ar Ynys Norfolk gan y trigolion lleol. Mae'n gymysgedd o'r Saesneg o'r 1700'au a'r iaith Tahitïeg, ac fe gafodd ei gyflwyno'n wreiddiol gan drigolion Ynysoedd Pitcairn a oedd yn siarad Pitkern. Mae Norfolk yn iaith swyddogol ar yr ynys ynghyd â Saesneg.
Wrth i'r gallu i drafeilio yn ôl ac ymlaen i Ynys Norfolk ddod yn haws ac yn fwy cyffredin, mae'r iaith yn dirywio. Er hyn, mae'r bobl yn ymdrechu i gadw'r iaith yn fyw ac yn gobeithio annog mwy i'w defnyddio drwy gynnig addysg i blant drwy gyfrwng Norfuk, drwy gyhoeddi geiriaduron Saesneg-Norfuk, drwy ddefnyddio'r iaith mewn iaith arwyddo (sign language), a thrwy ailenwi atyniadau ymwelwyr (yr enwocaf yw'r llwybr fforest law, "A Trip Ina Stik") i'r Norfuk. Yn 2007, fe ychwanegodd Y Cenhedloedd Unedig yr iaith at ei rhestr o ieithioedd sydd mewn peryg o ddiflannu.
Perthynas gyda Pitkern
Mae Norfuk wedi ei ffurfio o dan ddylanwad Pitkern a siaradwyd gan drefedigion o Ynys Pitcairn. Mae'n haws trafeilio i Norfuk o wledydd Seisneg eu hiaith, megis Awstralia a Seland Newydd nag o Ynys Pitcairn felly golyga hyn fod Norfuk wedi cael ei dylanwadu'n fwy gan y Saesneg na gan Pitkern. Oherwydd ei bod hi'n anodd mynd at y boblogaeth Pitcairn, mae'n anodd cymharu a chyfieithu'r ddwy iaith fel fod y ddwy boblogaeth yn gallu cyfathrebu.
Orgraff
Oherwydd mai iaith lafar ac nid iaith ysgrifenedig yw hi a diffyg safoniad,, bu llawer o ymdrechion i ddatblygu orgraff i'r iaith. Mae'r ymdrechion cynnar wedi ceisio sillafu mewn ffurf Seisnig, neu wedi defnyddio marciau "diacritic" i gynrychioli synau sy'n arbennig i'r wlad.
Mae Alice Buffet yn ieithydd sydd yn dod o Awstralia, ac yn pethyn i Gynulliad Deddfwriaethol Norfolk, ac fe ddatblygodd hi ramadeg ac orgraff i'r iaith yn y 1980au, gyda chymorth Dr Donald Laycock, academydd o Brifysgol Cenedlaethol Awstralia. Fe gafodd eu llyfr, Speak Norfuk Today, ei gyhoeddi yn 1988. Fe enillodd yr orgraff yma gefnogaeth llywodraeth Ynys Norfolk, ac mae defnydd ohono'n dod yn fwyfwy poblogaidd.
Dyfnder
Nid oes gan yr iaith eiriau i fynegi rhai cysyniadau gwyddonol a thechnolegol. Mae rhai o'r ynyswyr yn credu mai'r unig ateb yw i greu pwyllgor sy'n bathu geiriau newydd yn Norfuk yn lle defnyddio'r eirfa Seisnig. Er enghraifft, mae Norfuk wedi mabwysiadu'r gair Kompyuuta, sydd yn Norfuk-eiddiad o'r gair Cyfrifiadur. Mae prosesau tebyg wedi digwydd mewn ieithoedd eraill yn y byd, fel yr iaith Maori yn Seland Newydd a'r iaith Islandeg. Mae gan rai ieithoedd fyrddau a phwyllgorau sy'n bathu geiriau newydd (fel y Comisiwn Iaith Māori yn Seland Newydd).
ffynonellau a throednodion
Cyfeiria'r troednodion ar ddechrau adran at brif ffynonellau'r adran honno.
31 Hydref
31 Hydref yw'r pedwerydd dydd wedi'r trichant (304ydd) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (305ed mewn blynyddoedd naid). Erys 61 diwrnod hyd diwedd y flwyddyn.
Genedigaethau
bawd|130px|dde|[[John Keats]] bawd|130px|dde|[[Michael Collins (gofodwr)|Michael Collins]] bawd|130px|dde|[[Zaha Hadid]] bawd|130px|dde|[[Peter Jackson (cyfarwyddwr)|Peter Jackson]] bawd|130px|dde|[[Lizzy Yarnold]]
Marwolaethau
bawd|130px|dde|[[Indira Gandhi]]
Gwyliau a chadwraethau
bawd|130px|dde|Gwyl Calan Gaeaf
Neuraeschna mina
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Neuraeschna mina. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Mynydd Hiraethog
Mae Mynydd Hiraethog yn ardal o ucheldir, gan mwyaf rhwng 400m a 500m, rhwng Afon Conwy ac Afon Clwyd, yn Sir Ddinbych a Sir Conwy.
Neuraeschna producta
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Neuraeschna producta. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Mynydd Hiraethog
Mae'n ardal o rostir, gyda rhai dyffrynnoedd yn torri ar ei draws. Mae rhannau o Fynydd Hiraethog yn cynnwys trwch o rostir grug, sydd yn brin iawn yng Nghymru. Rheolid y rhostir yma ar gyfer saethu Grugiar yn hanner cyntaf yr 20g, ond bellach mae niferoedd y Grugiar wedi gostwng yn sylweddol yma. Mae rhan ddwyreiniol Mynydd Hiraethog yn cynnwys planhigfeydd coedwigaeth sy’n rhan o Goedwig Clocaenog, sydd hefyd yn gartref i un o boblogaethau olaf o wiwerod coch yng Nghymru.
Y copa uchaf yw Mwdwl-eithin (532 medr). Mae Meol Seisiog (467 medr) yn gopa arall ble mae dwr Afon Elwy yn dechrau llifo.
Mae'r ardal yn adnabyddus am olion cynhanesyddol, yn enwedig o Oes yr Efydd. Ymddengys fod poblogaeth sylweddol wedi bod yn byw yma yn y cyfnod yma, pan oedd yr hinsawdd ychydig yn gynhesach nag ar hyn o bryd. Ceir nifer o gronfeydd dŵr yma; y rhai mwyaf yw Llyn Alwen, Llyn Brenig a Chronfa Aled Isaf.
Mae adfeilion y porthdy hela Gwylfa Hiraethog ar ucheldir Mynydd Hiraethog, a gall eu gweld o'r ffordd A543 gerllaw.
Copaon
bawd|chwith|upright=1.4|Mynyddoedd Hiraethog bawd|chwith|[[Moel Fenlli, Bryniau Clwyd.]]
Lloyds TSB
Banc adwerth yn y Deyrnas Unedig yw Lloyds TSB. Cafodd ei sefydlu ym 1995 pan unwyd Banc Lloyds, a sefydlwyd ym 1765 ac sy'n cael ei ystyried yn gyffredinol fel un o'r pedwar banc clirio mawr (y "Big Four"), â'r Grŵp TSB sy'n tarddu o 1810. Mae gan Lloyds TSB rwydwaith helaeth o ganghennau a pheiriannau arian parod ar draws Cymru a Lloegr ac mae'n cynnig gwasanaethau bancio ffôn ac ar-lein 24-awr. Heddiw mae ganddo 16 miliwn o gyfrifon cwsmeiriaid personol a chwmnïau bach. Yn yr Alban, mae'r banc yn gweithredu fel Lloyds TSB Scotland plc. Yn dilyn caffaeliaid HBOS yn 2008, ail-enwyd y grŵp rhiant Lloyds TSB yn Lloyds Banking Group.
Lloyds Banking Group
Bratlys enfawr
Planhigyn blodeuol blynyddol o deulu llygad y dydd a blodyn haul ydy Bratlys enfawr sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Asteraceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Ambrosia trifida a'r enw Saesneg yw Giant ragweed. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Bratlys Mawr. Mae'n frodorol Americanaidd a Mecsico.
Daw'r gair "Asteraceae", sef yr enw ar y teulu hwn, o'r gair 'Aster', y genws mwyaf lluosog o'r teulu - ac sy'n tarddu o'r gair Groeg ἀστήρ, sef 'seren'.
Gall dyfu hyd at dwy fetr o uchder.
Llyfr Nodiadau Gan Fy Mam
Ffilm ddrama yw Llyfr Nodiadau Gan Fy Mam a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Lerpwl 1900
Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol Cymru 1900 yn Lerpwl.
Llyfr Nodiadau Gan Fy Mam
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Lerpwl 1900
Credai llawer o feirniaid mai awdl Eifion Wyn, a ddaeth yn ail yng nghystadleuaeth y Gadair, oedd yr orau.
Cystadleuaeth Cân Eurovision 2017
bawd|Cyflwynwyr [[Volodymyr Ostapchuk ac Oleksandr Skichko]]
Cystadleuaeth Cân Eurovision 2017 oedd yr 62fed Cystadleuaeth Cân Eurovision.
Cynhaliwyd y gystadleuaeth yn Kiev, Ŵcrain, ar ôl i Jamala ennill y Gystadleuaeth Cân Eurovision 2016 gyda'i gân "1944". Cynhaliwyd y rowndiau cyn-derfynol ar 9 a 11 Mai 2017 a chynhaliwyd y rownd derfynol ar 13 Mai 2016. Roedd 42 o wledydd yn cyfranogi, gan gynnwys Awstralia.
Radwell, Swydd Hertford
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, ydy Radwell. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Swydd Hertford.
En Klode i Splid Med Sig Selv
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Anker Sørensen yw En Klode i Splid Med Sig Selv a gyhoeddwyd yn 1977. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Bertel Heurlin.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1977. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode IV: A New Hope sef ffilm wyddonias a sgriptiwyd gan y cyfarwyddwr ffilm George Lucas. Rolf Rønne oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anker Sørensen ar 3 Mai 1926 yn Copenhagen a bu farw yn yr un ardal ar 5 Hydref 2008. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1946 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anker Sørensen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Don't Think I've Forgotten
Ffilm ddogfen yw Don't Think I've Forgotten a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America, Ffrainc a Cambodia. Lleolwyd y stori yn Cambodia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a Chmereg.
Mae'r ffilm Don't Think I've Forgotten yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Liyang
Dinas yn nwyrain Gweriniaeth Pobl Tsieina yw Liyang. Fe'i lleolir yn nhalaith Jiangsu yn agos at Afon Yangtze.
Don't Think I've Forgotten
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cadwaladr ap Gruffudd
Roedd Cadwaladr ap Gruffudd (c.1096 - 1172) yn drydydd mab Gruffudd ap Cynan, brenin Gwynedd a'i wraig Angharad ferch Owain. Roedd yn frawd i Owain Gwynedd.
Bywgraffiad
Ceir y sôn cyntaf am Cadwaladr yn 1136, pan oedd gyda'i frawd Owain yn yr ymosodiad ar Geredigion a ddilynodd farwolaeth arglwydd Normanaidd Ceredigion, Richard Fitz Gilbert de Clare. Llwyddasant i gipio pum castell yng ngogledd Ceredigion. Yn ddiweddarach yn yr un flwyddyn, ymosodasant eto, ac mewn cynghrair a Gruffudd ap Rhys, tywysgog Deheubarth, gorchfygasant y Normaniaid ym Mrwydr Crug Mawr, gerllaw Aberteifi. Yn 1137 cipiasant dref Caerfyrddin.
Bu farw Gruffudd ap Cynan yn 1137 a dilynwyd ef ar yr orsedd gan Owain Gwynedd. Derbyniodd Cadwaladr diroedd yng ngogledd Ceredigion. Mae cofnod am Cadwaladr yn ymuno â Ranulph de Gernon, Iarll Caer yn yr ymosodiad ar Lincoln yn 1141. Efallai fod y cynghrair yma oherwydd fod Cadwaladr yn briod ag Alice de Clare, merch Richard Fitz Gilbert de Clare.
Yn 1147 gyrrwyd Cadwaladr o'i diroedd ym Meirionnydd gan Hywel ab Owain Gwynedd a'i frawd Cynan. Wedi cweryl arall rhwng Cadwaladr ac Owain, alltudiwyd Cadwaladr i Loegr, lle rhoddodd y brenin Harri II diroedd iddo yn Swydd Amwythig. Pan ymosododd Harri II ar Wynedd yn 1157, yr oedd y cytundeb heddwch rhyngddo ef ac Owain yn cynnwys cytundeb y byddai Cadwaladr yn cael ei diroedd yn ôl. O hyn ymlaen cydweithredodd Cadwaladr yn glos a'i frawd, gan ei helpu i gipio cestyll Rhuddlan a Prestatyn yn 1167.
Plant
Bu Cadwaladr yn briod dair gwaith a chafodd saith o feibion;
Llyfryddiaeth
John Edward Lloyd (1911) The history of Wales from the earliest times to the Edwardian conquest (Longmans, Green & Co.)
Szibilla Margó Bakó
Arlunydd benywaidd o Hwngari yw Szibilla Margó Bakó (19 Mehefin 1986).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Hwngari.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Nina Probatova
Mae Nina Probatova (ganwyd 1939) yn fotanegydd nodedig a aned yn Rwsia.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Entre Abelhas
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Ian SBF yw Entre Abelhas a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Mr. Sadman
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Patrick Epino yw Mr. Sadman a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Entre Abelhas
Mae'r ffilm Entre Abelhas yn 76 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Mr. Sadman
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Tim Kang, Amanda Fuller a Scoot McNairy.
Entre Abelhas
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Mr. Sadman
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Patrick Epino nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Y Mynydd Grug (ffilm)
Fe'i ffilmiwyd ar leoliad yn Nyffryn Nantlle a thref Caernarfon.
Manylion technegol
Fformat saethu: 35mm
Math o sain: Dolby Stereo
Lliw: Lliw
Cymhareb agwedd: 1.85:1
Lleoliadau saethu: Dyffryn Nantlle a Chaernarfon, Gwynedd
Bethan Elfyn
Ganwyd Elfyn ym Mangor, a fe'i magwyd yn Y Drenewydd. Mae'n byw yng Nghaerdydd gyda'i gŵr, Richard Hawkins, sy'n hyrwyddwr a rheolwr gyda Clwb Ifor Bach. . Mae ganddynt dwy ferch a anwyd yn 2012 a 2016.
Roedd hi'n arfer cyflwyno rhaglen i Gymru ar Radio 1 ac yn feirniad ar y raglen S4C - Wawffactor. Bu hefyd yn cyd-gyflwyno Dechrau Canu, Dechrau Canmol.
Wicca (gwahaniaethu)
Wica, crefydd a seilir ar natur.
Redbourn
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, ydy Redbourn. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dinas ac Ardal St Albans.
Wicca (gwahaniaethu)
Gall Wica(idd) hefyd gyfeirio at:
SIRT3
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn SIRT3 yw SIRT3 a elwir hefyd yn Sirtuin 3 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 11, band 11p15.5.
Blood Conscious
Ffilm arswyd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Timothy Covell yw Blood Conscious a gyhoeddwyd yn 2021. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
SIRT3
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn SIRT3.
Blood Conscious
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2021. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Spider-Man: No Way Home sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Jon Watts. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Timothy Covell nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Assi Nabbe Poorey Sau
Ffilm annibynol gan y cyfarwyddwr Ankur Bhatia yw Assi Nabbe Poorey Sau a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a hynny gan Ankur Bhatia.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Samantha Ruth Prabhu, Aditya Roy Kapur ac Anupama Kumar.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ankur Bhatia nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Day of The Badman
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1958. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Vertigo sy’n ffilm drosedd a dirgelwch Americanaidd gan Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Irving Glassberg oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry Keller ar 22 Chwefror 1913 yn Los Angeles a bu farw yn yr un ardal ar 2 Mai 1984.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry Keller nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Willie Thorne
Roedd William Joseph "Willie" Thorne (4 Mawrth 1954 – 17 Mehefin 2020) yn chwaraewr snwcer Seisnig a sylwebydd ar y gamp. Cychwynnodd fel sylwebydd snwcer ar y BBC yn yr 1980au a bu'n gweithio iddyn nhw hyd at 2018.
Cafodd ei eni yng Nghaerlŷr. Roedd yn bencampwr dan-16 cenedlaethol ym 1970. Enillodd y twrnamaint "Clasurol" ym 1985. Bu farw o lewcemia mewn ysbyty yn Torrevieja, Sbaen.
Neuraeschna titania
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Neuraeschna titania. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Caneri pigbraff
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Caneri pigbraff (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: caneris pigbraff) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Serinus donaldsoni; yr enw Saesneg arno yw Grosbeak canary. Mae'n perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. donaldsoni, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r caneri pigbraff yn perthyn i deulu'r Pincod (Lladin: Fringillidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Aberpennar
Gallai Eisteddfod Genedlaethol Cymru Aberpennar yfeirio at un o sawl eisteddfod a gynhaliwyd yn nhref Aberpennar:
The Last Crooked Mile
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Philip Ford yw The Last Crooked Mile a gyhoeddwyd yn 1946. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Joseph Dubin. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Don "Red" Barry. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1946. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Yearling ffilm am fachgen yn ei lasoed yn mabwysiadu ewig, gan Clarence Brown. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Philip Ford ar 16 Hydref 1900 yn Portland, Maine a bu farw yn Los Angeles ar 5 Gorffennaf 1952. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1916 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Bae Caswel
Mae Bae Caswel yn draeth poblogaidd ym Mhenrhyn Gŵyr sydd wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 1 Ionawr 1972 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 62.99 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
The Last Crooked Mile
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Philip Ford nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bae Caswel
Mae'r ffordd i lawr at y traeth yn hawdd a cheir parc chwarae ychydig i mewn i'r tir. Mae'r traeth yn boblogaidd ar gyfer nifer o chwareaeon dŵr gan gynnwys syrffio. Mae'r traeth hwn yn derbyn gwobrau Baner las yn flynyddol.
Yn 2006 derbyniodd Bae Caswell wobr y Guardian a chafodd ei gynnwys yn y rhestr 50 traeth gorau yng ngwledydd Pryadain.
Hanes
Rhwng 1829 a 1840 prynnwyd llawer o'r tir oamgylch y bae gan John James, cyn-Giwrat Bishopston, yn anrheg i'w ferch a'i fab-yng-nghyfraith Charles Morgan. Ym 1846, gwerthodd y teulu'r rhan dwyreiniol i'r ffotograffyd John Dillwyn Llewelyn a oedd yn ymwelydd cyson a'r bae. Cododd dŷ yma a'i alw'n "Caswell Cottage" a chafodd ei ddymchwel ym 1960. Ym 1854 gofynnwyd i Llewelyn gan Albert o Saxe-Coburg-Gotha am ddau ffotograff o'r bae'n anrheg. Yn Awst 1878 boddodd ŵyr Llewellyn tra'n nofio yn y bae a chynhaliwyd y cwest yng Ngwesty Caswell Bae.
Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig
Dynodwyd y safle’n un o statws arbennig ar sail daeareg yn ogystal â bod ynddo fywyd gwyllt o bwys ac o dan fygythiad. Er enghraifft efallai i’r statws gael ei ddynodi oherwydd fod ynddo strata’n cynnwys ffosiliau hynod o greaduriaid asgwrn cefn neu ffosiliau o bryfaid neu blanhigion yn ogystal â’r stratigraffeg ei hun (h.y. haenau o greigiau o bwys cenedlaethol). Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Robert Arthur Griffith (Elphin)
Bardd Cymraeg oedd Robert Arthur Griffith (1860 - 26 Rhagfyr 1936), sy'n adnabyddus wrth ei enw barddol "Elphin". Roedd yn fab i John Owen Griffith (Ioan Arfon).
Coed Cathedin
Mae Coed Cathedin wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 1 Ionawr 1972 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 13.18 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Bratlys
Daw'r gair "Asteraceae", sef yr enw ar y teulu hwn, o'r gair 'Aster', y genws mwyaf lluosog o'r teulu - ac sy'n tarddu o'r gair Groeg ἀστήρ, sef 'seren'.
Crëyr melyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Crëyr melyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: crehyrod melyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Ardeola ralloides; yr enw Saesneg arno yw Squacco heron. Mae'n perthyn i deulu'r Crehyrod (Lladin: Ardeidae) sydd yn urdd y Ciconiformes. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain ac mae i'w ganfod yng Nghymru.
Bratlys
Gall dyfu hyd at dair troedfedd (tua metr) o uchder, ac mae'n gryf ei baill - gall achosi trafferthio i bobl gyda chlefyd y gwair.
Cyfeiriadau
Ambrosia artemisiifolia
Crëyr melyn
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. ralloides, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia, Ewrop ac Affrica.
Teulu
Mae'r crëyr melyn yn perthyn i deulu'r Crehyrod (Lladin: Ardeidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Coed Cathedin
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Diwrnod Maes
Ffilm ddrama yw Diwrnod Maes a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Amityville Playhouse
Ffilm arswyd yw The Amityville Playhouse a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cyfeiriadau
o Unol Daleithiau America]]
Robert Arthur Griffith (Elphin)
Gwaith llenyddol
Yn ogystal â dwy gyfrol o gerddi a chomedi, Y Bardd a'r Cerddor, a ddisgrifir fel "drama orau ei chyfnod" gan Bobi Jones, cyfrannodd nifer o erthyglau beirniadol a dychanol i gylchgronau Cymraeg fel Y Geninen. Roedd Elphin yn fardd poblogaidd yn ei ddydd, ond llym yw beirniadaeth Bobi Jones ar ei gerddi:
Stockholmsdamernas Älskling
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Anna Hoffman-Uddgren yw Stockholmsdamernas Älskling a gyhoeddwyd yn 1911. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Lleolwyd y stori yn Stockholm. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Otto Hellkvist.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Carl Barcklind. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anna Hoffman-Uddgren ar 23 Chwefror 1868 yn Hedvig Eleonora församling a bu farw yn Bromma ar 16 Tachwedd 2020.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anna Hoffman-Uddgren nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llŷr Marini
Cymeriad Cymreig cynnar yw Llŷr Marini ac y cyfeirir ato yn yr achresau Cymreig ac yn Nhrioedd Ynys Prydain.
Yn ôl Achresau Harley, roedd yn fab i Einion Yrth fab Cunedda, ac yn ôl Bonedd y Saint ef oedd tad yr arwr Caradog Freichfras. Ategir hyn gan y chwedl fwrlesg Breuddwyd Rhonabwy, sy'n enwi 'Caradog Freichfras ap Llyr Marini'. Mae hyn yn ei osod yn llinach Cunedda, un o Wŷr y Gogledd a ddaeth o'r Hen Ogledd i ogledd Cymru yn y 5g ac a sefydlodd Deyrnas Gwynedd. Cyfeirir ato fel tad Caradog Freichras mewn amrywiad ar un o'r Trioedd hefyd. Mewn triawd arall a geir yn Llyfr Gwyn Rhydderch disgrifir 'Tri Tharw Ellyll Ynys Brydain', sy'n cynnwys 'Ellyll Llyr Marini'. Mae'n bosibl mai rhyfelwyr gorphwyll, fel berserks y Llychlynwyr, a olygir gan y term 'tarw ellyll'.
Mae union ystyr yr enw Marini yn ansicr. Gallasai ddeillio o'r gair Hen Gymraeg merin ('môr'), ond ceir sawl enghraifft o Marini fel epithet Lladin cynnar hefyd, yng Nghymru ac Iwerddon. Mae'r ffaith fod merin yn golygu 'môr' a'r posibilrwydd fod Marini yn Lladiniad o'r gair Cymraeg Canol llŷr ('môr') yn ategu'r posiblrwydd fod Llŷr Marini yn rhith ar y duw Llŷr (Llŷr Llediaith), tad sawl cymeriad chwedlonol yn y Mabinogi, ond does dim chwedlau am Llŷr Marini ac mae ganddo le taclus yn yr achrestrau hanesyddol cynnar.
Cyfeirir ato sawl gwaith yng ngwaith y beirdd, e.e. gan Lewys Glyn Cothi a Huw Cae Llwyd yn y 15g, ond heb ychwanegu at ein gwybodaeth amdano.
O.G. (ffilm)
Mae O.G. yn ffilm Gymraeg a ryddhawyd ym 1981. Cafodd y ffilm ei chynhyrchu gan Gareth Wynn Jones.
Newid Gêr (ffilm)
Mae Newid Gêr yn ffilm Gymraeg a ryddhawyd ym 1979 gan y Bwrdd Ffilmiau Cymraeg. Cyfarwyddwr y ffilm oedd Alan Clayton.
Crynodeb
Wedi marwolaeth Keith mewn damwain ralio, mae Steve, ei gyd-yrrwr, yn penderfynu ceisio trwsio’r car mewn ymgais i ddebryn yr hyn a ddigwyddodd. Wrth weithio ar y car yng ngarej Anwen, gweddw Keith, mae’r ddau ohonynt yn agosau wrth geisio dod i delerau â’u galar. Fodd bynnag, wedi trwsio’r car, mae ymgais Steve i ennill y ras yn troi’n drychineb.
Cyllideb y ffilm oedd £28,000.
Manylion technegol
Fformat saethu: 16mm
Math o sain: Mono
Lliw: Lliw
Cymhareb agwedd: 4:3
Lleoliadau saethu: Hen Ysgol Llanilar, Tafarn y Falcon, Llanilar, Mynwent Llanilar.
Blott En Dröm
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Anna Hoffman-Uddgren yw Blott En Dröm a gyhoeddwyd yn 1911. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Lleolwyd y stori yn Stockholm. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Anna Hoffman-Uddgren.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Edith Wallén. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1911. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Uffern Dante (L'Inferno’), sef ffilm o’r Eidal gan Giuseppe de Liguoro a Francesco Bertolini. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anna Hoffman-Uddgren ar 23 Chwefror 1868 yn Hedvig Eleonora församling a bu farw yn Bromma ar 16 Tachwedd 2020.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anna Hoffman-Uddgren nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol: