cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lladin Llafar
Hanes
Am nifer o ganrifoedd ar ôl cwymp yr Ymerodraeth Rufeinig yn y gorllewin, parhaodd Lladin Llafar i gydfodoli gyda ffurf ysgrifennedig o Ladin hwyr, Lladin Canol, oblegid pan ysgrifennai ysgolheigion, ceisient ysgrifennu gyda gramadeg a sillafu “cywir” ac felly efelychent arferion Lladin Clasurol. Defnyddiid ffurf “rewadwy” yr iaith Ladin fel iaith ysgolheictod drwy gydol y Canol Oesoedd hyd y Dadeni.
Datblygodd Lladin Llafar yn wahanol yng ngwahanol tirgiogaethau'r Ymerodraeth Rufeinig, gan ddatblygu’n raddol i mewn i Ffrangeg, Catalaneg, Eidaleg, Sbaeneg, Portiwgaleg, a dwsinau o ieithoedd eraill. Er taw Lladin oedd yr iaith swyddogol yn y ardaloedd hyn, fe siaredid Lladin Llafar gan y werin-bobl nes i’r ffurfiau lleol newydd ymrannu’n ddigonol o Ladin gan ddod i’r golwg fel ieithoedd ar wahân. Serch y gwahaniaeth cynyddol rhwng Lladin Llafar ac ysgrifennedig, nid oedd y tafodieithoedd yn annealladwy o’i gilydd nes yr 8g.
Fe wyddwn fod y tafodieithoedd Lladin yn hollol annealladwy o’i gilydd erbyn y 9g. Isod gweler llw o 842 a ysgrifennwyd yn Lladin hollol wahanol i'r iaith glasurol:
Pro Deo amur et pro christian poblo et nostro commun salvament, d'ist di in avant, in quant Deus savir et podir me dunat, si salvarai eo cist meon fradre Karlo et in ajudha et in cadhuna cosa, si cum om per dreit son fradra salvar dift, in o quid il me altresi fazet, et ab Ludher nul plaid numquam prindrai, qui, meon vol, cist meon fradre Karle in damno sit.
Gramadeg
Roedd gramadeg Lladin Llafar llawer yn fwy dadelfennol na Lladin Clasurol o ganlyniad i golledion ffonetig a erydodd batrymau ffurfdroi ymasiadol hynafol.
Colli'r cenedl niwtral
Disodlwyd tair cenedl ramadegol Lladin Clasurol gan system ddwy-genedl yn y rhan fwyaf o'r Ieithoedd Romáwns. Yn Lladin mae cenedl yn fater o ffurfdro, e.e mae yna wahanol patrymau gogwyddo a gyfeillechir gyda'r gwrywaidd, benywaidd a'r niwtral. Mae cenedl hefyd yn fater o gytundeb, e.e mae'n rhaid i ansoddeiriau gytuno gyda'r enwau yn ôl cenedl (yn ogystal â rhif a chyflwr).
Arweinodd colled y cytseiniaid olaf at ail-ddadansoddiad o'r system genedl. Er enghraifft yn Lladin Clasurol, gwahaniaethai'r terfyniadau -us ac -um rhwng y gwrywaidd a'r niwtral yn yr ail ogwyddiad; gyda'r -s a -m wedi diflannu, ymunodd y niwtral gyda'r gwrywaidd. Dyma broses sydd yn gyflawn yn yr ieithoedd Romáwns. Cafodd rhai enwau niwtral yn y lluosog fel gaudia, "llonder", eu hail-ddadansoddi fel enwau benywaidd unigol. Cafodd y rhan fwyaf o enwau niwtral eu hymrwymo i mewn i'r genedl wrywaidd oherwydd y newidiadau seiniol a wanhaodd ddiwedd geiriau.
Colli'r cyflyrau
Oherwydd y newidiadau seiniol a ddigwyddai yn Lladin Llafar, fe ddeath yn galetach i gadw’r system o gyflyrau enwol. Oherwydd colled yr /m/ ar ddiwedd geiriau, colled yr hyd ffonemig llafariad, a’r æ yn newid o /ai/ i /ɛ/, daeth y gogwyddiad cyntaf yn ddi-ddefnydd. Dengys y tabl ar y dde yr effaith a gafodd y newidiadau seiniol ar enwau'r gogwyddiad cyntaf. Oherwydd newiadau seiniol eraill tebyg a wanhaodd ddiwedd geiriau, fe gollwyd cyflyrau mewn grwpiau gogwyddo eraill hefyd gan symud morffoleg enwol Lladin o fod yn synthetig i ddadelfennol.
Fe ddiflannodd y cyflyrau yn raddol. Cadwai Hen Ffrangeg wahaniaeth rhwng y cyflwr goddrychol a’r cyflwr gwrthrychol (cas-sujet/cas-régime) a ddiflannodd yn y 12g. Ceidw Rwmaneg gyflwr genidol a chyflwr derbynniol o hyd yn ogystal ag olion o gyflwr cyfarchol.
Fe farciwyd y gwahaniaeth rhwng ungiol a lluosog mewn dwy ffordd yn yr ieithoedd Romáwns. I ogledd a gorllewin y Llinell La Spezia-Rimini sy’n rhedeg drwy ogledd yr Eidal, fe wahaniaethwyd yr unigol o’r lluosog gan –s ar ddiwedd y gair, a oedd yn bresennol yn ffurfiau lluosog benywaidd a gwrywaidd yr hen gyflwr gwrthyrchol ym mhob dosbarth gogwyddiad. I dde a dwyrain y Llinell La Spezia-Rimini, fe farciwyd y gwahaniaeth gan newidiadau llafarol ar ddiwedd enwau, fel sy’n digwydd mewn Eidaleg a Rwmaneg fodern. Mae’r newidiadau llafarol yn cadw a chyffredinoli gwahaniaethau a farciwyd ar enwau lluosog yn y goddrychol yn y gogwyddiad cyntaf a’r ail ogwyddiad.
Lluosi arddodiaid
Wrth i’r cyflyrau wanhau yn Lladin, roedd yn rhaid i arddodiaid gael eu creu i osgoi amwysedd annerbyniol. Cafodd nifer o arddodiaid newydd eu hadeiladu gan roi hen arddodiaid at ei gilydd. Mae’r Ieithoedd Romáwns yn llawn geirynnau gramadegol a grëwyd fel hyn; Sbaeneg “donde”, “ble”, o’r Lladin "de" + "unde", neu’r Ffrangeg "dès", "ers", o’r Lladin "de" + "ex". Daw "depués" yn Sbaeneg a "depois" yn Bortiwgaleg o "de" + "ex" + "post". Mae rhai o’r cyfansoddion newydd hyn yn ymddangos mewn testunau llenyddol yn ystod yr Ymerodraeth Hwyr; mae Ffrangeg "dehors", Sbaeneg "de fuera" a Phortiwgaleg "de fora" ("tu fas") i gyd yn cynrychioli "de" + "foris", ac fe welwn Jerome yn ysgrifennu "stulti, nonne qui fecit, quod de foris est, etiam id, quod de intus est fecit?" yn y Beibl.
Tra gollai Lladin ei chyflyrau, dechreuodd arddodiaid lenwi’r bylchau. Er enghraifft yn Lladin Llafar, fe ddefnyddiid yr arddodiad "ad" gyda’r cyflwr gwrthrychol i wneud i fynny am y cyflwr derbynniol gwan:
Lladin Clasurol:
Lladin Llafar:
Weithiau, disodlwyd y cyflwr genidol gwan gyda’r arddodiad "de" gyda’r abladol:
Berfau
Effeithiwyd y ffurfiau berfol llawer yn llai gan y colledion ffonetig a erydodd y system o gyflyrau enwol; yn wir, ymddengys berfau Sbaeneg neu Bortiwgaleg (a nifer o ieithoedd Romáwns) yn debyg iawn i’w ffurfiau hynafol Lladin o hyd. Un rheswm am hyn oedd yr aceniad cryf a ddatblygodd yn Lladin Llafar a roddai bwyslais ar sillafau gwahanol yn y ffurfiau rhediedig. Felly, parhaodd y ffurfiau i esblygu’n ffonetig, ond ni erydodd y gwahaniaethau rhwng y ffurfiau rhediedig.
Er enghraifft, yn Lladin, roedd y geiriau am "caraf" a "carwn" yn amō ac amāmus. Yn Hen Ffrangeg achosodd yr A accenog ddipthong gan achosi (j’)aime ac (nous) amons. Er bod nifer o ffonemau wedi’u colli yn y ddau achos, cadwyd gwahaniaeth rhyngddynt oherwydd yr aceniad. Mae dylanwadau rheoleiddio wedi dadwneud yr effaith yn nifer o achosion (y ffurf fodern yn Ffrangeg yw nous aimons) ond mae rhai berfau modern wedi cadw’r ffurf afreolaidd, fel je viens (dof) yn erbyn nous venons (down), a ddaeth o’r Lladin veniō a venīmus. Crëwyd amser dyfodol newydd ar ferfau Lladin Llafar gan ddefnyddio berfau cyfnerthu. Oherwydd cyfuniad y /b/ a’r /w/, daeth ffurfiau’r dyfodol fel amabit, i swnio’n union fel y ffurfiau perffaith fel amauit, gan gyflwyno amwysedd annerbyniol. Ffurfiwyd dyfodol newydd gyda’r ferf cyfnerthu habere, *amare habeo, yn llythrennol "caru caf". Fe gyfangwyd y ffurf newydd hon gan droi’n olddodiad dyfodol yn yr ieithoedd Romáwns gorllewinol. Gweler enghreifftiau o "byddaf yn caru/cara i" yn yr ieithoedd modern:
Ffurfiwyd modd amodol (a wahaniaethai o'r modd dibynnol traddodiadol) yn yr un ffordd (amhenodol + ffurf rhediedig o habere).
Corregen fronfraith
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Corregen fronfraith (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: corregennod bronfrith) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Coturnicops boehmi; yr enw Saesneg arno yw Streaky-breasted crake. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae) sydd yn urdd y Gruiformes.
The Spirit of West Point
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Ralph Murphy yw The Spirit of West Point a gyhoeddwyd yn 1947. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Corregen fronfraith
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. boehmi, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r corregen fronfraith yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
The Spirit of West Point
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1947. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Out of the Past sy’n ffilm am dditectif breifat yn newid ei waith, gan Jacques Tourneur. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Le Dernier Rêve
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Henri Desfontaines yw Le Dernier Rêve a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
The Spirit of West Point
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ralph Murphy ar 1 Mai 1895 yn Tolland County a bu farw yn Los Angeles ar 1 Ionawr 1990.
Vækstlag
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola.
Jessica Sula
Actores Gymreig yw Jessica Sula (ganwyd 3 Mai 1994) sy'n fwyaf adnabyddus am chwarae'r cymeriad Grace Blood yn nhrydedd cenhedlaeth y gyfres deledu Brydeinig Skins.
Hip Hop Com Dendê
Ffilm ddogfen yw Hip Hop Com Dendê a gyhoeddwyd yn 2005. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Jessica Sula
Bywyd cynnar
Ganwyd Sula yng Nghymru. Mae ei mam o Drinidad ac yn hanner Affro-Sbaenaidd a hanner Tsieineaidd tra bod ei thad yn hanner Almaenaidd a hanner Estoniaidd. Fe'i magwyd yng Ngorseinon, lle cwblhawyd ei lefel A yn Sbaeneg, Ffrangeg a Drama yng Ngholeg Gorseinon.
Hip Hop Com Dendê
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Jessica Sula
Gyrfa
Fe wnaeth Sula ei ymddangosiad teledu cyntaf yn 2011, wrth bortreadu Grace Blood ym mhumed a chweched gyfres ddrama E4 i'r arddegau Skins. Yn ddiweddarach, cafodd ran yn nrama comedi Love and Marriage a ddarlledwyd ar ITV yn 2013. Yn 2015, castiwyd Sula fel Maddie Graham, y brif ran yn nrama Recovery Road ar sianel Freeform (ABC Family gynt), wrth ochr ei chyd-actor o Skins, Sebastian de Souza.
Chac: Dios De La Lluvia
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1975. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd One Flew Over the Cuckoo's Nest sef ffilm gan Milos Forman am ysbyty meddwl. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. William B. Kaplan oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Harry Keramidas sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Jessica Sula
Gyrfa
Mae ganddi ei rhan cyntaf ar y sgrîn fawr fel prif actores yn Honeytrap, stori merch 15 mlwydd oed sy'n trefnu llofruddiaeth bachgen sydd mewn cariad a hi.
Bywyd personol
Mae Sula yn chwarae'r gitâr ac yn ymarfer Karate.
Chac: Dios De La Lluvia
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Le Dernier Rêve
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
TXN
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn TXN yw TXN a elwir hefyd yn Thioredoxin (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 9, band 9q31.3.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn TXN.
Le Dernier Rêve
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Intolerance sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henri Desfontaines ar 12 Tachwedd 1876 ym Mharis a bu farw yn yr un ardal ar 18 Ebrill 2006.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henri Desfontaines nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Spirit of West Point
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ralph Murphy nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cullompton
Tref a phlwyf sifil yn Nyfnaint, De-orllewin Lloegr, yw Cullompton. Saif ar lan Afon Culm ger traffordd yr M5. Lleolir 12 milltir o Gaerwysg a 6 milltir o Tiverton. Mae plwyf Cullompton yn cynnwys ardal o 8000 acer ac yn ymestyn 7 milltir ar hyd dyffryn Culm.
Cysylltiadau Rhyngwladol
Mae Cullompton wedi'i gefeillio â:
Lorraine Foster
Mathemategydd Americanaidd yw Lorraine Foster (ganed 25 Rhagfyr 1938), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel damcaniaeth rhifau.
Manylion personol
Ganed Lorraine Foster ar 25 Rhagfyr 1938 yn Dinas Culver ac wedi gadael yr ysgol leol mynychodd Sefydliad Technoleg California, Occidental College a LA.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Sa Gosse
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Henri Desfontaines yw Sa Gosse a gyhoeddwyd yn 1919. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Broken Blossoms sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig D. W. Griffith.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henri Desfontaines ar 12 Tachwedd 1876 ym Mharis a bu farw yn yr un ardal ar 18 Ebrill 2006.
Chwaraewr Pêl-Fasged Menyw Rhif 5
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Xie Jin yw Chwaraewr Pêl-Fasged Menyw Rhif 5 a gyhoeddwyd yn 1957. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd 女篮5号 ac fe’i cynhyrchwyd yn Tsieina. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieineeg Mandarin a hynny gan Xie Jin.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Qin Yi. Mae'r ffilm Chwaraewr Pêl-Fasged Menyw Rhif 5 yn 86 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1957. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Bridge on the River Kwai sy’n ffilm ryfel llawn propaganda a wnaed yn America-Lloegr, gan y cyfarwyddwr ffilm David Lean. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,550 o ffilmiau Tsieineeg Mandarin wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Xie Jin ar 21 Tachwedd 1923 yn Ardal Shangyu a bu farw yn yr un ardal ar 28 Rhagfyr 1998.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
The Terminal
Ffilm ddrama a chomedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Steven Spielberg yw Le Terminal a gyhoeddwyd yn 2004. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd The Terminal ac fe'i cynhyrchwyd gan Steven Spielberg, Andrew Niccol, Walter F. Parkes a Laurie MacDonald yn Unol Daleithiau America; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: Amblin Entertainment, Parkes/MacDonald Productions. Lleolwyd y stori yn Ninas Efrog Newydd a chafodd ei ffilmio ym Montréal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg, Saesneg a Rwseg a hynny gan Jeff Nathanson. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Chwaraewr Pêl-Fasged Menyw Rhif 5
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Xie Jin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Terminal
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Tom Hanks, Mel Rodriguez, Catherine Zeta-Jones, Benny Golson, Zoe Saldana, Stanley Tucci, Diego Luna, Chi McBride, Michael Nouri, Jude Ciccolella, Barry Shabaka Henley, Mark Ivanir, Corey Reynolds, Guillermo Díaz, Kumar Pallana, Eddie Jones, Kenneth Choi, Scott Adsit a Cas Anvar. Mae'r ffilm Le Terminal yn 124 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. Janusz Kamiński oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Michael Kahn sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Steven Spielberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
El Seductor De Granada
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Lucas Demare yw El Seductor De Granada a gyhoeddwyd yn 1953. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Juan Quintero Muñoz.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Rubén Rojo, Lina Canalejas, Malvina Pastorino, Félix Dafauce, Valeriano Andrés, Luis Sandrini a Juan Cazalilla. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1953. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Roman Holiday sy’n ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lucas Demare ar 14 Gorffenaf 1910 yn Buenos Aires a bu farw yn yr un ardal ar 1 Hydref 1964. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1939 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
F7
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn F7 yw F7 a elwir hefyd yn Coagulation factor VII (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 13, band 13q34.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn F7.
Can You Hear The Laughter? The Story of Freddie Prinze
Ffilm ddrama am berson nodedig gan y cyfarwyddwr Burt Brinckerhoff yw 'Can You Hear The Laughter? The Story of Freddie Prinze' a gyhoeddwyd yn 1979. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Ira Angustain.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1979. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Apocalypse Now sy'n seiliedig ar y nofel fer ''Heart of Darkness gan Joseph Conrad.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Burt Brinckerhoff ar 25 Hydref 1936 yn Pittsburgh. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1953 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Burt Brinckerhoff nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Vulcana
200px|bawd|'Vulcana' ar glawr La Santé par les Sports. Dynes gref broffesiynol oedd Vulcana, sef Kate Williams (1875 – 1946), a elwir hefyd yn Kate Roberts. Ganed hi i rieini o dras Gwyddelig yn Y Fenni, Sir Fynwy.
Gyda'r dyn cryf William Hedley Roberts, a adnabyddid fel 'Atlas', aeth ar daith berfformio mewn theatrau yng ngwledydd Prydain, Ewrop ac Awstralia, gan berfformio wrth yr enw 'The Atlas and Vulcana Group of Society Athletes'.
Gyrfa
Yn bymtheg oed, cyfarfu Kate Williams a William Roberts yn y gymnasium lleol i ferched a redai yn Y Fenni. Roedd William Roberts yn ŵr priod, ond syrthiodd y ddau mewn cariad ac aethant i ffwrdd gyda'i gilydd. Perfformiodd y ddau am y tro cyntaf ym Mhontypwl ac aethant wedyn i Lundain gan berfformio fel 'Atlas a Vulcana'.
Cafodd Vulcana ei llwyddiant mwyaf yn Ffrainc, gan wneud enw iddi'i hun yn y Halterophile Club de France a chael ei llun ar glawr y cylchgrawn poblogaidd La Santé par les Sports. Cafodd dros gant o fedalau yn ystod ei gyrfa.
Roedd hi'n enwog am ei champau arwrol hefyd, yn cynnwys achub plentyn rhag boddi yn Afon Wysg yn 1901: derbyniodd fedal am hynny.
Symudodd Vulcana ac Atlas i Lundain yn y 1920au, ac ymddeolodd y ddau yn 1932. Cafodd Vulcana ei thrawo gan fodur yn Llundain yn 1939; bu bron iddi farw ond er iddi gael nam ar yr ymenydd goroesodd hyd 1946. Bu farw ei gŵr a'i merch ieuengaf yn yr un flwyddyn, ychydig cyn ei marwolaeth hi.
It Nearly Wasn't Christmas
Ffilm Nadoligaidd gan y cyfarwyddwr Burt Brinckerhoff yw It Nearly Wasn't Christmas a gyhoeddwyd yn 1989. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Vulcana
Coffhád
Cofir am Vulcana yn enw'r 'Vulcana Women's Circus', gyda'i bencadlys yn ninas Brisbane, Awstralia, a enwir ar ei hôl.
It Nearly Wasn't Christmas
Mae'r ffilm It Nearly Wasn't Christmas yn 100 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1989. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Batman (ffilm o 1989) sef ffilm drosedd llawn cyffro gan Tim Burton. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Burt Brinckerhoff ar 25 Hydref 1936 yn Pittsburgh. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1953 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Burt Brinckerhoff nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Edgewood, Florida
Dinas yn, yn nhalaith Florida, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Edgewood, gan gynnwys:
One Night in Turin
Ffilm ddogfen am bêl-droed cymdeithas gan y cyfarwyddwr James Erskine yw One Night in Turin a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal a'r Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn yr Eidal, Llundain a Newcastle upon Tyne a chafodd ei ffilmio yn Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Stuart Hancock. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Paul Gascoigne, Gary Oldman ac Elliot Francis. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Gisela Beker
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America yw Gisela Beker (9 Hydref 1932).
One Night in Turin
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Lol Crawley oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd James Erskine nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gisela Beker
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Dartmouth
Gallai Dartmouth gyfeirio at:
Sunday Morning
Ffilm arbrofol gan y cyfarwyddwyr Peter Appleton (sculptor) a Wanda Hancock yw Sunday Morning a gyhoeddwyd yn 1970. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1970. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Patton sef ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr ffilm Franklin J. Schaffner. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Peter Appleton (sculptor) nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Probleme de familie
Ffilm Rwmaneg o Rwmania yw Probleme de familie. Fe'i cynhyrchwyd yn Rwmania.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,650 o ffilmiau Rwmaneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Joni
Ffilm ddrama am berson nodedig gan y cyfarwyddwr James F. Collier yw Joni a gyhoeddwyd yn 1979. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Joni ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
EGF
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn EGF yw EGF a elwir hefyd yn Epidermal growth factor (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 4, band 4q25.
Joni
Y prif actor yn y ffilm hon yw Joni Eareckson Tada.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1979. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Apocalypse Now sy'n seiliedig ar y nofel fer ''Heart of Darkness gan Joseph Conrad.
EGF
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn EGF.
Joni
Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm James F Collier ar 25 Ebrill 1929 a bu farw yn San Luis Obispo County ar 9 Chwefror 1921.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd James F. Collier nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gerry Fitt
Gwleidydd o Ogledd Iwerddon ac arweinydd cyntaf y blaid SDLP oedd Gerard "Gerry" Fitt (9 Ebrill 1926 - 26 Awst 2005).
Ganed Fitt yn ninas Belffast, a bu'n llongwr rhwng 1941 a 1953. Etholwyd ef i Gyngor Dinas Belffast yn 1958 fel aelod o Blaid Lafur Iwerddon. Yn 1962 enillodd sedd yn Senedd Gogledd Iwerddon, gan gipio'r sedd oddi ar yr UUP. Yn 1964, roedd yn un o sylfaenwyr y Blaid Lafur Weriniaethol, ac enillodd sedd Gorllewin Belffast yn Etholiad Cyffredinol y Deyrnas Unedig, 1966.
Ym mis Hydref 1968, roedd gyda gorymdaith hawliau sifil pan gurwyd ef gan swyddogion yr RUC. Yn Awst 1970 daeth yn arweinydd cyntaf plaid newydd yr SDLP. Dan y Cytundeb Rhannu Grym, daeth yn ddirprwy arweinydd Senedd Gogledd Iwerddon yn 1973. Fodd bynnag, teimlai rhai o fewn yr SDLP nad oedd yn cynrychioli safbwynt y cenedlaetholwyr yn ddigonol, ac yn 1980 olynwyd ef fel arweinydd gan John Hume. Gadawodd y blaid wedi iddo gytuno i drafodaethau ar y cyfansoddiad gyda llywodraeth Prydain heb i lywodraeth Gweriniaeth Iwerddon dderbyn gwahoddiad. Ymddiswyddodd o'r blaid wedi i'w chynhadledd wrthdroi'r penderfyniad. Yn ddiweddarach, daeth yn aelod o Dŷ'r Arglwyddi fel Barwn Fitt.
Immortal Beloved
Ffilm ddrama am berson nodedig gan y cyfarwyddwr Bernard Rose yw Immortal Beloved a gyhoeddwyd yn 1994. Fe'i cynhyrchwyd gan Bruce Davey a Stephen McEveety yn Unol Daleithiau America, yr Eidal a'r Deyrnas Gyfunol; y cwmni cynhyrchu oedd Icon Productions. Lleolwyd y stori yn Awstria a chafodd ei ffilmio yn y Weriniaeth Tsiec. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Bernard Rose a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan George Fenton. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jeroen Krabbé, Marco Hofschneider, Gary Oldman, Isabella Rossellini, Valeria Golino, Miriam Margolyes, Bernard Rose, Marek Vašut, Johanna ter Steege, Donal Gibson, Barry Humphries, Luigi Diberti, Geno Lechner, Pavel Vondruška, Tomáš Hanák, Ruby Rose, Alexandra Pigg, Christopher Fulford, Gerard Horan, Michael Culkin, Sandra Voe, Jan Čenský, Barbora Srncová, Jan Kuželka, Hugo Kaminský a Claudia Solti. Mae'r ffilm Immortal Beloved yn 120 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1994. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Forrest Gump ffilm glasoed gan Robert Zemeckis. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Peter Suschitzky oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bernard Rose ar 4 Awst 1960 yn Llundain a bu farw ym Mharis. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1986 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn National Film and Television School.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bernard Rose nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Richard Lynch
Actor ffilm-a-theledu Cymreig yw Richard Lynch (ganwyd Rhagfyr 1965 ) sydd yn fwyaf adnabyddus am chwarae'r cymeriad Garry Monk yn opera sebon Pobol y Cwm.
Bywgraffiad
Ganwyd Lynch ym Medwas ac fe aeth i Ysgol Gyfun Rhydfelen, ger Pontypridd. Graddiodd mewn Drama o Brifysgol Aberystwyth yn 1987.
Gyrfa
Daeth Lynch i amlygrwydd yn gyntaf yn 1986 wrth chwarae rhan y milwr ifanc Will Thomas yn y ffilm Milwr Bychan gan Karl Francis. Wedi hyn ymddangosodd mewn rhagor o ffilmiau yn cynnwys Branwen (1994), Darklands (1996), The Proposition (1997), a Y Mabinogi (2003). Mae Lynch wedi serennu mewn nifer o gynyrchiadau a chyfresi teledu yn cynnwys The Christmas Stallion (1992), The Lifeboat (1994), a Tales from Pleasure Beach (2001).
Emily Shanks
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Moscfa oedd Emily Shanks (1 Awst 1857 – 13 Ionawr 1936).
Bu farw yn Llundain ar 13 Ionawr 1936.
Llygadwyn bychan
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Llygadwyn bychan (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llygaidwynion bychain) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Oculocincta squamifrons; yr enw Saesneg arno yw Pygmy white-eye. Mae'n perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: Zosteropidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn O. squamifrons, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
Teulu
Mae'r llygadwyn bychan yn perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: Zosteropidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Stranger From Venus
Ffilm wyddonias gan y cyfarwyddwr Burt Balaban yw Stranger From Venus a gyhoeddwyd yn 1954. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a'r Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Desmond Leslie a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Eric Spear.
Matt Monro
Canwr o Sais oedd Matt Monro (ganwyd Terence Edward Parsons; 1 Rhagfyr 1930 – 7 Chwefror 1985) oedd yn boblogaidd ar draws y byd fel crwner. Canodd "Born Free" a "From Russia with Love" ar gyfer y ffilmiau o'r un enwau. Daeth yn ail yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision 1964 gan gynrychioli'r Deyrnas Unedig gyda'r gân "I Love the Little Things".
Stranger From Venus
Y prif actor yn y ffilm hon yw Patricia Neal. Mae'r ffilm Stranger From Venus yn 78 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1954. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rear Window sy’n ffilm llawn dirgelwch, gan y cyfarwyddwr ffilm enwog Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Kenneth Talbot oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Peter R. Hunt sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Burt Balaban nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Audrey Terras
Manylion personol
Ganed Audrey Terras ar 10 Medi 1942 yn Washington ac wedi gadael yr ysgol leol bu'n astudio Gwyddoniaeth.
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Antilles yr Iseldiroedd
Rhan o Deyrnas yr Iseldiroedd ym Môr y Caribî oedd Antilles yr Iseldiroedd. Cynhwysodd y diriogaeth ddau grŵp o ynysoedd: Arwba, Curaçao a Bonaire oddi ar arfordir Feneswela a Sint Eustatius, Saba a Sint Maarten (hanner deheuol ynys Saint Martin) tua 800 km i'r gogledd-ddwyrain. Willemstad, ar ynys Curaçao, oedd y brifddinas a'r ddinas fwyaf.
Gadawodd Arwba Antilles yr Iseldiroedd ym 1986. Rhwng 2000 a 2005, pleidleisiodd y gweddill o'r ynysoedd i ddiddymu'r undeb. Ar 10 Hydref 2010, daeth Curaçao a Sint Maarten yn wledydd ymreolaethol tu fewn i Deyrnas yr Iseldiroedd. Daeth Bonaire, Sint Eustatius a Saba yn fwrdeistrefi arbennig o dan reolaeth uniongyrchol yr Iseldiroedd.
300px|chwith|bawd|Map o'r ynysoedd ar ôl ymwahaniad Arwba.
Mae'n aelod o'r Taalunie - corff uno'r iaith Iseldireg.
John Hume
Ganed ef yn Derry, ac aeth i Goleg Sant Padrig, Maynooth i hyfforddi i fod yn offeiriad Catholig. Ni chwblhaodd ei astudiaethau ar gyfer yr offeiriadaeth, ond cafodd radd M.A. gan y coleg, cyn mynd yn athro. Daeth yn ffigwr amlwg yn y mudiad hawliau sifil yn Derry yn niwedd y 1960au. Etholwyd ef i senedd Gogledd Iwerddon fel Cenedlaetholwr Annibynnol yn 1969.
Roedd yn un o sylfaenwyr plaid yr SDLP yn 1970, ac yn 1979 olynodd Gerry Fitt fel ei harweinydd. Bu'n rhan o drafodaethau gyda'r llywodraeth Brydeinig a Sinn Féin, y credir iddynt arwain at gytundeb rhwng Prydain a Gweriniaeth Iwerddon yn 1985, ac yna gadoediad yr IRA yn 1994.
Yn 1998 dyfarnwyd Gwobr Heddwch Nobel iddo ef a David Trimble o'r UUP am eu cyfraniad i'r cytundeb heddwch yng Ngogledd Iwerddon. Ymddeolodd fel arweinydd yr SDLP yn 2001, a chyhoeddodd ei ymddeoliad o wleidyddiaeth yn 2004.
Chicago Joe and The Showgirl
Ffilm ddrama, neo-noir gan y cyfarwyddwr Bernard Rose yw Chicago Joe and The Showgirl a gyhoeddwyd yn 1990. Fe'i cynhyrchwyd gan Tim Bevan yn y Deyrnas Gyfunol; y cwmni cynhyrchu oedd Artisan Entertainment. Lleolwyd y stori yn Llundain a chafodd ei ffilmio yn Pinewood Studios. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan David Yallop a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Hans Zimmer. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kiefer Sutherland, Harry Fowler, Patsy Kensit, Elizabeth Fraser, Emily Lloyd, Keith Allen, Roger Ashton-Griffiths a Malcolm Terris. Mae'r ffilm Chicago Joe and The Showgirl yn 103 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1990. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pretty Woman sef un o ffilmiau mwyaf llwyddiannus Disney gan ddod ag incwm o hanner biliwn o ddoleri i’r cwmni. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Mike Southon oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bernard Rose ar 4 Awst 1960 yn Llundain a bu farw ym Mharis. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1986 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn National Film and Television School.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bernard Rose nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Autour Du Mystère
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Henri Desfontaines yw Autour Du Mystère a gyhoeddwyd yn 1920. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1920. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Cabinet of Dr. Caligari sef ffilm arswyd Almaeneg gan Robert Wiene.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henri Desfontaines ar 12 Tachwedd 1876 ym Mharis a bu farw yn yr un ardal ar 18 Ebrill 2006.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henri Desfontaines nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dawlish
Tref a phlwyf sifil ar arfodir de Dyfnaint, De-orllewin Lloegr, yw Dawlish. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Teignbridge. Saif 12 milltir o Gaerwysg. Mae Caerdydd 102.3 km i ffwrdd o Dawlish ac mae Llundain yn 257.3 km. Y ddinas agosaf ydy Exeter sy'n 16.4 km i ffwrdd.
Shanghai Rose
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1929. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Piccadilly ffilm am ferch yn Llundain gan Ewald André Dupont.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Scott Pembroke ar 13 Medi 1889 yn San Francisco a bu farw yn Pasadena ar 4 Rhagfyr 1940. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1920 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Scott Pembroke nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Fever Pitch
200px|bawd|Nick Hornby, awdur y nofel Nofel gan Nick Hornby yw Fever Pitch: A Fan's Life; cyhoeddwd ym 1992.
Ken Stott
Actor Albanaidd yw Kenneth Campbell "Ken" Stott (ganwyd 19 Hydref 1954).
Fe'i ganwyd yng Nghaeredin, yn fab i athro ac athrawes. Cafodd ei addysg yn yr Ysgol George Heriot.
ADA
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn ADA yw ADA a elwir hefyd yn Adenosine deaminase (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 20, band 20q13.12.
Time to Run
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr James F. Collier yw Time to Run a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ed Nelson ac Alvy Moore.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Exorcist sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm James F Collier ar 25 Ebrill 1929 a bu farw yn San Luis Obispo County ar 9 Chwefror 1921.
Hop-Frog
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Henri Desfontaines yw Hop-Frog a gyhoeddwyd yn 1910. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Hop-Frog ac fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1910. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Frankenstein (ffilm o 1910) sef ffilm arswyd, gwyddonias o Unol Daleithiau America gan J. Searle Dawley.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henri Desfontaines ar 12 Tachwedd 1876 ym Mharis a bu farw yn yr un ardal ar 18 Ebrill 2006.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henri Desfontaines nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Acapulco Gold
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Burt Brinckerhoff yw Acapulco Gold a gyhoeddwyd yn 1976. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori ym Mecsicol ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Craig Safan.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Marjoe Gortner. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1976. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rocky gan y cyfarwyddwr ffilm John G. Avildsen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Robert Steadman oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan John Wright sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Burt Brinckerhoff ar 25 Hydref 1936 yn Pittsburgh. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1953 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Burt Brinckerhoff nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Onaigal Jakkirathai
Y prif actorion yn y ffilm hon yw A. Venkatesh, Riythvika a Kabali Vishwanth.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Prescott, Arkansas
Dinas yn, yn nhalaith Arkansas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Prescott, gan gynnwys:
Gemau'r Gymanwlad 1986
Gemau'r Gymanwlad 1986 oedd y trydydd tro ar ddeg i Gemau'r Gymanwlad gael eu cynnal. Caeredin, Yr Alban oedd cartref y Gemau rhwng 24 Gorffennaf - 2 Awst. Cafodd y Gemau eu taro gan foicot oherwydd agwedd llywodraeth Prif Weinidog Margaret Thatcher ym Mhrydain tuag at gysylltiadau chwaraeon gyda De Affrica, oedd â system apartheid. O'r 59 o wledydd yn y Gymanwlad, penderfynodd 32 gadw draw rhag y Gemau a phenderfynodd Bermiwda gymryd rhan yn y Seremoni Agoriadol yn unig. O'r herwydd cafwyd y nifer lleiaf o wledydd yn cystadlu ers Gemau Ymerodraeth Prydain 1950.
Dychwelodd rhwyfo i'r Gemau am y tro cyntaf ers 1962 a chafwyd athletwyr o'r Maldives ac Ynysoedd Norfolk am y tro cyntaf.
Timau yn cystadlu
Cafwyd 27 tîm yn cystadlu yng Ngemau'r Gymanwlad, 1986 gyda'r Maldives ac Ynys Norfolk yn ymddangos am y tro cyntaf.
Gwaun Bodmin
200px|bawd|Y Cheesewring, un o'r [[torau sy'n britho tirlun Gwaun Bodmin]]
Torquay
Tref yn sir seremonïol Dyfnaint, De-orllewin Lloegr, ydy Torquay. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn awdurdod unedol Bwrdeistref Torbay. Saif 16 milltir i'r de o Gaerwysg ar ffordd yr A380 i'r gogledd o Bae Tor, 38 milltir i'r gogledd ddwyrain o Plymouth ac mae'n ffinio â thref Paignton ar ochr orllewinol y bae.
Gemau'r Gymanwlad 1986
Timau yn cystadlu
Cymrodd Bermiwda ran yn y Seremoni Agoriadol ond nid yn y Gemau
Gwaun Bodmin
Rhosdir carreg gwenithfaen gweddol uchel sy'n gorwedd yng ngogledd-dwyrain Cernyw, De-orllewin Lloegr, yw Gwaun Bodmin (Cernyweg: Goon Brenn; Saesneg: Bodmin Moor). Mae ganddo arwynebedd o tua 208 km² (80 milltir sgwar) ac yn ddaearegol mae'n dyddio o'r cyfnod Carbonifferaidd.
Gemau'r Gymanwlad 1986
Medalau'r Cymry
200px|bawd|Colin Jackson, enillydd y fedal arian yn y 110m Dros y clwydi Roedd 127 aelod yn nhîm Cymru.
Torquay
Mae Caerdydd 114.2 km i ffwrdd o Torquay ac mae Llundain yn 266.5 km. Y ddinas agosaf ydy Exeter sy'n 27 km i ffwrdd.
Gwaun Bodmin
Mae torau gwenithfaen trawiadol yn codi o'r waun, yn cynnwys creigiau Bron Wennyly (Brown Willy), pwynt uchaf Cernyw (417m, 1368 troedfedd) a Rough Tor (400m, 1313 troedfedd).
Ceir tua mil o ferlod yn pori'r tir uchel a rhai miloedd o wartheg hefyd. Yn yr ardal, ceir 57 o gylchoedd cerrig.
Solamente Ella
Ffilm ddrama am gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Lucas Demare yw Solamente Ella a gyhoeddwyd yn 1975. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Lucas Demare a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Julián Plaza.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Susana Rinaldi, Juan Carlos Copes, Aldo Barbero, Jorge Martínez, Luis Politti, María José Demare, Nora Cullen, Reynaldo Mompel, Raúl Lavié, Mario Passano, Adriana Parets, María Nieves, Luis Orbegoso, Virginia Ameztoy, Nino Udine a Horacio Nicolai.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1975. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd One Flew Over the Cuckoo's Nest sef ffilm gan Milos Forman am ysbyty meddwl. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Américo Hoss oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lucas Demare ar 14 Gorffenaf 1910 yn Buenos Aires a bu farw yn yr un ardal ar 1 Hydref 1964. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1939 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lucas Demare nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Oselot
Rhywogaeth o gath sy'n byw yn Ne America a Chanolbarth America, gan gynnwys ynysoedd Trinidad a Margarita, yw'r oselot (lluosog: oselotiaid; Leopardus pardalis).
Våga Minnas
Ffilm ddogfen yw Våga Minnas a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Martin Landquist.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Owen Holland (AS Môn 1584)
Roedd Owen Holland (bu farw 1 Chwefror, 1601) o Blas Berw, Llanidan yn ŵr cyhoeddus ym Môn yn yr 16 ganrif.
Roedd Holland yn unig fab ac etifedd i Edward Holland ac Elin merch Rowland Griffith, Plas Newydd. Priododd Elizabeth ferch Syr Richard Bulkeley AS Môn a dri achlysur rhwng 1549 a 1571); bu iddynt 8 Mab, gan gynnwys Thomas Holland AS Môn ym 1601.
Yn ogystal â bod yn dirfeddiannwr ym Môn daeth Holland hefyd yn berchennog ar dir yn ardal Ysgeifiog lle dechreuodd datblygu'r diwydiant glo cynnar yn Sir y Fflint.
Bu Holland yn gwasanaethu fel Siedwr Môn ym 1574-1575 (swyddog cyfreithiol a oedd yn dyfarnu ar eiddo pobl bu farw heb etifeddion). Bu'n Ustus Heddwch o 1583 hyd ei farwolaeth; gwasanaethodd fel Aelod Seneddol Môn ym 1584 ac Uchel Siryf y Sir ym 1590 a 1599.
Kurama Tengu: Kyōfu Jidai
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Teppei Yamaguchi yw Kurama Tengu: Kyōfu Jidai a gyhoeddwyd yn 1928. Fe'i cynhyrchwyd yn Japan.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Kanjūrō Arashi. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1928. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Circus ffilm gomedi, fud, Americanaidd gan Charlie Chaplin.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Teppei Yamaguchi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Corregen fannog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Corregen fannog (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: corregennod mannog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Coturnicops elegens; yr enw Saesneg arno yw Buff-spotted crake. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae) sydd yn urdd y Gruiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. elegens, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r corregen fannog yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Amity Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Amity Township, gan gynnwys:
Valerie Isham
Mathemategydd o'r Deyrnas Unedig yw Valerie Isham (ganed 1947), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel mathemategydd ac ystadegydd.
Manylion personol
Ganed Valerie Isham yn 1947 ac wedi gadael yr ysgol leol bu'n astudio Gwyddoniaeth.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Helena Westermarck
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Helsinki, y Ffindir, oedd Helena Westermarck (20 Tachwedd 1857 – 5 Ebrill 1938).
Bu farw yn Helsinki ar 5 Ebrill 1938.
Judith Roitman
Mathemategydd Americanaidd yw Judith Roitman (ganed 12 Tachwedd 1945), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel mathemategydd, topolegydd, bardd ac awdur.
Manylion personol
Ganed Judith Roitman ar 12 Tachwedd 1945 yn Dinas Efrog Newydd ac wedi gadael yr ysgol leol mynychodd Brifysgol Califfornia, Berkeley, a Choleg Sarah Lawrence. Priododd Judith Roitman gyda Stanley Lombardo.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Colomen gribog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Colomen gribog (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: colomennod cribog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Ocyphaps lophotes; yr enw Saesneg arno yw Crested pigeon. Mae'n perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: Columbidae) sydd yn urdd y Columbiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn O. lophotes, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Awstralia.
Teulu
Mae'r colomen gribog yn perthyn i deulu'r Colomennod (Lladin: Columbidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
F9
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn F9 yw F9 a elwir hefyd yn Coagulation factor IX (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom X dynol, band Xq27.1.
Hip Hop Eh
Ffilm ddogfen yw Hip Hop Eh a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Belphégor
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Henri Desfontaines yw Belphégor a gyhoeddwyd yn 1926. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Belphégor ac fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Arthur Bernède.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Alice Tissot, Elmire Vautier, Jeanne Brindeau a Michèle Verly. Mae'r ffilm Belphégor (ffilm o 1926) yn 216 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1926. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The General sef ffilm gomedi fud gan Buster Keaton a Clyde Bruckman.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henri Desfontaines ar 12 Tachwedd 1876 ym Mharis a bu farw yn yr un ardal ar 18 Ebrill 2006.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henri Desfontaines nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol: