cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mesothelioma
Yn eich brest, mae dwy haen denau o gelloedd sy’n leinio tu allan yr ysgyfaint a thu mewn y frest, o’r enw pliwra, neu bilen blewrol. Mae pob haen mor denau â chroen balŵn. Mae’r haen tu allanyn leinio tu mewn cawell yr asennau, ac mae’r haen tu mewn yn gorchuddio’r ysgyfaint. Mae’r lle rhwng y ddwy haen yn cael ei alw’n ofod plewrol ac fel arfer mae’n cynnwys ychydig bach o hylif. Mae’r hylif hwn yn iro’r ddau arwyneb ac yn gadael i’r ysgyfaint a wal y frest symud ac ehangu wrth i chi anadlu i mewn ac allan.
Pab Pawl III
Pab yr Eglwys Gatholig Rufeinig a rheolwr Taleithiau'r Babaeth o 13 Hydref 1534 hyd ei farwolaeth oedd Pawl III (ganwyd Alessandro Farnese) (29 Chwefror 1468 – 10 Tachwedd 1549).
Mesothelioma
Mae mesothelioma yn fath o ganser sy’n dechrau tyfu yn y bilen blewrol. Yn llai aml, mae mesothelioma yn gallu effeithio leinin tebyg o gwmpas yr abdomen neu’r galon. Mae’r llyfryn hwn yn sôn am mesothelioma y frest, sy’n aml yn cael ei alw’n ‘mesothelioma plewrol anfalen‘. (malignant pleural). Fel arfer, dim ond un ochr o’r frest mae mesothelioma yn effeithio arni. Wrth i gelloedd canser y mesothelioma dyfu a lluosi, maent yn ffurfio clympiau sy’n cael eu galw’n diwmorau. Weithiau, efallai bydd un tiwmor mawr. Yn amlach, mae llawer o diwmorau bach wedi’u gwasgaru drwy eich pilen blewrol sy’n achosi i’r bilen dewhau.
Mathau o mesothelioma
Mae tri gwahanol fath o mesothelioma, sy’n cael eu hadnabod drwy edrych ar gelloedd canser o dan ficrosgop.
Achosion
Prif achos mesothelioma yw anadlu llwch asbestos. Ffibr yw asbestos sydd i’w gael yn naturiol, ac a oedd yn arfer cael ei ddefnyddio tipyn yn y byd adeiladu a diwydiannau eraill tan yn hwyr yn yr 1990au. Cyn hynny, roedd asbestos yn arfer cael ei ddefnyddio i inswleiddio ac amddiffyn adeiladau rhag tân, yn enwedig mewn teils to, inswleiddio peipiau, bwyleri a haenau oedd yn cael eu chwistrellu ar nenfydau a waliau. Gwaharddwyd defnyddio cynnyrch efo asbestos ynddynt ym Mhrydain yn 1999. Mae rheolau caeth am dynnu asbestos yn ddiogel. Ond, mae asbestos yn dal mewn llawer o adeiladau heddiw, gan gynnwys cartrefi, ysgolion ac ysbytai. Mae mesothelioma yn cymryd amser hir i ddatblygu o’r adeg y daethpwyd i gysylltiad ag asbestos am y tro cyntaf. Felly, efallai bod pobl sy’n cael symptomau rŵan wedi dod i gysylltiad ag asbestos flynyddoedd maith yn ôl. Mae pobl oedd yn arfer gweithio mewn diwydiannau ble defnyddid asbestos yn gyson mewn mwy o berygl o ddatblygu’r clefyd.
Mae mesothelioma dipyn yn llai cyffredin mewn merched, mae’n debyg oherwydd eu bod nhw’n llai tebygol o fod wedi gweithio’n uniongyrchol efo asbestos. Mae pobl hŷn mewn mwy o berygl oherwydd eu bod nhw’n fwy tebygol na phobl ifanc o fod wedi anadlu asbestos cyn i bawb ddod i wybod am y peryglon.
Triniaeth
Mae pedair prif ffordd o drin mesothelioma:
Ma Barker's Killer Brood
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Bill Karn yw Ma Barker's Killer Brood a gyhoeddwyd yn 1960. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lurene Tuttle, Don Grady, Myrna Dell, Dan White a Victor Lundin. Mae'r ffilm Ma Barker's Killer Brood yn 84 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1960. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Psycho sy’n ffilm llawn arswyd a dirgelwch gan feistr y genre yma, Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bill Karn ar 24 Mehefin 1911 yn Tucumcari, New Mexico.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Bill Karn nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kazuma Watanabe
Pêl-droediwr o Japan yw  (ganed 10 Awst 1986). Cafodd ei eni yn Nagasaki a chwaraeodd unwaith dros ei wlad.
The End Begins
Ffilm wyddonias gan y cyfarwyddwr William Sterling yw The End Begins a gyhoeddwyd yn 1961. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1961. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Breakfast at Tiffany's sy’n glasur o ffilm, yn gomedi rhamantus gan Blake Edwards ac yn addasiad o lyfr o’r un enw. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Sterling nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Theres Strigl
Artist benywaidd a anwyd yn Awstria-Hwngari oedd Theres Strigl (15 Gorffennaf 1824 – 16 Chwefror 1908).
Warum Die Ufos Unseren Salat Klauen
Ffilm wyddonias gan y cyfarwyddwr Hansjürgen Pohland yw Warum Die Ufos Unseren Salat Klauen a gyhoeddwyd yn 1980. Fe'i cynhyrchwyd gan Martin Häussler yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Hellmut Hattler.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Curd Jürgens, Hildegard Knef, Raimund Harmstorf, Kurt Raab, Alexander Kerst, Herbert Fux, Dan van Husen, Günter Pfitzmann, Henning Venske, Ursela Monn, Gerd Duwner, Herbert Weißbach a Tommi Piper. Mae'r ffilm Warum Die Ufos Unseren Salat Klauen yn 91 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1980. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Empire Strikes Back sef yr ail ffilm yn y gyfres Star Wars. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Atze Glanert oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hansjürgen Pohland ar 4 Rhagfyr 1934 yn Berlin a bu farw ym Mandelieu-la-Napoule ar 31 Rhagfyr 2008.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hansjürgen Pohland nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Brooks, Cernyw
Pentrefan yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Brooks. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Boconnoc.
Dull glöyn byw
Dull o nofio yw'r ddull glöyn byw, sy'n cael ei nofio ar y frest, gyda'r ddwy fraich yn symyd yn gydamserol. Datblygwyd y gic glöyn byw yn annibynol, ac adnabyddir hwnnw fel y gic ddolffin yn ogystal. Tra gall dulliau eraill megis dull broga, front crawl, neu dull cefn ei nofio'n hawdd gan y rhanfwyaf o bobl, mae'r ddull glöyn byw angen techneg dda i fod yn ddichonadwy. Cysidrir hi gan nifer o ddysgwyr i fod y dull anoddaf iw feistro. Hon yw'r ddull mwyaf newydd i gael ei nofio mewn cystadleuaeth, nofwyd hi am y tro cyntaf tua 1934.
Cyflymder ac ergonomeg
Y ddull glöyn byw yw'r cyflymaf a gaiff ei reoli gan FINA. Mae pwynt cyflymaf y ddull glöyn byw yn gyflymach na'r front crawl, oherwydd tynnu/gwthio cydamserig y breichiau. Ond gan fod y cyflymder yn arafu gymaint yn y cyfnod adfer, mae hi o ben i ben ychydig yn arafach na front crawl. Mae gan nofwyr glöyn byw gyflymder uchaf o 3.168 cilomedr yr awr (1.98 MYA), ychydig yn arafach na steil rhydd sydd 3.472 cilomedr yr awr (2.17 MYA), ond yn gynt na dull cefn 2.944 cilomedr yr awr (1.84 MYA), adull broga 2.672 cilomedr yr awr (1.67 MYA).
שחייה תחרותית
Merrill's Marauders
Ffilm ddrama am ryfel gan y cyfarwyddwr Samuel Fuller yw Merrill's Marauders a gyhoeddwyd yn 1962. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori ym Myanmar a chafodd ei ffilmio yn y Philipinau. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Samuel Fuller a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Howard Jackson. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Charles James Briggs, Ty Hardin, Andrew Duggan, Jeff Chandler, Claude Akins, Peter Brown, John Hoyt, Will Hutchins, Chuck Hicks, Chuck Roberson a Samuel V. Wilson. Mae'r ffilm Merrill's Marauders yn 98 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1962. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Dr. No a'r gyntaf yng nghyfres James Bond a'r ffilm gyntaf i serennu Sean Connery fel yr asiant cudd ffuglennol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. William H. Clothier oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Folmar Blangsted sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Samuel Fuller ar 12 Awst 1912 yn Worcester, Massachusetts a bu farw yn Hollywood ar 8 Mawrth 2001. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1936 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Samuel Fuller nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Haf Mewn Cragen Fôr
Ffilm ddrama rhamantus gan y cyfarwyddwr Tugo Štiglic yw Haf Mewn Cragen Fôr a gyhoeddwyd yn 1986. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Poletje v školjki ac fe’i cynhyrchwyd yn Slofenia. Lleolwyd y stori yn Piran a Portorož a chafodd ei ffilmio yn Piran, Salinen von Sečovlje a Trg 1. maja. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Slofeneg a hynny gan Tugo Štiglic a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jani Golob. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Boris Kralj, Dare Valič, Kaja Štiglic, Majda Potokar a Vesna Jevnikar. Mae'r ffilm Haf Mewn Cragen Fôr yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1986. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Aliens sef ffilm wyddonias llawn arswyd a chyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 210 o ffilmiau Slofeneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Jaka Judnič sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tugo Štiglic ar 8 Tachwedd 1946 yn Ljubljana.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tugo Štiglic nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Aziz Ansari: Buried Alive
Comedi stand-yp Saesneg o Unol Daleithiau America yw Aziz Ansari: Buried Alive. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Nassington
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Nassington. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gogledd Swydd Northampton.
Aderyn dail Palawan
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Aderyn dail Palawan (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: adar dail Palawan) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Chloropsis palawanensis; yr enw Saesneg arno yw Palawan leafbird. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Dail (Lladin: Irenidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Teulu
Mae'r aderyn dail Palawan yn perthyn i deulu'r Adar Dail (Lladin: Irenidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Treowen
Mae wedi'i leoli yng nghefn gwlad, ym mhlwyf Llanwarw, tua ½ milltir (1 km) i'r gogledd-ddwyrain o bentref Llanddingad, a 3 milltir i'r de-orllewin o Fynwy. Mae'n adeilad rhestredig Gradd I, ac, ar ôl cael ei ddefnyddio fel ffermdy am dair canrif, mae bellach yn lleoliad cynadleddau a digwyddiadau a dyma leoliad Ŵyl flynyddol Gerdd Siambr Dyffryn Gwy.
Hanes
Adeiladwyd y tŷ tua 1623–27 ar gyfer William Jones, ar safle adeilad o'r 15g. Bu Jones yn Aelod Seneddol dros Sir Fynwy yn am gyfnod byr yn 1614, a bu'n Uchel Siryf Sir Fynwy yn 1615. Yn ddiweddarach, etifeddodd ffortiwn gan ei ewythr, masnachwr yn Llundain.
Symudodd y teulu Jones o'r tŷ yn y 1670au, a'i roi ar osod fel ffermdy. Ni addaswyd yr adeilad ei hun lawer, heblaw am gael gwared â llawr uchaf ar flaen yr adeilad yn y 18g. Gwerthwyd y tŷ i'r tenantiaid meddiannol ym 1945, a pharhawyd i'w ddefnyddio fel ffermdy tan 1993. Yn 1960, disgrifiodd yr hanesydd pensaernïol Mark Girouard y tŷ mewn erthygl yn Country Life (gweler y blwch dyfynnu). Mae gerddi'r tŷ yn cynnwys olion gardd Duduraidd, gan gynnwys clawdd hirsgwar ar ochr ogleddol y tŷ, rhodfa a phyllau pysgod addurnol.
Mae'r tŷ bellach yn cael ei ddefnyddio fel canolfan ar gyfer cynadleddau a gwyliau, ac fel lleoliad ar gyfer priodasau ac achlysuron eraill. Fe'i ddefnyddiwyd hefyd ar gyfer ffilmio rhaglenni teledu, gan gynnwys Doctor Who. Mae Treowen yn gartref i Ŵyl Gerddoriaeth Siambr Dyffryn Gwy, a gynhelir yn flynyddol ym mis Ionawr a mis Gorffennaf.
Pensaernïaeth a disgrifiad
Mae'r hanesydd pensaernïol John Newman yn ystyried Treowen fel y "tŷ bonedd pwysicaf o'r 17eg ganrif" yn Sir Fynwy. Mae wedi'i adeiladu i gynllun pentwr dwbl ac o Hen Dywodfaen Coch Coch, gyda blociau carreg lliw caramel a naddiad tywodfaen werdd o Pen-y-bont ar Ogwr. Roedd y tŷ yn fawr iawn yn ôl safonau lleol yr oes, gyda golygfeydd helaeth. Ysgrifennodd Newman "pan adeiladwyd y tŷ yn wreiddiol, mae'n rhaid bod ei uchder wedi bod yr un mor frawychus a'i ddyluniad ailadroddus". Newidiwyd y ffasâd diaddurn gwreiddiol yn gynnar yn ei hanes trwy ychwanegu cyntedd, gyda "rhagwedd glasurol o ddiffyg coethder", ac arfbais Jones.
Y tu mewn i'r tŷ, mae'r ystafelloedd ar y llawr gwaelod yn codi i uchder o 17 troedfedd. Mae yna ystafell banel derw gyda nenfwd plastr a lle tân Jacobeaidd, a grisiau mawreddog gyda 72 gris. Dyma'r grisiau ffynnon agored cynharaf y gellir eu cofnodi ar gyfer Sir Fynwy. Yn wreiddiol, roedd y neuadd fawr, neu wledda hon, yn dal "sgrin wedi'i cherfio'n hardd" ond mae'r hynefydd o Sir Fynwy, Joseph Bradney, yn ei aml-gyfrol A History of Monmouthshire from the Coming of the Normans into Wales down to the Present Time, yn cofnodi bod y sgrin wedi'i symud i Lys Llanarth, eiddo arall teulu Herbert, ym 1898. Ysgrifennod Newman, yn 2000, fod y sgrin "yn debygol o gael ei dychwelyd", safbwynt oedd yn adleisio barn Fred Hando, a ysgrifennodd 30 mlynedd ynghynt; "trosglwyddwyd y sgrin dderw dyddiedig 1627 o Dreowen lle, yn fy marn i, byddai'n cymryd ei lle'n well".
Wallingford
Tref a phlwyf sifil yn ne-ddwyrain Swydd Rydychen, De-ddwyrain Lloegr, ydy Wallingford. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Swydd Rydychen. Saif ar lan afon Tafwys rhwng Rhydychen a Reading.
Treowen
Pensaernïaeth a disgrifiad
Yn ei astudiaeth, Houses of the Welsh Countryside, (cyhoeddwyd 1975, ail argraffiad 1988), mae Peter Smith yn datgan bod Treowen "yn adeilad godidog iawn". Disgrifiodd Tyerman a Warner, yn astudiaeth aml-gyfrol Arthur Mee The King's England, ei fod yn "un o'r tai gorau yn Sir Fynwy". Mae Treowen yn adeilad rhestredig Gradd I.
Triniaeth ocsigen
Triniaeth ocsigen yw'r defnydd o ocsigen fel triniaeth feddygol. Os ydi’r lefelau ocsigen yn eich gwaed yn isel, bydd therapi ocsigen yn gwella eich blinder a’ch diffyg anadl.
Defnydd meddygol
Os ydi’r lefelau ocsigen yn eich gwaed yn isel, mae anadlu aer efo mwy o ocsigen ynddo yn gallu cywiro hyn. Bydd cael rhagor o ocsigen yn gwneud i chi deimlo’n llai allan o wynt, yn llai blinedig a byddwch yn gallu gwneud mwy, yn enwedig os yw eich diffyg anadl yn waeth wrth symud.
Gallwch anadlu’r ocsigen i mewn o’r cynhwysydd naill ai drwy ganwla trwyn neu fasg wyneb. Gellir defnyddio canwla trwyn i ddanfon saith litr o ocsigen y funud yn gyfforddus. Os oes angen cyfradd ocsigen uwch arnoch chi, efallai bod ocsigen llif uchel drwy ganwla trwyn ar gael.
Efallai y cewch chi therapi ocsigen os ydych chi wedi cael diagnosis o un o’r cyflyrau hyn, neu gyfuniad ohonynt:
Cora dorata
Mursen yn nheulu'r Polythoridae yw'r Cora dorata sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Cora.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Volkswagen e-Golf
bawd|Volkswagen e-Golf Car trydan sy'n seiliedig ar y Volkswagen Golf yw'r Volkswagen e-Golf ac a adnabyddir hefyd fel y Golf blue-e-motion concept. Gall gyrraedd 150 km ar un llenwad o'i fatri. Fe'i profwyd yn gyntaf yn Wolfsburg, yn 2011, wedi i'r cwmni gynhyrchu 500 uned prawf. Dechreuwyd ei gynhyrchu'n fasnachol yn Chwefror 2012, gyda'r cyntaf yn cael ei werthu yn Belmont, California. bawd|chwith|Modur trydan y Golf blue-e-motion.
Fersiwn 2017
Uwchraddiwyd yr e-Golf yn Chwefror 2017, gyda batri 35.8 kWh lithiwm-ion llawer cryfach, ac felly, gellid teithio'n ymhellach: rhwng 144 a 201 km, a 119 MPGe. Mae'r fersiwn yma o'r car hefyd yn gwefru yn gynt: gall y fersiynau SE a'r SEL gael ei gwefru mewn tua 6 awr ar 240v, gydag opsiwn 'gwefru cyflym' sy'n caniatau gwefru hyd at 80% o'r batri mewn awr.
Gwerthiant
Erbyn 2015 roedd 11,214 uned wedi'u gwerthu a 4,589 uned yn UDA.
Ffliw moch
Clefyd mewn moch fel arfer o'r is-deip ffliw H1N1 yw ffliw moch. Yn anaml trosglwyddir ffliw moch i fodau dynol, ond weithiau gall bobl sydd wedi cael cysylltiad agos â moch gael eu heintio.
Achoswyd pandemig ffliw moch 2009 gan feirws H1N1.
Symptomau
I raddau helaeth, yr un yw symptomau ffliw moch â symptomau ffliw arferol, ond gallant fod yn fwy llym ac achosi cymhlethdodau mwy difrifol. Twymyn sydyn a pheswch sydyn yw'r symptomau nodweddiadol. Gall symptomau eraill gynnwys cur pen, blinder, oerfel, cyhyrau dolurus, poen yn y breichiau a'r coesau neu yn y cymalau, dolur rhydd neu stumog dost, dolur gwddf, trwyn diferllyd, tisian, a cholli archwaeth bwyd.
Beth Van Hoesen
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Bu'n briod i Mark Adams.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Merched y Gerddi
Dwy ddrama fer wreiddiol gan Mari Rhian Owen yw Merched y Gerddi / The Good Brig Credo. Cymdeithas Lyfrau Ceredigion a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2002. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Dwy ddrama fer wreiddiol gan ddramodydd ac actores brofiadol ym maes theatr mewn addysg yn darlunio ymateb trigolion cefn gwlad i galedi ac anghyfiawnder cymdeithasol yn ystod ail hanner y 19g; i bob oed.
Budock Water
Pentref yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Budock Water (Cernyweg: Roseglos). Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Budock.
Gula Kliniken
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Ivar Johansson yw Gula Kliniken a gyhoeddwyd yn 1942. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Ivar Johansson a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ernfrid Ahlin.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Arnold Sjöstrand.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1942. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Casablanca sy’n glasur o ffilm Americanaidd am ramant a rhyfel, gan y cyfarwyddwr ffilm Michael Curtiz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ivar Johansson ar 20 Tachwedd 1889 yn Sweden a bu farw yn Hedvig Eleonora församling ar 14 Chwefror 2013.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ivar Johansson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cora dualis
Mursen yn nheulu'r Polythoridae yw'r Cora dualis sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Cora.
Fel llawer o fursennod (a elwir yn gyffredinol hefyd yn 'weision neidr') eu cynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd glân.
Den Gamle Majors Ungdomskærlighed
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Oscar Stribolt, Emilie Otterdahl, Birger von Cotta-Schønberg, Aage Henvig, Agnes Andersen, Alma Hinding, Christian Ludvig Lange, Ebba Lorentzen, Franz Skondrup, Maya Bjerre-Lind, Oluf Billesborg, Paula Ruff, Vera Esbøll, Holger Syndergaard ac Ingeborg Jensen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1913. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Raja Harishchandra sef ffilm fud o India gan Dadasaheb Phalke. Axel Graatkjær oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Axel Breidahl ar 30 Ionawr 1876 yn Denmarc.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Axel Breidahl nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
La Venganza Del Lobo Negro
Ffilm antur gan y cyfarwyddwr Rafael Romero Marchent yw La Venganza Del Lobo Negro a gyhoeddwyd yn 1981. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Joaquín Luis Romero Hernández Marchent.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Álvaro de Luna Blanco, Lola Forner, Christian Bach, Carlos Ballesteros, Fernando Sancho, María Silva a José Canalejas. Mae'r ffilm La Venganza Del Lobo Negro yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1981. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Raiders of the Lost Ark sef ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Jorge Herrero oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Ann Widdecombe
200px|bawd|Ann Widdecombe yn [[2006]]
Mae Ann Noreen Widdecombe (ganwyd 4 Hydref 1947) yn wleidydd y Blaid Geidwadol ac yn fwy diweddar nofelydd a phersonoliaeth deledu. Hi oedd Aelod Seneddol Maidstone a'r Weald hyd 2010.
Move Me Brightly
Ffilm o gyngerdd Saesneg o Unol Daleithiau America yw Move Me Brightly gan y cyfarwyddwr ffilm Bill Kreutzmann. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Ynysoedd Syllan
Grŵp o ynysoedd yng Nghefnfor Iwerydd i'r de-orllewin o Gernyw yw Ynysoedd Syllan (Cernyweg: Ynysek Syllan; Saesneg: Isles of Scilly neu'r Scillies). Mae 'na tua 140 o ynysoedd yn y grŵp ond dim ond 5 sydd â phobl yn byw arnyn' nhw, sef St Mary's (y fwyaf), Tresco, St Martin's, St Agnes a Bryher.
Mae'r ynysoedd yn rhan o sir seremonïol Cernyw, ac mae rhai gwasanaethau'n cael eu cyfuno â rhai Cernyw. Fodd bynnag, er 1890, mae gan yr ynysoedd awdurdod lleol ar wahân. Ers pasio Gorchymyn Ynysoedd Syllan 1930, mae'r awdurdod hwn wedi cael statws cyngor sir. Maen nhw'n rhan o etholaeth seneddol St Ives.
Arwynebedd yr ynysoedd yw tua 16 km² (6 milltir sgwar). Yng Nghyfrifiad 2011 roedd ganddyn nhw boblogaeth o 2,203.
Cymerir mantais ar yr hinsawdd fwyn i dyfu blodau cynnar ar gyfer y farchnad Brydeinig. Ceir hefyd nifer o ffermydd llaeth a thyfir llysiau hefyd. Mae twristiaeth yn ddiwydiant pwysig yn yr haf.
250px|bawd|chwith|Llun awyr o Ynys Tresco yn Ynysoedd Syllan 250px|bawd|dim|Map o'u leoliad
(1) trefedigaeth yno hyd at 1855
O Sol Dos Amantes
Ffilm ddrama yw O Sol Dos Amantes a gyhoeddwyd yn 1979. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Azonto Ghost
Ffilm gyffro Akan o Ghana yw Azonto Ghost. Fe'i cynhyrchwyd yn Ghana.
O Sol Dos Amantes
Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Azonto Ghost
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bridgeport, Connecticut
Dinas Bridgeport yw dinas fwyaf Connecticut yn Unol Daleithiau America. Cofnodir 144,299 o drigolion yno yng Nghyfrifiad 2010. Cafodd ei sefydlu (neu ei ymgorffori) yn y flwyddyn 1821.
Nether Heyford
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Northampton, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Nether Heyford. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Gorllewin Swydd Northampton.
Astudiaethau rhywedd
Maes rhyngddisgyblaethol sy'n dadansoddi ffenomen rhywedd yw astudiaethau rhywedd. Mae'n archwilio portreadau a dealltwriaethau diwylliannol o rywedd yn ogystal â phrofiad unigolion. Weithiau mae'r maes yn gysylltiedig ag astudiaethau dosbarth, hil, ethnigrwydd, a lleoliad.
Der Var En Gang
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Axel Breidahl yw Der Var En Gang a gyhoeddwyd yn 1916. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1916. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Intolerance sef ffilm fud o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Axel Breidahl ar 30 Ionawr 1876 yn Denmarc.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Axel Breidahl nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Akihiro Ienaga
Pêl-droediwr o Japan yw  (ganed 13 Mehefin 1986). Cafodd ei eni yn Kyoto a chwaraeodd deirgwaith dros ei wlad.
Bugle, Cernyw
Pentref yng Nghernyw, De-orllewin Lloegr, ydy Bugle (Cernyweg: Karnrosveur). Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Treverbyn.
Conxa Sisquella i Planas
Arlunydd benywaidd o Sbaen oedd Conxa Sisquella i Planas (1 Ionawr 1926 - 1 Ionawr 1996).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Sbaen.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Auf Sch**ẞer Schießt Man Nicht
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Hansjürgen Pohland yw Auf Sch**ẞer Schießt Man Nicht a gyhoeddwyd yn 1969. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Edgar Froese.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1969. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Midnight Cowboy sef ffilm am ddau gyfaill gan y cyfarwyddwr ffilm John Schlesinger. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Petrus Schloemp oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hansjürgen Pohland nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Wantage
Tref farchnad a phlwyf sifil yn ne-orllewin Swydd Rydychen, De-ddwyrain Lloegr, ydy Wantage. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Vale of White Horse. Saif tua 8 milltir (13 km) i'r de-orllewin o Abingdon a'r un pellter i'r gorllewin o Didcot. Cafodd Alfred Fawr ei eni yn y dref tua 849 OC.
Northern Comfort
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Rod Webber yw Northern Comfort a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Wantage
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 11,327.
Northern Comfort
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
bawd|chwith|110px
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rod Webber nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Instagram
Mae Instagram (a dalfyrrir yn gyffredin i IG neu Insta ) yn wasanaeth rhwydweithio cymdeithasol Americanaidd sydd yn galluogi ei ddefnyddwyr i rannu lluniau a fideos.
Mae'r gwasanaeth hwn yn eiddo i Facebook ac fe'i grewyd gan Kevin Systrom a Mike Krieger. Lansiwyd yn wreiddiol ar iOS ym mis Hydref 2010. Cyhoeddwyd y fersiwn Android ym mis Ebrill 2012, ac yna i ddilyn yn Nhachwedd 2012 cyhoeddwyd rhyngwyneb gwe â nodweddion cyfyngedig. Ym mis Mehefin 2014, daeth yr ap Fire OS, ac yna ap ar gyfer Windows 10 ym mis Hydref 2016. Mae'r ap yn caniatáu i ddefnyddwyr uwchlwytho cyfryngau y gellir eu golygu â hidlwyr a'u trefnu gan ddefnyddio hashnodau a thagio daearyddol. Gellir rhannu postiau yn gyhoeddus neu â dilynwyr sydd wedi eu cymeradwyo eisoes. Gall defnyddwyr bori cynnwys defnyddwyr eraill drwy ddefnyddio tagiau a lleoliadau a gweld cynnwys poblogaidd. Gall defnyddwyr hoffi lluniau a dilyn defnyddwyr eraill i ychwanegu cynnwys i'w ffrwd. Ymddengys fod y nodwedd hwn wedi dod i ben fis Medi 2020.
Yn wreiddiol, roedd Instagram yn adnabyddus am y nodwedd o fframio lluniau mewn cymhareb agwedd sgwar (1:1) yn unig gyda 640 picsel i gyd-fynd â lled sgrin iPhone ar y pryd. Yn 2015, cafodd y cyfyngiadau eu llacio, gan gynyddu swm y picseli i 1080. Ychwanegodd y gwasanaeth nodwedd anfon negeseuon yn ogystal â'r gallu i gynnwys nifer o lluniau o fideos mewn un post. Ychwanegwyd nodwedd Storiau - yn debyg iawn i'w brif wrthwynebydd sef Snapchat - sydd yn caniatáu i ddefnyddwyr bostio lluniau a fideos i'w ffrwd. Mae bob un post ar gael i eraill am 24 awr. Ym mis Ionawr 2019, cyfrifwyd bod y nodwedd Storiau yn cael ei ddefnyddio gan 500 miliwn o ddefnyddwyr yn ddyddiol.
Hanes
Ar ôl ei lansio yn 2010, daeth Instagram yn gynyddol boblogaidd, gyda miliwn o ddefnyddwyr wedi'u cofrestru o fewn dau fis, 10 miliwn mewn blwyddyn, a 1 biliwn ym Mehefin 2018. Yn Ebrill 2012, prynodd Facebook y gwasanaeth am oddeutu US $1 biliwn o arian parod a stoc. O fis Hydref 2015, roedd dros 40 biliwn o luniau wedi'u huwchlwytho. Er iddo gael ei ganmol am ei ddylanwad, mae Instagram wedi bod yn destun beirniadaeth, yn fwyaf arbennig am newidiadau polisi a rhyngwyneb, honiadau o sensoriaeth, a chynnwys anghyfreithlon neu amhriodol a uwchlwythwyd gan ddefnyddwyr.
Datblygwyd Instagram yn y lle cyntaf yn San Francisco fel Burbn, ap nodi lleoliad symudol a grëwyd gan Kevin Systrom a Mike Krieger. Gan sylweddoli bod Burbn yn rhy debyg i Foursquare, canolbwyntiodd Systrom a Krieger eu ap ar rannu lluniau, a oedd wedi dod yn nodwedd boblogaidd ymhlith defnyddwyr Burbn. Fe wnaethant ailenwi ap Instagram gan ddefnyddio cyfuniad o'r geiriau "instant camera" a "telegram".
Cora inca
Mursen yn nheulu'r Polythoridae yw'r Cora inca sydd o fewn y grŵp (neu'r 'genws') a elwir yn Cora.
Twrci
Gweriniaeth yn Ewrop ac Asia yw Gweriniaeth Twrci neu Twrci (Twrceg: Türkiye Cumhuriyeti, Cwrdeg: Komara Tirkiyê). Cyn 1922 yr oedd y wlad yn gartref i Ymerodraeth yr Otomaniaid. Mae Twrci wedi'i lleoli rhwng y Môr Du a Môr y Canoldir. Y gwledydd cyfagos yw Georgia, Armenia, Aserbaijan ac Iran i'r dwyrain, Irac a Syria i'r de a Gwlad Groeg a Bwlgaria i'r gorllewin. Poblogaeth Twrci, yn ôl y cyfrfiad diwethaf oedd. Ankara yw prifddinas y wlad.
Roedd yr ardal a adnabyddir fel Twrci heddiw yn un o ranbarthau cynharafa mwyaf sefydlog y byd, wedi cartrefu safleoedd Oes Newydd y Cerrig (Neolithig) pwysig fel Göbekli Tepe, ac roedd gwareiddiadau hynafol fel yr Hattiaid, pobloedd Anatolaidd eraill a Groegiaid Mycenaeaidd yn byw ynddo. Goresgynnodd Alecsander Fawr yr ardal, cyfnod a ystyrir fel dechrau'r cyfnod Helenistaidd, mae'r rhan fwyaf o'r rhanbarthau hynafol yn Nhwrci fodern o'r diwylliant hwn, a oedd yn parhau yn ystod y cyfnod Bysantaidd. Dechreuodd y Twrciaid Seljuk fudo yn yr 11g, a bu Sultaniaeth Rum yn rheoli Anatolia tan oresgyniad y Mongol ym 1243, pan holltodd yn nifer o dywysogaethau Twrcaidd bychan.
Mae Twrci yn bwer rhanbarthol ac yn wlad sydd newydd ei diwydiannu, gyda lleoliad strategol geopolitaidd. Disgrifir ei heconomi fel un sy'n dod i'r amlwg ac sy'n arwain twf, a hi yw'r ugeinfed fwyaf yn y byd yn ôl CMC enwol, a'r 11fed mwyaf gan PPP. Mae'n aelod siarter o'r Cenhedloedd Unedig, yn aelod cynnar o NATO, yr IMF, a Banc y Byd, ac yn aelod sefydlol o'r OECD, OSCE, BSEC, OIC, a'r G20. Ar ôl dod yn un o aelodau cynnar Cyngor Ewrop ym 1950, daeth Twrci yn aelod cyswllt o'r EEC ym 1963, ymunodd ag Undeb Tollau'r UE ym 1995, a dechrau trafodaethau derbyn gyda'r Undeb Ewropeaidd yn 2005.
Daearyddiaeth
bawd|Map topograffig o Dwrci Mae Twrci yn wlad drawsgyfandirol sy'n pontio De-ddwyrain Ewrop a Gorllewin Asia, gyda Thwrci Asiaidd yn cynnwys 97 y cant o diriogaeth y wlad, ac wedi'i wahanu oddi wrth Dwrci Ewropeaidd gan y Bosphorus, Môr Marmara, a'r Dardanelles. Dim ond 3 y cant o diriogaeth y wlad yw Twrci Ewropeaidd. Mae Twrci'n cwmpasu ardal o 783,562 cilometr sgwâr (302,535 mi sg), Mae'r wlad wedi'i hamgylchynu gan foroedd ar dair ochr: y Môr Aegeaidd i'r gorllewin, y Môr Du i'r gogledd a Môr y Canoldir i'r de. Mae Twrci hefyd yn cynnwys Môr Marmara yn y gogledd-orllewin.
Bioamrywiaeth
Mae ecosystem a chynefinoedd anghyffredin Twrci wedi cynhyrchu cryn amrywiaeth o rywogaethau. Anatolia yw mamwlad llawer o blanhigion sydd wedi cael eu tyfu ar gyfer bwyd ers dyfodiad amaethyddiaeth, ac mae cyndeidiau gwyllt llawer o blanhigion sydd bellach yn darparu bwyd ar gyfer y ddynoliaeth yn dal i dyfu yn Nhwrci. Credir bod ffawna Twrci hyd yn oed yn fwy nag amrywiaeth ei fflora. Mae nifer y rhywogaethau anifeiliaid yn Ewrop gyfan oddeutu 60,000, tra yn Nhwrci mae dros 80,000 (dros 100,000 yn cyfrif yr isrywogaeth).
Gwybedog cynffonwinau Jamaica
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Gwybedog cynffonwinau Jamaica (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: gwybedogion cynffonwinau Jamaica) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Myiarchus validus; yr enw Saesneg arno yw Rufous-tailed flycatcher. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Twrci
Bioamrywiaeth
Ceir 40 parc cenedlaethol, 189 parc natur, 31 ardal gwarchod natur, 80 ardal amddiffyn bywyd gwyllt a 109 heneb natur yn Nhwrci fel Parc Cenedlaethol Hanesyddol Penrhyn Gallipoli, Parc Cenedlaethol Mynydd Nemrut, Parc Cenedlaethol Hynafol Troy, Parc Natur Ölüdeniz a Pharc Natur Polonezköy. Yn yr 21g mae bygythiadau i fioamrywiaeth yn cynnwys tiroedd yn troi'n anialwch oherwydd newid hinsawdd yn Nhwrci.
Gwybedog cynffonwinau Jamaica
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn M. validus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r gwybedog cynffonwinau Jamaica yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Twrci
Hinsawdd
Mae'r ardaloedd arfordirol ffinio â'r Môr Marmara, sy'n cysylltu Môr Aegean a'r Môr Du, yn cael hinsawdd trosiannol rhwng hinsawdd dymherus y Canoldir a hinsawdd gefnforol dymherus gyda hafau cynnes i boeth, cymedrol sych a gaeafau gwlyb, oer. Disgyna'r eira ar ardaloedd arfordirol Môr Marmara a'r Môr Du bron bob gaeaf, ond fel rheol mae'n dadmer ychydig ddyddiau. Fodd bynnag, mae eira'n brin yn ardaloedd arfordirol Môr Aegean ac yn brin iawn yn ardaloedd arfordirol Môr y Canoldir.
Demograffeg
chwith|bawd| [[CIA|Map CIA o ardaloedd â mwyafrif Cwrdaidd ]] Yn ôl System Cofnodi Poblogaeth Seiliedig ar Gyfeiriadau Twrci, poblogaeth y wlad oedd 74.7 miliwn o bobl yn 2011, bron i dri chwarter ohonynt yn byw mewn trefi a dinasoedd. Yn ôl amcangyfrif 2011, mae'r boblogaeth yn cynyddu 1.35% bob blwyddyn. Dwysedd poblogaeth cyfartalog y wlad yw tua 97 o bobl fesul km². Mae pobl o fewn y grŵp oedran 15-64 yn cyfrif am 67.4% o gyfanswm y boblogaeth ac mae'r grŵp oedran 0-14 yn cyfateb i 25.3%; tra bod henoed 65 oed neu'n hŷn yn cyfrif am 7.3%.
Mae Erthygl 66 o Gyfansoddiad Twrci yn diffinio "Twrc" fel "unrhyw un sy'n rhwym i wladwriaeth Twrci trwy ddinasyddiaeth"; felly, mae'r defnydd cyfreithiol o'r term "Twrceg" fel dinesydd Twrci'n wahanol i'r diffiniad ethnig. Fodd bynnag, mae tua 70 i 80 y cant o ddinasyddion y wlad yn Dwrciaid ethnig. Amcangyfrifir bod o leiaf 47 o grwpiau ethnig yn cael eu cynrychioli yn Nhwrci. Nid oes data dibynadwy ar gymysgedd ethnig y boblogaeth ar gael, oherwydd nid yw ffigurau cyfrifiad Twrci yn cynnwys ystadegau ar ethnigrwydd.
Hanes
Mae gan Dwrci hanes hir a chyfoethog iawn. Mae'r wlad a elwir Twrci heddiw wedi gweld sawl cenedl ac ymerodraeth yn ei meddiannu neu yn ei phreswylio. bawd| Gat y Sffincs Gate yn Hattusa ([[Hetheg|Hethiad: 𒌷𒄩𒀜𒌅𒊭 Ḫattuša), prifddinas yr Ymerodraeth Hethiad. Mae hanes y ddinas yn dyddio'n ôl i'r 6ed mileniwm CC. ]]
Yn y mileniau cyn Crist bu'n gartref i ymerodraeth yr Hitiaid. Ceir tystiolaeth bod rhai o lwythi'r Celtiaid wedi treulio amser yn Asia Leiaf hefyd. Yna daeth y Groegiaid i wladychu ardaloedd eang ar arfordiroedd y Môr Canoldir, Môr Aegea a'r Môr Du. O blith y dinasoedd enwog a sefydlwyd ganddynt gellid enwi Caergystennin, Caerdroea, Effesus, Pergamon a Halicarnassus.
Rheolwyd y wlad gan yr Ymerodraeth Bersiaidd am gyfnod yn ystod y rhyfela a gwrthdaro rhwng Persia a gwladwriaethau annibynnol Gwlad Groeg, dan arweinyddiaeth Athen. Gwelwyd Alecsander Fawr yn teithio trwyddi ar ei ffordd i orchfygu Babilon, Tyrus, y Lefant ac Asia. O'r 2g CC ymlaen daeth yn raddol i feddiant y Rhufeiniaid a chreuwyd talaith Asia ganddynt ac ychwanegwyd at gyfoeth ac ysblander yr hen ddinasoedd Groegaidd.
Am fil o flynyddoedd bron bu'r Ymerodraeth Fysantaidd yn dwyn mantell Rhufain yn Asia Leiaf a'r Dwyrain Canol ond ildio tir fu ei hanes; yn gyntaf rhag Persia, wedyn yr Arabiaid Mwslemaidd ac yn olaf y Tyrciaid eu hunain. Yn y diwedd dim ond Caergystennin ei hun oedd yn aros, er gwaethaf (neu efallai oherwydd) sawl Croesgad aneffeithiol o Ewrop.
Underworld U.S.A.
Ffilm neo-noir gan y cyfarwyddwr Samuel Fuller yw Underworld U.S.A. a gyhoeddwyd yn 1961. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Dinas Efrog Newydd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Samuel Fuller a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Harry Sukman.
Twrci
Hanes
Gan ddechrau ar ddiwedd y 13g, unodd yr Otomaniaid y tywysogaethau a goresgyn y Balcanau, a chynyddodd y broses o Dwrceiddio Anatolia yn ystod y cyfnod Otomanaidd. Ar ôl i Mehmed II orchfygu Caergystennin (bellach 'Istanbul') ym 1453, parhaodd yr ehangu Otomanaidd o dan Selim I. Yn ystod teyrnasiad Suleiman y Godidog (neu Swleiman I), daeth yr Ymerodraeth Otomanaidd yn bwer byd -eang. Cwympodd Caergystennin yn y flwyddyn 1453; trobwynt mawr yn hanes y Gorllewin a'r Dwyrain fel ei gilydd. O hynny ymlaen am dros bedair canrif roedd Constantinople yn brifddinas Ymerodraeth yr Otomaniaid a ymestynnai o'r ffin ag Iran yn y dwyrain i ganolbarth Ewrop a pyrth Budapest a Vienna yn y gorllewin, ac o lannau'r Môr Du yn y gogledd i arfordir Gogledd Affrica. bawd|Yn wreiddiol yn eglwys, yna mosg, yn ddiweddarach yn amgueddfa, ac yn awr yn fosg eto, adeiladwyd yr [[Hagia Sophia yn Istanbul gan yr ymerawdwr Bysantaidd Iwstinian I yn 532-537 OC.]]
Underworld U.S.A.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Cliff Robertson, Larry Gates, Robert Emhardt, Peter Brocco, Beatrice Kay a Richard Rust. Mae'r ffilm Underworld U.S.A. yn 99 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1961. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Breakfast at Tiffany's sy’n glasur o ffilm, yn gomedi rhamantus gan Blake Edwards ac yn addasiad o lyfr o’r un enw. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Hal Mohr oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Twrci
Hanes
Yn sgil y Rhyfel Byd Cyntaf, pan ochrodd Twrci â'r Almaen, cafwyd chwyldro yn Nhwrci a sefydlwyd gweriniaeth seciwlar gan Atatürk, "Tad y Twrci fodern". Symleiddiwyd yr iaith a throes y wlad ei golygon tua'r gorllewin. Erbyn heddiw mae Twrci yn aelod o NATO ac yn gobeithio ymuno a'r Undeb Ewropeaidd fel aelod llawn ohoni.
Underworld U.S.A.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Samuel Fuller ar 12 Awst 1912 yn Worcester, Massachusetts a bu farw yn Hollywood ar 8 Mawrth 2001. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1936 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Twrci
Iaith a diwylliant
Twrceg yw prif iaith y wlad a siaredir gan bawb, ond yn y dwyrain ceir nifer o siaradwyr Cwrdeg a rhyw faint o siaradwyr Arabeg yn y de-ddwyrain yn ogystal.
Underworld U.S.A.
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Samuel Fuller nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Twrci
Ieithoedd
Yr iaith swyddogol yw Twrceg, un o'r ieithoedd Tyrcig. Fe'i siaredir gan 85.54% o'r boblogaeth fel iaith gyntaf. 11.97% o'r boblogaeth yn siarad tafodiaith Cwrdeg Kurmanji fel eu mamiaith. Arabeg a Zaza yw mamiaith 2.39% o'r boblogaeth. Siaredir Megleno-Rwmaneg hefyd.
Ymhlith yr ieithoedd sydd mewn perygl yn Nhwrci mae Abaza, Abkhaz, Adyghe, Groeg Cappadocian, Gagauz, Hértevin, Homshetsma, Kabard-Cherkes, Ladino (Judesmo), Laz, Mlahso, Groeg Pontic, Romani, Suret, Turoyo, Ubykh, ac Armenieg Gorllewinol.
Economi
bawd| Skyscrapers yn chwarter Levant o Beşiktaş ar ochr Ewropeaidd [[Istanbul, y ddinas a'r ganolfan ariannol fwyaf yn Nhwrci.]] Mae Twrci yn wlad sydd newydd ei diwydiannu, gydag economi incwm canolig-uwch, a'r ugeinfed fwyaf yn y byd yn ôl CMC enwol, a'r 11fed gan Paredd gallu prynu (PPP). Yn ôl amcangyfrifon Banc y Byd, roedd CMC y pen Twrci gan PPP yn 2021 yn $32,278, ac roedd tua 11.7% o Dwrciaid mewn perygl o dlodi ariannol neu dlodi-cymdeithasol yn 2019. Roedd diweithdra yn Nhwrci yn 13.6% yn 2019, a chododd y boblogaeth dosbarth canol yn Nhwrci o 18% i 41% rhwng 1993 a 2010 yn ôl Banc y Byd. Mae cronfeydd tramor y wlad yn werth $51 biliwn. Arweiniodd Undeb Tollau’r UE-Twrci ym 1995 at ryddfrydoli cyfraddau tariff yn helaeth, ac mae bellach yn ffurfio un o golofnau pwysicaf polisi masnach dramor Twrci.
Mae'r diwydiant modurol yn Nhwrci yn sylweddol, gan gynhyrchu dros 1.3 miliwn o gerbydau yn 2015, gan eu rhestru fel y 14eg cynhyrchydd cerbydau mwyaf yn y byd. Ceir iardiau llongau eitha modern, lle caiff tanceri cemegol ac olew eu cynhyrchu. Mae brandiau Twrcaidd fel Beko a Vestel ymhlith y cynhyrchwyr electroneg ac offer cartref mwyaf yn Ewrop, ac maent yn buddsoddi swm sylweddol o arian ar gyfer ymchwil a datblygu mewn technolegau newydd sy'n gysylltiedig â'r meysydd hyn. chwith|bawd| Mae cwmnïau modurol Twrcaidd fel TEMSA, Otokar a BMC ymhlith gwneuthurwyr faniau, bysiau a thryciau mwya'r byd. Sector allweddol eraill o fewn economi Twrci yw bancio, adeiladu, offer cartref, electroneg, tecstilau, mireinio olew, cynhyrchion petrocemegol, bwyd, mwyngloddio, haearn a dur, a diwydiant peiriannau. Fodd bynnag, mae amaethyddiaeth yn dal i gyflogi 25% o'r gweithlu.
Iechyd
bawd| Ysbyty Acıbadem yng nghymdogaeth Altunizade yn Üsküdar, [[Istanbul|İstanbul]] Mae'r Weinyddiaeth Iechyd wedi rhedeg system gofal iechyd cyhoeddus gyffredinol er 2003. Fe'i gelwir yn Yswiriant Iechyd Cyffredinol (Genel Sağlık Sigortası), mae'n cael ei ariannu gan ordaliad treth ar gyflogwyr, a oedd yn y 2020au tua 5%. Mae cyllid y sector cyhoeddus oddeutu 75.2% o wariant ar iechyd. Er gwaethaf y gofal iechyd cyffredinol, cyfanswm y gwariant ar iechyd fel cyfran o CMC yn 2018 oedd yr isaf ymhlith gwledydd yr OECD ar 6.3% o CMC, o'i gymharu â chyfartaledd yr OECD o 9.3%.
Y disgwyliad oes ar gyfartaledd yw 78.6 mlynedd (75.9 ar gyfer dynion ac 81.3 ar gyfer menywod), o'i gymharu â chyfartaledd yr UE o 81 mlynedd. Mae gan Dwrci un o'r cyfraddau gordewdra uchaf yn y byd, gyda bron i draean (29.5%) o'i phoblogaeth oedolion â gwerth mynegai màs y corff (BMI) sy'n 30 neu'n uwch. Mae llygredd aer yn Nhwrci yn un o brif achosion marwolaethau cynnar.
Fireo bronfelyn y Gogledd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Fireo bronfelyn y Gogledd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: fireod bronfelyn y Gogledd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Vireo flavifrons; yr enw Saesneg arno yw Yellow-throated vireo. Mae'n perthyn i deulu'r Fireod (Lladin: Vireonidae) sydd yn urdd y Passeriformes. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain, ond nid yng Nghymru.
Twrci
Iechyd
Mae yna lawer o ysbytai preifat yn y wlad, ac mae hi'n elwa o dwristiaeth feddygol yn ystod y blynyddoedd diwethaf. Daeth incwm twristiaeth iechydo dros $1B i Dwrci yn 2019. Ceir tua 60% o'r incwm o lawdriniaethau plastig a derbyniodd gyfanswm o 662,087 o dwristiaid wasanaeth yn y wlad yn yr un flwyddyn.
Fireo bronfelyn y Gogledd
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn V. flavifrons, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Twrci
Diwylliant
bawd| Y [[Swffïaeth|Swffi - Urdd Mevlevi, a sefydlwyd gan ddilynwyr y cyfrinydd a'r bardd Rumi yn y 13g, yn ystod SEMA. Mae'r seremoni yn un o 11 elfen Twrci ar Restrau Treftadaeth Ddiwylliannol Anniriaethol UNESCO. ]] Mae gan Dwrci ddiwylliant amrywiol iawn sy'n gyfuniad o wahanol elfennau o'r Tyrcig, Anatolian, Otomanaidd (a oedd ei hun yn barhad o ddiwylliannau Greco-Rufeinig ac Islamaidd) a diwylliant a thraddodiadau'r Gorllewin, a ddechreuodd gyda Gorllewinoli'r Ymerodraeth Otomanaidd. ac sy'n dal i barhau heddiw. Dechreuodd y gymysgedd hon o ganlyniad i gyfarfyddiad y Twrciaid a'u diwylliant â diwylliant y bobloedd a oedd yn eu llwybr yn ystod eu hymfudiad o Ganol Asia i'r Gorllewin. Mae diwylliant Twrcaidd yn ymdrech i fod yn wladwriaeth Orllewinol "fodern", tra'n parhau i gynnal gwerthoedd crefyddol a hanesyddol traddodiadol.
Fireo bronfelyn y Gogledd
Teulu
Mae'r fireo bronfelyn y Gogledd yn perthyn i deulu'r Fireod (Lladin: Vireonidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Twrci
Y celfyddydau gweledol
Ar ddiwedd y 19g, roedd ffigwr dynol yn cael ei sefydlu fel astudiaeth o fewn paentio Twrcaidd, yn enwedig gydag Osman Hamdi Bey (1842–1910). Ymddangosodd Argraffiadaeth (Impressionism) yn nes ymlaen gyda Halil Pasha (c.1857–1939). Arlunwyr Twrcaidd pwysig eraill yn y 19g yw Ferik İbrahim Paşa (1815-1891), Osman Nuri Paşa (c.1839-1906), Şeker Ahmet Paşa (1841-1907), a Hoca Ali Riza (1864–1939).
Dramâu Gwenlyn Parry (cyfrol)
Casgliad cyflawn o ddramâu Gwenlyn Parry wedi'u golygu gan J. Elwyn Hughes yw Dramâu Gwenlyn Parry. Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2001. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Twrci
Y celfyddydau gweledol
Ymhlith y cerflunwyr Twrcaidd o fri rhyngwladol yn yr 20fed ganrif mae Ali Hadi Bara, Zühtü Müridoğlu, İlhan Koman, Kuzgun Acar ac Ali Teoman Germaner.
Dramâu Gwenlyn Parry (cyfrol)
Disgrifiad byr
Mae'r gyfrol hon yn gasgliad cyflawn o ddramâu Gwenlyn Parry, yn cynnwys ei chwe drama hir a thair drama fer, a gyhoeddwyd i nodi dengmlwyddiant ei farwolaeth.
Twrci
Y celfyddydau gweledol
Ffurfiau nodedig o fewn celfyddyd Twrcaidd traddodiadol yw gwehyddu Carpedi a thapestri, gyda'u gwreiddiau yn y cyfnod cyn-Islamaidd. Yn ystod ei hanes hir, mae celf a chrefft gwehyddu carpedi a thapestrïau yn Nhwrci wedi integreiddio nifer o draddodiadau diwylliannol. Ar wahân i'r patrymau dylunio Tyrcig sy'n gyffredin, gellir canfod olion patrymau Persia a Bysantaidd hefyd. Mae tebygrwydd hefyd gyda'r patrymau a ddefnyddir mewn dyluniadau carpedi Armenaidd, Cawcasaidd a Chwrdaidd. Dylanwadodd dyfodiad Islam yng Nghanol Asia a datblygiad celf Islamaidd hefyd ar batrymau Tyrcig yn y cyfnod canoloesol. Mae hanes y dyluniadau, y motiffau a'r addurniadau a ddefnyddir mewn carpedi a thapestrïau Twrcaidd felly'n adlewyrchu hanes gwleidyddol ac ethnig y Twrciaid ac amrywiaeth ddiwylliannol Anatolia.
Dramâu Gwenlyn Parry (cyfrol)
Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle
Twrci
Bwyd
bawd| Coffi Twrcaidd gyda [[:en:Turkish delight|Turkish delight. Mae Coffi Twrcaidd yn dreftadaeth ddiwylliannol anniriaethol UNESCO. ]] Treftadaeth bwyd Otomanaidd yw bwyd Twrcaidd i raddau helaeth. Ym mlynyddoedd cynnar y Weriniaeth, cyhoeddwyd ychydig o astudiaethau am seigiau Anatolaidd rhanbarthol ond nid oedd bwyd yn rhan helaeth o astudiaethau gwerin Twrcaidd tan yr 1980au, pan anogodd y diwydiant twristiaeth newydd wladwriaeth Twrci i noddi dau symposia bwyd. Roedd y papurau a gyflwynwyd yn y symposia yn cyflwyno hanes bwyd Twrcaidd ar "gontinwwm hanesyddol" a oedd yn dyddio'n ôl i darddiad Tyrcig yng Nghanol Asia ac yn parhau trwy'r cyfnodau Seljuk ac Otomanaidd.
A Tangled Web
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Bill L. Norton yw A Tangled Web a gyhoeddwyd yn 1996. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Twrci
Bwyd
Roedd bwyd Twrcaidd wedi'i hen sefydlu erbyn canol y 1400au, sef dechrau teyrnasiad chwe chan mlynedd yr Ymerodraeth Otomanaidd. Daeth saladau iogwrt, pysgod mewn olew olewydd, siarbet a llysiau wedi'u stwffio a'u lapio yn eitha cyffredin. Defnyddiodd yr ymerodraeth ei llwybrau tir a dŵr i fewnforio cynhwysion egsotig o bob cwr o'r byd. Erbyn diwedd yr 16g, roedd gan y llys Otomanaidd dros 1,400 o gogyddion yn byw yn y llys, ac yn pasio deddfau yn rheoleiddio ffresni bwyd. Ers cwymp yr ymerodraeth yn y Rhyfel Byd Cyntaf (1914–1918) a sefydlu Gweriniaeth Twrci ym 1923, mae bwyd tramor fel saws hollandaise Ffrengig a bwyd cyflym y Gorllewin hefyd wedi gwneud eu ffordd i mewn i ddeiet modern Twrci.
Dolenni allanol
300px|bawd|de|Twrci
A Tangled Web
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Bill L Norton ar 13 Awst 1943.