cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Asteraceae
Un o'r teuluoedd mwyaf o blanhigion blodeuol yw Asteraceae neu Compositae (teulu llygad y dydd). Mae'n cynnwys tua 24,000 o rywogaethau mewn 1600-1700 genws a 12 is-deulu. Ceir y teulu ledled y byd ac eithrio tir mawr Antarctica. Mae gan aelodau'r Asteraceae lawer o flodau bach wedi'u trefnu mewn un pen sy'n edrych fel blodyn sengl. Mae'r teulu'n cynnwys cnydau (e.e. letysen, blodyn yr haul, artisiog), llysiau rhinweddol (e.e. tansi, camri), chwyn (e.e. dant y llew, creulys) a phlanhigion addurnol (e.e. Chrysanthemum, Dahlia).
I've Got You Babe!!!
Ffilm comedi rhamantaidd yw I've Got You Babe!!! a gyhoeddwyd yn 1994. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd 播種情人 ac fe'i cynhyrchwyd gan Jacob Cheung yn Hong Kong Prydeinig. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Cantoneg.
Fletching, Dwyrain Sussex
Pentref a phlwyf sifil yn Nwyrain Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy Fletching. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Wealden.
Bwlbwl Ansorge
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Bwlbwl Ansorge (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: bwlbwliaid Ansorge) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Pycnonotus ansorgei; yr enw Saesneg arno yw Ansorge’s greenbul. Mae'n perthyn i deulu'r Bwlbwliaid (Lladin: Pycnonotidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Fletching, Dwyrain Sussex
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,064.
Bwlbwl Ansorge
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. ansorgei, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r bwlbwl Ansorge yn perthyn i deulu'r Bwlbwliaid (Lladin: Pycnonotidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
I've Got You Babe!!!
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dayo Wong, Sean Lau, Anita Yuen, Teddy Chan, Joe Ma, Kitty Lai, Louisa So, Bell Lau a James Yuen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1994. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Forrest Gump ffilm glasoed gan Robert Zemeckis. Hyd at 2022 roedd o leiaf 200 o ffilmiau Cantoneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Flimwell
Pentref yn Nwyrain Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy Flimwell. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Ticehurst yn ardal an-fetropolitan Rother.
Spree
Ffilm ddrama yw Spree a gyhoeddwyd yn 1996. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Spree ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Scream sef ffilm arswyd gan Wes Craven. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sintflut
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Guy Nattiv yw Sintflut a gyhoeddwyd yn 2011. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Sintflut ac fe’i cynhyrchwyd yn Ffrainc, Yr Almaen a Israel.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Guy Nattiv ar 24 Mai 1973 yn Tel Aviv.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Guy Nattiv nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Affair With a Stranger
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Roy Rowland yw Affair With a Stranger a gyhoeddwyd yn 1953. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Sam Coslow.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jean Simmons, Jane Darwell, Olive Carey, Victoria Horne, Victor Mature, Dabbs Greer, Billy Chapin, George Cleveland, Monica Lewis, Wally Vernon a Nicholas Joy. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Gallant Journey
Ffilm ddrama am berson nodedig gan y cyfarwyddwr William A. Wellman yw Gallant Journey a gyhoeddwyd yn 1946. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan William A. Wellman a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Marlin Skiles.
Westernport, Maryland
Tref yn, yn nhalaith Maryland, yw .
Gallant Journey
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Glenn Ford, Janet Blair, Chrispin Martin, Billy Bletcher, Selena Royle, Charles Ruggles, Henry Travers, Ernie Adams, Arthur Shields, Charles Kemper, Earle Hodgins, Emory Parnell, Willard Robertson, Robert Dudley, Symona Boniface a Kathleen O'Malley. Mae'r ffilm Gallant Journey yn 85 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Westernport, Maryland
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Westernport, gan gynnwys:
Gallant Journey
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1946. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Yearling ffilm am fachgen yn ei lasoed yn mabwysiadu ewig, gan Clarence Brown. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Pysgotwr gloywlas
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. quadribrachys, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Gallant Journey
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William A Wellman ar 29 Chwefror 1896 yn Brookline, Massachusetts a bu farw yn Los Angeles ar 3 Rhagfyr 2003. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1919 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Pysgotwr gloywlas
Teulu
Mae'r pysgotwr gloywlas yn perthyn i deulu'r Pysgotwyr (Lladin: Alcedinidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Gallant Journey
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William A. Wellman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Crannog
Mae crannog yn fath o lyndy a godid ar ynys, artiffisial fel rheol ond naturiol weithiau, mewn llynnoedd yn yr Alban, Iwerddon, ayyb. Daw'r enw o'r gair Gwyddeleg crannóg, o crann ‘pren’.
Prif fantais crannog oedd ei bod yn hawdd i'w hamddiffyn. Gellir cyrraedd at y crannog ar hyd cob neu dros bont o bren. Credir fod yr esiampl hynaf, Eilean Domhnuill yn Loch Olabhat ar ynys Gogledd Uist, yn dyddio o 3200-2800 CC. Mae'r rhan fwyaf ohonynt i dyddio o Oes yr Haearn a'r Canol Oesoedd Cynnar.
Yn Iwerddon a'r Alban y ceir y rhan fwyaf ohonynt, ond mae un neu ddwy o esiamplau yng Nghymru, yn Llyn Syfaddan, Llangors, Powys ac yn 'Crofft-y-Bwla', Trefynwy. Roedd teulu brenhinol Brycheiniog o darddiad Gwyddelig, ac efallai fod hyn yn egluro presenoldeb crannog, sy'n dyddio o ddiwedd y 9g, yma. Ymddengys y cranogau Gwyddelig cyntaf yng nghanol yr Oes Efydd, a hynny yn Ballinderry (1200–600 CC). Ceir 1,200 ohonynt yn Iwerddon.
Crofft-y-Bwla, Trefynwy
Yn 2012, tra'n tyllu mewn ystâd o dai o'r enw 'Parc Glyn Dŵr' yng nghanol Trefynwy, darganfu Martin Tuck o Gymdeithas Archaeoleg Trefynwy olion crannog - tŷ enfawr, hir; mae'r ystâd o dai hwn ar dir fferm 'Crofft-y-Bwla'. Yn 2015 datgelwyd fod yr olion mor hen â'r Oes Efydd ac y bu yno waith adeiladu cychod mewn llyn enfawr, sydd wedi diflannu ers canrifoedd. Darganfuwyd ffosydd twfn, metr o led, yn sianeli hirion dros bridd a losgwyd ac a ddyddiwyd i Oes Newydd y Cerrig gan system dyddio radiocarbon: 5,000 o flynyddoedd yn ôl (2,917 CC). Mae hyn yn golygu fod y crannog hwn yn Nhrefynwy yn 2,000 o flynyddoedd yn hŷn nag unrhyw anhediad-llyn drwy Lloegr a Chymru ac yn 300 mlynedd cyn adeiladu pyramidiau'r Aifft.
Affair With a Stranger
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1953. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Roman Holiday sy’n ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Harry J. Wild oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Crannog
Crofft-y-Bwla, Trefynwy
Cafwyd hyd hefyd i lawer o olion preswylio o Oes y Cerrig a'r cyfnod pan y bu'r Rhufeiniaid yng Nghymru.
Affair With a Stranger
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Roy Rowland ar 31 Rhagfyr 1910 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Laguna Hills ar 8 Mai 1980. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1934 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Crannog
Must Farm, Dwyrain Anglia
Yn Ionawr 2016 datgelodd archaeolegwyr o Brifysgol Caergrawnt eu bod wedi darganfod olion cranogau mewn cyflwr arbennig o dda yn Nwyrain Anglia mewn man a elwir yn 'Must Farm Quarry' yn y gwlybdiroedd a elwir yn y Ffendiroedd (Saesneg: fenland neu fens), sef math o gors. Mae'r olion hyn wedi'u dyddio i 3,000 o flynyddoedd yn ôl h.y. i'r Oes Efydd (1200-800 CC), ac yn cynnwys cartref, a fyddai wedi cynnwys sawl teulu, ar stilts pren uwch ben y dŵr.
Affair With a Stranger
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Roy Rowland nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Crannog
Must Farm, Dwyrain Anglia
Llosgwyd yr adeilad gwreiddiol yn ulw gan dân mawr a achosodd i'r adeilad ddisgyn i'r llyn, neu afon, a chadwyd y pren dros y blynyddoedd yn y mwd, heb iddynt bydru. Cafwyd hyd i decstiliau a wnaed o ffibr planhigion, cwpanau bychan, prin, bowleni a jariau cyfan gyda bwyd ynddynt. Cafwyd hefyd mwclis o wydr, sy'n dangos fod gan y gymuned Geltaidd hon sgiliau soffistigedig, uwch nag a geir fel arfer yn y cyfnod hwn. Yn ôl yr archaeolegwyr, mae'r crannog hwn mewn cyflwr gwell nag unrhyw un arall ym Mhrydain.
Lleolir y maes archaeolegol ar dir sydd a'i arwynebedd yn 1,100 metr sgwâr, ac mae'r darganfyddiadau tua dwy fetr yn is na lefel modern y ddaear. Oddeutu'r cartref crwn ceir olion palis (neu fur) a oedd unwaith yn ei warchod.
A Maid of The Silver Sea
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Guy Newall yw A Maid of The Silver Sea a gyhoeddwyd yn 1922. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan William Arthur Dunkerley.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1922. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Häxan sef ffilm ddogfen ar wrachyddiaeth gan Benjamin Christensen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Guy Newall ar 25 Mai 1885 yn Ynys Wyth a bu farw yn Hampstead ar 14 Tachwedd 1932.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Guy Newall nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Manon Cleary
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America oedd Manon Cleary (14 Tachwedd 1942 - 26 Tachwedd 2011).
Fe'i ganed yn St. Louis a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Didi Contractor - Marrying The Earth to The Building
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Steffi Unrein-Giaracuni yw Didi Contractor - Marrying The Earth to The Building a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn y Swistir a'r Almaen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Steffi Unrein-Giaracuni nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Friedrich Wilhelm Rudolf Hostmann
Roedd Friedrich Wilhelm Rudolf Hostmann (1794 – 26 Hydref 1864) yn fotanegydd nodedig a aned yn yr Almaen. Un o'r sefydliadau a'i gyflogodd fel botanegydd oedd Universidad de Aix-Marsella.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Cors Romney
Ardal gwlyptir yng Nghaint a Dwyrain Sussex, De-ddwyrain Lloegr, yw Cors Romney (Saesneg: Romney Marsh). Mae'n cynnwys tua 100 milltir sgwâr (260 km²) o dir tenau ei boblogaeth.
Forest Row
Pentref a phlwyf sifil yn Nwyrain Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy Forest Row. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Wealden.
Cors Romney
Mae'r ardal wedi cynnal dwysedd uchel o ddefaid ers amser maith a hyd heddiw mae defaid Cors Romney yn cael eu hystyried yn un o'r bridiau mwyaf llwyddiannus a phwysig. Mae nifer o ddyfrffyrdd yn croesi'r ardal. Mewn rhai rhannau mae'r gors yn is na lefel y môr.
Székely
Grŵp ethnig Hwngareg yw'r Székely (ynganner: seːkɛj; Hwngareg: Székely, Rwmaneg: Secui' - sillafu gynt: Săcui', Almaeneg: Szekler; Cymraeg: Seceli hefyd yn Saesneg: Székeler), sy'n byw yn bennaf yn Szeklerland (Hwngareg: Székelyföld), ar hyd ffin ddwyreiniol Transylfania yn Rwmania gyfoes. Yn hanesyddol, bu'r Szekleriaid yn warchodwyr ffiniau Ymerodraeth Hwngari yn erbyn yr Otomaniaid. Yn yr Oesoedd Canol, roedd y Székely yn un o dair pobloedd freintiedig Transylfania, ynghyd ag uchelwyr Hwngari a'r Siebenburger Sachsenon (Sacsoniaid y Saith Mynydd - Almaenwyr ethnig yn ardal a elwir y Saith Mynydd, 'Siebenburgen' yn Almaeneg). Y Szeklerland, yr ardal y bu'r Székely yn byw ynddi yn hanesyddol, yw'r unig ardal bron lle mae'r Hwngareg yn fwyafrif yn heddiw.
I lawer o Székely, mae hunaniaeth Székely yn ategu hunaniaeth Hwngari. Mae'r rhan fwyaf o Székely yn teimlo'n Hwngareg o ran eu prif hunaniaeth, ac yn Székely'n ail. Mae cyfrifiadau Rwmania yn cynnig y posibilrwydd i gofrestru gyda'r grŵp poblogaeth "Szekler"; defnyddiodd cyfanswm o 150 o bobl hyn yn 2002. Cofrestrodd bron pawb o'r Székely fel "Hwngareg".
Death House
Ffilm annibynol yw Death House a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Gunnar Hansen. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Forest Row
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,864.
RAB5C
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn RAB5C yw RAB5C a elwir hefyd yn Ras-related protein Rab-5C a RAB5C, member RAS oncogene family (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 17, band 17q21.2.
Death House
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
O Gylch y Gair
Cyfrol o gerddi Cristnogol gan John Emyr (Golygydd) yw O Gylch y Gair. Gwasg Bryntirion a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1987. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Death House
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Székely
Gwreiddyn
Mae amheuaeth ynghylch tarddiad y Szeklers, ond yn 1990 dangosodd dwyochrog genetig a gynhaliwyd gan Endre Czeizel eu bod yn wahanol o Hwngariaid. Mae'r dwyochrog wedi dangos eu bod agosaf at o Hwngariaid ac i bobloedd Iran. (pobloedd Iran: Scythites, Persian Sarmatas.)
O Gylch y Gair
Botwm Crys yn cadw lle
Székely
Hanes
Daw'r enw Székely o'r gair Hwngareg sy'n golygu "gwarchodwyr y ffin".
Ceir cryn drafodaeth am darddiad y Székely. Derbynir yn gyffredinol bellach eu bod yn ddisgynyddion i'r Hwngariaid (neu pobloedd Twrceg oedd wedi eu cymhathu i'r diwylliant Hwngaraidd) oedd wedi eu trawsblannu i ddwyrain Mynyddoedd Carpatiau i amddiffyn y gororau, a dyna ystyr eu henw - "amddiffynwyr y ffin/gororau.". Yn hanesyddol fe hawliodd y Székely eu bod yn ddisgynyddio i Hwniaid Attila a credent iddynt chwarae rhan hanfodol wrth siapio Hwngari. Yn ôl chwedl gadawyd cyfran o Hyniaid yn Transylfania gan gynghreirio gyda'r fyddin Hwngareg wrth iddyn goncro basn y Carpatiau yn y 9g. Dywedodd y croniclydd Simon o K Kéza bod y Székely yn ddisgynyddion Hyniaid bu'n byw yn y mynyddoedd cyn y gongwest Hwngaraidd.
Poblogaeth
Yn ôl amcangyfrifon yn seiliedig ar y cyfrifiad diweddaraf yn Rwmania, mae tua 670,000 o Székely yn byw yn Rwmania, y mwyafrif ohonyn nhw yn siroedd Harghita, Covasna a rhannau o siroedd Mureș a Cluj (Szeklerland hanesyddol). Yn hanesyddol, roedd y Székely hefyd yn byw yn yr Aranyosszék yng nghanol Transylfania. Hwn oedd ymreolaeth diriogaethol leiaf y Székely. Heddiw mae tua 4,200 o Székely yn dal i fyw yma.
Gwleidyddiaeth
Bu hunaniaeth wleidyddol y Székely yn sail sawl brwydr filwrol a gwleidyddol ers ddiwedd y Rhyfel Byd Cyntaf. Rhwng 1869-1918 ac am gyfnodau maith cyn hynny, perthynai'r Székely i Hwngari o fewn tiriogaeth a elwir yn gyffredinol heddiw fel Hwngari Fawr (ond a oedd yn y cyfnodau dan sylw yn cael eu cydnabod fel "Hwngari". Daeth hynny i ben wedi aflwyddiant Ymerodraeth Awstria-Hwngari yn y Rhyfel Mawr. Yn sgil Cytundeb Trianon wedi'r Rhyfel Byd Cyntaf ac yn sgil y ffaith i Hwngari golli i Rwmania yn filwrol, ildiwyd Transylfania, gan gynnwys tiroedd y Székely, i Rwmania. Dyna bu'r drefn am ugain mlynedd nes i cyflafareddiadau Fienna drosglwyddo gogledd Transylfania - ardal y Székely - i Hwngari yn Ail Ddyfarniad Fienna yn 1940. Dyna fu'r drefn yn swyddogol nes i Hwngari golli'r tiroedd yng Nghytuneb Paris wedi'r Ail Ryfel Byd.
Wedi'r Rhyfel bodolai ranbarth hunanlywodraethol Székely rhwng 1952 a 1968 o fewn Rwmania gomiwnyddol. Sefydlwyd y 'Rhanbarth Hunanlywodraethol Magyar ym 1952, ac fe'i ailenwyd i Ranbarth Hunanlywodraethol Mureș-Magyar ym 1960. Ers diddymu'r Rhanbarth gan yr unben gomiwnyddol, Ceauşescu yn 1968, mae rhai o'r Székely wedi bod yn galw ar ail-sefydlu'r Rhanbarth hunanlywodraethol. Trafodwyd sawl cynnig o fewn y gymuned a chan y Rwmaniaid mwyafrifol. Un cynnig yw creu rhanbarth ar sail cymunedau hunanlywodraethol Sbaen (megis Catalwnia). Cynhaliwyd rali heddychlon dros ymreolaeth yn 2006 o blaid hunan-lywodraeth.
Yn 2013 a 2014, gorymdeithiodd miloedd o Hwngariaid dros awtonomi ar 10 Mawrth yn ninas Târgu Mureș, Romania. 10 Mawrth yw blwyddiant dienyddiad tri Székely oedd yn ymgyrchu dros hunanlywodraeth ym 1854 yn Târgu Mureș gan awdurdodau'r Ymerodraeth Awstria.
Myarth
Mae Myarth yn gopa mynydd a geir yn y Mynydd Du rhwng Llanymddyfri a Threfynwy;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 128 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Székely
Gwleidyddiaeth
Cynrychiolir y Székely gan Gyngor Cenedlaethol Székely. Anthem genedlaethol y Székely yw Székely himnusz.
Poblogaeth
Mae'r tabl canlynol yn dangos nifer yr Hwngariaid a'r Székely yn yr ardaloedd sy'n ffurfio (yn rhannol) Szeklerland, yn seiliedig ar gyfrifiad Rwmania yn 2002. Mae'r Hwngariaid yn ardaloedd Harghita a Covasna bron i gyd yn Székely, tra yn Cluj a Mureș mae llawer o Magyars hefyd.
Myarth
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn (mynydd). Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 292 metr (958 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 28 Hydref 2001.
A Kiss in Time
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Thomas N. Heffron yw A Kiss in Time a gyhoeddwyd yn 1921. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Douglas Z. Doty.
Cors Romney
Oherwydd ei leoliad, ei ddaearyddiaeth a'i arwahanrwydd, roedd yn baradwys smyglwyr o'r 17g hyd at y 19g.
Rodney Steps In
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Guy Newall yw Rodney Steps In a gyhoeddwyd yn 1931. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Mariken
Ffilm i blant gan y cyfarwyddwr André van Duren yw Mariken a gyhoeddwyd yn 2000. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Mariken ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Iseldiroedd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Iseldireg a hynny gan Kim van Kooten.
Rodney Steps In
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1931. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Frankenstein (1931) ffilm arswyd, Americanaidd gan James Whale.
Mariken
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kim van Kooten, Willeke van Ammelrooy, Johanna ter Steege, Jan Decleir, Fred Goessens, Dora van der Groen, Hans Dagelet, Laurien Van den Broeck, Kasper van Kooten, Hans Karsenbarg, Ramsey Nasr a Menno van Beekum. Mae'r ffilm Mariken (ffilm o 2000) yn 88 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Rodney Steps In
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Guy Newall ar 25 Mai 1885 yn Ynys Wyth a bu farw yn Hampstead ar 14 Tachwedd 1932.
Mariken
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,500 o ffilmiau Iseldireg wedi gweld golau dydd.
Rodney Steps In
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Guy Newall nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mariken
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm André van Duren ar 20 Mehefin 1958 yn Reek.
A Kiss in Time
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Afon Irfon
Afon ym Mhowys yw Afon Irfon. Ei hyd yw tua 20 milltir.
Mae'n tarddu ym mryniau de Powys rhwng Bryn Garw (1827') a Drum yr Eira (1968'), tua 7 milltir i'r dwyrain o Abaty Ystrad Fflur. Yna mae'n llifo i'r de trwy bentref Abergwesyn a thrwy Gwm Irfon i Lanwrtyd. Mae'n troi i gyfeiriad y dwyrain wedyn ac yn llifo trwy Langamarch. Ger Llanfair-ym-Muallt mae hi'n llifo i Afon Gwy.
Mae'r afon yn adnabyddus yn hanes Cymru am fod Llywelyn Ein Llyw Olaf, Tywysog Cymru, wedi ei ladd ar ei lannau ar 11 Rhagfyr 1282. Digwyddodd hyn yng nghyffiniau Cilmeri.
A Kiss in Time
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1921. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Kid sef ffilm gomedi a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Thomas N Heffron ar 13 Mehefin 1872 yn Nevada a bu farw yn San Francisco ar 16 Ionawr 1948.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Thomas N. Heffron nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bwlbwl penddu
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Bwlbwl penddu (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: bwlbwliaid penddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Pycnonotus atriceps; yr enw Saesneg arno yw Black-headed bulbul. Mae'n perthyn i deulu'r Bwlbwliaid (Lladin: Pycnonotidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Teulu
Mae'r bwlbwl penddu yn perthyn i deulu'r Bwlbwliaid (Lladin: Pycnonotidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Cors Romney
bawd|dim|400px|Cors Romney: Eglwys Thomas Beckett, [[Fairfield, Caint, gyda'r defaid enwog yn pori yn y cefndir]]
La Doppia Ora
Ffilm ddrama sy'n dilyn hynt a helynt grwp o ffrindiau gan y cyfarwyddwr Giuseppe Capotondi yw La Doppia Ora a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd gan Nicola Giuliano a Francesca Cima yn yr Eidal; y cwmni cynhyrchu oedd Medusa Film. Lleolwyd y stori yn Torino. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Alessandro Fabbri a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Pasquale Catalano. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kseniya Rappoport, Filippo Timi, Antonia Truppo, Gaetano Bruno, Giorgio Colangeli, Lorenzo Gioielli, Lucia Poli, Roberto Accornero, Nicola Giuliano a Lidia Vitale. Mae'r ffilm La Doppia Ora yn 102 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Guido Notari sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Giuseppe Capotondi ar 1 Ionawr 1968 yn Corinaldo.
A Sogra
Ffilm gomedi yw A Sogra a gyhoeddwyd yn 1954. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg Brasil.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Eva Wilma, Arrelia, Elísio de Albuquerque, Herval Rossano, Ludy Veloso, Procópio Ferreira, Riva Nimitz, Samuel dos Santos a Maria Vidal.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1954. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rear Window sy’n ffilm llawn dirgelwch, gan y cyfarwyddwr ffilm enwog Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Crugiau'r Bont-faen
Crugiau crwn a godwyd gan bobl Oes Newydd y Cerrig neu Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crugiau'r Bont-faen, ger fferm "Breech Farm" yng nghymuned Y Bont-faen, Bro Morgannwg;, , , , a.
Cofrestrwyd y crug cyntaf o'r rhestr uchod ar restr Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: GM104. Ceir bron i 400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb.
Prospect Cottage
Bwthyn ar yr arfordir yn Dungeness, Caint, De-ddwyrain Lloegr, yw Prospect Cottage. Roedd yn gwt pysgotwr Fictoraidd yn wreiddiol. Prynwyd y tŷ gan yr artist a chyfarwyddwr Derek Jarman ym 1986, a bu'n gartref iddo hyd ei farwolaeth ym 1994. Mae waliau pren y bwthyn wedi'u paentio â thar du, ac mae un wal wedi'i haddurno â llinellau o'r gerdd "The Sun Rising" gan John Donne. Creodd Jarman ardd yn y traeth graeanog o amgylch y bwthyn, cymysgedd o gerfluniau wedi ymgynnull o froc môr o'r traeth gerllaw, a phlanhigion gwydn a allai oroesi tywydd garw'r safle.
Ar ôl marwolaeth Jarman, gadawyd y bwthyn i'w bartner Keith Collins. Rhoddwyd y tŷ ar werth yn 2018 ar ôl marwolaeth Collins. Mae'n dal i gynnwys gwaith celf gan ffrindiau ac edmygwyr Jarman, gan gynnwys Maggi Hambling, John Maybury, Gus Van Sant a Richard Hamilton. Gyda'r posibilrwydd y byddai'r tŷ'n cael ei werthu'n breifat, lansiodd yr Art Fund ymgyrch ym mis Ionawr 2020 i godi arian i warchod a chynnal yr adeilad, ei gynnwys a'i ardd ar gyfer y dyfodol.
bawd|dim|Planhigion a cherfluniau yn yr ardd
Mwmffri
Mae Mwmffri yn gopa mynydd a geir rhwng Llanymddyfri a Threfynwy;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 199 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 302 metr (991 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 28 Mawrth 2010.
Mariken
Gweler hefyd
Cyhoeddodd André van Duren nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hittebarnet
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Holger-Madsen yw Hittebarnet a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Alfred Kjerulf.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Immigrant sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Marius Clausen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Holger-Madsen ar 11 Ebrill 1878 yn Copenhagen a bu farw yn yr un ardal ar 17 Chwefror 1961.
Crugiau'r Bont-faen
Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu:
Llywelyn Fardd
Gallai Llywelyn Fardd gyfeirio at un o ddau fardd Cymreig yn yr Oesoedd Canol:
Hittebarnet
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Holger-Madsen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gruffudd ab yr Ynad Coch
Bardd llys yng Ngwynedd yn ail hanner y 13g oedd Gruffudd ab yr Ynad Coch (fl. 1277 - 1283), un o'r olaf o Feirdd y Tywysogion. Mae'n adnabyddus yn bennaf fel awdur un o'r marwnadau enwocaf yn yr iaith Gymraeg, a ganodd i alaru a choffáu Llywelyn ap Gruffudd (Llywelyn Ein Llyw Olaf), Tywysog Cymru.
Cefndir
Ychydig a wyddys am fywyd personol y bardd. Hanai o deulu o gyfreithwyr Cymreig a adnabyddir fel 'Llwyth Cilmin Droetu', a oedd yn gysylltiedig â Llanddyfnan ym Môn ond yn wreiddiol o ardal cwmwd Uwch Gwyrfai yn Arfon. Roedd yn geifn (perthynas nesaf ar ôl cyfyrder) i'r bardd Einion ap Madog ap Rhahawd (fl. 1237), a ganodd i Gruffudd ap Llywelyn Fawr, tad Llywelyn Ein Llyw Olaf. Mae'n bosibl mai Madog Goch Ynad oedd tad Gruffudd ab yr Ynad Coch; mae'n bosibl ei fod yn dal tir ym Môn yn ddiolch am ei wasanaeth fel ynad yn llywodraeth Gwynedd.
Cerddi
Erys ar glawr saith awdl ac un englyn proest o waith Gruffudd ab yr Ynad Coch. Mae'r mwyafrif o'i waith ar gael yn Llawysgrif Hendregadredd, tra bo peth o'i waith ar glawr yn Llyfr Coch Hergest; colofnau 1417-1418. Canu crefyddol yn null arferol y Gogynfeirdd yw chwech o'r awdlau.
Mae'r seithfed awdl yn farwnad i'r Tywysog Llywelyn ap Gruffudd a gyfansoddwyd yn fuan ar ôl ei farwolaeth, yn Rhagfyr 1282 neu'n gynnar yn Ionawr 1283 (lladdwyd Llywelyn uwchlaw Afon Irfon ar 11 Rhagfyr, 1282). Ar sail cyfeiriad at ddau le sydd fel arall yn ddi-nod yn llinell 48, mae lle i gredu mai yng Nghastell y Bere, Meirionnydd, y canwyd yr awdl farwnad hon yn gyntaf. Syrthiodd y Bere i'r Saeson ar 25 Ebrill 1283, felly rhaid fod Gruffudd wedi canu'r awdl cyn hynny.
Yn y gerdd enwog hon mae'r galar am golli Llywelyn a'r pryder am ddyfodol Gwynedd a Chymru yn cael ei fynegi mewn termau dwys a phersonol ar y naill law a chosmig a chynhwysfawr ar y llaw arall. Mae natur ei hun wedi'i hysgwyd i'w seiliau:
Yn ddieithriad, mae beirniaid llenyddol yn cydnabod y gerdd hon fel un o orchestweithiau pennaf y beirdd Cymraeg ac un o gerddi mawr y byd. Er bod strwythur a mydr y gerdd yn gymhleth, mae'r iaith yn syml a'r mynegiant yn blaen ac mae'n un o'r cerddi hawsaf i'w deall o blith holl gerddi'r Gogynfeirdd gan y darllenydd cyffredin heddiw.
Two Knights From Brooklyn
Ffilm am ddirgelwch gan y cyfarwyddwr Kurt Neumann yw Two Knights From Brooklyn a gyhoeddwyd yn 1949. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Brooklyn. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sig Arno, Frank Faylen, Joe Sawyer, Alan Hale, Jr., Eddie Dew, Tom Kennedy, Sheldon Leonard, William Bendix, Arline Judge, Lona Andre, Iris Adrian, Jimmy Conlin, Marion Martin, Walter Sande, Rex Evans a Charles Sullivan. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1949. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd White Heat sy’n ffilm drosedd ac antur gan cyfarwyddwr ffilm oedd yr actores Raoul Walsh. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Kurt Neumann ar 5 Ebrill 1898 yn Nürnberg a bu farw yn Los Angeles ar 21 Ionawr 1959.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kurt Neumann nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Burnt Orange Heresy
Ffilm a seiliwyd ar nofel llawn cyffrous am drosedd gan y cyfarwyddwr Giuseppe Capotondi yw The Burnt Orange Heresy a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn yr Eidal a chafodd ei ffilmio yn Llyn Como. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Scott Smith a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Craig Armstrong. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Donald Sutherland, Mick Jagger, Elizabeth Debicki a Claes Bang.
Esther Horn
Arlunydd benywaidd o'r Almaen yw Esther Horn (1965).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn yr Almaen.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
The Burnt Orange Heresy
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Giuseppe Capotondi ar 1 Ionawr 1968 yn Corinaldo. Mae ganddo o leiaf 7 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Giuseppe Capotondi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Un Crabe Dans La Tête
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr André Turpin yw Un Crabe Dans La Tête a gyhoeddwyd yn 2001. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Lleolwyd y stori yn Montréal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan André Turpin.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Isabelle Blais, David La Haye, Emmanuel Bilodeau, Pascale Desrochers, Sophie Prégent a Vincent Bilodeau.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2001. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Beautiful Mind sef ffilm fywgraffyddol gan Ron Howard. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. André Turpin oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm André Turpin ar 1 Ionawr 1965 yn Laval.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd André Turpin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sirius
300px | bawd | Llun o Sirius recordiwyd gyda [[Telesgop Gofod Hubble yn dangos y cydymaith o ddisgleirdeb gwan, Sirius B, i'r gwaelod ar y chwith. Effaith adeiledd sydd yn dal ail ddrych y telesgop yw'r batrwm croes.]]
Seren ddisgleiriaf yn wybren y nos yw Sirius, gyda mantioli ymddangosol (gweladwy) o −1.46. Mae hi oddeutu 8.6 o flynyddoedd goleuni i ffwrdd yng nghytser Canis Major. Adnabyddir hefyd fel Alffa Canis Majoris (α CMa). 300px|bawd |chwith|Sirius yng nghytser Canis Major
Framfield
Pentref a phlwyf sifil yn Nwyrain Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy Framfield. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Wealden.
Sirius
Hanes a mytholeg
Mae'r enw Sirius yn dod o'r Groeg hynafol Σείριος (Seirios) sydd yn golygu tanbaid. Adnabyddir Sirius hefyd fel Seren y Ci oherwydd y cysylltiad gyda'r cytser Canis Major, y Ci Mawr. Roedd gan yr Eifftiaid hynafol fytholeg eang yn ymwneud a Sirius, ac yr oedd codiad y seren ychydig cyn yr Haul yn dynodi'r cyfnod o'r flwyddyn pan oedd Afon Nîl yn gorlifo. Fe galwodd y Groegwyr hynafol y cyfnod hwn dyddiau'r cŵn.
Framfield
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,983.
Sirius
Hanes a mytholeg
Yn 2016 cydnabyddodd yr Undeb Seryddol Rhyngwladol yr enw Sirius fel un swyddogol. Mae'r enw wedi cael ei ddefnyddio yn Gymraeg ers canrifoedd.
Natur y seren
Mae Sirius yn seren ddeuol, gyda un o'r cydrannau, Sirius A, yn llawer iawn mwy disglair na'r ail, Sirius B. Gyda dosbarth sbectrol o A1V, mae Sirius A yn ymddangos gyda lliw gwyn i'r llygad noeth pan yn uchel yn yr awyr nos. Mae gan Sirius A fàs 2.12 gwaith màs yr Haul.
Seren gorrach gwyn yw Sirius B gyda mantioli ymddangosol (gweladwy) o 8.44. Gallai Sirius B fod yn anodd i'w weld trwy rhai telesgopau seryddwyr amatur oherwydd effaith golau Sirius A. Mae'r ddwy seren yn cylchdroi dros gyfnod o 50 mlynedd. Mae'r pellter rhwng y ddwy yn newid o 8.1 i 31.5 gwaith y pellter rhwng yr Haul a'r Ddaear, oherwydd eu cylchdroeon hirgrynion. Mae gan Sirius B fàs 1.03 gwaith màs yr Haul.
Y seren yn y wybren
Ymddangosir Sirius yn agos i gytser Orion yn y wybren, a mae Sirius yn hawdd i'w ganfod trwy ddilyn llinell trwy tair seren wregys Orion i'r de-ddwyrain.
Gyda gogwyddiad o −17°, dydy Sirius byth yn codi mwy nag 22° uwchben y gorwel o Gymru. Felly, o Gymru, pan mae Sirius i'w weld yn yr awyr nos, gwelir uwchben gorwel y de, de-ddwyrain neu dde-orllewin. Oherwydd ei fod yn aml yn isel yn yr awyr, ac oherwydd ei ddisgleirdeb, mae Sirius yn aml yn dangos newidiadau yn ei liw a disgleirdeb i arsyllwyr yng Ngogledd Ewrop–effaith atmosffer y Ddaear yw hwn a dim byd i wneud â'r seren ei hun.
Eugene, Oregon
Dinas yn nhalaith Oregon, Unol Daleithiau America, sy'n ddinas sirol Lane County, yw Eugene. Mae gan Eugene boblogaeth o 156,185, ac mae ei harwynebedd yn 113.3 km². Cafodd ei sefydlu (neu ei ymgorffori) yn y flwyddyn 1846.
Mae gan Eugene drac athletau enwog. Cynhaliwyd Pencampwriaethau Athletau'r Byd 2022 ar "New Hayward Field" yno.
Dylunio'r Delyneg
Disgrifiad byr
Cyfrol o gerddi gan Stephen Jones wedi'u dylunio gan yr awdur.
Læge Lucas
Ffilm fud (heb sain) yw Læge Lucas a gyhoeddwyd yn 1915. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Elith Pio, Henry Knudsen, Anna Müller, Luzzy Werren, Arnold Petersen, Hans Kayrød, Ellen Lumbye, Carl Johan Lundkvist a Poul Prahl. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Willard, Utah
Dinas yn, yn nhalaith Utah, yw .
Læge Lucas
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1915. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Birth of a Nation addasiad o ddrama o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Willard, Utah
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Willard, gan gynnwys:
Læge Lucas
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Monte
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Amir Naderi yw Monte a gyhoeddwyd yn 2016. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Monte ac fe’i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Amir Naderi.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Anna Bonaiuto, Andrea Sartoretti a Claudia Potenza. Mae'r ffilm Monte (ffilm o 2016) yn 105 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Amir Naderi ar 15 Awst 1946 yn Abadan. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 42 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Amir Naderi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mynydd Bwlch-y-Groes
Mae Mynydd Bwlch-y-Groes yn gopa mynydd a geir rhwng Llanymddyfri a Threfynwy;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 302 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Is-Farilyn a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 442 metr (1450 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 28 Hydref 2001.
Einion ap Gwgon
Bardd llys Cymraeg o Wynedd yn chwarter cyntaf y 13g oedd Einion ap Gwgon (weithiau Einion ap Gwgan) (fl. 1215).
Llinach
Mae'n bosibl fod Einion yn fab i'r bardd Gwgon Brydydd (fl. tua 1200-1220), ond ni ellir profi hynny'n derfynol. Ceir cyfeiriad at rywun o'r enw 'Einion ap Gwgon' neu 'Einion ap Caradog ap Gwgon' yn yr achau fel un o lwyth Gollwyn ap Tangno. Os gellir uniaethu'r bardd â'r gŵr hwnnw, byddai'n medru olrhain ei ach yn ôl at Goel Hen ac arwyr yr Hen Ogledd. Roedd Llywelyn Fawr ei hun yn perthyn i'r un llinach.
Cerdd
Yr unig gerdd gan Einion a gadwyd yw awdl foliant i Lywelyn Fawr. Ceir y testun cynharaf yn Llawysgrif Hendregadredd ac mae pob testun diweddarach yn deillio o'r llawysgrif honno. Mae'n gerdd hir o naws orfoleddus sy'n dathlu buddugoliaethau Llywelyn yn y de o ardal Dyffryn Tanad a'r Mers i Gaerfyrddin ac Aberteifi. Gellir ei dyddio i'r flwyddyn 1215 neu'n fuan ar ôl hynny. Ceir nifer o gyfeiriadau at arwyr yr Hen Ogledd a chymherir Llywelyn i arwyr fel Rhydderch Hael a Rhun ap Maelgwn Gwynedd.
Anelu am Loegr
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr André van Duren yw Anelu am Loegr a gyhoeddwyd yn 1992. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Richting Engeland ac fe'i cynhyrchwyd gan Harry Hemink yn yr Iseldiroedd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Iseldireg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Mark van Platen.
Kan Kanda Deivam
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr K. S. Gopalakrishnan yw Kan Kanda Deivam a gyhoeddwyd yn 1967. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd கண் கண்ட தெய்வம் ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan K. V. Mahadevan.
Anelu am Loegr
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1992. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Reservoir Dogs sef ffilm noir am ladrad gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,500 o ffilmiau Iseldireg wedi gweld golau dydd.
Kan Kanda Deivam
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Anelu am Loegr
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm André van Duren ar 20 Mehefin 1958 yn Reek.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd André van Duren nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kan Kanda Deivam
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm K S Gopalakrishnan ar 1 Ionawr 1926 yn Kumbakonam a bu farw yn Chennai ar 30 Hydref 1988. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1954 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd K. S. Gopalakrishnan nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pysgotwr hanner torchog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Pysgotwr hanner torchog (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: pysgotwyr hanner torchog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Alcedo semitorquata; yr enw Saesneg arno yw Half-collared kingfisher. Mae'n perthyn i deulu'r Pysgotwyr (Lladin: Alcedinidae) sydd yn urdd y Coraciiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. semitorquata, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r pysgotwr hanner torchog yn perthyn i deulu'r Pysgotwyr (Lladin: Alcedinidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Iddewon yr Aifft
Ffilm ddogfen Arabeg o'r Aifft yw Iddewon yr Aifft gan y cyfarwyddwr ffilm Amir Ramses. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Aifft.
Zen Noir
Ffilm am ddirgelwch, neo-noir yw Zen Noir a gyhoeddwyd yn 2004. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kim Chan ac Ezra Buzzington. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Iddewon yr Aifft
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3309 o ffilmiau Arabeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Amir Ramses nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Zen Noir
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Vidor, Texas
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Vidor, gan gynnwys:
Cwpan Rygbi'r Byd 2011
Cynhaliwyd Cwpan Rygbi'r Byd 2011 yn Seland Newydd rhwng 9 Medi a 23 Hydref 2011. Dyma oedd y seithfed tro i Gwpan Rygbi'r Byd cael ei gynnal a'r tro cyntaf i Seland Newydd gynnal y gystadleuaeth ar eu pen eu hunain - cynhaliwydl Cwpan Rygbi'r Byd 1987 ar cyd rhwng Seland Newydd ac Awstralia.
Roedd y canlyniad yn golygu mai dyma'r trydydd tro i'r gystadleuaeth gael ei hennill gan y tîm cartref wedi i Seland Newydd ennill ym 1987 a De Affrica ym 1995.
Dewis Lleolid
Ym mis Tachwedd 2005, yn dilyn cyfarfod o'r Bwrdd Rygbi Rhyngwladol yn Nulyn, cyhoeddwyd fod Seland Newydd wedi llwyddo i ennill y bleidlais i gynnal Cwpan y Byd 2011 ar draul Siapan a De Affrica.
Niferoedd
Llwyddodd 12 tîm i sicrhau eu lle yn y gystadleuaeth trwy orffen ymysg y tri uchaf yn eu grŵp yn ystod Cwpan Rygbi'r Byd 2007, sef Awstralia, Cymru, De Affrica, Ffiji, Ffrainc, Iwerddon, Lloegr, Tonga Yr Alban, Yr Ariannin ac Yr Eidal gyda Seland Newydd hefyd yn sicr o'u lle fel y tîm cartref.
Gydag 20 lle ar gael yn y twrnament, roedd wyth le yn weddill ar gyfer enillwyr y rowndiau rhagbrofol.
The Unspoken Truth
Y prif actor yn y ffilm hon yw Lea Thompson.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1995. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Braveheart sef ffilm gan Mel Gibson am yr Alban a rhyfel annibyniaeth y genedl, dan arweiniad William Wallace, yn erbyn y goresgynwyr Seisnig o Loegr.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Peter Werner ar 17 Ionawr 1947 yn Ninas Efrog Newydd.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Crug y Rhyl
Crug crwn 15.2 metr o ddiamedr a 04 metr o uchder a godwyd gan bobl Oes Newydd y Cerrig neu Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crug y Rhyl (Saesneg: Rhyle Round Barrow), yng nghymuned Y Wig, Bro Morgannwg;.
The Unspoken Truth
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Peter Werner nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Crug y Rhyl
Cofrestrwyd y crug hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: GM181. Ceir bron i 400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb.
Codwyd crugiau crynion yn gyntaf tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd Oes yr Efydd (tua 600 C.C.) gyda'r mwyafrif ohonyn nhw'n cael eu codi rhwng 2400 - 1500 C.C.
Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu:
Frant
Pentref a phlwyf sifil yn Nwyrain Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy Frant. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Wealden.
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,639.
Gwernen ap Clyddno
Un o Feirdd y Tywysogion oedd Gwernen ap Clyddno (fl. 12g neu'r 13g).
Cefndir
Gwernen yw'r lleiaf adnabyddus o'r Gogynfeirdd. Ni wyddys dim o gwbl amdano. Does dim cyfeiriad at neb arall o'r enw yn achau'r cyfnod. Mae'r enw personol Gwernen ei hun yn anghyffredin iawn; ceir enghraifft ohono yn Llyfr Llandaf (yn y ffurf Gwerngen).
Gwgon Brydydd
Un o Feirdd y Tywysogion a ganai ar ddechrau'r 13g oedd Gwgon Brydydd (fl. tua 1200-1220).
Cefndir
Ni wyddys dim am Wgon ar wahân i'r dystiolaeth a geir yn yr unig gerdd o'i waith i oroesi, sy'n fawl i Llywelyn ab Iorwerth (Llywelyn Fawr). Awgrymodd yr ysgolhaig J. Lloyd-Jones ei fod yn dad i Einion ap Gwgon, un arall o Feirdd y Tywysogion a ganodd i Lywelyn Fawr. Mae'r teitl 'prydydd' yn dangos fod Gwgon yn mwynhau statws uchel yng nghyfundrefn y beirdd ac yn fardd llys cydnabyddedig.
Cerdd
Mae'r unig gerdd gan Wgon sydd ar glawr i'w cael mewn llawysgrifau sy'n dyddio o ganol yr 16g ond sy'n deillio o lawysgrif(au) coll cynharach. Moliant i Lywelyn fel arweinwr milwrol yw'r gerdd, ar ffurf pum Englyn Unodl Union rheolaidd. Yr unig gyfeiriad penodol yw hwnnw at gyrch gan Lywelyn ar Langollen; mae hyn yn awgrymu dyddio'r gerdd i'r cyfnod 1211-1214 pan fu elyniaeth rhwng Llywelyn a Madog ap Gruffudd, tywysog Powys Fadog.
Spreeshark
Ffilm arswyd anifeiliaid Almaeneg o'r Almaen yw Spreeshark. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.Hyd at 2022 roedd o leiaf 12540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
De Omweg
Ffilm ddrama yw De Omweg a gyhoeddwyd yn 2000. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Iseldiroedd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Iseldireg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Joachim Bißmeier, Willeke van Ammelrooy, Jan Decleir, Halina Reijn, Thom Hoffman, Therese Affolter, Marlies Heuer, Liz Snoijink a Tamar van den Dop.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,500 o ffilmiau Iseldireg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bratislava
Prifddinas Slofacia (ers 1993) yw Bratislava (Pozsony yn Hwngareg). Mae'n sefyll ar lannau Afon Donaw. Yn 2015 roedd ganddi 422,932 o drigolion. Hyd at 1919, roedd y ddinas yn cael ei hadnabod yn Saesneg yn bennaf gan ei henw Almaeneg, Pressburg.
Mae Bratislava wedi'i leoli yn ne-orllewin Slofacia, yn Rhanbarth Bratislava. Mae ei leoliad ar y ffiniau ag Awstria a Hwngari yn ei gwneud yr unig brifddinas genedlaethol sy'n ffinio rhwng dwy wlad.
Cerddi Elias Davies
Cyfrol o gerddi gan Elias Davies yw Cerddi Elias Davies. Cyhoeddiadau Barddas a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1987. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Cyfrol o gerddi rhydd a cherddi cynganeddol gan Elias Davies.
Had Og Kærlighed
Ffilm fud (heb sain) yw Had Og Kærlighed a gyhoeddwyd yn 1918. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jonna Neiiendam, Emanuel Gregers, Peter S. Andersen, Hans Dynesen, Emilie Sannom, Bertel Krause, Nathalie Krause, Viggo Larsen a Känitz Simonsen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Shoulder Arms sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Funkstown, Maryland
Tref yn, yn nhalaith Maryland, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Funkstown, gan gynnwys: