cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Owain Lawgoch
Cefndir: y Rhyfel Can Mlynedd
Roedd brenhinllin Lloegr o Ffrainc yn wreiddiol, ac roedd y brenhinoedd Angevin yn dal tiroedd eang yn Normandi, Maine, Anjou, Touraine, Poitou, Gasgwyn, Saintonge ac Aquitaine, gan ffurfio'r ymerodraeth Angevin. Yn raddol, collwyd llawer o'r tiroedd hyn yn ystod y cyfnod rhwng 1214 a 1324. Yn 1328, bu farw Siarl IV, brenin Ffrainc, heb adael mab. Roedd hyn yn golygu diwedd llinach uniongyrchol y brenhinoedd Capetaidd. Roedd Edward III, brenin Lloegr ymhlith y rhai oedd yn hawlio gorsedd Ffrainc, ond penderfyniad uchelwyr Ffrainc oedd coroni Philip o Valois, oedd o linach arall o'r Capetiaid, a ddaeth yn frenin fel Philip VI, y cyntaf o Frenhinllin Valois.
Ym 1337, cyhoeddodd Edward III mai ef oedd gwir frenin Ffrainc, a dechreuosdd y rhyfel. Ym mis Gorffennaf 1346, ymosododd Edward III ar Ffrainc, ac yn fuan wedyn enillodd fuddugoliaeth dros y Ffrancwyr ym Mrwydr Crécy. Y prif reswm dros y fuddugoliaeth oedd effeithiolrwydd y bwa hir.
Yn 1348, effeithiwyd ar Ewrop gan y Pla Du, a chymerodd rai blynyddoedd cyn i'r teyrnasoedd fedru adfer eu nerth. Yn 1356, ymosododd Edward, y Tywysog Du, mab Edward III, ar Ffrainc, ac enillodd fuddugoliaeth fawr arall ym Mrwydr Poitiers, eto yn bennaf oherwydd defnydd y bwa hir. Cymerwyd brenin Ffrainc, Jean II, yn garcharor. Yn ddiweddarch y flwyddyn honno rhoddodd Cytundeb Llundain diriogaeth Aquitaine i Loegr yn gyfnewid am ei ryddid.
Achosodd y rhyfel galedi mawr yn Ffrainc, ac yn 1358 gwrthryfelodd y werin yn ngherfysgoedd y Jacquerie. Ymosododd Edward eto, ond ni allodd gipio Paris. Yn 1360, arwyddwyd Cytundeb Brétigny, a roddodd ddiwedd ar yr ymladd am bron ddeng mlynedd. Dan y cytundeb yma, roedd Aquitaine a thiriogaethau eraill, dros draean o Ffrainc i gyd, yn dod yn eiddo'r Tywysog Du. Fodd bynnag, erbyn 1368, roedd trigolion yr ardal wedi troi yn ei erbyn oherwydd y trethi uchel yr oedd yn ei godi arnynt, ac apeliodd rhai o'r uchelwyr at Siarl V, oedd wedi dod yn frenin Ffrainc yn 1364. Roedd Siarl eisoes yn paratoi i ail-ddechrau'r rhyfel, a llwyddodd i ffurfio byddin barhaol o 3,000 o wŷr neu fwy. Roedd y fyddin yma wedi ei ffurfio o gwmnïau o gant o dan gapteiniaid, oedd yn cael eu talu am wasanaeth eu cwmni. Ymhlith y prif arweinwyr roedd Bertrand du Guesclin, mân uchelwr o Lydaw. Ail-ddechreuodd y rhyfel ym mis Mehefin, 1369.
Ymgyrchoedd cynnar
bawd|chwith|210px|Y brenin Siarl V yn cyflwyno cleddyf Cwnstabl Ffrainc i Bertrand du Guesclin, [[2 Hydref 1369.]]
Nid oes sicrwydd pa bryd y daeth Owain i wasanaeth brenin Ffrainc. Dywed John Davies "ymddengys iddo tua 1350 ymrwymo i wasanaeth brenin Ffrainc", a dywed Froissart ei fod wedi mynd i Ffrainc yn ŵr ieuanc ac wedi ymladd ar ochr Ffrainc ym Mrwydr Poitiers yn 1356, ond yn ôl A.D. Carr nid oes sicrwydd ei fod yng ngwasanaeth Ffrainc hyd 1369. Pan fu farw ei dad yn 1363, roedd Owain dramor, yn Ffrainc yn ôl pob tebyg. Dychwelodd i Loegr i hawlio ei etifeddiaeth yn 1365; gallai wneud hynny'n ddiogel ar y pryd hyd yn oed os oedd yng ngwasanaeth brenin Ffrainc, oherwydd ei fod yn gyfnod o heddwch. Dychwelodd i Ffrainc yn 1366, ac wedi i'r rhyfel ail-ddechrau yn 1369, fforffedodd ei diroedd yng Nghymru a Lloegr.
Roedd ganddo oddeutu 400 o Gymry yn ei 'gwmni rhydd' ac yn eu plith Ieuan Wyn (disgynydd Ednyfed Fychan) a Hywel Fflint (a oedd yn gyfrifol am ddal Syr Thomas Percy'n garcharor. Roedd yn gyfaill ac yn un o llawiau Bertrand du Guesclin, milwr pwerus iawn o Lydaw yn ogystal â brenin Ffrainc, Siarl V.
Yn 1369, disgrifia Christine de Pisan Owain, a ddisgrifir ganddi fel gwir etifedd Tywysog Cymru, yn ymladd ar ochr Ffrainc. Gydag ef roedd Ieuan Wyn, oedd yn berthynas iddo meddai Christine, a nifer o Gymru eraill. Dywed A. D. Carr ei bod yn amlwg fod Christine yn adnabod Owain a Ieuan yn bersonol, ac yn eu hedmygu.
bawd|210px|Castell [[Saumur, a fu yng ngofal Owain yn 1370.]]
Cafodd Owain gymorth Siarl V yn ei ymdrechion i hawlio coron Cymru. Gwnaeth ei ymdrech gyntaf yn niwedd 1369, pan dalodd Siarl i gasglu llynges yn Harfleur i hwylio am Gymru gan arweiniad Owain. Hwyliodd y llongau ychydig cyn y Nadolig, ond gorfodwyd hwy i ddychwelyd i'r porthladd oherwydd stormydd.
Yn 1370 roedd Owain yn gwasanaethu gyda Bertrand du Guesclin yn Maine ac Anjou, ac yn geidwad castell Saumur ar afon Loire. Yn mis Gorffennaf 1371 roedd ef a'i gwmni yng ngwasanaeth tref Metz, ac ym mis Rhagfyr cofnodir eu bod yn symud trwy ran ogleddol Bwrgwyn.
Ym mis Mai 1372 cyhoeddodd yn ninas Paris ei fod yn hawlio coron Cymru. Cafodd fenthyg arian gan Siarl V, a hwyliodd i ymosod ar Frenin Lloegr. Ymosododd ar Ynys y Garn (Guernsey) i ddechrau, ac roedd yn dal yno pan gyrhaeddodd neges gan Siarl yn rhoi gorchymyn iddo roi'r gorau i'r ymgyrch a hwylio i Castile i gasglu mwy o longau er mwyn ymosod ar y Saeson yn La Rochelle. Ym Mrwydr La Rochelle, cafodd y llynges Sbaenig a Ffrengig fuddugoliaeth dros y llynges Seisnig. Yn fuan wedyn, gorchfygodd Owain fyddin o Saeson a Gascwyniaid yn Soubise, gan gymeryd Syr Thomas Percy a Jean de Grailly, y Captal de Buch, yn garcharorion. Ildiodd garsiwn Seisnig La Rochelle yn gynnar ym mis Medi; dywed un cronicl iddynt wrthod ildio i Owain, a mynnu cael ildio i frodyr Siarl V, Dug Anjou a Dug Berry.
Roedd cynllun am ymgyrch i Gymru eto yn 1373, gyda chymorth y Castiliaid yn ogystal â Ffrainc, ond bu raid rhoi'r gorau i'r cynllun pan ddechreuodd John o Gaunt ymosodiad. Ym mis Mawrth, roedd yn aelod o fyddin Ffrengig a orchfygodd fyddin Seisnig, yn cynnwys y Cymro Syr Grigor Sais, oedd yn ceisio codi gwaarchae Chizé, ac ym mis Mehefin cyflogwyd ef a'i gwmni i gadw golwg ar John o Gaunt. Yn 1374, bu Owain yn ymladd yn Mirebau ac yn Saintonge.
Rhyfel y Gugler
bawd|de|220px|[[Jean Froissart yw'r croniclydd sy'n rhoi fwyaf o hanes Owain. Cerflun yn y Louvre.]]
Ym 1375, roedd Owain yn un o arweinwyr y fyddin o hurfilwyr Ffrengig a Seisnig a gyflogwyd gan Enguerrand VII de Coucy yn yr hyn a elwir yn Rhyfel y Gugler, i geisio ennill ei etifeddiaeth yn y Swistir oddi wrth ei berthnasau Habsburg. Y bwriad oedd cipio Sundgau, Breisgau a sir Ferrette oddi wrth Albrecht III, Dug Awstria a Leopold III, Dug Awstria.
Yn ystod Hydref a Thachwedd 1375, ymosododd y Gugler ar y Sundgau, a dinistriwyd 40 pentref. Gorfodwyd Leopold i encilio i Breisach ar afon Rhein. Ym mis Rhagfyr, croesodd y Gugler fynyddoedd y Jura i ddyffryn afon Aare. Roedd y fyddin yn dair rhan; Enguerrand de Coucy yn arwain y brif fyddin, oedd yn abaty St. Urban, Jean de Vienne yn arwain yr ail uned, oedd yn abaty Gottstatt, ac Owain Lawgoch yn arwain y drydedd ran, oedd yn abaty Fraubrunnen. Ymosododd y Gugler ar ran orllewinol yr Aargau, gan ddinistrio trefi Fridau ac Altreu.
Gwrthwynebwyd hwy gan y boblogaeth leol, a'u gorchfygodd ger Buttisholz ar 19 Rhagfyr, gan ladd 300 o farchogion, a ffurfiwyd byddin gan drigolion Bern, a laddodd 300 arall y noson cyn y Nadolig. Ar 27 Rhagfyr, ymosodasant ar fyddin Owain yn abaty Fraubrunnen pan oeddynt yn cysgu. Ymladdodd y Gugler yn galed, a lladdwyd arweinydd byddin Bern, Hans Rieder, ond pan roddwyd yr adeilad ar dân bu raid iddynt encilio. Lladdwyd 800 o'r marchogion Gugler. Gadawyd cytundeb Owain gyda de Coucy ar ôl wrth iddynt encilio, ac mae yn archifau'r Swistir heddiw. Erbyn Ionawr 1376 roedd byddin y Gugler wedi dychwelyd i Ffrainc ac ymwahanu.
Dathlodd Bern ei buddugoliaeth mewn baled dan y teitl Cân yr Arth (yr arth yw symbol Bern):
Ymgyrchoedd diweddar
bawd|220px|chwith|Enillodd y Ffrancwyr lawer o diriogaeth oddi ar y Saeson yn nghyfnod Owain. Erbyn hyn roedd Heddwch Bruges rhwng Ffrainc a Lloegr bron a dod i ben; roedd yn gorffen yn swyddogol yn 1377, ond roedd paratoadau ar gyfer ail-ddechrau'r ymladd eisoes ar y gweill erbyn dechrau 1376. Yn nechrau mis Mawrth, cofnodir cyflogi Owain a'i gwmni o un marchog a 98 esgweier, a chasglwyd ei gwmni ar ei gilydd yn Rheims ar 20 Ebrill. Roedd Owain a'i gwmni yn awr yn gwasanaethu dan Louis de Sancerre, Marsial Ffrainc. Yn ddiweddarach y flwyddyn honno, roeddynt yn Limoges.
Yn 1377, bu Owain yn ymladd yn Périgord dan Ddug Anjou, du Guesclin a Louis de Sancerre. Ym mis Awst y flwyddyn honno, roeddynt yn gwarchae ar Bergerac. Daeth Syr Thomas Felton gyda byddin Seisnig i geisio codi'r gwarchae, ond gorchfygwyd ef gan fyddin Ffrengig, gydag Owain yn un o'i harweinwyr. Cymerwyd Felton, oedd yn ddistain Bordeaux, yn garcharor. Ildiodd Bergerac, a chipiodd y Ffrancwyr nifer o drefi eraill yn y misoedd nesaf. Yr un flwyddyn, yn Llundain, dienyddiwyd marchog o Sais, Syr John Minsterworth, am deyrnfradwriaeth oherwydd ei fod wedi cynllwynio gydag Owain.
Roedd sôn fod Owain yn cynllunio ymgyrch arall i hawlio coron Cymru, y tro hwn gyda chymorth Castile. Oherwydd ei allu milwrol, ei ddilyniant poblogaidd a'i hawl i frenhiniaeth Cymru, roedd brenin Lloegr yn dal i ofni Owain ac fe gynlluniwyd i'w ladd. Yn 1378, wedi i'r Ffrancwyr gipio Duras, gyrrodd Dug Anjou Owain gyda byddin i warchae ar Mortagne-sur-mer (yn departement Charente-maritime heddiw), caer bwysig oedd yn gwarchod aber y Gironde.
Llofruddiaeth Owain
bawd|220px|Gwarchae Mortagne. bawd|220px|Mortagne heddiw
Tra'r oedd Owain yn gwarchae ar Mortagne, cyrhaeddodd gŵr o'r enw John Lamb yno. Roedd wedi cyrraedd Llydaw, gan ddweud ei fod wedi dod o Gymru gyda neges i Owain, a hebryngwyd ef i Mortagne. Mewn gwirionedd, roedd yn asiant cudd yn nhâl y Saeson. Dywed rhai cofnodion mai Albanwr ydoedd, ond dywed Froissart iddo siarad "yn ei iaith ei hun" ag Owain, h.y. ymddengys fod y ddau'n siarad Cymraeg.
Claddwyd Owain yn eglwys Saint-Léger yn Mortagne; yn anffodus cafodd yr eglwys honno ei dymchwel yn 1884 ac nid oes unrhyw olion o'i fedd i'w gweld heddiw. Dadorchuddiwyd cofeb iddo yn Mortagne ym mis Awst 2003.
Awgryma A. D. Carr mai hwn oedd y pris yr oedd y llywodraeth Seisnig wedi ei roi ar ben Owain.
Etifeddiaeth
bawd|de|220px|Cerflun o [[Owain Glyn Dŵr yng Nghorwen]]. Mae ymateb beirdd y cyfnod ynghyd a'r chwedlau dilynol amdano yn brawf ei fod yn fwy na dim ond Capten llwyddiannus ym Myddin Ffrainc. Owain oedd gobaith olaf Tywysogaeth Gwynedd a Chenedl y Cymru. Canodd Gruffudd ap Maredudd ap Dafydd awdl yn ei annog i ddychwelyd o Ffrainc er mwyn rhyddhau Cymru a goresgyn Lloegr. Ceir cerdd arall iddo a briodolir weithiau i Iolo Goch, er na chafodd ei chynnwys yn yr argraffiad safonol o waith Iolo. Mae cerdd arall, wedi llofruddiaeth Owain, yn awgrymu fod cryn ddisgwyl wedi bod amdano yng Nghymru, a bod meirch ac arfau wedi eu paratoi i ymladd drosto:
Daethpwyd i uniaethu Owain a'r Mab Darogan, y gwaredwr a ddaw i arwain y Cymry i fuddugoliaeth derfynol ar y Saeson a'u gyrru allan o Ynys Prydain gan adfer y deyrnas i feddiant y Cymry, disgynyddion y Brythoniaid. Yng nghyfnod Owain, dechreuodd corff mawr o gerddi darogan poblogaidd gylchredeg y wlad, yn proffwydoli ail-ddyfodiad y Mab Darogan a'i alw gan amlaf yn "Owain," traddodiad a barhaodd hyd y ganrif ddilynol. Mae'r ansoddair llawgoch ei hun yn awgrymiadol yng nghyd-destun y brudiau. Gellir ei ddeall yn llythrennol fel ansoddair sy'n addas i arwr, wrth reswm, ond ceir tystiolaeth bod staen neu farc coch ar y llaw yn arwydd meseianig yn nhraddodiad Iwerddon, e.e. yn achos Cathal Crobderg (Llawgoch), Brenin Connacht (bu farw 1224).
Fe ragbaratodd y ffordd i Owain arall ei ddilyn: Owain Glyn Dŵr. Mabwysiadodd Glyn Dŵr arfbais Owain Lawgoch, oedd yn fersiwn o arfbais Teyrnas Gwynedd, ond gydag ystum y llewod yn wahanol i'r rhai ar arfbais Llywelyn Fawr a Llywelyn ap Gruffudd; newid a wnaed yn ôl R.R. Davies gan un o hynafiaid Owain Lawgoch. Trwy gymeryd yr arfau hyn, roedd Glyn Dŵr yn ei gyhoeddi ei hun yn olynydd Owain Lawgoch. Pan yrrodd lysgenhadon at frenin Ffrainc, atgoffodd Glyn Dŵr y brenin fod Owain Lawgoch wedi marw yng ngwasanaeth Siarl V, brenin Ffrainc.
Chwedloniaeth
Gorchymynodd y dieithryn i Dafydd dyllu o dan y llwyn lle cafodd y ffon, a daeth grisiau i'r golwg, yn arwain i lawr i ogof. Yn yr ogof roedd dyn saith troedfedd o daldra a chanddo law goch yn cysgu. Dywedodd y dieithryn wrth Dafydd mai Owain Lawgoch ydoedd, "sy'n cysgu hyd yr amser penodedig; a phan ddeffry bydd yn frenin y Brythoniaid".
Ceir chwedl debyg o Sir Gaerfyrddin, lle dywedir fod Owain a'i wŷr yn cysgu yn Ogo'r Ddinas, ychydig i'r gogledd o dref Llandybïe. Ar un adeg, gelwid llyn chwarel Aberllefenni yng Ngwynedd yn Llyn Owain Lawgoch, ac mae hanesyn yn ei gysylltu a'r plasdy cyfagos, Plas Aberllefenni.
bawd|220px|Caestell Cornet at Ynys y Garn; castell y bu Owain yn gwarchae arno
Ceir chwedloniaeth am Owain ar Ynys y Garn hefyd, lle cofir amdano fel Yvon de Galles. Troes y côf amdano ef a'i wŷr yn chwedl am ymgyrch gan lu o dylwyth teg, bychain ond golygus. Cafodd merch o'r enw Lizabeau hyd i frenin y tylwyth teg hyn wedi ei longddryllio ar draeth ar yr ynys. Wedi iddo ddeffro, syrthiodd brenin y tylwyth teg mewn cariad a hi, a chariodd hi dros y môr i fod yn frenhines iddo. Fodd bynnag, roedd y tylwyth teg eraill yn dymuno cael gwragedd hefyd, ac ymosodasant ar yr ynys. Lladdwyd pawb o wŷr yr ynys heblaw dau, a ymguddiodd mewn ogof, a phriododd y tylwyth teg a merched Ynys y Garn. Hyn, yn ôl y chwedl, sy'n gyfrifol am y ffaith fod trigolion Ynys y Garn yn fychan a bod ganddynt wallt tywyll.
Cadwyd baled am Owain a'i wŷr o Ynys y Garn hefyd. Mae'r faled yn hollol anhanesyddol o ran y digwyddiadau a nodir, ond dywedir fod gan Owain wraig o'r enw Elinor. Mae hefyd yn rhoi eglurhad am yr enw "Lawgoch" trwy adrodd fod yn o wŷr Ynys y Garn wedi ei glwyfo yn ei law.
Y Garn
Gallai "Y Garn" gyfeirio at:
Mae Y Garn yn enw ar nifer o fynyddoedd a bryniau yng Nghymru, yn cynnwys:
Sophie Charlotte Ducker
Roedd Sophie Charlotte Ducker (ganwyd: 9 Ebrill 1909) yn fotanegydd nodedig a aned yn Awstralia. Y sefydliad trydyddol lle y derbyniodd ei haddysg oedd: Prifysgol Melbourne.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Bu farw yn 2004.
Crow, Hampshire
Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Crow. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Ringwood yn ardal an-fetropolitan Fforest Newydd.
Zena Assi
Arlunydd benywaidd o Libanus yw Zena Assi (1974).
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Afon Douro
Afon yn Sbaen a Portiwgal yw Afon Douro  (Portiwgaleg: Douro, Sbaeneg: Duero). Mae'n tarddu ger Duruelo de la Sierra yn nhalaith Soria ac yn llifo am 897 km i gyrraedd y môr ger Porto.
Yn Sbaen, mae'n llifo ar draws meseta uchel Castilla y León, heibio trefi Soria, Almazán, Aranda de Duero, Tordesillas, Valladolid a Zamora, gyda Afon Pisuerga yn ymuno â hi ychydig i'r de o Valladolid. Am 112 km, mae'r afon yn ffurfio'r ffîn rhwng Sbaen a Portiwgal. Wedi llifo i mewn i Bortiwgal, mae'n mynd heibio Miranda de l Douro, Foz Côa, Peso da Régua, Lamego a Vila Nova de Gaia.
bawd|dim|Cwrs Afon Douro bawd|dim|Rhan isaf Afon Douro; Porto ar y dde, [[Vila Nova de Gaia ar y chwith]]
Pont Llangollen
Saif Pont Llangollen ar Afon Dyfrdwy yn Llangollen, Sir Ddinbych. Yn ôl yr hen rigwm, mae'n un o Saith Rhyfeddod Cymru. Yn ôl pob tebyg, adeiladwyd y bont hynafol hon dros Afon Dyfrdwy gan John Trefor, Esgob Llanelwy o 1395 hyd 1412. Mae'n bont cerrig o bedwar arch.
Hanes
bawd|chwith|Llun o'r bont ym 1793 Cofnodir pont dros Afon Dyfrdwy yn Llangollen mor gynnar â 1282. Yn ôl yr hynafiaethydd o'r 18g Thomas Pennant yn ei lyfr Tours in Wales, codwyd y bont bresennol gan yr Esgob John Trefor tua diwedd y 14g neu ddechrau'r 15fed. Roedd y John Trefor hwnnw, yr ail o'r un enw i fod yn esgob Llanelwy, yn un o gynghorwyr y Tywysog Owain Glyndŵr ac yn adnabyddus fel noddwr diwylliant Cymraeg.
Ceir peth ansicrwydd am oed y bont, ac mae'n bosibl hefyd ei bod yn dyddio o tua 1500 neu wedi cael ei hadnewyddu tua'r flwyddyn honno. Ond yn erbyn y ddamcaniaeth honno mai'r ffaith nad oedd yr hynafiaethydd John Leland yn yr 16g yn meddwl ei bod yn adeiladwaith diweddar. Yn ôl pob tebyg felly mae'n dyddio o ddiwedd y 14g neu ddechrau'r 15g. Mae hynafiaethydd arall, Edward Lhuyd, yn cofnodi iddi gael ei hatgyweirio yn 1656.
Yn 1873 lledwyd un ochr ac ychwanegwyd pedwerydd arch i wneud lle i'r rheilffordd.
Strathkinness
Pentref yn awdurdod unedol Fife, yr Alban, ydy Strathkinness.
Taith Burke a Wills, 1860
Ffilm fud (heb sain) yw Taith Burke a Wills, 1860 a gyhoeddwyd yn 1918. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Dosbarthwyd y ffilm gan Austral Photoplay Company.
Strathkinness
Yn 2001 roedd y boblogaeth yn 893 gyda 59.69% o’r rheiny wedi’u geni yn yr Alban a 26.54% wedi’u geni yn Lloegr.
Taith Burke a Wills, 1860
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Strathkinness
Gwaith
Yn 2001 roedd 335 mewn gwaith. Ymhlith y prif waith yn y gymuned roedd:
Taith Burke a Wills, 1860
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Shoulder Arms sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. A.O. Segerberg oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Sgimiwr India
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Sgimiwr India (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sgimwyr India) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Rynchops albicollis; yr enw Saesneg arno yw Indian skimmer. Mae'n perthyn i deulu'r Sgimwyr (Lladin: Rynchopidae) sydd yn urdd y Charadriiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn R. albicollis, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
Teulu
Mae'r sgimiwr India yn perthyn i deulu'r Sgimwyr (Lladin: Rynchopidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Young Dr. Kildare
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Harold S. Bucquet yw Young Dr. Kildare a gyhoeddwyd yn 1938. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Dinas Efrog Newydd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Frederick Schiller Faust a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan David Snell.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lionel Barrymore, Lew Ayres a Lynne Carver. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1938. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Bringing Up Baby sef ffilm gomedi Americanaidd gan Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. John F. Seitz oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Elmo Veron sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Savanna, Illinois
Dinas yn Carroll County, yn nhalaith Illinois, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Savanna, gan gynnwys:
Young Dr. Kildare
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harold S Bucquet ar 10 Ebrill 1891 yn Llundain a bu farw yn Los Angeles ar 24 Tachwedd 2017. Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 31 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harold S. Bucquet nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cymunedau Aube
Dyma restr o gymunedau yn Département Aube yn rhanbarth Dwyrain Mawr, Ffrainc
One Hundred and One Dalmatians
Ffilm Disney yw One Hundred and One Dalmatians (neu 101 Dalmatians) (cyfieithiad swyddogol Cymraeg: 101 Dalmatian) (1961). Seilir y ffilm ar y nofel gan Dodie Smith. Cafodd y ffilm ddilyniant o'r enw 101 Dalmatians II: Patch's London Adventure, a gafodd ei ryddhau'n syth ar fformat fideo ym mis Ionawr 2003.
Aamhi Doghi
Ffilm ddrama yw Aamhi Doghi a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Marathi.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 546 o ffilmiau Maratheg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bryngaerau Pen-y-Castell
Bryngaer Geltaidd sy'n perthyn i Oes yr Haearn, wedi'i lleoli ger Llanilar, Ceredigion, Cymru, yw Bryngaerau Pen-y-Castell.
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CD024. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Fel arfer, fel mae'r gair yn ei awgrymu, ar fryn y codwyd y caerau hyn, er mwyn i'r amddiffynwyr gael mantais milwrol. Un o'r bryngaerau mwyaf trawiadol yng Nghymru ydy Tre'r Ceiri, a hon yw'r fryngaer Oes Haearn fwyaf yng ngogledd-orllewin Ewrop. Mae ei harwynebedd oddeutu 2.5ha. Y mwyaf o ran maint (arwynebedd), fodd bynnag ydy Bryngaer Llanymynech sydd ag arwynebedd o 57 hectar.
Lloches i gartrefi a gwersyllfeydd milwrol oedd eu pwrpas felly, cyn y goresgyniad Rhufeinig; a chafodd cryn lawer ohonynh nhw eu hatgyfnerthu a'u defnyddio, yng nghyfnod y Rhufeiniaid; er enghraifft Dinorben yng ngogledd Cymru. Oes aur bryngaerau gwledydd Prydain oedd rhwng 200 CC ac OC 43.
Crux Easton
Pentrefan yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Crux Easton. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Ashmansworth yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Basingstoke a Deane.
SYNCRIP
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn SYNCRIP yw SYNCRIP a elwir hefyd yn Synaptotagmin binding cytoplasmic RNA interacting protein (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 6, band 6q14.3.
Corhedydd y coetir
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Corhedydd y coetir (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: corhedyddion y coetir) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Anthus nyassae; yr enw Saesneg arno yw Woodland pipit. Mae'n perthyn i deulu'r Siglennod (Lladin: Motacillidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
SYNCRIP
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn SYNCRIP.
Corhedydd y coetir
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. nyassae, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r corhedydd y coetir yn perthyn i deulu'r Siglennod (Lladin: Motacillidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Belmont, Massachusetts
Tref yn, yn nhalaith Massachusetts, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Belmont, gan gynnwys:
Carnedd gron Yr Orsedd
Carnedd gron sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron Yr Orsedd, yng ngogledd y Carneddau yng nghymuned Llanfairfechan, Sir Conwy;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog sy'n fath cwbwl wahanol o garnedd.
Ail garnedd gerllaw
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CN349. Mae hi i'w canfod yn:.
Tots TV
Rhaglen deledu Seisnig ar gyfer plant bach yw Tots TV. Y prif gymeriadau ydy Tilly, Tom a Tiny. Darlledwyd y gyfres yn wreiddiol yn y DU ar rwydwaith ITV rhwng 1993 a 1998.
Foxhall Newydd
Plasdy yn Sir Ddinbych yw Foxhall Newydd, a leolir yng nghymuned Henllan, Dyffryn Clwyd. Mae'n furddun ers blynyddoedd. Mae'n adeilad rhestredig Gradd I.
Mirage D’amour Avec Fanfare
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Marie Gillain, Jean-François Stévenin ac Eduardo Paxeco.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan.
Foxhall Newydd
Hanes
Erbyn heddiw mae Foxhall newydd yn furddun gyda eiddew yn tyfu hyd ei waliau.
Mirage D’amour Avec Fanfare
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hubert Toint ar 2 Mehefin 1955.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hubert Toint nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Pienza
Dinas a chymuned (comune) yng nghanolbarth yr Eidal yw Pienza. Saif yn nhalaith Siena a rhanbarth Toscana, heb fod ymhell o Montepulciano. Mae 490 medr uwch lefel y môr, ac heb fod ymhell o'r llosgfynydd Monte Amiata. Roedd y boblogaeth yn 2001 yn 2,151.
You Can't Fight Christmas
Ffilm comedi rhamantaidd yw You Can't Fight Christmas a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Marla Gibbs, Persia White, Richard Gant, Larry Poindexter ac Erica Ash.
Pienza
Pienza oedd man geni Pab Pius II (1458–1464); enw'r lle bryd hynny oedd Corsignano. Pan ddaeth Pius yn Bab, penderfynodd ail-adeiladu ei bentref genedigol, ac o'r herwydd mae yno gasgliad arbennig iawn o adeiladau'r cyfnod. Yn 1996, dynodwyd canol hanesyddol Pienza yn Safle Treftadaeth y Byd gan UNESCO. Mae hefyd yn adnabyddus fel man cynhyrchu caws Pecorino, a wneir o laeth dafad.
You Can't Fight Christmas
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Pen yr Ole Wen
Mae Pen yr Ole Wen yn fynydd yn y Carneddau yn Eryri. Mae'r ystyr yr enw'n amlwg pan ystyrir y gair 'goleddf' ('yr oleddf') a goleddf serth y mynydd, gyda rhai llwybrau'n 1:2.
Llwybrau
Gellir ei ddringo o ochr gogleddol Llyn Ogwen, gan ddilyn llwybr sy'n cychwyn gerllaw'r fan lle mae Afon Ogwen yn gadael y llyn. Mae'r llwybr yma yn eithriadol o serth, gyda thua 675 m o dringo mewn tua 1.5 km, graddfa o bron 1 mewn 2 ar gyfartaledd. Dull ychydig yn haws yw cychwyn ger hen ffermdy Tal-y-Llyn Ogwen ger pen dwyreiniol y llyn, a dilyn Afon Lloer i fyny'r llethrau nes daw llyn Ffynnon Lloer i'r golwg. O'r fan hyn mae llwybr yn arwain i'r chwith i fyny'r grib i gopa Pen yr Ole Wen. Gellir hefyd ei ddringo trwy ddringo un o'r copaon eraill yn y Carneddau a cherdded ar hyd y grib.
Gaon Thor Pudhari Chor
Ffilm ddrama yw Gaon Thor Pudhari Chor a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Marathi.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf 546 o ffilmiau Maratheg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Auf dem Weg zur Schule
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Pascal Plisson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Strathmiglo
Pentref yn awdurdod unedol Fife, yr Alban, ydy Strathmiglo (Gaeleg yr Alban: Srath Migleach). Saif ar Afon Eden, tua 2 milltir (3 km) o Auchtermuchty.
Yn 2001 roedd y boblogaeth yn 922 gyda 88.72% o’r rheiny wedi’u geni yn yr Alban a 7.92% wedi’u geni yn Lloegr.
Gwaith
Yn 2001 roedd 441 mewn gwaith. Ymhlith y prif waith yn y gymuned roedd:
Accidents Happen
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Andrew Lancaster yw Accidents Happen a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol ac Awstralia. Cafodd ei ffilmio yn Sydney. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Brian Carbee. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Morgan Griffin, Geena Davis, Joel Tobeck, Ivy Latimer a Sebastian Gregory. Mae'r ffilm Accidents Happen yn 89 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrew Lancaster nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Passionate Pilgrim
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Robert G. Vignola yw The Passionate Pilgrim a gyhoeddwyd yn 1921. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Samuel Merwin.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Matt Moore. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Gawain and The Green Knight
Ffilm ffantasi sy'n ffilm ganoloesol gan y cyfarwyddwr Stephen Weeks yw Gawain and The Green Knight a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ron Goodwin.
The Passionate Pilgrim
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert G Vignola ar 5 Awst 1882 yn Trivigno a bu farw yn Hollywood ar 24 Awst 1963.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert G. Vignola nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gawain and The Green Knight
Y prif actorion yn y ffilm hon yw David Leland, Ian Richardson, Robert Hardy, Geoffrey Bayldon, Murray Head, Nigel Green, Anthony Sharp, Murray Melvin, Ronald Lacey, Peter Copley, Tony Steedman, Willoughby Goddard, Ciaran Madden, Robert Rietti, George Merritt a Richard Hurndall.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Exorcist sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Ian Wilson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stephen Weeks ar 1 Chwefror 1948 yn Hampshire.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Stephen Weeks nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Calgary
Dinas yn Alberta, Canada yw Calgary. Calgary yw dinas fwyaf talaith Alberta. Poblogaeth: 988,193 (2006)
Riverdale, Utah
Dinas yn, yn nhalaith Utah, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Riverdale, gan gynnwys:
Elizabeth Alice Flint
Mae Elizabeth Alice Flint (ganwyd 1909) yn fotanegydd nodedig a aned yn Lloegr. Y sefydliad trydyddol lle y derbyniodd ei haddysg oedd: Prifysgol Seland Newydd. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Prifysgol Ludwig Maximilian, Munich.
Louloute
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Hubert Viel yw Louloute a gyhoeddwyd yn 2020. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Louloute ac fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Hubert Viel.
Elizabeth Alice Flint
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Dolomitau
bawd|240px|Rosengarten, un o fynyddoedd y Dolomitau
Louloute
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Anna Mihalcea, Laure Calamy, Olivier Saladin, Pierre Perrier, Erika Sainte a Bruno Clairefond. Mae'r ffilm Louloute (ffilm o 2020) yn 88 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 1.66:1.
Dolomitau
Cadwyn o fynyddoedd yn rhanbarth Trentino-Alto Adige yng ngogledd yr Eidal yw'r Dolomitau. Y copa uchaf yw Marmolada (3342 m).
Louloute
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2020. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Run. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Dolomitau
Yn ddaearegol, maent yn rhan o'r Alpau Deheuol. Mae yn gyrchfan boblogaidd i dwristiaid, ar gyfer sgïo, dringo a cherdded. Y brif ganolfan i dwristiaeth yw Cortina d'Ampezzo. Bolzano yw'r ddinas fwyaf yn yr ardal.
Louloute
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hubert Viel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Archaeogomphus
Genws o weision neidr ydy Archaeogomphus yn nheulu'r Gweision neidr tindrom (Lladin: Gomphidae). Mae'n cynnwys sawl rhywogaeth o weision neidr.
Za Volantem Nepřítel
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Karel Steklý yw Za Volantem Nepřítel a gyhoeddwyd yn 1974. Fe'i cynhyrchwyd yn Tsiecoslofacia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieceg a hynny gan Karel Steklý.
Curbridge, Hampshire
Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Curbridge. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Curdridge yn ardal an-fetropolitan Dinas Caerwynt.
Za Volantem Nepřítel
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Václav Neckář, Alena Karešová, Petr Skarke, Miloš Vavruška, Jiří Holý, Josef Hlinomaz, Josef Langmiler, Zdeněk Braunschläger, Zdeněk Kryzánek, Petr Pospíchal, Bohumil Bezouška, Eduard Dubský, Vladimír Hrubý, Ivo Niederle, Jan Skopeček, Jiří Němeček, Jiří Tomek, Libuše Řídelová, Miloš Willig, Oldřich Velen, Radan Rusev, Raoul Schránil, Regina Rázlová, Roman Hemala, Stanislav Remunda, Svatopluk Matyáš, Antonín Hardt, Jan Schánilec, Jaroslav Tomsa, Jarmila Švehlová, Gustav Opočenský, František Skřípek, Karel Hábl, Ladislav Kazda, Ferdinand Krůta, Jiří Havel, Ladislav Krečmer, Magda Maděrová, Zdeněk Kutil, Zdenek Zaoral, Jindřich Janda, Karel Peyr, Rudolf Kalina, Vladimír Navrátil, Zdena Burdová a Jan Krafka. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1974. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather Part II sef rhan dau y gyfres Americanaidd boblogaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,350 o ffilmiau Tsieceg wedi gweld golau dydd. František Uldrich oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Jaromír Janáček sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Ashi Fasli Nana Chi Tang
Ffilm ramantus yw Ashi Fasli Nana Chi Tang a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Marathi.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 546 o ffilmiau Maratheg wedi gweld golau dydd.
Za Volantem Nepřítel
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Ashi Fasli Nana Chi Tang
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Za Volantem Nepřítel
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Karel Steklý nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Aphylla
Genws o weision neidr ydy Aphylla yn nheulu'r Gweision neidr tindrom (Lladin: Gomphidae). Mae'n cynnwys sawl rhywogaeth o weision neidr.
Cristine Guinamand
Arlunydd benywaidd o Ffrainc yw Cristine Guinamand (1974).
Aphylla
Mae'r genws yn cynnwys y rhywogaethau canlynol: • 2
SEMA4D
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn SEMA4D.
Cristine Guinamand
Fe'i ganed yn Yssingeaux a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Ffrainc.
27 Mai
mai
Cristine Guinamand
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
27 Mai
27 Mai yw'r seithfed dydd a deugain wedi'r cant (147ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (148ain mewn blynyddoedd naid). Erys 218 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.
Genedigaethau
bawd|130px|dde|[[Christopher Lee]] bawd|130px|dde|[[Cilla Black]] bawd|130px|dde|[[Donna Strickland]]
Marwolaethau
bawd|130px|dde|[[Jawaharlal Nehru]]
Damerham
Pentref a phlwyf sifil yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Damerham. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Fforest Newydd.
Pwrs (chwarren laeth)
bawd|250px|Pwrs [[buwch.]] Chwarren laeth buwch a rhai mamaliaid eraill megis geifr a defaid yw pwrs (hefyd, fe'i gelwid yn cadair). Mae glendid a gofal am y pwrs yn bwysig wrth odro er mwyn sicrhau cynhyrchiant llefrith didor a dihaint, a hefyd er mwyn atal mastitis.
Dumbo
Ffilm Disney yw Dumbo (1941).
Sgimiwr Affrica
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Sgimiwr Affrica (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sgimwyr Affrica) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Rynchops flavirostris; yr enw Saesneg arno yw African skimmer. Mae'n perthyn i deulu'r Sgimwyr (Lladin: Rynchopidae) sydd yn urdd y Charadriiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn R. flavirostris, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Teulu
Mae'r sgimiwr Affrica yn perthyn i deulu'r Sgimwyr (Lladin: Rynchopidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Armagomphus
Genws o weision neidr ydy Armagomphus yn nheulu'r Gweision neidr tindrom (Lladin: Gomphidae). Mae'n cynnwys sawl rhywogaeth o weision neidr.
EMV
bawd|Terfynell talu EMV - di-gyswllt
Safon rhyngwladol yw EMV (Europay, MasterCard a Visa) ar gyfer sicrhau bod cerdiau cylched gyfannol (cerdyn sglodyn) yn medru rhyngweithio â therfynellau talu (POS) a pheiriannau twll yn y wal (ATM), er mwyn gwirio trafodaethau cerdiau credyd a debyd.
Ymdrech ar y cyd rhwng Europay, MasterCard a Visa, yw EMV, i sicrhau diogelwch a rhyng-ddefnydd byd-eang o ddulliau talu gyda cherdyn sglodyn. Diffinnir a rheolir y safonnau gan y cwmni EMVCo. Ymunodd JCB (o Japan) â'r mudiad yn Rhagfyr 2004, American Express yn Chwefror 2009 a CUP (China UnionPay) ym Mai 2013. (Nodyn - cyfunwyd Europay a MasterCard yn 2002).
Mae systemau cerdiau silicon sy'n seiliedig ar safonnau EMV yn cael eu mabwysiadu ar draws y byd. Yr enw mwyaf cyfarwydd ar eu cyfer yn y wasg yw "Chip and PIN", ond nid oes angen PIN pob tro - mae cerdiau di-gyswllt yn dechrau dod yn fwy cyffredin ar gyfer taliadau bychain.
Thornton, Fife
Pentref yn awdurdod unedol Fife, yr Alban, ydy Thornton.
Yn 2001 roedd y boblogaeth yn 1,766 gyda 92.92% o’r rheiny wedi’u geni yn yr Alban a 4.98% wedi’u geni yn Lloegr.
Gwaith
Yn 2001 roedd 815 mewn gwaith. Ymhlith y prif waith yn y gymuned roedd:
Olimpiada '40
Ffilm ddrama am ryfel gan y cyfarwyddwr Andrzej Kotkowski yw Olimpiada '40 a gyhoeddwyd yn 1980. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Pwyl. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Pwyleg a hynny gan Andrzej Kotkowski a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Andrzej Korzyński.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jerzy Bończak, Wojciech Pszoniak, Mariusz Benoit a Ryszard Kotys. Mae'r ffilm Olimpiada '40 yn 96 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1980. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Empire Strikes Back sef yr ail ffilm yn y gyfres Star Wars. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,350 o ffilmiau Pwyleg wedi gweld golau dydd. Witold Adamek oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Irena Choryńska sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrzej Kotkowski ar 17 Chwefror 1940 yn Lviv a bu farw yn Warsaw ar 17 Gorffennaf 2020. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Ffilm Genedlaethol Łódź.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrzej Kotkowski nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Porto
Dinas ar arfordir rhan ogleddol Portiwgal yw Porto (Portiwgaleg: Porto, Sbaeneg: Oporto). Gyda 240.000 o drigolion yn 2008, a 2,000,000 yn yr ardal ddinesig, hi yw ail ddinas Portiwgal o ran maint. Saif ar lan ogleddol aber Afon Douro.
Cyhoeddwyd canol hanesyddol y ddinas yn Safle Treftadaeth y Byd gan UNESCO. Mae'r ardal yn enwog am ei gwin, a roddodd y ddinas ei henw i win "port".
Tayport
Tref yn Fife, yr Alban, ydy Tayport neu Ferry Port on Craig (Gaeleg yr Alban: Port na Creige). Yn 2001 roedd y boblogaeth yn 3,847 gyda 86.07% o’r rheiny wedi’u geni yn yr Alban a 9.33% wedi’u geni yn Lloegr.
Mae Caerdydd 552.6 km i ffwrdd o Tayport ac mae Llundain yn 577.7 km. Y ddinas agosaf ydy Dundee sy'n 9.8 km i ffwrdd.
Gwaith
Yn 2001 roedd 1,821 mewn gwaith. Ymhlith y prif waith yn y dref roedd:
The Rampant Age
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Phil Rosen ar 8 Mai 1888 ym Malbork a bu farw yn Hollywood ar 7 Mai 1958.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Phil Rosen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Oñati
bawd|Hen adeilad Prifysgol Oñati
Tref yn rhanbarth Guipúzcoa yng Nghymuned Ymreolaethol Gwlad y Basg yw Oñati (Basgeg: Oñati, Sbaeneg: Oñate. Roedd y boblogaeth yn 10,756 yn 2007.
Yn Oñati y sefydlwyd prifysgol gyntaf Gwlad y Basg yn 1543.
Carnedd gron Mwdwl Eithin
Carnedd gron sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron Mwdwl Eithin, yng nghymuned Llanfihangel Glyn Myfyr, Sir Conwy;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog sy'n fath cwbwl wahanol o garnedd.
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: DE281.
Darby Green
Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Darby Green. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Yateley yn ardal an-fetropolitan Hart.
The Sword in the Stone (ffilm)
Mae The Sword in the Stone ("Y Cleddyf yn y Maen") yn ffilm animeiddiedig Americanaidd o 1963 a gynhyrchwyd gan Walt Disney. Mae'r ffilm yn seiliedig ar y nofel o'r un enw gan T. H. White. Dyma oedd y 18fed ffilm animeiddiedig gan Disney.
Beith
Tref fach yn awdurdod unedol Gogledd Swydd Ayr, yr Alban, yw Beith (Gaeleg yr Alban: Beithe).
Muppets From Space
Ffilm gomedi llawn antur gan y cyfarwyddwr Tim Hill yw Muppets From Space a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Cafodd ei ffilmio yn Gogledd Carolina. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Jerry Juhl a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan James Newton Howard. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Beith
Yn 2001 roedd y boblogaeth yn 6,346 gyda 92.15% o’r rheiny wedi’u geni yn yr Alban a 5.12% wedi’u geni yn Lloegr.
Corhedydd hirgoes
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Corhedydd hirgoes (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: corhedyddion hirgoes) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Anthus pallidiventris; yr enw Saesneg arno yw Long-legged pipit. Mae'n perthyn i deulu'r Siglennod (Lladin: Motacillidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Beith
Gwaith
Yn 2001 roedd 2,821 mewn gwaith. Ymhlith y prif waith yn y dref roedd:
Muppets From Space
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Steve Whitmire, Hulk Hogan, Pat Hingle, Katie Holmes, F. Murray Abraham, Rob Schneider, Andie MacDowell, Ray Liotta, Joshua Jackson, David Arquette, Frank Oz, Jeffrey Tambor, Kathy Griffin, Jerry Nelson, Josh Charles, Kevin Clash, Bill Barretta, Brian Henson a Dave Goelz. Mae'r ffilm Muppets From Space yn 96 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Corhedydd hirgoes
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. pallidiventris, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Teulu
Mae'r corhedydd hirgoes yn perthyn i deulu'r Siglennod (Lladin: Motacillidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Muppets From Space
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Matrix sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Richard Pearson sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tim Hill ar 31 Mai 1958 ym Minneapolis. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1993 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tim Hill nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Esther Amelia Dick
Roedd Esther Amelia Dick (1909 – 1985) yn fotanegydd nodedig a aned yn Unol Daleithiau America. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Priifysgol manceinion.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Taith Ddinas
Ffilm ddogfen Rwmaneg o Rwmania yw Taith Ddinas. Fe'i cynhyrchwyd yn Rwmania.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,650 o ffilmiau Rwmaneg wedi gweld golau dydd.
Fatteshikast
Ffilm hanesyddol yw Fatteshikast a gyhoeddwyd yn 2019. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd फत्तेशिकस्त ac fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Marathi.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 546 o ffilmiau Maratheg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Carnedd gron Tan-y-Foel
Carnedd gron sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron Tan-y-Foel, yng nghymuned Llansannan, Sir Conwy;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog sy'n fath cwbwl wahanol o garnedd.
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: DE157.
Dirty John, The Dirty Truth
Ffilm ddogfen yw Dirty John, The Dirty Truth a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Distant Cousins
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Andrew Lane yw Distant Cousins a gyhoeddwyd yn 1993. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Dirty John, The Dirty Truth
Mae'r ffilm Dirty John, The Dirty Truth yn 88 munud o hyd.
Distant Cousins
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1993. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Jurassic Park a gyfarwyddwyd gan Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
CIB1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn CIB1 yw CIB1 a elwir hefyd yn Calcium and integrin binding 1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 15, band 15q26.1.
Dirty John, The Dirty Truth
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
CIB1
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn CIB1.
Dirty John, The Dirty Truth
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Caer Allt-Goch
Bryngaer Geltaidd sy'n perthyn i Oes yr Haearn, wedi'i lleoli ger Llanfihangel Genau'r Glyn, Ceredigion, Cymru, yw Caer Allt-Goch.
Cefndir
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CD169. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Fel arfer, fel mae'r gair yn ei awgrymu, ar fryn y codwyd y caerau hyn, er mwyn i'r amddiffynwyr gael mantais milwrol. Un o'r bryngaerau mwyaf trawiadol yng Nghymru ydy Tre'r Ceiri, a hon yw'r fryngaer Oes Haearn fwyaf yng ngogledd-orllewin Ewrop. Mae ei harwynebedd oddeutu 2.5ha. Y mwyaf o ran maint (arwynebedd), fodd bynnag ydy Bryngaer Llanymynech sydd ag arwynebedd o 57 hectar.