cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mequinenza
Yr Hen Dref
Gellir ymweld â rhan o hen boblogaeth Mequinenza heddiw oherwydd ei fod wedi dod yn barc cof mawr o dan yr awyr agored. Daethpwyd o hyd i'r brasluniau gwreiddiol o'r strydoedd a'r tai a arhosodd yn uwch na lefel y dŵr o'r llifau. Mae'r hen Mequinenza, yr "Hen Dref" fel y mae pobl Mequinenza yn ei hadnabod, yn wahoddiad i gerdded trwy'r cof am ei strydoedd a'i alïau, i ailddarganfod rhan o'r hen eglwys, dychmygu'r hen ffynhonnau a dysgu mil o straeon, golygfeydd a chwedlau am y dref filflwydd a hanesyddol honno o forwyr a glowyr i ffiniau afon Ebro. bawd|245x245px| [[Griffon.]] Yng nghymer yr afonydd mae Segre ac Ebro wedi ei leoli yn ofod Aiguabarreig gyda chyfoeth naturiol mawr ac amrywiaeth fawr o ecosystemau sy'n cynnwys o risiau Môr y Canoldir i goedwigoedd anhreiddiadwy'r lan, gan droi'r gofod hwn yn baradwys i'r fioamrywiaeth. Yn diriogaethol, mae'r Aiguabarreig yng nghanol iselder cyfartalog yr Ebro. Mae'n cyfyngu'r gorllewin gyda'r Monegros, y dwyrain gyda'r Tossals de Montmeneu ac Almatret a'r de gyda chynffon diglago Ribarroja. Enwir y gofod hwn ar ôl y gair o darddiad Catalaneg sy'n dynodi'r man lle mae dwy ffrwd ddŵr neu fwy yn cwrdd ac yn ffurfio un sengl. Mae'r Segre a Cinca yn ffurfio Aiguabarreig cyntaf rhwng poblogaethau'r Farm d'Escarp, Massalcoreig a Torrente de Cinca, i ychydig gilometrau sy'n cydgyfarfod â dyfroedd yr Ebro, sydd eisoes yn nhymor trefol Mequinenza, gan gydymffurfio ag un o gydlifiadau afonol mawreddog Penrhyn Iberia cyfan.
Yn y Aiguabarreig cannoedd o fetrau o led dŵr gyda nifer o ynysoedd afonol a choedwigoedd lan, masau mawr o gorsle, traethau cerrig mân, pozas a galachos. Mae'n bwynt cydlifiad o fflora paith parth diffrwyth Monegros a fflora Môr y Canoldir sy'n esgyn ger dyffryn Ebro. Diolch i'r nodweddion hyn mae rhywogaethau o atmosfferau cyferbyniol yn cydfodoli. Yr adar yw'r grŵp mwyaf niferus ac maent yn cynnwys o gytrefi o grehyrod i bob math o adar cwningen ac adar eu hunain o atmosfferau anial. Gellir dod o hyd i ymlusgiaid, amffibiaid a mamaliaid hefyd, yn enwedig ystlumod, ceirw, iwrch, dyfrgwn a phresenoldeb geifr gwyllt yn gynyddol niferus. alt=|bawd| Wedi'i gymryd o Mequinenza
Wedi'i gymryd o Mequinenza
Wedi'i adeiladu ym 1966 ar afon Ebro, mae ganddo arwyneb o 7540 o lamina dŵr, sef y diglago mwyaf yn Aragon. Mae ei gyfaint yn cyrraedd 1530 hm³, gan gysegru ei hun i gynhyrchu ynni trydanol. Mae ganddo led cyfartalog o 600 m ac mae ei ddyfnder hyd yn oed yn fwy na 60 m. Mae'r dalgylch, 79 m o uchder, yn gorwedd ar sbardunau calchfaen mynyddoedd Montenegre a Huerta, ym mwrdeistref Mequinenza. Mae'r diglago yn derbyn enwad geotouristig môr Aragon, gan mai nhw yw eu holl arwyneb yn y gymuned annibynnol hon, gan wasanaethu mewn rhyw ran o ffin y dalaith rhwng Huesca a Saragossa. Mae'n gorlifo rhan o delerau trefol Mequinenza, Fraga, Caspe, Chiprana, Sástago ac Escatrón.
Arweiniodd adeiladu dalgylch Mequinenza, trwy gonsesiwn i'r cwmni ENHER o fudd trydan dŵr annatod rhan o afon Ebro ym 1955, at yr argae mawr hwn y mae ei hyd oddeutu 110 km ac sy'n berchen ar “arfordiroedd mewnol” o tua 500 km. Y lamina dŵr ar y lefel uchaf yw 121 ms. Bu farw am y tro cyntaf ym mis Rhagfyr 1965 pan orlifodd gardd lysiau 3500 ha eu hunain. Y peiriannydd â gofal am y prosiect oedd Muñoz Oms Fictoraidd Catalaneg. Gyda lefel dŵr o 121.5 metr ac arwynebedd wedi'i ddraenio o 55,000 km² yw'r argae trydan dŵr mwyaf yn Aragon i gyd. I ddechrau, roedd ganddo gapasiti gosodedig o 324 MW ond o 2010 cynyddodd i 384 MW, gyda chynhyrchiad blynyddol o fwy na 743 GWh.
Diglago de Ribarroja
bawd|Môr Aragon. Mae cynffon y trochiad Ribarroja hefyd yn ymdrochi ar lannau Mequinenza, gan orgyffwrdd â'i lefel â dechrau Dal Mequinenza. Mae'r ddalfa wedi'i lleoli ym mwrdeistref Riba-roja de Ebro, yn rhanbarth Costa de Ebro, yng Nghatalwnia, ac mae'r gors, sy'n 38 km o hyd, yn ymestyn i Terra Alta Catalwnia a'r Basulo Cinca Aragoneg lle mae'n ymuno Segre a dyfroedd Cinca yn yr un adnabyddus fel Aiguabarreig de Mequinenza.
Roedd adeiladu'r diglago hwn yn tybio llifogydd aneddiadau Mequinenza a Fayón, gan ddiflannu'r orsaf reilffordd a ddefnyddiwyd tan hynny i lwytho'r lignit, yn ogystal â'r dociau llwytho a rhan o reilffyrdd mwyngloddio a mwyngloddiau basn glo Mequinenza. Yn ystod Rhyfel Cartref Sbaen, yn y lle a fyddai’n meddiannu diglagon Ribarroja datblygwyd rhan bwysig o frwydr Ebro.
Iaith
Mae Mequinenza yn dref ddwyieithog, oherwydd er mai'r iaith swyddogol yw'r Castileg, iaith y fam yw'r Gatalaneg yn ei hamrywiaeth ribagorzana. Bu cymuned erioed a geisiodd urddasu'r iaith y mae'n ei siarad ac yn yr ystyr hwnnw eisoes ym mlynyddoedd cyntaf democratiaeth, roedd yn arloeswr wrth amddiffyn ei hiaith.
Jesús Moncada
Mae Mequinenza hefyd yn bwynt cyfeirio i bobl sy'n hoff o lenyddiaeth. Gwnaeth Jesús Moncada, ysgrifennwr mwyaf cyffredinol y boblogaeth, yr hen Mequinenza yn brif gymeriad y straeon personol niferus a adroddir yn ei lyfrau. Mae'r nofel Camino de Sirga, wedi'i chyfieithu i fwy nag 20 o ieithoedd (gan gynnwys Japaneeg, Sweden neu Fietnam), yn gyfuniad o bobl a straeon atgofus am Mequinenza hynafol a'i diflaniad trasig. Yn cael ei ystyried yn un o'r awduron pwysicaf yng Nghatalaneg ei gyfnod, derbyniodd sawl gwobr gan ei waith, ymhlith eraill Dinas Gwobr Barcelona neu Wobr Genedlaethol y Beirniad ym 1989 gan Camí de sirga (Ffordd sirga) neu'r Creu o Sant Jordi, a roddwyd gan Fwyafrif Catalwnia yn 2001. Yn 2004 derbyniodd Wobr Llythyrau Aragoneg a gasglodd fisoedd cyn ei farwolaeth.
Mae Amgueddfeydd Mequinenza yn sylweddoli rhaglenni llenyddol ar yr awdur sy'n croesi'r Hen Dref ac yn lleoli, trwy ddarnau o'i lyfrau, i'r ymwelwyr yn y gwahanol straeon a chwilfrydedd y mae'r awdur wedi'u gosod yn yr un strydoedd. Yng Ngofod Moncada yr amgueddfeydd gall rhywun wybod yn fwy trylwyr y dreftadaeth nid yn unig yn llenyddol, ond hefyd yn ddarluniadol a ffotograffig a gymynrodd i'r man preswyl. Mae Canolfan Astudio Jesús Moncada, sydd wedi'i lleoli yn yr anheddiad, hefyd yn ofod diwylliannol sy'n ymroddedig i ymchwilio, astudio a lledaenu ffigur yr awdur cyffredinol o Mequinenza, yn ogystal ag i hanes a threftadaeth faterol ac anghyffyrddadwy'r boblogaeth. Yn flynyddol, maen nhw'n hyrwyddo Gwobr Ymchwilio Iesu Moncada sy'n ymroddedig i ddatblygu prosiectau ymchwil sy'n canolbwyntio ar waith a ffigur Iesu Moncada neu gyda hanes Mequinenza.
Gastronomeg
Mae Mequinenza hefyd yn cyfrif ar amrywiaeth o blatiau traddodiadol, y gallwn sôn amdanynt fel a ganlyn:
Hefyd, gallwch ddod o hyd i gynhyrchion lleol a wnaed ym Mequinenza fel yr olew olewydd (mae'n werth cofio bod y boblogaeth yn hysbys yn ystod yr amser Islamaidd gyda'r llysenw "az-Zaytún" y byddai'n golygu tir o goed olewydd), y mêl (yn cael ei werthfawrogi'n hanesyddol coeden geirios, rhosmari a theim) neu'r cwrw crefft.
Gefeillio
bawd|325x325px| Ymweliad y pwyllgor gefeillio o Bressuire i Mequinenza.
Beyond The Reef
Ffilm antur yw Beyond The Reef a gyhoeddwyd yn 1980. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Francis Lai.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1980. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Empire Strikes Back sef yr ail ffilm yn y gyfres Star Wars. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Heldorado
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr William Witney yw Heldorado a gyhoeddwyd yn 1946. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Heldorado ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Las Vegas a chafodd ei ffilmio yn Las Vegas Valley. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Beyond The Reef
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Barry Lewis
Awdur Cymreig yw Barry Lewis. Mae'n nodedig am y gyfrol Gwaith Natur a Edmygaf - Afonydd, Llynnoedd a Ffynhonnau yn Llenyddiaeth yr Oesoedd Canol a gyhoeddwyd 11 Gorffennaf, 2008 gan: Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru. chwith|120px|bawd
Heldorado
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Roy Rogers, Dale Evans, Brad Dexter, George "Gabby" Hayes, Sons of the Pioneers a Victor Potel. Mae'r ffilm Heldorado (ffilm o 1946) yn 70 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1946. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Yearling ffilm am fachgen yn ei lasoed yn mabwysiadu ewig, gan Clarence Brown. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. William Bradford oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Witney ar 15 Mai 1915 yn Lawton, Oklahoma a bu farw yn Jackson ar 14 Rhagfyr 1950. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1939 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Witney nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gone to Coney Island and Booming Business
Ffilm fud (heb sain) yw Gone to Coney Island and Booming Business a gyhoeddwyd yn 1910. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1910. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Frankenstein (ffilm o 1910) sef ffilm arswyd, gwyddonias o Unol Daleithiau America gan J. Searle Dawley.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
309
250au 260au 270au 280au 290au - 300au - 310au 320au 330au 340au 350au
304 305 306 307 308 - 309 - 310 311 312 313 314
Juan Antonio Flecha
Seiclwr proffesiynol Sbaenaidd a aned yn yr Ariannin ydy Juan Antonio Flecha Giannoni (ganed 17 Medi 1977), ar hyn y bryd mae'n reidio dros Team Sky.
Gyrfa
Ganed yn Junín, Buenos Aires. Daeth Flecha yn adnabyddus yn 2003, pan ddaeth y reidiwr cyntaf i gael ei eni yn yr Ariannin i ennill cymal o'r Tour de France. Roedd yn reidio dros iBanesto.com ar y pryd. Wrth iddo groesi'r linell, fe feimiodd sethu saeth o fwa fel saliwt buddugoliaeth, gan mai ystyr ei enw deuluol, Flecha, yw "saeth".
Bu'n gyd-arweinydd y tîm Eidalaidd Fassa Bortolo ar gyfer y rasus un dydd a'r clasuron yn nhymor 2004, gan orffen mewn safleoedd da. Yn enwedig yn y Ronde van Vlaanderen, Paris–Roubaix a'r Liège–Bastogne–Liège, ac ennill y Züri-Metzgete a'r Giro del Lazio. Bu'n aml yn rhannu'r gwaith o arwain y tîm gyda'r reisiwr o'r Swistir, Fabian Cancellara.
Yn 2005, gorffennodd ar y podiwn yn Gent–Wevelgem a Paris–Roubaix, gan sefydlu enw i'w hun fel un o'r reidwyr gorau yn yr UCI ProTour heddiw. Mewn cyfweliad, dywedodd reidiwr dros Euskaltel-Euskadi, Egoi Martínez, mewn teyrnged i ddyfalbarhad ac agwedd Flecha, y dylai un gael pen ac agwedd fel Flecha mewn ras.
Symudodd Flecha i'r tîm Iseldiraidd Rabobank yn 2006, wedi i dîm Fassa Bortolo ddod i ben. Yn 2007, gorffennodd Flecha yn ail yn ras o fri y Paris–Roubaix. Ni gafodd unrhyw fuddugoliaethau yn ystod tymor 2009, felly gwrthododd Flecha arwyddo cytundeb newydd gyda Rabobank, gan deimlo ei fod yn hen bryd iddo gael sialens newydd.
Mae wedi redio dros Team Sky ers ei sefydliad yn 2010. Enillodd ei ras un dydd cyntaf y flwyddyn honno, yr Omloop Het Nieuwsblad, a cysegrodd y fuddugoliaeth iw dîm a'i gyn cyd-aelod tîm Frank Vandenbroucke a fu farw yn Hydref 2009. Yng nghymal 9 Tour de France 2011, bu Flecha mewn damwain wedi iddo a Johnny Hoogerland gael eu trywanu gan gar France Télévisions. Cododd ar ei draed a parhaodd i reidio wrth iddo dderbyn triniaeth iw benelin. Rhannodd wobr brwydrol y cymal hwnnw gyda Hoogerland. Gwrthododd Flecha fynd ar y podiwm i dderbyn y wobr ond fe wisgodd y rhif coch y diwrnod canlynol.
Chee and T
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Tanuj Chopra yw Chee and T a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tanuj Chopra nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cowpen Bewley
Pentref yn sir seremonïol Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Cowpen Bewley. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Billingham yn awdurdod unedol Bwrdeistref Stockton-on-Tees.
Beyond The Sky
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hilde Sinapius
Arlunydd benywaidd o'r Almaen yw Hilde Sinapius (1929).
Fe'i ganed yn Bremen a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn ddinesydd o'r Almaen.
Et Stykke På Vej
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Barbro Boman yw Et Stykke På Vej a gyhoeddwyd yn 1959. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Barbro Boman.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Barbro Boman ar 1 Ionawr 1918 yn Göteborg. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1941 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Barbro Boman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Beca Evans
Awdur Cymreig yw Beca Evans. Mae'n nodedig am y gyfrol I Ble Mae Sbwriel yn Mynd? a gyhoeddwyd 20 Tachwedd, 2012 gan: Y Lolfa.
Llyfryddiaeth
Cyfres Rapsgaliwn:
Calori
Uned i fesur egni neu wres yw'r calori sy'n cyfateb i'r gwres angenrheidiol i godi un radd Celsius ar dymheredd gram o ddŵr (calori fechan neu galori gram) neu un radd Celsius ar dymheredd cilogram o ddŵr (calori fawr, cilocalori, neu mewn nodiant gwyddonol Calori) a hynny ar fesur un gwasgedd atmosfferig safonol.
Ers 1925 diffinnir y calori yn nhermau'r uned SI am egni, y joule; ym 1948 penderfynwyd taw tua 4.2 joule yw gwerth un calori. Gall y gwres a gynrychiolir gan y calori amrywio cymaint ag un y cant ar wahanol dymhereddau, ac felly mae'n rhaid diffinio'r tymheredd ar gyfer gwresogi'r dŵr. Gan hynny, diffinid y calori fechan neu'r calori 15° fel y gwres sydd angen i godi tymheredd gram o ddŵr o 14.5° i 15.5 °C, sy'n hafal i 4.1855 joule. Weithiau ceir hefyd y calori 20° (4.18190 joule) sy'n codi tymheredd gram o ddŵr o 19.5° i 20.5 °C; a'r calori cymedrig (4.19002 joule), sef un y cant o'r gwres sydd angen i godi tymheredd gram o ddŵr o 0° i 100 °C.
Defnyddir y galori fawr neu'r cilocalori yn aml mewn maetheg i gynrychioli gwerth bwyd arbennig fel cynhyrchydd egni, hynny yw y maint o fwyd sy'n angenrheidiol i gynhyrchu'r gyfryw uned. Cynnig gan nifer o arbenigwyr yw i ddefnyddio'r cilojoule yn lle'r cilocalori wrth drin a thrafod gwerth egni bwyd, gan gysoni arferion y maes gwyddor bwyd gyda'r gwyddorau eraill sydd yn defnyddio unedau SI. Yn ôl y Pwyllgor ar Gyfundrefn Enwau, Undeb Rhyngwladol y Gwyddorau Maeth, mae un cilocalori yn hafal i 4.184 cilojoule, ar sail cilocalori sy'n codi tymheredd cilogram o ddŵr o 14.5° i 15.5 °C. Defnyddir y cilocalori a'r cilojoule ill dau gan lywodraethau a chwmnïau bwyd ar eu cynnyrch ar draws y bwyd, ond y calori fawr yw'r uned a ddefnyddir amlaf i fesur egni bwyd.
Mae dwy uned arall o egni gwres sy'n dwyn yr enw calori. Defnyddir y calori Tabl Rhyngwladol mewn tablau sy'n dangos priodweddau ager. Ei ddiffiniad gwreiddiol yw 1/860 watt-awr rhyngwladol, sy'n hafal i 4.1868 joule. Defnyddir y calori thermocemegol mewn maes thermocemeg i fesur cynhwysedd gwres, gwres cudd, a gwres adwaith. Mae'n hafal i 4.184 joule.
Llwydfelyn gwelw
Glöyn byw sy'n perthyn i deulu'r Pieridae yn urdd y Lepidoptera yw llwydfelyn gwelw, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy llwydfelynion gwelw; yr enw Saesneg yw Pale Clouded Yellow, a'r enw gwyddonol yw Colias hyale. Fe'i gwelir yn y rhan fwyaf o Ewrop a'r rhan fwyaf o Asia.
Maent i'w gweld yn hedfan rhwng Mai a Hydref. Lled eu hadenydd ydy 42-50mm. Gallant fyw i uchder hyd at 1,800m yn uwch na lefel y môr.
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Marie Bracquemond
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Montroulez, Ffrainc oedd Marie Bracquemond (1 Rhagfyr 1840 – 17 Ionawr 1916).
Llwydfelyn gwelw
Cyffredinol
Wedi deor o'i ŵy mae'r llwydfelyn gwelw yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Marie Bracquemond
Bu'n briod i Félix Bracquemond.
Bu farw yn Sèvres ar 17 Ionawr 1916.
Bontnewydd
Ceir sawl lle o'r enw (Y) Bontnewydd:
Tommy Lee Jones
Fe'i ganwyd yn San Saba, Texas, yn fab i Lucille Marie (née Scott) a Clyde C Jones. Cafodd ei addysg yng Ngholeg Harvard.
An Hengleuz
Mae An Hengleuz (Ffrangeg: Le Hinglé) yn gymuned (Llydaweg: kumunioù; Ffrangeg: communes) yn Departamant Aodoù-an-Arvor (Ffrangeg: Département Côtes-d'Armor), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code 22082
Brunhilde Raiser
Gwyddonydd o'r Almaen yw Brunhilde Raiser (ganed 13 Awst 1953), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel diwinydd.
Manylion personol
Ganed Brunhilde Raiser ar 13 Awst 1953. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Croes Urdd Teilyngdod Gweriniaeth Ffederal yr Almaen.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Llanwnabwy
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Henffordd, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Llanwnabwy (Saesneg: Llandinabo).
Lens (anatomeg)
Strwythr tryloyw, deuamgrwm (biconvex) yn y llygad yw'r lens. Ynghyd â'r cornbilen (cornea), mae'n helpu plygu golau sy'n cael ei ffocysu ar y retina. Drwy newid siâp, mae'r lens yn newid hyd ffocal y llygad fel y gall ffocysu ar wrthrychau sydd ar bellderau amrywiol. Mae hyn yn caniatau delwedd real o'r wrthrych dan sylw i gael ei daflu ar y retina. Gelwir y newid yn siâp y lens yn accommodation. Dyma broses sy'n debyg i'r un mewn camera wrth dynnu llun, ble mae'r  lensiaid yn cael eu symud wrth ffocysu. Mae lens y llygad yn fwy wastad yn y blaen nac ar yr ochr tu ôl.
Stranger On The Third Floor
Ffilm du llawn cyffro seicolegol gan y cyfarwyddwr Boris Ingster yw Stranger On The Third Floor a gyhoeddwyd yn 1940. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Frank Partos a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Roy Webb. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Peter Lorre, Ethel Griffies, Elisha Cook Jr., Charles Halton, Charles Waldron, Dell Henderson, Alec Craig, Oscar O'Shea, John McGuire ac Otto Hoffman. Mae'r ffilm Stranger On The Third Floor yn 64 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1940. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Abe Lincoln in Illinois sef ffilm Americanaidd am fywyd a gwaith Abraham Lincoln, gan John Cromwell. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Nicholas Musuraca oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Boris Ingster nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cymunedau ymreolaethol Sbaen
Rhennir Sbaen yn sawl Cymuned Ymreolaethol (Sbaeneg: comunidad autónoma), sef yr haen gyntaf o raniadau gwleidyddol, yn unol â Chyfansoddiad Sbaen, 1978. Mae'r haen yma'n rhoi hawliau cyfyngedig i ranbarthau a chenhedloedd Sbaen. Mae'r gair 'ymreolaethol' yn cyfeirio at 'reolaeth', a hawl y cymunedau i reoli eu hunain.
Afon Mama
Afon yn Siberia, Rwsia, yw Afon Mama (Rwseg: Мама), sy'n llifo drwy Oblast Irkutsk. Mae'n llednant i'r Afon Vitim. Cyfeirir ei phrif lednentydd fel 'Afon Mama Dde' ac 'Afon Mama Chwith'. ei hyd, yn cynnwys y 'Mama Chwith', yw 406 cilometer.
Cymunedau ymreolaethol Sbaen
Mae gan y ddwy ddinas ymreolaethol yr hawl i gael eu hystyried yn gymunedau ymreolaethol, ond hyd yma, nid yw'r naill na'r llall wedi ymgymryd â'r hawl hwnnw.
South Canaan Township, Pennsylvania
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal South Canaan Township, gan gynnwys:
Ilifav
Mae Ilifav (Ffrangeg: Illifaut) yn gymuned (Llydaweg: kumunioù; Ffrangeg: communes) yn Departamant Aodoù-an-Arvor (Ffrangeg: Département Côtes-d'Armor), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code 22083
Kevin Costner
Mae Kevin Michael Costner (ganed 18 Ionawr 1955) yn actor, cerddor, cynhyrchydd a chyfarwyddwr Americanaidd sydd wedi ennill Gwobr yr Academi. Cafodd ei enwebu am dri Gwobr BAFTA ac enillodd dwy Oscar ac un Gwobr Golden Globe. Ei prif ran gyntaf oedd Eliot Ness yn y ffilm The Untouchables (1987). Mae ef hefyd yn enwog am chwarae rhannau Lt. John J. Dunbar yn y ffilm Dances with Wolves, Jim Garrison yn JFK, a Ray Kinsella yn Field of Dreams.
Alice Lok Cahana
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America yw Alice Lok Cahana (ganwyd 1929).
Fe'i ganed yn Budapest a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Unol Daleithiau America.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Helenius Acro
Gramadegydd Rhufeinig oedd Helenius Acro, neu Acro (fl. tua'r 3g OC).
Ysgrifennodd feirniadaethau ac esboniadau Lladin ar waith Terens a Horas. Mae'r gwaith yma ar Horas, bellach, ar goll, ond cyfeirir atynt gan y gramadegydd Charisius. Ceir peth tystiolaeth o'i waith ar Persius.
Sgurr nan Ceathreamhnan - Creag nan Clachan Geala
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Beca Brown
Awdur a chyfarwyddwr o Gymraes yw Beca Brown. Mae wedi gweithio fel newyddiadurwr ac ym myd teledu fel cyfarwyddwr a cynhyrchydd.
Bywyd cynnar ac addysg
Fe'i ganwyd i rieni o Loegr a symudodd i Gymru. Roedd ei mam yn dod o Birmingham a'u thad o Swydd Derby. Cafodd addysg Gymraeg ers mynychu Ysgol Feithrin yn Nyffryn Ardudwy. Er hynny, Saesneg oedd iaith yr aelwyd nes i'w rhieni dechrau ddysgu Cymraeg. Erbyn ei arddegau symudodd y teulu o Ardudwy i ardal Caernarfon, a mynychodd Ysgol Syr Huw Owen. Penderfynodd ei rhieni ddechrau siarad Cymraeg adref pan oedd tua 13 mlwydd oed, er fod hynny yn teimlo'n chwithig iddi.
Aeth i Brifysgol Caerdydd gan raddio gyda BA er Anrhydedd yn y Gymraeg.
Gyrfa
Cychwynnodd fel newyddiadurwr yn 1994 gan ysgrifennu erthyglau nodwedd i'r Western Mail. Ymunodd ag ITV Cymru yn 1997 gan weithio fel newyddiadurwr ar y rhaglen materion cyfoes Y Byd ar Bedwar. Symudodd i gwmni cynhyrchu Fflic yn 1999 gan gyfarwyddo rhaglenni ar gyfer S4C a'r BBC. Aeth ymlaen i fod yn gynhyrchydd teledu gyda Cwmni Da rhwng 2012 a 2017. Rhwng Ebrill 2017 a Medi 2018 roedd yn Olygydd llyfrau Cymraeg gyda Gwasg Gomer.
Ers 2018 mae wedi bod yn gweithio gyda gwefan SaySomethinginWelsh fel awdur ac yna golygydd cynnwys.
Tottenham
Ardal faestrefol fawr ym Mwrdeistref Llundain Haringey, Llundain Fwyaf, Lloegr, ydy Tottenham. Saif tua 6 milltir (9.7 km) i'r gogledd o ganol Llundain. Mae'n rhychwantu rhan ddwyreiniol o Fwrdeistref Haringey yn Llundain (o'r gogledd i'r de).
Credir i Tottenham gael ei enwi ar ôl Tota, ffermwr, y soniwyd am ei bentrefan yn Llyfr Dydd y Farn. Credir bod "pentrefan Tota" wedi datblygu i fod yn "Tottenham". Cofnodwyd yr anheddiad yn Llyfr Dydd y Farn fel "Toteham".
Afon Iya
Afon yn Siberia, Rwsia, yw Afon Iya (Rwseg: Ия) sy'n llifo yn Oblast Irkutsk. Ei hyd yw 486 km ac mae gan ei basn arwynebedd o 18,100 km². Llifa Afon Iya i Fae Okinsky yng Nghronfa Bratsk. Mae'n rhewi rhwng diwedd mis Hydref hyd ddiwedd Ebrill neu ddechrau Mai.
Dolenni Hud
Nofel i oedolion gan Owen Martell yw Dolenni Hud.
Gwasg Gomer a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2008. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Ffordd yr Afon
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Li Ruijun yw Ffordd yr Afon a gyhoeddwyd yn 2014. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd River Road ac fe’i cynhyrchwyd yn Tsieina. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tsieineeg a hynny gan Li Ruijun a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Peyman Yazdanian.
Dolenni Hud
Disgrifiad byr
Casgliad o ryddiaith sydd wedi'i lleoli mewn ardaloedd gwahanol yn America a enwyd ar ôl enwau lleoedd yng Nghymru, megis Llangollen, Llandaff, Cardiff, Bangor a Neath. Yn cynnwys ffotograffau o'r gwahanol leoliadau.
Ffordd yr Afon
Mae'r ffilm Ffordd yr Afon yn 103 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Dolenni Hud
Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle
Ffordd yr Afon
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Li Ruijun ar 1 Ionawr 1983 yn Gaotai County.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Li Ruijun nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Beryl Davies
Awdur Cymreig yw Beryl Davies. Mae'n nodedig am y gyfrol Emynau'r Mynydd a Dylanwad Bore Oes a gyhoeddwyd 27 Gorffennaf, 2010 gan: Beryl Davies. chwith|120px|bawd
Three Contributions to The Slovenian Madness
Ffilm sy'n flodeugerdd o ffilmiau gan y cyfarwyddwr Boris Jurjaševič yw Three Contributions to The Slovenian Madness a gyhoeddwyd yn 1983.
Llygadwyn Kulambangra
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Llygadwyn Kulambangra (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llygaidwynion Kulambangra) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Zosterops murphyi; yr enw Saesneg arno yw Kulambangra Mountain white-eye. Mae'n perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: Zosteropidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Three Contributions to The Slovenian Madness
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1983. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode VI: Return of the Jedi sef ffilm ffugwyddonol gan y cyfarwyddwr ffilm Richard Marquand, Cymro o Lanishen.
Llygadwyn Kulambangra
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn Z. murphyi, sef enw'r rhywogaeth.
Three Contributions to The Slovenian Madness
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Boris Jurjaševič ar 18 Gorffenaf 1955 yn Slovenj Gradec.
Llygadwyn Kulambangra
Teulu
Mae'r llygadwyn Kulambangra yn perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: Zosteropidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Three Contributions to The Slovenian Madness
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Boris Jurjaševič nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Strasbwrg
Prifddinas Alsace (a'r département Bas-Rhin) yng ngogledd-ddwyrain Ffrainc yw Strasbwrg. Mae ar lan Afon Ill ac mae tua 270,000 o bobl yn byw yn y dref.
Mae'r dref yn ganolfan diwydiant a pheirianneg pwysig iawn. Mae pencadlys Cyngor Ewrop yn y dref yn ogystal â Llys Hawliau Dynol Ewrop a Senedd Ewrop.
Another Man's Shoes
Ffilm gomedi heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Jack Conway yw Another Man's Shoes a gyhoeddwyd yn 1922. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1922. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Häxan sef ffilm ddogfen ar wrachyddiaeth gan Benjamin Christensen.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jack Conway ar 17 Gorffenaf 1887 yn Graceville, Minnesota a bu farw yn Pacific Palisades ar 19 Chwefror 1966. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1909 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jack Conway nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Asen
Mewn anatomeg fertibra, asennau  yw'r cyhyrau hir crwm sy'n creu cawell yr asennau. Yn y mwyafrif o tetrapods, mae'r asennau yn amgylchynnu'r frest, yn caniatau i'r ysgyfaint ehangu ac felly yn cynorthwyo anadlu drwy ehangu ceudod y frest. Maent yno i wasanaethu'r ysgyfaint, y galon, ac organnau mewnol eraill y thoracs. Mewn rhai anifeiliaid, yn arbennig nadroedd, gall asennau roi cefnogaeth a diogelu'r holl gorff.
Der Reiter Ohne Kopf. 3. Harry Piels Schwerster Sieg
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Harry Piel yw 'Der Reiter Ohne Kopf. 3. Harry Piels Schwerster Sieg' a gyhoeddwyd yn 1921. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg.
Asen
Anatomeg bodau dynol
Mae gan fodau dynol 24 asen (12 par),er hynny mae bocsiwyr proffesiynol yn datblygu hyd at 114 Riba oherwydd eu hyfforddiant.
Der Reiter Ohne Kopf. 3. Harry Piels Schwerster Sieg
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1921. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Kid sef ffilm gomedi a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Georg Muschner oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Rhyw diogel
bawd|250x250px|Gellir Condom gael ei ddefnyddio gan ddynion ar gyfer rhyw diogel bawd|250x250px|Gellir defnyddio Sgwar gweinlyfu latex er mwyn ymarfer [[gweinlyfu neu llyfu rhefr diogel. ]] Mae  rhyw diogel yn golygu gweithgarwch rhywiol rhwng pobl sydd wedi cymryd camau rhagofalus er mwyn amddiffyn eu hunain yn erbyn heintiau a drosglwyddir yn rhywiol fel HIV. Rhyw anniogel yw gweithgarwch rhywiol heb gamau rhagofalus, heb ddefnyddio condom yn arbennig.
Disraeli
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Barbro Boman yw Disraeli a gyhoeddwyd yn 1958. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Barbro Boman.
Rhyw diogel
Daeth ymarferion rhyw diogel yn fwy amlwg yn yr 80au hwyr o ganlyniad i'r Epidemig HIV. Mae hyrwyddo rhyw diogel yn un o amcanion addysg rhyw.
Er gall rhai arferion rhyw diogel eu defnyddio fel modd o osgoi beichiogi (atal genhedlu), nid yw'r mwyafrif o'r ffurfiau yma o atal genhedlu yn amddiffyn rhag heintiau a drosglwyddir yn rhywiol. Yn yr un modd, mae rhai ffurfiau o arferion rhyw diogel, megis dewis partner ac ymddygiad risg isel, yn ffurfiau anneffeithiol o atal genhedlu ond dylid eu hystyried mewn pob math o gyfathrach rhywiol er mwyn lleihau risg.
Disraeli
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1958. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Vertigo sy’n ffilm drosedd a dirgelwch Americanaidd gan Alfred Hitchcock. Niels Carstens oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ann-Lis Lund sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Barbro Boman ar 1 Ionawr 1918 yn Göteborg. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1941 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Barbro Boman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bryn Merrick
Cerddor Cymreig o Gaerdydd oedd Bryn Merrick (12 Hydref 1958 – 12 Medi 2015). Bu'n aelod o'r grŵp pync Victimize ac yna rhwng 1983 a 1989 ymunodd gyda'r UFO yn lle Paul Gray.
Ei finyl sengl cyntaf oedd gyda'r "The Damned": "Thanks for the Night" b/w "Nasty" ac ef oedd yn chwarae gitâr bâs i'r grŵp ar eu halbyms: 'Phantasmagoria' ac 'Anything'. Yn ddiweddarach chwaraeodd i The Shamones, a Ramones a deithiodd gwledydd Prydain am bum mlynedd nes chwalu yn Awst 2015.
Fe'i ganwyd yn y Barri,.
308
3g - 4g - 5g
250au 260au 270au 280au 290au - 300au - 310au 320au 330au 340au 350au
Come Through
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Jack Conway yw Come Through a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
308
303 304 305 306 307 - 308 - 309 310 311 312 313
Come Through
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Immigrant sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Jack Conway ar 17 Gorffenaf 1887 yn Graceville, Minnesota a bu farw yn Pacific Palisades ar 19 Chwefror 1966. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1909 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Jack Conway nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sisticola trydarol
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Sisticola trydarol (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sisticolau trydarol) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Cisticola pipiens; yr enw Saesneg arno yw Chirping cisticola. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn C. pipiens, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r sisticola trydarol yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
La León
Ffilm ddrama am LGBT gan y cyfarwyddwr Santiago Otheguy yw La León a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc a'r Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Santiago Otheguy. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Daniel Valenzuela, Jorge Román a Marcos Woinsky. Mae'r ffilm La León yn 77 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Santiago Otheguy ar 29 Ionawr 1973 yn Buenos Aires.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Santiago Otheguy nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Emma Georgina Rothschild
Gwyddonydd o'r Deyrnas Unedig yw Emma Georgina Rothschild (ganed 16 Mai 1948), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel hanesydd eglwysig, diwinydd, addysgwr ac academydd.
Manylion personol
Ganed Emma Georgina Rothschild ar 10 Mehefin 1948 yn Llundain ac wedi gadael yr ysgol leol mynychodd Coleg Somerville, Rhydychen a Sefydliad Technoleg Massachusetts. Priododd Emma Georgina Rothschild gydag Amartya Sen. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Cydymaith i Urdd St.Mihangel a St.Siôr.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Elviras Gade
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Li Vilstrup a Malene Ravn yw Elviras Gade a gyhoeddwyd yn 1995. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1995. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Braveheart sef ffilm gan Mel Gibson am yr Alban a rhyfel annibyniaeth y genedl, dan arweiniad William Wallace, yn erbyn y goresgynwyr Seisnig o Loegr. Malene Ravn oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Li Vilstrup sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Li Vilstrup ar 9 Medi 1944 yng Nghaeredin.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Li Vilstrup nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tornio Voyageurs
Ffilm ddogfen yw Tornio Voyageurs a gyhoeddwyd yn 1989. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Alla Mår Bra
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Rainer Hartleb yw Alla Mår Bra a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Lleolwyd y stori yn Stockholm. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Rainer Hartleb oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Rainer Hartleb sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rainer Hartleb ar 29 Chwefror 1944.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rainer Hartleb nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Urvashi Kalyana
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Barbro Boman yw Urvashi Kalyana a gyhoeddwyd yn 1960. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Barbro Boman.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1960. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Psycho sy’n ffilm llawn arswyd a dirgelwch gan feistr y ''genre’’ yma, Alfred Hitchcock. Gustav Mandal oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Barbro Boman ar 1 Ionawr 1918 yn Göteborg. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1941 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Barbro Boman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cowshill
Pentref yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Cowshill. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Stanhope yn awdurdod unedol Swydd Durham.
Afon Kuta
Afon yn Siberia, Rwsia, yw Afon Kuta, sy'n tarddu i'r gogledd o Llyn Baikal yn Oblast Irkutsk. Mae'n llifo drwy taiga a chorsydd i'w chymer ar Afon Lena yn ninas Ust-Kut. Ei hyd yw 408 km ac mae gan ei basn arwynebedd o tua 12,500 cilometer sgwar.
Cavicchioni Paladino Dei Dollari
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Umberto Paradisi yw Cavicchioni Paladino Dei Dollari a gyhoeddwyd yn 1920. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Dosbarthwyd y ffilm gan Itala Film.
Kula Gowravam
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Peketi Sivaram yw Kula Gowravam a gyhoeddwyd yn 1972. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu a hynny gan Samudrala Ramanujacharya a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan T. G. Lingappa.
Cavicchioni Paladino Dei Dollari
Y prif actor yn y ffilm hon yw Ruggero Capodaglio. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Kula Gowravam
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1972. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather sef ffilm am gangstyrs Americanaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd.
Cavicchioni Paladino Dei Dollari
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1920. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Cabinet of Dr. Caligari sef ffilm arswyd Almaeneg gan Robert Wiene.
Kula Gowravam
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Peketi Sivaram ar 8 Hydref 1918 yn Andhra Pradesh a bu farw yn Chennai ar 12 Chwefror 2001.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Peketi Sivaram nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cavicchioni Paladino Dei Dollari
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Umberto Paradisi ar 29 Mehefin 1878 yn San Giorgio di Lomellina a bu farw yn Torino ar 28 Mai 1958.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Umberto Paradisi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Enaid
Mewn llawer o draddodiadau crefyddol a mytholegol, yr enaid yw hanfod y person byw, hanfod neu'r ysbryd nad yw'n rhan o'r corff ei hun. Mae tarddiad y gair Cymraeg yn hen iawn: Celteg: anatlo, "anadl", Indo-Ewropeg: ana; Lladin: anima) a gellir ei gymharu gyda'r gair anadl, sydd o'r un gwraidd. Felly hefyd y gair Hebraeg, נפש (nephesh), "anadl angenrheidiol" a daw'r gair Groeg ψυχή (psychē, seice), o'r ystyr "bywyd, ysbryd, chwythu". Mae'r enaid yn cynnwys y gallu meddyliol byw: y rheswm, y cymeriad, teimlad y person, ei ymwybyddiaeth, y cof, y meddwl, ac ati, (mewn gwrthgyferbyniad â'r materol). Yn dibynnu ar y system athronyddol neu gred person, gall enaid fod naill ai'n farwol neu'n anfarwol, dros dro neu'n para am byth.
Mae'r gred yn yr enaid yn hynafol iawn — fe'i ceir yng nghrefydd Yr Hen Aifft er enghraifft — ond fe'i cysylltir yn bennaf heddiw ag athrawiaethau'r crefyddau mawr sefydledig, sef Iddewiaeth, Cristnogaeth, Islam, Hindŵaeth a Bwdhaeth, er bod yr ystyr yn amrywio, yn arbennig yn achos y ddwy olaf. Credir fod gan yr enaid fodolaeth annibynnol ar y corff a'i fod yn bodoli mewn rhyw ffurf neu'i gilydd ar ôl marwolaeth.
Mae eiconiaeth Cristnogaeth yn ei ddarlunio'n aml fel baban newydd-anedig yn cael ei gludo i fyny i'r Nefoedd neu wedi'i lapio mewn lliain, sy'n cynrychioli mynwes Abraham. Yn yr Eglwys Fore mae'r glöyn byw yn ei gynrychioli, fel a welir yn y paentiadau gan Gristnogion cynnar ar furiau'r claddgelloedd, er enghraifft (benthyciad o fytholeg Roeg a'r traddodiad Clasurol). Er bod enaid yn debyg i ysbryd, mae'r Beibl yn gwahaniaethu rhyngddynt (yn y llythyr at y Hebreaid).
Deallai'r athronwyr Groegaidd, megis Socrates, Plato, ac Aristotle, bod yn rhaid i'r enaid (ψυχή psykhḗ) feddu ar gyfadran resymegol, a'i hymarfer oedd y mwyaf dwyfol o weithredoedd dynol. Yn ei brawf amddiffyn, fe wnaeth Socrates hyd yn oed grynhoi ei ddysgeidiaeth fel dim ond anogaeth i'w gyd-Atheniaid ragori ym materion y seici gan fod holl nwyddau'r corff yn dibynnu ar ragoriaeth o'r fath (Ymddiheuriad 30a–b). Ymresymodd Aristotle mai corff ac enaid dyn oedd ei fater a'i ffurf yn y drefn honno: casgliad o elfennau yw'r corff a'r enaid yw'r hanfod. Cymerodd Thomas Aquinas y safbwynt hwn i fewn i Gristnogaeth.
Mewn Iddewiaeth ac mewn rhai enwadau Cristnogol, dim ond bodau dynol sydd ag eneidiau anfarwol (ac eithrio angylion). Er enghraifft, fe wnaeth Thomas Aquinas, a fenthycodd yn uniongyrchol o On the Soul Aristotle, briodoli'r "enaid" (anima) i bob organeb ond dadleuodd mai dim ond eneidiau dynol sy'n anfarwol. Mae crefyddau eraill (yn fwyaf nodedig Hindŵaeth a Jainiaeth ) yn credu mai'r holl bethau byw o'r bacteriwm lleiaf i'r mwyaf o famaliaid yw'r eneidiau eu hunain (Atman, jiva) a bod ganddynt eu cynrychiolydd corfforol (y corff) yn y byd. Yr hunan go iawn yw'r enaid, tra bod y corff yn fecanwaith yn unig i brofi karma'r bywyd hwn. Felly os yw rhywun yn gweld teigr yna mae hunaniaeth hunan-ymwybodol yn byw ynddo (yr enaid), sy'n gynrychiolydd corfforol (corff cyfan y teigr, sy'n weladwy) yn y byd hwn. Mae rhai crefyddau'n dysgu bod hyd yn oed endidau anfiolegol (fel afonydd a mynyddoedd) yn meddu ar eneidiau. Gelwir y gred hon yn Eneidyddiaeth.
Dwyrain Agos Hynafol
chwith|bawd| Eneidiau Pe a Nekhen yn tynnu'r cwch brenhinol ar ryddhad o [[Ramesses II|deml Ramesses II yn Abydos.]] Yn yr hen grefydd Eifftaidd, credid bod unigolyn yn cynnwys gwahanol elfennau, rhai corfforol a rhai ysbrydol. Ceir syniadau cyffelyb mewn hen grefydd Assyriaidd a Babilonaidd. Mae coflechi Kuttamuwa, cerrig bedd angladdol ar gyfer swyddog brenhinol Sam'al o'r 8g CC, yn disgrifio Kuttamuwa yn gofyn i'w alarwyr goffau ei fywyd ar ôl marwolaeth gyda gwleddoedd "er mwyn fy enaid sydd yn y goflech hon". Mae'n un o'r cyfeiriadau cynharaf at enaid fel endid ar wahân i'r corff. Mae'r coflech yn 88 pwys (360 kg) 3 troedfedd (bron i fetr o uchder) allan o'r graig igneaidd basalt.
Y Celtiaid
Mae tystiolaeth archaeolegol a chwedlau hynafol yn profi fod gan y Celtiaid a oedd yn meddiannu y rhannau helaethaf o Ewrop rhwng 700 CC a 400 OC gred glir mewn bywyd ar ôl marwolaeth.
Ceir sawl beddrod Celtaidd pwysig fel claddedigaethau Hochdorf a Vix wedi'u darganfod yn gyfan, gyda chyfoeth o arteffactau, sy'n rhoi cipolwg unigryw i ni ar yr hyn yr oedd y Celtiaid hynafol yn ei ystyried yn angenrheidiol i anfon y meirw ar eu taith i’r byd arall, a elwir yn y llawysgrifau'n 'Afallon'.
Credent mewn bywyd ar ôl marwolaeth yn yr Arallfyd a oedd efallai’n cael ei ystyried yn debyg i'r bywyd hwn ond heb boen, afiechyd a thristwch. Oherwydd hyn, nid oeddent yn ofni marwolaeth gan fod eu henaid yn gadael ei gorff. Credent mai yn y pen y trigai'r enaid. Fel rhan o'u defodau, arferent offrymu bwyd, arfau, a nwyddau gwerthfawr. Roedd aberthu anifeiliaid a phobol i'r duwiau hefyd yn digwydd, mewn seremonïau gyda'r derwyddon, arweinwyr crefyddol cymunedau Celtaidd yn gwasanaethu. Rhan o ddefod o'r math hwn oedd y creiriau a daflwyd i Lyn Cerrig Bach. Credai'r Celtiaid hefyd fod yr enaid yn ailymddangos mewn person arall, ar ôl marwolaeth. Diwedd heb ddiwedd.
Ffydd Baháʼí
Mae’r Ffydd Bahá’í (crefydd a sefydlwyd yn y 19g) yn cadarnhau bod “yr enaid yn arwydd o Dduw, yn berl nefol y mae’r mwyaf dysgedig o ddynion wedi methu â’i deall, ac na fyth ddatrys ei ddirgelwch”. Dywedodd Bahá'u'lláh fod yr enaid nid yn unig yn parhau i fyw ar ôl marwolaeth y corff dynol, ond ei fod, mewn gwirionedd, yn anfarwol. Gellir ystyried y nef yn rhannol fel cyflwr lle mae'r enaid agosaf at Dduw; ac uffern fel cyflwr lle mae'r enaid bellaf oddi wrth Duw. Mae pob cyflwr yn dilyn o ganlyniad naturiol i ymdrechion unigol, neu eu diffyg, i ddatblygu'n ysbrydol. Dysgodd Bahá'u'lláh nad oes gan unigolion fodolaeth cyn eu bywyd yma ar y ddaear a bod esblygiad yr enaid bob amser tuag at Dduw ac i ffwrdd o'r byd materol.
Cristionogaeth
bawd| Darlun gan [[William-Adolphe Bouguereau|William Bouguereau o enaid yn cael ei gludo i'r nefoedd gan ddau angel ]] Yn ôl yr athrawiaeth Gristnogol gyffredin, pan fydd pobl yn marw, bydd eu heneidiau'n cael eu barnu gan Dduw ac yn mynd i'r Nefoedd neu i Uffern (neu'r Isfyd), i aros am yr atgyfodiad. Yn ôl Cristnogion eraill, bywyd ei hun yw'r enaid, a chredant nad oes gan y meirw fywyd tan ar ôl yr atgyfodiad (yr amod Cristnogol). Mae rhai Cristnogion yn credu y bydd eneidiau a chyrff yr anghyfiawn yn cael eu dinistrio yn Uffern yn hytrach na dioddef yn dragwyddol. Bydd credinwyr yn etifeddu bywyd tragwyddol naill ai yn y Nefoedd, neu yn Nheyrnas Dduw ar y ddaear, ac yn mwynhau cymdeithas dragwyddol â Duw.
Tarddiad yr enaid
chwith|bawd| Yr Enaid a Felltithiwyd: darlun gan [[Michelangelo|Michelangelo Buonarroti c. 1525. llathredd eg]] Mae " tarddiad yr enaid " wedi darparu cwestiwn gofidus i Gristnogion. Y prif ddamcaniaethau yw: creadigaeth yr enaid, traducianiaeth, a chynfodolaeth. Yn ôl creadigaeth yr enaid, mae Duw'n creu pob enaid unigol yn uniongyrchol, naill ai ar adeg cenhedlu neu rywbryd yn ddiweddarach. Yn ôl traducianiaeth, daw'r enaid yn naturiol oddi wrth y rhieni. Yn ôl y ddamcaniaeth a elwir yn gynfodolaeth, mae'r enaid yn bodoli cyn yr eiliad o genhedlu. Bu llawer o ddadlau ynghylch a oes gan embrionau dynol eneidiau ar yr eiliad y cat eu cenhedlu, neu a oes pwynt rhwng cenhedlu a genedigaeth lle mae'r ffetws yn cael enaid, ymwybyddiaeth, a phersonoliaeth. Gallai safbwyntiau yn y cwestiwn hwn chwarae rhan mewn dyfarniadau ar ba mor foesol yw erthylu.
Teiran yr enaid
Un o feddylwyr Cristnogol cynnar mwyaf dylanwadol Cristnogaeth orllewinol oedd Awstin o Hippo (354-430); disgrifiodd yr enaid fel "sylwedd arbennig, wedi'i gynysgaeddu â rheswm, wedi'i addasu i reoli'r corff". Mae rhai Cristnogion yn arddel safbwynt teiran (trichotomy) o fodau dynol, sy'n cynnwys y corff (soma), yr enaid (psyche), a'r ysbryd (niwma). Fodd bynnag, mae mwyafrif ysgolheigion modern y Beibl yn nodi bod y cysyniadau "ysbryd" ac "enaid" yn cael eu defnyddio'n gyfnewidiol mewn llawer o ddarnau Beiblaidd, ac felly'n glynu wrth ddeuoliaeth, nidteiranedd: y farn bod pob bod dynol yn cynnwys corff ac enaid. Dywedodd Paul fod y “corff yn rhyfela yn erbyn” yr enaid, “Oherwydd y mae gair Duw yn fyw ac yn weithgar ac yn llymach nag unrhyw gleddyf daufiniog, ac yn tyllu cyn belled â rhaniad enaid ac ysbryd” (Heb 4:12 NASB), a bod "Rwy'n dyrnu fy nghorff", i'w gadw dan reolaeth".
Barn y gwahanol enwadau
Mae Catecism presennol yr Eglwys Gatholig Rufeinig yn datgan bod y term enaid
Bydd pob enaid byw a marw yn cael ei farnu gan Iesu Grist pan ddaw yn ôl i'r ddaear. Mae’r Eglwys Gatholig hefyd yn dysgu bod bodolaeth pob enaid unigol yn dibynnu’n llwyr ar Dduw:
bawd|[[Ymborth yr Enaid, allan o'r llawysgrif Cymraeg Llyfr Ancr Llanddewibrefi o'r 14g]]