cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bachwen (siambr gladdu)
Nid oes sicrwydd ynglŷn â sut i ddosbarthu'r siambr gladdu yma, ond credir ei bod yn siambr porth. Bu cloddio yma yn 1876 ond nid oes cofnod i lawer gael ei ddarganfod. Nodwedd fwyaf diddorol Bachwen yw y marciau sydd wedi eu cerfio ar ran uchaf y maen capan, er bod y cen ar y maen yn eu gwneud yn anodd i'w gweld.
Gellir cyrraedd at y siambr gladdu trwy gymeryd y llwybr sy'n arwain hebio ochr ddeheuol eglwys Clynnog, troi i'r dde wedi cyrraedd y ffordd, ac yna dilyn llwybr ar y chwith gyferbyn a fferm Bach-wen ei hun.
FGF9
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn FGF9.
Sealand
Gall Sealand gyfeirio at:
Gogledd Swydd Ayr ac Arran (etholaeth seneddol y DU)
Mae Gogledd Swydd Ayr ac Arran yn etholaeth Sirol yn yr Alban ar gyfer Tŷ'r Cyffredin, y DU, sy'n ethol un Aelod Seneddol (AS) drwy'r system etholiadol 'y cyntaf i'r felin'. Fe'i lleolwyd oddi fewn i ffiniau sirol Dwyrain Swydd Ayr, Gogledd Swydd Ayr a De Swydd Ayr. Yn 1983 yr etholwyd yr aelod cyntaf i gynrychioli'r etholaeth hon, ond rhaid cofio fod y ffiniau wedi newid rhyw ychydig ers hynny. Mae trefi cyfoethog Largs, Fairlie a Gorllewin Kilbride yng ngogledd yr etholaeth a threfi gweithiol Ardrossan, Kilbirnie, Dyffryn Garnock, Kilwinning, Saltcoats a Stevenston i'r de. Saif Ynys Arran ac Ynys Cymru Fawr (Great Cumbrae) hefyd o fewn yr etholaeth.
Rhwng 1987 a 2015 y Blaid Lafur sydd wedi cynrychioli'r etholaeth; cyn hynny, y Ceidwadwyr.
Cynrychiolir yr etholaeth, ers Etholiad Cyffredinol, Mai 2015 gan Patricia Gibson, Plaid Genedlaethol yr Alban (yr SNP). Yn yr etholiad hon cipiodd yr SNP 56 o seddi yn yr Alban. Yn Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2017, daliodd ei gafael yn y sedd. Gwnaeth yr un peth yn 2019.
Chicago Bears
Tîm pêl-droed Americanaidd proffesiynol a leolir yn ninas Chicago, Illinois yw'r Chicago Bears.
Carinthia
Talaith yn ne Awstria yw Carinthia (Almaeneg: Kärnten, Slofeneg: Koroška). Roedd y boblogaeth yn 2011 yn 558,271. Prifddinas a dinas fwyaf y dalaith yw Klagenfurt, gyda phoblogaeth o 94,303.
bawd|dim|250px|Lleoliad Carinthia yn Awstria
Credir bod yr enw o darddiad Celtaidd, gyda dau awgrym posibl:
Mae Carinthia yn ffinio â'r Eidal a Slofenia, gyda thaleithiau Tirol, Salzburg a Styria. Ardal fynyddig yw, yn cynnwys rhan o'r Alpau dwyreiniol, ac mae copa uchaf Awstria, y Großglockner, ar y ffîn rhwng Carinthia a'r Tirol. Rhennir y dalaith yn ddwy ddinas annibynnol (Statutarstädte) ac wyth ardal (Bezirke).
Dwyieithrwydd
bawd|200px|Arwydd dwyieithog yn Carinthia
Ceir lleiafrif Slofeneg ei iaith mewn rhannau o'r dalaith, ac mae mudiad yn galw am arwyddion ffyrdd dwyieithog. Yn 1972, penderfynodd llywodraeth Bruno Kreisky a llywodraethwr Carinthia, Hans Sima, osod arwyddion dwyieithog mewn ardal yn Ne Carinthia, ond dinistriwyd hwy gan fudiadau adain-dde oedd yn gwrthwynebu dwyieithrwydd.
Gogledd-ddwyrain Fife (etholaeth seneddol y DU)
Mae Gogledd-ddwyrain Fife yn etholaeth sirol yn yr Alban ar gyfer Tŷ'r Cyffredin, y DU, sy'n ethol un Aelod Seneddol (AS) drwy'r system etholiadol 'y cyntaf i'r felin'. Yn 1983 yr etholwyd yr aelod cyntaf i gynrychioli'r etholaeth hon, ond rhaid cofio fod y ffiniau wedi newid rhyw ychydig ers hynny. Mae rhan o'r etholaeth o fewn ffiniau dinesig swydd Fife. Ceir etholaeth arall o'r un enw - sy'n ethol cynrychiolydd i Senedd yr Alban.
Carinthia
Dwyieithrwydd
Yn 1977, penderfynodd y llywodraeth ffederal osod arwyddion dwyieithog ymhob cymuned lle'r oedd 25% neu fwy o'r boblogaeth yn siarad Slofeneg. Ni lwyddwyd i'w gosod ymhob un o'r rhain oherwydd gwrthwynebiad. Yn 2001, gorchymynwyd gosod arwyddion dwyieithog ym mhob cymuned lle'r oedd 10% o'r boblogaeth yn siarad Slofeneg, ond gwrthododd y llywodraethwr ar y pryd, Jörg Haider, wneud hynny.
Gogledd-ddwyrain Fife (etholaeth seneddol y DU)
Cynrychiolir yr etholaeth, ers Etholiad Cyffredinol, Mai 2015 gan Stephen Gethins, Plaid Genedlaethol yr Alban (yr SNP). Yn yr etholiad hon cipiodd yr SNP 56 o seddi yn yr Alban. Yn Etholiad cyffredinol y Deyrnas Unedig, 2017, daliodd ei afael yn y sedd. Cipiwyd y sedd gan Wendy Chamberlain ar ran y Democratiaid Rhyddfrydol yn 2019.
Klagenfurt
bawd|250px|Eglwys Gadeiriol Klagenfurt
Klagenfurt (enw llawn: Klagenfurt am Wörthersee), (Slofeneg: Celovec) yw prifddinas talaith Carinthia yn ne Awstria. Mae'r boblogaeth yn 90,100.
Ceir y cyfeiriad cyntaf at Forum Chlagenvurth yn 1193 - 1199. Ail-sefydlwyd y dref yn 1246 gan y tywysog Bernhard van Spanheim, a daeth yn ddinas yn 1252.
Meddianwyd y dref a'r cyffiniau am gyfnod yn 1919 gan luoedd Slofenaidd Teyrnas Serbia, Croatia a Slofenia (SHS, Iwgoslafia wedyn) o dan y Cadfridog Slofenaidd, Rudolf Maister. Bu'n rhaid iddo gytuno i ildio'r dref a chytuno i refferendwm ar ei dyfodol (uneai fel rhan o Awstria neu fel rhan o' SHS newydd). Pleidleisiodd y trigolion dros ymuno ag Awstria.
Bardd gwlad
Yn llenyddiaeth Gymraeg, bardd a gafodd ychydig neu ddim addysg ffurfiol ac sy'n canmol ei fro a'i gymdeithas ei hun yn ei waith, fel rheol, a olygir wrth y term bardd gwlad. Fel rheol mae'n feistr ar y gynghanedd a'r mesurau caeth traddodiadol.
Hanes
Daeth y bardd gwlad i'r amlwg gyda thwf y wasg ar ddechrau'r 18g. Mae enghreifftiau o feirdd gwlad y ganrif honno yn cynnwys Jonathan Huws o Langollen, Elis y Cowper, Dafydd Jones o Drefriw, Huw Jones o Langwm a Siôn Cadwaladr o'r Bala. Ceir nifer o gerddi gan feirdd gwlad yn yr almanacau Cymraeg a chyfrolau poblogaidd eraill y cyfnod a pharhaodd y traddodiad felly i'r 19g. Gellid ystyried nifer o feirdd y ganrif honno yn feirdd gwlad, e.e. Trebor Mai o Lanrwst, un o englynwyr gorau'r 19eg ganrif. Gwelir eu gwaith yn aml ar gerrig beddau yn ogystal.
Cyfoes
Heddiw mae traddodiad y bardd gwlad yn parhau yng ngwaith y beirdd lleol sy'n cyfrannu penillion i'r papurau bro neu'n cystadlu â'i gilydd mewn eisteddfodau a thalwrnau lleol.
Roedd y bardd adnabyddus Dic Jones yn dal i ystyried ei hun yn fardd gwlad er gwaethaf ei amlygrwydd cenedlaethol ac mae nifer fawr o'i gerddi yn adlewyrchu rôl cymdeithasol y bardd gwlad yn ei gymdeithas. Enghraifft arall diweddar oedd "Bois y Cilie".
Llyfryddiaeth
Ceir gwaith nifer o feirdd gwlad ail hanner yr 20g yn y gyfres o flodeugerddi Beirdd Bro.
Castleton, Swydd Derby
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Castleton. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref High Peak.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 642.
Asedau daearegol
Ym mhentref Castleton, yn Ardal y Copaon yn Swydd Derby, fe welwch amryw o siopau gemwaith yn gwerthu’r Blue John. Mae i’r mwyn yma rhyw wawr glas a melyn o'i gwmpas ac enw’r Ffrancwyr amdano yw Bleu Jaune yn golygu glas melyn, ac fe aeth hwn yn Blue John, math o felspar. Calsiwm fflworid yw'r Blue John 'ma, (CaF2) a chredir mai haen o olew wedi mynd rhwng y crisialau sydd wedi rhoi'r lliw arbennig iddo. Mae'n fwyn bregus iawn ac mae hi'n anodd cael darnau da ohono - yn ôl y mwynwr dim ond chwarter o beth maen nhw yn ei gloddio sydd yn ddefnyddiol. Darganfuwyd un ffordd o allu gweithio arno drwy ei socian mewn resin, a thrwy hyn allu gwneud llestr ohono. Roedd powlen tua 2 fodfedd ar draws yn gwerthu am £300.
New Orleans Saints
Tîm pêl-droed Americanaidd proffesiynol a leolir yn ddinas New Orleans, Louisiana yw'r New Orleans Saints.
Castell Dolforwyn
Castell Cymreig ger y Drenewydd ym Mhowys yw Castell Dolforwyn. Saif ar fryn isel mewn safle strategol yn hen gantref Cedewain yn ymyl Afon Hafren, gyferbyn â'r Drenewydd.
Afon Artro
Afon yng Ngwynedd, Cymru, yw Afon Artro. Mae ganddi hyd o 4.5 milltir (7 km). Mae'n llifo i mewn i Fae Ceredigion
Castell Dolforwyn
Hanes
Codwyd Castell Dolforwyn gan y Tywysog Llywelyn ap Gruffudd (Llywelyn II), yn y flwyddyn 1273 pan oedd ar anterth ei rym. Roedd tref fechan yn ymyl y castell a adeiladwyd ar yr un adeg â'r castell ei hun, mae'n debyg.
Charlestown, Swydd Derby
Pentref yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Charlestown. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref High Peak.
Afon Artro
Mae'r afon yn tarddu yn y Rhinogau, gyda nifer o nentydd yn llifo i Lyn Cwm Bychan. Wedi gadael y llyn, mae'r afon yn llifo tua'r de-orllewin i lawr Dyffryn Artro. Yn fuan ar ôl gadael y llyn, mae'r afon fechan o Lyn Eiddew-mawr yn ymuno â hi, yna, wedi mynd heibio gwarchodfa natur Coed Crafnant mae Afon Cwmnantcol yn ymuno â hi. Llifa tua'r gorllewin, drwy bentref Llanbedr cyn troi tua'r gogledd-orllewin i gyrraedd y môr ger Llandanwg.
Castell Dolforwyn
Hanes
Cododd Llywelyn y castell fel datganiad gwleidyddol, yn hytrach nag am resymau milwrol amlwg. Roedd yn wynebu'r Drenewydd a oedd, gyda'i chastell, yn un o drefi Normanaidd pwysicaf y Mers, ac felly roedd yn ddatganiad eglur o hawliau Llywelyn fel Tywysog Cymru mewn ymateb i gyhoeddiad gan weision y Goron Seisnig nad oedd ganddo'r hawl i godi castell yn y cyffiniau.
Afon Artro
Pan gafodd cwmwd Ardudwy ei rannu'n ddau, Afon Artro oedd y ffin rhwng Ardudwy Uwch Artro ac Ardudwy Is Artro.
Castell Dolforwyn
Hanes
Syrthiodd y castell yn fuan i'r Saeson yn rhyfel 1276-77; ymddengys na fu gan y tywysog unrhyw fwriad o wastraffu dynion ac adnoddau yno. Ildiodd y garsiwn i Henry Lacy a Roger Mortimer ar 31 Mawrth, 1276. Rhoddodd y Saeson y castell i'w cynghreiriad Gruffudd ap Gwenwynwyn o Bowys. Syrthiasai'r castell yn adfeilion erbyn diwedd y 14g.
Olion
Yn ôl rhestr a luniwyd yn 1322, roedd yr adeiladau o fewn y castell ei hun yn cynnwys capel, neuadd, Siambr Arglwyddes, cegin, bragdy a becws.
Nid oes llawer i'w weld ar y safle erbyn heddiw. Ambell lwyfan bridd yn unig a welir o'r dref. Ceir olion ward hirsgwar â llenfur o'i amgylch, tŵr crwn yn y pen gogledd-ddwyreiniol ac un hirsgawr arall yn y pen deheuol.
250px|bawd|dim|Castell Dolforwyn
Kissa Kursi Ka
Ffilm wleidyddol gan y cyfarwyddwr Amrit Nahata yw Kissa Kursi Ka a gyhoeddwyd yn 1977. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd किस्सा कुर्सी का (1977 फ़िल्म) ac fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jaidev.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Shabana Azmi.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Amrit Nahata ar 1 Ionawr 1928 yn Jodhpur a bu farw yn Delhi ar 2 Hydref 1988.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Amrit Nahata nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lower Kinnerton
Pentref yn sir seremonïol Swydd Gaer, Gogledd-orllewin Lloegr, yw Lower Kinnerton. Saif i'r gogledd-orllewin o bentref bychan Dodleston. Gorwedd y pentref cyfagos Higher Kinnerton dros y ffin yn Sir y Fflint.
Dallas Cowboys
Masnachfraint pêl-droed Americanaidd proffesiynol a leolir yn ddinas Dallas, Texas yw'r Dallas Cowboys. Mae'r tîm yn chwarae eu gemau cartref yn y AT&T Stadium yn Arlington, Texas.
Denver Broncos
Tîm pêl-droed Americanaidd proffesiynol a leolir yn ddinas Denver, Colorado yw'r Denver Broncos.
Everything but the Girl
Grŵp cerddoriaeth boblogaidd yw Everything but the Girl. Sefydlwyd y band yn Kingston upon Hull yn 1982. Mae Everything but the Girl wedi cyhoeddi cerddoriaeth ar label recordio Atlantic Records.
Underwood, Washington
Cymuned heb ei hymgorffori (Saesneg: unincorporated community) yn, yn nhalaith Washington, yw .
Everything but the Girl
Dolen allanol
Gwefan swyddogol
Underwood, Washington
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Underwood, gan gynnwys:
Enez-Tudi
Mae Enez-Tudi (Ffrangeg: Île-Tudy) yn gymuned yn Departamant Penn-ar-bed (Ffrangeg Finistère), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Volkswagen Camper
Sbardunwyd y gystadleuaeth i gynhyrchu cerbydau tebyg, yn enwedig yn UDA, drwy lansio'n ddiweddarach y Ford Econoline, y Dodge A100, a'r Chevrolet Corvair 95 Corvan. Yn Ewrop (1947-1981), lansiwyd y fan Citroën H, y Renault Estafette a'r Ford Transit.
Enez-Tudi
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code 29085
Gweler hefyd
Cymunedau Penn-ar-Bed
Volkswagen Camper
Roedd y cerbyd yn dilyn y "Beetle" poblogaid a bedyddiwyd ef drwy'r byd gyda nifer o enwau, ond herwydd ei gysylltiad gyda cyfnod yr hippes a'r grwp Beetles, efallai mai'r enw rhyngwladol mwyaf poblogaidd yw'r Hippie van/wagon. Yn 2016 roedd yn parhau i fod yn gerbyd eiconig iawn.
Yn 2005 dechreuwyd cynhyrchu'r 5ed genhedlaeth: y T5.
Y Genhedlaeth gyntaf (T1; 1950–1967)
Roedd gan y Math 1 cyntaf (a gelwir y grwp hwn yn "Genhedlaeth gyntaf") raniad yn y ffenest flaen. Roedd y llysenwau'n cynnwys Microbus, Splitscreen a Splittie, ac rhowliodd allan o'r ffatri yn Wolfsburg am y tro cyntaf ar 8 Mawrth 1950. Roeddent yn dal i'w cynhyrchu ar ddiwedd 1967 ond ers 1956 o'r ffatri newydd yn Hanover. Injan a oedd yn cael ei oeri gan ddŵr oedd ganddo i ddechrau, 1,131 cc (69.0 cu in), DIN-rated 18 kW (24 PS; 24 bhp), injan flat-four-cylinder 'boxer' a oedd wedi'i leoli yng nghefn y cerbyd. Uwchraddiwyd hwn i 1200 – 1,192 cc (72.7 cu in) 22 kW (30 PS; 30 bhp) yn 1953.
Cynhyrchwyd fersiwn moethus yn 1951 o'r enw'r "Samba", a adnybyddir hefyd dan yr enw "Sunroof Deluxe".
Charlesworth, Swydd Derby
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr ydy Charlesworth. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref High Peak.
Volkswagen Camper
Yr ail genhedlaeth (T2; 1967–1979)
Nid oedd gan y cerbydau hyn raniad yn y ffenestr. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen hyd at 1979 ac ym Mecsico cynhyrchwyd y Volkswagen Kombi a'r Panel rhwng 1970 a 1994. Gelwir y modelau a gynhyrchwyd cyn 1971 yn T2a (neu "Early Bay"), a modelau a wnaed wedi 1972 yn T2b (neu "Late Bay").
Charlesworth, Swydd Derby
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 2,449.
Cwtiad-wennol bach
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cwtiad-wennol bach (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cwtiad-wenoliaid bach) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Glareola lactea; yr enw Saesneg arno yw Little pratincole. Mae'n perthyn i deulu'r Cwtiad-wenoliaid (Lladin: Glareolidae) sydd yn urdd y Charadriiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn G. lactea, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r cwtiad-wennol bach yn perthyn i deulu'r Cwtiad-wenoliaid (Lladin: Glareolidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Rheilffordd De Simcoe
bawd|260px Mae Rheilffordd De Simcoe'n rheilffordd dreftadaeth rhwng Tottenham a Beeton, Ontario, Canada.
Ailgorwyd y lein ym Mae 1992, a dros y chwarter canrif dylonol, aeth dros 650,000 o bobl ar ei threnau. Mae gan y rheilffordd 5 locomotifau ac mae'n agor rhwng Mai a Hydref.
Locomotifau stêm
bawd|260px Rhif 136 Dosbarth A2m 4-4-0 Rheilffordd Canadian Pacific, adeiladwyd ym 1883.
Rhif 1057 Dosbarth D10h 4-6-0 Rheilffordd Canadian Pacific, adeiladwyd ym 1912.
Locomotifau diesel
Rhif 22 D-T-C Rheilffordd Canadian Pacific.
Rhif 703 Rheilfordd Norfolk a Southern, adeiladwyd gan Gwmni General Electric.
Rhif 10 165DE adeiladwyd gan Gwmni Ruston a Hornsby.
Green Bay Packers
Tîm pêl-droed Americanaidd proffesiynol a leolir yn ninas Green Bay, Wisconsin yw'r Green Bay Packers. Green Bay yw'r trydedd fasnachfraint hynaf yn y NFL, ar ôl cael eu trefnu a chwarae yn 1919. Noddwyd y clwb yn wreiddiol gan Gwmni Pacio Indiaidd, ac wedyn gan Gwmni Pacio Acme, oedd wedi prynu'r cwmni gwreiddiol. Yn dilyn problemau ariannol, gwerthwyd cyfrandaliadau ym mis Rhagfyr 1922, ac mae'r Packers yr unig dîm cynghrair mawr dielw sy'n eiddo i'r cymunedol yn yr Unol Daleithiau.
bawd|dim|260px|Cae Lambeau cyn diweddariad yn 2003 bawd|dim|260px|Cae Lambeau wedi'i diweddariad
Alaer
Mae Alaer (Ffrangeg: Allaire) yn gymuned yn department Mor-Bihan (Ffrangeg: Morbihan), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code56001
Corfflu'r Ysgol Fân-Arfau
bawd|Bathodyn cap y Corfflu Corfflu yn y Fyddin Brydeinig yw Corfflu'r Ysgol Fân-Arfau sy'n yn gyfrifol am hyfforddi hyfforddwyr mân-arfau, paratoi cyrsiau, dewis rheolwyr meysydd tanio, profi drylliau newydd, a chynghori swyddogion y staff ar sgiliau arfau. Mae 1 ym mhob 5 o aelodau'r Corfflu yn swyddogion, a ddyrchafir o fewn yr uned.
Hanes
Crewyd yr Ysgol Saethyddiaeth (Saesneg: School of Musketry) ym 1854, a'i ailenwyd yn yr Ysgol Fân-Arfau ym 1919. Daeth y ddwy ysgol yn Gorfflu'r Ysgolion Mân-Arfau a Gynnau Peiriant ym 1923. Cyfunwyd y ddwy ysgol ym 1929 gan greu Corfflu'r Ysgol Fân-Arfau. Symudodd pencadlys y Corfflu o Hythe, Caint, i Ysgol y Troedfilwyr yn Warminster, Wiltshire, ym 1969.
Gwisg
Glas gyda pheipio a ffesin glas Caergrawnt yw gwisg y Corfflu. Mae'r bathodyn cap yn dangos dwy reiffl Lee-Enfield wedi eu croesi dros wn peiriant Vickers, gyda'r goron uwchben, i gyd o fewn torch lawryf wedi ei addurno gyda sgrôl â'r teitl.
Traddodiadau
Dethlir Diwrnod y Corfflu ar 19 Medi pob blwyddyn i nodi agor yr Ysgol Saethyddiaeth yn Hythe, Caint, ar y dyddiad hwn ym 1854.
Sealand, Sir y Fflint
Mae'r gymuned hefyd yn cynnwys Sealand Garden City, a sefydlwyd yn 1910 ar gyfer gweithwyr yng Ngwaith Dur John Summers. Wedi i'r gwaith dur gau yn 1979, sefydlwyd Parc Diwydiannol Glannau Dyfrdwy. Yn y gymuned yma hefyd mae Maes Awyr Sealand, sy'n cael ei ddefnyddio ar gyfer gleiderau. Roedd poblogaeth y gynuned yn 2001 yn 2,746.
FGF12
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn FGF12.
Hen Gi Defaid Seisnig
Ci defaid sy'n tarddu o Loegr yw'r Hen Gi Defaid Seisnig a nodir gan ei gôt drwchus a hirflewog a'i ffordd lusgol o gerdded, megis arth.
bawd|dim|Hen Gi Defaid Seisnig
Sealand, Sir y Fflint
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Daeargi
Math o gi yw daeargi (lluosog: daeargwn) sy'n cynnwys nifer o fridiau o gŵn bychain a heini.
Amgueddfa Cymru
bawd|Poster gan [[Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion, yn argymell sefydlu Amgueddfa Genedlaethol Cymru; Mehefin 1876.]] Amgueddfa Cymru yw mam-gorff y rhwydwaith o amgueddfeydd cenedlaethol yng Nghymru a elwid gynt yn Amgueddfeydd ac Oriel Genedlaethol Cymru (neu Amgueddfa Genedlaethol Cymru).
Ellen van Dijk
Seiclwraig ffordd proffesiynol Iseldiraidd ydy Eleonora Maria "Ellen" van Dijk (ganwyd 11 Chwefror 1987). Ar ôl ennill pencampwriaethau Ewrop 2x ar y ffordd yn y categori U-23, aeth ymlaen i ddod yn bencampwraig y byd ar y trac wedi ennill a'r ras scratch yn 2008. Aeth ymlaen i ddod yn bencampwraig y byd ar y ffordd yn ogystal wedi ennill y Treial amser yn 2013 a'r Treial amser tîm yn 2012 a 2013.
Bywgraffiad
Ganed Ellen van Dijk yn Harmelen, Utrecht a mae'n byw yn Amsterdam.
FGG
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn FGG yw FGG a elwir hefyd yn Fibrinogen gamma chain (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 4, band 4q32.1.
Gorsaf reilffordd Rugby
Mae gorsaf reilffordd Rugby yn gwasanaethu tref farchnad Rugby yn Swydd Warwick, Gorllewin Canolbarth Lloegr.
Chelmorton
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Chelmorton. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dyffrynnoedd Swydd Derby.
Pedryn Westland
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Pedryn Westland (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: pedrynnod Westland) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Procellaria westlandica; yr enw Saesneg arno yw Westland petrel. Mae'n perthyn i deulu'r Pedrynnod (Lladin: Procellariidae) sydd yn urdd y Procellariformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. westlandica, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America ac Awstralia.
Teulu
Mae'r pedryn Westland yn perthyn i deulu'r Pedrynnod (Lladin: Procellariidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Chinley
Pentref yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Chinley. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref High Peak.
16Volt
Band roc diwydiannol o'r Unol Daleithiau yw 16Volt. Ei ddau brif aelod yw Eric Powell a Mike Peoples. Ffurfwyd y band ym 1988 a rhyddhâwyd yr albwm cyntaf, Wisdom ym 1993. Yn 2003 cafodd rhai o'u caneuon o SuperCoolNothing eu cynnwys ar y gêm PS2 Primal.
Bobby Robson
Roedd Syr Robert William "Bobby" Robson CBE (18 Chwefror 1933 – 31 Gorffennaf 2009) yn chwaraewr pêl-droed rhyngwladol a chyn-reolwr nifer o dîmau pêl-droed Ewropeaidd a thîm cenedlaethol Lloegr.
Parhaodd ei yrfa broffesiynol fel blaenwr-mewnol am bron i ugain mlynedd. Yn ystod y cyfnod hwnnw, chwaraeodd i dri tîm yn unig - Fulham, West Bromwich Albion a chyfnod byr gyda'r Vancouver Royals. Chwaraeodd i dîm Lloegr ar ugain achlysur, gan sgorio pedwar gôl.
Urddwyd Robson yn 2002, ac mae'n aelod o Rodfa Enwogion Pêl-droedwyr Lloegr. Ef hefyd oedd llywydd anrhydeddus Ipswich Town Ers 1991, bu'n dioddef o gancr ac ym mis Awst 2008, dywedodd fod cancr yr ysgyfaint wedi ei drechu. Dywedodd: "My condition is described as static and has not altered since my last bout of chemotherapy...I am going to die sooner rather than later. But then everyone has to go sometime and I have enjoyed every minute."
Bu farw Bobby Robson yn y bore ar y 31 Gorffennaf, 2009.
Irvilhag
Mae Irvilhag (Ffrangeg: Irvillac) yn gymuned yn Departamant Penn-ar-bed (Ffrangeg Finistère), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code 29086
Éléonore
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Amro Hamzawi yw Éléonore a gyhoeddwyd yn 2020. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Éléonore ac fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Lleolwyd y stori yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Amro Hamzawi.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Joséphine de La Baume, Dominique Reymond, André Marcon, Guilaine Londez, Nora Hamzawi, Julia Faure, Arthur Igual, Thomas Scimeca a Violaine Gillibert. Mae'r ffilm Éléonore (ffilm o 2020) yn 85 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2020. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Run. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Amro Hamzawi ar 15 Awst 1974 yn Libanus.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Amro Hamzawi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Church Gresley
Pentref yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Church Gresley.
Daeargi Melyn a Du
Daeargi sy'n tarddu o Gymru yw'r Daeargi Melyn a Du. Nid yw'n cael ei gydnabod fel brîd ar wahân gan y Kennel Club, sydd ers 1887 wedi defnyddio'r enw "Daeargi Cymreig" yn ei le.
Robert Gwyn
Reciwsant o Gymro ac awdur Cymraeg oedd Robert Gwyn (tua 1540/1550 - 1592/1604). Fe'i adnabyddir weithiau fel Robert Wyn, Robert Jones neu Robert Johns Wyn hefyd. Cred rhai ysgolheigion mai ef yn lle ei gymrodor Gruffydd Robert oedd awdur Y Drych Cristianogawl, y llyfr cyntaf i gael ei gyhoeddi yng Nghymru.
Bywgraffiad
Roedd yn fab i Siôn Wyn ap Thomas Gruffudd o Benyberth, ger Pwllheli (safle'r ysgol fomio a losgwyd yn 1936 gan Saunders Lewis, D. J. Williams a Lewis Valentine), a'i wraig Catrin.
Cyfansoddodd sawl cyfrol yn y Gymraeg. Honnir mai ef yw awdur Cymraeg mwyaf cynhyrchfawr yr 16g. Ei lyfr mwyaf adnabyddus yw Gw[a]ssanaeth y Gwŷr Newydd (1580). Mae rhai ysgolheigion yn credu mai ef yw awdur Y Drych Cristianogawl (Gruffydd Robert yw'r awdur yn ôl eraill), ac ymddengys yn debygol fod hynny'n wir.
Cyhoeddwyd y Drych gyda chymorth Puwiaid Hen Neuadd Penrhyn, ger Rhiwledyn, Llandudno. Ar 14 Ebrill 1587, cafwyd hyd i wasg gudd ar gyfer llenyddiaeth Gatholig mewn ogof ar Riwledyn, a gafodd ei defnyddio gan Robert Pugh o'r Penrhyn a'i gaplan y Tad William Davies i argraffu Y Drych Cristianogawl. Llochasant yno i geisio dianc yr erledigaeth ar Gatholigion a gychwynwyd gan Elisabeth I o Loegr ym Mai 1586. Darganfuwyd yr ogof tua dwy flynedd ar ôl cyhoeddi'r Ddrych ond roedd pawb wedi dianc. Cafodd William Davies, gŵr lleol o Groes-yn-Eirias (Bae Colwyn heddiw) ei ddal gan yr awdurdodau a'i ddienyddio trwy ei dynnu, crogi a chwarteru yng Nghastell Biwmares ym mis Gorffennaf 1593.
Ar Yeuc'h
Mae Ar Yeuc'h (Ffrangeg: Le Juch) yn gymuned yn Departamant Penn-ar-bed (Ffrangeg Finistère), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code 29087
Gweler hefyd
Cymunedau Penn-ar-Bed
Himmeluret
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwyr Amund Rydland a Leif Sinding yw Himmeluret a gyhoeddwyd yn 1925. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Himmeluret ac fe'i cynhyrchwyd yn Norwy. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Norwyeg a hynny gan Leif Sinding.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Harald Schwenzen, David Knudsen, Aagot Nissen, Amund Rydland, Henry Gleditsch, Eugen Skjønberg, Lars Tvinde, Ingeborg Gude, Johanne Voss a Martin Gisti. Mae'r ffilm Himmeluret (ffilm o 1925) yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Amund Rydland ar 25 Tachwedd 1888 yn Alversund.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Amund Rydland nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Church Broughton
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Church Broughton. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Swydd Derby.
Hurricane On The Bayou
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Greg MacGillivray yw Hurricane On The Bayou a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Glen Pitre.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Meryl Streep, Allen Toussaint, Tab Benoit, Amanda Shaw a Chubby Carrier. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Greg MacGillivray ar 1 Ionawr 1945 yn Unol Daleithiau America.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Greg MacGillivray nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ysgarlad
Lliw coch gydag arlliw oren yw ysgarlad neu sgarlad, sy'n hanesyddol yn symbol o frenin. Mewn rhai traddodiadau dim ond y brenin a'r frenhines oedd a'r hawl i wisgo'r lliw hwn.
Cyfeirir at wisg o sgarlad yn y carol plygain Carol y Swper:
Mali Harries
Yn fwy diweddar, mae Harries wedi dod yn adnabyddus am ei gwaith gyda S4C, yn enwedig dramâu llwyddiannus fel Y Gwyll, Un Bore Mercher a’r sebon Pobol y Cwm.
Clifton, Swydd Derby
Pentref yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Clifton. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dyffrynnoedd Swydd Derby.
Mali Harries
Rhwng 2013 a 2016 roedd Harries yn chwarae rhan DI Mared Rhys, un o'r prif rannau yng nghyfres dditectif Y Gwyll ar S4C (a'r fersiwn Saesneg Hinterland).
Bywyd personol
Ar ôl iddi raddio o'r Old Vic ym Mryste, canolbwyntiodd ar weithio ym myd y theatr am nifer o flynyddoedd, a bu'n gweithio gyda'r Royal Shakespeare Company am gyfnod.
Mae Harries yn briod a'r actor Matthew Gravelle. Mae'r cwpl wedi chwarae eu priod/partner ar y sgrîn mewn sawl sioe deledu ac mae ganddynt ddau o blant gyda’i gilydd.
Meritocratiaeth
Ffurf ar lywodraeth, system economaidd neu gyfundrefn gymdeithasol sydd yn caniatáu i'r unigolyn ennill ei le o ganlyniad i'w ddoniau a medrau personol yw meritocratiaeth. Gallai gyfeirio at wladwriaeth sydd yn rhoi grym gwleidyddol a'r gallu i wneud penderfyniadau yng ngofal y rhai teilyngaf neu bolisi gan gwmnïau a sefydliadau eraill o benodi neu gyflogi ymgeiswyr i swyddi ar sail eu medrau. Dyma'r drefn ddelfrydol o safbwynt egalitaraidd, a fe'i cyferbynnir â systemau sydd yn pennu statws yn ôl dosbarth cymdeithasol, rhywedd, hil neu grŵp ethnig, crefydd, neu gysylltiadau teuluol. Yn y gymdeithas bur feritocrataidd, byddai mudoledd cymdeithasol yn gyfle barhaol i bawb, a ni fyddai dosbarth economaidd-gymdeithasol y plentyn yn effeithio o gwbl ar ddosbarth yr oedolyn.
Mewn hierarchaethau hanesyddol, megis ffiwdaliaeth a'r gyfundrefn gast, nid oedd y mwyafrif helaeth o bobl yn disgwyl gwella'u safle ym mywyd, a chafodd haenau cymdeithas eu hystyried yn amod naturiol na ellir ei newid. Fodd bynnag, dychmygwyd cymdeithasau delfrydol gan athronwyr hynafol megis Platon a Conffiwsiws ym mhle byddai statws a chyfoeth yr unigolyn yn dibynnu ar ei alluoedd. Yn unol â dysgeidiaeth Conffiwsiws, daeth meritocratiaeth y gwasanaeth sifil yn rhan bwysig o lywodraeth Tsieina. Yn y cyfnod modern cynnar yn Ewrop, yn sgil goblygiadau diwydiannu a thwf democratiaeth, datblygodd y syniad a'r arfer o ddosrannu swyddi yn ôl doniau'r unigolyn, yr hyn a elwir carrière ouvert aux talents ("gyrfa yn agored i dalent") gan Napoléon. Yn y 19g bu sawl gwlad yn y Gorllewin yn cyflwyno arholiadau a rheolau penodi yn y gwasanaeth sifil mewn ymdrech i gael gwared â nawddogaeth wleidyddol a ffrindgarwch o weinyddiaeth gyhoeddus. Er enghraifft, yn Unol Daleithiau America bu ymgyrch danbaid yn erbyn y system ysbail, a oedd yn galluogi "peiriannau" y pleidiau gwleidyddol i drin swyddi llywodraethol yn wobrwyon ar gyfer eu cefnogwyr ac arianwyr. Pasiwyd Deddf Diwygio'r Gwasanaeth Sifil o'r diwedd ym 1883, gan osod seiliau i wasanaeth sifil meritocrataidd yn yr Unol Daleithiau.
Bathwyd y term Saesneg meritocracy gan y cymdeithasegydd Michael Young (1915–2002) yn ei lyfr dychanol The Rise of the Meritocracy, 1870–2033: An Essay on Education and Equality (1958). Enw cymysgiaith ydyw sydd yn cyfuno'r gair Saesneg merit ("haeddiant" neu "deilyngdod"), y mewnddodiad -o-, a'r ôl-ddodiad Groeg -cracy ("rheolaeth" neu "lywodraeth"). Er defnyddir y gair mewn ystyr gefnogol gan amlaf, i ddisgrifio trefn economaidd-gymdeithasol ddelfrydol sydd yn hwyluso mudoledd at ddiben cydraddoldeb, nod Young wrth ysgrifennu'r llyfr oedd rhybuddio yn erbyn dyrchafu'r dosbarth meritocrataidd yn elît newydd sydd yn cymryd ei alluoedd yn ganiataol, yn amddiffyn ei freintiau yn dra-awdurdodol, ac wedi ei ynysu oddi ar drwch y gymdeithas. Fel rheol, addysg ac hyfforddiant, yn ogystal ag etheg gwaith, dyfalbarhad a rhinweddau eraill yr unigolyn, ydy'r prif foddion o gyrraedd safle uwch yn y drefn feritocrataidd. Mae'r rhai sydd yn beirniadu meritocratiaeth yn dadlau bod manteision strwythurol, yn enwedig y breintiau a ddarperir gan arian, yn pennu pwy sydd yn derbyn yr addysg a'r cyfleoedd gorau, ac felly yn ffafrio'r cyfoethogion. Dadleuasant hefyd bod y feritocratiaeth yn gwobrwyo meddwl grŵp a chydymffurfio yn hytrach na mentro a dyfeisgarwch, ac o ganlyniad yn atgyfnerthu'r drefn sydd ohoni ac yn atal newidiadau a fyddai'n gwella cymdeithas.
Brithdir
Gallai Brithdir gyfeirio at:
Travelling Folk
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Amund Rydland yw Travelling Folk a gyhoeddwyd yn 1922. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Farende folk ac fe'i cynhyrchwyd yn Norwy; y cwmni cynhyrchu oedd Kommunenes Filmcentral. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Amund Rydland. Dosbarthwyd y ffilm gan Kommunenes Filmcentral.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Agnes Mowinckel, Amund Rydland, Karen Rasmussen, Lars Tvinde, Martin Gisti, Nils Hald a Helga Rydland. Mae'r ffilm Travelling Folk yn 84 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1922. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Häxan sef ffilm ddogfen ar wrachyddiaeth gan Benjamin Christensen. Arthur Thorell oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Amund Rydland sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Amund Rydland ar 25 Tachwedd 1888 yn Alversund.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Amund Rydland nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hollywood Don't Surf!
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwyr Greg MacGillivray a Sam George yw Hollywood Don't Surf! a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Sipsey, Alabama
Tref yn, yn nhalaith Alabama, yw .
Hollywood Don't Surf!
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Quentin Tarantino, Steven Spielberg, Pamela Anderson, Robert Englund, Gary Busey, Stacy Peralta, Lee Purcell, Jan-Michael Vincent, John Stockwell a William Katt. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Sipsey, Alabama
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Sipsey, gan gynnwys:
Hollywood Don't Surf!
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Greg MacGillivray ar 1 Ionawr 1945 yn Unol Daleithiau America.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Greg MacGillivray nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Fairburn, Georgia
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Fairburn, gan gynnwys:
Rheilffordd y Cambrian
bawd|chwith|Gorsaf Cyffordd Dyfi. Rheilffordd sy'n rhedeg o Amwythig yn Lloegr i Aberystwyth a Pwllheli yng Nghymru yw Rheilffordd y Cambrian.
Nia Ben Aur
Sioe gerdd yn seiliedig ar yr hen chwedl Wyddelig am y tywysog Osian a Nia Ben Aur, y ferch o Dir na n-Og, yw Nia Ben Aur.
Fe'i cynhyrchwyd i'w pherfformio yn Eisteddfod Genedlaethol Caerfyrddin ym 1974. Cyfansoddwyd y caneuon gan lawer o sêr y Sîn Roc Gymraeg ar y pryd a pherfformiwyd y sioe ar lwyfan gan aelodau rhai o grwpiau mwya'r cyfnod gan gynnwys Edward H. Dafis, Hergest, Ac Eraill a Sidan.
Yn 2003, fe gynhyrchodd Theatr na n'Óg fersiwn newydd o'r sioe gerdd, yn defnyddio caneuon o'r sioe wreiddiol ond gyda sgript newydd gan Siôn Eirian.
Clowne
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Clowne. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bolsover.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 7,590.
Kerglof
Mae Kerglof (Ffrangeg: Kergloff) yn gymuned yn Departamant Penn-ar-bed (Ffrangeg Finistère), Llydaw. Mae'n ffinio gyda ac mae ganddi boblogaeth o tua.
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code 29089
Gweler hefyd
Cymunedau Penn-ar-Bed
FHIT
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn FHIT yw FHIT a elwir hefyd yn Fragile histidine triad (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 3, band 3p14.2.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn FHIT.
Llangwnnadl
Pentref bach yng nghymuned Tudweiliog, Gwynedd, Cymru, yw Llangwnnadl (neu Llangwnadl). Saif ym mhen gorllewinol Llŷn tua milltir o'r môr rhwng Aberdaron a Nefyn ar ochr ogleddol pen eithaf penrhyn Llŷn. O'r pentref mae lôn gul yn arwain i lawr i Borth Golman ar lan bae agored traeth Penllech a'i draethau tywod braf.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Yr eglwys
Ymddengys fod yr enw presennol yn llygriad o'r enw 'Llangwynhoedl', sef llan y sant Gwynhoedl y dywedir bod ganddo gapel neu gell feudwy yno yn y 6g.
Mae'r eglwys bresennol yn dyddio o tua diwedd yr Oesoedd Canol ond mae'n cynnwys yn ei fur deheuol garreg fawr â cherflun o groes o fewn cylch arni, sy'n dyddio efallai o'r 6g. Cafodd yr eglwys ei hadnewyddu yn 1850 ond mae'n cadw rhai nodweddion a chofebion hynafol. Yn ôl traddodiad claddwyd y sant ei hun yn yr eglwys, neu ar ei safle, a cheir arysgrif ynddi mewn llythrennau Gothig sy'n darllen Ihc S Gwynhoydl iacet hic ("Mae Sant Gwynhoedl yn gorffwys yn yr eglwys hon").
Ar un adeg roedd gan yr eglwys hen gloch Geltaidd ond fe'i diogelir yn Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd bellach.
Enwogion
Roedd yr awdur J.G. Williams (1915-1987) yn frodor o Langwnadl. Mae'n sôn am yr ardal yn ei hunagofiant arbennig Pigau'r Sêr.
Coal Aston
Pentref yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Coal Aston.
Ci hela Cymreig
bawd|300px|Haid o gŵn hela Cymreig; Powys c. [[1910au. Llun: P. B. Abery.]] bawd|300px|Ci Hela Cymreig yng Nglyn Ceiriog; tua 1885. bawd|300px|Llun o'r Ci Hela Cymreig a wnaed yn 1915. Math o gi hela sy'n tarddu o Gymru yw'r Ci Hela Cymreig (Helgi, neu'r bytheiad') sy'n frodorol o wledydd Prydain. Ceir llawer o sôn yn y Mabinogi a llenyddiaeth cynnar Cymru am gŵn hela, a chyfrifid y milgi yr adeg honno hefyd yn gi hela. Arferai'r uchelwyr gadw heidiau ohonynt i hela ceirw a baeddod gwyllt yn yr Oesoedd Canol ac erbyn y 16g dyfrgwn a llwynogod. Er nad yw mor gyflym a'r Ci hela Saesnig, mae'n llawer cryfach ci mewn tywydd garw ac ar y mynyddoedd.
Mae eu blew'n drwchus o hyd canolig, weithiau'n llyfn; mae'r lliw'n amrywio: du, brown golau, coch, gwyn neu gymysgedd o'r lliwiau hyn. Mae'r oedolyn ar gyfartaledd yn 24 modefedd (tua 60 cm) ac yn pwyso 70 - 75 pwys. Arferai fod o liw melyngoch a du.
Yn 1997 dengys llyfr bridio Cymdeithas Cŵn hela Cymreig fod 975 o gŵn gwaed pur wedi'u cofrestru ac ar eu llyfrau, mewn 24 haid.
Hanes
Ceir y cyfeiriad ysgrifenedig cyntaf, Cymraeg, at fytheiaid yn Y Llyfr Du o'r Waun yn y 13g (LlDW 10122), ond mae'r gair 'bytheiad' yn hen enw am gi hela, ymlyniad neu helgi - yn enwedig un ar gyfer hela llwynog. Mae'n fwy na phosib felly fod y bytheiad hynafol yr un brid a'r hyn a elwir heddiw'n 'Gi Hela Cymreig'.
Gair a ddefnyddiwyd gan y Rhufeiniwr Oppian o Apamea, yn ei gerdd Cynegetica oedd Segussi, a oedd yn un o gŵn y brodorion Celtaidd:
Ceir brid cryf o gŵn hela, bychan o ran maint, ond mawr o ran clod. Mae'r llwythi gwyllt hyn, gyda'u tatŵs ar eu cefnau, yn bridio ac yn galw math a elwir yn Agassia. Dydy nhw'n ddim mwy (o ran main) na chŵn barus o dan ein byrddau bwyd: cŵn byrdew, tenau, blewog, llygatddu gyda chrafangau cryfion ar ei bawenau a cheg yn llond o ddannedd miniog, gwych am larpio ei ysglyfaeth. Ond ei brif nodwedd, fodd bynnag, yw ei drwyn gwych am ganfod a dilyn ysglyfaeth - dyma'r gorau sydd! Gall ganfod olion olion pawennau neu draed ar y ddaear, a gall ffroeni'r awyr a chanfod ei brae.''
Yng Nghyfraith Hywel Dda nodir fod gwerth y ci hela wedi ei hyfforddi yn 240 ciniog a 120 am gi heb ei hyfforddi; mewn cymhariaeth, gwerth ceffyl gwedd wedi'i hyfforddi oedd 120 ceiniog.
Mae gwaith Beirdd yr Uchelwyr yn frith o gyfeiriadau at y ci hela, gan ei glodfori ar bob adeg; dyma'r trydydd anifail y cyfeirir ato fynychaf (ar ôl meirch ac ych) yn y cywyddau er enghraifft. Canodd Dafydd ap Gwilym yn y 14g sawl cyfeiriad ato gan gynnwys A'm llu bytheiaid i’m llaw (GDG 107; gol Thomas Parry (1952) a chanodd Tudur Aled yn niwedd y 15ed ganrif: Bytheiad da, beth a’i tynn / O’r iawn ôl, er a wnelyn?
Helgwn eraill yn yr Oesoedd Canol
Gelwir y ci hela yn aml yn 'filgwn' neu 'fytheiaid'. Sonir am y milgi yn y cyfreithiau Cymreig, gan wahaniaethu rhyngddo a’r gellgi. Mae'n debyg bod y milgi yn debyg i'r milgi presennol, a'r gellgi yn gryfach ac yn fwy ac yn debyg i hyddgi. Roedd y bytheiad yn nodedig am ei gyfarth a'i allu i ddilyn arolg anifail; math arall o gi a ffroen da ganddo oedd yr olrhead, a roddodd i ni'r gair 'olrhain'.
'Pencynydd' oedd y prif heliwr a cheidwad yr helgwn, ac roedd hefyd yn un o swyddogion y llys brenhinol gyda chyfrifoldeb dros nifer o gynyddion. Mae cywydd Guto'r Glyn yn dangos i ni fod Uchelwyr ei oes yn bridio helgwn:
Dywedir bod gan y cŵn hela ganolau main a mynwesau dwfn (Dwy ddwyfron leision i lawr / dwy fynwes hir hyd y llawr). Mae Guto’n brolio eu cyflymder, gan ddweud eu bod yn gynt na'r corwynt tuag at y caeriyrchod. Cyfeiria hefyd at goleri'r cŵn a sonir am hyn yn y cyfreithiau Cymreig. Cir hefyd gyfeiriad at drin eu blew â chrib. Mae'r bardd yn rhoi sylw arbennig i gotiau’r cŵn yn y gerdd gan ddweud bod ganddynt wallt cyrliog (cyfrodeddwallt) a chrwyn o liw llwydrew gyda blew fel cotwm (crwyn llwydrew / … cotwm yw’r blew), ac mae'n eu cymharu gyda dau lew a chanddynt flew fel y pared o wiail plethedig.
Ymddengys felly fod yr helgi canoloesol yn fwy na'r milgi a geir heddiw ac iddo flew garw a chryfder a thaldra'r Ci hela Cymreig.
Cydnabyddiaeth
Cofrestrwyd y Ci hela Cymreig gyda'r Gymdeithas Cŵn Hela Cymreig, sydd a'u llyfr bridio'n dyddio i 1922, ac sydd wedi cadw cofnodion o'r cŵn gwaed pur ers 1928. Sefydlwyd y gymdeithas hon yn unswydd er mwyn gwarchod y Ci Hela Cymreig, fel brid unigryw. Fe'i cydnabyddwyd gan 'Glwb Cennel yr UD' ers 1 Ionawr 2006.
Union Depot
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Alfred Edward Green yw Union Depot a gyhoeddwyd yn 1932. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Leo F. Forbstein. Dosbarthwyd y ffilm gan First National.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1932. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Tarzan The Ape Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Sol Polito oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Alfred Edward Green ar 11 Gorffenaf 1889 yn Perris a bu farw yn Hollywood ar 9 Medi 1984.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Alfred Edward Green nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Saltney
Tref a chymuned yn Sir y Fflint, Cymru, yw Saltney. Hen enw Cymraeg ar y lle oedd "Morfa Caer". Saif ger y briffordd A5104 ar ochr gorllewinol dinas Caer, bron ar y ffin rhwng Cymru a Lloegr, ac mae i bob pwrpas yn un o faesdrefi Caer.
Ar un adeg roedd diwydiannau megis adeiladu llongau a distyllu olew yn bwysig yma. Erbyn hyn, cymerwyd eu lle gan ddiwydiannau ysgafn a pharciau busnes.
Tua hanner milltir i'r gorllewin ceir pentref bychan Saltney Ferry.
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Cwtiad-wennol dwyreiniol
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Cwtiad-wennol dwyreiniol (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: cwtiad-wenoliaid dwyreiniol) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Glareola maldivarus; yr enw Saesneg arno yw Eastern collared pratincole. Mae'n perthyn i deulu'r Cwtiad-wenoliaid (Lladin: Glareolidae) sydd yn urdd y Charadriiformes.
Hurtyn glas
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Hurtyn glas (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: hurtynnod gleision) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Procelsterna cerulea; yr enw Saesneg arno yw Blue-grey noddy. Mae'n perthyn i deulu'r Gwylanod (Lladin: Laridae) sydd yn urdd y Charadriiformes.
Cwtiad-wennol dwyreiniol
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn G. maldivarus, sef enw'r rhywogaeth.
Hurtyn glas
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. cerulea, sef enw'r rhywogaeth.
Cwtiad-wennol dwyreiniol
Teulu
Mae'r cwtiad-wennol dwyreiniol yn perthyn i deulu'r Cwtiad-wenoliaid (Lladin: Glareolidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Hurtyn glas
Teulu
Mae'r hurtyn glas yn perthyn i deulu'r Gwylanod (Lladin: Laridae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Y Winllan
bawd|Clawr Rhifyn Rhagfyr 1948 Cylchgrawn y Wesleyaid Cymraeg ar gyfer plant oedd Y Winllan. Fe'i cyhoeddid o 1848 hyd 1965.
Hyd 1960 ymddangosodd y cylchgrawn yn fisol. Ar ôl hynny cafodd ei gyhoeddi yn ddeufisol hyd ei uno â chylchgronau crefyddol eraill yn y Gymraeg ar gyfer plant yn 1965 dan y teitl Antur.
Brithdir, Caerffili
Pentref bychan yng nghymuned Tredegar Newydd, bwrdeisdref sirol Caerffili, Cymru, yw Brithdir. Fe'i lleolir yng Nghwm Rhymni i'r de o bentref Tredegar Newydd. Mae'n rhan o blwyf eglwysig Gelli-gaer.
Y Winllan
Y golygydd cyntaf oedd Dr Thomas Jones, a ddewisodd yr enw. Yn yr 1870au John Evans (Eglwysbach) oedd wrth y llyw. Y llenor a gweinidog Edward Tegla Davies oedd y golygydd o 1920 i 1928.
Brithdir, Caerffili
Sefydlwyd Brithdir ar ddechrau'r 20g fel pentref glofaol ar gyfer gweithwyr ym mhwllau glo'r ardal.
Y Winllan
Dros y blynyddoedd cyhoeddwyd gwaith sawl llenor yn Y Winllan yn cynnwys Edward Tegla Davies (Nedw, Y Doctor Bach, Rhys Llwyd Y Lleuad, Hen Ffrindiau, Stori Sam a Hunangofiant Tomi fel cyfresi cyn eu cyhoeddi yn llyfrau) a Kate Roberts (Deian a Loli a Laura Jones).
Daeargi Albanaidd
Daeargi byrgoes sy'n tarddu o'r Alban yw'r Daeargi Albanaidd neu'r Daeargi Sgotaidd. Mae ganddo gôt o flew gwrychog o liw du, brych, llwyd, llwydlas, tywodliw, neu wenithliw. Saif tua 25 cm yn llawn dwf ac mae'n pwyso 8 i 10 kg. Mae ganddo gerddediad siglog ac yn aml disgrifir yn frîd cryf a dewr ei dymer.
Brithdir, Caerffili
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Padglo
Mae padglo yn glo bach y gellir ei gludo'n hawdd ac felly mae'n hawdd i'w ddefnyddio mewn llawer o wahanol sefyllfaoedd.
Kerlaz
Yn yr erthygl hon, cyfieithir y termau brodorol kumunioù (Llydaweg) a communes (Ffrangeg) i "gymuned" yn Gymraeg.
Poblogaeth
Population - Municipality code 29090
Daeargi Byrgoes
Daeargi sy'n tarddu o'r Alban yw'r Daeargi Byrgoes. Datblygwyd yn yr 17g o ddaeargi'r Ynys Hir i hel anifeiliaid o garneddau yn Ucheldiroedd yr Alban. Saif tua 25 cm ac mae'n pwyso tua 6.5 kg. Mae ganddo goesau byrion, wyneb llydan, a chôt arw o flew llwydlas, melyn, neu frown golau. Ci bywiog a hyderus yw'r Daeargi Byrgoes, ac mae'n gi anwes a gwarchotgi poblogaidd.
Kerlaz
Gweler hefyd
Cymunedau Penn-ar-Bed
Air
Dolen allanol
Gwefan swyddogol
Daeargi Tarw
Daeargi sy'n tarddu o Loegr yw'r Daeargi Tarw. Datblygodd yn y 19eg ganrif o'r Ci Tarw, y Daeargi Gwyn Seisnig, a'r Ci Dalmataidd, ac o bosib y Cyfergi Sbaenaidd, y Ci Cadno a'r Milgi. Cafodd ei fridio fel ci ymladd.
Mae ganddo daldra o 53 i 56 cm (21 i 22 modfedd) ac yn pwyso 23 i 27 kg (50 i 60 o bwysau). Ceir hefyd y Daeargi Tarw Bychan, sy'n 25 i 35 cm (10 i 14 modfedd) ac yn pwyso 11 i 15 kg (24 i 33 o bwysau). Mae'n gyhyrog iawn ac mae ganddo gynffon bigfain, clustiau sy'n sefyll i fyny, llygaid bychain, trionglog sy'n ddwfn yn y pen, a phen sy'n debyg i siâp wy. Mae ganddo gôt fer o flew a all fod yn wyn (weithiau gyda marciau tywyll ar y pen) neu'n lliw arall (gan gynnwys marciau rhesog). Mae'n un o'r bridiau cryfaf o gŵn, ond yn gi ffyddlon a chwareus.
Codnor
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Derby, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Codnor. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Amber Valley.
Treuddyn
Pentref a chymuned yn Sir y Fflint, Cymru, yw Treuddyn. Saif fymryn oddi ar y briffordd A5104 i'r de o'r Wyddgrug. Cyfeirnod OS: SJ252583. Hen enw'r pentref oedd 'Tryddyn'.
Mae'r gymuned hefyd yn cynnwys pentref Coed-talon, ychydig i'r dwyrain. Ceir nifer o hynafiaethau yn y gymuned, yn cynnwys carneddi o Oes yr Efydd.