cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
4.3.2.1.
Crynodeb
Wedi meddwi mewn bar, mae Shannon yn mynd i dwnnel lle mae hi'n peintio graffiti ar y wal. Mae gang yn ymosod arni ond mae'n cael ei hachub gan gymeriad o'r enw Kelly. Mae Shannon yn sylweddoli bod Kelly yn chwilio am y paced Pringles. Mae hyn yn cael ei gadarnhau pan fo Kelly yn datgelu bod hi'n chwilio am 15 diemwnt. Mae un eisoes ym mag Cassandra ac mae'r gweddill yn y can Pringles a syrthiodd allan o fag Shannon yn y twnnel. Mae hi'n dianc trwy daro Kelly yn anymwybodol efo drws yr ystafell ymolchi. Mae hi'n darganfod y diemwntau wedi iddi ddychwelyd i'r lle y bu'r ymgais i ymosod arni. Mae'n gadael neges sy'n rhoi gwybod i Jo amdanynt. Yn ddiweddarach, mae Shannon yn canfod ei mam ac yn ei chyhuddo o beidio â'i charu, yn enwedig ar adeg pan orfodwyd iddi gael erthyliad. Mae stori Shannon yn dod i ben gyda hi'n dal y diemwntau wrth sefyll uwchben pont, gan awgrymu ei bod ar fin cyflawni hunanladdiad. Mae Jo, Cassandra a Kerrys yn troi fyny ac yn gorfodi Shannon i roi'r diemwntau iddynt.
Libertad Bajo Palabra
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lautaro Murúa nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Das Licht Der Liebe
Ffilm i blant gan y cyfarwyddwr Gunther Scholz yw Das Licht Der Liebe a gyhoeddwyd yn 1991. Fe'i cynhyrchwyd gan DEFA yn yr Almaen a Gweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a Tsieceg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Friedbert Wissmann.
Mae'r ffilm Das Licht Der Liebe yn 83 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
4.3.2.1.
Crynodeb
Mae ail rhan y stori yn adrodd hanes Cassandra, sy'n ymweld â Dinas Efrog Newydd. Mae am fynd i'r ddinas am ddau reswm. Y rheswm gyntaf yw i gwrdd â Brett, dyn mae wedi cyfarfod ar y rhyngrwyd. Yr ail reswm yw am fynychu clyweliad ar gyfer ysgol piano. Mae hi'n cael rhyw efo Brett ac yn y bore yn canfod bod ei holl eiddo wedi mynd heblaw am ei bag llaw, sy'n cynnwys y diemwnt. Mae hi hefyd yn darganfod llythyr mae Shannon wedi bod yn chwilio amdani, a ysgrifennwyd gan ei mam yn esbonio pam ei bod hi'n gadael. Mae'n ei hanfon i dŷ Kerrys i'w trosglwyddo i Shannon.
Das Licht Der Liebe
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gunther Scholz ar 9 Hydref 1944 yn Görlitz. Derbyniodd ei addysg yn Konrad Wolf Film University of Babelsberg.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
4.3.2.1.
Crynodeb
Mae'r bedwaredd adran yn olrhain y stori trwy brofiadau Jo. Mae Jo yn gweithio mewn archfarchnad 24 awr gydag Angelo. Mae hi'n cael gwybod bod ei rheolwr newydd, Tee, yn y dref, ac yn dechrau dod yn amheus ohono. Mae'n ymddangos bod Tee wedi bod yn gweithio gyda Dillon a Smoothy i drosglwyddo'r diemwntau, ond mae un ar goll. Mae Tee yn gofyn i Dillon a Smoothy i ddod i'r archfarchnad. Daw Dillon a Smoothy gan ddisgwyl cael eu talu, o ganfod bod Tee ddim am eu talu maent yn penderfynu cyflawni lladrad arfog o'r siop fel dial.
Pan fydd Shannon yn cyrraedd, mae Jo yn ceisio cael hi ymadael. Mae Dillon yn cusanu Jo, ond yn ddiarwybod i Shannon mae'n rhaid iddi ildio'r gusan gan fod Dillon yn anelu gŵn ati. Mae Shannon yn ffoi mewn ffieidd-dra at frad ei chyfaill gan ddwyn tiwb o Pringles wrth ymadael. Y diwrnod wedyn, mae Jo yn sylweddoli bod y diemwntau gan Shannon, a phan fydd Tee ar fin cael ei saethu gan Kelly, mae Jo yn ei achub ychydig cyn i Kerrys gyrru car Manuel i mewn i'r siop. Mae Jo yn helpu Kerrys i ddianc ac yn gadael nodyn a DVD sy'n dangos rhan Tee yn y drosedd. Mae Tee yn ceisio dianc ond mae Angelo yn ymosod arno ac yn ei ddal hyd i'r heddlu cyrraedd.
Byddin yr Unol Daleithiau
bawd|Sêl Adran Byddin yr Unol Daleithiau Llu arfog Unol Daleithiau America gyda dyletswydd dros weithredoedd milwrol ar dir yw Byddin yr Unol Daleithiau (Saesneg: United States Army). Caiff ei rheoli gan Adran y Fyddin – rhan o Adran Amddiffyn yr Unol Daleithiau – a bennir gan Ysgrifennydd y Fyddin. Creuwyd y Fyddin gan y Gyngres ar 3 Mehefin, 1784 yn dilyn diwedd Rhyfel Annibyniaeth America fel olynydd i'r Fyddin Gyfandirol a fu'n ymladd yn y rhyfel i ennill annibyniaeth.
4.3.2.1.
Crynodeb
Mae Cassandra yn dychwelyd gyda'r diemwnt olaf. Mae'n cwrdd â Jo a Kerrys ac maent yn mynd i chwilio am Shannon. Wedi siarad â hi a rhoi llythyr eu mam iddi maent yn llwyddo ei pherswadio i beidio â neidio o'r bont ond i gyflwyno'r diemwntau i'r heddlu. Maen nhw gyd yn hedfan i Efrog Newydd gyda Kelly.
Byddin yr Unol Daleithiau
Ers ei ffurfio yn swyddogol yn 1784 mae Byddin yr Unol Daleithiau wedi ymladd mewn sawl rhyfel, yn yr Unol Daleithiau ei hun (yn 19g) ac ar draws y byd. Cymerodd ran yn y Rhyfel Byd Cyntaf a bu ganddi ran sylweddol yn yr Ail Ryfel Byd, yn enwedig yn rhan olaf y rhyfel yn Ewrop ac yn theatr y Cefnfor Tawel yn erbyn Japan ar ôl i'r wlad honno ymosod ar Pearl Harbor a thynnu'r Unol Daleithiau i mewn i'r rhyfel. Bu ganddi ran amlwg hefyd yn Rhyfel Corea yn y 1950au ac yn Rhyfel Fietnam. Yn fwy diweddar, fel rhan o'r "Rhyfel yn erbyn Terfysgaeth", mae'r fyddin wedi cymryd rhan yn Rhyfel Irac, lle ceir tua 40,000 o filwyr ar y tir o hyd, ac yn Rhyfel Affganistan, lle mae'n ymladd â'r Taleban.
Troseddau gan filwyr yr Unol Daleithiau
bawd|Cartwn yn awgrymu fod yr arfer o dreisio carcharorion rhyfel yn ddigwyddiad dyddiol gan aelodau o fyddinoedd Prydain a'r UDA.
4.3.2.1.
Derbyniad beirniadol
Rhoddodd Peter Bradshaw o'r papur newyddion The Guardian a Wendy Idle o'r Times adolygiad negyddol i'r ffilm. Dywedodd Bradshaw fod y ffilm "dros y lle", gan ystyried bod yr actio ar yr ochr "torpid", ac roedd Idle o'r farn bod y ffilm yn gyffredinol drwg.
Byddin yr Unol Daleithiau
Abu Ghraib
Datguddiwyd yn 2004 fod milwyr Americanaidd yn camdrin carcharorion Iracaidd yn ngharchar Abu Ghraib, a fu cyn hynny yn garchar dan lywodraeth Saddam Hussein.
4.3.2.1.
Trac sain
Cafodd y trac sain ei ryddhau ar 28 Mai 2010 gan Sony Music Entertainment.
Irene in Time
Ffilm drama-gomedi a chomedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Henry Jaglom yw Irene in Time a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Harriet Schock. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henry Jaglom ar 26 Ionawr 1938 yn Llundain.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henry Jaglom nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Two On a Guillotine
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Connie Stevens, Richard Kiel, Cesar Romero, Connie Gilchrist, Billy Curtis, Parley Baer, Dean Jones, John Hoyt a Virginia Gregg. Mae'r ffilm Two On a Guillotine yn 107 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Conrad ar 27 Medi 1920 yn Louisville a bu farw yn North Hollywood ar 9 Chwefror 1967. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1945 ac mae ganddo o leiaf 87 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Conrad nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Idionyx travancorensis
Gwas neidr o deulu'r Corduliidae (neu'r 'Gweision neidr gwyrdd') yw'r Idionyx travancorensis. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Gwyfyn arennau disglair
Gwyfyn sy'n perthyn i deulu'r Noctuidae yn urdd y Lepidoptera yw gwyfyn arennau disglair, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy gwyfynod arennau disglair. Yr enw Saesneg yw Pale Shining Brown, a'r enw gwyddonol yw Polia bombycina. Mae i'w ganfod yn Ewrop.
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Työlki ellää
Cân Ffineg gan Kuunkuiskaajat yw "Työlki ellää". Bydd y gân yn cynrychioli Ffindir yng Nghystadleuaeth Cân Eurovision 2010. Enillodd y gân y gystadleuaeth Euroviisut 2010.
Gwyfyn arennau disglair
Cyffredinol
Wedi deor o'i ŵy mae'r gwyfyn arennau disglair yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Hong Cong
Un o ddau ranbarth gweinyddol arbennig Gweriniaeth Pobl Tsieina yw Hong Cong ; y llall yw Macau. Fe'i lleolir ar arfordir deheuol Tsieina wedi'i hamgylchynu gan delta'r Afon Perl a Môr De Tsieina, ac mae'n enwog am ei nenlinell eang a'i harbwr naturiol dwfn. Gyda tirfas o 1104 km2 a phoblogaeth o saith miliwn o bobl, Hong Cong yw un o'r ardaloedd mwyaf dwys ei phoblogaeth yn y byd. Mae 95 y cant o boblogaeth Hong Cong yn Tsieineaidd a 5 y cant o grwpiau ethnig eraill. Daw'r mwyafrif Han yn bennaf o ddinasoedd Guangzhou a Taishan yn y dalaith gyfagos, Guangdong. Daeth Hong Cong yn drefedigaeth gan yr Ymerodraeth Brydeinig wedi'r Rhyfel Opiwm Cyntaf (1839–42). Yn wreiddiol Ynys Hong Cong yn unig oedd dan reolaeth y Prydeinwyr, ond ehangodd ffiniau'r drefedigaeth i gynnwys Gorynys Kowloon ym 1860 a'r Tiriogaethau Newydd ym 1898. Cafodd ei feddiannu gan Japan yn ystod yr Ail Ryfel Byd, ac wedi'r rhyfel atfeddiannodd Brydain Hong Cong hyd drosglwyddo sofraniaeth i Tsieina ym 1997. Yn ystod ei chyfnod trefedigaethol mabwysiadodd llywodraeth Hong Cong bolisi o ymatal rhag ymyrryd yn yr economi dan yr ethos o anymyrraeth bositif. Cafodd y cyfnod hwn ddylanwad mawr ar ddiwylliant Hong Cong, a elwir yn aml yn "cwrdd rhwng y Dwyrain a'r Gorllewin", ac roedd y system addysg yn arfer dilyn system Lloegr nes iddi gael ei diwygio yn 2009. Dan yr egwyddor "un wlad, dwy system", mae gan Hong Cong system wleidyddol wahanol i dir mawr Tsieina. Gweithreda barnwriaeth annibynnol Hong Cong dan fframwaith y gyfraith gyffredin. Llywodraethir y system wleidyddol gan Gyfraith Sylfaenol Hong Cong, dogfen gyfansoddiadol sy'n mynnu i Hong Cong gael "gradd uchel o hunanlywodraeth" mewn pob mater ac eithrio cysylltiadau tramor ac amddiffyniad milwrol. Er bod ei system amlbleidiol yn tyfu, mae etholyddiaeth fechan yn rheoli hanner y Cyngor Deddfwriaethol. Hynny yw, dewisir Prif Weithredwr Hong Cong, sef pennaeth y llywodraeth, gan Bwyllgor Etholiadol o 400 i 1,200 o aelodau, a bydd y system hon yn gweithredu am y 20 mlynedd gyntaf dan sofraniaeth Tsieina. Mae Hong Cong yn un o brif ganolfannau ariannol y byd, a chanddi economi gwasanaethau cyfalafol gyda threthi isel a masnach rydd. Yr arian cyfred, sef doler Hong Cong, yw'r wythfed arian cyfred a fasnachir mwyaf yn y byd.
Daearyddiaeth
bawd|dim|Hong Cong fin nos 300px|de|bawd|Harbwr [[Victoria (Hong Cong)|Victoria, Ynys Hong Cong]]
Cludiant
bawd|dim|upright
Maes Awyr Rhyngwladol Hong Cong
Gwasanaethir Hong Cong gan Maes Awyr Rhyngwladol Hong Cong, sydd ar Ynys Chek Lap Kok, yn ymyl Ynys Lantau.
Tramffyrdd Hong Cong
dim|bawd|260px Dechreuodd gwaith adeiladu tramffyrd ar Ynys Hong Cong ym 1903 ; mae’r rhwywaith wedi cael ei estyn yn raddol, ac mae’r tramiau’n rhedeg hyd at heddiw.
Fferiau Star
dim|bawd|260px|Fferi Star yn gadael Kowloon Dechreuodd gwasanaeth fferi dros Harbwr Fictoria rhwng Ynys Hong Cong a Kowloon ym 1880, a ffurfiwyd Cwmni Fferiau Star ym 1889, sydd yn parhau i gynnig yr un wasanaeth.
Darien, Illinois
Dinas yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Darien, gan gynnwys:
Mauna Loa
Un o bump llosgfynydd ar ynys Hawaii yn nhalaith Hawaii yw Mauna Loa. Mae'r enw'n golygu "mynydd hir" yn Hawäieg. Fe'i hystyriwyd am flynyddoedd fel y llosgfynydd mwyaf ar y Ddaear. Mae'n fyw, ac o ran cyfaint mae'n 18,000 milltir ciwb. Mae ei gopa, fodd bynnag 120 tr (37 m) yn is na'i gymydogː Mauna Kea.
Mercè Rodoreda
Awdures Gatalaneg fwyaf adnabyddus yr 20g oedd Mercè Rodoreda (10 Hydref 1908 – 13 Ebrill 1983).
Bywgraffiad
Ganwyd Mercè Rodoreda yn Sant Gervasi (Barcelona). Cafodd ei magu mewn cartref cyfforddus a thrigai mewn cymdogaeth dawel. Cafodd ei thaid ddylanwad amlwg yn natblygiad ei phersonoliaeth, am ei fod yntai'n ddyn deallus ac addysgodd ei ŵyres i garu llenyddiaeth a garddio. Bu ei farwolaeth ef, pan oedd Mercè yn ddeuddeg oed, yn ergyd drom iddi.
Yn 1928 priododd hi ei hewythr, Joan Gurguí (a oedd yn 14 mlynedd yn hŷn na hi) a chawsant eu hunig fab, Jordi Gurguí. Yn y cyfnod hwn, dewisodd Mercè Rodoreda lenyddiaeth fel ffordd o osgoi realiti, gan ddechrau gyrfa fawr a aeth o nerth i nerth. Yn 1938, cyhoeddwyd Aloma (y nofel a ystyriai'r awdures fel ei gwaith aeddfed cyntaf go iawn).
Bu farw yn Girona, ychydig ar ôl iddi dderbyn y Premi d'Honor de les Lletres Catalanes. Nid oes cyfieithiadau o'u gwaith i'r Gymraeg.
Elberton, Georgia
Dinas yn, yn nhalaith Georgia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Elberton, gan gynnwys:
Actinobacteria
Ffylwm o facteria yw Actinobacteria. Mae'n un o'r ffurfiau bywyd mwyaf cyffredin mewn pridd.
Actinomyces
Rearsby
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerlŷr, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Rearsby.
Manicin cycyllog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Manicin cycyllog (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: maniciniaid cycyllog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Lonchura cucullata; yr enw Saesneg arno yw Bronze mannikin. Mae'n perthyn i deulu'r Cwyrbigau (Lladin: Estrildidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn L. cucullata, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Teulu
Mae'r manicin cycyllog yn perthyn i deulu'r Cwyrbigau (Lladin: Estrildidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Chwarel yr Oakeley
bawd|260px|Colofnau hen bont ddŵr Pen-y-bont (Glan-y-don) a oedd yn cysylltu Chwarel yr Oakeley gyda Melin Pen-y-bont
Chwarel lechi ym Mlaenau Ffestiniog, Gwynedd, Cymru, yw Chwarel yr Oakeley.
Hanes
Dechreuodd Chwarel yr Oakeley yn 1818 pan brydlesodd Samuel Holland chwarel fychan ar fferm Rhiwbryfdir. Roedd y fenter hon yn llwyddiannus a gwerthwyd hi yn 1825 i'r Welsh Slate Company. Agorodd Holland chwarel newydd yn Gesail, uwchben Rhiwbryfdir. Yn 1839 daeth y chwarel hon yn un o'r cyntaf i ddefnyddio Rheilffordd Ffestiniog i yrru llechi i'r cei ym Mhorthmadog. Erbyn 1840, roedd gweithio tan-ddaear wedi dechrau ac agorwyd melin dorri a bwerwyd gan stêm tua 1860. Erbyn canol yr 1870au roedd dros 14,000 tunnell o lechi gorffenedig yn cael eu cynhyrchu yn flynyddol.
Yn ystod yr un cyfnod, prydlesodd Nathaniel Mathew dir rhwng Gesail a Rhiwbryfdir ac agorodd Gloddfa Ganol, roedd y chwarel hon yn arloesol yn y defnydd o beiriannau wrth drin llechi ac yn ddefnyddiwr cynnar o felinau a bwerwyd gan stêm ac inclein. Erbyn canol yr 1870au, roedd Gloddfa Ganol yn cynhyrchu mwy na 10,000 tunell o lechi gorffenedig yn cael eu cynhyrchu'n flynyddol.
Roedd trydydd chwarel o bwys gerllaw, sef Chwarel yr Arglwydd Palmerston, a leolwyd i'r de o Gloddfa Ganol. Roedd ei weithiau tan-ddaearol ymestynedig yn cysylltu i Reilffordd Ffestiniog erbyn 1838 ac agorodd ei felin cyntaf a bwerwyd gan stêm tua 1840. Erbyn yr 1870au roedd y cynhyrchiad blynyddol dros 50,000 tunell o lechi gorffenedig.
Parhaodd Chwarel yr Arglwydd Palmerston i fod yn annibynnol ond bu hi'n dilyn dulliau ymosodol a pheryg o chwarelu. Achosodd nifer o gwympiadau tan-ddaearol ddisgyniadau cerrig sylweddol yn 1882 a 1883 a fygythiodd i ddi-sefydlogi dwy chwarel Oakeley uwchben. Erlynodd Oakeley perchenogion Chwarel yr Arglwydd Palmerston a cymerodd drosodd y berchenogaeth, gan gyfuno'r tri chwarel yn un i greu beth adnabyddwyd fel Chwarel yr Oakeley.
Tuag at ddiwedd y 19g, cymerodd Oakeley drosodd chwareli cyfagos Nidd-y-Gigfran a Chwarel Cwm Orthin. Yn eu uchafbwynt, roedd y chwareli cyfunedig yn cynhyrchu 60,000 tunell o lechi yn flynyddol, y trydydd mwyaf ym Mhrydain.
Cariodd Oakeley ymlaen i gynhyrchu tunelli sylweddol o lechi drwy gydol yr Ail Ryfel Byd ond dioddefodd ddigyniad sylweddol yn yr 1960au ynghyd â gweddill diwydiant llechi Prydain. Caeodd y chwarel yn 1970.
Ail-agorodd y chwarel fel chwarel gweithio ac atyniad ymwelwyr yng nghanol yr 1970au dan yr enw Gloddfa Ganol. Gwerthwyd y menter yma ymlaen i McAlpines yn 1997 a caewyd ochr twristiaeth y busnes. Mae'r chwarel yn dal i weithio hyd heddiw (2007).
A Lenda De Ubirajara
Ffilm ddrama yw A Lenda De Ubirajara a gyhoeddwyd yn 1975. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Mae'r ffilm A Lenda De Ubirajara yn 100 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tetanws
200px|de|bawd|[[Clostridium tetani, y bacteria sy'n achosi tetanws.]]
Afiechyd sy'n cael ei nodweddu gan gyfangiad hirfaith y ffibrau cyhyr rhesog yw tetanws.
Annika Vinnersten
Mae Annika Vinnersten (ganwyd 1975) yn fotanegydd nodedig a aned yn Sweden. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Gerdi Kew.
Necmettin Erbakan
Prif Weinidog Twrci rhwng 1996 a 1997 oedd Necmettin Erbakan (29 Hydref 1926 – 27 Chwefror 2011). Peiriannydd, ysgolhaig a gwleidydd oedd ef.
Cafodd ei eni yn Sinop, ar y Môr Du. Bu farw yn Ankara.
Drudwen (gyffredin)
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Drudwen (gyffredin) neu weithiau Aderyn yr eira (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: drudwy) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Sturnus vulgaris; yr enw Saesneg arno yw Common starling. Mae'n perthyn i deulu'r drudwy (Lladin: Sturnidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Dyma aderyn sydd i'w gael yng Nghymru a gwledydd eraill Prydain. Mae'r ddrudwen yn gyffredin yn Ewrop a gorllewin Asia, ac mae hefyd wedi ei chyflwyno i lawer o wledydd a chyfandiroedd eraill, er enghraifft Gogledd America, Awstralia a De Affrica. Yn y gaeaf, mae'n symud tua'r de neu tua'r gorllewin.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. vulgaris, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia, Ewrop ac Affrica.
Drudwennod yn Clwydo
bawd|chwith|300px|Drudwennod Gwarchodfa Natur Genedlaethol Gwlyptir Casnewydd Ymddengys ei bod yn arferiad gan ddrudwennod ymgasglu yn eu cannoedd neu hyd yn oed filoedd i glwydo. Mae Gwarchodfa Natur Conwy wedi bod yn gyrchfan boblogaidd ganddynt. Gwelwyd sawl tystiolaeth ohonynt yn ymgasglu dan Bier Aberystwyth yn ystod y blynyddoedd diwethaf. Yng ngwanwyn 2018 gwelwyd miloedd o ddrudwennod yn clwydo dan Bier Bae Colwyn hefyd. Mae contractwyr yn y broses o glirio'r pier o'r safle oherwydd bod Cyngor Bwrdeistref Conwy yn bryderus ynglŷn â'i gyflwr. O fewn ychydig fisoedd bydd y lloches yma'n diflannu. Tynnwyd y lluniau ar nos Sul, Chwefror 25, 2018 tua 1730.
Dyma'r clwydfannau a oedd yn bodoli ddechrau'r 20g:
Yn un o rifynnau cyntaf y Journal of Animal Ecology (Rhif 8, 1933) cyhoeddodd B.J. Marples ganlyniadau arolwg adaryddol cynnar (a'r unig un o'i fath hyd heddiw mae'n debyg) o glwydfannau drudwennod ym Mhrydain o'r enw The Winter Starling Roosts of Great Britain 1932-33. Dyma ganlyniadau gwreiddiol yr arolwg parthed Cymru - gellir eu cymharu a'r sefyllfa bresennol. Sylwch nad oedd clwydfan anferth a dramatic drudwennod pier Aberystwyth yn bod yr adeg honno, a chredai Marples iddo lwyddo i gofnodi y rhan fwyaf o glwydfannau Prydain.
Sir (BJM) Anglesey Brecon Cardigan Carmarthen Carmarthen Carnarvon Carnarvon Carnarvon Flint Glamorgan Glamorgan Glamorgan Glamorgan Glamorgan Merioneth Monmouth Montgomery Pembroke Pembroke Pembroke Pembroke Radnor Gladestrey Safle (BJM) Maelog Lake Llangorse Lake Cardigan Carmarthen Whiteland Aberdaron Afon Wen Great Orme Prestatyn Oxwich Swansea St Fagans Barry Island Rhymny Viaduct Aberdovey Tredegar Estate Newport Llanymynech Upton Bottoms Kingsbridge Fishguard Skokholm Llanfair Safle (Cymraeg) Llyn Maelog Llyn Syfaddan Aberteifi Caerfyrddin Hendy-gwyn Aberdaron Afon Wen Pen y Gogarth Prestatyn Abertawe Sain Ffagan Ynys y Barri Pont Cario Dwr Rhymeri (?) Aberdyfi YstâdTredegyr, Casnewydd Llanymynech Abergwaun Sgogwm Llythynwg
Teulu
Mae'r ddrudwen (gyffredin) yn perthyn i deulu'r Adar Drudwy (Lladin: Sturnidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Perthynas â'r Cymry
Yn haf 1923 wrth iddo ymyrryd yn ddamweiniol â chladdfa Rufeinig ar ei dir ar fferm Magna Castra ger Henffordd, daeth y perchen o hyd i nifer o esgyrn deifiedig mewn dwy wrn neu biser 6 modfedd o uwchder. Adnabuwyd yr esgyrn gan Dr. P.R. Lowe fel rhai y ddrudwen. Beth oedd arwyddocad yr adar hyn tybed i bobl y cyfnod?
Chipping Sodbury
Tref yn sir seremonïol Swydd Gaerloyw, De-orllewin Lloegr, ydy Chipping Sodbury. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Sodbury yn awdurdod unedol De Swydd Gaerloyw.
William John Parry
Awdur a golygydd, a ffigwr blaenllaw yn y Blaid Ryddfrydol oedd William John Parry, neu W.J. Parry, (28 Medi 1842 – 1 Medi 1927), ef oedd prif sylfaenydd Undeb Chwarelwyr Gogledd Cymru.
Sitting Ducks
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Henry Jaglom yw Sitting Ducks a gyhoeddwyd yn 1980. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Chipping Sodbury
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Chipping Sodbury boblogaeth o 4,384.
Sitting Ducks
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henry Jaglom ar 26 Ionawr 1938 yn Llundain.
Big Calibre
Ffilm am y Gorllewin gwyllt llawn arswyd gan y cyfarwyddwr Robert N. Bradbury yw Big Calibre a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Bob Steele. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Mutiny on the Bounty sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw..... Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert N Bradbury ar 23 Mawrth 1886 yn Walla Walla, Washington a bu farw yn Glendale ar 15 Mawrth 2009.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert N. Bradbury nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
William John Parry
Bywgraffiad
Ganed W.J. Parry ym Methesda, yn fab i John ac Elizabeth Parry. Addysgwyd ef yn Ysgol Ramadeg Llanrwst, ac wedyn bu'n gweithio mewn swyddfeydd ym Bangor a Chaernarfon. Yn dilyn ei briodas a Jane Roberts yn 1864 aeth i fusnes drosto'i hun fel cyfrifydd a deliwr mewn ffrwydron ar gyfer y chwareli.
Ysgrifennodd nifer o lyfrau, yn cynnwys Chwareli a chwarelwyr (1897). Roedd yn un o sylfaenwyr Y Werin ac yn olygydd iddi am rai blynyddoedd. Bu hefyd yn gadeirydd Cyngor Sir Gaernarfon. Ymhlith ei gyfeillion oedd y gwleidydd radicalaidd Tom Ellis, Aelod Seneddol Rhyddfrydol Meirionnydd.
Rhaniad Gogledd-De
bawd|350px|Darluniad modern o'r rhaniad Gogledd-De. Mae glas yn cynnwys gwledydd y Gogledd (yr G8 a gwledydd datblygedig/y Byd Cyntaf), a choch yn cynnwys gwledydd y De. Rhaniad economaidd-gymdeithasol a gwleidyddol bydol sy'n bodoli rhwng y gwledydd datblygedig cyfoethog, a elwir yn "y Gogledd", a'r gwledydd datblygol (yn cynnwys y gwledydd lleiaf datblygedig), a elwir yn "y De", yw'r rhaniad Gogledd-De. Er lleolir y rhan fwyaf o wledydd y Gogledd yn Hemisffer y Gogledd, nid daearyddiaeth sy'n diffinio'r rhaniad yn bennaf. Mae'r Gogledd yn cynnwys pedwar o bum aelod arhosol Cyngor Diogelwch y Cenhedloedd Unedig ac holl aelodau'r G8, ac yn cyfansoddi y Gorllewin a'r Byd Cyntaf gyda nifer o wledydd yr Ail Fyd hefyd. Mae'r term "rhaniad Gogledd-De" dal yn gyffredin, ond mae'r termau "Gogledd" a "De" wedi'u dyddio braidd. Wrth i wledydd dod yn fwy economaidd ddatblygedig, gallent dod yn rhan o'r Gogledd beth bynnag yw eu lleoliad daearyddol, tra ystyrid unrhyw wledydd eraill nad ydynt yn bodloni'r statws datblygedig fel rhan o'r De.
Problemau gyda'r rhaniad
Gwanháu'r term rhaniad Gogledd-De wnaeth cwymp y Bloc Sofietaidd a'r tlodi a ddilynodd gan fod nifer o'r cyn-weriniaethau Sofietaidd nawr yn dod o dan statws gwledydd datblygol, ac mae'r term "Ail Fyd" yn anghyffredin ar hyn o bryd. Ar y llaw arall, mae nifer o wledydd a gafodd eu hystyried yn flaenorol yn ddatblygol, megis Pedwar Teigr Asia, nawr yn ddatblygedig ac yn rhan o'r Byd Cyntaf modern; er hyn, mewn rhai mapiau o'r rhaniad Gogledd-De, disgrifir y fath wledydd fel rhan o'r De, sy'n anghyson â'r diffiniad uchod. Hefyd, disgrifir tiriogaethau dibynnol y gwledydd datblygedig fel rhan o'r De, er eu bod yn rhan o'r byd datblygedig.
Y Gogledd: gwledydd datblygedig
Yn gyffredinol, cytunir sefydliadau megis Banc y Byd, y Gronfa Ariannol Ryngwladol (IMF) a'r Asiantaeth Gwybodaeth Ganolog (CIA) bod y grŵp o wledydd datblygedig yn cynnwys y gwledydd a thiriogaethau canlynol (yn nhrefn yr wyddor): bawd|350px|
Llinell Brandt
Lluniad gweledol o'r rhaniad Gogledd-De yw Llinell Brandt; fe'i gynigiwyd gan y Canghellor Almaenig Willy Brandt yn y 1970au. Mae'n amgylchynu'r byd ar ledred o tua 30° G, yn pasio rhwng Gogledd a Chanolbarth America, i ogledd Affrica ac India, ond yn gostwng i'r de er mwyn cynnwys Awstralia a Seland Newydd fel rhan o'r "Gogledd Cyfoethog".
Bwlch Datblygiad
bawd|400px|Map o'r byd yn dynodi'r [[Indecs Datblygiad Dynol (2004). ]] Yn ddiweddar mae'r term Bwlch Datblygiad wedi ymddangos i ddisgrifio'r rhaniad Gogledd-De. Mae'r cysyniad hyn yn rhoi mwy o bwyslais ar gau'r bwlch amlwg sydd rhwng gwledydd cyfoethog (mwy economaidd ddatblygedig) a gwledydd tlawd (llai economaidd ddatblygedig). Ffordd dda o fesur ar ba ochr o'r bwlch y mae gwlad yw ei safle ar yr Indecs Datblygiad Dynol (IDD). Yr agosaf yw safle gwlad i 1.0, y mwyaf yw ei lefel datblygiad.
Sitting Ducks
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henry Jaglom nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Chipping Sodbury
Mae Caerdydd 54.3 km i ffwrdd o Chipping Sodbury ac mae Llundain yn 159 km. Y ddinas agosaf ydy Bryste sy'n 13.8 km i ffwrdd.
Smoky Hill Township, Kansas
Treflan yn, yn nhalaith Kansas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Smoky Hill Township, gan gynnwys:
Llwyd Owen
Nofelydd arobryn a dadleuol Cymreig yw Llwyd Owen (ganwyd 4 Ionawr 1977).
Bywgraffiad
Cafodd ei eni yn Ysbyty'r Mynydd Bychan yng Nghaerdydd ar 4 Ionawr, 1977. Aeth i Ysgol y Wern ac yna Ysgol Gyfun Glantaf cyn mynychu Prifysgol Bangor. Mae'n parhau i fyw yng Nghaerdydd heddiw, gyda'i wraig a'i ferched. Pan nad yw'n ysgrifennu nofelau, mae'n gweithio fel cyfieithydd.
Gweithiau llenyddol
Cafodd ei bedwaredd nofel, Mr Blaidd, ei chyhoeddi yn Hydref 2009, a'i lansio fel rhan o Ŵyl Sŵn y DJ Huw Stephens yn y Toucan Club ar 24 Hydref. Cyhoeddodd ei nofel Saesneg gyntaf ym Mai 2010, sef "Faith Hope & Love" (addasiad o'i ail nofel, "Ffydd Gobaith Cariad"). Gwerthodd y nofel hon fwy o gopiau yn yr Unol Daleithiau nag a wnaeth yng Nghymru. Ei bumed nofel Gymraeg oedd "Un Ddinas Dau Fyd" a ryddhawyd ym Mawrth 2011; a'i nofel "Heulfan", yn Nhachwedd 2012. Yn Hydref 2014, cyhoeddwyd ei nofel Y Ddyled.
Redmile
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerlŷr, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Redmile. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Melton.
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 913.
Dansk Skrædderforbunds Jubilæumsfilm
Ffilm ddogfen yw Dansk Skrædderforbunds Jubilæumsfilm a gyhoeddwyd yn 1937. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1937. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Life of Emile Zola sef ffilm Americanaidd hanesyddol gan y cyfarwyddwr William Dieterle.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Staal
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Ingolf Boisen yw Staal a gyhoeddwyd yn 1943. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Ingolf Boisen.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1943. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Life and Death of Colonel Blimp sef bywgraffiad o ffilm am y milwr ffuglenol General Clive Wynne-Candy, gan y cyfarwyddwyr ffilm Michael Powell ac Emeric Pressburger. Ingolf Boisen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Chorleywood
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 11,286.
Mae Caerdydd 185 km i ffwrdd o Chorleywood ac mae Llundain yn 32.6 km. Y ddinas agosaf ydy St Albans sy'n 17 km i ffwrdd.
Staal
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ingolf Boisen ar 8 Mai 1904 yn Denmarc.
Hanes cosmetigau
Hanes hir a byd-eang sydd gan gosmetigau: arfer ddiwylliannol a chrefyddol, nodwedd ffasiwn, a nwydd traul.
Defnyddiodd pobloedd cyn-hanesyddol baent corff er resymau addurnol a chrefyddol. Defnyddiwyd hefyd elïau, balmau, powdrau, a lliwurau gwallt gan bobloedd hynafol. Ymhlith cosmetigau'r Henfyd oedd cohl i dywyllu blew'r amrannau, yr aeliau ac ymylon yr amrannau, rhuddliw i gochi'r bochau, ac amryw o bowdrau gwyn i oleuo pryd a gwedd. Defnyddiwyd hefyd olewon baddon, a sylweddau ysgraffiniol i lanhau'r dannedd. Gwneid persawrau'r cyfnod o sentiau blodau a pherlysiau, a resinau naturiol i'w glynu.
Datblygodd Japan a Tsieina draddodiadau coluro sy'n debyg i arferion Ewrop. Cymysgid lacr ewinedd o gwm Arabaidd, gwynwy, gelatin a chwyr gwenyn gan yr hen Tsieineaid tua 3 mil o flynyddoedd CC. Mewn cymdeithasau eraill o gwmpas y byd, defnyddid colur yn aml mewn ffyrdd nad oedd yn ceisio dynwared neu bwysleisio ffurfiau naturiol y corff. Defnyddid henna gan fenywod y Dwyrain Canol yn hanesyddol i liwio patrymau ar eu dwylo a'u traed, a gosodir cylch o gohl o amgylch y llygaid i leihau llewyrch yr haul. Paentiodd ynyswyr deheuol y Cefnfor Tawel eu hwynebau a'u cyrff gydag ocr. Marciodd y Brythoniaid eu croen gyda phlanhigyn y glaslys. Lliwia'r gwallt yn las, gwyrdd, oren neu borffor gan nifer o ddiwylliannau. Traddodiad o baentio "mwgwd uffernol" ar y wyneb i ddychryn ysbrydion sy'n gyffredin i lwythau a chenhedloedd amrywiol. Patrymau a lliwiau arbennig a ddefnyddir yn aml i alw am haelioni gan dduwiau neu ffigurau mytholegol neu gosmolegol.
The Ghost Train
Mae The Ghost Train yn ffilm cyffro dirgelwch Seisnig a gyfarwyddwyd gan Walter Forde ym 1941. Mae'n seiliedig ar ddrama o'r un enw a ysgrifennwyd gan Arnold Ridley ym 1923.
Hanes cosmetigau
Yr Hen Aifft
bawd|Llestri elïau a chohl o fedd Merit, gwraig Kha, o [[Beddau Thebae|Feddau Thebae.]] Yn ôl archaeolegwyr, defnyddiwyd y cosmetigau cynharaf yn yr Hen Aifft yn y bedwerydd filflwyddiant CC. Colur llygaid du (cohl) a gwyrdd (malachit) ac elïau persawrus oedd y rhain. Defnyddiodd yr Eifftiaid hefyd paent crai i goluro'r wyneb a henna i liwio'r bysedd. Roedd celfyddyd coluro cain gan yr Hen Eifftiaid, yn enwedig y dosbarth uchaf: defnyddid gwahanol arlliwiau o golur llygaid yn dibynnu ar adeg y flwyddyn, a gwahanol arlliwiau o golur yn dibynnu ar awr y dydd i gydweddu â golau cryf yr anialwch. Claddwyd nifer o fymïod gyda chosmetigau ar gyfer y byd nesaf.
The Ghost Train
Crynodeb
Mae het Tommy Gander (Arthur Askey), comedïwr vaudeville ar daith, yn cael ei chwythu trwy ffenestr trên. Er mwyn achub ei het mae Tommy yn tynnu llinyn cyfathrebu argyfwng y trên gan ddod ag ef i stop er mwyn iddo adfer ei het. Trwy ei weithred mae'r trên yn hwyr wrth gyrraedd gorsaf Cyffordd Fal Vale yng Nghernyw, cyffordd diarffordd lle mae angen cysylltu a threnau eraill i darfod taith.
Gan fod y trên cysylltu olaf wedi hen ymadael mae'r orsaf feistr yn mynnu cau'r orsaf am y noson a thaflu'r teithwyr allan o adeiladau'r orsaf. Gan fod y pentref agosaf yn bedair milltir i ffwrdd a'i bod yn bwrw hen wragedd a ffyn, mae'r teithwyr yn gwrthod ymadael. Mae'r orsaf feistr yn cael llond bol o'u protestiadau ac yn mynd gartref gan eu rhybuddio am felltith yr orsaf. Bu llinell gangen unwaith yn croesi'r afon dros bont osgiliad ger yr orsaf. Un noson 43 mlynedd yng nghynt cafodd cyn orsaf feistr trawiad angheuol ar y galon wrth geisio cau'r bont, gan achosi i drên syrthio i'r afon tra fo'r bont ar agor. Ers hynny, clywyd ysbryd y trên angheuol yn mynd heibio. Os digwydd i unrhyw un gweld, yn hytrach na jest clywed, ysbryd y trên, mi fyddai farw.
Hanes cosmetigau
Groeg yr henfyd
Yng Ngroeg yr henfyd defnyddid colur gan wragedd yr uchelwyr i edrych yn brydferth ac i fod yn ffasiynol. Gwelir menywod yn gwisgo colur ar ffresgoau mewn palasau Knossos (1500 CC) a sonir amdanynt gan gerddi'r cyfnod clasurol (500–336 CC).
The Ghost Train
Crynodeb
Wrth sefyll y noson yn adeiladau'r orsaf mae nifer o bethau amheus a dychrynllyd yn digwydd. Yn y pendraw canfyddir mai ffug yw'r hanes am y trên ysbryd, ond bod trên go iawn yn defnyddio'r myth er mwyn smyglo arfau i arfogi Natsïaid Prydeinig oedd am amharu ar ymgyrch Prydain yn yr Ail Ryfel Byd. Mae'r bradwyr Natsïaidd yn cael eu canfod a'u trechu trwy i'r bont osgiliad cael ei agor a danfon trên y bradwyr i'r dŵr.
Hanes cosmetigau
Groeg yr henfyd
Dilynodd y Roeges fonheddig drefn goluro sydd rhywbeth yn debyg i'r arfer gan fenywod yn yr oes fodern o osod gruddliw ar ben colur sylfaen. Taenodd past llyfn o blwm gwyn a dŵr ar ei hwyneb, ei gwddf, ei hysgwyddau a'i breichiau i roi gwedd wen a di-grych i'w chroen. Gwneid darpariaeth arall drwy drwytho plwm gwyn mewn finegr, casglu'r hyn sydd wedi rhydu, ei falu'n powdwr, a'i wresogi. Nesaf, dododd minlliw llachar a phowdwr coch, a wneid o gynhwysion megis gwymon, blodau, neu fwyar Mair. Gwneid colur tywyll o barddu i liwio'r amrannau, blew'r amrannau, a'r aeliau. Defnyddid hefyd pensiliau siarcol a ffyn a wneid o lysiau'r gwrid i goluro'r wyneb.
The Ghost Train
Cysylltiad Cymreig
Mae'r Ghost Train yn ffilm propaganda adeg rhyfel, gan hynny roedd cadw lleoliadau ffilmio yn gyfrinachol yn bwysig. O herwydd ei ddaearyddiaeth mae'r syniad o gyffordd bwysig yng Nghernyw yn hurt. Byddai canfod union leoliad y bont osgiliad i'w bomio yn fêl ar fysedd yr Almaenwyr, gan hynny does dim lleoliad yn cael ei grybwyll. Ond does dim ddwywaith, bellach, mae Pont y Bermo yw seren y ffilm.
Derbyniad beirniadol
Mae TV Guide yn rhoi dau seren allan o 5 i'r ffilm ac yn ddweud ei fod yn dda am ychydig o chwerthin ac ambell i sypréis iasoer
Hanes cosmetigau
Groeg yr henfyd
Mae'n debyg taw'r cost oedd yn gyfrifol am gyfyngu'r arfer i fenywod cyfoethog yn unig. Yr amcan ymarferol yn yr hinsawdd heulog, yn enwedig yn Athen, oedd i gadw lliw'r croen yn olau. Golwg drwm ac amlwg oedd yr arddull: cylchoedd cochion ar y bochau, a llinellau llifol i amlinellu'r llygaid. O ganlyniad roedd perygl i'r colur olchi ymaith gan chwys, ac mae'n bosib roeddynt yn treulio'r mwyafrif o amser dan do pan oeddynt yn gwisgo colur. Roedd y powdwr wyneb hefyd, wrth gwrs, yn cynnwys meintiau peryglus o gyfansoddion plwm.
Hen Rufain
Bu'r Rhufeiniaid hefyd yn trochi mewn olewon, naill ai o'r olewydd yng nghyfnod Gweriniaeth Rhufain neu olew pêr yn yr Ymerodraeth Rufeinig. Roedd yr arfer hon yn bwysig wrth ystyried yr arogl drwg a gynhyrchir gan gynhwysion y cosmetigau. Er enghraifft, defnyddiodd gwraig yr Ymerawdwr Nero driniaeth i'r wyneb a wneid o saim dafad, briwsion bara, a llaeth. Gwneid hefyd past o organau cenhedlu llo wedi eu toddi mewn swlffwr a finegr; cymysgedd o ysgarthion crocodeil; a gwlân-olew neu lanolin, hynny yw olew a ddaw o rhannau chwyslyd y dafad. Lledaenodd cosmetigau ar draws yr Ymerodraeth Rufeinig erbyn cychwyn yr oes Gristnogol.
Ewrop yr Oesoedd Canol a'r cyfnod modern cynnar
Diflannodd nifer o nodweddion diwylliannol coeth, gan gynnwys cosmetigau, o Ewrop yn sgil cwymp yr Ymerodraeth Rufeinig yn y 5g. Cafwyd adfywiad yn yr Oesoedd Canol wrth i'r Croesgadwyr ddwyn cosmetigau, olewon a phersawrau yn ôl o'r Dwyrain Canol. Cynhwysodd y meddyg o Sais Gilbertus Anglicus ryseitiau am gymhorthion harddwch yn ei wyddoniadur, Compendium Medicinae (c. 1240). Er gwaethaf y rhybuddion gan seintiau cynnar yn erbyn colur, lledaenodd yr arfer o baentio'r wyneb gan wragedd bonheddig ar draws Ewrop. Palet colur o goch a gwyn oedd y safon a sefydlwyd yn ystod yr Oesoedd Canol, er fod lliwiau eraill megis gwyrdd hefyd yn boblogaidd yn y cyfnod.
Ailymddangosodd cosmetigau ar draws Ewrop yn ystod y Dadeni, a'r Eidal yn ganolfan i'r farchnad newydd hon trwy gydol y 15g a'r 16g. Defnyddiodd menywod y cyfnod bowdwr plwm gwyn, cymysgedd o finegr a phlwm, i wynnu'r wyneb a'r fynwes. Colurid y bochau a'r gwefusau'n goch gan ddefnyddio'r pigment fermiliwn, sef mercwri swlffid neu sinabar. Roedd y rhain yn hoff gan wragedd llys y Frenhines Elisbaeth I yn enwedig, a pharhaodd y ffasiwn o groen gwelw a bochau a gwefusau gloywon yn Lloegr am genhedlaethau.
bawd|chwith|Paentiad gan [[Henri Toulouse-Lautrec o fenyw wrth ei bwrdd ymbincio (1889).]] Yn yr 17g daeth Ffrainc yn wlad bwysicaf y gelfyddyd a'r farchnad gosmetig yn Ewrop. Ar y dechrau dim ond y teuluoedd brenhinol, gŵyr a gwragedd y llysoedd brenhinol, a'r pendefigion oedd yn coluro, ond erbyn y 18g defnyddid cosmetigau gan bob adran o gymdeithas bron. Cyhoeddwyd nifer fawr o ryseitiau coluron a llawlyfrau'r toilette (bwrdd ymbincio) yn yr 17g a'r 18g. Ymddangosodd y cosmotolegwyr proffesiynol cyntaf, gan argymell arferion moethus megis ymdrochi mewn gwin neu laeth. Cyrhaeddodd yr arfer ei hanterth tua 1760, ond dechreuodd diflannu o Ewrop unwaith eto tua cyfnod y Chwyldro Ffrengig.
Y diwydiant cosmetigau modern
Ni ddefnyddid cosmetigau o gwbl gan barchusion Oes Fictoria ym Mhrydain a'r Unol Daleithiau, ond parhaodd yn boblogaidd gan ferched yn Ffrainc trwy'r 19g. Y prif ddylanwad ar gosmetigau modern oedd colur theatr. Actoresi megis Lillie Langtrey a Sarah Bernhardt oedd arloeswyr y maes cosmetig ar ddiwedd y 19g, oddi ar y llwyfan yn ogystal.
Adeg o newid mewn bywydau menywod oedd troad y ganrif, a’r Rhyfel Byd Cyntaf yn enwedig. Ymunodd nifer ohonynt â’r gweithlu am y tro cyntaf drwy gymryd swyddi’r dynion a fu’n mynd i ymladd. Enillodd menywod yr hawl i bleidleisio mewn nifer o wledydd. Teimlad o ryddid oedd gan fenywod yn y cyfnod rhwng y rhyfeloedd, a ddangosant drwy arddulliau newydd o ran gwisg. Rhan o’r ddelwedd hon oedd cosmetigau, ac o ganlyniad daeth mwy o fenywod ym Mhrydain a’r Unol Daleithiau i weld colur yn arfer bob dydd. Defnyddiodd y flappers Americanaidd finlliw trwm o liwiau tywyll ac enwau megis "gwaed ych". Lliwiodd eu bochau’n goch, ac weithiau eu pengliniau hefyd wrth i godreon eu sgertiau codi yn ôl ffasiwn y Dauddegau Gwyllt.
bawd|200px|Theda Bara a'i golur llygaid trwm yn rhan Cleopatra. Dylanwadodd arddulliau'r Dwyrain ar ffasiynau'r Ewropeaid a'r Americanwyr. Ar ddechrau'r ganrif gwisg lachar a cholur trwm tywyll oedd yn boblogaidd o ganlyniad i ddiddordeb gyda'r bale Rwsiaidd. Cafodd rhai menywod hyd yn oed datŵau tywyll ar eu gwefusau, bochau, ac aeliau. Wedi darganfyddiad bedd y Pharo Tutankhamen ym 1922, daeth golwg Eifftaidd yn ffasiynol: colur trwm o amgylch y llygaid. Hynod o ddylanwadol oedd sêr y sinema. Gwisgodd yr actores Theda Bara masgara cohl trwm wrth bortreadu’r prif gymeriad yn y ffilm Cleopatra (1917). Dyluniwyd ei cholur gan Helena Rubenstein, un o arloeswyr mwyaf lwyddiannus y diwydiant cosmetigau, ar efelychiad arferion y theatr Ffrengig yn ogystal â diwylliant yr Hen Aifft.
Manteisiodd yr adfywiad cosmetigau ar ddatblygiadau gwyddonol a thechnegau gwneuthuro yn Ffrainc. Datblygodd y diwydiant ar raddfa eang o ran cynnyrch a thechnegau newydd, pecynnu, a hysbysebu. Gwerthwyd cosmetigau mewn blychau a photeli cludadwy, tiwbiau minlliw a chompactau powdwr. Daeth yn arfer gan y fenyw ffasiynol nid yn unig i gadw ei phecyn colur arni ym mhobman, ond hefyd i goluro’i hwyneb yn gyhoeddus, gan ddefnyddio’r drych bychan ar gaead y compact. Daeth y brandiau cyntaf megis Max Factor i’r farchnad.
Yn ystod yr Ail Ryfel Byd daeth cosmetigau’n brin ac yn ddrud o ganlyniad i’r angen am gemegion ac adnoddau eraill gan yr ymgyrch ryfel. Ymunodd nifer o fenywod â’r gweithlu, gan wisgo’n ymarferol ac yn ddi-golur. Yn sgil diwedd y rhyfel, ffynnodd y farchnad a chafodd menywod eu hannog i siopa i gryfhau’r economi. Pwysleisiodd llywodraethau yr angen iddynt droi'n ôl at eu dyletswyddau benywaidd, er mwyn i’r dynion dychwelyd at eu swyddi. O ganlyniad daeth cosmetigau’n bwysig unwaith eto i fywyd pob dydd menywod mewn gwledydd y Gorllewin.
180px|bawd|chwith|Estée Lauder yn coluro gwefusau un o'i chwsmeriaid ym 1966. Golwg liwgar ac addurnol oedd yn ffasiynol gan fenywod ar ddiwedd y 1940au. Hon yw’r adeg pan ddaeth minlliw, colur sylfaen hylifol neu hufennog, powdwr, gruddliw, colur llygaid, pensel linellu, masgaru, a farnis ewinedd yn rhan o’r drefn feunyddiol gan y mwyafrif o fenywod mewn gwledydd y Gorllewin. Dywedodd nifer o fenywod yr oeddent yn teimlo’n noeth tan iddynt roi powdwr a phaent ar eu hwynebau. Ym 1950 roedd 11% o’r holl hysbysebu yn yr Unol Daleithiau yn ceisio gwerthu cosmetigau. Yng nghanol yr 20g sefydlwyd nifer o’r cwmnïau anferth sy’n dal i ddominyddu’r diwydiant cosmetigau heddiw. Ymhlith yr enwau mawrion mae Helena Rubinstein, Elizabeth Arden, Madame C. J. Walker, a Charles Revson. Cosmetigau drud iawn a wnaed gan Esteé Lauder, gan geisio cysylltu pris uchel ag enw am safon uchel. Ar ochr draw’r farchnad, gwerthodd Hazel Bishop gosmetigau fforddiadwy ar gyfer y gweithlu benywaidd mewn siopau disgownt. Dyluniodd Johnson Products, a sefydlwyd gan George Johnson ym 1954, gynnyrch arbennig ar gyfer croen a gwallt menywod duon.
El Último Elvis
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Armando Bó yw El Último Elvis a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a'r Ariannin.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Griselda Sicilianii, Margarita López a Rocío Rodríguez Presedo. Mae'r ffilm El Último Elvis yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Javier Julia oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Armando Bó ar 3 Mai 1914 yn Buenos Aires a bu farw yn yr un ardal ar 17 Tachwedd 1993. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1939 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Armando Bó nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bob and The Monster
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Keirda Bahruth yw Bob and The Monster a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Keirda Bahruth.
Gwyfyn arian y drain
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw gwyfyn arian y drain, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy gwyfynod arian y drain; yr enw Saesneg yw Chinese Character, a'r enw gwyddonol yw Cilix glaucata. Mae i'w ganfod yn Ewrop a Gogledd Affrica.
Bob and The Monster
Y prif actor yn y ffilm hon yw Bob Forrest.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Keirda Bahruth nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gwyfyn arian y drain
Cyffredinol
Wedi deor o'i ŵy mae gwyfyn arian y drain yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Rainha Diaba
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Antonio Carlos da Fontoura yw Rainha Diaba a gyhoeddwyd yn 1974. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil; y cwmni cynhyrchu oedd Canto Claro Produções Artísticas (Firm). Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg a hynny gan Antonio Carlos da Fontoura.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Milton Gonçalves, Nelson Xavier, Odete Lara, Stepan Nercessian ac Yara Cortes. Mae'r ffilm Rainha Diaba yn 100 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1974. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather Part II sef rhan dau y gyfres Americanaidd boblogaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd. José Medeiros oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Antonio Carlos da Fontoura nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Falls: Covenant of Grace
Ffilm ddrama rhamantus yw The Falls: Covenant of Grace a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Portland a Salt Lake City. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jon Garcia. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Rhanbarthau Lloegr
de|200px
The Falls: Covenant of Grace
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Rhanbarthau Lloegr
Lefel uchaf o lywodraeth leol yn Lloegr yw'r rhanbarth, a adwaenir yn swyddogol fel Rhanbarth Swyddfa'r Llywodraeth. Mae naw rhanbarth, fel a ganlyn:
The Falls: Covenant of Grace
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhanbarthau Lloegr
Rhwng 1994 a 2011, roedd gan y rhanbarthau swyddogaethau datganoledig o fewn y llywodraeth. Er nad ydynt yn cyflawni'r rôl hon mwyach, maent yn parhau i gael eu defnyddio at ddibenion ystadegol a rhai dibenion gweinyddol. Tra bod y Deyrnas Unedig yn aelod o'r Undeb Ewropeaidd, buont yn gweithredu fel etholiadau i Senedd Ewrop.
Rolleston, Swydd Gaerlŷr
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerlŷr, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Rolleston. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Harborough.
Christchurch, Dorset
Tref yn sir seremonïol Dorset, De-orllewin Lloegr, ydy Christchurch.
Llwyndelor Grauer
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Llwyndelor Grauer (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llwyndelorion Grauer) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Bradypterus graueri; yr enw Saesneg arno yw Grauer's warbler. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn B. graueri, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r llwyndelor Grauer yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Teyrn-wybedog tywyll
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Teyrn-wybedog tywyll (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: teyrn-wybedogion tywyll) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Sublegatus obscurior; yr enw Saesneg arno yw Dusky flycatcher. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Abigail (mam Amasa)
Mae Abigail (Hebraeg: אביגיל) yn gymeriad yn y Beibl Hebraeg / Yr Hen Destament. Hi oedd mam Amasa, cadlywydd pennaf byddin Absalom (2 Samuel 17:25).
Teyrn-wybedog tywyll
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. obscurior, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r teyrn-wybedog tywyll yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Abigail (mam Amasa)
Mae 2 Samuel 17:25 yn cyfeirio at Abigail fel chwaer i Serfia, ac felly yn modryb i Joab. Yn 1 Cronicl 2: 13–16, cyfeirir at Abigail a Serfia fel chwiorydd i Ddafydd. Mae Testun Masoretig 2 Samuel 17:25 yn galw Abigail yn ferch i Nahash. Er ei bod yn bosibl bod gwraig Jesse wedi priodi â Nahash gyntaf (a bod Abigail yn hanner chwaer i Dafydd), mae ysgolheigion o'r farn bod Nahash yn wall argraffyddol, yn seiliedig ar ymddangosiad yr enw dau bennill yn ddiweddarach.