cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ffiolredynen Dickie
Rhedynen a gaiff ei thyfu'n aml ar gyfer yr ardd yw Ffiolredynen Dickie sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Dryopteridaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Cystopteris dickieana a'r enw Saesneg yw Dickie`s bladder-fern. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Ffiolredynen Arfor.
Mae'r planhigyn hwn yn hen, credir iddo esblygu i'w ffurf bresennol oddeutu 100 miliwn o flynyddoedd yn ôl.
Phyllomacromia flavimitella
Gwas neidr o deulu'r Macromiidae (neu'r 'Criwserod') yw'r Phyllomacromia flavimitella. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Along Came Jones
Ffilm gomedi am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Stuart Heisler yw Along Came Jones a gyhoeddwyd yn 1945. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Nunnally Johnson a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Hugo Friedhofer. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gary Cooper, Loretta Young, Dan Duryea, Russell Simpson, William Demarest, Lane Chandler, Ernie Adams, Erville Alderson, Horace B. Carpenter, Ray Teal, Willard Robertson, Don Costello, Walter Sande, Frank Sully a Hank Bell. Mae'r ffilm Along Came Jones yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1945. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anchors Aweigh ffilm ysgafn, fflyffi ar ffurf miwsigal gyda Fran Sinatra, gan y cyfarwyddwr ffilm George Sidney. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Milton Krasner oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stuart Heisler ar 5 Rhagfyr 1896 yn Los Angeles a bu farw yn yr un ardal ar 5 Chwefror 2019.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Stuart Heisler nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Great Coates
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Lincoln, Swydd Efrog a'r Humber, Lloegr, ydy Great Coates. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Gogledd-ddwyrain Swydd Lincoln.
Nobili Bugie
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Antonio Pisu yw Nobili Bugie a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Antonio Pisu a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Fio Zanotti.
Bwncath stepdir y Dwyrain
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Bwncath stepdir y Dwyrain (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: bwncathod stepdir y Dwyrain) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Buteo menetriesi; yr enw Saesneg arno yw Eastern steppe buzzard. Mae'n perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: Accipitridae) sydd yn urdd y Falconiformes.
Nobili Bugie
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Claudia Cardinale, Nini Salerno, Giancarlo Giannini, Ivano Marescotti, Paolo Rossi, Raffaele Pisu a Tiziana Foschi. Mae'r ffilm Nobili Bugie yn 100 munud o hyd.
Bwncath stepdir y Dwyrain
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn B. menetriesi, sef enw'r rhywogaeth.
Why Sailors Go Wrong
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Henry Lehrman yw Why Sailors Go Wrong a gyhoeddwyd yn 1928. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Randall Faye.
Nobili Bugie
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.
Why Sailors Go Wrong
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1928. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Circus ffilm gomedi, fud, Americanaidd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Nobili Bugie
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Antonio Pisu ar 31 Gorffenaf 1984 yn Carrara. Mae ganddi o leiaf 22 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Why Sailors Go Wrong
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henry Lehrman ar 30 Mawrth 1886 yn Fienna a bu farw yn Hollywood ar 2 Hydref 1962.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henry Lehrman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Emanuel
Ffilm ddogfen yw Emanuel a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Nobili Bugie
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Antonio Pisu nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Emanuel
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Diogelwch cenedlaethol
Cynnal goroesiad y genedl wladwriaeth, trwy ddefnydd grym economaidd, milwrol a gwleidyddol a gweithrediad diplomyddiaeth, yw diogelwch cenedlaethol.
Mae mesurau a gymerir i sicrhau diogelwch cenedlaethol yn cynnwys:
Sgairneach Mhor - Meallan Buidhe
Mae Sgairneach Mhor - Meallan Buidhe yn gopa mynydd a geir rhwng Loch Ericht a Glen Garry ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;.
Y fam fynydd ydy Sgairneach Mhor.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Romance of The Underworld
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Irving Cummings yw Romance of The Underworld a gyhoeddwyd yn 1928. Fe'i cynhyrchwyd gan William Fox yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Douglas Z. Doty.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Mary Astor. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Irving Cummings ar 9 Hydref 1888 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Los Angeles ar 3 Rhagfyr 2011. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1903 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Irving Cummings nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Aufruhr in Damaskus
Ffilm antur sy'n llawn propoganda gan y cyfarwyddwr Gustav Ucicky yw Aufruhr in Damaskus a gyhoeddwyd yn 1939. Fe'i cynhyrchwyd gan Otto Lehmann yn yr Almaen; y cwmni cynhyrchu oedd Terra Film. Lleolwyd y stori yn Syria. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Jacob Geis a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Willy Schmidt-Gentner.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Paul Otto, Joachim Gottschalk, Brigitte Horney, Hans Nielsen, Paul Westermeier, Friedrich Gnaß, Erich Dunskus, Ludwig Schmid-Wildy, Gerhard Bienert, Claire Reigbert, Ernst von Klipstein, Gustav Püttjer, Jac Diehl, Heinz Welzel, Hellmuth Passarge, Kurt Mikulski a Willi Rose. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1939. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gone with the Wind sef ffilm Americanaidd am drais, dial a rhamant gan Victor Fleming, George Cukor a Sam Wood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Oskar Schnirch oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Gertrud Hinz sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gustav Ucicky ar 6 Gorffenaf 1898 yn Fienna a bu farw yn Hamburg ar 6 Ionawr 1990.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gustav Ucicky nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Half Past Dead 2
Ffilm llawn cyffro sydd wedi'i leoli mewn carchar gan y cyfarwyddwr Art Camacho yw Half Past Dead 2 a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs a thrwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bill Goldberg, Alona Tal, Kurupt, Tony Plana, Robert LaSardo, Bruce Weitz, Robert Torti, Jack Conley a John Lacy.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gresffordd
Pentref a chymuned ym mwrdeistref sirol Wrecsam, Cymru, yw Gresffordd (Saesneg: Gresford). Yn y Cyfrifiad 2011, roedd gan y gymuned boblogaeth o.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan a'r Aelod Seneddol yw.
Half Past Dead 2
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Art Camacho nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gresffordd
Trychineb Glofa Gresffordd
Ar 22 Medi 1934, collodd 266 o bobl eu bywydau mewn trychineb yn y lofa leol. Roedd y danchwa hon yn un o drychinebau pyllau glo mwyaf erchyll yn hanes gwledydd Prydain, os nad Ewrop. Digwyddodd y drychineb yn ystod y sifft nos, pan oedd tua 500 o lowyr yn gweithio dan y ddaear, llawer ohonynt yn gweithio sifftiau dwbl. Hyd heddiw, does neb yn gwybod beth achosodd y ffrwydrad nwy a laddodd cymaint ohonynt. Bu'n rhaid cau'r lofa lle digwyddodd y drychineb am gryn amser rhag ofn y digwyddai ffrwydriadau eraill ac o ganlyniad bu raid gadael 254 o gyrff yn y pwll.
Eglwys yr Holl Saint
Mae clychau Eglwys yr Holl Saint, Gresffordd yn un o Saith Rhyfeddod Cymru.
Mynydd Vesuvius
Llosgfynydd yn yr Eidal yw Mynydd Vesuvius (Eidaleg: Monte Vesuvio, Lladin: Mons Vesuvius) neu Vesuvius. Saif rhyw 9 km i'r dwyrain o ddinas Napoli. Ef yw'r unig losgfynydd ar dir mawr Ewrop i echdori yn ystod y can mlynedd diwethaf; mae'r ddau losgfynydd arall yn yr Eidal, Etna a Stromboli, ar ynysoedd.
Mae Vesuvius yn fwyaf adnabyddus am y ffrwydrad yn 79 OC, a ddinistriodd drefi Pompeii a Herculaneum. Ffrwydrodd lawer tro ers hynny; bu ffrwydrad yn fawr yn 1944.
Cyhoeddwyd yr ardal o amgylch y mynydd yn barc cenedlaethol ar 5 Mehefin 1995. Mae ffordd sy'n arwain o fewn 200 medr i'r copa, ond wedi hynny rhaid cerdded.
Samuel Mitja Rapoport
Meddyg a biocemegydd nodedig o'r Almaen oedd Samuel Mitja Rapoport  (27 Tachwedd 1912 - 7 Gorffennaf 2004). Athro biocemeg Rwsiaidd ydoedd mewn prifysgol Amlaenig yn Nwyrain yr Almaen. Cafodd ei eni yn Volochysk, Yr Almaen ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Fienna. Bu farw yn Berlin.
Gwobrau
Enillodd Samuel Mitja Rapoport y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Fools Highway
Ffilm fud (heb sain) a ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Irving Cummings yw Fools Highway a gyhoeddwyd yn 1924. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Lenore J. Coffee.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1924. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Nibelungen sef ffilm ffantasi Almaenig mewn dwy ran, gan Fritz Lang.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Irving Cummings ar 9 Hydref 1888 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Los Angeles ar 3 Rhagfyr 2011. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1903 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Irving Cummings nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llygod Ffyrnig
Roedd Llygod Ffyrnig yn grŵp punk Cymraeg o ardal Llanelli
Mae'n debyg mai Llygod Ffyrnig oedd y grŵp punk cyntaf i ganu'n Gymraeg.
Yr aelodau gwreiddiol oedd: Dafydd Rhys – Llais, Hywel Peckham – Gitâr, Gary Beard – Gitâr, Julian Lewis – Drymau, Pete Williams – Bâs.
Rhyddhawyd un sengl NCB ar y label Pwdwr yn 1978. Chwaraewyd ar raglen John Peel ar BBC Radio 1 a dewiswyd yn single of the week gan y cylchgrawn Melody Maker
Ysgrifennwyd geiriau NCB gan Gary Melville sydd hefyd yn cael ei enwi'n rheolwr ar glawr cefn y record. Ysgrifennwyd cerddoriaeth NCB gan Gary Beard. Mae'r gân am ddewis anodd llawr o ddynion ifanc yng nghymoedd de Cymru ar y pryd - rhwng diweithdra neu i drio cael swydd beryglus a chaled mewn pwll glo gyda'r NCB (Bwrdd Glo Cenedlaethol). Y gytgan yw - Byw ar y dôl, rhyddid ffôl, dim ond silicosis sydd ar ôl (mae silicosis yn glefyd yr ysgyfaint sydd wedi'i achosi gan lwch pwll glo).
Cafodd 500 copi o'r sengl ei gwasgu yn wreiddiol a wedyn ail argraffiad gyda labeli blanc gwyn. Mae clawr NCB yn ddu a gwyn yn dangos llun photo-montage o löwr yn debyg iawn i steil Raoul Hausmann. Mae enw'r band mewn llythrennau wedi'u torri allan o bapur newydd yn debyg i glawr LP cyntaf y Sex Pistols.
Cafodd y gân NCB ei chynnwys ar LP aml-gyfrannog Labels Unlimited - The Second Record Collection - casgliad o recordiau o labeli pync a new wave ar label Cherry Red, Llundain yn 1979. .
Yn 1979 gadawodd Gary Beard a Julian Lewis a daeth Huw Davies mewn ar gitâr a Richard Zammit ar ddrymiau. Chwalodd y band yn 1980.
Fog Over Frisco
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr William Dieterle yw Fog Over Frisco a gyhoeddwyd yn 1934. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn San Francisco. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Leo F. Forbstein. Dosbarthwyd y ffilm gan First National.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bette Davis, Margaret Lindsay, Henry O'Neill, Robert Barrat, Hugh Herbert, Arthur Byron, William Demarest, Irving Pichel, Donald Woods, Alan Hale, Douglass Dumbrille, Lyle Talbot, George Chandler, William B. Davidson a Gordon Westcott. Mae'r ffilm Fog Over Frisco yn 68 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Thin Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Tony Gaudio oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
13 Dead Men
Ffilm am garchar am drosedd gan y cyfarwyddwr Art Camacho yw 13 Dead Men a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fog Over Frisco
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Dieterle ar 15 Gorffenaf 1893 yn Ludwigshafen a bu farw yn Ottobrunn ar 9 Rhagfyr 1972. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1911 ac mae ganddo o leiaf 182 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
13 Dead Men
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lorenzo Lamas a Mystikal. Mae gan y ffilm yma wedd gymharol (neu aspect ratio) o 2.35:1.
Fog Over Frisco
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
13 Dead Men
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Fog Over Frisco
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Dieterle nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
13 Dead Men
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Art Camacho ar 1 Ionawr 1960 yn Los Angeles.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Art Camacho nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
New Romney
Tref a phlwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy New Romney. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Folkestone a Hythe.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 6,996.
Mae Caerdydd 292.6 km i ffwrdd o New Romney ac mae Llundain yn 94.2 km. Y ddinas agosaf ydy Caergaint sy'n 33.9 km i ffwrdd.
Yn yr Oesoedd Canol roedd New Romney yn borthladd pwysig, un o'r Pum Porthladd (Cinque Ports) gwreiddiol, ond siliodd yr harbwr ac mae'r dref bellach dros filltir o'r môr.
F*Ck De Liefde
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Great Gonerby
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Great Gonerby. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan De Kesteven.
Gwennol coed America
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Gwennol coed America (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: gwenoliaid coed America) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Tachycineta bicolor; yr enw Saesneg arno yw Tree swallow. Mae'n perthyn i deulu'r Gwenoliaid (Lladin: Hirundinidae) sydd yn urdd y Passeriformes. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain, ond nid yng Nghymru.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn T. bicolor, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.
Enwau yn yr ieithoedd Celtaidd
Dyma enw'r aderyn hwn yn rhai o'r enwau Celtaidd eraill:
Teulu
Mae'r gwennol coed America yn perthyn i deulu'r Gwenoliaid (Lladin: Hirundinidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Brychan Dyfnaint
Gwyfyn sy'n perthyn i deulu'r Geometridae yn urdd y Lepidoptera yw brychan Dyfnaint, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy brychanau Dyfnaint; yr enw Saesneg yw Devon Carpet, a'r enw gwyddonol yw Lampropteryx otregiata. Mae i'w gael o orllewin Ewrop (y gwledydd Sgandinafaidd) draw i'r Alpau a mor bell â Japan.
27–30 mm ydy lled adenydd agored yr oedolyn a cheir dwy genhedlaeth y flwyddyn, gyda'r oedolyn i'w weld yn hedfan ym Mai a Mehefin ac eto rhwng Awst a Medi. Mae'r siani flewog i'w cael rhwng Gorffennaf ac Awst a threulia'r gaeaf ar ffurf piwpa.
Bwyd
Prif fwyd y Brychan ydy Asperula a mathau o Galium (gan gynnwys Galium palustre a Galium uliginosum).
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r brychan Dyfnaint yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Beinn Udlamain - An Sgulan
Mae Beinn Udlamain - An Sgulan yn gopa mynydd a geir rhwng Loch Ericht a Glen Garry ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
James Black
Meddyg, cardiolegydd, fferyllydd, ffarmacolegydd a dyfeisiwr nodedig o'r Deyrnas Unedig oedd James Black  (14 Mehefin 1924 - 22 Mawrth 2010). Enillodd Wobr Nobel am Feddygaeth ym 1988 am ei ymchwil a gynorthwyodd i ddatblygu propranolol a cimetidine. Cafodd ei eni yn Uddingston, Y Deyrnas Unedig ac addysgwyd ef ym Mhrifysgol Dundee a Phrifysgol St Andrews. Bu farw yn Llundain.
Gwobrau
Enillodd James Black y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Soft Target
Ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Art Camacho yw Soft Target a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gary Busey, Martin Kove, Olivier Gruner, Don "The Dragon" Wilson, Fred Williamson ac Aldo Gonzalez.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Art Camacho ar 1 Ionawr 1960 yn Los Angeles.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Art Camacho nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Mensch Ohne Namen
Ffilm ddrama a seiliwyd ar lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr Gustav Ucicky yw Mensch Ohne Namen a gyhoeddwyd yn 1932. Fe'i cynhyrchwyd gan Günther Stapenhorst yn Ffrainc a'r Almaen; y cwmni cynhyrchu oedd Universum Film AG. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Robert Liebmann a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Hans-Otto Borgmann.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Maria Bard, Werner Krauss, Eduard von Winterstein, Carl Balhaus, Fritz Grünbaum, Helene Thimig, Heinrich Schroth, Hans Brausewetter, Max Gülstorff, Julius Falkenstein, Ernst Behmer, Mathias Wieman, Hermann Picha, Gerhard Bienert, Hertha Thiele, Fernandel, Paulette Dubost, Gregori Chmara, Firmin Gémier, Georges Deneubourg, Lucien Callamand, Lucien Walter, Paul Amiot, Robert Goupil, Robert Ozanne, Yvonne Hébert, Paulette Duvernet a France Ellys. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1932. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Tarzan The Ape Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Carl Hoffmann oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Colonel Chabert, sef gwaith ysgrifenedig gan yr awdur Honoré de Balzac a gyhoeddwyd yn 1829.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gustav Ucicky ar 6 Gorffenaf 1898 yn Fienna a bu farw yn Hamburg ar 6 Ionawr 1990.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gustav Ucicky nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Phyllomacromia funicularia
Gwas neidr o deulu'r Macromiidae (neu'r 'Criwserod') yw'r Phyllomacromia funicularia. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Rupaul Is: Starbooty!
Y prif actorion yn y ffilm hon yw RuPaul, Larry Tee a Lady Bunny. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1987. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Last Emperor sef ffilm gan Bernardo Bertolucci. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Coedpoeth
Pentref a chymuned ym mwrdeistref sirol Wrecsam, Cymru, yw Coedpoeth neu Coed-poeth. Mae'r pentref yng nghanol olion diwydiant cloddio mwynau megis plwm, haearn a glo llefydd fel Brymbo, Bersham a'r Mwynglawdd (Minera).
Great Hale
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Lincoln, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Great Hale. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd Kesteven.
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 804.
Brychan eurgylchog
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw brychan eurgylchog, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy brychanau eurgylchog; yr enw Saesneg yw Yellow-ringed Carpet, a'r enw gwyddonol yw Entephria flavicinctata. Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd. Wedi deor o'i ŵy mae'r brychan eurgylchog yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Coedpoeth
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan a'r Aelod Seneddol yw.
250px|bawd|dim|Capel Rehoboth, Coedpoeth, sydd bellach wedi'i ddymchwel
Pedair Cymuned
Mae pedair rhan i'r Pentref:-
Yr enw
Defnyddiwyd yr enw (Coid Poch) yn gyntaf yn 1391 a'r sillafiad cyfoes yn 1412. Mae'n bosib fod yr enw "poeth" yn cyfeirio at yr arferiad o losgi pren i greu siarcol a arferid ei ddefnyddio yn y gweithfeydd haearn a phlwm gerllaw, ers dyddiau'r Rhufeiniaid neu o bosib yn cyfeirio at y clirio tir a ddigwyddodd yn yr Oesoedd Canol er mwyn cyrraedd y mwynau.
Ceir yma nifer o strydoedd gydag enwau diddorol iddynt, gan gynnwys: Stryd Pen-y-Gelli, Heol y Fynwent, Ffordd Talwrn, Allt Tabor, Llys Rehoboth, Ffordd Smelt, Ffordd y Cynulliad, Lôn y Gegin, Pen y Palmant a Hen Ffordd y Mwynglawdd. Ceir hefyd Heol Caradog, Heol Offa sydd yn agos iawn at Glawdd Offa.
Enwogion
120px|bawd|Blwch post aur yn nodi bod Tom James wedi ennill medal aur yn Llundain 2012
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Seicometreg
Math o brofi seicolegol yw seicometreg a ddefnyddir i fesur gwybodaeth, galluoedd, agweddau meddwl, a nodweddion personoliaeth a hynny drwy holiaduron, profion, ac asesiadau. Mae nifer o fusnesau a sefydliadau llywodraethol yn defnyddio profion seicometrig wrth recriwtio gweithwyr.
Newark-on-Trent
Tref yn Swydd Nottingham, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Newark neu Newark-on-Trent. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Newark yn ardal an-fetropolitan Newark a Sherwood.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Newark-on-Trent boblogaeth o 37,084.
Mae Caerdydd 239.2 km i ffwrdd o Newark-on-Trent ac mae Llundain yn 179.6 km. Y ddinas agosaf ydy Lincoln sy'n 25.4 km i ffwrdd.
De Bertha
Ffilm fud (heb sain) yw De Bertha a gyhoeddwyd yn 1913. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Iseldiroedd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Iseldireg.
Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1913. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Raja Harishchandra sef ffilm fud o India gan Dadasaheb Phalke.
Superior, Iowa
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Superior, gan gynnwys:
De Bertha
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Edward Albert Sharpey-Schafer
Meddyg a ffisiolegydd nodedig o'r Deyrnas Unedig oedd Edward Albert Sharpey-Schafer  (2 Mehefin 1850 - 29 Mawrth 1935). Fe'i hystyrir fel sylfaenydd endocrinoleg. Cafodd ei eni yn Hornsey, Y Deyrnas Unedig ac addysgwyd ef yng Ngholeg Prifysgol Llundain a Phrifysgol Caeredin. Bu farw yn North Berwick.
Gwobrau
Enillodd Edward Albert Sharpey-Schafer y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Cyfarwyddiadur Addoliad Cyhoeddus
bawd|Tudalen teitl Cyfarwyddiadur Addoliad Cyhoeddus
Llawlyfr o gyfarwyddiadau i addoli oedd Cyfarwyddiadur Addoliad Cyhoeddus (Saesneg: Directory for Public Worship). Cymeradwywyd ef gan y Senedd Faith yn gynnar ym 1645 er mwyn cymryd lle'r Llyfr Gweddi Gyffredin. Adwaenir y llawlyfr fel Cyfarwyddiadur Westminster yn yr Alban, lle y'i cymeradwywyd gan ei Senedd hi ym 1645.
Gwreiddiau
Cynhyrchwyd y Cyfarwyddiadur gan is-bwyllgor seneddol dan y cadeirydd Stephen Marshal. Roedd yr aelodau eraill yn cynnwys Thomas Young, Herbert Palmer a Charles Herlie. Phylip Nye and Thomas Goodwin a oedd yn cynrychioli'r cynulleidfaoedd annibynnol ac Alexander Henderson, Robert Baillie, George Gillespie and Samuel Rutherford a gynrychiolai'r Alban. Ymddengys y testun yn null ysgrifennu Phylip Nye.
Cynnwys
I ryw raddau, roedd y Cyfarwyddiadur yn gyffelyb i agenda, ond llawlyfr o ymarfer bugeiliol ydoedd hefyd, gan gynnwys adran fawr ar ymweld â chleifion ac un fanwl ar bregethu. Dengys y llyfr farn yr awdur mai dim ond yr hyn sydd yn echblyg yn yr Ysgrythurau a gaiff ei wneud wrth addoli Duw yn gyhoeddus, naill ai drwy orchymyn, cyngor neu enghraifft echblyg neu drwy resymu diddwythol o'r Ysgrythurau.
Mae'r Cyfeiriadur yn eu pwysleisio rhai o'r pethau isod:
Darllen yr Ysgrythurau oedd canolbywnt y ffurfwasanaeth. Roedd yr Ysgrythurau canonaidd i'w darllen yn eu trefn, bennod o'r ddau Destament ar y tro, ac yna bu gweddi osod a phregeth gan y weinidog fel y byddai'n "effeithio'n gyfiawn ar ei galon ef a chalonnau ei wrandawyr oblegid eu pechodau".
Dylai bedydd fod yn yr un oedfa gan ddefnyddio bedyddfaen y gallai'r bobl ei weld lle y gallent glywed, yn hytrach nag wrth fynedfa'r eglwys yn ôl yr arfer gynt. Rhoddid gwers hir cyn y ddefod, a wnaeth y pwynt, ymhlith pethau eraill, nad oedd y feddydd mor angenrheidiol er mwyn osgoi damnedigaeth y plentyn ac euogrwydd y rhieni. Roedd hyn oherwydd bod plant ffyddloniaid "yn Gristionogion ac yn sanctaidd yn gyfamodol cyn eu bedyddio". Roedd yn rhaid gweddïo y byddai bedydd fewnol yr Ysbryd yn dod yn ogystal â'r feddydd allanol â dŵr.
Roedd y Cymun i'w ddathlu ar ôl oedfa'r bore ac yn aml hefyd, er nad oedd yn eglur cyn amled y dylid gwneud hyn. Roedd Cymun ddwy neu bedair gwaith y flwyddyn yn ddigon, ond roedd rhai eglwysi Piwritanaidd yn Lloegr yn ei gadw bob mis a rhai Anglicaniaid unwaith y flwyddyn. Dylai'r rhai a ddymunai'r Cymun eistedd "am" neu "wrth" y bwrdd Cymun. Cyfaddawd oedd yr arddodiaid hyn rhwng barn yr Albanwyr bod yn rhaid eistedd o gwmpas bwrdd a'r farn gyffredin yn Lloegr mai ei gymryd yn y seddau oedd y drefn. Daeth geiriau'r cyfarwyddiadau o'r Efengylau neu waith Paul a rhan hanfodol o'r dathliad oeddynt, wedi'u dilyn gan weddi o ddiolchgarwch "er mwyn sicrhau ei bresenoldeb trugarog a grymus weithrediad ei Ysbryd ynom; ac felly er mwyn sancteiddio'r elfennau hyn, y bara a'r gwin, a bendithio Ei orchymyn Ei hun, fel y derbyniom trwy ffydd gorff a gwaed Iesu Grist a groeshoeliwyd drosom, ac felly ymborthom arno fel y byddo Ef yn un â ni, a ninnau gydag Ef, ac fel y byddo yn byw ynom a ninniau ynddo ac ato Ef, a'n carodd ac a'i rhoddodd Ei hun drosom ni". Wedyn, roedd y gweinidog i dorri a rhannu'r bara a'r gwin hefyd. Dylid trefnu'r casgliad i'r tlodion fel na fyddai'n ymharu ar yr oedfa mewn unrhyw ffordd.
Roedd priodas yn cynnwys elfennau megis y ddwy blaid yn cytuno, cyhoeddi eu bwriad i briodi a gwasanaeth crefyddol mewn addoldy cyhoeddus ar unrhyw ddiwrnod o'r flwyddyn ond, o ddewis, nid ar Ddydd yr Arglwydd. Roedd gweddi, eglurhad o darddiad a diben priodas, ymholiad am unrhyw rwystr i'r briodas, cyfnewid llwon, cyhoeddiad bod y ddau yn ŵr a gwraig ac yna gweddi i gloi. Dylid cadw cofnod o'r priodasau.
Nid oedd seremoni wrth gladdu gan y dywed fod ofergoelion a chamddefnyddiadau wedi digwydd yn y gorffennol. Serch hynny, roedd y gweinidog i fod i atgoffa cyfeillion yr ymadawedig am eu dyletswydd i wella'r digwyddiad a chaniateid "dangos parch moesgar addas i radd a dosbarth y trancedig" yn y gladdedigaeth.
Â Hammond ymlaen i nodi 16 eitem a osgoir yn y Cyfeiriadur sydd wedi'u cysylltu â'r rhannau o'r oedfa: (1) datgan maddeuant pechodau, (2) angen canu salmau ac emynau eraill yr eglwys, (3) defnyddio'r fawlgan, (4) defnyddio credoau hynafol, (5) defnyddio Gweddi'r Arglwydd a gweddïau dros y brenin yn aml, (6) dygwyliau seintiau a'r flwyddyn Gristionogol, (7) darllen y gorchmynion a'r gweddïau cysylltiedig, (8) trefn yr offrwm, (9) bedyddio preifat, (10) catecism gosod (ond, ymdriniwyd â hyn gan gyhoeddiadau diweddarach y Gymanfa), (11) bedydd esgob, (12) defodau claddu er mwyn y rhai byw, (13) diolchgarwch ar ôl geni, (14) Cymun i'r cleifion, (15) oedfa'r Cymun ar ddechrau'r Grawys ac (16) cadw'r Grawys, dyddiau'r Gweddïau ac wythnosau'r Cydgoriau.
Ei ddefnydd gan Eglwys Loegr
Mewn rhai rhannau o'r wlad, yn enwedig Llundain a Swydd Gaerhirfryn, sefydlwyd henaduriaethau Presbyteraidd ym 1646 a weithredai hyd Adferiad Siarl II ym 1660. Er nad oedd pawb yn dilyn y drefn hon yn yr ardaloedd hyn, ceir tystiolaeth dda i lawer o'r plwyfi brynu a defnyddio'r Cyfeiriadur. Mae'n debyg iddo gael ei ddefnyddio ym mhlwyfi gweinidogion Cynulleidfaol neu Annibynnol. Er hyn, lleiafrif oedd y plwyfi na dderbyniasant y Cyfeiriadur, a bu defnyddio'r Llyfr Gweddi Gyffredin yn gyfrinachol ar draws y wlad, yn enwedig mewn angladdau. Mae'n eglur bod y Cyfeiriadur yn amhoblogaidd gan y rhan fwyaf o'r werin bobl. Gellir casglu'r peth o'r dystiolaeth orau am ei ddefnyddio o'r ymatebion negyddol iddo, yn enwedig y gostyngiad yn nifer y bedyddiadau yn y plwyfi a dderbyniodd y Cyfeiriadur.
Ei ddefnydd gan Eglwys yr Alban
Mabwysiadodd Cymanfa Gyffredinol Eglwys yr Alban Gyferiadur Westminster yn ystod ei 10fed Eisteddiad ar 3 Chwefror 1645. Er hynny, wrth dderbyn testun y Cyfeiriadur, darparodd y Gymanfa nifer o eglurhadau ac yn nes ymlaen yn ystod eu 14eg Eisteddiad ar 7 Chwefror 1645, darparodd ragor i'w rhoi ar waith o fewn Eglwys yr Alban.
Roedd y deddfau mabwysiadol, felly, yn ceisio cadw traddodiadau ac arferion Eglwys yr Alban pan oeddent yn wahanol i rai Eglwys Lloegr, p'un ai Piwritanaidd neu Annibynnol, ond iddynt beidio â pheri tramgwydd i'r eglwysi Seisnig. Roedd y gwahaniaethau hyn yn cynnwys, er enghraifft, yr Albanwyr yn dod ymlaen i eistedd o flaen y bwrdd Cymun, y cymunwyr yn rhannu bara a gwin ymlith eu gilydd a "phregeth o Ddiolchgarwch" wedi'r Cymun. Serch hynny, fe roddodd Cyfeiriadur Westminster derfyn ar "Wasanaeth Darllenwyr" yr Alban ac ar weinidogion yn plygu i'r pulpud i weddïo cyn y bregeth.
1832
18g - 19g - 20g
1780au 1790au 1800au 1810au 1820au - 1830au - 1840au 1850au 1860au 1870au 1880au
Gisèle van Waterschoot van der Gracht
Arlunydd benywaidd o Frenhiniaeth yr Iseldiroedd oedd Gisèle van Waterschoot van der Gracht (11 Medi 1912 - 28 Mai 2013).
1832
1827 1828 1829 1830 1831 - 1832 - 1833 1834 1835 1836 1837
Gisèle van Waterschoot van der Gracht
Fe'i ganed yn Den Haag a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd ym Mrenhiniaeth yr Iseldiroedd.
Ei thad oedd Willem Anton Joseph Maria Waterschoot van der Gracht.Bu'n briod i Arnold Jan d'Ailly. Bu farw yn Amsterdam.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Ardal Hanesyddol Bythynnod Coulsontown
Ychwanegywd at y Gofrestr Genedlaethol o Leoedd Hanesyddol ym 1985.
Yn 2006 fe brynwyd dau ohonynt gan yr Old Line Museum ac mae'nt yn cael eu hadfer i'w cyflwr gwreiddiol ac ar agor i'r cyhoedd.
Edith Hipkins
Arlunydd benywaidd a anwyd y Deyrnas Unedig oedd Edith Hipkins (1854 – 1945).
Enw'i thad oedd Alfred James Hipkins.
Newbiggin-by-the-Sea
Tref a phlwyf sifil yn Northumberland, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Newbiggin-by-the-Sea.
Il Maschio Ruspante
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Antonio Racioppi yw Il Maschio Ruspante a gyhoeddwyd yn 1973. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Rhufain. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Sergio Donati a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Gianni Ferrio.
Newbiggin-by-the-Sea
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 6,308.
Bwncath gelltydd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Bwncath gelltydd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: bwncathod gelltydd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Buteo oreophilus; yr enw Saesneg arno yw African mountain buzzard. Mae'n perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: Accipitridae) sydd yn urdd y Falconiformes.
Phyllomacromia funicularioides
Gwas neidr o deulu'r Macromiidae (neu'r 'Criwserod') yw'r Phyllomacromia funicularioides. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Newbiggin-by-the-Sea
Mae Caerdydd 425.9 km i ffwrdd o Newbiggin-by-the-Sea ac mae Llundain yn 418.3 km. Y ddinas agosaf ydy Newcastle upon Tyne sy'n 23.5 km i ffwrdd.
Il Maschio Ruspante
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Barbara Bach, Nello Pazzafini, Ninetto Davoli, Marisa Merlini, Giuliano Gemma, Francesca Romana Coluzzi, Jacques Herlin, Didi Perego, Franca Sciutto, Giacomo Rizzo a Gianni Pulone. Mae'r ffilm Il Maschio Ruspante yn 93 munud o hyd.
Bwncath gelltydd
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn B. oreophilus, sef enw'r rhywogaeth.
Ffiolredynen y mynydd
Rhedynen a gaiff ei thyfu'n aml ar gyfer yr ardd yw Ffiolredynen y mynydd sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Dryopteridaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Cystopteris montana a'r enw Saesneg yw Mountain bladder-fern. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Ffiolredynen y Mynydd.
Il Maschio Ruspante
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1973. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Exorcist sef ffilm arswyd Americanaidd gan William Friedkin. Golygwyd y ffilm gan Amedeo Salfa sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Ffiolredynen y mynydd
Mae'r planhigyn hwn yn hen, credir iddo esblygu i'w ffurf bresennol oddeutu 100 miliwn o flynyddoedd yn ôl.
Il Maschio Ruspante
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Antonio Racioppi ar 1 Ionawr 1925 yn Rhufain a bu farw yn yr un ardal ar 7 Ebrill 1995.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Antonio Racioppi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Whispering Canyon
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Tom Forman yw Whispering Canyon a gyhoeddwyd yn 1926. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Ieir y diffeithwch (urdd)
Urdd o adar yw'r Pteroclidiformes a'r Teulu yw'r Pteroclididae. Yr enw a ddefnyddir yn gyffredin am y grŵp hwn yw Ieir y diffeithwch. Ceir 16 rhywogaeth yn y teulu Pteroclidiformes. Fe'u rhoddir mewn dau genws: yr enw ar y dosbarthiad Asiaidd yw Syrrhaptes a'r enw ar yr 14 arall yw Pterocles.
J-U-N-K
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Henry Lehrman yw J-U-N-K a gyhoeddwyd yn 1920. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd J-U-N-K ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Hank Mann. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1920. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Cabinet of Dr. Caligari sef ffilm arswyd Almaeneg gan Robert Wiene.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henry Lehrman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ieir y diffeithwch (urdd)
Ar y ddaear, ar dir fel glaswelltiroedd a safanas mae'n nhw'n treulio eu hamser, nid ar goed. Fe'u gwelir yn Affrica, y Dwyrain Canol ac o India hyd at canol Asia.
Stob an Aonaich Mhoir
Mae Stob an Aonaich Mhoir yn gopa mynydd a geir rhwng Loch Ericht a Glen Garry ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;. Ceir carnedd ar y copa.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Corbett a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 28 Hydref 2001.
Árpád Lengyel
Gwobrau
Enillodd Árpád Lengyel y gwobrau canlynol o ganlyniad i'w waith:
Stob an Aonaich Mhoir
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Whispering Canyon
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1926. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The General sef ffilm gomedi fud gan Buster Keaton a Clyde Bruckman. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tom Forman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gwareiddiad y Maya
Gelwir y cyfnod cyn 2000 CC yn hanes y Maya yn Gyfnod Hynafol, pan welwyd datblygiadau mewn amaethyddiaeth a'r pentrefi cynharaf. Yn ystod y Cyfnod Cyn-glasurol, sef c. 2000 CC -250 ÔC) gwelwyd cymdeithasu ehangach, cymhlethach yn ardaloedd y Maya, gyda thyfu a chynaeafu cnydau fel india-corn, ffa, y llysieuyn sgwash a phupur tsili. Tua 750 CC gwelwyd 'dinasoedd' cynharaf y Maya, ac erbyn 500 CC roedd strwythur carreg sylweddol iawn i'w hadeiladau a'u ffyrdd, temlau anferthol a thalwynebau cain. Erbyn y 3g CC defnyddid ysgrifen hieroglyffig. Tua diwedd y cyfnod hwn gwelwyd nifer o ddinasoedd yn y Basn Petén a thyfodd Kaminaljuyu i fod yn rym sylweddol yn Ucheldir Gwatemala. Mae'r Cyfnod Clasurol yn cychwyn tua'r flwyddyn 250, ac mae'r dyddiad hwn wedi'i seilio ar ddyddio meini carreg anferthol, a godwyd i gyfrifo amser, ac a elwir 'Y Calendr Hir-dymor Meso-Americanaidd'. Rhwng y dinasoedd, gwelwyd hefyd rwydwaith o gysylltiadau masnach. Yn Iseldiroedd y Maya, daeth y dinasoedd Tikal a Calakmul yn bwerus iawn a daeth y ddinas Teotihuacán yn allweddol yng ngwleidyddiaeth y 'wlad'.
Dechrau'r diwedd i'r Gwareiddiad oedd coloneiddio (neu drefedigaethu) Ymerodraeth Sbaen yng ngwlad y Maya, a dymchwelwyd Nojpetén, y ddinas olaf, yn 1697.
Punk, Lang Leve De Lol
Ffilm ddogfen yw Punk, Lang Leve De Lol a gyhoeddwyd yn 1996. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Iseldiroedd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Iseldireg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1996. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Scream sef ffilm arswyd gan Wes Craven.
Eyes of The Beholder
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Lawrence L. Simeone yw Eyes of The Beholder a gyhoeddwyd yn 1992. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Punk, Lang Leve De Lol
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Archfarchnad
bawd|Siecio allan o archfarchnad Siop fawr hunan-wasanaeth a rennir yn sawl adran ac sy'n cynnig ystod eang o fwyd a deunyddiau domestig yw archfarchnad. Mae'n llawer mwy ei maint a'i dewis na siop groser draddodiadol. Mae cyfran helaeth ohonyn nhw yn perthyn i ychydig o gadwynni mawr fel Tesco, Sainsburys ac Asda. Oherwydd fod cyn lleied o'r cwmnïau mawr hyn yn rheoli cyfran helaeth o'r sector economaidd honno, gellir ei galw'n oligopoli.
Mae'r archfarchnad arferol yn stocio bob math o gig, cynnyrch llaeth, bara, llysiau, ffrwythau a bwyd mewn tuns neu baced ac ati, yn ogystal ag eitemau eraill fel alcohol a sigarets, deunydd glanhau domestig, meddyginiaethau a bwyd anifeiliad anwes. Mae llawer o archfarchnadoedd yn gwerthu nwyddau ychwanegol fel dillad, nwyddau electronig, CDau a DVDs, teganau ac ati.
Adeilad mawr un-llawr yw archfarchnad fel rheol, heb fod ymhell o dref ond yn aml dim yng nghanol y dref ei hun. Mae'n denu cwsmeriaid trwy gynnig ystod eang o nwyddau am brisiau cymharol isel, i gyd dan yr un to. Ceir cyfleusterau fel maes parcio, toiledau, caffis a creches hefyd i wneud hi'n haws i deuluoedd a gwragedd tŷ siopio. Yn ogystal mae'n agor am oriau hir iawn, weithiau dydd a nos. Er mwyn denu cwsmeriaid mewn marchnad gystadleuol a phroffidiol mae rhaid i'r archfarnadoedd wario'n uchel ar hysbysebu.
Maen nhw'n torri pob cornel posibl i arbed gwario er mwyn cynnig nwyddau am brisiau cystadleuol. Ceiff rhai pethau fel bara, llefrith a siwgr, a bwydydd hanfodol eraill eu cynnig am brisiau isel iawn (loss-leaders) am eu bod yn gwybod bydd pobl yn prynu pethau eraill unwaith eu bod yn y stôr. Defnyddir certiau neu fasgedi gan y cwsmeriaid a thelir mewn cyfres o fannau talu. Mae rhai archfarchnadoedd yn dechrau defnyddio systemau 'talu-eich-hunain' i arbed y gost o gyflogi pobl ar y check-out, gydag un gweithiwr yn gallu cadw golwg ar hyd at bump o gwsmeriaid yn talu ar yr un pryd.
Mae nifer o bobl yn bryderus am effaith archfarchnadau ar drefi bychain a'r amgylchedd.
Mickey Blue Eyes
Ffilm drosedd a chomedi rhamantaidd gan y cyfarwyddwr Kelly Makin yw Mickey Blue Eyes a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America a'r Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Ninas Efrog Newydd ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Basil Poledouris.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw James Caan, Aida Turturro, Jeanne Tripplehorn, Hugh Grant, James Fox, Scott Thompson, Burt Young, Maddie Corman, Vincent Pastore, Joe Viterelli, Tony Sirico, Mark Margolis, Tony Darrow, Gerry Becker, John Ventimiglia, Frank Senger, Joseph Rigano, Lorri Bagley, Bruno Gunn a Paul Lazar. Mae'r ffilm Mickey Blue Eyes yn 102 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Eyes of The Beholder
Y prif actor yn y ffilm hon yw Joanna Pacuła.
Mickey Blue Eyes
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Matrix sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Donald E. Thorin oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan David Freeman sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Eyes of The Beholder
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1992. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Reservoir Dogs sef ffilm noir am ladrad gan Quentin Tarantino.
Mickey Blue Eyes
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kelly Makin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Eyes of The Beholder
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lawrence L Simeone ar 30 Ebrill 1953 yn Los Angeles a bu farw yn yr un ardal ar 26 Hydref 1979.
The Great Gundown
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Paul Hunt yw The Great Gundown a gyhoeddwyd yn 1977. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Steve Fisher a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Alan Caddy.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1977. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode IV: A New Hope sef ffilm wyddonias a sgriptiwyd gan y cyfarwyddwr ffilm George Lucas. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paul Hunt ar 14 Hydref 1943 yn Redondo Beach a bu farw yn yr un ardal ar 1 Ionawr 1963.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Paul Hunt nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Nach Dem Sturm
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Gustav Ucicky yw Nach Dem Sturm a gyhoeddwyd yn 1948. Fe'i cynhyrchwyd yn y Swistir ac Awstria. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Carl Zuckmayer a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Wal-Berg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Maria Schell, Annie Rosar, Marte Harell, Erwin Kalser, Max Haufler, Emil Hegetschweiler, Sigfrit Steiner, Alfred Schlageter, Ettore Cella, Armin Schweizer ac Adrienne Gessner. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1948. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Treasure of the Sierra Madre sy’n ffilm antur (cowboi i ryw raddau), gan John Huston. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Konstantin Tschet oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Hermann Haller sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gustav Ucicky ar 6 Gorffenaf 1898 yn Fienna a bu farw yn Hamburg ar 6 Ionawr 1990.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gustav Ucicky nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Coin, Iowa
Dinas yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Coin, gan gynnwys:
Carn na Caim - Meall Odhar Mor (890 m)
Mae Carn na Caim - Meall Odhar Mor yn gopa mynydd a geir rhwng Loch Ericht a Glen Garry ym mynyddoedd y Grampians, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Edward Samuel
Bardd a chyfieithydd o eglwyswr oedd Edward Samuel (1674 – 8 Ebrill 1748). Roedd yn fardd medrus ar y mesurau caeth, yn awdur llyfr ar yr Apostolion, ac yn gyfieithydd sawl llyfr crefyddol i'r Gymraeg. Roedd yn daid i David Samwell (Dafydd Ddu Feddyg), a aeth gyda'r Capten James Cook ar ei fordaith olaf.
Bywgraffiad
Ganed Edward Samuel ym mhentref Penmorfa, Eifionydd. Ar ôl graddio o Goleg Oriel, Rhydychen, dychwelodd i Gymru i fod yn offeiriad gan wasanaethu ym mhlwyfi Betws Gwerful Goch (1702-21) a Llangar yn Edeirnion (1721-48).