cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Grail: Quest for the Eternal
Llyfr hanes yn yr iaith Saesneg gan John Matthews yw The Grail: Quest for the Eternal a gyhoeddwyd gan Thames & Hudson yn 1990. Yn 2014 roedd y gyfrol mewn print. Botwm Crys yn cadw lle
Le monde d'Adrien
Ffilm ddogfen o Canada yw Le monde d'Adrien gan y cyfarwyddwr ffilm Katerine Giguere. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Cafodd y ffilm hon ei chynhyrchu gan Katerine Giguere a’r cwmni cynhyrchu a’i hariannodd oedd Les Productions du Rapide-Blanc Inc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Katerine Giguere nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gobeithio Aur Hum
Ffilm ddrama yw Gobeithio Aur Hum a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn India; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: Netflix, PVR Pictures. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Doctor Klaus
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Heinrich Bolten-Baeckers yw Doctor Klaus a gyhoeddwyd yn 1920. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1920. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Cabinet of Dr. Caligari sef ffilm arswyd Almaeneg gan Robert Wiene.
Church Pulverbatch
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 361.
Doctor Klaus
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Heinrich Bolten-Baeckers ar 10 Ebrill 1871 yn Chemnitz a bu farw yn Dresden ar 23 Rhagfyr 1971.
Ileana Arias
Mae Ileana Arias (ganwyd:  1958) yn fotanegydd nodedig a aned yn Cuba. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Universidad Nacional Autónoma de México.
Doctor Klaus
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Heinrich Bolten-Baeckers nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ileana Arias
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Hugh Hughes (Cadfan)
Un o arloeswyr y Wladfa ym Mhatagonia oedd Hugh Hughes ("Cadfan" neu "Cadfan Gwynedd", 20 Awst 1824 – 7 Mawrth 1898).
Ganed Hugh Hughes ar Ynys Môn, yr hynaf o 12 o blant. Roedd yn saer coed wrth ei alwedigaeth, a phan oedd yn gweithio yng Nghaernarfon yn y 1850au dechreuodd ymgyrchu dros greu Gwladfa Gymreig. Symudodd i Lerpwl yn 1857, a daeth yn un o arweinwyr y mudiad gwladfaol yno. Yn 1861, traddododd ddarlith a gyhoeddwyd fel Llawlyfr y Wladfa Gymreig.
Teithiodd ef, ei wraig Elizabeth a nifer o blant i Batagonia gyda'r fintai gyntaf ar y Mimosa yn 1865, a dywedir mai ef oedd y cyntaf o deithwyr y Mimosa i roi ei droed ar ddaear Patagonia. Bu'n dal nifer o swyddi megis ustus heddwch yno, a phan fu farw cyhoeddodd Rhaglaw Tiriogaeth Genedlaethol Chubut bod dydd ei angladd i fod yn ddiwrnod o alar trwy'r dalaith.
Gwellt y wiber
Planhigyn blodeuol o deulu llygad y dydd a blodyn haul ydy Gwellt y wiber sy'n enw lluosog. Mae'n perthyn i'r teulu Asteraceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Scorzonera humilis a'r enw Saesneg yw Viper's-grass. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Llys y Wiber.
Daw'r gair "Asteraceae", sef yr enw ar y teulu hwn, o'r gair 'Aster', y genws mwyaf lluosog o'r teulu - ac sy'n tarddu o'r gair Groeg ἀστήρ, sef 'seren'.
E-Team
Ffilm ddogfen yw E-Team a gyhoeddwyd yn 2014. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd E-Team ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Goliath Contro i Giganti
Ffilm antur gan y cyfarwyddwr Guido Malatesta yw Goliath Contro i Giganti a gyhoeddwyd yn 1961. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen a'r Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Arpad De Riso a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Carlo Innocenzi.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Fernando Rey, Nello Pazzafini, Ángel Aranda, Brad Harris, Franco Gasparri, Fernando Sancho, Ignazio Dolce, Pepe Rubio, Gloria Milland, Rufino Inglés, Mimmo Palmara a Carmen de Lirio. Mae'r ffilm Goliath Contro i Giganti yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1961. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Breakfast at Tiffany's sy’n glasur o ffilm, yn gomedi rhamantus gan Blake Edwards ac yn addasiad o lyfr o’r un enw. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. Alejandro Ulloa Jr. oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Edmondo Lozzi sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Guido Malatesta ar 2 Hydref 1919 yn Gallarate a bu farw yn Rhufain ar 15 Ionawr 1996. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1954 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Guido Malatesta nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Claverley
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Amwythig, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Claverley. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Amwythig.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,620.
Hadysor torddu
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Hadysor torddu (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: hadysorion torddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Sporophila melanogaster; yr enw Saesneg arno yw Black-bellied seedeater. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. melanogaster, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r hadysor torddu yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Kuollut Mies Vihastuu
Ffilm gyffro gan y cyfarwyddwr Ilmari Unho yw Kuollut Mies Vihastuu a gyhoeddwyd yn 1944. Fe'i cynhyrchwyd yn y Ffindir. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffinneg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Regina Linnanheimo. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1944. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Double Indemnity ffilm noir ac addasiad o lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr ffilm Billy Wilder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,340 o ffilmiau Ffinneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ilmari Unho ar 22 Hydref 1906.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ilmari Unho nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Onychogomphus treadawayi
Gwas neidr o deulu'r Gomphidae (neu'r 'Gweision neidr tindrom') yw'r Onychogomphus treadawayi. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Seabrook, Caint
Ardal faestrefol Hythe yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy Seabrook. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Hythe yn ardal an-fetropolitan Folkestone a Hythe.
När Molnen Skingras
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Lasse Zackrisson yw När Molnen Skingras a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Lasse Zackrisson.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lasse Zackrisson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Phil Bayton
Seiclwr ffordd o Loegr yw Philip Bayton (ganwyd 18 Medi 1950 yn Kingswinford, Gorllewin Canolbarth Lloegr), a fu'n seiclwr proffesiynol rhwng 1973 ac 1989. Cynyrchiolodd Brydain yng Ngemau Olympaidd 1972 ym München, Gorllewin yr Almaen, gorffennodd yn bumed yn y ras ffordd, un safle o flaen ei gyd-aelod tîm Phil Edwards.
Als Die Erde Aufbrach
Ffilm ddrama sy'n seiliedig ar drychineb go iawn gan y cyfarwyddwr Robert Lewis yw Als Die Erde Aufbrach a gyhoeddwyd yn 1974. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1974. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather Part II sef rhan dau y gyfres Americanaidd boblogaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan John F. Link sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert Lewis ar 16 Mawrth 1909 yn Brooklyn a bu farw yn Ninas Efrog Newydd ar 9 Ionawr 1942. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1931 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert Lewis nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhegen Galapagos
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Rhegen Galapagos (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: rhegennod Galapagos) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Laterallus spilonotus; yr enw Saesneg arno yw Galapagos rail. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae) sydd yn urdd y Gruiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn L. spilonotus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r rhegen Galapagos yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
9 O'r Gloch
Ffilm llawn cyffro yw 9 O'r Gloch a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi.
Vamos a Contar Mentiras
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Vítor Norte, José Luis López Vázquez, José Isbert, Manuel Alexandre, José Bódalo, Gracita Morales, Amparo Soler Leal, Antonio García-Riquelme Salvador, Juanjo Menéndez, Laly Soldevilla, Milagros Leal, Alicia Hermida, Guadalupe Muñoz Sampedro, Manolo Morán, Gustavo Re, Xan das Bolas, Lluís Torner i Bové a Carola Fernán Gómez.
Creulys y gors
Planhigyn blodeuol o deulu llygad y dydd a blodyn haul ydy Creulys y gors sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Asteraceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Senecio aquaticus a'r enw Saesneg yw Marsh ragwort. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Creulys y Gors, Carnedd y Gors, Greulys y Gors, Penfelen y Gors.
9 O'r Gloch
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Seal Chart
Pentref yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy Seal Chart. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Seal yn ardal an-fetropolitan Sevenoaks.
9 O'r Gloch
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rhostir Llai
Mae Rhostir Llai wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 01 Ionawr 1972 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 1.85 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Vamos a Contar Mentiras
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1962. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Dr. No a'r gyntaf yng nghyfres James Bond a'r ffilm gyntaf i serennu Sean Connery fel yr asiant cudd ffuglennol. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Francisco Herrada Marín oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Vamos a contar mentiras, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Alfonso Paso.
Rhostir Llai
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Vamos a Contar Mentiras
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Antonio Isasi-Isasmendi ar 22 Mawrth 1927 ym Madrid a bu farw yn Ibiza ar 28 Medi 2017. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1946 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Rhostir Llai
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Indu Balachandran
Mae Indu Balachandran (ganwyd:  1958) yn fotanegydd nodedig a aned yn india. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Universidad Nacional de Colombia.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
OSBPL11
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn OSBPL11 yw OSBPL11 a elwir hefyd yn Oxysterol binding protein like 11 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 3, band 3q21.2.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn OSBPL11.
Clee St. Margaret
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Amwythig, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Clee St. Margaret. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Amwythig.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 162.
Llanymynech a bryniau Llynclys
Mae Llanymynech a bryniau Llynclys yn ardal ger Llanymynech am y ffin rhwng Powys, Cymru a Swydd Amwythig yn Lloegr, sydd wedi'i dynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 1 Ionawr 1953 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 63.78 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
King Krause
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Heinrich Bolten-Baeckers yw King Krause a gyhoeddwyd yn 1919. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Broken Blossoms sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig D. W. Griffith.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Heinrich Bolten-Baeckers ar 10 Ebrill 1871 yn Chemnitz a bu farw yn Dresden ar 23 Rhagfyr 1971.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Heinrich Bolten-Baeckers nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Memoria Viva
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Antonio J. García de Quirós Rodríguez yw Memoria Viva (Living Memory) a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a hynny gan Antonio J. García de Quirós Rodríguez.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Antonio J García de Quirós Rodríguez ar 5 Mawrth 1980.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Antonio J. García de Quirós Rodríguez nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Carn an Tuirc - Carn Dubh
Mae Carn an Tuirc - Carn Dubh yn gopa mynydd a geir ar y daith o Braemar i Monadh Rois (Montrose) ym mynyddoedd y Grampians yn yr Alban;.
Y fam fynydd yw Carn an Tuirc.
Lochnagar - Cnapan Nathraichean
Mae Lochnagar - Cnapan Nathraichean yn gopa mynydd a geir ar y daith o Braemar i Monadh Rois (Montrose) ym mynyddoedd y Grampians yn yr Alban;. Craig yw'r copa.
Carn an Tuirc - Carn Dubh
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae copa Carn an Tuirc - Carn Dubh yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”.
Lochnagar - Cnapan Nathraichean
Sylwer ar yr enw: mae'r gair "cnapan" yn parhau i gael ei ddefnyddio yn y Gymraeg, a gellir gweld cysylltiad rhwng "neidr" a "nathr-aichean".
Y fam fynydd yw Lochnagar.
I Predoni Del Sahara
Ffilm antur gan y cyfarwyddwr Guido Malatesta yw I Predoni Del Sahara a gyhoeddwyd yn 1965. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Ambrogio Molteni a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Angelo Francesco Lavagnino.
Ursula Schuh
Arlunydd benywaidd o'r Almaen oedd Ursula Schuh (12 Gorffennaf 1908 - 7 Awst 1993).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn yr Almaen.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
I Predoni Del Sahara
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Guido Malatesta ar 2 Hydref 1919 yn Gallarate a bu farw yn Rhufain ar 15 Ionawr 1996. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1954 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Guido Malatesta nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cleehill
Pentref yn sir seremonïol Swydd Amwythig, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Cleehill (neu Clee Hill). Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Caynham yn awdurdod unedol Swydd Amwythig.
Seal, Caint
Pentref a phlwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy Seal. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Sevenoaks.
The Commodore Story
Ffilm ddogfen yw The Commodore Story a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Manhattan, Montana
Tref yn, yn nhalaith Montana, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Manhattan, gan gynnwys:
Razorback
Ffilm llawn cyffro llawn arswyd gan y cyfarwyddwr Russell Mulcahy yw Razorback a gyhoeddwyd yn 1984. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Razorback ac fe’i cynhyrchwyd yn Awstralia. Lleolwyd y stori yn Awstralia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Everett De Roche a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Iva Davies. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Don Smith, Judy Morris, Chris Haywood, Gregory Harrison, Arkie Whiteley, Bill Kerr, David Argue, John Howard a John Ewart.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1984. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Terminator sef ffilm apocolyptaidd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Dean Semler oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan William M. Anderson sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Russell Mulcahy ar 23 Mehefin 1953 ym Melbourne.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Russell Mulcahy nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llety - Wen
Mae Llety - Wen wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 25 Ionawr 1989 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 21.48 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Sadan Miekan Mies
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1951. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Streetcar Named Desire sy’n ffilm am berthynas pobl a’i gilydd ac, yn serennu Marlon Brando, gan y cyfarwyddwr ffilm Elia Kazan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,340 o ffilmiau Ffinneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ilmari Unho ar 22 Hydref 1906.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ilmari Unho nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Califfornia
Talaith ar arfordir gorllewin Unol Daleithiau America yw Califfornia. Califfornia yw'r dalaith fwyaf poblog yn yr Unol Daleithiau. Mae dinasoedd pwysig yn cynnwys Los Angeles, San Francisco, San Diego, San Jose a'r brifddinas Sacramento.
Hanes
Gwelodd y fforiwr Seisnig, Syr Francis Drake, arfordir Califfornia yn 1579. Rhanbarth Mecsico o 1821 hyd 1846 oedd Califfornia.
Yn ogystal, Gogledd Califfornia yn aml yn cael ei gynnwys mewn gwahanol ddiffiniadau o Dirhëydr, gwlad arfaethedig sy'n cwmpasu'r rhan fwyaf o orllewin Gogledd America.
250px|bawd|Cwm Canol, Califfornia
Parot torchfelyn y malî
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Parot torchfelyn y malî (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: parotiaid torchfelyn y malî) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Barnardius zonarius barnardi; yr enw Saesneg arno yw Mallee ringneck parrot. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: Psittacidae) sydd yn urdd y Psittaciformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn B. zonarius barnardi, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r parot torchfelyn y malî yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: Psittacidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Corning, Efrog Newydd
Dinas yn, yn nhalaith Efrog Newydd, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Corning, gan gynnwys:
Pella, Iowa
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Pella, gan gynnwys:
Edward Battell
Seiclwr Prydeinig oedd Edward Battell, a gystadlodd yng Ngemau Olympaidd 1896 yn Athen.
The Good Sister
Ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Philippe Gagnon yw The Good Sister a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Edward Battell
Cystadlodd Battell yn y rausus 333 metr, 100 kilometr, a rasus ffordd. Cafodd ei ganlyniad gorau ar y ffordd, mewn ras 87 kilometr o Athens i Marathon ac yn ôl. Enillodd fedal efydd yn y as honno. Yn y ras 333 metr, gorffennodd Battell yn bedwrydd gyda amser o 26.2 eiliad. Bu ymysg saith cestadlwr na orffenodd y ras 100 kilometr, allan o naw a ddechreuodd y ras.
Gweithiodd Battell fel gwas yn yr Llysgenhadaeth Prydeinig yn Ngwlad Groeg, ceisiodd rhai cyn-breswylwyr o Brydain atal Battell rhag cael ei ddewis i gynyrchioli Prydain gan nad oedd yn ddyn bonheddig.
The Good Sister
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Philippe Gagnon ar 16 Hydref 1974 yn Québec.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Philippe Gagnon nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Legio VI Victrix
Lleng Rufeinig a ffurfiwyd gan Octavianus yn 41 CC oedd Legio VI Victrix (Buddugol), weithiau Legio VI Hispaniensis. Roedd yn efaill i VI Ferrata ac efallai yn cynnwys cyn-filwyr o'r lleng honno.
Ymladdodd y lleng yn Perugia yn 41 CC, yna yn erbyn Sextus Pompeius yn Sicilia. Yn 31 CC ymladdodd ym Mrwydr Actium yn erbyn Marcus Antonius. Y flwyddyn ddilynol roedd yn Hispania Tarraconensis, lle bu'n ymladd yn erbyn y Cantabriaid.
Bu'r lleng yn Sbaen am bron ganrif. Cafodd yr enw Victrix dan Nero, ond roedd Nero yn amhoblogaidd yn y cylch, a phan benderfynodd llywodraethwr Hispania Tarraconensis, Servius Sulpicius Galba, wrthwynebu Nero, yng ngwersyll y VI Victrix y cyhoeddwyd ef yn ymerawdwr.
Yn 119, symudodd Hadrian y lleng i Brydain i ddelio a gwrthryfel yno. Yn 122 dechreuodd y lleng weithio ar adeiladu Mur Hadrian, ac yn 142 roedd ganddynt ran yn adeiladu Mur Antoninus.
Yn 185, gwrthryfelodd y llengoedd yng ngwledydd Prydain, a chynigiasant un o'u huchel-swyddogion, Priscus, fel ymerawdwr yn lle Commodus. Gwrthododd Priscus y cynnig, a rhoddwyd diwedd ar y gwrthryfel gan Pertinax, a ddaeth yn ymerawdwr ei hun yn nes ymlaen. Yn ystod y cyfnod yma roedd Lucius Artorius Castus yn gwasanaethu gyda'r Victrix, er na ymunodd ef yn y gwrthryfel.
Cleobury North
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Amwythig, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Cleobury North. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Swydd Amwythig.
A Room For Three
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Matilde Muñoz Sampedro, Antonio Ozores, Manuel Guitián, Julia Martínez, Manolo Gómez Bur a José Luis Ozores Puchol. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1952. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Singin' in the Rain sy’n ffilm fiwsical gan y cyfarwyddwyr ffilm Stanley Donen a Gene Kelly. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Antonio Lara de Gavilán ar 22 Medi 1896 yn Jaén a bu farw ym Madrid ar 4 Mawrth 1984.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Antonio Lara de Gavilán nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Brown On Resolution
Ffilm ryfel gan y cyfarwyddwyr Anthony Asquith a Walter Forde yw Brown On Resolution a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd gan Michael Balcon yn y Deyrnas Gyfunol; y cwmni cynhyrchu oedd Gaumont-British Picture Corporation. Lleolwyd y stori yn Llundain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Louis Levy. Dosbarthwyd y ffilm gan Gaumont-British Picture Corporation.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw John Mills, Betty Balfour a Barry MacKay. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Mutiny on the Bounty sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Bernard Knowles oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Otto Ludwig sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Brown on Resolution, sef gwaith llenyddol gan yr awdur C. S. Forester.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anthony Asquith ar 9 Tachwedd 1902 yn Llundain a bu farw yn yr un ardal ar 21 Chwefror 1968. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg Balliol, Rhydychen.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anthony Asquith nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
E.I. - Belysningsvæsenets Luftværnsfilm
Ffilm ddogfen yw E.I. - Belysningsvæsenets Luftværnsfilm a gyhoeddwyd yn 1940. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1940. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Abe Lincoln in Illinois sef ffilm Americanaidd am fywyd a gwaith Abraham Lincoln, gan John Cromwell.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Owain ap Gruffudd
Roedd nifer o bobl amlwg yn hanes Cymru yn dwyn yr enw Owain ap Gruffudd:
Seasalter
Ardal faestrefol Whitstable yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy Seasalter. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Dinas Caergaint.
Sillankorvan Emäntä
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Ilmari Unho yw Sillankorvan Emäntä a gyhoeddwyd yn 1953. Fe'i cynhyrchwyd gan Risto Orko yn y Ffindir. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffinneg a hynny gan Usko Kemppi.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1953. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Roman Holiday sy’n ffilm ramant Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm William Wyler. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,340 o ffilmiau Ffinneg wedi gweld golau dydd.
Otto Heiratet
Ffilm ffuglen gan y cyfarwyddwr Heinrich Bolten-Baeckers yw Otto Heiratet a gyhoeddwyd yn 1914. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Frederick Grubb
Seiclwr Seisnig oedd Frederick Henry Grubb (ganwyd 27 Mai 1887 ardal Kingston, Surrey - bu farw 6 Mawrth 1949 yn ardal Gogledd ddwyrain Surrey). Cystadlodd yng Ngemau Olympaidd 1912 yn Stockholm, Sweden. Enillodd ddau fedal arian yno, un yn y ras ffordd a'r llall yn y treial amser tîm.
Otto Heiratet
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1914. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Cabiria sef ffilm epig am ryfel o’r Eidal gan Giovanni Pastrone.
Sillankorvan Emäntä
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ilmari Unho ar 22 Hydref 1906.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ilmari Unho nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Otto Heiratet
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Heinrich Bolten-Baeckers ar 10 Ebrill 1871 yn Chemnitz a bu farw yn Dresden ar 23 Rhagfyr 1971.
Onychogomphus vadoni
Gwas neidr o deulu'r Gomphidae (neu'r 'Gweision neidr tindrom') yw'r Onychogomphus vadoni. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Otto Heiratet
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Heinrich Bolten-Baeckers nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sellindge
Pentref a phlwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy Sellindge. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Folkestone a Hythe.
Never Tell Me Never
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1998. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Saving Private Ryan sef ffilm ryfel gan Steven Spielberg a enillod 5 Oscar. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Paul Bishop nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
ATG4A
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn ATG4A yw ATG4A a elwir hefyd yn Autophagy related 4A cysteine peptidase (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom X dynol, band Xq22.3.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn ATG4A.
Creulys Gymreig
Planhigyn blodeuol o deulu llygad y dydd a blodyn haul ydy Creulys Gymreig sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Asteraceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Senecio cambrensis a'r enw Saesneg yw Welsh groundsel. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Creulys Cymreig.
Daw'r gair "Asteraceae", sef yr enw ar y teulu hwn, o'r gair 'Aster', y genws mwyaf lluosog o'r teulu - ac sy'n tarddu o'r gair Groeg ἀστήρ, sef 'seren'.
Monamenach
Mae Monamenach yn gopa mynydd a geir ar y daith o Braemar i Monadh Rois (Montrose) ym mynyddoedd y Grampians yn yr Alban;. Ceir carnedd ar y copa.
Fel yr awgryma'r enw, saif y bryncyn hwn rhwng dau fryn: Glenshee a Glen Isla.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae copa Monamenach yn cael ei alw'n Marilyn, Corbett aHuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Aahvaan
Ffilm arswyd yw Aahvaan a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Il Figlio Di Aquila Nera
Ffilm antur gan y cyfarwyddwr Guido Malatesta yw Il Figlio Di Aquila Nera a gyhoeddwyd yn 1967. Fe'i cynhyrchwyd gan Fortunato Misiano yn yr Eidal; y cwmni cynhyrchu oedd Romana Film. Lleolwyd y stori yn Rwsia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Gianfranco Clerici a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Angelo Francesco Lavagnino.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Edwige Fenech, Luciano Catenacci, Andrea Aureli, Pietro Tordi, Franco Ressel, Tullio Altamura, Valentino Macchi, Ivy Holzer, Loris Gizzi, Mimmo Palmara ac Ingrid Schoeller. Mae'r ffilm Il Figlio Di Aquila Nera yn 88 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1967. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd You Only Live Twice sef ffilm llawn cyffro gan Lewis Gilbert. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. Augusto Tiezzi oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Jolanda Benvenuti sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Guido Malatesta ar 2 Hydref 1919 yn Gallarate a bu farw yn Rhufain ar 15 Ionawr 1996. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1954 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Guido Malatesta nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Frida Kahlo
Dioddefodd salwch a damwain traffig gwael yn ifanc a effeithiodd yn ddifrifol arni am weddill ei hoes a chafodd 32 o driniaethiau llawfeddygol. Bu fyw bywyd anghonfensiynol wrth gymharu ag arferion y cyfnod: roedd yn ddeurywiol ac roedd ei chariadon yn cynnwys Leon Trotsky.
Yn bennaf roedd ei gwaith yn hunanfywgraffiadol ac yn aml yn mynegi ei dioddefaint personol. Peintiodd ryw 200 o luniau, y rhan fwyaf ohonynt yn hunanbortreadau yn cyfleu ei brwydr feunydd. Ddylanwadwyd Kahlo gan ei gŵr, y peintiwr adnabyddus Mecsicanaidd Diego Rivera. Roedd y ddau'n rhannu diddordeb yng nghelfyddyd werinol pobloedd brodorol Mecsico.
Arhosodd gwaith Kahlo fel arlunydd yn gymharol anhysbys tan ddiwedd y 1970au, pan ddarganfuwyd ei gwaith gan haneswyr celf ac actifyddion gwleidyddol. Erbyn dechrau'r 1990au, roedd hi wedi dod nid yn unig yn ffigwr cydnabyddedig yn hanes celf, ond hefyd yn cael ei ystyried yn eicon i'r Chicanos, y mudiad ffeministiaeth a'r mudiad LGBTQ +. Mae gwaith Kahlo wedi cael ei ddathlu’n rhyngwladol fel symbol o draddodiadau cenedlaethol a brodorol Mecsicanaidd a chan ffeministiaid am yr hyn a ystyrir yn ddarlun digyfaddawd o brofiad a ffurf y fenyw.
Bywyd cynnar
Ym 1904, tair blynedd cyn geni Frida Kahlo, roedd y teulu wedi mudo i ardal Coyoacán yn Ninas Mecsico, i'r Casa Azul (Tŷ Glas), 247 Calle Londres, a ddaeth yn enwog am fod yn gartref iddi ac sydd bellach yn amgueddfa.
Hadysor cycyllog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Hadysor cycyllog (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: hadysorion cycyllog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Sporophila melanops; yr enw Saesneg arno yw Hooded seedeater. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Frida Kahlo
Bywyd cynnar
Yn 6 oed cafodd Kahlo poliomyelitis, a oedd y cyntaf o restr hir o afiechydon a llawdriniaethau. Wedi gorfod aros yn ei gwely am 9 mis oherwydd y polio, cafodd Frida ei hannog i gymryd rhan mewn chwaraeon er mwyn adfer ei hiechyd, yn arbennig ei choes de a oedd yn llawrer gwannach na'r chwith. Bu Frida yn gwneud chwaraeon a oedd yn anarferol i ferched y cyfnod fel pêl-droed a bocsio.
Serch hynny, roedd ei phroblemau corfforol a llawdriniaethau cyson yn achosi i Kahlo fethu mwynhau cwmni'r plant eraill o'i hamgylch a datblygu'n dra gwahanol. Mae amryw o'i lluniau a beintiodd yn oedolyn yn cyfleu unigrwydd ei phlentyndod, fel Cuatro habitantes de Ciudad de México (Pedwar dinesydd Dinas Mecsico), 1939, yn dangos merch fach unig yn brathu ei gwefus gyda thristwch.
Hadysor cycyllog
Teulu
Mae'r hadysor cycyllog yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Frida Kahlo
Bywyd cynnar
Ym 1922 cafodd fynediad i'r Escuela Nacional Preparatoria, sefydliad addysgol o fri a oedd newydd agor ei ddrysau i ferched. Roedd Frida Kahlo yn un o ddim ond 35 o ferched o ddwy fil o ddisgyblion.. Yn yr ysgol cyfarfu â gwybodusion ac artistiaid Mecsicanaidd y dyfodol oedd yn cael eu hadnabod fel y Los Cachuchas am y capiau roeddent yn eu gwisgo. Yn griw gwrthryfelgar, buont yn pwyso dros ddiwygio’r system addysgiadol.
Damwain a dechrau gyrfa beintio
A 17 Medi, 1925 dioddefodd Frida ddamwain difrifol pan oedd y bws roedd hi'n teithio ynddo wedi taro tram. Fel canlyniad i'w hanafiadau erchyll roedd rhaid iddi gael dros 30 o lawdriniaethau dros weddill ei bywyd. Roedd yn aml mewn poen ac weithiau'n methu symud o'i gwely am gyfnodau hir o'i phlegid.
Wrth wella o'i hanafiadau aeth ati i beintio'n fwy rheolaidd. Yn 1926 fe beintiodd ei hunanbortread cyntaf. Ynddo ge welir ei hunan-fyfyrio a oedd yn destun parhaus ei gwaith diweddarach.
Dechreuodd Frida Kahlo mynychu cylchoedd celfyddydol, gwleidyddol a deallusol a chyfarfu â nifer o gomiwnyddion gan gynnwys yr arlunydd Diego Rivera.
Priodas â Diego Rivera
bawd|450px|chwith|Frida Kahlo a Diego Rivera 1932 Priododd Diego Rivera yn 1929. Cawsant berthynas tymhestlog, yn hanes o gariad, casineb, tor-calondid, ysbrydoliaeth greadigol ac anturiaethau gyda chariadon eraill. Fe'u hysgarwyd ym 1939, dim ond i ail-briodi'r flwyddyn ganlynol.
Fe alwyd y ddau yn 'yr eliffant a'r golomen', Diego'n enfawr a Frida'n fechan ac yn wan oherwydd ei salwch a'i hanafiadau. Oherwydd ei hanafiadau nid oedd yn bosib i Frida Kahlo gael plant, gwayw arall iddi.
Yn gefnogwyr i'r comiwnyddion fe benderfynodd y cwpl symud i fyw dros y ffin yn yr Unol Daleithiau rhwng 1931 a 1934 i osgoi problemau gydag awdurdodau Mecsico.
Un o gariadon Frida oedd Leon Trotsky, arweinydd comiwnyddol oedd wedi ffoi i Fecsico er mwyn achub ei fywyd wrth i'w elyn pennaf Joseff Stalin cipio arweinyddiaeth yr Undeb Sofietaidd. Wedi i Trotsky gael ei lofruddio gan asiant Stalin fe arestiwyd Kahlo dan amheuaeth, ond fe'i rhyddhawyd yn fuan wedyn.
bawd|Block, Kahlo a Rivera Yn dilyn yr ysgariad dioddefodd Frida Kahlo iselder ac fe ddechreuodd yfed yn ormodol i leddfu ei phoenau corfforol ac emosiynol. Ym 1939, blwyddyn yr ysgariad, peintiodd Las dos Fridas (Y ddwy Frida), hunanbortread arall ond y tro hwn â dwy Frida, un Frida mewn gwisg Ewropeaidd a'r llall mewn gwisg draddodiadol Fecsicanaidd yn dangos ei chalon wedi'i thorri.
1913
19g - 20g - 21g
Frida Kahlo
Enwogrwydd
Ym 1939 fe arddangoswyd ei gwaith ym Mharis diolch eto i André Breton. Yn ystod ei harhosiad yn y ddinas ymddangosodd ar glawr blaen y cylchgrawn Vogue a chyfarfu â Pablo Picasso.
1913
1960au 1870au 1880au 1890au 1900au - 1910au - 1920au 1930au 1940au 1950au 1960au
1908 1909 1910 1911 1912 - 1913 - 1914 1915 1916 1917 1918
Frida Kahlo
Enwogrwydd
Arddangoswyd ei gwaith yn MOMA (Yr Amgueddfa Celf Fodern), Efrog Newydd, y Sefydliad Celf Gyfoes, Boston ac Amgueddfa Gelf Philadelphia.
Ym 1953 trefnodd Oriel Gelf Gyfoes Dinas Mecsico, arddangosfa fawr o'i gwaith i'w hanrhydeddu. Roedd ei chyflwr iechyd wedi gwaethygu ac fe'i chynghorwyd gan ei meddygon i beidio â mynychu agoriad yr arddangosfa. Serch hynny fe gyrhaeddodd Frida Kahlo ar wely mewn ambiwlans, ac fe osodwyd ei gwely yng nghanol yr oriel gyda Kahlo yn yfed ac yn mwynhau tan hwyr.
Yr un flwyddyn bu raid torri i ffwrdd ei choes o dan y pen-gli gan achosi iddi ddioddef llawer o boen a syrthio i iselder unwaith eto. Ceisiodd gyflawni hunanladdiad mwy nag unwaith. Ar ei darlun olaf ysgrifennodd y geiriau ' Viva La Vida' (Byw Bywyd) wrth ei llofnod. Bu farw ym 1954.
Arwres ffeministaidd
Mae Frida Kahlo bellach wedi'i throi'n eicon neu gymeriad chwedlonol, ei steil arbennig a phersonoliaeth unigryw go iawn yn orgyffwrdd yn meddyliau llawer â'r ddelwedd yn ei lluniau. Roedd hi'n un o'r ychydig ferched y cyfnod i ennill enw yn y byd celfyddydol rhyngwladol, gan dorri rhydd o rôl draddodiadol merched ac yn herio hegemoni cymdeithas. Ac hyn oll wrth iddi ddioddef salwch ac anafiadau difrifol. Yn lle bod yn fodel i ddynion ei pheintio a'i darlunio mynegodd ei phersonoliaeth a'i phrofiadau o'i safbwynt ei hun gan gyfrannu at greu hunaniaeth ar gyfer merched cryf modern.
Gyrfa gynnar
Roedd y rhan fwyaf o'r paentiadau a wnaeth Kahlo yn y cyfnod cynnar hwn yn bortreadau ohoni ei hun, ei chwiorydd, a'i ffrindiau ysgol.[16] dangosai ei phaentiadau cynnar a'i gohebiaeth iddi dynnu ysbrydoliaeth o artistiaid Ewropeaidd, yn enwedig meistri'r Dadeni fel Sandro Botticelli a Bronzino ac o symudiadau avant-garde fel Neue Sachlichkeit a Cubiaeth.
Wedi symud i Morelos ym 1929 gyda'i gŵr Rivera, cafodd Kahlo ei hysbrydoli gan ddinas Cuernavaca lle roeddent yn byw. Newidiodd ei harddull artistig a thynnodd ysbrydoliaeth fwyfwy o gelf werin Mecsicanaidd. Dywed yr hanesydd celf Andrea Kettenmann y gallai fod traethawd Adolfo Best Maugard ar y pwnc fod wedi dylanwadu arni, oherwydd fe ymgorfforodd lawer o'r nodweddion a amlinellodd - er enghraifft, diffyg persbectif a chyfuno elfennau o gyfnodau cyn-Golumbiaidd a chyn-drefedigaethol celf Mecsicanaidd. Parhaodd ei chysylltiad â La Raza, pobl Mecsico, a arhosodd y diddordeb dwys hwn yn agweddau pwysig yn ei chelf trwy weddill ei hoes.
Gweithio yn yr Unol Daleithiau
de|bawd|373x373px| Kahlo ym 1926 Pan symudodd Kahlo a Rivera i San Francisco ym 1930, cyflwynwyd Kahlo i artistiaid Americanaidd fel Edward Weston, Ralph Stackpole, Timothy L. Pflueger, a Nickolas Muray. Roedd y chwe mis a dreuliodd yn San Francisco yn gyfnod cynhyrchiol i Kahlo,[24] a ddatblygodd yr arddull celf werin ymhellach. Yn ogystal â phaentio portreadau o sawl gyfaill newydd,[26] peintiodd Frieda a Diego Rivera (1931), portread dwbl yn seiliedig ar eu ffotograff priodas, a Portread o Luther Burbank (1931), a ddarluniodd y garddwr enwog fel hybrid rhwng bod dynol a phlanhigyn. Er ei bod yn dal i gyflwyno ei hun yn gyhoeddus fel priod Rivera yn hytrach nag fel arlunydd,[29] cymerodd ran am y tro cyntaf mewn arddangosfa, pan gafodd Frieda a Diego Rivera ei chynnwys yn Chweched Arddangosfa Flynyddol Cymdeithas San Francisco Artistiaid Benywaidd ym Mhalas y Lleng Anrhydedd.
Symudodd y ddau i Detroit lle cafodd Kahlo nifer o broblemau iechyd yn ymwneud â beichiogrwydd a fethodd. Er gwaethaf y problemau iechyd hyn, yn ogystal â’i hatgasedd tuag at ddiwylliant cyfalafol yr Unol Daleithiau. Er hyn, roedd ei phrofiad yn y ddinas yn fuddiol am ei mynegiant artistig. Arbrofodd gyda gwahanol dechnegau, fel ysgythriad a ffrescos, a dechreuodd ei phaentiadau ddangos naratif gryfach. Dechreuodd hefyd roi pwyslais ar y themâu "terfysgaeth, dioddefaint, clwyfau, a phoen".
Ymhlith y gweithiau a wnaeth yn y dull retablo yn Detroit mae Ysbyty Henry Ford (1932), Fy Ngenedigaeth (1932), a Hunanbortread ar y Ffin rhwng Mecsico a'r Unol Daleithiau (1932). Er na chafodd unrhyw un o weithiau Kahlo sylw mewn arddangosfeydd yn Detroit, rhoddodd gyfweliad i'r Detroit News ar ei chelf; teitlwyd yr erthygl yn ddirmygus: "Wife of the Master Mural Painter Gleefully Dabbles in Works of Art".
Dychwelyd i Ddinas Mecsico a chydnabyddiaeth ryngwladol
Ar ôl dychwelyd i Ddinas Mecsico ym 1934 ni pheintiodd Kahlo unrhyw baentiadau newydd, a dim ond dau baentiad yn y flwyddyn ganlynol, oherwydd cymhlethdodau ei hiechyd. Yn 1937 a 1938, fodd bynnag, roedd gyrfa artistig Kahlo yn hynod gynhyrchiol, yn dilyn ei hysgariad ac yna cymodi â Rivera. Peintiodd fwy "nag yr oedd hi wedi'i wneud yn ei holl wyth mlynedd flaenorol o briodas", gan greu gweithiau fel Fy Nyrs a Fi (1937), Atgof, y Galon (1937), Pedwar Cyd-breswylydd Mecsico (1938), a Beth roddodd y dŵr i mi (1938).
Er ei bod yn dal yn ansicr ynghylch ei gwaith, arddangoswyd rhai o'i lluniau ym Mhrifysgol Ymreolaethol Genedlaethol Mecsico, ar ddechrau 1938. Gwnaeth ei gwerthiant sylweddol cyntaf yn ystod haf 1938 pan dalodd y seren ffilm a'r casglwr celf Edward G. Robinson $800 am bedwar llun. Cynyddodd y cydnabyddiaeth o'i mawredd pan ymwelodd y Swrealaidd Ffrengig André Breton â Rivera ym mis Ebrill 1938. Gwnaeth Kahlo argraff dda arno, a hawliodd Robinson ei bod yn swrrealaidd a bod ei gwaith yn "rhuban o amgylch bom". Addawodd nid yn unig drefnu i'w lluniau gael eu harddangos ym Mharis ond ysgrifennodd hefyd at ei ffrind, y gwerthwr celf, Julien Levy, a'i gwahoddodd i gynnal ei harddangosfa unigol gyntaf yn ei oriel ar East 57th Street yn Manhattan. chwith|bawd|260x260px| Rivera, Kahlo, ac Anson Goodyear Yn Hydref, teithiodd Kahlo ar ei phen ei hun i Efrog Newydd, lle achosodd ei ffrog Fecsicanaidd liwgar dipyn o stwr yn y cyfryngau, yn nodweddiadol liwgar a Mecsicanaidd, nes y cafodd ei chodi fel "anterth exotica". Daeth pobl enwog fel Georgia O'Keeffe a Clare Boothe Luce arddangosfa a agorodd yn Nhachwedd a chawfodd y gwaith lawer o sylw cadarnhaol yn y wasg, er i lawer o feirniaid fabwysiadu naws ymataliol yn eu hadolygiadau, hefyd. Er gwaethaf y Dirwasgiad Mawr, gwerthodd Kahlo hanner y 25 llun a arddangoswyd. Derbyniodd hefyd gomisiynau gan A. Conger Goodyear, llywydd y MoMA ar y pryd, a Clare Boothe Luce. Aeth ati i baentio llun o ffrind Luce, merch a oedd newydd gyflawni hunanladdiad trwy neidio o fgeenestr uchaf bloc o fflatiau. Yn ystod y tri mis a dreuliodd yn Efrog Newydd, ychydig iawn a beintiodd Kahlo, gan ganolbwyntio yn hytrach ar fwynhau'r ddinas i'r graddau yr oedd ei hiechyd bregus yn caniatáu.