cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tylluan glustiog
Mae'r Dylluan Glustiog rhwng 34 a 42 cm o hyd a 90–105 cm ar draws yr adenydd; mae'r adenydd yn edrych yn hir o'u cymharu a maint yr aderyn. Mae'r plu yn frown gan mwyaf, ac yn oleuach ar y bol. Un ffordd o wahaniaethu rhwng y dylluan yma a't Dylluan Gorniog, sy'n medru edrych yn debyg iawn, yw fod gan y Dylluan Glustiog lygaid melyn, tra mae llygaid y Dylluan Gorniog yn oren. Fel rheol nid yw'r "clustiau", sy'n blu hirach o gwmpas y clustiau mewn gwirionedd, yn amlwg iawn, ond maent yn cael eu codi os oes ar y dylluan eisiau gwrando ar rywbeth.
Parotan twi
Teulu
Mae'r parotan twi yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: Psittacidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Cântico Final
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr António de Macedo yw Cântico Final a gyhoeddwyd yn 1975. Fe'i cynhyrchwyd yn Portiwgal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1975. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd One Flew Over the Cuckoo's Nest sef ffilm gan Milos Forman am ysbyty meddwl. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm António de Macedo ar 5 Gorffenaf 1931 yn Lisbon a bu farw yn yr un ardal ar 26 Rhagfyr 2012.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd António de Macedo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
728
7g - 8g - 9g
670au 680au 690au 700au 710au - 720au - 730au 740au 750au 760au 770au
723 724 725 726 727 - 728 - 729 730 731 732 733
Tylluan gorniog
Mae'r Dylluan Gorniog (Asio otus) yn aelod o deulu'r Strigidae, fel y rhan fwyaf o dylluanod. Mae'n aderyn cyffredin neu gweddol gyffredin trwy'r rhan fwyaf o Ewrop, Asia a Gogledd America.
Mae'r Dylluan Gorniog fel rheol yn byw mewn coedwigoedd sy'n agos i dir agored, lle gall hela. Mae'n nythu mewn coeden, gan ddefnyddio hen nythod adar eraill megis brain, ac yn dodwy 4 neu 5 wy. Mamaliaid bychain, yn enwedig llygod, yw'r prif fwyd ond gall fwyta adar hefyd.
Tylluan ganolig o ran maint yw'r aderyn yma, 31–37 cm o hyd a 86–98 cm ar draws yr adenydd. Fel rheol dim ond yn y nos y mae'n hela, ond weithiau gellir eu gweld yn cysgu mewn coeden yn ystod y dydd. Mae'r plu yn frown ar y cefn ac yn fwy gwelw ar y bol. Mae'n eithaf tebyg i'r Dylluan Glustiog, ond bod y plu hir o gwmpas y clustiau yn hirach yn y Dylluan Gorniog, ac mae ganddi lygaid oren, nid llygaid melyn fel y Dylluan Glustiog.
Nid yw'n aderyn cyffredin yng Nghymru, er fod nifer fychan o barau yn nythu. Efallai fod hyn i raddau oherwydd ei bod yn methu cystadlu a'r Dylluan Frech; yn Iwerddon lle na cheir y Dylluan Frech, mae'r Dylluan Gorniog yn llawer mwy niferus.
Troed-yr-ŵydd meinddail
Planhigyn blodeuol blynyddol a llysieyn sy'n frodol o Ogledd America yw Troed-yr-ŵydd meinddail sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Chenopodiaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Chenopodium desiccatum a'r enw Saesneg yw Slimleaf goosefoot.
Tyf hyd at 35 cm gyda'r dail yn 3 cm, yn llyfn ac yn ofal.
Les Almées, Danseuses Orientales
Ffilm ddogfen yw Les Almées, Danseuses Orientales a gyhoeddwyd yn 1989. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1989. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Batman (ffilm o 1989) sef ffilm drosedd llawn cyffro gan Tim Burton.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Back to School With Franklin
Ffilm i blant gan y cyfarwyddwr Arna Selznick yw Back to School With Franklin a gyhoeddwyd yn 2003. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Paulette Bourgeois. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy grynno ddisgiau a DVDs a thrwy fideo ar alwad.
Dynfarch
Creadur o fytholeg Roeg a Rhufeinig a chanddo gorff a choesau ceffyl a phen, breichiau a bongorff (torso) dyn yw dynfarch. Yn ôl y Groegiaid gynt, buont yn byw ym mynyddoedd Thesalia ac Arcadia ac yn epil i Ixion, Brenin y Lapith. Wedi iddynt geisio cipio priodferch Pirithous, mab Ixion, cawsant brwydr â'r Lapith. Yn sgil trechiad y dynfeirch gan y Lapith, cawsant eu gyrru o Fynydd Pelion.
Back to School With Franklin
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2003. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl sef ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr ffilm Gore Verbinski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Dynfarch
bawd|dim|[[Brithwaith modern o'r Eidal sy'n portreadu dynfarch.]]
Back to School With Franklin
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arna Selznick nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
O Outro Teatro
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr António de Macedo yw O Outro Teatro a gyhoeddwyd yn 1976. Fe'i cynhyrchwyd yn Portiwgal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1976. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rocky gan y cyfarwyddwr ffilm John G. Avildsen. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm António de Macedo ar 5 Gorffenaf 1931 yn Lisbon a bu farw yn yr un ardal ar 26 Rhagfyr 2012.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd António de Macedo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Neocordulia gaucha
Gwas neidr o deulu'r Corduliidae (neu'r 'Gweision neidr gwyrdd') yw'r Neocordulia gaucha. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Woodthorpe, Swydd Gaerlŷr
Pentref yn Swydd Gaerlŷr, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Woodthorpe. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Charnwood.
Ell Township, Iowa
Treflan yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Ramesses II
Pharo yr Aifft o 1279 CC hyd ei farwolaeth oedd Ramesses II neu Ramesses Fawr (1302 CC - 1213 CC). Mab y Pharo Seti I ydoedd.
Ell Township, Iowa
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Ell Township, gan gynnwys:
Ramesses II
Ramesses II neu Ramesses fawr oedd drydydd brenin 19 teyrnlin yr Aifft. Yn fuan ar ôl dod yn frenin, dechreuodd gyfres o ryfeloedd, yr enwocaf oedd Brwydr Kadesh. Bu'r Aifft yn llwyddiannus yn ystod teyrnasiad Ramesses II. Ehangodd ei ymerodraeth mor bell ag Ethiopia hynafol (Swdan yn awr). Ei deyrnasiad oedd yr ail hiraf yn hanes yr Aifft.
Yn ôl rai Ramesses II oedd y Pharo bu Moses yn brwydro yn ei erbyn i sicrhau rhyddid pobl Israel.
Bu farw Ramesses II yn 96 mlwydd oed.
De Swydd Lanark
Un o awdurdodau unedol yr Alban yw De Swydd Lanark (Gaeleg yr Alban: Siorrachd Lannraig a Deas; Saesneg: South Lanarkshire). Mae'n cynnwys rhan ddeheuol yr hen Swydd Lanark. Mae'n ffinio ar dde-ddwyrain Glasgow, ac mae rhai o faesdrefi Glasgow yn Ne Swydd Lanark. Mae hefyd yn ffinio ar Dumfries a Galloway, Dwyrain Swydd Ayr, Dwyrain Swydd Renfrew, Gogledd Swydd Lanark, Gorllewin Lothian a Gororau'r Alban. Y ganolfan weinyddol yw Hamilton.
200px|bawd|canol|Lleoliad De Swydd Lanark yn yr Alban
Eastbourne
Tref yn Nwyrain Sussex, De-ddwyrain Lloegr, ydy Eastbourne. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Eastbourne, ac i bob pwrpas mae gan y dref yr un ffiniau â'r ardal.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Eastbourne boblogaeth o 109,185.
Mae Caerdydd 252.6 km i ffwrdd o Eastbourne ac mae Llundain yn 85.7 km. Y ddinas agosaf ydy Brighton sy'n 28.6 km i ffwrdd.
Earlville, Illinois
Dinas yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Earlville, gan gynnwys:
.ac
.ac yw'r parth rhyngrwyd lefel uchaf ar gyfer Saint Helena, Ascension a Tristan da Cunha.
Mary McAleese
Mary Patricia McAleese (Gwyddeleg: Máire Pádraigín Mhic Ghiolla Íosa) (ganwyd 27 Mehefin 1951) oedd wythfed Arlywydd Iwerddon, o 1997 hyd 2011.
Orchids, My Intersex Adventure
Ffilm ddogfen sy'n fywgraffiad o berson gan y cyfarwyddwr Phoebe Hart yw Orchids, My Intersex Adventure a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn Awstralia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Phoebe Hart ar 1 Ionawr 2000 yn Queensland.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Phoebe Hart nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Andréa Onofre de Araújo
Mae Andréa Onofre de Araújo (ganwyd 1979) yn fotanegydd nodedig a aned yn Brasil. Y sefydliad trydyddol lle y derbyniodd ei haddysg oedd: Universidad de São Paulo. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Escuela de Biología de la UN.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Meall Gorm (Y Fannaichs)
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Munro, Murdo a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Neocordulia griphus
Gwas neidr o deulu'r Corduliidae (neu'r 'Gweision neidr gwyrdd') yw'r Neocordulia griphus. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Eastleigh
Tref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Eastleigh. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Eastleigh.
Mae Caerdydd 139.2 km i ffwrdd o Eastleigh ac mae Llundain yn 106 km. Y ddinas agosaf ydy Southampton sy'n 6.7 km i ffwrdd.
Bwrdeistref Fetropolitan Hackney
bawd|dde|200px|Bwrdeistref Fetropolitan Hackney o fewn Sir Llundain
Ffurfiad a ffiniau
Roedd y fwrdeistref yn un o 28 o fwrdeistrefi metropolitan a grewyd gan Ddeddf Llywodraeth Llundain 1899. Roedd yn olynydd i festri plwyf Hackney, a fu'n awdurdod lleol ers 1855.
I Loved You Wednesday
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Elissa Landi, Warner Baxter, Philip Merivale, Laura Hope Crews, Victor Jory a June Lang. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Parole De King !
Ffilm ddogfen yw Parole De King ! a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
I Loved You Wednesday
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1933. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd King Kong ffilm antur enwog gan y cyfarwyddwyr Merian C. Cooper ac Ernest B. Schoedsack. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henry King ar 24 Ionawr 1886 yn Christiansburg, Virginia a bu farw yn Toluca Lake ar 10 Awst 1999.
Parole De King !
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
I Loved You Wednesday
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henry King nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Argws brown y gogledd
Glöyn byw sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw argws brown y gogledd, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy argysau brown y gogledd; yr enw Saesneg yw Northern Brown Argus, a'r enw gwyddonol yw Aricia artaxerxes. Mae i'w ganfod ledled Ewrop gan gynnwys yr Alban a gogledd Lloegr yng ngwledydd Prydain, er ei fod yn eitha prin ar yr ynysoedd hyn. Ystyriwyd y boblogaeth o'r argws brown yng Ngogledd Cymru yn is-rywogaeth o argws brown y gogledd hyd yn ddiweddar.
Telor rhesog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Telor rhesog (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: telorion rhesog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Sylvia nisoria; yr enw Saesneg arno yw Barred warbler. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae) sydd yn urdd y Passeriformes. Dyma aderyn sydd i'w gael yng ngwledydd Prydain ac mae i'w ganfod yng Nghymru.
Argws brown y gogledd
25 - 31mm ydy lled yr adenydd agored ac mae'n hedfan ym Mehefin a Gorffennaf, yn ddibynol ar ei leoliad.
Telor rhesog
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. nisoria, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia, Ewrop ac Affrica.
Argws brown y gogledd
Prif fwyd y lindys ydy'r Helianthemum nummularium.
Telor rhesog
Teulu
Mae'r telor rhesog yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Ann Hatton
Nofelydd oedd Julia Ann Hatton (née Kemble) neu Ann of Swansea) (29 Ebrill 1764 – 26 Rhagfyr 1838).
Argws brown y gogledd
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Ann Hatton
Merch yr actor Roger Kemble a chwaer Sarah Siddons oedd hi.
Argws brown y gogledd
Cyffredinol
Wedi deor o'i ŵy mae'r argws brown yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
A'Chailleach - Toman Coinich (Toman Coinnich)
Mae A'Chailleach - Toman Coinich [Toman Coinnich] yn gopa mynydd a geir ym mynyddoedd Y Fannaichs, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;. Y fam fynydd ydy A'Chailleach.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Munro Top a Murdo. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Tiger Eyes
Ffilm ddrama llawn antur gan y cyfarwyddwr Lawrence Blume yw Tiger Eyes a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori ym Mecsico Newyddl ac yno hefyd y cafodd ei ffilmio. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Judy Blume.
Mae'r ffilm Tiger Eyes yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lawrence Blume ar 1 Ionawr 1963 yn Plainfield, New Jersey. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1985 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lawrence Blume nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Incendiary: The Willingham Case
Ffilm ddogfen yw Incendiary: The Willingham Case a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Texas. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Graham Reynolds. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Rick Perry, Mark White a Barry Scheck. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tywysoges Charlotte o Gymru
Tywysoges yn Nheyrnas Unedig Prydain Fawr ac Iwerddon oedd Charlotte Augusta (7 Ionawr 1796 - 6 Tachwedd 1817), merch Siôr IV. Cyfeirir ati naill ai fel Charlotte Augusta o Hanover neu Charlotte Augusta o Gymru.
Cafodd ei eni yn Mhlas Carlton, Llundain. Ei fam oedd Caroline o Frunswick, 'Tywysoges Cymru'.
Priododd y Tywysog Leopold George Christian Frederick o Saxe-Coburg-Saalfeld ar 2 Mai 1816.
Worthington, Swydd Gaerlŷr
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerlŷr, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Worthington. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Gogledd-orllewin Swydd Gaerlŷr.
Annette Faive
Arlunydd benywaidd o Ffrainc oedd Annette Faive (1911 - 1988).
Fe'i ganed ym Mharis a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Ffrainc.
Bu'n briod i Lucien Fontanarosa.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
111
1g - 2g - 3g
60au 70au 80au 90au 100au - 110au - 120au 130au 140au 150au 160au
Argws brown
bawd|250px|chwith|Oedolyn yn yr Eidal Glöyn byw sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw argws brown, sy'n enw gwrywaidd; yr enw lluosog ydy argysau brown; yr enw Saesneg yw Brown Argus, a'r enw gwyddonol yw Aricia agestis. Mae i'w ganfod yng Nghymru a Lloegr mor ogleddol â Swydd Efrog. Mae i'w weld hefyd ledled Ewrop: o dde Sweden i Sbaen ac i'r dwyrain hyd at Siberia.
111
106 107 108 109 110 - 111 - 112 113 114 115 116
Argws brown
Bwyd
Hoff fwyd yr Argws brown ydy mathau o fynawyd y bugail, ar dir calchog.
Wyau ac oedolion
Caiff yr wyau eu dodwy ar y tu isaf i ddail, a hynny'n unigol. Mae'r siani flewog yn debycach i wlithen a cheir morgrug o'i chwmpas yn aml. Yng ngwledydd Prydain un cenhedlaeth a geir ac fe'i gwelir ar adenydd ym Mehefin a Gorffennaf.
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae'r argws brown yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
The First Measured Century
Ffilm ddogfen yw The First Measured Century a gyhoeddwyd yn 2000. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott.
Simfonia Dragostei
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Ion Șahighian yw Simfonia Dragostei a gyhoeddwyd yn 1928. Fe'i cynhyrchwyd yn Rwmania. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwmaneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1928. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Circus ffilm gomedi, fud, Americanaidd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1650 o ffilmiau Rwmaneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ion Șahighian ar 16 Tachwedd 1897 yn Bwcarést a bu farw yn yr un ardal ar 13 Mawrth 2011. Derbyniodd ei addysg yn National University of Music Bucharest.
Manicin mynydd y Gorllewin
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Manicin mynydd y Gorllewin (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: maniciniaid mynydd y Gorllewin) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Lonchura montana; yr enw Saesneg arno yw Snow Mountain mannikin. Mae'n perthyn i deulu'r Cwyrbigau (Lladin: Estrildidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
The First Measured Century
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Simfonia Dragostei
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Diane Wellington
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Arnaud des Pallières yw Diane Wellington a gyhoeddwyd yn 2010.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arnaud des Pallières ar 1 Rhagfyr 1961 ym Mharis.
Manicin mynydd y Gorllewin
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn L. montana, sef enw'r rhywogaeth.
Simfonia Dragostei
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ion Șahighian nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Diane Wellington
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arnaud des Pallières nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Manicin mynydd y Gorllewin
Teulu
Mae'r manicin mynydd y Gorllewin yn perthyn i deulu'r Cwyrbigau (Lladin: Estrildidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
John Ruskin
bawd|200px|Uchod: Ysgythriad plat-dur o Ruskin fel dyn ifanc, tua 1845. Canol: Ruskin yng nghanol oed, yn Athro Celf Slade yn Rhydychen (1869–1879). Gwaelod: Ruskin yn ei henaint ym 1894, gan y ffotograffydd [[Frederick Hollyer.]]
Beirniad celf a meddyliwr cymdeithasol Seisnig oedd John Ruskin (8 Chwefror 1819 – 20 Ionawr 1900), a gaiff ei gofio hefyd fel bardd ac arlunydd. Bu ei draethodau ar gelf a pensaerniaeth yn ddylanwadol iawn yn yr Oesoedd Fictoraidd ac Edwardaidd.
Daeth Ruskin yn adnabyddadwy yn gyffredinol am y tro cyntaf am ei gefnogaeth o waith yr arlunydd J. M. W. Turner a'i amddiffyniad o naturoliaeth mewn celf. Ar ôl hynny rhoddodd bwysau ei ddylanwad tu ôl i'r symudiad Cyn-Raffaëlaidd. Trodd ei lên diweddarach tuag at archwiliadau o faterion cymhleth a phersonol diwylliant, cymdeithas a moesoldeb, a bu'n ddylanwadol yn natblygiad Sosialaeth Cristnogol.
Bywyd cynnar ac addysg
Ganwyd Ruskin yn Llundain a magwyd yn Ne Llundain, yn unig blentyn i mewnforiwr gwin a gyd-sefydlodd y cwmni Allied Domecq. Addysgwyd gartref ac aeth ymlaen i fynychu Coleg y Brenin, Llundain a Choleg Crist, Rhydychen. Yn Rhydychen, rhestrodd fel "bonheddwr-gwrêng", dosbarth o fyfyrwyr na ddisgwyliwyd i ddilyn cwrs cyflawn o astudio. Roedd ei astudiaethau'n grwydraidd, a bu'n absennol yn aml. Ond, fe wnaeth argraff ar ysgolheigion Coleg Crist, Rhydychen wedi iddo ennill y Wobr Newdigate am farddoniaeth, a oedd ei ddiddordeb cynharaf. Fel canlyniad, ac er iddo gael cyfnod hir o salwch difrifol, rhoddodd Rhydychen radd pedwerydd dosbarth gydag anrhydedd iddo.
Cyhoeddiadau cyntaf
Ymddangosodd gwaith Ruskin wedi ei gyhoeddi am y tro cyntaf ym 1834, pan ddechreuodd ysgrifennu erthyglau'n 15 oed, ar gyfer cylchgrawn Llundain, y Magazine of Natural History. Ym 1836–1837, ysgrifennodd The Poetry of Architecture, a gyhoeddwyd fel cyfres yn yr Architectural Magazine, dan yr enw ysgrifennu "Kata Phusin" (Groeg am "yn ôl Natur"). Roedd hwn yn astudiaeth o fythynod, filâu ac anheddau eraill a ganolodd oamgylch y ddadl Wordsworthiaidd y dylai adeiladau fod mewn cydymdeimladol â'r amgyclhedd lleol, a dylent ddefnyddio deunyddiau lleol. Yn fuan wedyn, ym 1839, cyhoeddodd ei "Remarks on the present state of meteorological science" yn y Transactions of the Meteorological Society (tud. 56–59).
Arlunwyr cyfoes (1843)
bawd|200px|Paentiad [[John Ruskin (paentiad)|John Ruskin gan John Everett Millais yn Glenfinlas, Yr Alban, (1853–1854). ]] Cysidrodd Ruskin fod rhai meistri y Dadeni, yn arbennig Titian a Dürer, wedi arddangos ymroddiad tebyg i natur, ond ymosododd ar Michelangelo hydynoed, fel dylanwad llygredig ar gelf. Mae ail hanner Modern Painters I yn cynnwys arsylwadau manwl Ruskin o'r union ffordd mae cymylau'n symud, sut mae moroedd yn ymddangos ar wahanol adega'ur dydd, neu sut mae coed yn tyfu, gan ddilyn gyda esiamplau o wallau neu wirioneddau mewn gwaith amryw o arlunwyr.
Dilynwyd Modern Painters I gan ail gyfrol, a ddatblygodd syniadau Ruskin ynglŷn â symboliaeth mewn celf. Trodd tuag at bensaerniaeth, gan ysgrifennu The Seven Lamps of Architecture a The Stones of Venice, a ddadleuodd na ellir gwahanu pensaerniaeth a moesoldeg, a fod yr arddull "Gothig Addurniadol" yn un o'r ffurfiau mwyaf uwchraddol o bensaerniaeth a oedd wedi eu cyflawni hyd hynnu.
Erbyn y cyfnod hwn, roedd Ruskin yn ysgrifennu dan ei enw ei hun ac roedd wedi dod yn un o ddamcaniaethwyr diwylliannol enwocaf y cyfnod.
Bywyd personol
Priododd Effie Gray, a oedd yn llawer iau nag ef. Ni chymerwyd y briodas erioed. Dirymwyd y briodas ym 1854. Priododd Effie yr arlunydd John Everett Millais, ffrind Ruskin. Ni phriododd Ruskin eto.
A Nigger in The Woodpile
Ffilm fud (heb sain) yw A Nigger in The Woodpile a gyhoeddwyd yn 1904. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Dosbarthwyd y ffilm gan Biograph Company.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1904. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Le Voyage à travers l'impossible (Y Daith Amhosib), sef ffilm Ffrenig gan Georges Méliès.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cecília Oliveira de Azevedo
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Parotan tirica
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Parotan tirica (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: parotanod tirica) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Brotogeris tirica; yr enw Saesneg arno yw Plain parakeet. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: Psittacidae) sydd yn urdd y Psittaciformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn B. tirica, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r parotan tirica yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: Psittacidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Hemel Hempstead
Tref yn Swydd Hertford, Dwyrain Lloegr, yw Hemel Hempstead. Fe'i lleolir mewn ardal di-blwyf yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Dacorum. Saif ar yr afonydd Gade a Bulbourne.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan ardal adeiledig Hemel Hempstead boblogaeth o 94,932.
Mae Caerdydd 190.5 km i ffwrdd o Hemel Hempstead ac mae Llundain yn 36 km. Y ddinas agosaf ydy St Albans sy'n 9 km i ffwrdd.
Bu ffrwydriad difrifol mewn storfa danwydd Buncefield yn agos at y dre ar 11 Rhagfyr 2005, pan gafodd 43 o bobl niweidio.
Wymeswold
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerlŷr, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Wymeswold.
The Star Packer
Y prif actorion yn y ffilm hon yw John Wayne, Yakima Canutt, George "Gabby" Hayes, Eddie Parker, Glenn Strange, Artie Ortego, George Cleveland, Arthur Millett, Billy Franey, Earl Dwire, Thomas G. Lingham, Verna Hillie, Frank Ball, Tex Palmer, Davie Aldrich a Starlight the Horse. Mae'r ffilm The Star Packer yn 53 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Thin Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Archie Stout oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Carl Pierson sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Robert N. Bradbury nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ffesant
bawd|Wy'r  Phasianus colchicus bawd|Ysgerbwd y  Phasianus colchicus Mae'r Ffesant (Phasianus colchicus ) yn aelod o deulu'r Phasianidae (lluosog: ffesantod). O Asia y daw yn wreiddiol ond mae'n aderyn cyfarwydd trwy ran helaeth o'r byd oherwydd ei boblogrwydd gyda saethwyr.
Mae'r ffesant yn aderyn cymharol fawr, 50–90 cm o hyd, gyda'i chynffon hir yn gyfrifol tua hanner hyn. Brown yw'r rhan fwyaf o blu'r ceiliog, ond mae'r gwryw yn aderyn lliwgar gyda phen gwyrdd a darnau coch, gwyn, porffor a gwyrdd ar y corff. Mae'r iâr yn llai tarawiadol, gyda phlu brown a chynffon fyrrach. Mae gan un is-rywogaeth, P. c. torquatus, goler wen, tra nad oes coler gan P. c. colchicus.
Brodor o'r dwyrain pell yw'r ffesant a chyrhaeddodd Gymru tua'r 16g. Fe'i ceir yn y rhan fwyaf o gynefinoedd ar dir isel gan gynnwys coedwigoedd, tir amaethyddol a gwlyptiroedd. Rhyddheir tua 40 miliwn o adar ar gyfer eu saethu yn y DU pob blwyddyn. Dengys gwaith maes 2008-12 fod y ffesant yn gyffredin yn y rhan fwyaf o ogledd Cymru. Ceir y nifer fwyaf lle mae stadau saethu mawr yn rhyddhau adar i'w hela. Oni bai am yr adar hela, byddai'r ffesant yn llawer llai cyffredin, gan nad yw'n nythu'n llwyddiannus lawn yn y gorllewin.
Cynefin
Mae'r ffesant yn byw ar dir amaethyddol gyda chymysgedd o gaeau a choed fel rheol, a'i brif fwyd yw grawn a phryfed. Adeiledir y nyth ar lawr, ac mae'n dodwy oddeutu deg wy. Gwell ganddynt redeg ar hyd y llawr na hedfan, ond gallant hedfan yn dda ac yn gyflym pan fydd rhaid.
Yn Atlas Adar Gogledd Cymru nodwyd bod y ffesant (ynghyd â’r adar cyffredin eraill hyn: Llinos, Gwennol, Siglen Fraith, Pioden, Cudyll Coch,Ydfran, Jac-y-do, Bran Dyddyn a Llwydfron) yn nodweddiadol o “Dir amaethyddol â nodweddion ffiniol - gwrychoedd, waliau, ffosydd a thraciau”
Mae'n aderyn cyffredin mewn coedlannau ac ar dir amaethyddol; mae ganddi gorff fel iâr fuarth â chynffon hir. Mae lliwiau'r ceiliog yn amrywio ond fel rheol, mae ganddo gorff browngoch, ystlys gopr a smotiau du, crwmp browngoch neu wyrdd golau, coler wen, pen gwyrdd a bochau coch. Mae'r iâr yn llai o faint, yn frown golau gyda smotiau brown tywyll ar ei chefn a'i hystlys. Ceir llinellau brown golau ar draws ei chynffon. Gall y cywion hedfan cyn tyfu'n llawn ond mae eu cynffonnau a'u gyddfau hir yn amlwg. .
Lledaeniad
Erbyn hyn, oherwydd cyflwyno helaeth, ceir yr aderyn yma ar draws Ewrop a Gogledd America, ac arferir yn aml ryddhau miloedd lawer ohonynt gan saethwyr ar ôl eu magu'n bwrpasol. Credir iddynt gael eu gollwng yn Ynysoedd Prydain am y tro cyntaf yn y 10g ond yr oeddynt wedi diflannu erbyn diwedd y ddeunawfed ganrif gollyngwyd mwy o adar yn y 1830au ac maent yn awr yn adar cyffredin.
Enwau a'u tarddiad
Mae'n debyg y daw'r enw Cymraeg "ffesant" o'r Lladin (phasianus) trwy'r Saesneg pheasant. Ceir nifer o enwau Cymraeg amgen gan gynnwys: Ceiliog y Coed, Coediar, Iâr Goed, Ceilog (sic) Gem.
O'u dehongli'n ofalus, mae enwau Llydaweg yn gallu bod yn ddadlennol o dras enwau cyffelyb yn y Cymraeg yn sgîl y ffaith fod y ddwy iaith yn rhannu'r un gwraidd yn dilyn tonnau o symudiadau o Gernyw a Chymru i Armorica yn y 6 hyd yr 8g. Enw'r ffesant Phasaianus colchicus yn y Llydaweg heddiw yw fazan (Llyd. : fazan/fezan/fezant).
Mae’r gair Llydaweg “fazan” yn ymddangos am y tro cyntaf yn 1464 yn llawysgrif gynnar Catholicon, sef geiriadur tairieithog (Lladin, Ffrangeg, Llydaweg) a’r ffurf oedd “faessent”. “Faessant” oedd y ffurf brintiedig yn y Catholicon erbyn 1499.
Mae geiriadur Ffrangeg-Llydaweg Martial Ménard yn cynnig “fazan-kolc’his” ac yn mynd yn ôl at darddiad enw’r aderyn hwn a gyrhaeddodd Ewrop yn y Canol Oesoedd: Phasianus colchicus (Linnaeus, 1758).
Kolchis/Κολχίς yw enw Groegaidd hen deyrnas Georgaidd yn nwyrain y Môr Du a oedd yn adnabyddus i’r hen Roegwyr. Daw enw’r aderyn o Phásis/Φάσις” sef enw afon fwyaf Gorllewin Georgia, sy’n llifo i’r Môr Du ger Poti. Enw’r afon hon heddiw yw Rioni.
Mae’r arfer o ychwanegu enw gwlad at enw adar y buarth yn rhywbeth cyffredin yn y Llydaweg. Er enghraifft yar-Spagn (iâr Sbaen) am iâr gini, yar-Indez (iâr India) am dwrci (gw. Dinde yn Ffrangeg). Bryd hynny nid oedd gwybodaeth ddaearyddol y Llydawyr yn eang ac roedd tuedd i gymysgu Sbaen a Thwrci hyd yn oed!
Eastwood, Swydd Nottingham
Tref a phlwyf sifil yn Swydd Nottingham, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Eastwood. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Broxtowe. Saif 8 milltir (13 km) i'r gogledd-orllewin o Nottingham, a 10 milltir (16 km) i'r gogledd-ddwyrain o Derby, ar y ffin rhwng Swydd Nottingham a Swydd Derby.
Ffesant
Y Canoloesoedd
Er gwaetha honiadau cyffredin mai'r Rhufeiniaid a gyflwynodd y ffesant i Brydain, nid oes tystiolaeth i gefnogi hyn - Y Normaniaid yn yr 11g sydd debycaf o fod wedi gwneud. Fodd bynnag roedd ei ymlediad i Gymru yn araf ac ni chawn sôn amdano yma tan gyfnod y Tuduriaid, a hynny mewn modd sydd yn awgrymu mai newydd ddyfodiaid oeddent. Yn un o'r cyfeiriadau cynharaf at y rhywogaeth yng Nghymru mae Owen (1603) yn disgrifio ei statws yn Sir Benfro'r cyfnod fel: "As for the Pheasant, in my memorie there was none breedinge within the shire until about XVJ years past Sir Thomas Perrot Knight procured certain hens and cockes to be transported out of Ireland. Awgrymai hynny fod y cyflwyniadau cyntaf i dde-orllewin Cymru yn dyddio o tua 1586. Ceir cyfeiriad arall i ffesantod ger Llanddwywe (Dyffryn Ardudwy), Meirionnydd, mewn cerdd anghyhoeddiedig gan Gruffydd Hiraethog, cyflwyniadau cyfoes eto fe ymddengys.
Eastwood, Swydd Nottingham
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 10,695.
Ffesant
Y Canoloesoedd
Does dim amheuaeth nad oedd cyflwyniadau eraill ond roedd y ffesant yn aderyn digon anghyfarwydd dros y rhan fwyaf o Gymru y tu allan i'r ychydig o ystadau mawrion. Yn wir esgorodd un ceiliog ffesant o ystad gerllaw ar stori ymysg gwerin Dyffryn Edeyrnion (Meirionnydd) fod gwiber adeiniog rhyfedd gyda chorff hir a chen lliwgar â'i thraed yn rhydd yn yr ardal!
Eastwood, Swydd Nottingham
Cyfeirir at y lle yn Llyfr Dydd y Farn (1086). Ehangodd yn gyflym yn ystod y Chwyldro Diwydiannol. Mae'n adnabyddus fel man geni yr nofelydd D. H. Lawrence.
Ffesant
18g a'r 19g
Dyma restr CEM Edwards, Dolgellau, yn cymharu helfa 16 Rhagfyr 1871 hyd 18 Ionawr 1872 ar stadau yn ardaloedd Dolgellau a'r Bala:
Mae'r gymhariaeth yn awgrymu bod Neuadd y Palé, ger Llandderfel, Gwynedd yn fenter ffesantod mwy sylweddol na stadau cyffiniau Dolgellau.
Nid tan ddiwedd y 19g a dechrau'r 20g y cychwynnodd cyfnod y cynnydd mawr yng nghadwraeth y ffesant ar gyfer hela. Yn y cyfnod hwn roedd y ffesant yn brin y tu allan i'r stadau - er enghraifft ardaloedd y meysydd glo, hyd yn oed pan gynrychiolai hanner y cyfrif o helgig yn ôl eu cofnodion.
Ym Mhenfro yn yr 1800au hwyr cofnododd Mathew (1894) mai adar o dras Tsieiniaidd torquatus newydd eu cyflwyno oedd mwyafrif adar y sir, a'u bod yn ymgartrefu amlaf yn y mannau uchaf a gwlypaf. Yng ngogledd Cymru fodd bynnag nid oedd ffesantod yn gyffredin y pryd hynny [CEM Edwards] y tu hwnt i'r mannau lle y'u rhyddhawyd. Dyfynnodd H.E. Forest (1907) hanes croesiad rhwng ffesant a iar ori a saethwyd rhywbryd yn ystod y ganrif flaenorol.
Yn ne-ddwyrain Cymru, er gwaethaf y niferoedd a ryddhawyd ar nifer o stadau, parhaodd yn brin. Ym Mrycheiniog cyfyngwyd y rhyddhau i ddyffrynnoedd yr afonydd Wysg a Gwy.
Yr 20fed Ganrif
Cwympodd nifer y ffesantod yn drawiadol yn ystod y Rhyfel Mawr o ddiffyg rhyddhau ac am ychydig ar ôl y rhyfel, er i'r ciperiaid ddychwelyd i'w galwedigaeth, ni fagwyd ffesantod byth eto yng Nghymru ar yr un raddfa.
Rhwng y ddau ryfel byd cynyddodd y ffesantod eto i raddau yn y siroedd a welodd sefydlu planhigfeydd coed yn yr ucheldir a ganiataodd iddynt fyw yn uwch na chynt. Lleihaodd y niferoedd yn gyffredinol serch hynny, gan ddwysáu yn ystod yr Ail Ryfel Byd a chynyddu rhywfaint drachefn yn y cyfnod 1950-70, trai fu'r hanes wedyn wrth i lai o stadau ryddhau adar i'r gwyllt.
Erbyn yr 1950au ychydig iawn o ffesantod gwyllt a oroesai yn Sir Gaerfyrddin a bu'n aderyn prin ym Meirionnydd lle na allai'r boblogaeth isel gynnal ei hun heb ryddhau adar. Y pryd hynny cyfyngwyd poblogaeth fechan Sir Forgannwg i ddwyrain y sir, i'r Fro ac i Ddyffryn Gŵyr. Yn Sir Fynwy credai Ferns (1976) bod y boblogaeth yn llai nag yr honnwyd a chysidro'r nifer fechan o gofnodion nythu a dderbyniwyd pob blwyddyn.
Symudiadau
Mae ymchwil (Bray 1968) yn dangos mai aderyn anghrwydr yw'r ffesant; saethwyd 61% o adar â thag ar eu hadain o fewn 400m o'r fan lle'u rhyddhawyd, gyda llai na 1% yn crwydro mwy na 2 km.
Ymddygiad anghyffredin y Ffesant
Cadwyd dyddiadur o ffesantod mewn gardd yn Llandudno dros gyfnod o saith mlynedd rhwng 2004- 2011. lle gwelwyd fod y ceiiog ffesant yn ymosod ar ei adlewyrchiad mewn panel haul. Gwelwyd ei fod yn greadur dof iawn sydd ar adegau'n clwydo ar ganghennau coed.
Paradise Township, Iowa
Treflan yn, yn nhalaith Iowa, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Paradise Township, gan gynnwys:
La Rubia De Kennedy
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Arnaldo Valsecchi yw La Rubia De Kennedy a gyhoeddwyd yn 1995. Fe'i cynhyrchwyd yn Tsili. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1995. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Braveheart sef ffilm gan Mel Gibson am yr Alban a rhyfel annibyniaeth y genedl, dan arweiniad William Wallace, yn erbyn y goresgynwyr Seisnig o Loegr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Antonio Ríos oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Arnaldo Valsecchi ar 3 Tachwedd 1940 yn Bergamo.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arnaldo Valsecchi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Neocordulia mambucabensis
Gwas neidr o deulu'r Corduliidae (neu'r 'Gweision neidr gwyrdd') yw'r Neocordulia mambucabensis. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Eccleshall
Tref a phlwyf sifil yn Swydd Stafford, Gorllewin Canolbarth Lloegr, ydy Eccleshall. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Stafford.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 4,651.
L'odyssée De L'empathie
Ffilm ddogfen yw L'odyssée De L'empathie a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Abingdon, Illinois
Dinas yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Abingdon, gan gynnwys:
Meall a'Chrasgaidh
Mae Meall a'Chrasgaidh (neu Meall a' Chrasgaidh) yn gopa mynydd a geir ym mynyddoedd Y Fannaichs, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Munro, Murdo a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Bachadain brin
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw bachadain brin, sy'n enw benywaidd; yr enw lluosog ydy bachadenydd prin; yr enw Saesneg yw Scarce Hook-tip, a'r enw gwyddonol yw Sabra harpagula. Mae i'w ganfod ledled Ewrop.
25–35 mm ydy lled yr adenydd agored ac mae'n hedfan o Fehefin i Awst, yn ddibynol ar ei leoliad.
Prif fwyd y lindys ydy Tilia cordata.
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnwys mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Cor-rosyn cyffredin
bawd|Helianthemum nummularium
Bachadain brin
Cyffredinol
Wedi deor o'i ŵy mae'r fachadain brin yn lindysyn sydd yn bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Blinded By The Light
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Gurinder Chadha yw Blinded By The Light a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd gan Gurinder Chadha, Jane Barclay a Jamal Daniel yn y Deyrnas Gyfunol; roedd sawl cwmni cynhyrchu, gan gynnwys: New Line Cinema, Ingenious Media. Lleolwyd y stori yn Lloegr. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Gurinder Chadha a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan A. R. Rahman. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Cor-rosyn cyffredin
Planhigyn blodeuol sydd i'w ganfod mewn tiroedd gwael a hinsawdd cynnes yn Ewrop a Gogledd America yw Cor-rosyn cyffredin sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Cistaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Helianthemum nummularium a'r enw Saesneg yw Common rock-rose. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Cor-rosyn Cyffredin, Blodyn yr Haul, Creig-rosyn Cyffredin, Creigros Cyffredin, Heulros, Rhosyn y Graig.
Blinded By The Light
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Hayley Atwell a Viveik Kalra. Mae'r ffilm Blinded By The Light yn 118 munud o hyd, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.39:1.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Ben Smithard oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Justin Krish sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cor-rosyn cyffredin
Mae gan yr hedyn bychan (sy'n pwyso tua 3 mg) got galed anhydraidd.
Blinded By The Light
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gurinder Chadha ar 10 Ionawr 1960 yn Nairobi. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1999 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Geranium.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Edenbridge, Caint
Tref a phlwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy Edenbridge. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Sevenoaks.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 8,907.
Lightnin'
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Henry King yw Lightnin' a gyhoeddwyd yn 1930. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Lightnin' ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan S. N. Behrman.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Frank Campeau, Joyce Compton, Louise Dresser, Joel McCrea, Will Rogers, Bess Flowers, Lucille Young, J. M. Kerrigan, Rex Bell, Sharon Lynn, Jason Robards, Thomas Jefferson a Charlotte Walker. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1930. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All Quiet on the Western Front ffilm Almaenig, Ffraneg a Saesneg gan Lewis Milestone a Nate Watt. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Lightnin', sef gwaith llenyddol gan yr awdur Frank Bacon.
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henry King nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Wymondham, Swydd Gaerlŷr
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerlŷr, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Wymondham. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Melton.
Diving In
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Strathford Hamilton yw Diving In a gyhoeddwyd yn 1990. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Indiana. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Mae'r ffilm Diving In yn 93 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1990. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pretty Woman sef un o ffilmiau mwyaf llwyddiannus Disney gan ddod ag incwm o hanner biliwn o ddoleri i’r cwmni. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Strathford Hamilton ar 1 Ionawr 1952.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Strathford Hamilton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Solo Contro Tutti
Ffilm sbageti western gan y cyfarwyddwr Antonio del Amo yw Solo Contro Tutti a gyhoeddwyd yn 1965. Fe'i cynhyrchwyd gan Alberto Grimaldi yn Sbaen a'r Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Pino Passalacqua a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Angelo Francesco Lavagnino.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Adrian Hoven, John Bartha, Robert Hundar, Fernando Sánchez Polack, Luis Induni, José Canalejas, José Jaspe, Raf Baldassarre a Roberto Camardiel. Mae'r ffilm Solo Contro Tutti yn 91 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Sound of Music sef ffilm fiwsical rhamantus gan Robert Wise. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd. Alfredo Fraile oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Antonio del Amo ar 9 Medi 1911 yn Valdelaguna a bu farw ym Madrid ar 10 Rhagfyr 1940. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1937 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Antonio del Amo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Le Partage Du Fleuve
Ffilm ddogfen yw Le Partage Du Fleuve a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Neocordulia matutuensis
Gwas neidr o deulu'r Corduliidae (neu'r 'Gweision neidr gwyrdd') yw'r Neocordulia matutuensis. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
G'olé!
Ffilm ddogfen am bêl-droed cymdeithas gan y cyfarwyddwr Tom Clegg yw G'olé! a gyhoeddwyd yn 1982. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd G'olé! ac fe’i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Rick Wakeman.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Sean Connery. Mae'r ffilm ''G'olé! (ffilm o 1982)'' yn 101 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1982. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner sef film noir, dystopaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Tom Clegg ar 16 Hydref 1934 yn Swydd Gaerhirfryn.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tom Clegg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Afon Chari
Mae'r rhan helaeth o boblogaeth Tsiad, yn cynnwys Sarh a'r brifddinas N'Djamena, yn byw ar ei glannau. Mae'n cyfrannu 90% o'r dŵr sy'n llifo i Lyn Tsiad. Mae ei thalgylch yn cynnwys 548,747 km². Mae pysgota yn yr afon yn bwysig iawn i drigolion ei glannau.
Cor-rosyn lledlwyd
Planhigyn blodeuol sydd i'w ganfod mewn tiroedd gwael a hinsawdd cynnes yn Ewrop a Gogledd America yw Cor-rosyn lledlwyd sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Cistaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Helianthemum oelandicum a'r enw Saesneg yw Hoary rock-rose. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Cor-rosyn Lledlwyd, Creigrosyn Lledlwyd.
Mae gan yr hedyn bychan (sy'n pwyso tua 3 mg) got galed anhydraidd.
El Niño De Fuego
Ffilm ddogfen yw El Niño De Fuego a gyhoeddwyd yn 2020. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Cafodd ei ffilmio yn l'Hospitalet de Llobregat. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg, Catalaneg a Galisieg a hynny gan Salvador Sunyer.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2020. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Run. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Fionn Bheinn
Mae Fionn Bheinn yn gopa mynydd a geir ym mynyddoedd Y Fannaichs, yng ngogledd-orllewin Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Marilyn, Munro, Murdo a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”.
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Telor Rüppell
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. rueppelli, sef enw'r rhywogaeth.