cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anonymous (cymuned)
Gweithgareddau ar-lein dan enw Anonymous
bawd|Nodyn gan Operation Payback yn galw am gefnogi [[WikiLeaks, Rhagfyr 2010.]] bawd|[[Intifada Tiwnisia, Rhagfyr 2010–heddiw|Operation Tiwnisia, Anonymous.]] Ar ôl cyfres o brotestiadau dadleuol a gawsant sylw eang, yn cynnwys cyfres o ymosodiadau DDoS yn 2008, daeth digwyddiadau ar y we a gysylltir â phrif actifyddion Anonymous yn fwy cyffredin. Gelwir y math yma o brostest arlein uniongyrchol yn "wrthsafiad heb arweinydd".
Mae'r defnydd o'r enw "Anomymous" arlein yn gysylltiedig gyda byrddau delwedd (imageboards) a fforymau rhyngrwyd, lle mae'n gyffrdin i gyfranwr arwyddo fel "Anomymous" neu "Anon" yn lle defnyddio ffug enw personol. Fel ffenonomen neu "gymuned" arlein mae Anonymous yn anodd i'w diffinio'n ffurfiol. Cynigiodd Chris Landers un "diffiniad" gwirebol yn 2008: "[Anonymous is] the first internet-based superconsciousness. Anonymous is a group, in the sense that a flock of birds is a group. How do you know they're a group? Because they're travelling in the same direction. At any given moment, more birds could join, leave, peel off in another direction entirely."
Y gweithrediadau diweddaraf a gysylltir ag Anonymous yw'r gyfres o ymosodiadau DDoS anferth mewn ymateb i'r ymosodiadau ar WikiLeaks yn dilyn dechrau cyhoeddi'r dogfennau "Cablegate" ar 28 Tachwedd 2010. Newidiodd y gymuned "Operation Payback", a fu'n gyfrifol am sawl weithred cyn hynny, ei ffocws i gefnogi WikiLeaks a lawnsiodd ymosodiadau DDoS yn erbyn PayPal, MasterCard, Visa a'r banc Swisaidd PostFinance, i dalu'r pwyth yn ôl am yr ymosodiadau ar WikiLeaks a'i brif olygydd Julian Assange, wrth yr enw Operation Avenge Assange.
Ar 2 Ionawr 2011, hawliodd adran o Anonymous y cyfrifoldeb am dynnu i lawr holl wefannau llywodraeth Tiwnisia. Roedd hynny am fod llywodraeth Zine el-Abidine Ben Ali wedi rhwystro mynediad at wefan WikiLeaks i ddinesyddion Tiwnisia ac er mwyn cefnogi y chwyldro poblogaidd yn Tiwnisia a ddechreuodd yn Rhagfyr 2010.
Muhammad
Sylfaenydd crefydd Islam oedd Muhammad neu Mohamed sef  مُحَمَّد ٱبن عَبْد ٱللَّٰه mewn Arabeg (570 - 8 Mehefin, 632). Ganwyd ef ym Mecca rywbryd yn y flwyddyn 570 OC, yn fab i Abd Allah a oedd yn aelod o deulu'r Hashimiaid o lwyth y Quraysh, a bu farw ym Medina (yn Sawdi Arabia heddiw). Bu farw ei dad cyn iddo gael ei eni a bu ei fam, Amina, farw pan oedd yn chwech oed.
Sero Menyw Handcuff Coch
Ffilm llawn cyffro yw Sero Menyw Handcuff Coch a gyhoeddwyd yn 1974. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd 0課の女 赤い手錠 ac fe'i cynhyrchwyd yn Japan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Japaneg.
Muhammad
Yn ôl dysgeidiaeth Islam, cafodd Muhammad weledigaeth ddwyfol yn 610, y gyntaf o nifer. Gwelodd yr angel Gabriel a chlywed llais yn dweud wrtho "Adrodd". Ar ôl oedi a phetruso, yn y diwedd derbyniodd Muhammad yr alwad. Arwyddocâd y weledigaeth oedd iddo fod yn lladmerydd i'r gwirionedd dwyfol a dechrau lledaenu'r neges newydd.
Sero Menyw Handcuff Coch
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1974. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Godfather Part II sef rhan dau y gyfres Americanaidd boblogaidd gan Francis Ford Coppola. Hyd at 2022 roedd o leiaf 5,600 o ffilmiau Japaneg wedi gweld golau dydd.
Muhammad
Fe'i dilynwyd fel arweinydd y Mwslemiaid gan Abu Bakr, a ystyrir fel y Califf cyntaf. Ychydig iawn o ddilynwyr oedd gan Muhammad i ddechrau, a chawsant eu dirmygu gan amldduwiaid Mecca am 13 mlynedd. Er mwyn dianc rhag erledigaeth barhaus, anfonodd Muhammad rhai o'i ddilynwyr i Abyssinia yn 615, cyn iddo ef a'i ddilynwyr ymfudo o Mecca i Medina (a elwid bryd hynny'n Yathrib) yn ddiweddarach yn 622. Mae'r digwyddiad hwn, yr Hijra, yn nodi dechrau'r calendr Islamaidd, a elwir hefyd yn Galendr Hijri. Ym Medina, unodd Muhammad y llwythau o dan Gyfansoddiad Medina. Yn Rhagfyr 629, ar ôl wyth mlynedd o ymladd ysbeidiol â llwythau Mecca, casglodd Muhammad fyddin o 10,000 o dröedigion Fwslimaidd a gorymdeithio ar ddinas Mecca. Aeth y goncwest yn ddiwrthwynebiad i raddau helaeth a chipiodd Muhammad y ddinas heb fawr o dywallt gwaed. Yn 632, ychydig fisoedd wedi dychwelyd o Bererindod y Ffarwelio, aeth yn wael a bu farw. Erbyn ei farwolaeth, roedd y rhan fwyaf o Benrhyn Arabia wedi trosi i Islam.
Mae'r datguddiadau (a elwir pob un yn Ayah – yn llythrennol, "Arwydd [o Dduw]") yr adroddodd Muhammad ei fod wedi eu derbyn gair am air gan Dduw, hyd at ei farwolaeth, yn ffurfio adnodau'r Quran; ar y rhain, yr Ayah, y mae'r grefydd wedi'i seilio. Heblaw am y Qur'an, mae dysgeidiaeth ac arferion Muhammad (sunnah), a geir yn llenyddiaeth Hadith a sira (bywgraffiad), hefyd yn cael eu cynnal a'u defnyddio fel ffynonellau cyfraith Islamaidd (gweler Sharia).
200px|bawd|chwith|Muhammad yn pregethu - llun anghyffredin o'r 17g (copi o lun cynharach) o [[Iran|Bersia neu Ganolbarth Asia sy'n dangos wyneb y Proffwyd, yn groes i'r arfer Islamaidd]].
Enwau Quranaidd
de|bawd| "Muhammad" a ysgrifennwyd mewn Thuluth, amrywiaeth sgript o galigraffeg Islamaidd Ystyr Muhammad yw "canmol" ac mae'n ymddangos bedair gwaith yn y Quran. Mae'r Quran hefyd yn annerch Muhammad yn yr ail berson trwy apeliadau amrywiol; proffwyd, cennad, gwas Duw ('abd), cyhoeddwr (bashir), [Quran 2:119] tyst (shahid), [Quran 33:45] cludwr y newydd da (mubashshir), rhybuddiwr (nathir), [Quran 11:2] nodyn atgoffa (mudhakkir), [Quran 88:21] un sy'n galw [ar Dduw] (dā'ī), [Quran 12:108] golau personol (noor), [Quran 05:15] a'r lamp sy'n rhoi golau (siraj munir) [Quran 33:46 ].
Y Quran
bawd| Ffolio o [[Y Corân|Qur'an cynnar, wedi'i ysgrifennu mewn sgript Kufig (cyfnod Abbasid, 8g–9g)]] Y Quran yw prif destun crefyddol Islam. Mae Mwslemiaid yn credu ei fod yn cynrychioli geiriau Duw a ddatgelwyd gan yr archangel Gabriel i Muhammad. Mae'r Qur'an, fodd bynnag, yn rhoi ychydig iawn o gymorth ar gyfer cofiant cronolegol Muhammad; nid yw'r rhan fwyaf o benillion Quranig yn darparu cyd-destun hanesyddol arwyddocaol.
Bywgraffiadau cynnar
Gellir dod o hyd i ffynonellau pwysig ynglŷn â bywyd Muhammad yn y gweithiau hanesyddol gan awduron o'r 2g a'r 3g OC o'r cyfnod Mwslemaidd (AH – 8g a 9g OC). Mae'r rhain yn cynnwys bywgraffiadau Mwslimaidd traddodiadol o Muhammad, sy'n darparu gwybodaeth ychwanegol am ei fywyd.
Y sira, yw'r bywgraffiadau a dyfyniadauo Muhammad a briodolir iddo; y rhai ysgrifenedig cynharaf  yw Bywyd Negesydd Duw (Arabeg: السيرة النبوية, rhufeiniad: as-Sīrah an-Nabawiyyah) gan Ibn Ishaq a ysgrifennwyd c. 767 OC (150 AH). Er i'r gwaith gwreiddiol gael ei golli, mae'r sira hon wedi goroesi fel dyfyniadau helaeth mewn gweithiau gan Ibn Hisham ac i raddau llai gan Al-Tabari. Fodd bynnag, ysgrifennodd Ibn Hisham yn y rhagair i'w gofiant i Muhammad ei fod wedi hepgor materion o gofiant Ibn Ishaq a fyddai'n "peri gofid i rai pobl". Ffynhonnell hanes cynnar arall yw hanes ymgyrchoedd Muhammad gan al-Waqidi (bu farw 207 AH), a gwaith ysgrifennydd Waqidi, Ibn Sa'd al-Baghdadi (bu farw 230 AH).
Mae llawer o ysgolheigion yn derbyn y bywgraffiadau cynnar hyn fel rhai dilys, er nad oes modd canfod eu cywirdeb. Mae astudiaethau diweddar wedi arwain ysgolheigion i wahaniaethu rhwng traddodiadau sy'n cyffwrdd â materion cyfreithiol a digwyddiadau hanesyddol yn unig. Yn y grŵp cyfreithiol, gallai traddodiadau fod wedi bod yn destun storiau a luniodd yr awduron o'u pen a'u pastwn eu hunain tra gallai digwyddiadau hanesyddol, ar wahân i achosion eithriadol, fod wedi bod yn destun "siapio tueddiadol" yn unig.
Hadith
Mae ffynonellau pwysig eraill yn cynnwys y casgliadau hadith, sef adroddiadau am ddysgeidiaethau geiriol a chorfforol a thraddodiadau a briodolir i Muhammad. Lluniwyd Hadithau sawl cenhedlaeth ar ôl ei farwolaeth gan Fwslimiaid gan gynnwys Muhammad al-Bukhari, Mwslim ibn al-Hajjaj, Muhammad ibn Isa at-Tirmidhi, Abd ar-Rahman al-Nasai, Abu Dawood, Ibn Majah, Malik ibn Anas ac al-Daraquni.
Mae rhai academyddion Gorllewinol yn ofalus yn ystyried y casgliadau hadith fel ffynonellau hanesyddol gywir. Nid yw ysgolheigion fel Madelung yn ymwrthod â’r adroddiadau a luniwyd mewn cyfnodau diweddarach, ond yn eu barnu yng nghyd-destun hanes ac ar sail eu cydnawsedd â’r digwyddiadau a’r ffigurau. Mae ysgolheigion Mwslemaidd ar y llaw arall fel arfer yn rhoi mwy o bwyslais ar y llenyddiaeth hadith yn lle'r llenyddiaeth fywgraffyddol; ac yn anwiriadwy yn eu golwg.
Arabia Cyn-Islamaidd
bawd| Y prif lwythau ac aneddiadau Arabia yn oes Muhammad Roedd Penrhyn Arabia, ac mae'n dal i fod, i raddau helaeth yn lle cras gyda phridd folcanig, gan wneud amaethyddiaeth yn anodd ac eithrio gwerddonau neu ardaloedd gyda ffynhonnau. Roedd trefi a dinasoedd yn britho'r dirwedd, a dau o'r rhai amlycaf oedd Mecca a Medina. Roedd Medina yn anheddiad amaethyddol llewyrchus mawr, tra bod Mecca'n ganolfan ariannol bwysig i lawer o lwythau cyfagos. Roedd bywyd cymunedol yn hanfodol ar gyfer goroesi mewn anialwch, ac roedd uno'r llwythau brodorol yn erbyn yr amgylchedd llym yn ffordd o fyw. Roedd ymlyniad llwythol, boed yn seiliedig ar berthnasau neu gynghreiriau, yn ffynhonnell bwysig o gydlyniant cymdeithasol. Ceid dau grwp o Arabiaid: y rhai crwydrol a'r rhai arhosol. Roedd grwpiau crwydrol yn teithio'n gyson i chwilio am ddŵr a phorfa i'w diadelloedd, tra bod y rhai arhosol (neu eisteddog) yn setlo ac yn canolbwyntio ar fasnach ac amaethyddiaeth. Roedd goroesiad nomadig hefyd yn dibynnu ar ysbeilio carafanau neu werddonau eraill; nid oedd nomadiaid yn ystyried hyn yn drosedd.
Yn Arabia cyn-Islamaidd, roedd duwiau neu dduwiesau yn cael eu hystyried yn amddiffynwyr llwythau unigol, eu hysbryd yn gysylltiedig â choed cysegredig, cerrig, a ffynhonnau. Yn ogystal â bod yn safle pererindod flynyddol, roedd allor Kaaba ym Mecca yn gartref i 360 o eilunod o dduwiau llwythol. Addolid tair duwies, mewn rhai mannau fel merched Allah: Allat, Manat ac al-'Uzzá. Roedd cymunedau undduwiol yn bodoli hefyd yn Arabia, gan gynnwys Cristnogion ac Iddewon. Mae Hanifs - Arabiaid cyn-Islamaidd brodorol a oedd yn "proffesu undduwiaeth anhyblyg" - hefyd weithiau'n cael eu rhestru ochr yn ochr ag Iddewon a Christnogion yn yr Arabia cyn-Islamaidd, er bod ysgolheigion yn anghytuno â'u cywirdeb hanesyddol. Yn ôl traddodiad Mwslemaidd, Hanif oedd Muhammad ei hun ac un o ddisgynyddion Ishmael, mab Abraham. Ar ôl canrif o ymchwiliad archaeolegol trylwyr, ni ddaethpwyd o hyd i unrhyw dystiolaeth o Abraham neu Ishmael hanesyddol, mwy nag oes unrhyw dystiolaeth am Iesu Grist.
Roedd ail hanner y 6g yn gyfnod o anhrefn gwleidyddol yn Arabia ac nid oedd llwybrau cyfathrebu bellach yn saff. Roedd rhaniadau crefyddol yn yn creu argyfwng cymdeithasol. Daeth Iddewiaeth yn brif grefydd yn Yemen tra bod Cristnogaeth wedi gwreiddio yn ardal Gwlff Persia. Yn unol â thueddiadau ehangach yr hen fyd, gwelodd y rhanbarth ddirywiad yn yr arfer o gyltiau amldduwiol a diddordeb cynyddol mewn ffurf fwy ysbrydol ar grefydd. Er bod llawer yn amharod i drosi i ffydd dramor, roedd y crefyddau hynny'n darparu pwyntiau cyfeirio deallusol ac ysbrydol.
Yn ystod blynyddoedd cynnar bywyd Muhammad, daeth y llwyth Quraysh y perthynai iddo yn rym dominyddol yng ngorllewin Arabia. Ffurfiasant y gwlt a elwir yn hums, a oedd yn clymu aelodau o lawer o lwythau yng ngorllewin Arabia i'r Kaaba ac yn atgyfnerthu bri cysegr Mecca. Er mwyn gwrthsefyll effeithiau anarchiaeth, cadarnhaodd Quraysh sefydliad y misoedd cysegredig pan waharddwyd pob trais, a bu'n bosibl cymryd rhan mewn pererindodau a ffeiriau heb berygl. Felly, er bod y cysylltiad rhwng hums yn grefyddol yn bennaf, roedd ganddo hefyd ganlyniadau economaidd pwysig i'r ddinas.
Plentyndod a bywyd cynnar
Ganed Abu al-Qasim Muhammad ibn Abdullah ibn Abd al-Muttalib ibn Hashim ym Mecca tua'r flwyddyn 570 a chredir bod ei ben-blwydd ym mis Rabi' al-awwal. Perthynai i'r clan Banu Hashim, rhan o lwyth Quraysh, a oedd yn un o deuluoedd blaenllaw Mecca, er ei fod yn ymddangos yn llai llewyrchus yn ystod oes gynnar Muhammad. Mae traddodiad yn gosod blwyddyn geni Muhammad fel un sy'n cyfateb i Flwyddyn yr Eliffant, a enwir ar ôl yr ymgais i ddinistrio Mecca y flwyddyn honno gan yr Abraha, brenin Yemen, a gynhwysodd eliffantod yn ei fyddin. Fel arall mae rhai ysgolheigion o'r 20g wedi awgrymu blynyddoedd gwahanol, megis 568 neu 569 OC. chwith|bawd| Jami al-Tawarikh gan Rashid-al-Din Hamadani, c. 1315, yn darlunio hanes rôl Muhammad yn ailosod y Garreg Ddu yn 605. (cyfnod Ilkhanate) Bu farw tad Muhammad, Abdullah, bron i chwe mis cyn i Muhammad gael ei eni. Yn ôl traddodiad Islamaidd, yn fuan ar ôl ei eni fe'i hanfonwyd i fyw gyda theulu Bedouin yn yr anialwch, gan fod bywyd yr anialwch yn cael ei ystyried yn iachach i fabanod; mae rhai ysgolheigion gorllewinol yn gwrthod cywirdeb y traddodiad hwn. Arhosodd Muhammad gyda'i fam maeth, Halimah bint Abi Dhuayb, a'i gŵr nes ei fod yn ddwy oed. Yn chwech oed, collodd Muhammad ei fam Amina i salwch a daeth Muhammad yn amddifad. Am y ddwy flynedd nesaf, nes ei fod yn wyth mlwydd oed, bu Muhammad dan warcheidiaeth ei dad-cu ar ochr Abd al-Muttalib, o deulu Banu Hashim hyd ei farwolaeth. Daeth wedyn dan ofal ei ewythr Abu Talib, arweinydd newydd y Banu Hashim. Yn ôl yr hanesydd Islamaidd William Montgomery Watt roedd gwarcheidwaid yn diystyru aelodau gwannach o’r llwythau ym Mecca yn ystod y 6g, “Gwelodd gwarcheidwaid Muhammad nad oedd yn llwgu i farwolaeth, ond roedd yn anodd iddynt gwneud mwy drosto, yn enwedig gan fod cyfoeth y tylwyth Hashim fel pe bai'n prinhau y pryd hwnnw."
Yn ei arddegau, aeth Muhammad gyda'i ewythr ar deithiau masnach i Syria i ennill profiad mewn masnachu. Dywed traddodiad Islamaidd, pan oedd Muhammad naill ai'n naw neu'n ddeuddeg tra'n mynd gyda charafán y Meccaniaid i Syria, iddo gyfarfod â mynach neu feudwy Cristnogol o'r enw Bahira y dywedir iddo ragweld gyrfa Muhammad fel proffwyd Duw.
Do Pobede i Dalje
Ffilm ryfel partisan gan y cyfarwyddwr Žika Mitrović yw Do Pobede i Dalje a gyhoeddwyd yn 1968. Fe'i cynhyrchwyd yn Iwgoslafia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Serbo-Croateg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Milan Srdoč, Milena Dravić, Janez Vrhovec, Aleksandar Gavrić, Voja Mirić a Kole Angelovski.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1968. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 2001: A Space Odyssey sef ffilm wyddonias gan Stanley Kubrick. Hyd at 2022 roedd o leiaf 890 o ffilmiau Serbo-Croateg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Žika Mitrović ar 3 Medi 1921 yn Beograd a bu farw yn yr un ardal ar 1 Chwefror 2010. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1955 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Žika Mitrović nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Muhammad
Plentyndod a bywyd cynnar
Ychydig a wyddys am Muhammad yn ystod ei ieuenctid diweddarach gan fod y wybodaeth sydd ar gael yn dameidiog, gan ei gwneud yn anodd gwahanu hanes oddi wrth chwedl. Mae hyn yn wir am draddodiadau eraill megis y seintiau cynnar yng Nghymru, ac nid oes angen chwilio fawr pellach na hanes Dewi Sant ei hun i weld y ffin denau rhwng ffuglen a ffaith.
Mae'n hysbys i Muhammad ddod yn fasnachwr ac "yn ymwneud â masnachu rhwng Cefnfor India a Môr y Canoldir." Oherwydd ei gymeriad unionsyth cafodd y llysenw " al-Amin " (Arabeg: الامين), sy'n golygu "yr un ffyddlon, dibynadwy" ac "al-Sadiq" sy'n golygu "gwirioneddol" a cydnabyddwyd ei fod yn gymrodeddwr diduedd. Denodd ei enw da gynnig yn 595 gan Khadijah, gwraig fusnes lwyddiannus. Cydsyniodd Muhammad i'r briodas, a oedd ar bob cyfrif yn un hapus. Merch yn cynnig priodi'r dyn, sylwer.
Rai blynyddoedd yn ddiweddarach, yn ôl adroddiad a gasglwyd gan yr hanesydd Ibn Ishaq, roedd Muhammad yn ymwneud â stori adnabyddus am osod y Garreg Ddu yn ei lle yn wal y Kaaba yn 605 CE. Tynnwyd y Garreg Ddu, gwrthrych cysegredig, yn ystod adnewyddiadau i'r Kaaba. Ni allai arweinwyr Mecca gytuno pa lwyth ddylai ddychwelyd y Garreg Ddu i'w lle. Penderfynasant ofyn i'r dyn nesaf a ddaw drwy'r gât wneud y penderfyniad hwnnw; y dyn hwnnw oedd y Muhammad, dyn 35 oed. Digwyddodd y hyn bum mlynedd cyn y datguddiad cyntaf gan yr angel Gabriel iddo. Gofynnodd am gadach a gosododd y Garreg Ddu yn ei ganol. Daliodd yr arweinwyr clan gorneli'r brethyn a gyda'i gilydd fe wnaethon nhw gario'r Garreg Ddu i'r man cywir, yna gosododd Muhammad y garreg, gan fodloni pawb.
Dechreuadau'r Quran
Dechreuodd Muhammad weddïo ar ei ben ei hun mewn ogof o'r enw Hira ar Fynydd Jabal al-Nour, ger Mecca am sawl wythnos bob blwyddyn. Yn ôl traddodiad Islamaidd, yn ystod un o'i ymweliadau â'r ogof honno, yn y flwyddyn 610 yr ymddangosodd yr angel Gabriel iddo a gorchmynnodd Muhammad i adrodd adnodau a fyddai'n cael eu cynnwys yn y Quran. Ceir consensws mai'r geiriau Quranaidd cyntaf a ddatgelwyd oedd dechrau Qur'an 96:1. Roedd Muhammad yn drallodus iawn ar ôl derbyn ei ddatguddiadau cyntaf gan yr angel. Ar ôl dychwelyd adref, cafodd Muhammad ei gysuro gan Khadijah a'i chefnder Cristnogol, Waraka ibn Nawfal. Ofnai hefyd y byddai eraill yn diystyru ei honiadau a'i fod wedi ei feddiannu. Dywed traddodiad Shi'a nad oedd Muhammad wedi'i synnu na'i ofni gan ymddangosiad Gabriel; yn hytrach croesawodd yr angel, fel pe bai'n ei ddisgwyl. Dilynwyd y datguddiad cychwynnol hwn gan saib o dair blynedd (cyfnod a elwir yn fattra), cyfnod pan oedd Muhammad yn teimlo'n isel ei ysbryd, felly gweddiodd a rhoddodd ei hun i ymarferion ysbrydol. Pan ail-ddechreuodd y datguddiadau, cysurwyd ef, a gorchmynnodd iddo ddechreu pregethu: "Dy Warcheidwad-Arglwydd ni'th adawodd, ac nid yw wedi digio." de|bawd| Yr ogof [[Ogof Hira|Hira ym mynydd Jabal al-Nour lle, yn ôl y gred Fwslimaidd, derbyniodd Muhammad ei ddatguddiad cyntaf]]chwith|bawd| Muhammad yn derbyn ei ddatguddiad cyntaf gan Gabriel yn Jami' al-tawarikh gan Rashīd al-Dīn Ṭabīb (1307)
Gwrthwynebiad
de|bawd| Mae'r pennill olaf o An-Najm : "Felly ymlostwng i Allah ac addoli." Roedd neges [[undduwiaeth Muhammad yn herio'r drefn draddodiadol]] Yn ôl traddodiad Mwslemaidd, gwraig Muhammad, Khadija, oedd y cyntaf i gredu ei fod yn broffwyd. Dilynwyd hi gan gyfnither 10 oed Muhammad, Ali ibn Abi Talib, ffrind agos Abu Bakr, a mab mabwysiedig Zaid. Tua 613, dechreuodd Muhammad bregethu i'r cyhoedd (Quran 26:214). Cafodd ei anwybyddu a'i ddirmygu gan y rhan fwyaf o Fecaniaid, er i rai ddod yn ddilynwyr iddo. Roedd tri phrif grŵp o bobl a drodd yn gynnar i Islamiaeth: brodyr iau a meibion masnachwyr mawr; pobl a oedd wedi disgyn allan o'r rheng gyntaf yn eu llwyth neu wedi methu â'i chyrraedd; a'r tramorwyr gwan, diamddiffyn gan mwyaf.
Isra a Mi'raj
bawd| Cafodd [[Mosg Al-Aqsa, rhan o gyfadeilad lludw-Sharif al-Haram yn Jerwsalem ac a adeiladwyd yn 705, ei enwi fel y "mosg pellaf" i anrhydeddu'r lleoliad posibl y teithiodd Muhammad iddo ar ei daith nos. ]] Mae traddodiad Islamaidd yn datgan bod Muhammad yn y flwyddyn 620 wedi profi'r Isra a Mi'raj, sef taith nos wyrthiol y dywedir iddi ddigwydd gyda'r angel Gabriel. Ar ddechrau'r daith, yr Isra, dywedir iddo deithio o Mecca ar farch asgellog i'r "mosg pellaf." Yn ddiweddarach, yn ystod y Mi'raj, dywedir bod Muhammad wedi teithio nefoedd ac uffern, a siarad â phroffwydi cynharach, megis Abraham, Moses, a Iesu Grist. Mae Ibn Ishaq, awdur y cofiant cyntaf i Muhammad, yn cyflwyno'r digwyddiad fel profiad ysbrydol; mae haneswyr diweddarach, megis Al-Tabari ac Ibn Kathir, yn ei chyflwyno fel taith gorfforol.
Awgrymir bod taith Muhammad wedi bod o Mecca i Jerwsalem.
Blynyddoedd diwethaf cyn Hijra
bawd| Arysgrifau Quranic ar [[Cromen y Graig|Gromen y Graig . Mae'n nodi'r fan y mae Mwslemiaid yn credu bod Muhammad wedi esgyn i'r nefoedd. ]] Bu farw gwraig Muhammad, sef Khadijah ac ewythr Abu Talib ill dau yn 619, y flwyddyn a elwir felly yn "Flwyddyn y Galar ". Gyda marwolaeth Abu Talib, daeth arweinyddiaeth llwyth Banu Hashim i Abu Lahab, gelyn dygn i Muhammad. Yn fuan wedyn, tynnodd Abu Lahab amddiffyniad y llwyth dros Muhammad yn ôl. Rhoddodd hyn Muhammad mewn perygl; roedd tynnu amddiffyniad yn ôl yn awgrymu na fyddai dial am ei ladd. Yna ymwelodd Muhammad â Ta'if, dinas bwysig arall yn Arabia, a cheisiodd ddod o hyd i amddiffynnydd, ond methodd ei ymdrech a daeth i berygl corfforol mwy. Gorfodwyd Muhammad i ddychwelyd i Mecca. Gŵr o Fecca o'r enw Mut'im ibn Adi (a gwarchod llwyth Banu Nawfal ) a'i gwnaeth yn bosibl iddo ddychwelyd yn ddiogel i'w ddinas enedigol.
Carnedd gron Bessie's Meadow
Carnedd gron (Saesneg: round cairn) sy'n dyddio yn ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron Bessie's Meadow, yng nghymuned Llangynydd, Abertawe;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol o garnedd. Mae'n ddigon posibl fod enw Cymraeg lleol ar gael ar y garnedd hon; dyma'r fersiwn a ddefnyddir gan Cadw, ysywaeth.
Disco-Fieber
Ffilm ar gerddoriaeth am arddegwyr gan y cyfarwyddwyr Hubert Frank a Klaus Überall yw Disco-Fieber a gyhoeddwyd yn 1979. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Disco-Fieber ac fe'i cynhyrchwyd gan Dieter Geissler yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Hubert Frank.
Sakura-Tai Chiru
Ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr Kaneto Shindō yw Sakura-Tai Chiru a gyhoeddwyd yn 1988. Fe'i cynhyrchwyd yn Japan.
Carnedd gron Bessie's Meadow
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: GM498.
Muhammad
Hijra
Yr Hijra yw ymfudo Muhammad a'i ddilynwyr o Mecca i Medina yn 622 OC. Ym Mehefin 622, wedi'i rybuddio am gynllwyn i'w lofruddio, llithrodd Muhammad yn gyfrinachol allan o Mecca a symud ei ddilynwyr i Medina, 450 cilometr (280 mi) i'r gogledd o Mecca.
Disco-Fieber
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Barbara May, Hanna Sebek, Hannelore Schützler, Isabelle Dumas, Peter Lengauer a Tony Schneider.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1979. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Apocalypse Now sy'n seiliedig ar y nofel fer ''Heart of Darkness gan Joseph Conrad.
Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Norbert Stern oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Hubert Frank sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Sakura-Tai Chiru
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Hard sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan.
Disco-Fieber
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hubert Frank ar 27 Medi 1925 yn Slavonice.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hubert Frank nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sakura-Tai Chiru
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Kaneto Shindō ar 22 Ebrill 1912 yn Hiroshima a bu farw yn Tokyo City ar 8 Mawrth 2015. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1951 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Carnedd gron Bessie's Meadow
Mae'r brodorion a'u cododd hefyd yn gyfrifol am godi carneddau, beddrodau siambr, twmpathau, cylchoedd cerrig, bryngaerau, cytiau Gwyddelod a meini hirion.
Muhammad
Mudo i Medina
Gwahoddodd dirprwyaeth, yn cynnwys cynrychiolwyr deuddeg llwyth pwysig Medina, Muhammad i wasanaethu fel prif gyflafareddwr y gymuned gyfan; oherwydd ei statws fel rhywun niwtral o'r tu allan. Bu ymladd yn Yathrib: yn bennaf roedd yr anghydfod yn ymwneud âr trigolion Arabaidd ac Iddewig, ac amcangyfrifwyd iddo bara am tua can mlynedd cyn 620. Roedd y brwydro cyson a’r anghytundebau ynghylch yr honiadau a ddeilliodd o hynny, yn enwedig ar ôl Brwydr Bu’ath lle ymladdodd pob llwyth, yn ei gwneud yn amlwg iddynt nad oedd cysyniad llwythol o ffawd gwaed a llygad am lygad bellach yn ymarferol oni bai bod un dyn ag awdurdod i ddyfarnu mewn achosion dadleuol. Addawodd y ddirprwyaeth o Medina eu hunain a'u cyd-ddinasyddion i dderbyn Muhammad i'w cymuned a'i amddiffyn yn gorfforol fel un ohonyn nhw eu hunain.
Sakura-Tai Chiru
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kaneto Shindō nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Siroedd Gwlad yr Iâ
Rhennir Gwlad yr Iâ yn 23 sir (sýslur) a 24 tref annibynnol (kaupstaðir) yn draddodiadol. Delwedd:Sýslur á Íslandi.png
Carneddau crynion Allt Llanfadog
Carneddau crynion (Saesneg: round cairns) sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carneddau crynion Allt Llanfadog, yng nghymuned Llangynydd, Abertawe;. Eu pwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol o garnedd.
Carnedd ochr orllewinol Allt Llanfadog
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: GM578.
Carnedd ochr ddwyreiniol Allt Llanfadog
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: GM579.
Mae'r brodorion a'u cododd hefyd yn gyfrifol am godi carneddau, beddrodau siambr, twmpathau, cylchoedd cerrig, bryngaerau, cytiau Gwyddelod a meini hirion.
The Sarah Jane Adventures
Rhaglen deledu ffugwyddonol yw The Sarah Jane Adventures sy'n serennu Elisabeth Sladen. Mae Sarah Jane, Luke a'r tîm yn achub y Ddaear rhag estroniaid.
Axford, Hampshire
Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Axford. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Nutley yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Basingstoke a Deane.
BAG4
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn BAG4 yw BAG4 a elwir hefyd yn BCL2 associated athanogene 4 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 8, band 8p11.23.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn BAG4.
Rēzekne
Dinas yn nwyrain Latfia yw Rēzne sy'n 150 milltir i'r dwyrain o Riga, prifddinas Latfia a 39 milltir i'r gorllewin o'r arfordir gyda Rwsia. Yn 2008, roedd ganddi boblogaeth o 35,883.
Dansk Filmrevy 1941-1942
Ffilm ddogfen yw Dansk Filmrevy 1941-1942 a gyhoeddwyd yn 1942. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Margrethe II of Denmark, Christian X of Denmark a Thorvald Stauning.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1942. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Casablanca sy’n glasur o ffilm Americanaidd am ramant a rhyfel, gan y cyfarwyddwr ffilm Michael Curtiz.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Basgiaid
Pobl sy'n gysylltiedig a Gwlad y Basg, yng ngogledd Sbaen a de-orllewin Ffrainc yw'r Basgiaid (Basgeg: Euskaldunak).
Daw'r enw "Basg" yn wreiddiol o enw llwyth y Vascones, oedd yn ôl yr hanesydd Groegaidd Strabo yn byw yn rhan orllewinol y Pyreneau ac i'r gogledd o Afon Ebro. Mae'r ardal hanesyddol a adwaenir fel Gwlad y Basg (Euskal Herria), yn awr wedi ei rhannu rhwng Cymuned Ymreolaethol Gwlad y Basg a chymuned ymreolaethol Nafarroa, y ddau yn Sbaen, ac Iparralde, y diriogaeth Fasgaidd yn Ffrainc, sy'n ffurfio rhan o departement Pyrénées-Atlantiques.
Amcangyfrifir fod poblogaeth Gwlad y Basg i gyd tua 3 miliwn. Ceir nifer fawr o bobl o dras Fasgaidd mewn gwledydd megis yr Ariannin, Mecsico a'r Unol Daleithiau oherwydd ymfudo.
bawd|250px|Atebion i'r cwestiwn "A ydych yn eich ystyried eich hun yn Fasg?" 1 = Ydwyf; 2 = Ydwyf, i ryw raddau; 3 = Nac Ydwyf; 4 = Wn i ddin / Gwrthod ateb.
Bryngaer Allt Llanmadog
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: GM061. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Fel arfer, fel mae'r gair yn ei awgrymu, ar fryn y codwyd y caerau hyn, er mwyn i'r amddiffynwyr gael mantais milwrol. Un o'r bryngaerau mwyaf trawiadol yng Nghymru ydy Tre'r Ceiri, a hon yw'r fryngaer Oes Haearn fwyaf yng ngogledd-orllewin Ewrop. Mae ei harwynebedd oddeutu 2.5ha. Y mwyaf o ran maint (arwynebedd), fodd bynnag ydy Bryngaer Llanymynech sydd ag arwynebedd o 57 hectar.
Lloches i gartrefi a gwersyllfeydd milwrol oedd eu pwrpas felly, cyn y goresgyniad Rhufeinig; a chafodd cryn lawer ohonynh nhw eu hatgyfnerthu a'u defnyddio, yng nghyfnod y Rhufeiniaid; er enghraifft Dinorben yng ngogledd Cymru. Oes aur bryngaerau gwledydd Prydain oedd rhwng 200 CC ac OC 43.
Dinas Mawddwy
Pentref yng cymuned Mawddwy yn ne-ddwyrain Gwynedd yw Dinas Mawddwy. Saif fymryn oddi ar y ffordd A470, lle mae'r ffordd fechan i bentref Llanuwchllyn yn gadael yr A470 i ddringo dros Fwlch y Groes, y bwlch uchaf yng Nghymru sydd a ffordd fodur drosto. O'r pentref mae'r ffordd yma yn arwain i'r gogledd trwy Gwm Cywarch i gyfeiriad Aran Fawddwy. Mae'r pentref gerllaw Afon Dyfi. Daw'r enw oddi wrth hen gwmwd Mawddwy, oedd ar un adeg yn deyrnas annibynnol.
Hanes
Ar un adeg roedd gan y pentref orsaf reilffordd, ar Reilffordd Mawddwy oedd yn gwasanaethu chwareli llechi ym Minllyn ac Aberangell. Yn yr ardal yma yr oedd Gwylliaid Cochion Mawddwy yn byw, ac yn Nugoed Mawddwy heb fod ymhell o'r pentref y llofruddiwyd y Barwn Lewys ab Owain, Siryf Sir Feirionnydd, ganddynt yn 1555. Dywedir fod Gwesty'r Llew Coch yn y pentref yn dyddio i'r 12g.
Ychydig i'r gorllewin mae mynydd Maesglase, a rhwng Dinas Mawddwy a'r mynydd mae Cwm Maesglasau, lle roedd yr emynydd a bardd Hugh Jones, Maesglasau (1749-1825) yn byw.
250px|bawd|dim|Yr olygfa o [[Bwlch y Groes|Fwlch y Groes i gyfeiriad Dinas Mawddwy]] 250px|bawd|dim|Y Capel Wesleaidd ar y Stryd Fawr yn Ninas Mawddwy
Trigolion
Un o gymoedd sydd yn ymestyn draw o Ddinas Mawddwy ar hyd Afon Cywarch yw Cwm Cywarch. Cafodd Rhys Gwynn ei swyno gan un o hen drigolion y cwn hwnnw, sef Beti Williams, Plas y Bont, Cwm Cywarch. ”Mae Beti yn agor ei beibl ar fwrdd y gegin. Ymhlyg yng nghefn y beibl roedd y gerdd* roedd Beti wedi cofnodi sy'n nodi nifer o'r enwau ar Graig Cywarch* a gwyd tu ôl i'r fferm yn gefnlen urddasol i'r cwm. Dwn i ddim be ddywedai'r heddlu barddol am ddefnyddio 'void' i odli gydag erioed! A pha blanhigion tybed yw dail syfri a selon? Ta waeth, roedd Beti'n gwybod lle roedd y dail beibl yn tyfu wrth odre'r graig ac yn eu defnyddio fel nod llyfr, yn y llyfr priodol wrth gwrs. Dyma un o fy hoff luniau, yn bennaf am ei fod yn mynegi yn llawer gwell nag mewn geiriau y cyfan mae'r gair "cynefin" yn ei olygu i fi - nid dim ond bodoli mewn ardal benodol, ond ei adnabod yn drylwyr o ran gallu enwi pob cornel ohono (onid yw'r gerdd ar ryw ystyr yn "canu'r tir", fel y gwnai pobl yr Aborijini?) a gwybod drwy'r adnabyddiaeth yna lle'n "union" i fynd i ganfod planhigyn at ddefnydd. Mae'n llun athrist ar un ystyr hefyd ac yn dwyn i gof brawddeg olaf [cyfieithiad o’r Wyddeleg] Tomás Ó Criomhthain yn The Islandman - "for the like of us will never be seen again."
At hynny, roedd y te a weinodd Beti'n hyfryd ond yn fwyaf cofiadwy oedd y ffordd y torrodd hi'r dorth yn yr hen ddull - dal y dorth o dan y fraich a'r gyllell yn torri tuag ati. Cofio mam yn adrodd y bennill fach yma: <poem style="margin-left: 5em"> Os yw'th feddwl ar briodi Edrych ar y dorth wrth dorri. Os yw hi fel dau gorn lleuad, Paid â chymryd honno'n gariad.
Rheilffordd Alberni Pacific
Mae Rheilffordd Alberni Pacific yn rheilffordd dreftadaeth ar Ynys Vancouver, Canada. Mae gorsaf y rheilffordd ym Mhort Alberni ac mae’r rheilffordd yn mynd trwy’r coetir cyfagos i’r harbwr a Melin McLean. Oherwydd problemau gyda boeler y locomotif (locomotif Cwmni Baldwin 1929), dydy'r rheilffordd ddim wedi bod yn weithredol ers 2019.
Adeiladwyd yr orsaf ym 1911-12 ar gyfer Rheilffordd y Canadian Pacific. Prynwyd yr adeilad gan ddinas Port Alberni, at atgyweiriwyr yr adeilad gan wirfoddolwyr ym 1990. Mae’r orsaf ar gofrestr safleoedd hanesyddol Canada.
Locomotif Shay
bawd|260px|Y Shay Locomotif sy’n dyddio o 1912.
Buda
Locomotif petrol 1928, yn wreiddiol o Waith Haearn Westminster.
Locomotif Baldwin 2-8-2T
bawd|260px|Y locomotif Baldwyn a thrên Rhif 7; y locomotif sy arfer yn gweithredu ar y rheilffordd.
Rhif 8427
Mae 8427 yn locomotif ALCO RS-3, adeiladwyd ym 1954 ar gyfer Rheilffordd Canadian Pacific. Prynwyd y locomotif gan Crown Zellerbach Cyf ar gyfer gwaith fforestiaeth yn Ladysmith, Columbia Brydeinig. Prynwyd y locomotif gan [[Cymdeithas Hanesyddol Dywidiannol Gorllewin Ynys Vancouver tua 1994/5.
Carneddau crynion Cefn Bryn
Carneddau crynion (Saesneg: round cairns) sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carneddau crynion Cefn Bryn, yng nghymuned Llanilltud Gŵyr, Abertawe;. Eu pwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol o garnedd.
Mae'r brodorion a'u cododd hefyd yn gyfrifol am godi carneddau, beddrodau siambr, twmpathau, cylchoedd cerrig, bryngaerau, cytiau Gwyddelod a meini hirion.
Axmansford
Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Axmansford. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Baughurst yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Basingstoke a Deane.
3dydd
Ffilm ddogfen yw 3dydd a gyhoeddwyd yn 2006. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd 3DAYS ac fe'i cynhyrchwyd yn Japan. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Japaneg.
Whitney, Idaho
Cymuned heb ei hymgorffori (unincorporated community) yn, yn nhalaith Idaho, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Whitney, gan gynnwys:
3dydd
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Uwch Tryweryn
Un o ddau gwmwd Cantref Penllyn ym Meirionnydd (de Gwynedd) oedd Uwch Tryweryn.
Gorweddai Uwch Tryweryn yn rhan orllewinol cantref Penllyn gyda'r Afon Tryweryn yn nodi rhan o'r ffin rhyngddo a'r ail gwmwd, Is Tryweryn, gan roi iddo ei enw. Ffiniai ag Is Aled i'r gogledd, Mochnant Uwch Rhaeadr a chwmwd Tal-y-bont (yn cynnwys cwmwd Mawddwy ar ôl 1536) i'r de ac Ardudwy Uwch Artro i'r gorllewin. Canolog i'r cwmwd oedd Llyn Tegid; roedd Caer Gai, maerdy cynnar Penllyn, ar ei lan orllewinol.
Fel gweddill Penllyn, roedd Uwch Tryweryn yn rhan o deyrnas Powys hyd at ddechrau'r 13g, pan gipiwyd Penllyn gan Llywelyn Fawr, Tywysog Gwynedd. Ar ôl goresgyniad 1283 daeth yn rhan o'r Sir Feirionnydd newydd.
Roedd y cwmwd yn cynnwys tri phlwyf:
Chelsea Manning
Milwr ym Myddin yr Unol Daleithiau yw Chelsea Elizabeth Manning (ganwyd Bradley Edward Manning, 17 Rhagfyr 1987) a gafwyd yn euog gan lys milwrol yng Ngorffennaf 2013, o dorri Deddf Ysbïo 1917 a throseddau eraill, am ddatgelu bron i dri chwarter miliwn o ddogfennau milwrol a diplomyddol o natur ddirgel neu gyfrinachol i WikiLeaks. Cafodd Manning ei dedfrydu yn Awst 2013 a'i rhyddhau ar 17 Mai 2017 yn unol â newid dedfryd gan yr Arlywydd Barack Obama.
Menyw drawsryweddol yw Manning, a gyhoeddodd y diwrnod wedi ei dedfryd yr oedd ganddi hunaniaeth rhywedd fenywol ers ei phlentyndod, ac yn dymuno cael yr enw Chelsea ac i gychwyn ar therapi newid hormonau i newid ei rhyw fiolegol o wryw i fenyw. O'i phlentyndod hyd y mwyafrif o'i chyfnod yn y fyddin, Bradley oedd ei henw. Cafodd ddiagnosis o dysfforia rhywedd yn 2013.
Cafodd ei phenodi'n ddadansoddwr cudd-wybodaeth i uned o'r fyddin yn Irac, a chanddi yno fynediad i gronfeydd data o natur ddirgel. Yn nechrau 2010, rhyddhaodd wybodaeth ddirgel i WikiLeaks a chyfaddefodd hyn ar-lein i Adrian Lamo, arbenigwr ar ddiogelwch cyfrifiadurol. Rhodd Lamo wybod i adran wrth-ysbïo'r fyddin a chafodd Manning ei harestio ym mis Mai'r flwyddyn honno. Ymhlith y dogfennau oedd fideos o gyrch awyr yn Baghdad ar 12 Gorffennaf 2007 a chyrch awyr Granai yn 2009; 251,287 o geblau diplomyddol yr Unol Daleithiau; a 482,832 o adroddiadau'r fyddin a adwaenir hwyrach yn "Gofnodion Rhyfel Irac" a "Dyddiadur Rhyfel Affganistan". Cyhoeddid y mwyafrif o'r dogfennau gan WikiLeaks a chyfryngau eraill rhwng Ebrill a Tachwedd 2010.
Cafodd Manning ei chyhuddo o 22 o droseddau, gan gynnwys cynorthwyo'r gelyn sy'n dwyn y gosb eithaf. Cafodd ei dal ym Mrig Corfflu'r Môr-filwyr, Quantico yn Virginia o Orffennaf 2010 i Ebrill 2011, dan statws Atal Niwed—carchariad unigol mewn ffaith a chyfyngiadau eraill a berodd pryderon o amgylch y byd—cyn iddi gael ei throsglwydo i Fort Leavenworth, Kansas, ac yno y gallai bod yng nghwmni carcharorion eraill. Plediodd yn euog i 10 o'r cyhuddiadau ym mis Chwefror 2013. Cychwynodd yr achos Unol Daleithiau v. Manning ar y cyhuddiadau eraill ar 3 Mehefin 2013, ac ar 30 Gorffennaf cafwyd yn euog o 17 o'r cyhuddiadau gwreiddiol a chyhuddiadau diwygiedig o pedwar trosedd arall, ond cafwyd yn ddieuog o gynorthwyo'r gelyn. Cafodd ei dedfrydu i garchar am 35 mlynedd ym Marics Disgyblaethol yr Unol Daleithiau yn Fort Leavenworth. Ar 17 Ionawr 2017, fe newidiodd Barack Obama ddedfryd Manning i gyfanswm saith mlynedd o garchariad ers dyddiad ei harestiad gan yr awdurdodau milwrol (20 Mai 2010).
Annwyl Ddolffin
Ffilm ddrama Coreeg o Dde Corea yw Annwyl Ddolffin gan y cyfarwyddwr ffilm Kang Jin-a. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea.
Chelsea Manning
Cafwyd ymateb byd-eang o bob safbwynt i ddatguddiadau Manning, ei harestiad, a'i dedfryd. Ysgrifennodd Denver Nicks, un o fywgraffyddion Manning, yr oedd y wybodaeth a ryddhawyd yn un o achosion y Gwanwyn Arabaidd yn Rhagfyr 2010 a disgrifwyd Manning yn arwr tebyg i Dyn y Tanc a hefyd yn fradwr chwerw yn erbyn ei lywodraeth. Roedd rhai pobl amlwg yn yr Unol Daleithiau wedi galw am ei ddienyddio. Mae Julian Assange, prif olygydd WikiLeaks, wedi disgrifio Bradley fel "arwr heb ei ail" ("unparalleled hero"). Yn 2011 ac eto yn 2012, cafodd ei enwebu am Wobr Heddwch Nobel, a hynny gan Oklahoma Center for Conscience and Peace Research a thri aelod seneddol o Ynys yr Iâ. Ysgrifennodd Graham Nash a James Raymond gân i'w gefnogi; teitl y gân oedd geiriau cyfreithiwr Manning pan ofynwyd iddo sut oedd ei iechyd: "Almost Gone." Condemniai hyd y dedfryd gan Reporters sans frontières a'i welodd yn enghraifft o safle fregus y rhai sy'n canu cloch.
Annwyl Ddolffin
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.Hyd at 2022 roedd o leiaf 7100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Chelsea Manning
Bywyd cynnar
Ganed Manning a'i chwaer hŷn yn Crescent, Oklahoma, Unol Daleithiau America, yn blant i Gymraes, Susan Fox, ac Americanwr o Oklahoma, Brian Manning. Roedd ei dad wedi bod yn Llynges yr Unol Daleithiau am bum mlynedd, ac wedi cyfarfod â mam Manning pan oedd wedi ei leoli yn Cawdor Barracks. Magwyd Manning yn Crescent, ble bu ei dad yn gweithio fel rheolwr Technoleg Gwybodaeth ar gyfer asiantaeth rhentu ceir. Roedd yn fychan am ei oedran, a chyrhaeddodd ond 5"2" fel oedolyn, gan bwyso 105 pwys (47.6 kg). Roedd yn dda am chwarae'r sacsoffon, gwyddoniaeth a gemau cyfrifiadurol, a hyd yn oed pan oedd dal yn yr ysgol elfennol, roedd eisiau ymuno â'r fyddin. Dywedodd un o'i athrawon ei fod yn ddeallus a hunandybus, ond nid oedd fyth mewn trafferth. Roedd yn un o'r ychydig yn ei gymuned a wrthododd grefydd yn agored; ysgrifennodd David Leigh a Luke Harding y buasai Manning yn gwrthod gwneud gwaith cartref ar sail y Beibl, ac na fyddai'n adrodd y rhannau hynnu o'r Pledge of Allegiance a fyddai'n cyfeirio at dduw. Dywedont hefyd fod tad Manning yn llym iawn, ac efallai bod hyn wedi cyfrannu at ei fewndroëdigaeth a dod yn encilgar, dwysaodd hyn pan oedd yn 13 wrth iddo ddechrau gwestiynnu ei rywioldeb.
Annwyl Ddolffin
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Kang Jin-a nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Chelsea Manning
Bywyd cynnar
bawd|dde|Stryd Fawr, [[Hwlffordd, lle mynychodd Manning yr ysgol uwchradd.]]
Roedd mam Manning yn ei chanfod yn anodd ymaddasu yn yr Unol Daleithiau yn ôl un cymydog, ac roedd ei dad i ffwrdd yn aml, felly roedd yn rhaid iddo edrych ar ôl ei hun am y rhan helaeth o'r amser. Dychwelodd i Gymru gyda'i fam, wedi i'w rieni ysgaru pan oedd yn 13 oed. Astudiodd am ei TGAU yn Ysgol Tasker Milward yn Hwlffordd, Sir Benfro. Daeth i'w adnabod yno am fod â agwedd, a treulio ei oriau cinio yng nglwb cyfrifiaduron yr ysgol yn adeiladu gwefan ei hun. Dywedodd ei gyd-ddisgybl Tom Dyer, y byddai Manning yn lleisio ei farn os oedd yn anghytuno â unrhyw beth, ac fe arweiniodd hyn at rai ffraeon gyda'i athrawon. Cafodd Manning ei fwlio am fod yn Americanwr, yr unig un yn yr ysgol, a byddai'r disgyblion eraill yn dynwared ei acen a'i ffordd. Cafodd ei dargedu hefyd am fod yn ferchetaidd; er y gwyddai ei ffrindiau ysgol yn Oklahoma ei fod yn hoyw, nid oedd yn agored am hyn yn yr ysgol yng Nghymru.
Gyrfa filwrol
bawd|Bradley Manning yn 2009 Ymunodd â Byddin yr Unol Daleithiau fel swyddog gwybodaeth. Gwasanaethodd yn Irac. Tra yno, cwynai ei fod yn cael ei fwlio a'i boenydu am ei fod yn hoyw. Cafodd ei arestio ym mis Gorffennaf 2010 am ryddhau gwybodaeth gyfrinachol: er nad oes cadarnhad swyddogol eto, credir mai'r dogfennau "Cablegate" oedd y dogfennau hynny. Bu'n cael ei ddal yn un o wersylloedd y Marines Americanaidd yn Virginia. Wedi clywed iddo gael ei arestio, hedfanodd ei fam i UDA o Gymru ond gwrthododd y Fyddin Americanaidd ganiatâd iddi ymweld ag ef yn y carchar milwrol.
Ar 19 Awst 2012 gwnaeth Julian Assange ddatganiad cyhoeddus o gefnogaeth i Bradley Manning, tra roedd yn gaeth yn llysgenhadaeth Ecwador gan ddweud "Ddydd Mercher, treuliodd Bradley Manning ei 815fed diwrnod dan glo heb achos llys. Yr uchafswm cyfreithiol yw 120 o ddyddiau. Mae yna undod yn y gorthrwm hwn."
Ymateb
bawd|dde|Protest (Ionawr 2012) yn Frankfurt yn erbyn ei garcharu.
Achos llys
Cafodd Manning ei rhoi ar brawf mewn llys milwrol yn Fort Meade, Maryland. Tra'n cyfaddef ei bod wedi rhyddhau'r wybodaeth tra'n gwasanaethu yn Irac, mynnodd wneud hynny er mwyn codi ymwybyddiaeth am effaith gweithredu milwrol yr Unol Daleithiau ar ddinasyddion diniwed. Cafodd ei chanfod yn euog ym mis Gorffennaf 2013 o chwe chyhuddiad o dorri deddf ysbïo am ryddhau 700,000 o ddogfennau milwrol cyfrinachol i WikiLeaks. Ym mis Awst, cafodd ei dedfrydu i garchar am 35 mlynedd.
Carchariad
Ar ddau achlysur yn 2016, ceisiodd Manning ladd ei hun, ac fe gwynodd ei bod yn cael ei thrin yn wael.
Rhyddid
Cyhoeddodd yr Arlywydd Obama, yn ystod ei ddyddiau olaf yn y Tŷ Gwyn, y byddai Manning yn derbyn newid dedfryd ac felly'n cael ei rhyddhau o'r carchar yn gynnar. Cafodd y penderfyniad ei feirniadu gan y darpar arlywydd ar y pryd, Donald Trump.
Cafodd Manning ei rhyddhau ar 17 Mai 2017, ar ôl iddi cwblhau saith mlynedd o'i dedfryd.
Alice Săvulescu
Roedd Alice Săvulescu (29 Hydref 1905 – 1 Chwefror 1970) yn fotanegydd nodedig a aned yn Rwmania. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Adran Amaeth UDA (Department of Agriculture (USDA). ARS).
Mudiant harmonig syml
Mewn ffiseg, mae mudiant harmonig syml yn fudiant gan osgiliadur harmonig syml sydd ddim yn cael ei yrru neu'i wanychu. Profa corff mewn mudiant harmonig syml rym unigol a roddir gan Ddeddf Hooke; hynny yw, mae'r grym mewn cyfrannedd â dadleoliad x ac yn pwyntio i'r cyfeiriad cyferbyniol
Alice Săvulescu
Bu farw yn 1970.
Corhedydd paramo
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Corhedydd paramo (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: corhedyddion paramo) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Anthus bogotensis; yr enw Saesneg arno yw Paramo pipit. Mae'n perthyn i deulu'r Siglennod (Lladin: Motacillidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. bogotensis, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r corhedydd paramo yn perthyn i deulu'r Siglennod (Lladin: Motacillidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Fred Dibnah
Simneiwr a peirianwr oedd Fred Dibnah MBE (28 Ebrill 1938 – 6 Tachwedd 2004), ganwyd yn Bolton, Swydd Gaerlŷr. Daeth yn bersonoliaeth ar y teledu tra'n cyflwyno rhaglenni am beirianneg, beiriannau stêm a simneau; ac yn ddiweddarach daeth yn 'sefydliad cenedlaethol'.
Sophie Whettnall
Arlunydd benywaidd o Wlad Belg yw Sophie Whettnall (1973).
Fe'i ganed ym Mrwsel a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yng Ngwlad Belg.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Haddington
Tref yn awdurdod unedol Dwyrain Lothian, yr Alban, yw Haddington (Sgoteg: Haidintoun).
Yn 2001 roedd y boblogaeth yn 8,851 gyda 85.67% o’r rheiny wedi’u geni yn yr Alban a 10.03% wedi’u geni yn Lloegr.
Mae Caerdydd 498 km i ffwrdd o Haddington ac mae Llundain yn 523.8 km. Y ddinas agosaf ydy Caeredin sy'n 24 km i ffwrdd.
Gwaith
Yn 2001 roedd 4,158 mewn gwaith. Ymhlith y prif waith yn y dref roedd:
Shelby, Ohio
Dinas yn, yn nhalaith Ohio, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Shelby, gan gynnwys:
Llydanbig brongoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Llydanbig brongoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llydanbigau brongoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Rhynchocyclus fulvipectus; yr enw Saesneg arno yw Fulvous-breasted flatbill. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn R. fulvipectus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r llydanbig brongoch yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Badger Farm
Plwyf sifil ac ardal maestrefol dinas Caerwynt yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Badger Farm. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dinas Caerwynt.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd ganddo boblogaeth o 2,501.
Digwyddiad 15
Ffilm gyffro o Unol Daleithiau America yw Digwyddiad 15. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.
BAG3
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn BAG3 yw BAG3 a elwir hefyd yn BCL2 associated athanogene 3 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 10, band 10q26.11.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn BAG3.
West Warwick, Rhode Island
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn West Warwick, gan gynnwys:
Jelgava
Dinas yng Nghanolbarth Latfia yw Jelgava, sydd wedi'i lleoli ar y Môr Baltig. Ar 1 Gorffennaf 2013, roedd ganddi boblogaeth o tua 63,000.
Chwaraeon
Mae gan y ddinas dîm pêl-droed sydd yn chwarae yn adrannau uchaf Latfia. Enw'r tîm yw FK Jelgava. Mae'n uniad o ddau dîm lleol a ddaeth at ei gilydd yn 2004.
Ventspils
Dinas yng ngogledd-orllewin Latfia yw Ventspils. Yn 2012 roedd ganddi boblogaeth o 41,998.
El Rey Del Sapo
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Harold De Vasten yw El Rey Del Sapo a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn Colombia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a Saesneg.
Saffir penlas
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Saffir penlas (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: saffirau penlas) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Hylocharis grayi; yr enw Saesneg arno yw Blue-headed sapphire. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae) sydd yn urdd y Apodiformes.