cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ynys Môn
Economi
Collwyd cryn nifer o swyddi ar yr ynys yn ystod 2009. Un o'r cyflogwyr mwyaf oedd Anglesey Aluminium Metal Ltd, a gaeodd ar 30 Medi 2009. Bwriedir i Atomfa'r Wylfa, cyflogwr mawr arall yng ngogledd yr ynys, roi'r gorau i gynhyrchu trydan yn Rhagfyr 2010, er bod posibilrwydd parhau i gynhyrchu am rai blynyddoedd wedyn. Mae trafod wedi bod am y posibilrwydd o adeiladu atomfa newydd ar y safle. Ymhlith cyflogwyr sylweddol eraill yr ynys, mae porthladd Caergybi a'r gwasanaethau fferi oddi yno i Dún Laoghaire a Dulyn, a gorsaf Llu Awyr Brenhinol y Fali sy'n cyflogi rhai cannoedd.
Many Beautiful Things
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Laura Waters Hinson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ynys Môn
Cludiant
bawd|200px|Gorsaf reilffordd Caergybi
Y gwasanaeth fferi rhwng porthladd Caergybi a Dún Laoghaire a Dulyn yn Iwerddon yw un o'r cysylltiadau pwysicaf rhwng Iwerddon a Phrydain. Mae dau gwmni yn cynnig gwasanaeth fferi, Stena Line ac Irish Ferries. Ymhlith y llongau a ddefnyddir rhwng Caergybi a Dulyn, mae'r MS Ulysses, fferi yn perthyn i Irish Ferries sy'n medru cario mwy o geir nag unrhyw fferi arall yn y byd.
Gan fod hwn yn un o brif gysylltiadau Iwerddon â gweddill yr Undeb Ewropeaidd, mae'r cysylltiadau ffyrdd a rheilffyrdd ar draws yr ynys o Bont Britannia i borthladd Caergybi o gryn bwysigrwydd. Caergybi yw cychwyn Rheilffordd Arfordir Gogledd Cymru, sy'n ei chysylltu â Crewe. Ceir nifer o orsafoedd bychain eraill ar yr ynys, yn Y Fali, Rhosneigr, Tŷ Croes, Bodorgan a Llanfairpwll, ond nid yw pob trên yn aros yn y rhain.
Y brif ffordd ar draws yr ynys oedd yr A5, ond cymerwyd lle hon yn 2001 gan yr A55, sydd yn awr yn ffordd ddeuol ar draws yr ynys. Fel yr E22 Ewropeaidd mae'n cysylltu Caergybi ag Ekaterinburg yn Rwsia. Mae'r A5025 yn ymestyn fel hanner cylch ar hyd dwyrain a gogledd yr ynys, rhwng Porthaethwy a'r Fali, trwy Bentraeth, Benllech, Amlwch a Cemaes, gan gychwyn a gorffen ar yr A55. Ar ochr de-orllewinol yr ynys, mae'r A4080 yn ymestyn fel hanner cylch o'r A55 yn Llanfairpwllgwyngyll trwy Niwbwrch, Aberffraw a Rhosneigr, ac ail-ymuno a'r A55 ger Bryngwran.
Ceir hefyd wasanaeth awyr yn cysylltu Maes Awyr Môn yn y Fali a dinas Caerdydd. Yn Ionawr 2010, adroddwyd fod cwmni Highland Airways, sy'n cynnal y gwasanaeth, mewn trafferthion ariannol.
Addysg uwch
Mae gan Goleg Menai gampws yn Llangefni, tra mae Porthaethwy yn gartref i Ysgol Gwyddorau Eigion Prifysgol Cymru, Bangor sydd yn defnyddio’r pier i gartrefu’r llong ymchwil, Prince Madog.
Ysgolion uwchradd
Ceir pum ysgol uwchradd ar yr ynys. Ysgol Uwchradd Caergybi oedd yr ysgol gyfun gyntaf yng Nghymru a Lloegr.
Ysgolion cynradd
Ceir 52 o ysgolion cynradd ar yr ynys, yn cynnwys:
Diwylliant
Roedd nifer o Feirdd y Tywysogion yn frodorion o'r ynys, yn cynnwys teulu o feirdd a gysylltir â Threwalchmai; Meilyr Brydydd (fl. 1100–1147), Gwalchmai ap Meilyr (fl. 1130–1180) a Meilyr ap Gwalchmai (fl. ail hanner y 12g). Ymhlith Beirdd yr Uchelwyr, roedd Gruffudd Gryg a Lewys Môn o Fôn, ac ysgrifennodd Gruffudd y gerdd gynharaf sydd ar glawr yn clodfori'r ynys.
Bu'r ynys yn ganolbwynt i adfywiad diwylliannol yn y 18g, pan dyfodd cylch o lenorion ac ysgolheigion o gwmpas Morysiaid Môn, yn wreiddiol o blwyf Llanfihangel Tre'r Beirdd, ac yn ddiweddarach Pentrerianell. Yr enwocaf o'r teulu oedd Lewis Morris (1701–1765). Ymhlith y beirdd oedd yn rhan o'r cylch yma, daeth Goronwy Owen yn enwog. Bardd alltud oedd, wedi gadael y Sir am y tro olaf yn 23 oed, ond mae ei gerdd i'r ynys yn un o'i weithiau enwocaf:
Eisteddfodau
Cynhelir Eisteddfod Gadeiriol Môn yn flynyddol mewn gwahanol fannau ar yr ynys. Dilyna'r un drefn a'r Eisteddfod Genedlaethol yn fras, gyda seremonïau megis y Cadeirio, ac mae ganddi ei Gorsedd ei hun. Cynhaliwyd yr eisteddfod gyntaf yng Nghaergybi yn 1907.
Mae'r Eisteddfod Genedlaethol wedi bod ym Môn bedair gwaith yn ystod yr 20g: Caergybi 1927, Llangefni 1957, Eisteddfod Genedlaethol Cymru Ynys Môn 1983 ac Eisteddfod Genedlaethol Cymru Ynys Môn 1999.
Geirdarddiad
Mae canlyniadau ymchwiliadau DNA diweddar sy'n cysylltu cyndadau'r Cymry â'r Basgwyr yn codi'r posibilrwydd bod yr enw Môn (Mona yn yr Hen Frythoneg) yn rhannu'r un tarddiad â'r gair Basgeg amona, "nain", yn llythrennol "mam fawr".
Irene, De Dakota
Dinas yn, yn nhalaith De Dakota, yw .
FC Vaduz
Fussball Club Vaduz (Clwb Pêl-droed Vaduz) ym mhrifddinas Liechtenstein, Vaduz, sy'n chwarae yng Nghyngrair Bêl-droed Swistir. Mae'r clwb yn chwarae yn stadiwm genedlaethol y wlad, sef y Rheinpark Stadion, sydd â chapasiti o 5,873 seddi gyda llefydd sefyll ychwanegol ar ochr ogleddol a deheuol y maes gan roi cyfanswm o dorf posib o 7,838. Mae'r clwb yn chwarae yn system gynghrair y Swistir. Mae sefyllfa Vaduz yn unigryw (er yn debyg i'r hen sefyllfa yng Nghymru parthed timau fel Caerdydd, Abertawe a Wrecsam) lle maent yn cynrychioli eu gwlad, Liechtenstein, yng Nghynghrair Europa UEFA os byddant yn ennill Cwpan Liechtenstein tra eu bod yn chwarae mewn cynghrair gwlad arall (Swistir). Mae'r sefyllfa yma'n bodoli oherwydd nad oes gan Liechtenstein gynghrair ei hun oherwydd diffyg arian a diddordeb domestig.
Ed Koch
Maer Dinas Efrog Newydd o 1978 hyd 1989 oedd Edward Irving "Ed" Koch (12 Rhagfyr 1924 – 1 Chwefror 2013).
Irene, De Dakota
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Irene, gan gynnwys:
FC Vaduz
Hanes
Sefydlwyd Fussball Club Vaduz ar 14 Chwefror 1932 yn Vaduz, prifddinas Tywysogaeth annibynnol Liechtenstein, gwlad fechan iawn tebyg o ran maint i ddyffryn yr afon Tâf ym Morgannwg, rhwng Awstria a'r Swistir. FC Vaduz yw'r unig dîm proffesiynnol yn Liechtenstein. Chwaraewyd eu tymor gyntaf o dan adain Cymdeithas Bêl-droed Vorarlberg yn Awstria yn nhymor 1932–33. Yn 1933, dechreuodd Vaduz chwarae yn y Swistir. Mae'r tîm wedi chwarae mewn amryw o gynghreiriau a safon o fewn strwythur bêl-droed y Swistir. Maent hefyd yn cystadlu yn unig gystadleuaeth ddomestig Liechtenstein, sef y Cwpan Bêl-droed Liechtenstein gan ennill y cwpan gyntaf a gynhaliwyd yn 1949.
Bu'n ofynnol i Vaduz dalu ffî flynyddol o oddeutu £150,000 i Gymdeithas Bêl-droed y Swistir er mwyn cystadlu fel clwb tramor. Bu galwadau i ddod â'r trefniant yma i ben, ond wedi trafodaethau daethpwyd i drefniant y bydd cynrychiolydd o Liechtenstein yn cael cymryd rhan yn y Gynghrair Her a'r Super League yn y dyfodol.
Dyfan Rees
Actor Cymreig yw Dyfan Rees (ganwyd 19 Mai 1989). Mae'n fwyaf enwog am chwarae rhan Iolo White yn opera sebon S4C, Pobol y Cwm ers 2009.
FC Vaduz
Hanes
Mae Vaduz wedi chwarae yn is-gynghreiriau'r Stwistir gan lwyddo i chwarae ar y lefel uchaf, yn y Super League yn 2008-09 gan gwympo nôl i'r Gynghrair Her (yr hen Nationalliga B) cyn ail-esgyn wedi pum mlynedd i'r Super League.
Dyfan Rees
Mae'n wreiddiol o Grwbin, ger Pontyberem.
Coetiroedd Pierce, Alcove a Piercefield
Mae Coetiroedd Pierce, Alcove a Piercefield wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 01 Ionawr 1971 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 78.66 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Dyfan Rees
Enillodd Pobol y Cwm wobr Mind am ei bortread o anhwylder obsesiynol cymhellol (OCD) ei gymeriad yn y gyfres.
FC Vaduz
Hanes
Yn 1992 llwyddodd Vaduz i chwarae yn Ewrop am y tro cyntaf gan gystadlu yn Cwpan Enillwyr Cwpanau UEFA fel enillwyr Cwpan Bêl-droed Leichtenstein er iddynt golli i FC Chornomorets Odesa o Iwcrain yn y rownd ragbrofol. Yn 1996, aeth Vaduz drwodd i'r rown gyntaf llawn wedi iddynt gael ei buddudoliaeth gyntaf yn Ewrop gan guro FK Jelgava o Brifysgol Riga yn Latfia, 5-3 ar giciau o'r smotyn wedi dwy gêm a sgôr o 2-2. Collon nhw yn drwm yn yr gêm nesa, 7-0 i Paris Saint-Germain F.C. o Ffrainc.
Coetiroedd Pierce, Alcove a Piercefield
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
FC Vaduz
Hanes
Ymddangosodd Vaduz yn gêm gyfrifiadurol FIFA 17.
Statws Gyfreithiol
Mae FC Vaduz yn aelod o Gymdeithas Bêl-droed Liechtenstein Vaduz yn un o sawl clwb trawsffiniol yn Ewrop sy'n cynnwys Clwb Pêl-droed Abertawe, Clwb Pêl-droed Caerdydd sy'n chwarae yng Nghyngrair Lloegr; AS Monaco FC sy'n chwarae yn Ffrainc a San Marino Calcia sy'n chwarae yn yr Eidal. Y gwahaniaeth rhwng Vaduz a'r clybiau uchod yw mai tîm 'gwadd' yw Vaduz - ni all gystadlu yng Nghwpan y Swistir a nid all gynrychioli'r Stwistir yn Ewrop hyn yn oed petai yn ennill y Gynghrair.
Rheinpark Stadion
Stadiwm Rheinpark yn Vaduz yw stadiwm genedlaethol Liechtenstein yn ogystal â maes chwarae FC Vaduz. Gorwedd y stwdiwm ar lannau'r afon Rhein, namyn metrau o'r ffin â'r Swistir. Mae'n dal 7,584 (eistedd a sefyll) a costiodd oddeutu 19 miliwn Ffranc Swistir i'r hadeiladu.
Agorwyd y stadiwm yn swyddogol ar 31 Gorffennaf 1998 gyda gêm rhwng FC Vaduz ac 1. FC Kaiserslautern, pencampwyr Bundesliga yr Almaen ar y pryd. Enillodd Keiserslautern y gêm 8-0.
Cwpannau
Buddugoliaeth fwyaf mewn Gêm UEFA:
Rancio UEFA
'''As of 6 June 2017
Ranc ymysg Clybiau'r Byd
'''As of 12 June 2017
[[switzerland|🇨🇭]] Hanes yn Super League y Swistir
! Season !style="width:28px"|Pos !style="width:28px"|Pld !style="width:28px"|W !style="width:28px"|D !style="width:28px"|L !style="width:28px"|GF !style="width:28px"|GA !style="width:28px"|Pts !Att.
Clwb Rygbi FC Vaduz Red Pride
Ar 12 Mawrth 2012 sefydlwyd clwb newydd FC Vaduz Rugby. Mae'r clwb rygbi'r undeb yn dechrau ar lawr gwlad gan mai gêm gymharol fychan yw rygbi yn Leichtenstein a byr yw hanes Rygbi'r Undeb Liechtenstein. Mae gan y Dywysogaeth gorff llywodraethol genedlaethol, Undeb Rygbi Liechtenstein ond daw llawer gemau ei thimau o dan adain Ffederasiwn Rygbi y Swistir.
Trawsfynydd
Pentref a chymuned yng Ngwynedd, Cymru. yw Trawsfynydd. Mae'n gorwedd ar lan ddwyreiniol Llyn Trawsfynydd ar ochr cefnffordd de-gogledd yr A470. Mae'n adnabyddus fel man geni y bardd Hedd Wyn. Mae 81.7% o'r pentrefwyr yn medru'r Gymraeg. Cyfanswm arwynebedd y plwyf yw 12,830 hectar gyda phoblogaeth o 1000 o bobl.
250px|bawd|dim|Trawsfynydd: Y pentref o gyfeiriad y Bala 250px|bawd|dim|Canol Trawsfynydd: tafarn y Cross Foxes
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Sawley, Swydd Gaerhirfryn
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Sawley. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Cwm Ribble.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 345.
Trawsfynydd
Adeiladwyd Atomfa Trawsfynydd ar lannau'r llyn yn y chwedegau a daeth â llawer o waith i'r ardal. Mae hi bellach yn cael ei datgomisiynu ers ei chau ym 1992. O safbwynt gwleidyddol, mae'r pentref yn rhan o ward ehangach Trawsfynydd ac yn cael ei chynrychioli ar Gyngor Gwynedd gan y Cynghorydd Thomas Ellis (Annibynnol). Mae ysgol gynradd yn y pentref o'r enw Ysgol Bro Hedd Wyn, sy'n rhan o ddalgylch Ysgol y Moelwyn, Blaenau Ffestiniog. Mae dwy dafarn yn y pentref o'r enw'r Cross Foxes a Rhiw Goch. Mae nifer o siopau yn y pentref gan gynnwys swyddfa bost, siop bapur, fferyllfa a chigydd. Mae dwy garej yn y pentref hefyd. Hefyd, mae canolfan treftadaeth, sy'n cynnwys hostel yn yr un adeilad.
Eglwys
Mae eglwys Trawsfynydd wedi ei chysegru i Santes Madryn (bl. 5g efallai). Yn ôl yr hanes, roedd hi'n teithio gyda'i morwyn Anhun ac arosasant yn Nhrawsfynydd. Pan syrthiasant i gysgu, cawsant ill dwy yr un freuddwyd yn eu gorchymyn i godi cell lleianod yno. Ac felly y gwnaed, a saif Eglwys Santes Madryn ar y llecyn heddiw. Mae adeilad yr eglwys bresennol yn dyddio o'r 16g yn bennaf.
Olion hynafol a chadwraeth
Ceir cylch cytiau caeedig Dolbelydr a Ffridd Wen gerllaw, sy'n dyddio yn ôl i Oes yr Efydd.
Mae Afon Eden - Cors Goch Trawsfynydd wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig.
Hedd Wyn
Roedd y bardd enwog Hedd Wyn a'r merthyr Catholig Sant John Roberts yn hannu o'r ardal. Mae cerflyn o Hedd Wyn yn sefyll yng nghanol y pentref ac mae arddangosfa yn adrodd ei hanes yng Nghanolfan Treftadaeth Llys Ednowain gerllaw.
Pupurlys y maes
Planhigyn blodeuol bychan yw Pupurlys y maes sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Brassicaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Lepidium campestre a'r enw Saesneg yw Field pepperwort. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Codywasg y Maes, Pybyrlys Llwyd y Maes, Pypyrlys y Caeau Sychion.
Trawsfynydd
Ffliw Sbaen: pandemig 1918
Tra rydym ynghanol Covid19, y pandemig byd-eang diweddaraf, mae’n diddorol edrych yn ôl ar haint debyg ganrif yn ôl, sef y ffliw a elwid yn ffliw Sbaenaidd, a gweld pa effaith gafodd yr haint ar gymunedau trwy gofnodion prifathrawon yr ysgolion lleol. Cadwai pob ysgol lyfr lòg. Ond gan nad oedd rheolau pendant ynglŷn ag union gynnwys y cofnodion, byddai rhai prifathrawon yn manylu llawer mwy nag eraill. Er hynny, cofnododd mwyafrif yr ysgolion y rhesymau oedd yn cadw plant rhag mynychu’r ysgol. Cofnodwyd salwch a thywydd eithriadol: roedd eira, gwyntoedd cryfion a glaw trwm yn rhesymau dilys i gadw plant gartref. Byddai'r ysgolion yn cau ar gyfer digwyddiadau mawr yn y capeli ac ystyrid bod cadw plant hŷn gartref ar gyfer gwaith fferm yn ystod y cyfnodau mwyaf prysur yn beth rhesymol ac yn wahanol i mitsio.
Pupurlys y maes
Mae'r dail ar ffurf 'roset' a chaiff y planhigyn ei flodeuo gan wenyn.
Trawsfynydd
Ysgol Trawsfynydd
Gan gymryd Ysgol Trawsfynydd fel enghraifft, mae rhai ffactorau yn dylanwadu ar yr ysgol hon yn benodol. Roedd yn agos at wersyllfa milwrol, er nid mor agos ag Ysgol Bronaber. Teithiai o leiaf pedwar o’r chwech athro yno ar y rheilffordd, ac mae sawl cofnod o athrawon yn trosglwyddo i ysgol arall neu o ysgol arall pan fyddai prinder athrawon. Mae rhain i gyd yn ffactorau a fyddai wedi hybu trosglwyddo y firws. Nid yw’r arolwg hwn yn un gwyddonol; byddai'n rhaid cymharu sawl ysgol i weld a oedd gwahaniaethau rhyngddynt. Yn nhymor yr haf 1918, cofnodwyd bod nifer o blant yn absennol o Ysgol Trawsfynydd - unwaith yn unig rhoddir salwch fel rheswm, ddwywaith oherwydd gwaith fferm a theirgwaith oherwydd tywydd garw. Nodir hefyd bod un athrawes wedi bod yn absennol am wythnos oherwydd salwch ac un arall am ddiwrnod. Rhagflaenwyd y ffliw yn Ysgol Trawsfynydd gan haint arall, difftheria. Er nad oedd hyn yn unigryw i Ysgol Trawsfynydd, mae'n debyg ei fod wedi peri bod effeithiau y ffliw wedi bod yn waeth nag mewn sawl ysgol arall. Ar Medi 20fed, nodir bod plentyn o’r ysgol wedi marw o difftheria a bod llawer o salwch ymhlith y plant. Pedwar diwrnod yn ddiweddarach, gorchmynnodd meddyg bod rhaid i’r ysgol gau am dair wythnos. Yn ystod yr wythnos wedi i’r ysgol ailagor, yr oedd llawer o blant yn absennol oherwydd salwch, sefyllfa a barhaodd tan ddiwedd mis Hydref. Ceir y cofnod cyntaf o’r ffliw ar y 27ain Hydref pan gofnodwyd fod yr haint wedi ymweld â bron bob cartref yn yr ardal. Felly, mae’n amhosibl gwybod ai’r ffliw ynteu difftheria oedd achos absenoldeb y plant ym mis Hydref. Er hynny, caewyd yr ysgol am bum wythnos arall oherwydd y ffliw. Bu tair athrawes yn absennol am ddiwrnod yr un yn ystod yr cyfnod hwn yn ei gyfanrwydd. Ond nid dyma ddiwedd cyfnod y salwch. Ym mhythefnos cyntaf mis Ionawr, cyfeirir at nifer o blant yn absennol oherwydd salwch; sonnir fel arfer am anwyd neu beswch. Mae’r sefyllfa yn gwella ddechrau mis Chwefror, ond o’r 21ain ymlaen mae yna gyfeiriadau niferus at absenoldebau oherwydd anwyd a pheswch. Bu dechrau mis Mawrth yn wlyb a stormus, a chaewyd yr ysgol gan swyddog meddygol o’r 10fed tan y 24ain o’r Mis. Pan ail agorodd yr ysgol, yr oedd dwy athrawes yn absennol oherwydd salwch. Drannoeth, dychwelodd un ohonynt ond bu'r llall yn absennol am bum wythnos. Yn ystod mis Mawrth, mae yna un cyfeiriad arall at athrawes yn sâl ac un diwrnod o eira trwm. Wrth gymharu hyn gyda thri mis cyntaf 1918, gwelir dau gyfeiriad yn unig at salwch ymhlith y plant; tri diwrnod pan oedd plant yn absennol oherwydd tywydd garw a dwy athrawes i ffwrdd am wythnos yr un oherwydd salwch. Dros aeaf 1918-9, bu’r ysgol ar gau am 10 wythnos ac ar adegau eraill bu nifer uwch o blant nag arfer yn absennol. Gellid tybio bod y salwch wedi effeithio ar blant Trawsfynydd yn waeth yng ngwanwyn 1919 oherwydd eu bod eisoes wedi dioddef heintiau yr hydref blaenorol a heb gael cyfle digonol i wella a chryfhau.
Hen bennill
Am ryw reswm roedd y pellter i Drawsfynydd yn dipyn o ddihareb yn yr oes a fu. Dyma'r hen bennill, er enghraifft:
Cludiant
Mae gwasanaeth bws eithaf rheolaidd ar gael o'r pentref i Ddolgellau a Blaenau Ffestiniog ac mae hefyd yn cael ei wasanaethu gan fysus y Trawscambria o Fangor i Aberystwyth.
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Daniela Cristina Zappi
Mae Daniela Cristina Zappi (ganwyd:  1965) yn fotanegydd nodedig a aned yn Brasil. Y sefydliad trydyddol lle y derbyniodd ei haddysg oedd: Universidad de São Paulo. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Prifysgol Albert Ludwigs.
The Forbidden Way
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Henrik Galeen yw The Forbidden Way a gyhoeddwyd yn 1920. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1920. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Cabinet of Dr. Caligari sef ffilm arswyd Almaeneg gan Robert Wiene. Friedrich Weinmann oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henrik Galeen ar 7 Ionawr 1881 yn Stryi a bu farw yn Randolph, Vermont ar 4 Mehefin 1965. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1915 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henrik Galeen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Johan – Eine Liebe in Paris Im Sommer 1975
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Philippe Vallois yw Johan – Eine Liebe in Paris Im Sommer 1975 a gyhoeddwyd yn 1976. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Anton Bruckner.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1976. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rocky gan y cyfarwyddwr ffilm John G. Avildsen.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Philippe Vallois nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Marged Tudur
Merch Harri VII, brenin Lloegr, a chwaer Harri VIII oedd Margaret Tudur neu Marged Tudur (28 Tachwedd 1489 – 18 Hydref 1541) a oedd yn Frenhines yr Alban rhwng 1503 ac 1513. Fe'i ganwyd ym Mhalas San Steffan yn ferch hynaf i Harri ac Elisabeth o Efrog.
Tra roedd yn fam i'r frenhines, priododd Archibald Douglas, 6ed iarll Angus. Iago IV, brenin yr Alban, ar 8 Awst 1503 a hithau'n 14 mlwydd oed a bu ar yr orsedd rhwng 1503 - 1513.
Roedd yn famgu i Mari I, brenhines yr Alban drwy ei phriodas gynaf.
Hanes
Fe'i bedyddiwyd yn Eglwys Santes Marged, ar dir Abaty Westminster, Llundain gan ei henwi'r 'Farged' ar ôl Margaret Beaufort, iarlles Richmond a Derby, ei nain ar ochr ei thad.
Yr adeg honno, defnyddiwyd merched y brenin fel asedau diplomataidd a gwleidyddol, gyda phriodas yn serio cyfeillgarwch rhwng dwy wlad. Cyn ei bod yn chwech oed roedd ei thad yn ystyried ei phriodi â Iago IV er mwyn tawelu'r dyfroedd Albanaidd ac i wahanu cyfeillgarwch Perkin Warbeck â Brenin yr Alban. Gwerin gwyddbwyll politicaidd oedd Marged felly ac mae'n gwbwl bosib fod tad Marged yn ei gweld fel modd i uno'r ddwy genedl: yr Alban a Lloegr; methodd a gwneud hyn, ond gafaelodd ei fab Harri VIII yn yr awennau hyn eilwaith, flynyddoedd yn ddiweddarach, gyda'r un nod.
William Thomas
Mae gan nifer o bobl yr enw William Thomas:
Shakira
Mae Shakira Isabel Mebarak Ripoll (ganwyd 2 Chwefror 1977), neu Shakira yn ôl y sîn gerddoriaeth broffesiynol, yn gantores, cyfansoddwr, cerddores, cynhyrchydd recordiau, dawnsiwr, a dyngarwr Colombiaidd a ymddangosodd ar y sîn gerddoriaeth yng Ngholombia ac America Lladinaidd yn y 1900au cynnar. Ganwyd a magwyd ym Marranquilla, Colombia, defnyddiodd Shakira lawer o'i thalentau yn yr ysgol drwy berfformio caneuon roc a rôl, Lladinaidd, a'r Dwyrain Canol yn fyw, gan gynnwys amrywiad o foladdawnsio'i hunan. Mae Shakira yn siaradwr brodorol o'r Sbaeneg, yn ogystal â medru'r Saesneg a Phortiwgaleg yn rhugl, ac ychydig o Eidaleg, Ffrangeg, ac Arabeg.
Burmagomphus minusculus
Gwas neidr o deulu'r Gomphidae (neu'r 'Gweision neidr tindrom') yw'r Burmagomphus minusculus. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Narko
Ffilm ddogfen yw Narko (Dokumentarfilm) a gyhoeddwyd yn 1971. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1971. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Clockwork Orange sef ffim wyddonias, ddistopaidd am drosedd gan y cyfarwyddwr ffilm Stanley Kubrick. Peter Klitgaard oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Sea Gypsies
Ffilm deuluol ar gyfer plant gan y cyfarwyddwr Stewart Raffill yw The Sea Gypsies a gyhoeddwyd yn 1978. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Alaska. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Stewart Raffill a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Fred Steiner. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Arfon Wyn
Canwr a chyfansoddwr o Sir Fôn ydy Arfon Wyn (ganwyd Awst 1952) sy'n adnabyddus am ffurfio a chanu gyda'r band Y Moniars ac ei waith yn dysgu plant mewn ysgolion anghenion arbennig.
The Sea Gypsies
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Nancy Kyes, Robert Logan a Heather Rattray.
Arfon Wyn
Bywyd cynnar ac addysg
Magwyd Arfon yng Ngwalchmai tan yn 5 oed ac yna yn nhŷ capel yn Llanfair Pwllgwyngyll, Ynys Môn. Mynychodd yr ysgol gynradd leol yno cyn symud i Ysgol David Hughes, Porthaethwy. Bu yng Ngholeg y Normal, Bangor yn astudio Addysg gan ennill gradd anrhydedd Dosbarth Cyntaf am ei astudiaeth o gerddoriaeth i blant a chanddynt anabledd dysgu. Bu hefyd yng Ngholeg Prifysgol Bangor Bala Bangor yn astudio diwinyddiaeth am dair blynedd. Yna yn 1976 aeth i weithio i Ysgol Arbennig Hafon Lôn, Y Ffor.
The Sea Gypsies
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1978. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Deer Hunter sef ffilm ryfel sy'n adrodd stori tri chyfaill Americanaidd a'u gwasanaeth milwrol gorfodol yn Rhyfel Fietnam. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Tom McHugh oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Arfon Wyn
Cerddoriaeth
Ffurfiodd grŵp o'r enw The Resurrection ar ddiwedd ei amser yn yr ysgol. Grŵp oedd yn canu caneuon "prog rock" yn Saesneg. Daeth y band i ben gyda dyddiau ysgol. Tra ym Mhrifysgol Bangor, ffurfiodd Yr Atgyfodiad, band cristnogol oedd yn cyfuno caneuon Roc eu naws gydag elfennau o neges Cristnogol yn y geiriau. Hwn oedd un o'r grwpiau roc trwm cyntaf yn y Gymraeg. Bu iddynt berfformio llawer ar y teledu ac yn yr Eisteddfodau Cenedlaethol yn y 1970au. Roedd Gwyndaf a Dafydd Roberts yn aelodau o'r Atgyfodiad ac aethant ymlaen i ffurfio y grwp gwerin Ar Log maes o law. Bu iddynt ryddhau un EP vinyl gyda cwmni Sain. Canmolwyd yr EP gan Gruff Rhys yn ei gasgliad o ganeuon ar y CD "Welsh Rarebit".
The Sea Gypsies
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stewart Raffill ar 27 Ionawr 1942 yn y Deyrnas Gyfunol. Mae ganddo o leiaf 9 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Arfon Wyn
Cerddoriaeth
Wedi i'r Atgyfodiad ddod i ben fe ffurfwyd y grŵp gwerin roc Pererin gyda Charlie Goodall, Einion Williams ac Aneurin Owen. Roedd y band yn boblogaidd yn y sîn roc geltaidd ar ddiwedd y 1970au, gan berfformio yn Llydaw ac Iwerddon. Roeddynt yn perfformio yn aml yn yr Ŵyl Bangeltaidd yn Iwerddon ac mewn gwyliau gwerin arall. Ychydig o sylw gafodd Pererin yng Nghymru ar y pryd, ond ar ddiwedd y 1990au cafodd Haul ar yr Eira, sef albwm gyntaf Pererin, sylw blaenllaw yn y llyfr ''3001 Record Collector Dreams#' gan Hans Pokora. Bu'n rhaid i'r albwm gael ei ail rhyddhau o dan label Eidalaidd 'AKARA' i ateb angen byd eang am y gwaith. Ail rhyddhawyd tair albwm arall gan Pererin hefyd, sef Teithgan, Tirion Dir ac Yng Ngolau Dydd yn dilyn llwyddiant Haul ar yr Eira, y tro yma ar label gwerin Sbaenaidd o'r enw 'Guerssen Records'.
The Sea Gypsies
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Arfon Wyn
Cerddoriaeth
Daeth Pererin i ben ddiwedd yr wythdegau, a bu bwlch byr tan iddo ffurfio ei fand nesaf, Y Moniars. Y bwriad oedd creu band tebyg i'r The Pogues ond yn Gymraeg. Roedd blas mwy bywiog ar y gerddoriaeth y tro hwn, a buan yr enillodd y Moniars sylw fel un o fandiau byw mwyaf prysur Cymru. Hyd yma, maent wedi rhyddhau pum casgliad sef: Fe Godwn Eto' (1992), I'r Carnifal (1993), Y Gorau o Ddau Fyd (1995), Hydnoed Nain yn Dawnsio (1996), Methu Cadw ni Lawr (1998), Cae o Yd (2001), Harbwr Diogel (2002), Edrych ymlaen at Edrych yn Ôl (2005), Cyn i'r Haul fynd Lawr'' (2011).
The Sea Gypsies
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Stewart Raffill nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Arfon Wyn
Cerddoriaeth
Bu'r Moniars o'r cychwyn yn fand a roddodd gyfle i sawl cerddor ifanc, ac roedd Harbwr Diogel yn cynnwys caneuon gyda'r gantores Elin Fflur - bu Arfon Wyn yn canu gyda'i mam, Nest Llywelyn, flynyddoedd ynghynt yn y band Pererin. Roedd prif gân yr albym Harbwr Diogel eisoes wedi ennill Cân i Gymru, gwobr yr oedd Arfon Wyn wedi ei hennill yn barod gyda'r gân "Cae o Yd". Mae eu halbym ddiweddaraf Edrych Ymlaen at Edrych yn Ôl (2005) yn cynnwys llais y gantores Sara Mai o Langefni, a llu o gerddorion ifanc eraill.
Anselm Hollo
Bardd, cyfieithydd ac athro Ffinnaidd oedd Paavo Anselm Aleksis Hollo (12 Ebrill 1934 – 29 Ionawr 2013).
El Amarillo
Ffilm annibynol yw El Amarillo a gyhoeddwyd yn 2006. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Mae'r ffilm El Amarillo yn 87 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2006. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Departed sef ffilm ddrama Americanaidd gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Seaton
Gallai Seaton gyfeirio at:
Ffederasiwn Rygbi y Swistir
Ffederasiwn Rygbi y Swistir ) yw corff llywodraethol rygbi'r undeb yn y Swistir. Mae hefyd yn gyfrifol am rygbi Leichtenstein. Sefydlwyd yn 1971 ac mae'n aelod o'r Bwrdd Rygbi Ryngwladol, yr IRB. Ceir dros 50 clwb a 150 tîm gan gynnwys rygbi merched a 7 bob ochr.
Strwythur
Yn gyfredol, mae'n gyfrifol am redeg cynghreiriau cenedlaethol A, B, C a Chynghrair 1 national championships. Mae'r prif dimau yn cystadlu yng Nghwmap Swistir yng Nghynghrair A. Y timau ar gyfer tymor 2012-13 oedd a ganlyn:
Hanes
Ceir cofnodion o chwarae rygbi yn ninas Genefa yn 1869 ond araf bu'r datblygiad. Torwyd ar draws unrhyw dwf gan y Rhyfel Byd Cyntaf ac yna'r Ail Ryfel Byd, er i dimau o Loegr a Gwlad Belg chwarae yn y wlad rhwng 1935 ac 1940. Ail-ddechreuwyd chwarae rygbi o ddifri yn 1958 ac yn 1972 sefydlwyd Federasiwn Rygbi y Swistir. Yn 1974 ymunodd y Ffederasiwn â FIRA (Fédération Internationale de Rugby Amateur).
Scarisbrick
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Scarisbrick. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Gorllewin Swydd Gaerhirfryn.
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 3,713.
Sefton, Glannau Merswy
Pentref a phlwyf sifil yng Nglannau Merswy, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Sefton. Fe'i lleolir ym mwrdeistref fetropolitan Sefton.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 855.
Nordirland
Ffilm ddogfen yw Nordirland (Dokumentarfilm) a gyhoeddwyd yn 1975. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1975. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd One Flew Over the Cuckoo's Nest sef ffilm gan Milos Forman am ysbyty meddwl.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Scorton, Swydd Gaerhirfryn
Pentref yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Scorton.
Gwalch aelwyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Gwalch aelwyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: gweilch aelwyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Leucopternis kuhli; yr enw Saesneg arno yw White-browed hawk. Mae'n perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: Accipitridae) sydd yn urdd y Falconiformes.
Teulu
Mae'r gwalch aelwyn yn perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: Accipitridae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
A Carne
Ffilm ddrama yw A Carne a gyhoeddwyd yn 1975. Fe'i cynhyrchwyd ym Mrasil. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Portiwgaleg.
Mae'r ffilm A Carne yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1975. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd One Flew Over the Cuckoo's Nest sef ffilm gan Milos Forman am ysbyty meddwl. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Crosby
Gallai Crosby gyfeirio at:
Gorsaf reilffordd Linlithgow
Mae gorsaf reilffordd Linlithgow yn orsaf reilffordd sy'n gwasanaethu tref Linlithgow yng Ngorllewin Lothian, yr Alban.
Gorsaf reilffordd Singer
Mae gorsaf reilffordd Singer yn orsaf reilffordd sy'n gwasanaethu canol tref Clydebank yng Ngorllewin Swydd Dunbarton, Yr Alban.
Pupurlys llwyd
Planhigyn blodeuol bychan yw Pupurlys llwyd sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Brassicaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Lepidium draba a'r enw Saesneg yw Hoary cress. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Pupurlys Llwyd.
Granskogen i Våra Hjärtan
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Gunila Ambjörnsson yw Granskogen i Våra Hjärtan a gyhoeddwyd yn 1994. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Gunila Ambjörnsson.
Pupurlys llwyd
Mae'r dail ar ffurf 'roset' a chaiff y planhigyn ei flodeuo gan wenyn.
Granskogen i Våra Hjärtan
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gunila Ambjörnsson ar 12 Mawrth 1938 yn Kalmar a bu farw yn Stockholm ar 1 Ionawr 1956. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Gothenburg.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gunila Ambjörnsson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kshetram
Ffilm ffantasi yw Kshetram a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Telugu a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Saluri Koteswara Rao.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Priyamani, Jagapati Babu a Shaam. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,800 o ffilmiau Telugu wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gorsaf reilffordd Stirling
Mae gorsaf reilffordd Stirling yn orsaf reilffordd sy'n gwasanaethu dinas Stirling yn Yr Alban.
Barat
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Gunjal yw Barat a gyhoeddwyd yn 1942. Fe'i cynhyrchwyd ym Mritish Raj. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1942. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Casablanca sy’n glasur o ffilm Americanaidd am ramant a rhyfel, gan y cyfarwyddwr ffilm Michael Curtiz. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Gunjal ar 1 Ionawr 1904.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Gunjal nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
David Thomas (cyfansoddwr)
Cyfansoddwr a cherddor oedd David John Thomas neu Afan (15 Ebrill 1881 - 13 Mai 1928).
Cafodd ei eni yng Nghwmafan, pentref ger Port Talbot.
Dolydd Pine Lodge
Mae Dolydd Pine Lodge wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 12 Awst 1999 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 1.02 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Burmagomphus plagiatus
Gwas neidr o deulu'r Gomphidae (neu'r 'Gweision neidr tindrom') yw'r Burmagomphus plagiatus. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Eimear Nic Lughadha
Mae Eimear Nic Lughadha (ganwyd:  1965) yn fotanegydd nodedig a aned yn Iwerddon. Y sefydliad trydyddol lle y derbyniodd ei haddysg oedd: Coleg y Drindod, Dulyn. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Prifysgol Granada.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Jacksonville, Illinois
Dinas yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Jacksonville, gan gynnwys:
Scronkey
Pentref yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr, ydy Scronkey.
Terrore Sulla Città
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Anton Giulio Majano yw Terrore Sulla Città a gyhoeddwyd yn 1957. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg a hynny gan Ennio Flaiano a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Riz Ortolani.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ivo Garrani, Maria Fiore, Paolo Panelli, Frank Latimore, Carlo D'Angelo, Laura Nucci, Mimmo Palmara a Bruna Corrà. Mae'r ffilm Terrore Sulla Città yn 110 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anton Giulio Majano ar 5 Gorffenaf 1909 yn Chieti a bu farw ym Marino, Lazio ar 5 Mai 1972.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anton Giulio Majano nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gambling Lady
Ffilm ramantus a drama gan y cyfarwyddwr Archie Mayo yw Gambling Lady a gyhoeddwyd yn 1934. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Bernhard Kaun.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Barbara Stanwyck, Joel McCrea, C. Aubrey Smith, Robert Barrat, Leonard Carey, Ferdinand Gottschalk, Howard Hickman, Pat O'Brien, Edward LeSaint, Claire Dodd, Albert Conti, Phillip Reed, Robert Elliott, Willard Robertson, Willie Fung ac Arthur Vinton. Mae'r ffilm Gambling Lady yn 66 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Thin Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. George Barnes oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Archie Mayo ar 29 Ionawr 1891 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Guadalajara ar 2 Mehefin 1933.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Archie Mayo nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
After The Verdict
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Henrik Galeen yw After The Verdict a gyhoeddwyd yn 1929. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Lleolwyd y stori yn Lloegr. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Alma Reville. Dosbarthwyd y ffilm gan Olga Chekhova.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Olga Chekhova a Warwick Ward. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1929. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Piccadilly ffilm am ferch yn Llundain gan Ewald André Dupont. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Theodor Sparkuhl oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Aileen Meagher
Arlunydd benywaidd o Ganada oedd Aileen Meagher (26 Tachwedd 1910 - 2 Awst 1987).
After The Verdict
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henrik Galeen ar 7 Ionawr 1881 yn Stryi a bu farw yn Randolph, Vermont ar 4 Mehefin 1965. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1915 ac mae ganddo o leiaf 14 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Henrik Galeen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Aileen Meagher
Fe'i ganed yn Halifax a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yng Nghanada.
Bu farw yn Halifax.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Gorsaf reilffordd Perth
bawd|chwith|250px
Jack Kirby
Arlunydd llyfrau comics o Americanwr oedd Jack Kirby (28 Awst 1917 – 6 Chwefror 1994).
Gorsaf reilffordd Perth
Mae gorsaf reilffordd Perth yn orsaf reilffordd sy'n gwasanaethu dinas Perth yn Perth a Kinross, yr Alban. bawd|chwith|250px
Hanes
Agorwyd yr orsaf, gyda’r eenw Perth (cyffredinol), gan [Reilffordd Scottish Central, Rheilffordd Scottish Midland Junction a Rheilffordd Caeredin, Perth a Dundee ar 22 Mai 1848. Roedd gan yr orsaf 4 platfform, gyda tho dros 2 ohonynt. Y pensaer oedd Syr William Tite. Mae gan brif adeilad yr orsaf yn dwr wythochrog.
Estynnwyd yr orsaf ym 1884 gan Blyth a Westwood, wrth ychwanegu 2 blatfform arall ar gyfer trenau i Dundee.
Ailenwyd yr orsaf Perth gan Rheilffyrdd Prydeinig ym 1952.
Gorsaf reilffordd Partick
Mae gorsaf reilffordd Partick yn orsaf reilffordd sy'n gwasanaethu ardal Partick o ddinas Glasgow, Yr Alban.
Cymdeithas Bêl-droed Liechtenstein
bawd|President Hugo Quaderer Cymdeithas Bêl-droed Liechtenstein (LFV) yw corff llywodraethol pêl-droed yn ngwlad annibynnol Liechtenstein. Mae'n trefnu'r tîm cenedlaethol a Chwpan Bêl-droed Liechtenstein. Gan fod gan Liechtenstein lai nag wyth tîm actif (7 heb gyfri tîm wrth gefn) hi yw'r unig aelod o UEFA sydd heb ei chyngrair genedlaethol ei hun. Golyga hyn fod timau y Dywysogaeth yn chwarae yng nghynghrair y Swistir. Pencadlys yr LFV yw'r brifddinas, Vaduz (ac unig wir dref) y wlad. Mae oddeutu 1,700 o unigolion yn chwarae pêl-droed o fewn strwythur y timau hyn.
Silver City, New Mexico
Tref yn, yn nhalaith New Mexico, yw .
Cymdeithas Bêl-droed Liechtenstein
Y Gymdeithas sy'n gyfrifol am Tîm Pêl-droed Cenedlaethol Liechtenstein. Sefydlwyd hi yn 1934. Ymunodd ag UEFA a FIFA yn 1974 gan chwarae eu gêm gyntaf fel tîm genedlaethol yn 1982.
Silver City, New Mexico
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Silver City, gan gynnwys:
Arthfael
Sant a thywosog Llydewig o 5 a 6g oedd Arthfael (Llydaweg: Arzhel, Armael ac Armel; Lladin: Armagilus) a anwyd ym Morgannwg. Defnyddir y ffurfiau benywaidd 'Arzela' ag 'Armelle' yn enwau ar ferched Llydewig. Sefydlodd Arthfael nifer o eglwysi yn Llydaw, gan gynnwys Plouharnel ('plwy' + 'Armel'; Llydaweg: Sant-Armael-ar-Gilli), Il-ha-Gwilen, lle'i claddwyd a lle bu Harri Tudur a'i ewyrth Siasbar yn addoli yn ystod eu cyfnod ar ffo yn Llydaw. Mae ei ddiwrnod gŵyl ar 16 Awst.
Star of My Night
Ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Paul Dickson yw Star of My Night a gyhoeddwyd yn 1954. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Arthfael
Rhieni
Yn ôl y Historia Regum Britanniae, fe'i ganed ym Morgannwg, yn fab i Hywel fab Emyr Llydaw, un o gydymdeithion pennaf Arthur yn ôl traddodiadau cynnar Cymru ac a oedd yn fab i Emyr Llydaw, brenin Llydaw. Dan ei enw Lladin 'Hoel' cafodd Hywel fab Emyr Llydaw ei gysylltu â'r fersiynau diweddarach o chwedl Trystan ac Esyllt gan feirdd Ffrengig ac Eingl-Normanaidd fel Béroul a Thomas o Brydain. Yn eu gwaith portreadir Hywel/Hoel fel Dug Llydaw a thad Esyllt (Iseult), gwraig Trystan (Tristan neu Tristram). Ni wyddys pwy oedd ei fam. Yn ôl traddodiad cynnar arall, Buddig; c. 460 – c. 550), brenin Llydaw oedd tad Arthfael. Mae'n bosib ei fod yn gefnder i Sant Cadfan.
Chwedl y Ddraig
Ceir chwedl iddo godi mynachdy yn y 6g, wedi iddo drechu draig yn yr ardal. Dywedir iddo ei dal a'i glymu gyda'i ddillad, cyn gorchymyn i'r ddraig foddi ei hun yn yr afon gyfagos ym Mont-Saint-Armel. Gwelir ef, gan rai, fel y gŵr a achubodd Llydaw rhag ei gelyn.
Star of My Night
Mae'n un o'r cyfarwyddwyr ffilm mwyaf cynhyrchiol a welodd y byd erioed, ac mae ganddo 14 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Arthfael
Harri Tudur
Yn Nhachwedd 1483, yn dilyn buddugoliaeth Edward IV dros y Lancastriaid ym Mrwydr Tewkesbury, ffodd Siasbar a Harri Tudur i Ffrainc am eu bywydau, ond chwythodd y gwynt eu llong i Le Conquet, Penn-ar-Bed (Finistere), Llydaw lle croesawyd y ddau gan Francis II, Dug Llydaw a chawsant eu cadw yn Château de l'Hermine i ddechrau cyn eu trosglwyddo i Château de Suscinio, Morbihan, yn Hydref 1472. Credodd Harri iddynt gael eu hachub gan sant Arthfael (Sant Arfel yn Llydaweg), sant a oedd a'i eglwys (yn Plouharnel) bum milltir o Josselin lle cynhaliwyd Jasper yn 'garcharor' yn 1474. Yn ôl traddodiad lleol, bu'r ddau Gymro yma lawer o weithiau yn gweddio ar Sant Arthfael. Mae'n bosib fod Harri yn gweld ef ei hun yn y sant: ganwyd Arthfael yng Nghymru gan ffoi i Lydaw, felly hefyd Harri. Yn y cyfnod hwn, roedd llawer o greiriau (neu arteffactau) a oedd yn perthyn i'r sant yn Eglwys Plouharnel. Yn dilyn Brwydr Maes Bosworth, gorchmynodd i ddau gerflyn o'r sant gael eu llunio a'u gosod yn Abaty Westminster, Llundain, ac mae'r ddau'n dangos Arthfael barfog gyda draig ger ei draed. Yn ei law dde ceir maneg o fael (cofier yr enw!) Un o'r bobl a gynorthwyodd Harri yn ystod ei alltudiaeth yn Llydaw a Ffrainc oedd John Morton, a gwelir cerflun o Arthfael hefyd yn ei gofeb ef. Deunaw mlynedd wedi Bosworth dychwelodd Harri, yn frenin coronog, i'r eglwys hon, cymaint o arwr iddo oedd Arthfael. Comisiynodd Harri ffenestr liw ar gyfer y capel lle y cyfarfu'r Stanleys y noson cyn Brwydr Maes Bosworth, sef Eglwys Merevale, ac yn y ffenestr, yn y mur deheuol, ceir darlun o Arthfael, gyda'i wisg eglwysig, mynachaidd ar agor, ac oddi tano - gwisg o fael. Mae'n cario Beibl a sach, ac yn y sach ceir draig. Mae'n bosib i Harri gomisiynu'n darlun hwn gan ei fod yn credu i Sant Arthfael ei gynorthwyo i drechu'r gelyn ym Mrwydr Maes Bosworth. Dylid nodi hefyd mai enw mab hynaf ei fab Harri VIII oedd 'Arthur' ac enw ei fab llwyn-a-pherth oedd Filfel.
Pleidleisio ffafriol
Strwythur balod a ddefnyddir mewn nifer o systemau etholiadol (megis y bleidlais amgen) yw pleidleisio ffafriol, lle mae pleidleiswyr yn dewis ymgeiswyr yn ôl y trefn maent yn eu ffafrio, yn aml gan eu rhifo ('1' am eu dewis cyntaf, '2' am eu hail ddewis, ayyb).
Haley Joel Osment
Actor Americanaidd yw Haley Joel Osment (ganwyd 10 Ebrill 1988)
Bwrdeistref Fetropolitan Sefton
Bwrdeistref fetropolitan yng Nglannau Merswy, Gogledd-orllewin Lloegr, yw Bwrdeistref Fetropolitan Sefton (Saesneg: Metropolitan Borough of Sefton).
Pupurlys llydanddail
Planhigyn blodeuol bychan yw Pupurlys llydanddail sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Brassicaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Lepidium latifolium a'r enw Saesneg yw Dittander. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Berwr Gwyllt, Berw'r Gwyllt, Puburlys, Puburllys Llydanddail, Pupurlys, Pybyrllys, Pybyrllys Llydanddail.
Mae'r dail ar ffurf 'roset' a chaiff y planhigyn ei flodeuo gan wenyn.
Bwrdeistref Fetropolitan Sefton
bawd|dim|Bwrdeistref Fetropolitan Sefton yng Nglannau Merswy
Ffurfiwyd y fwrdeistref dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, ar 1 Ebrill 1974.
Rhennir y fwrdeistref yn ddeg plwyf sifil, gydag ardal ddi-blwyf sy'n cynnwys trefi Bootle a Southport, sy'n rhannu'i swyddfeydd gweinyddol. Mae aneddiadau eraill ynddi'n cynnwys trefi Crosby, Formby, Litherland a Maghull. Enwir y fwrdeistref ar ôl Sefton, sy'n bentref ger Maghull.
Sharneyford
Pentref yn Swydd Gaerhirfryn, Gogledd-orllewin Lloegr ydy Sharneyford. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Rossendale.
Det Stjålne Alfabet
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Katrine Nyholm yw Det Stjålne Alfabet a gyhoeddwyd yn 2001. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2001. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Beautiful Mind sef ffilm fywgraffyddol gan Ron Howard. Katrine Nyholm oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Mette Zeruneith sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Katrine Nyholm ar 13 Mai 1951 yn Denmarc.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Katrine Nyholm nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Burmagomphus pyramidalis
Gwas neidr o deulu'r Gomphidae (neu'r 'Gweision neidr tindrom') yw'r Burmagomphus pyramidalis. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Ivón Mercedes Ramírez Morillo
Mae Ivón Mercedes Ramírez Morillo (ganwyd:  1965) yn fotanegydd nodedig a aned yn Feneswela. Y sefydliad trydyddol lle y derbyniodd ei haddysg oedd: Prifysgol Feneswela. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Universidade de Brasília.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Siglen-deyrn bach
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Siglen-deyrn bach (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: siglen-deyrniaid bach) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Stigmatura napensis; yr enw Saesneg arno yw Lesser wagtail-tyrant. Mae'n perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. napensis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r siglen-deyrn bach yn perthyn i deulu'r Teyrn-wybedogion (Lladin: Tyrannidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Richard James Thomas
Geiriadurwr Cymraeg oedd Richard James Thomas (1908–1976), a adnabyddir gan amlaf fel R. J. Thomas.
Ganed R. J. Thomas yng Nghaerdydd yn 1908 a chafodd ei addysg brifysgol yng Ngholeg Prifysgol Cymru, Caerdydd. Ar ôl blynyddoedd o brofiad fel darllenydd (rhywun sy'n hel enghreifftiau o eiriau), ymunodd â staff Geiriadur Prifysgol Cymru yn Aberystwyth ac yn y flwyddyn 1947 fe'i apwyntiwyd yn olygydd. Daliodd y swydd honno hyd ei ymddeoliad yn 1975. Bu farw flwyddyn ar ôl hynny, yn 1976.
Nordsøen
Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1913. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Raja Harishchandra sef ffilm fud o India gan Dadasaheb Phalke.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Richard James Thomas
Roedd yn un o'r prif arbenigwyr ar enwau lleoedd Cymraeg. Ffrwyth ei ymchwil yn y maes yw'r gyfrol Enwau afonydd a nentydd Cymru (1938). Erys y gyfrol hon - sy'n cynnwys astudiaethau manwl o eirdarddiad rhai cannoedd o afonydd a nentydd Cymreig - y prif waith safonol ar y pwnc hyd heddiw.