cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cyfeillion y Ddaear
200px|bawd|Protestwyr mewn gwisg gwartheg yn y gwrthdystiad blynyddol yn erbyn [[amaeth ddiwydiannol a gyd-drefnir gan Gyfeillion y Ddaear yn yr Almaen, Wir haben es satt! ("Rydyn ni wedi cael llond bol!").]] Mudiad amgylcheddol yw Cyfeillion y Ddaear sy'n bodoli fel rhwydwaith o sefydliadau mewn 75 o wledydd. Rhennir yn grwpiau cenedlaethol sy'n cydlynu gwirfoddolwyr lleol y werin gwlad (grassroots). Gweithredir y mudiad ar lefelau rhyngwladol, cenedlaethol, a lleol i ymgyrchu dros ddiogelu'r amgylchedd ac hyrwyddo cynaladwyedd, i wrthwynebu creulondeb i anifeiliaid ac effaith newid hinsawdd ar y blaned a'i phoblogaeth, ac o blaid cyfiawnder cymdeithasol, hawliau dynol a masnach deg. Mae sawl agwedd o'r mudiad hefyd yn cofleidio gwrth-gyfalafiaeth, y mudiad gwrth-globaleiddio, ac anarcho-gyntefigiaeth neu anarchiaeth werdd. Lleolir yr ysgrifenyddiaeth ryngwladol yn Amsterdam er cydlynu a chefnogi prif ymgyrchoedd Cyfeillion y Ddaear. Pwyllgor gweithredol o gynrychiolwyr etholedig sy'n llunio polisi ac arolygu gwaith yr ysgrifenyddiaeth. Yr ymgyrchydd Karin Nansen o Wrwgwâi yw'r cadeirydd rhyngwladol ers 2016.
Trac
Mae trac yn Elusen Gofrestredig; mae’r tîm o weithredwyr yn derbyn cymorth gan fwrdd o ymddiriedolwyr ymroddedig, sy’n frwd dros ddiwylliant gwerin ac yn arbenigwyr yn eu meysydd priodol eu hunain.
120, Serás Eterno Como El Tiempo
Ffilm ddogfen yw 120, Serás Eterno Como El Tiempo a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn Wrwgwái. Lleolwyd y stori yn Wrwgwái. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Trac
Sefydlwyd Trac (Traddodiadau Cerdd Cymru) ym 1997, ac mae'n fudiad sydd yn hyrwyddo traddodiadau gwerin Cymru. Maent yn cydweithio efo cymdeithasau gwerinol eraill, megis Clera a Chymdeithas Genedlaethol Dawns Werin Cymru, ag yn gyfrifol am bresenoldeb y Tŷ Gwerin ar faes yr Eisteddfod Genedlaethol, Yr Arbrawf Mawr, cyfres o weithai cerddorol, a digwyddiadauau eraill, yng Nghymru, Llundain ac yr Unol Daleithiau
Cyfeillion y Ddaear
Sefydlwyd y garfan gyntaf, Friends of the Earth (FOTE) yn yr Unol Daleithiau, ym 1969 gan Robert O. Anderson, dyngarwr ac un o feistri'r diwydiant olew, i wrthwynebu ynni niwclear. Cyfranodd Anderson $200,000 o arian ei hun i lansio'r sefydliad, gyda chefnogaeth cyn-weinyddwr y Sierra Club David Brower a'r ymgyrchwyr Donald Aitken a Jerry Mander. Amory Lovins oedd y gweithiwr cyntaf, ac efe a sefydlai'r mudiad yn y Deyrnas Unedig. Datblygodd y rhwydwaith rhyngwladol ym 1971 wrth i gynrychiolwyr o UDA, y DU, Sweden, a Ffrainc gwrdd â'i gilydd.
Cyfeillion y Ddaear Cymru
Sefydlwyd Cyfeillion y Ddaear Cymru ym 1984, tair mlynedd ar ddeg wedi sefydlu Cyfeillion y Ddaear DU ym 1971, i ymgyrchu yn benodol yng Nghymru ar faterion amgylcheddol. Mae Cyfeillion y Ddaear Cymru'n cyflogi pedwar o bobl sydd wedi eu lleoli yn bennaf yng Nghaerdydd, yn swyddi'r cyfarwyddwr, yr ymgyrchydd, y swyddog datblygu grwpiau lleol, a'r swyddog cyfathrebu. Mae'n dibynnu ar unigolion am dros 90 y cant o'i incwm ac ar gefnogaeth gwirfoddolwyr.
120, Serás Eterno Como El Tiempo
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Fierce People
Ffilm ddrama llawn cyffro gan y cyfarwyddwr Griffin Dunne yw Fierce People a gyhoeddwyd yn 2005. Fe'i cynhyrchwyd gan Griffin Dunne yng Nghanada ac Unol Daleithiau America; y cwmni cynhyrchu oedd Lionsgate. Lleolwyd y stori yn New Jersey a chafodd ei ffilmio yn New Jersey a Vancouver. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Dirk Wittenborn. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Donald Sutherland, Kristen Stewart, Blu Mankuma, Chris Evans, Elizabeth Perkins, Diane Lane, Garry Chalk, Paz de la Huerta, Aaron Brooks, Anton Yelchin, Christopher Shyer, Rekha Sharma, Ben Cotton, Will Lyman, Branden Williams a Ryan McDonald. Mae'r ffilm Fierce People yn 111 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Griffin Dunne nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tregynon
Pentref a chymuned ym Mhowys, Cymru, yw Tregynon. Saif i'r gogledd o'r Drenewydd. Cysegrwyd yr eglwys i Sant Cynon, ac mae yno gapel Presbyteraidd yn ogystal. Ceir yno ysgol gynradd a melin goed. Ymhlith enwogion y pentref mae Lewys Dwnn yr achyddwr a Thomas Olivers yr emynydd.
Arferai llawer o dir y gymuned berthyn i stad Gregynog. Roedd y boblogaeth yn 2001 yn 616.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
The Beatnicks
Ffilm gomedi yw The Beatnicks a gyhoeddwyd yn 2001. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Los Angeles. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2001. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Beautiful Mind sef ffilm fywgraffyddol gan Ron Howard. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Anisogomphus bivittatus
Gwas neidr o deulu'r Gomphidae (neu'r 'Gweision neidr tindrom') yw'r Anisogomphus bivittatus. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
The Beatnicks
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gorsaf fysiau Caerdydd Canolog
bawd|250px Cyfnewidfa cludiant bws yng Nghaerdydd, prifddinas Cymru, oedd gorsaf fysiau Caerdydd Canolog.
Gyda 34 o stondinau, dyma oedd yr orsaf fysiau mwyaf y ddinas a Chymru tan 1 Awst 2015.
Lleoliwyd gerllaw gorsaf reilffordd Caerdydd Canolog gan ffurfio prif gyfnewidfa bws, rheilffordd, beiciau a thacsis.
Mae'r Llywodraeth Cymru wedi prynu'r tir drws nesa i'r hen safle a bydd yr olynydd yn cael ei gwblhau erbyn 2022.
Bond deusylffid
bawd|dde|250px|Bond deusylffid. Yng Nghemeg, mae bond deusylffid (a elwir hefyd yn bont deusylffid neu bond-SS) yn fond cofalent sengl sy'n deillio o gyplu grŵpiau thiol.
Spaced Invaders
Ffilm antur a ffuglen wyddonol gan y cyfarwyddwr Patrick Read Johnson yw Spaced Invaders a gyhoeddwyd yn 1990. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Patrick Read Johnson. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ariana Richards, Douglas Barr, Royal Dano, Gregg Berger a Wayne Alexander. Mae'r ffilm Spaced Invaders yn 97 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1990. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Pretty Woman sef un o ffilmiau mwyaf llwyddiannus Disney gan ddod ag incwm o hanner biliwn o ddoleri i’r cwmni. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Patrick Read Johnson ar 7 Mai 1962 yn Illinois.
Aylesham
Pentref a phlwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy Aylesham. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dover.
Spaced Invaders
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Patrick Read Johnson nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Aylesham
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 6,411.
Drudwen loyw Burchell
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Drudwen loyw Burchell (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: drudwy gloyw Burchell) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Lamprotornis australis; yr enw Saesneg arno yw Burchell’s starling. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Drudwy (Lladin: Sturnidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn L. australis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r drudwen loyw Burchell yn perthyn i deulu'r Adar Drudwy (Lladin: Sturnidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Rodez
Rodez (Occitaneg: Rodés) yw prifddinas département Aveyron yn Midi-Pyrénées, de Ffrainc. Roedd poblogaeth y ddinas yn 24,540 yn 2008, gyda phoblogaeth yr ardal ddinesig yn 55,000. Saif rhwng Toulouse, Montpellier a Clermont-Ferrand, ar dir uchel uwchben afon Aveyron.
Dechreiodd y ddinas fel oppidum Celtaidd Segodunum. Cipiwyd y ddinas ar wahanol adegau gan y Fisigothiaid, y Ffranciaid, byddin Islamaidd yn 725 a chan y Saeson yn ystod y Rhyfel Can Mlynedd. Nodweddir ei hanes gan ymryson rhwng Dugiaid Rodez ac esgobion Rodez.
bawd|dim|Rodez
Adeiladau nodedig
bawd|dim|Eglwys Gadeiriol Rodez
Jänken
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Lars Lennart Forsberg yw Jänken a gyhoeddwyd yn 1970. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Jänken ac fe’i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Lars Lennart Forsberg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Monica Dominique.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Anita Ekström, Lars Green a Gunnar Ossiander. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1970. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Patton sef ffilm ryfel gan y cyfarwyddwr ffilm Franklin J. Schaffner. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Petter Davidson oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lars Lennart Forsberg ar 31 Gorffenaf 1933 yn Stockholm a bu farw yn Ystad ar 8 Ebrill 1972.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lars Lennart Forsberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
27 Mehefin
27 Mehefin yw'r deunawfed dydd a thrigain wedi'r cant (178ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (179ain mewn blynyddoedd naid). Erys 187 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.
Genedigaethau
bawd|130px|dde|[[Helen Keller]] bawd|130px|dde|[[Mary McAleese]]
Marwolaethau
bawd|130px|dde|[[Tove Jansson]]
McLeansboro, Illinois
Dinas yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn McLeansboro, gan gynnwys:
Artur Balder
Mae Artur Balder (ganwyd 14 Awst 1974) yn ysgrifennwr a chynhyrchydd ffilmiau Sbenig ac Americanaidd. Mae wedi ennill gwobr New York Latin ACE Awards ddwywaith.
Marga Werkhoven
Mae Marga Werkhoven (ganwyd 17 Mehefin 1946) yn fotanegydd nodedig a aned ym Mrenhiniaeth yr Iseldiroedd.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Coedydd a Cheunant Rheidol
Mae Coedydd a Cheunant Rheidol wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 01 Ionawr 1954 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 228.88 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle’n un o statws arbennig ar sail daeareg yn ogystal â bod ynddo fywyd gwyllt o bwys ac o dan fygythiad. Er enghraifft efallai i’r statws gael ei ddynodi oherwydd fod ynddo strata’n cynnwys ffosiliau hynod o greaduriaid asgwrn cefn neu ffosiliau o bryfaid neu blanhigion yn ogystal â’r stratigraffeg ei hun (h.y. haenau o greigiau o bwys cenedlaethol).
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Capel Seion, Cwm Gwendraeth
Pentref bychan yng Nghwm Gwendraeth, Sir Gaerfyrddin, yw Capel Seion. Fe'i lleolir yn ne'r sir, rhwng Cross Hands, Pontyberem a'r Tymbl.
Capel yr Annibynnwyr Cymraeg ydy Capel Seion, yng nghanol y pentref. Bu trichanmlwyddiant y capel yn 2012.
Jan Bos
Sglefriwr cyflymder a sbrintiwr seiclo trac o'r Iseldiroedd ydy Jan Bos (ganwyd 29 Mawrth 1975. Harderwijk, Yr Iseldiroedd). Mae hefyd yn frawd i'r seiclwr, Theo Bos.
Roger Mortimer, Barwn 1af Mortimer
Un o Arglwyddi'r Mers ac aelod o deulu pwerus Mortimer oedd Roger Mortimer (1231 – 30 Hydref 1282), Barwn 1af Mortimer.
Dracula Mewn Arch
Ffilm arswyd yw Dracula Mewn Arch a gyhoeddwyd yn 1982. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd 관 속의 드라큐라.. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Elfy Haindl-Lapoirie
Fe'i ganed yn Bad Vöslau a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Ffrainc.
Bu farw ym Mharis.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Roger Mortimer, Barwn 1af Mortimer
Ganed ef yn 1231, yn fab i Ralph de Mortimer a'i wraig Gwladus Ddu, merch Llywelyn Fawr. Yn 1256 aeth Roger i ryfel yn erbyn Llywelyn ap Gruffydd am feddiant o arglwyddiaeth Gwrtheyrnion, ymladd a fyddai'n parhau yn ysbeidiol hyd farwolaeth yn ddau yn 1282. Ymladdodd dros Harri III, brenin Lloegr yn erbyn Simon de Montfort ym Mrwydr Lewes, pan orchfygwyd y bewnin gan de Montfort. Yn 1265 cynorthwyodd Mortimer i achub y Tywysog Edward o afael de Montfort, a gwnaethant gynghrair yn ei erbyn. Ymladdodd Morimer ym Mrwydr Evesham pan orchfygwyd de Montfort.
Dracula Mewn Arch
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1982. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner sef film noir, dystopaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Mochdre
Gallai Mochdre gyfeirio at:
Roger Mortimer, Barwn 1af Mortimer
Plant
Priododd Mortimer Maud de Braose, un o ferched Gwilym Brewys, yn 1247. Cawsant nifer o blant:
Anisogomphus caudalis
Gwas neidr o deulu'r Gomphidae (neu'r 'Gweision neidr tindrom') yw'r Anisogomphus caudalis. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Llwythyfnwg
Cwmwd bychan canoloesol yng nghanolbarth Cymru oedd Llwythyfnwg (amrywiadau: Llythyfnwg, Llythynwg). Gorweddai yn rhanbarth Rhwng Gwy a Hafren ar y ffin â Swydd Henffordd yn Lloegr.
Yng Nghymru, ffiniai'r cwmwd â chantrefi Elfael a Maelienydd. Roedd yn cynnwys Fforest Maesyfed. Roedd ei brif ganolfannau yn cynnwys Llanandras, Maesyfed, Llanfihangel Nant Melan a Llanfair Llythynwg.
Glas y Gorllewin
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Glas y Gorllewin (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: gleision y Gorllewin) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Sialia mexicana; yr enw Saesneg arno yw Western bluebird. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Mathemateg bur
thumbnail|dde|350px|Darlun o 'baradocs Banach-Tarski', darganfyddiad enwog mewn mathemateg pur. Er ei bod wedi'i brofi ei bod hi'n bosib trosi un [[sffêr yn ddau gan ddefnyddio dim ond toriadau a'u cylchdroi, mae'r trawsnewid yn cynnwys gwrthrychau na all fodoli yn y byd ffisegol, real.]] Y rhan honno o Fathemateg sy'n studiaeth o gysyniadau hollol haniaethol, heb ystyried sut i'w cymhwyso nhw, yw mathemateg bur. Fe'i hadnabyddir fel un o ddwy gangen o fewn mathemateg ers y 19g, pan sylweddolwyd ei bod yn wahanol i fathemateg gymhwysol a oedd yn datblygu i gyrraedd dibenion ymarferol yn ymwneud â hyd, arwynebedd a chyfaint mewn fforio, seryddiaeth, ffiseg a pheirianneg.
Glas y Gorllewin
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. mexicana, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
13 Segundos
Ffilm ddrama yw 13 Segundos a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yn Feneswela. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Rafael Pacheco oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Badgers Mount
Pentref a phlwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy Badgers Mount. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Sevenoaks.
Mathemateg bur
Cred eraill nad yw mathemateg bur o reidrwydd yn fathemateg gymhwysol: mae'n bosibl astudio endidau haniaethol mewn perthynas â'u natur gynhenid heb boeni sut maen nhw'n amlygu yn y byd go iawn. Er bod y safbwyntiau pur a chymhwysol yn safleoedd athronyddol gwahanol, yn ymarferol mae llawer o orgyffwrdd rhyngddynt.
Hyd y 19g, ni wahaniaethwyd rhyw lawer rhwng y gwahanol fathau o fathemateg, ond fe ddatblygodd mathemateg bur fel maes annibynnol yng ngwaith Karl Weierstrass ar ddadansoddi a Bertrand Russell yn yr 20g. Cyn y 19g gelwid y ddisgyblaeth hon yn "fathemateg rhagfynegiol" (speculative mathematics).
I ddatblygu modelau cywir ar gyfer disgrifio'r byd go iawn, mae llawer o fathemategwyr cymwys yn tynnu ar offer a thechnegau sy'n aml yn cael eu hystyried yn fathemateg "bur". Ar y llaw arall, mae llawer o fathemategwyr pur yn tynnu ar ffenomenau naturiol a chymdeithasol fel ysbrydoliaeth ar gyfer eu hymchwil haniaethol.
Glas y Gorllewin
Teulu
Mae'r glas y Gorllewin yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Mathemateg bur
Hanes
Roedd mathemategwyr hynafol Groeg ymhlith y cynharaf i wneud gwahaniaeth rhwng mathemateg pur a chymhwysol. Helpodd Plato i greu'r bwlch rhwng "rhifyddeg", a elwir bellach yn "theori rhif", a "logisteg", a elwir heddiw yn "rhifyddeg".
Ar ddechrau'r 20g, fe fabwysiadodd mathemategwyr y dull gwirebol (Axiomatic method), dan ddylanwad David Hilbert (1862–1943) ac eraill. Edrychodd y damcaniaethau hyn yn fwyfwy rhesymol, wrth i waith Bertrand Russell ac Alfred North Whitehead osod llawer o fathemateg ar y sylfaen hwn.
Glas y Gorllewin
Disgrifiad
Stwcyn bach o aderyn yw'r aderyn glas gorllewinol gyda hyd o 15 i 18 cm (5.9 i 7.1 modfedd). Mae'r oedolyn gwrywaidd yn las llachar ar ei ben ac ar ei wddf gyda bron oren ac ochrau, darn brown ar ei gefn, a bol llwyd. Mae gan y fenyw-oedolyn gorff, adenydd a chynffon llwydlas, bron llwydfelen, a bol llwyd. Mae gan y ceiliog a’r iar big syth a main, gyda chynffon eithaf byr. Mae gan adar anaeddfed liwiau mwy syber na'r oedolion, ac mae ganddyn nhw smotiau ar eu brest a'u cefn.
Mae eu galwad yn cynnwys y caneuon paru sy'n swnio fel "cheer," "chur-chur," a "chup." Mae hyn yn helpu adar gleision gorllewinol gwrywaidd i ddod o hyd i'r benywod yn hawdd mewn cynefin coediog. Mae'r ceiliogod yn defnyddio'r galwadau hyn i ddweud wrth geiliogod eraill sy'n cystadlu bod y diriogaeth yn eiddo iddyn nhw.
Dosbarthiad a chynefin
Mae'r aderyn glas gorllewinol wedi'i ddadleoli o'i gynefin naturiol gan gwympo coed; fodd bynnag, llwyddodd i addasu a goroesi mewn coedwigoedd conwydd, tiroedd fferm, tir lled-agored, a diffaethwch. Mae'r dosbarthiad gydol y flwyddyn yn cynnwys Califfornia, y Mynyddoedd Creigiog deheuol, Arisona, a Mexico Newydd yn yr Unol Daleithiau, a chyn belled i'r de â thaleithiau Oaxaca a Veracruz ym Mecsico. Mae dosbarthiad bridio’r haf yn ymestyn mor bell i’r gogledd â Gogledd-orllewin y ‘’Môr Tawel’’, British Columbia, a Montana. Gall adar y gogledd fudo i rannau deheuol y dosbarthiad hwn; mae adar y de yn aml yn breswylwyr parhaol.
Ymddygiad ac Ecoleg
Mae'r aderyn glas gorllewinol yn nythu mewn ceudodau neu mewn blychau nythu, gan gystadlu â gwenoliaid coed, adar y to, a drudwy Ewropeaidd ar gyfer lleoliadau nythu naturiol. Oherwydd lefel uchel y gystadleuaeth, mae adar y to yn aml yn ymosod ar adar gleision y gorllewin am eu nythod. Gwneir yr ymosodiadau mewn grwpiau neu ar eu pennau eu hunain. Gellir lleihau ymosodiadau gan ddrudwy os cedwir agoriad y blwch nythu i 1.5 mod. mewn diamedr (38 mm) er mwyn eu rhwystro rhag ei hawlio.
Daw blychau nythu i rym pan fydd y rhywogaeth yn gyfyngedig ac yn diflannu oherwydd yr ysglyfaethwyr canlynol: cathod, racwn, poswm, ac adar ysglyfaethus fel gwalch Cooper. Gall morgrug, gwenyn, pryfed lludw, a gwenyn meirch gropian i'r blychau nythu a niweidio'r newydd-anedig.
Mae adar gleision y gorllewin ymhlith yr adar sy'n nythu mewn ceudodau, neu dyllau mewn coed, neu flychau nythu. Mae eu pig yn rhy wan a bach i gloddio eu tyllau eu hunain, felly maen nhw'n dibynnu ar gnocell y coed i wneud eu safleoedd nythu ar eu cyfer.
Darren Millar
Gwleidydd yw Darren Millar (ganed 27 Gorffennaf 1976). Ar hyn o bryd, mae'n aelod Ceidwadol o'r Senedd dros Gorllewin Clwyd, yn ogystal â bod yn gynghorydd ar Gyngor Bwrdeistref Sir Conwy a Chyngor Cymunedol Bae Kinmel a Thywyn.
Coedydd a Chorsydd Aberteifi
Mae Coedydd a Chorsydd Aberteifi - a leolir gerllaw Aberteifi yn ne Ceredigion - wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 01 Chwefror 1979 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 44.83 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Jan Bos
Daeth yn bencampwr sbrint sglefrio 1000 metr y byd yn 1998 ac enillodd fedal arian yn yr un gystadleuaeth yng Ngemau Olympiadd y Gaeaf yn Nagano. Yn 2002, enillodd yr arian unwaith eto yng Ngemau Olympaidd y Gaeaf, Salt Lake City.
Glas y Gorllewin
Ymddygiad ac Ecoleg
Mae'r aderyn glas gorllewinol yn llam-neidio ar ei fwyd, fel mwydod ac aeron. Mae hefyd yn hedfan i ddal pryfed o'r awyr. Mae'r aderyn glas gorllewinol yn defnyddio dŵr o nentydd cyfagos, a defnyddir baddonau adar hefyd yn gyffredin. Mae'r adar hyn yn aros ar glwyd ac yn hedfan i lawr i ddal pryfed, neu weithiau eu dal weithiau yn yr awyr. Maent yn bwyta pryfed ac aeron yn bennaf.
The Voice of Destiny
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr William Bertram yw The Voice of Destiny a gyhoeddwyd yn 1918. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Mesopotamia Petroleum Company
Cwmni petroliwm Prydeinig yw'r Mesopotamia Petroleum Company ('Cwmni Petroliwm Mesopotamia') neu MPC, a sefydlwyd yn 2005 gan Midmar Energy i chwilio am olew a'i gynhyrchu yn Irac. Midmar Energy yw perchen 32.67% o'r cwmni, mewn partneriaeth â Ramco Energy (SeaEnergy plc heddiw).
The Voice of Destiny
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1918. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Shoulder Arms sef ffilm fud a chomedi o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Jan Bos
Cystadlodd yng Gemau Olympaidd yr Haf Athen 2004, gan reidio'r Sbrint Tîm yngyd a'i frawd, a Teun Mulder.
Ehangu'r Undeb Ewropeaidd
Sefydlwyd yr Undeb Ewropeaidd (UE) ym 1957 gan chwe gwladwriaeth (yn dilyn sefydliad cynharach y Gymuned Glo a Dur Ewropeaidd gan yr un chwe gwladwriaeth ym 1952), ac mae ef wedi tyfu i gynnwys 28 aelod-wladwriaeth. Ehangwyd yr UE pum gwaith; digwyddodd yr ehangiad mwyaf ar 1 Mai 2004, pan ymunodd 10 gwladwriaeth, a'r ehangiad diweddaraf ar 1 Gorffennaf 2013, pan ymunodd Croatia.
Ar hyn o bryd, mae trafodaethau ymaelodi yn mynd rhagddo gyda sawl gwladwriaeth. Cyfeirir weithiau at y broses ehangu fel integreiddio Ewropeaidd. Serch hynny, defnyddir y term hwn hefyd i gyfeirio at ddwysáu cydweithrediad ymhlith aelod-wladwriaethau'r UE.
Livet Ifølge Anton
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Iben Haahr Andersen yw Livet Ifølge Anton a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc.
The Voice of Destiny
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Bertram ar 19 Ionawr 1880 yn Walkerton, Ontario a bu farw yn Los Angeles ar 15 Medi 1996. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Bertram nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Livet Ifølge Anton
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Ehangu'r Undeb Ewropeaidd
Er mwyn ymuno â'r Undeb Ewropeaidd, mae rhaid i wladwriaeth fodloni'r amodau economaidd a gwleidyddol a adwaenir yn gyffredinol fel "meini prawf Copenhagen" (ar ôl uwch-gynhadledd Copenhagen ym Mehefin 1993). Mae'r amodau hyn yn cynnwys llywodraeth fydol a democrataidd, rheolaeth cyfraith, a rhyddid a sefydliadau cyfatebol. Yn ôl Cytundeb yr UE, mae rhaid i bob aelod-wladwriaeth presennol, yn ogystal â Senedd Ewrop, gytuno i unrhyw ehangiad.
Livet Ifølge Anton
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Iben Haahr Andersen ar 29 Rhagfyr 1953 yn Copenhagen. Derbyniodd ei addysg yn Ysgol Ffilm Genedlaethol Denmarc.
Mesopotamia Petroleum Company
Yn dilyn trafodaethau hir, arwyddwyd cytundeb rhwng MPC a'r Iraq Drilling Company, sy'n perthyn i lywodraeth Irac, i weithio ym meysydd olew Irac. Dyma'r tro cyntaf i gwmni o'r DU sefydlu menter ar y cyd gyda Gweinyddiaeth Olew Irac ers i lywodraeth Saddam Hussein gael ei dymchwel gan yr Unol Daleithiau a'u cynghreiriad yn 2003. Cyn hynny, roedd yr Iraq Oil Company, a sefydlwyd gan Brydain yn 1929, wedi gweithio am flynyddoedd yn Irac a rhannau eraill o'r Dwyrain Canol. Bwriedir drilio am olew er mwyn dyblu cynnyrch olew Irac erbyn y flwyddyn 2013. Cafodd y cytundeb ei groesawu gan David Miliband, Ysgrifennydd Tramor y DU fel arwydd o "ymrwymiad tymor hir i DU i Irac."
Livet Ifølge Anton
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Iben Haahr Andersen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Ehangu'r Undeb Ewropeaidd
Dan Gytundeb yr UE presennol, nid oes darpariaeth ar gyfer addasu'r trefniadau pleidleisio ar gyfer mwy na'r 28 aelod presennol. Er i'r Cyfansoddiad Ewropeaidd arfaethedig ddarparu mecanwaith o'r fath, mae cadarnhad y Cyfansoddiad wedi ei atal dros dro. O ganlyniad, byddai angen cytuno ar drefniadau newydd cyn ehangu'r UE ymhellach.
Holyoke, Massachusetts
Dinas yn, yn nhalaith Massachusetts, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Holyoke, gan gynnwys:
Pila melyn mawr
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Pila melyn mawr (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: pilaon melyn mawr) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Sicalis auriventris; yr enw Saesneg arno yw Greater yellow finch. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Teulu
Mae'r pila melyn mawr yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
LEF1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn LEF1 yw LEF1 a elwir hefyd yn Lymphoid enhancer-binding factor 1, isoform CRA_b a Lymphoid enhancer binding factor 1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 4, band 4q25.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn LEF1.
Sinderela o Kentucky
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Rupert Julian yw Sinderela o Kentucky a gyhoeddwyd yn 1917. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd A Kentucky Cinderella ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Kentucky.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Rupert Julian, Emory Johnson, Ruth Clifford a Harry Carter. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Immigrant sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rupert Julian ar 25 Ionawr 1879 yn Whangaroa a bu farw yn Hollywood ar 21 Mawrth 1963.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rupert Julian nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Skateland
Ffilm ddrama am arddegwyr gan y cyfarwyddwr Anthony Burns yw Skateland a gyhoeddwyd yn 2010. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Skateland ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Texas. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Michael Penn. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Brett Cullen, Ashley Greene, Haley Ramm, Shiloh Fernandez, Taylor Handley a James LeGros. Mae'r ffilm Skateland (ffilm o 2010) yn 98 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anthony Burns nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
El Pozo
Ffilm ddrama yw El Pozo a gyhoeddwyd yn 2013. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Norma Aleandro, Adriana Aizemberg, Dora Baret, Eduardo Blanco Morandeira, Patricia Palmer, Gustavo Garzón, Norma Pons, Juan Palomino, Norma Argentina, Ezequiel Rodríguez, Maite Zumelzú, Tupac Larriera a Natalia Denegri.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
The Blue Dragon
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Harry Piel yw The Blue Dragon a gyhoeddwyd yn 1919. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Der blaue Drachen ac fe’i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Heinrich Schroth a Paul Bildt. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1919. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Broken Blossoms sef ffilm fud rhamantus o Unol Daleithiau America gan yr Americanwr o dras Gymreig D. W. Griffith.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry Piel ar 12 Gorffenaf 1892 yn Düsseldorf a bu farw ym München ar 25 Tachwedd 1967. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Digriwr: Newidiwr y Gêm
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Störst Av Allt
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Lars Lennart Forsberg yw Störst Av Allt a gyhoeddwyd yn 2005. Fe'i cynhyrchwyd yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Lars Lennart Forsberg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Frida Hallgren, Sven-Bertil Taube, Sven Wollter ac Eric Ericson.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lars Lennart Forsberg ar 31 Gorffenaf 1933 yn Stockholm a bu farw yn Ystad ar 8 Ebrill 1972.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lars Lennart Forsberg nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lisa Picard Is Famous
Ffilm drama-gomedi gan y cyfarwyddwr Griffin Dunne yw Lisa Picard Is Famous a gyhoeddwyd yn 2000. Fe'i cynhyrchwyd gan Mira Sorvino a Dolly Hall yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sandra Bullock, Robert Rodriguez, Spike Lee, Charlie Sheen, Carrie Fisher, Mira Sorvino, Melissa Gilbert, Penelope Ann Miller, Judie Aronson, Joelle Carter, Fisher Stevens, Griffin Dunne, Buck Henry, Alexie Gilmore, Daniel London, Laura Kirk, Leslie Lyles a Sam Catlin. Mae'r ffilm Lisa Picard Is Famous yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Nancy Landon Kassebaum sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Griffin Dunne ar 8 Mehefin 1955 yn Ninas Efrog Newydd. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1975 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yn Fountain Valley School of Colorado.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
SeaEnergy plc
Cwmni ynni o'r Alban yw SeaEnergy plc. Mae'n gweithio ym maes ynni adnewyddadwy, yn enwedig o'r môr. Lleolir ei bencadlys yn Aberdeen. Ei hen enw oedd "Ramsco Energy", cwmni a sefydlwyd yn 1977; newidiwyd yr enw i "SeaEnergy plc" yn 2008.
Lisa Picard Is Famous
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Griffin Dunne nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
SeaEnergy plc
Fel Ramsco Energy, gweithiodd y cwmni mewn partneriaeth gyda Midmar Energy i sefydlu'r Mesopotamia Petroleum Company (MPC) yn 2005 er mwyn cynhyrchu olew yn Irac mewn menter ar y cyd â llywodraeth y wlad honno. Ond yn 2009, penderfynodd ganolbwyntio yn llwyr ar ynni adnewyddadwy. Er hynny mae'n dal i berchen rhanddaliadau sylweddol ym MPC.
Mae'r cwmni yn weithgar ym Môr y Gogledd oddi ar arfordir yr Alban lle mae wedi datblygu prosiect ynni gwynt allfor gyda'r tyrbinau gwynt mwyaf yn y byd.
28 Mehefin
28 Mehefin yw'r pedwerydd dydd ar bymtheg a phedwar ugain wedi'r cant (179ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (180fed mewn blynyddoedd naid). Eryr 186 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.
Brian Epstein
Roedd Brian Samuel Epstein (19 Medi 1934 – 27 Awst 1967) yn entrepreneur cerddorol o Loegr a oedd hefyd yn reolwr ar y grŵp pop Y Beatles. Roedd yn reolwr ar nifer o fandiau eraill hefyd gan gynnwys Gerry & The Pacemakers, Billy J. Kramer and the Dakotas, Cilla Black a The Remo Four.
Recordiodd Y Beatles demo yn stiwdios Decca a Epstein dalodd am hyn. Yn ddiweddarach, perswadiodd George Martin i wrando ar y demo, am nad oedd gan Decca ddiddordeb mewn cynnig cytundeb i'r Beatles. Cynigiodd Martin gytundeb recordio i Epstein ar label fechan EMI, Parlophone er eu bod wedi cael eu gwrthod gan bron pob cwmni recordiau arall ym Mhrydain. Bu farw Epstein o or-ddôs damweiniol o gyffuriau yn ei gartref yn Llundain ym mis Awst 1967. Priodolir llwyddiant cynnar Y Beatles i reolaeth Epstein a'i synnwyr o steil. Pan yn sôn am Epstein, dywedodd Paul McCartney: "If anyone was the Fifth Beatle, it was Brian."
Cepheus (cytser)
200px|bawd|Lleoliad Cytser Cepheus Cytser seryddol yn hemisffer gogleddol y wybren yw Cepheus. Fe'i lleolir rhwng Draco a Cassiopeia ymhell i'r gogledd yn yr awyr, yn agos i Seren y Gogledd.
Ei seren ddisgleiriaf yw Alderamin.
People and Masks Part 2
Ffilm fud (heb sain) gan y cyfarwyddwr Harry Piel yw People and Masks Part 2 a gyhoeddwyd yn 1913. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ludwig Trautmann a Hedda Vernon. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry Piel ar 12 Gorffenaf 1892 yn Düsseldorf a bu farw ym München ar 25 Tachwedd 1967. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry Piel nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lepus (cytser)
200px|bawd|Cytser Lepus
Lepus (Lladin: ysgyfarnog) yw cytser yn awyr y nos.
Pedrog
Roedd Pedrog (Cernyweg: Petroc[k]; Llydaweg: Pereg) yn sant o Gymro sy'n nawddsant Cernyw ar y cyd â Piran. Ar 4 Mehefin mae ei ŵyl. Defnyddir baner Petroc fel baner Dyfnaint (yn atgof o'r hen dywysogaeth Frythonaidd cyn cyfnod Cernyw). Mae 5 eglwys i Petroc yng Nghernyw, 8 yn Llydaw a 17 yn Nyfnaint.
Cedwir ei enw yn Llanbedrog (Llŷn), Y Ferwig Ceredigion a Llanbedrog, Sir Benfro.
Roedd Petrocus neu Petroc neu Pedrog yn sant o'r 6g a aeth o Gymru i Iwerddon i astudio. Wedi ymweld â Rhufain aeth ymlaen i sefydlu mynachdy yng Nghernyw yn Padstow. (Petrockstow - Preswyl Petroc) Tua diwedd ei oes aeth i gell unig ar Bodmin Moor. Yn ôl William of Worcester bu farw ar 4ydd Mehefin 564. Hen enw Bodmin oedd Bosvenegh (Preswyl Mynachod). Cadwodd ei greiriau yn eglwys Bodmin tan 1177, cymerwyd nhw i Abaty St Mevennus yn Llydaw  tan i'r brenin Henry II mynnu eu dychwelyd.
Eglwysi
Ei brif eglwysi yng Nghymru ydy Eglwys Llanbedrog, Sir Benfro ac Eglwys Sant Pedrog, Llanbedrog, Llŷn, ac eglwys yn y Ferwig, Ceredigion, (a restrwyd, fel eglwys ‘Ber[e]wick’ ym 1291). Ym mhentref y Ferwig, ceir hen felin, sef Felin Bedr, enw sy'n adlewyrchu enw Pedrog, y cysegrwyd yr eglwys iddo, ac mae'n bosibl ei bod yn sefyll ar safle melin ganoloesol.
Ceir 17 eglwys iddo yn Nyfnaint a 6 yng Nghernyw. Yn Llydaw ceir 8 eglwys neu bentref gan gynnwys: Sant-Pereg, Lopereg a Tregon-Poudour (Fr: Église Saint-Pétrock de Trégon).
Coco Avant Chanel
Ffilm ddrama am berson nodedig gan y cyfarwyddwr Anne Fontaine yw Coco Avant Chanel a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd gan Philippe Carcassonne, Simon Arnal, Carole Scotta a Caroline Benjo yng Ngwlad Belg a Ffrainc; y cwmni cynhyrchu oedd Warner Bros.. Lleolwyd y stori ym Mharis a chafodd ei ffilmio yn Schloss Baronville. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Anne Fontaine a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Alexandre Desplat. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Emmanuelle Devos, Marie Gillain, Audrey Tautou, Alessandro Nivola, Benoît Poelvoorde, Claude Brécourt, Franck Monsigny, Jean-Chrétien Sibertin-Blanc, Jean-Yves Chatelais, Marie Parouty, Patrick Laviosa, Pierre Diot, Vincent Nemeth, Yan Duffas, Émilie Gavois-Kahn, Bruno Abraham-Kremer, Régis Royer a Bruno Paviot. Mae'r ffilm Coco Avant Chanel yn 106 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 2.35:1.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. Christophe Beaucarne oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Luc Barnier sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anne Fontaine ar 15 Gorffenaf 1959 yn Lwcsembwrg. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1980 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg Lycée Molière.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anne Fontaine nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Anisogomphus chaoi
Gwas neidr o deulu'r Gomphidae (neu'r 'Gweision neidr tindrom') yw'r Anisogomphus chaoi. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Badlesmere, Caint
Pentref a phlwyf sifil yng Nghaint, De-ddwyrain Lloegr, ydy Badlesmere. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Swale.
Maria Maier-Stolte
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Yr Helyntion
bawd|Map gwleidyddol o Iwerddon, adeg yr Helyntion Cyfnod o wrthdaro ethno-wleidyddol yng Ngogledd Iwerddon oedd yr Helyntion a barhaodd o ddiwedd y 1960au hyd Gytundeb Gwener y Groglith ym 1998, er bod ychydig o drais ers hynny. Tair carfan y gwrthdaro oedd lluoedd diogelwch y Deyrnas Unedig a Gweriniaeth Iwerddon, gweriniaethwyr Gwyddelig (gan gynnwys yr IRA) a'r Unoliaethwyr (gan gynnwys yr UDF a'r UDA). Brwydrodd y gweriniaethwyr a'r Unoliaethwyr dros statws cyfansoddiadol Gogledd Iwerddon, a cheisiodd lluoedd diogelwch y ddwy wladwriaeth dawelu'r ymladd (er bod cyhuddiadau bod rhywfaint o gymorth gan Weriniaeth Iwerddon i'r gweriniaethwyr, a chan y DU i'r Unoliaethwyr). bawd|chwith|Y lleihad yng nghanran Protestaniaid Iwerddon.
Bu brwydro ar draws Gogledd Iwerddon, yn enwedig yn y brifddinas Belffast, rhwng y cymunedau Catholig, a oedd ar y cyfan yn cefnogi'r gweriniaethwyr, a'r cymunedau Protestannaidd, a oedd ar y cyfan yn gefnogol o'r Unoliaethwyr. Bu'r gwrthdaro hefyd yn ymledu i weddill y Deyrnas Unedig ac i Weriniaeth Iwerddon ar ffurf terfysgaeth.
Geraint Lloyd
Darlledwr o Gymro yw Geraint Lloyd (ganwyd 9 Ionawr 1959) a fu'n gyflwynydd ar Radio Ceredigion ac yna BBC Radio Cymru rhwng 1997 a 2022.
Ganwyd Geraint yn Lledrod, ger Aberystwyth, Ceredigion a mynychodd Ysgol Gynradd Lledrod ac yna Ysgol Uwchradd Tregaron. Yn ddyn ifanc roedd yn ymwneud a'r byd ralïo ac aeth ymlaen i rasio 4x4s gan gynrychioli Cymru yn y gamp. Roedd hefyd yn gyfrifol am ddechrau clwb ralïo yn Aberystwyth yn yr 80au. Cyhoeddodd ei hunangofiant Geraint Lloyd - Y Dyn Tu Ôl i'r Llais yn 2013 (Y Lolfa, ISBN 978-1847717221).
Bu'n gweithio fel cyflwynydd ar Radio Ceredigion am bum mlynedd, cyn ymuno â BBC Radio Cymru ym mis Ebrill 1997. Cychwynnodd wrth gyflwyno sioe rhwng 2 a 5 bob prynhawn o'r wythnos, cyn symud i'r slot 10pm-12am yn 2012.
Yn Awst 2022, cyhoeddwyd y byddai ei sioe nosweithiol yn dod i ben. Dywedodd Lloyd ei fod yn "sioc... Doeddwn i ddim yn disgwyl e, doedd dim sôn dim wedi bod, dim trafod, dim ond dweud ‘Dyna ni, bydd y rhaglen yn gorffen dechrau Hydref’".
Mohamed Ghannouchi
Mohamed Ghannouchi (Arabeg: محمد الغنوشي‎; ganed 18 Awst 1941 yn Sousse) oedd Prif Weinidog Tiwnisia o 1999 hyd 2011. Am gyfnod byr bu'n Arlywydd dros dro. Yn ogystal mae'n aelod o Senedd Tiwnisia dros yr Rassemblement constitutionnel démocratique (RCP).
O 1992 hyd 1999, bu'n Weinidog Cydweithio Rhyngwladol a Buddsoddiad Tramor, ac o 1999 hyd 2011 bu'n Brif Weinidog Tiwnisia hyd y coup a ddaeth â rheolaeth Zine el-Abidine Ben Ali i ben ar 14 Ionawr 2011 fel canlyniad i'r brotestiadau eang yn erbyn y llywodraeth a ddechreuodd yn Sidi Bouzid ganol mis Rhagfyr 2010. Ar ôl tri diwrnod fel arlywydd dros dro dychwelodd i'w hen swydd o brif weinidog yn y 'llywodraeth undeb cenedlaethol' newydd. Ymddiswyddodd ar 27 Chwefror 2011 yn sgîl protestiadau pellach.
PLCE1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn PLCE1 yw PLCE1 a elwir hefyd yn Phospholipase C epsilon 1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 10, band 10q23.33.
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn PLCE1.
Martigny
Dinas yng nghanton Valais yn y Swistir yw Martigny. Hi yw ail dref y canton o ran maint, gyda phoblogaeth o 16,339 yn 2007. Saif ar y ffyrdd sy'n arwain i ddau o fulchau pwysicaf yr Alpau, Bwlch Sant Bernard Mawr a Bwlch Simplon.
Sefydlwyd y dref yn y cyfnod Rhufeinig ar safle Oppidum neu vicus Octodure Celtaidd yn perthyn i'r Veragres. Ymladdwyd brwydr Octodure yma yn 56 CC rhwng y lleng Rufeinig Legio XII Fulminata dan Servius Galba a'r Veragres a'u cyngheiriaid y Sedunes a'r Nantuates. Sefydlodd yr ymerawdwr Claudius ddinas Rufeinig yma yn 47 OC dan yr enw Forum Claudii Augusti, a newidiwyd yn fuan i Forum Claudii Vallensium. Ceir oluion amffitheatr mewn cyflwr da yma.
Mae twristiaeth ac amaethyddiaeth, yn arbennig tyfu gwinwydd, yn bwysig yma.
Janet Evans
Gohebydd a gweinyddwraig oedd Janet Evans (c. 1894 – 11 Rhagfyr 1970) a aned yn Llundain i deulu Cymreig a gymerai ddiddordeb mawr mewn popeth Cymreig a bu'n ohebydd ar faterion Cymreig i nifer o bapurau Llundain.
Magwraeth a choleg
Fe'i ganed yn 82 Addington Mansions, Highbury, Llundain i'r newyddiadurwr Thomas John Evans a Margaret (neé Davies) a oedd o Geredigion yn wreiddiol. Fe'i haddysgwyd mewn ysgol breifat cyn mynd i'r Central Foundation Girls' School lle mynychodd gyrsiau a gynhelid gan Brifysgol Llundain.
Gwaith
Dysgodd law-fer a theipio a daeth yn ysgrifennydd personol i gyfarwyddwr cwmni allforio Amalgamated Anthracite Collieries Ltd.
Llangystennin
Pentrefan a phlwyf eglwysig yng nghymuned Llandudno, bwrdeistref sirol Conwy, Cymru, yw Llangystennin neu Llangwstenin. Saif y pentref i'r de-ddwyrain o dref Llandudno. Mae'r plwyf yn cynnwys Plas Llangystennin, pentrefi Mochdre, Pabo a Bryn Pydew, a thref Cyffordd Llandudno.
Mae eglwys Llangystennin yn hen. Yn ôl traddodiad, codwyd eglwys seml ar y safle yn y 5g. Yn Oes y Tywysogion roedd ym meddiant Abaty Aberconwy ac am gyfnod yn perthyn i eglwys Abergele yn ddiweddarach. Yn ôl un fersiwn o'r hanes, gwrandawyd cwyn Dafydd ap Gruffudd, brawd Llywelyn ap Gruffudd, Tywysog Gwynedd, yn erbyn y brenin Harri III o Loegr yn Llangystennin ; gwysiwyd y brenin gan abadau Aberconwy a Chymer i ateb y cyhuddiad ond ni ddaeth (credir erbyn hyn mai i eglwys Caerwys y galwyd y brenin). Ceir ffenestr liw nodedig yn yr eglwys a meini coffa nifer o aelodau o deulu Llwydiaid Llangystennin yn ogystal.
Perseus
Gall yr enw Perseus gyfeirio at fwy nag un peth:
Coedydd Aber
Mae Coedydd Aber - a leolir ger Abergwyngregyn, Gwynedd, wrth droed y Carneddau, Eryri - wedi'u dynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 1 Ionawr 1957 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 415.65 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
How About You
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Anthony Byrne yw How About You a gyhoeddwyd yn 2007. Fe'i cynhyrchwyd yn Iwerddon. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Brenda Fricker, Imelda Staunton, Hayley Atwell, Vanessa Redgrave a Joss Ackland. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cytundeb Waitangi
bawd|unionsyth|Cytundeb Waitangi
How About You
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Anthony Byrne ar 9 Medi 1975 yn Dulyn.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Anthony Byrne nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol: