cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Carnedd gron Cefn Caer Euni
Carnedd gron sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron Cefn Caer Euni, ar fryn Cefn Caer Euni yng nghymuned Llandderfel, Gwynedd;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog sy'n fath cwbwl wahanol o garnedd.
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: ME227.
Valiyaperunnal
Ffilm ddrama yw Valiyaperunnal a gyhoeddwyd yn 2019. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd വലിയപെരുന്നാൾ (ചലച്ചിത്രം) ac fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Malaialeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 600 o ffilmiau Malaialam wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lloyd
Ffilm drama-gomedi yw Lloyd a gyhoeddwyd yn 2000. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Lloyd ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mary Mara, Brendon Ryan Barrett, Todd Bosley, Taylor Negron a Patrick Higgins. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2000. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Gladiator sef ffilm hanesyddol am y cyfnod Rhufeinig gan Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Fountain Hills, Arizona
Tref yn, yn nhalaith Arizona, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Fountain Hills, gan gynnwys:
Ewhurst, Hampshire
Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Ewhurst. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Baughurst yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Basingstoke a Deane.
Béla Kun
Gwleidydd comiwnyddol o Hwngari oedd Béla Kun (20 Chwefror 1886 – 1938?) a fu'n arweinydd ar Weriniaeth Sofietaidd Hwngari (1919).
Ganed i deulu o dras Iddewig mewn pentref ger Szilágycseh yn rhanbarth Transylfania, Awstria-Hwngari, a leolir heddiw yn Rwmania. Yn ei ieuenctid, bu'n weithgar yn y Blaid Ddemocrataidd Gymdeithasol yn Nhransylfania ac yn ddiweddarach ym Mwdapest. Fe'i galwyd i fyddin Awstria-Hwngari ar ddechrau'r Rhyfel Byd Cyntaf, ac ym 1916 cafodd ei ddal yn garcharor rhyfel yn Rwsia. Ymunodd â'r Bolsieficiaid a chafodd ei hyfforddi mewn tactegau chwyldroadol gan Lenin, ac yn sgil cwymp y Pwerau Canolog yn Nhachwedd 1918 fe ddychwelodd i Hwngari. Cyhoeddodd Kun bapur newydd comiwnyddol a sefydlodd Plaid Gomiwnyddol Hwngari ar 20 Rhagfyr 1918. Er iddo gael ei garcharu yn Chwefror 1919 gan lywodraeth Mihály Károlyi, Arlywydd Gweriniaeth Gyntaf Hwngari, parhaodd i arwain y Blaid Gomiwnyddol a chyhoeddi propaganda chwyldroadol o'i gell. Yn ystod Rhyfel Hwngari a Rwmania, ceisiodd Kun gynhyrfu'r bobl drwy addo y byddai'n sicrhau cymorth oddi ar yr Undeb Sofietaidd i fwrw lluoedd Teyrnas Rwmania allan o'r wlad.
Rhyddhawyd Kun o'r carchar ar 20 Mawrth 1919 ac ar 21 Mawrth fe'i penodwyd yn gomisâr dros faterion tramor yn llywodraeth glymblaid y Comiwnyddion a'r Democratiaid Cymdeithasol. Kun oedd arweinydd Hwngari am 19 wythnos, ac yn y cyfnod hwnnw fe lwyddodd i adennill tiriogaeth oddi ar Tsiecoslofacia a Rwmania. Gorchmynnai carthiad gwleidyddol i gael gwared ag aelodau cymedrol y llywodraeth, ond collodd Kun gefnogaeth y werin am iddo wladoli ystadau'r bendefigaeth yn hytrach na'u hailddosbarthu. O ganlyniad, methodd y cyflenwad bwyd a throdd y fyddin yn erbyn y llywodraeth, a gwympodd ar 1 Awst 1919. Ffoes Kun i Fienna. Bu i'w gyfnod cythryblus arwain at ddyfodiad y cenedlaetholwr ceidwadol, Miklós Horthy i ddod yn rhaglaw ar Hwngari hyd ddiwedd yr Ail Ryfel Byd.
Symudodd i'r Undeb Sofietaidd a gweithiodd yn un o brif swyddogion y Comintern. Treuliodd Kun y 1920au yn ymgyrchu dros chwyldroadau yn Awstria a'r Almaen. Yn ystod y Carthiad Mawr cafodd ei gyhuddo o "Drotscïaeth" a'i ddienyddio.
Sweyn I, brenin Denmarc
Brenin Denmarc, Lloegr a rhannau o Norwy oedd Sweyn I (tua 960 - 3 Chwefror 1014). Cyfeirir ato wrth sawl enw, yn cynnwys Sweyn Farf Fforchog (Sweyn Forkbeard), Sweyn Ddaniad (ffynonellau Saesneg), hefyd Svein, Svend, Swegen a Tuck (Hen Norseg: Sveinn Tjúguskegg, Norwyeg: Svein Tjugeskjegg, Swedeg: Sven Tveskägg; Daneg: Svend Tveskæg, o Tjugeskæg neu Tyvskæg). Roedd yn arweinydd Viking Llychlynaidd ac yn dad i'r brenin Canute. Pan fu farw ei dad Harald Lasdant ar ddiwedd 986 neu ddechrau 987, daeth yn frenin Denmarc; yn 1000, mewn cynghrair â'r Trondejarl, Eric o Lade, daeth yn rheolwr ar y rhan fwyaf o Norwy hefyd. Ar ôl cyfnod hir o ymgyrchu yn erbyn y Saeson am feddiant o'r wlad, ac yn fuan cyn ei farwolaeth, yn 1013 goresgynodd deyrnas Lloegr. Ym mlynyddoedd olaf ei oes, ef oedd teyrn Danaidd ymerodraeth a ymestynnai dros Fôr y Gogledd, ac a etifeddywd gan ei fab Canute a'i ehangodd i fod yn un o ymerodraethau mwyaf gogledd Ewrop.
Ymosododd Sweyn ar Loegr sawl gwaith yn y 1000au cyn llwyddo i oresgyn y deyrnas honno. Un o'i resymau dros hynny oedd dial llofruddiaeth ei chwaer Gunhilde a nifer o Ddaniaid eraill gan dorf yn Rhydychen yn y flwyddyn 1002, fel rhan o ymgyrch glanhau ethnig a elwir yn Gyflafan Gŵyl Sant Bricius.
Carnedd gron y Garnedd Wen
Carnedd gron (Saesneg: round cairn) sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron y Garnedd Wen, yng nghymuned Llandderfel, Gwynedd;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol o garnedd.
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: ME254.
Enklava
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Goran Radovanović yw Enklava a gyhoeddwyd yn 2015. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Enklava ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal, yr Almaen, Albania a Serbia. Lleolwyd y stori yn Serbia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Serbeg a hynny gan Goran Radovanović a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Eleni Karaindrou.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Anica Dobra, Nebojša Glogovac, Miodrag Krivokapić, Nenad Jezdić, Meto Jovanovski a Goran Radaković. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 750 o ffilmiau Serbeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Goran Radovanović ar 1 Ionawr 1957 yn Beograd. Derbyniodd ei addysg yn University of Belgrade Faculty of Philosophy.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Goran Radovanović nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dandy Dick
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr William Beaudine yw Dandy Dick a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Gaer Coed
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CD166. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Dandy Dick
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Will Hay a Nancy Burne. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Gaer Coed
Fel arfer, fel mae'r gair yn ei awgrymu, ar fryn y codwyd y caerau hyn, er mwyn i'r amddiffynwyr gael mantais milwrol. Un o'r bryngaerau mwyaf trawiadol yng Nghymru ydy Tre'r Ceiri, a hon yw'r fryngaer Oes Haearn fwyaf yng ngogledd-orllewin Ewrop. Mae ei harwynebedd oddeutu 2.5ha. Y mwyaf o ran maint (arwynebedd), fodd bynnag ydy Bryngaer Llanymynech sydd ag arwynebedd o 57 hectar.
Dandy Dick
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Mutiny on the Bounty sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw..... Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gaer Coed
Lloches i gartrefi a gwersyllfeydd milwrol oedd eu pwrpas felly, cyn y goresgyniad Rhufeinig; a chafodd cryn lawer ohonynh nhw eu hatgyfnerthu a'u defnyddio, yng nghyfnod y Rhufeiniaid; er enghraifft Dinorben yng ngogledd Cymru. Oes aur bryngaerau gwledydd Prydain oedd rhwng 200 CC ac OC 43.
Dandy Dick
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Beaudine ar 15 Ionawr 1892 yn Ninas Efrog Newydd a bu farw yn Canoga Park ar 3 Medi 1947.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Beaudine nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Discovering Bigfoot
Ffilm ddogfen yw Discovering Bigfoot a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Neuadd y Ddinas, Caerdydd
Adeilad ym Mharc Cathays, Caerdydd, yw Neuadd y Ddinas, a'i adeiladwyd rhwng 1901 a 1905. Fe'i gynlluniwyd ar y cyd â Llys y Goron Caerdydd gan y penseiri Lanchester, Stewart a Rickards, a enillodd y gystadleuaeth ar gyfer y ddau adeilad ym 1897. Ystyrir Neuadd y Ddinas yn un o uchafbwyntiau'r adfywiad o bensaernïaeth Baróc yn nheyrnasiad Edward VII.
Rhagflaenwyr
Safai guildhall tref canoloesol Caerdydd yng nghanol y Stryd Fawr; roedd gan yr adeilad hwn farchnad ar y llawr isaf. Yn 1742–7 dymchwelwyd yr adeilad hwn a chodwyd neuadd newydd i'r dref ar yr un safle, yn cadw'r farchnad ac yn ychwanegu carchar i'r llawr gwaelod. Rhyw ganrif yn hwyrach cynhaliwyd gystadleuaeth am adeilad newydd ar gyfer Neuadd y Dref a'r Cyfnewidfa Ŷd. Enillwyd hyn gan Horace Jones (a gynlluniodd Tower Bridge yn Llundain yn hwyrach yn ei yrfa), ac agorwyd yr adeilad newydd ar Heol Eglwys Fair, yn yr arddull neo-glasurol, ym 1853. Fe'i estynnwyd yn 1876 gan James, Seward a Thomas, ffỳrm pensaernïol o Gaerdydd. Ym 1915 codwyd adeilad a elwir heddiw yn Hodge House ar y safle hwnnw.
Hanes a disgrifiad
Cynhaliwyd cystadleuaeth ar gyfer y ddau adeilad cyntaf ym Mharc Cathays, sef neuadd y dref a'r llysoedd barn, ym 1897, ar ôl i'r cyngor brynu'r tir oddi wrth Ardalydd Bute. Enillwyr y gystadleuaeth, allan o 56 o ymgeiswyr, oedd Edwin Afred Rickards o'r ffỳrm Lanchester, Stewart a Rickards. Ffurfiwyd y bartneriaeth yn arbennig ar gyfer ymuno â'r gystadleuaeth hon gan Rickards a'i gyd-benseiri Henry Vaughan Lanchester a James Stewart. Y pensaer Fictoraidd o fry Syr Alfred Waterhouse a fu'n barnu'r gystadleuaeth. Cynhaliwyd seremoni gosod y maen cyntaf ym 1901 ac ym 1906 agorwyd Neuadd y Ddinas yn swyddogol gan Ardalydd Bute. Enillodd Caerdydd ei statws fel dinas yn y flwyddyn flaenorol.
Newidiwyd y cynlluniau yn sylwyeddol rhwng ennill y gystadleuaeth a'r hyn gafodd ei adeiladu i arddull mwy blodeuog y Baróc, gyda dylanwadau cryf o Awstria, de'r Almaen a Ffrainc. Roedd y fath ddylanwadau yn anarferol ym mhensaernïaeth Baróc Edwardaidd, a arferai cyfeirio at waith y pensaer o Sais, Syr Christopher Wren. Mae'r cerfluniau ar y ffasâd yn cynnwys ffigyrau yn cynrychioli afonydd Caerdydd, sef Taf, Rhymni ac Elái, ac alegorïau o Gerddoriaeth a Barddoniaeth (gan Paul Montford) ac Undod a Gwladgarwch (gan Henry Poole). Ceir dau grŵp arall o gerfluniau sy'n cyfateb i'r ddau uchod ar ffasâd y llysoedd barn; dyma'r unig enghraifft yng ngwledydd Prydain o ddau adeilad dinesig yn cael eu cynllunio ar y cyd. Gwaith y cerflunwydd Henry Charles Fehr yw'r ddraig plwm ar ben y gromen.
Y Neuadd Farmor
bawd|dde|300px|Cerfluniau yn y Neuadd Farmor: (chwith i dde) Llywelyn Ein Llyw Olaf, Williams Pantycelyn, Syr Thomas Picton ac Owain Glyn Dŵr
Cynlluniwyd y grisiau yn arwain at yr Ystafell Gynnull ag wyth pedestal a dau gilfach gwag, ac o ganlyniad i hyn fe benderfynwyd y dylid eu llenwi â cherfluniau o arwyr Cymreig. Cytunodd y diwydiannwr a gwleidydd David Alfred Thomas i'w hariannu ac fe benodwyd Yr Athro Thomas Powel, Syr Thomas Marchant a'r Aelod Seneddol W. Llewelyn Williams i farnu pwy y dylid eu coffáu. I feithrin diddordeb cynhaliwyd gystadleuaeth gan y Western Mail yn annog i bobl ysgrifennu rhestrau eu hunain; roedd gwobr o £20 ar gael i'r rheiny â rhestrau yn cyfateb yn union i'r hyn a baratowyd gan yr ysgolheigion, ond enillodd neb y wobr. Agorwyd y Neuadd Farmor gan David Lloyd George, y Weinidog Rhyfel ar y pryd, ar 27 Hydref 1916. Dyma restr o'r cerfluniau:
Yn niwylliant poblogaidd
Ymddengys Neuadd y Ddinas ar glawr y sengl "Mulder and Scully" (1998) gan Catatonia, mewn delwedd a'i ysbrydolwyd gan boster y ffilm Independence Day. Ynddo caiff Neuadd y Ddinas (yn hytrach na'r Tŷ Gwyn yn Washington, D.C.) ei drywanu gan belydr o beth hedegog anhysbus.
Gallant Bess
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Andrew Marton yw Gallant Bess a gyhoeddwyd yn 1946. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1946. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Yearling ffilm am fachgen yn ei lasoed yn mabwysiadu ewig, gan Clarence Brown. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. John W. Boyle oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrew Marton ar 26 Ionawr 1904 yn Budapest a bu farw yn Santa Monica ar 1 Ionawr 2003.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrew Marton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Shotts
Pentref yn awdurdod unedol Gogledd Swydd Lanark, yr Alban, yw Shotts.
Gwaith
Yn 2001 roedd 3,270 mewn gwaith. Ymhlith y prif waith yn y dref roedd:
Mondo Bobo
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Goran Rušinović yw Mondo Bobo a gyhoeddwyd yn 1997. Fe'i cynhyrchwyd yn Croatia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Croateg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jagoda Kaloper, Damir Urban, Miroslav Škoro, Nataša Dorčić, Tomislav Gotovac, Lucija Šerbedžija a Sven Medvešek. Mae'r ffilm Mondo Bobo yn 80 munud o hyd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Goran Rušinović ar 1 Ionawr 1969 yn Zagreb. Derbyniodd ei addysg yn Academi Ffilm Efrog Newydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Goran Rušinović nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Aleksandra Kuminova
Roedd Aleksandra Kuminova (ganwyd: 6 Tachwedd 1911) yn fotanegydd nodedig a aned yn Yr Undeb Sofietaidd. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Academi Gwyddoniaethau Rwsia.
Weekend Cu Mama
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Stere Gulea yw Weekend Cu Mama a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn Rwmania. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwmaneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Jeremy Adelman.
Aleksandra Kuminova
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
The Price of Possession
Ffilm fud (heb sain) a ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Hugh Ford yw The Price of Possession a gyhoeddwyd yn 1921. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Hugh Ford.
Weekend Cu Mama
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Gheorghe Dinică, Medeea Marinescu, Adela Popescu, Ecaterina Nazare, Răzvan Vasilescu, Tudor Istodor, Andi Vasluianu a Florin Zamfirescu. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
The Price of Possession
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ethel Clayton, Reginald Denny, Maude Turner Gordon a Rockliffe Fellowes. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Aleksandra Kuminova
Bu farw yn 1997.
Weekend Cu Mama
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,650 o ffilmiau Rwmaneg wedi gweld golau dydd.
The Price of Possession
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hugh Ford ar 5 Chwefror 1868 yn Washington.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hugh Ford nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Weekend Cu Mama
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stere Gulea ar 2 Awst 1943 ym Mihail Kogălniceanu.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Stere Gulea nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Adeiladau rhestredig Gradd I Torfaen
250px|bawd|Ffwrneisi chwyth, Gwaith Haearn Blaenafon
Dyma restr o adeiliadau rhestredig Gradd I yn Nhorfaen. Gradd I yw'r radd uchaf ar gyfer adeiladau hanesyddol yng Nghymru a Lloegr; ystyrir yr adeiladau hyn i fod o ddiddordeb arbennig.
Corhedydd llwydfelyn
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Corhedydd llwydfelyn (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: corhedyddion llwydfelyn) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Anthus vaalensis; yr enw Saesneg arno yw Buffy pipit. Mae'n perthyn i deulu'r Siglennod (Lladin: Motacillidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. vaalensis, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Affrica.
Teulu
Mae'r corhedydd llwydfelyn yn perthyn i deulu'r Siglennod (Lladin: Motacillidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Ewshot
Pentref a phlwyf sifil yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Ewshot. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Hart.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 635.
Vaarikkuzhiyile Kolapathakam
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 600 o ffilmiau Malaialam wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gomphus
Genws o weision neidr ydy Gomphus yn nheulu'r Gweision neidr tindrom (Lladin: Gomphidae). Mae'n cynnwys sawl rhywogaeth o weision neidr.
Rhywogaethau
Mae'r genws yma'n cynnwys y rhywogaethau canlynol: • 2
Gaer Fawr, Llanilar
Bryngaer Geltaidd sy'n perthyn i Oes yr Haearn, wedi'i lleoli ger Llanilar, Ceredigion, Cymru, yw Gaer Fawr.
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CD050. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Fel arfer, fel mae'r gair yn ei awgrymu, ar fryn y codwyd y caerau hyn, er mwyn i'r amddiffynwyr gael mantais milwrol. Un o'r bryngaerau mwyaf trawiadol yng Nghymru ydy Tre'r Ceiri, a hon yw'r fryngaer Oes Haearn fwyaf yng ngogledd-orllewin Ewrop. Mae ei harwynebedd oddeutu 2.5ha. Y mwyaf o ran maint (arwynebedd), fodd bynnag ydy Bryngaer Llanymynech sydd ag arwynebedd o 57 hectar.
Lloches i gartrefi a gwersyllfeydd milwrol oedd eu pwrpas felly, cyn y goresgyniad Rhufeinig; a chafodd cryn lawer ohonynh nhw eu hatgyfnerthu a'u defnyddio, yng nghyfnod y Rhufeiniaid; er enghraifft Dinorben yng ngogledd Cymru. Oes aur bryngaerau gwledydd Prydain oedd rhwng 200 CC ac OC 43.
IGF2BP2
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn IGF2BP2 yw IGF2BP2 a elwir hefyd yn Insulin like growth factor 2 mRNA binding protein 2 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 3, band 3q27.2.
Cyflafan Gŵyl Sant Bricius
Llofruddiaeth drefniedig nifer o Ddaniaid yn nheyrnas Lloegr yn y flwyddyn 1002 ar orchymyn y brenin Ethelred yr Amharod oedd Cyflafan Gŵyl Sant Bricius.
IGF2BP2
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn IGF2BP2.
Cyflafan Gŵyl Sant Bricius
Roedd y Llychlyniaid wedi ymosod ar Loegr bob blwyddyn o 997 hyd 1001. Roedd nifer o bobl o wledydd Llychlyn eisoes yn byw yn Lloegr, a chredodd Ethelred eu bod yn rhoi cymorth i'r Vikingiaid hyn. Penderfynodd gael gwared arnynt ei gyd er mwyn atal yr ymosodiadau a gorchmynodd "ladd pob Daniad (yn ddynion, merched a phlant) yn Lloegr". Adnabyddir hyn fel Cyflafan Gŵyl Sant Bricius am iddo ddigwydd ar yr 2il o Ragfyr, dydd gŵyl Sant Bricius o Tours.
Bwrdeistref Gosport
Ardal an-fetropolitan yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, yw Bwrdeistref Gosport.
The White Monkey
Ffilm ddrama heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Phil Rosen yw The White Monkey a gyhoeddwyd yn 1925. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Louis Sherwin a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Charles Previn.
Bwrdeistref Gosport
Mae gan yr ardal arwynebedd o 25.3 km², gyda 85,283 o boblogaeth yn ôl amcangyfrif cyfrifiad 2018. Mae'n ffinio ar Fwrdeistref Fareham i'r gogledd a'r Solent i'r de.
The White Monkey
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Bwrdeistref Gosport
bawd|dim|Bwrdeistref Gosport yn Hampshire
Cyflafan Gŵyl Sant Bricius
Er na lladdwyd pob Daniad yn y deyrnas, credir fod nifer wedi cael eu llofruddio, yn enwedig yn y trefi. Mae rhai haneswyr yn cyfeirio at hyn fel polisi o lanhau ethnig gan y brenin.
Gaer Maesmynach
Bryngaer Geltaidd sy'n perthyn i Oes yr Haearn, wedi'i lleoli ger Llanfihangel Ystrad, Ceredigion, Cymru, yw Gaer Maesmynach.
Cyflafan Gŵyl Sant Bricius
Cofnodir y gyflafan yn nhref Rhydychen yng nghronicl John o Wallingford lle dywedir fod y trigolion Danaidd wedi ceisio noddfa mewn eglwys a losgwyd yn ulw gan y dorf. Ymhlith y rhai a laddwyd yr oedd Gunhilde, chwaer Sweyn I, brenin Denmarc, ei gŵr Pada a'i merch.
Gaer Maesmynach
Cefndir
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CD080. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Cyflafan Gŵyl Sant Bricius
Arweiniodd ysfa Sweyn i ddial ar y Saeson at ymgais i oresgyn Lloegr yn 1003/04, a 10 mlynedd yn nes ymlaen gorfodwyd Ethelred i ffoi i Normandi, gan adael yr orsedd i Sweyn, a reolodd Loegr o am rai misoedd ar ddiwedd 1013 a dechrau 1014.
Gaer Maesmynach
Cefndir
Fel arfer, fel mae'r gair yn ei awgrymu, ar fryn y codwyd y caerau hyn, er mwyn i'r amddiffynwyr gael mantais milwrol. Un o'r bryngaerau mwyaf trawiadol yng Nghymru ydy Tre'r Ceiri, a hon yw'r fryngaer Oes Haearn fwyaf yng ngogledd-orllewin Ewrop. Mae ei harwynebedd oddeutu 2.5ha. Y mwyaf o ran maint (arwynebedd), fodd bynnag ydy Bryngaer Llanymynech sydd ag arwynebedd o 57 hectar.
Armadale
Tref yn awdurdod unedol Gorllewin Lothian, yr Alban, yw Armadale (Gaeleg yr Alban: Armadal).
Little Tough Guy
Ffilm drosedd gan y cyfarwyddwr Harold Young yw Little Tough Guy a gyhoeddwyd yn 1938. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Charles Previn.
Bwrdeistref Gosport
Ffurfiwyd yr ardal dan Ddeddf Llywodraeth Leol 1972, ar 1 Ebrill 1974.
Armadale
Yn 2001 roedd y boblogaeth yn 9,063 gyda 94.38% o’r rheiny wedi’u geni yn yr Alban a 3.74% wedi’u geni yn Lloegr.
Bwrdeistref Gosport
Mae'r fwrdeistref yn hollol ddi-blwyf.
Gaer Maesmynach
Cefndir
Lloches i gartrefi a gwersyllfeydd milwrol oedd eu pwrpas felly, cyn y goresgyniad Rhufeinig; a chafodd cryn lawer ohonynh nhw eu hatgyfnerthu a'u defnyddio, yng nghyfnod y Rhufeiniaid; er enghraifft Dinorben yng ngogledd Cymru. Oes aur bryngaerau gwledydd Prydain oedd rhwng 200 CC ac OC 43.
Little Tough Guy
Y prif actor yn y ffilm hon yw Little Tough Guys. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
The White Monkey
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1925. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Gold Rush sef ffilm gomedi Americanaidd am Klondike gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Little Tough Guy
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1938. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Bringing Up Baby sef ffilm gomedi Americanaidd gan Howard Hawks. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Elwood Bredell oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
The White Monkey
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Phil Rosen nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Hagenius
Genws o weision neidr ydy Hagenius yn nheulu'r Gweision neidr tindrom (Lladin: Gomphidae). Mae'n cynnwys sawl rhywogaeth o weision neidr.
Little Tough Guy
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harold Young nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Armadale
Gwaith
Yn 2001 roedd 4,186 mewn gwaith. Ymhlith y prif waith yn y dref roedd:
Ieithoedd Uto-Aztecaidd
bawd|240px|Ieithoedd Uto-Aztecaidd yn yr Unol Daleithiau a gogledd Mecsico
Teulu o ieithoedd a siaredir yng ngorllewin yr Unol Daleithiau a chyn belled i'r de a rhan ddeheuol Mecsico yw'r ieithoedd Uto-Aztecaidd. Mae'n un o'r mwyaf o deuluoedd iaith cyfandir yr Amerig, gyda tua miliwn a hanner o siaradwyr. Yr iaith Nahwatleg oedd iaith Ymerodraeth yr Astec.
Mae 33 iaith yn y teulu:
Lotta de Beus
Arlunydd benywaidd o'r Iseldiroedd yw Lotta de Beus (1974).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd ym Mrenhiniaeth yr Iseldiroedd.
Take Me to The Moon
Ffilm ar gerddoriaeth yw Take Me to The Moon a gyhoeddwyd yn 2017. Fe'i cynhyrchwyd yn Taiwan.
Lotta de Beus
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Cen Williams (dylunydd)
Roedd Cen Williams, neu'n gyffredin, Cen Cartŵn Williams (7 Ebrill 1946 – 24 Mai 2020) yn ddylunydd ac aelod gweithgar o gymuned Gymraeg Caerdydd o'r 1970au ymlaen gan ddylunio amrywiaeth eang o gloriau llyfrau, recordiau a thaflenni Cymraeg a chyfrannu cartwnau i lyfrau a chylchgronau. Magwyd yng Ngwalchmai. Bu'n athro yn ysgol plant anghenion arbennig, Ysgol y Llys, Llanisien, Caerdydd hyd ei ymddeoliad.
Exbury
Pentref yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Exbury. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Exbury and Lepe yn ardal an-fetropolitan Fforest Newydd.
Take Me to The Moon
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2017. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner 2049 sef ffilm wyddonias gan Denis Villeneuve.
Cen Williams (dylunydd)
Dylunyddâ
Roedd Cen Williams yn adnabyddus am ei gartŵnau a'i arddull unigryw. Bu'n gyfrannwr cyson i bapur bro Caerdydd, Y Dinesydd o'r cychwyn gan ddarlunio bywyd Cymraeg y brifddinas. Cyhoeddwyd detholiad o'i gartwnau a oedd wedi ymddangos yn y papur dros y 25 mlynedd oddi ar sefydlu'r Dinesydd yn y rhifyn o'r Dinesydd a gyhoeddwyd yn Ebrill/Mai 1998 i ddathlu pen-blwydd y papur yn 25 oed.
Bu hefyd yn dylunio cloriau Recordiau Sain gan gynnwys rhai o recordiadau enwocaf y cwmni fel Cwm-Rhyd-y-Rhosyn a recordiwyd gan Dafydd Iwan ac Edward Morus Jones. Yn sgil llwyddiant y record hir, daeth cyfres llyfrau lliwio a phosteri – pob un yn cynnwys darluniau Cen Williams.
Dyluniodd a chyfrannodd i doreth o lyfrau a chylchgronau Cymraeg. Ymysg ei enwocaf oedd ei gartŵnau i gyd-fynd â nofel Dyddiadur Dyn Dŵad gan Dafydd Huws oedd yn portreadu a dychanu bywyd Caerdydd yn yr 1970au. Seiliwyd y nofel ar golofn gyson gan Dafydd Huws i'r Dinesydd. Yn ôl Siôn Jobbins, roedd Cen yn "Un o genhedlaeth 'Dyddiadur Dyn Dŵad' ifanc, gwych drawsffurfiodd a Chymreigiodd Caerdydd yn 1970au. Un o bobl Aelwyd yr Urdd, Conway Rd. Dyn hoffus, tipyn o arwr i mi'n blentyn. Coffa da amanno. Roedd yn un o'r criw gwych roddodd oriau lawer yn ddi-dal i helpu aelwyd yr Urdd Conway Rd neu Ysgol Bryntaf. Dyma'r bobl ymladdodd dros addysg Gymraeg ond hefyd i wneud yr iaith yn rhywbeth bywiog, hapus a chymdeithasol."
Roedd yn gartwnydd i'r cylchgrawn wythnosol, Golwg a'r cartŵn olaf ganddo i'w chyhoeddi gan y cylchgrawn oedd cartŵn o deyrnged i'w ffrind, yr awdur Dafydd Huws ar 23 Ebrill 2020, gwta fis cyn ei farwolaeth ei hun.
Sefydlu Clwb Pêl-droed Cymry Caerdydd
Roedd yn bél-droediwr ac yn un sylfaenwyr Clwb Pel-droed Cymric (clwb pêl-droed Cymraeg ei hiaith yng Nghaerdydd) yn 1969. Yn ôl Wynford Ellis Owen "roedd yn caru chwarae a gwylio pêl-droed yn fwy na dim byd arall, a byddai’n dadlau a thrafod rhyfeddodau’r gêm hyfryd yn ddi-baid."
Roedd yn ddilynwr brwd o bêl-droed a bu iddo gyflwyno cartŵn i Tim Hartley yn dilyn penderfyniad C.P.D. Dinas Caerdydd i ddychwelyd i chwarae yn ei lliwiau glas a gwyn traddodiadol wedi cyfnod yn chwarae mewn coch.
A Tale of Two
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Zohar Wagner yw A Tale of Two a gyhoeddwyd yn 2016.
Cen Williams (dylunydd)
Gwaith Elusennol
Bu iddo hefyd sefydlu Cyfeillion Ystafell Fyw Caerdydd gan gynorthwyo i ganfod dodrefn a ffyrdd o godi arian i'r elusen.
A Tale of Two
Mae'r ffilm A Tale of Two yn 60 munud o hyd.
Cen Williams (dylunydd)
Aelwyd yr Urdd
Roedd Cen yn un o griw Aelwyd yr Urdd, Conway Rd Caerdydd yn yr 1970au. Lleoliad a dynnodd ynghyd criw eang o bobl a weithiodd dros y Gymraeg a sefydlu sefydliadau Cymraeg newydd yng Nghaerdydd. Bu'n cynorthwyo gyda chynnal 'Aelwyd' yr Urdd yn Ysgol Gynradd Gymraeg Bryntaf, Caerdydd - yr unig ysgol Gymraeg yng Nghaerdydd ar y pryd. Er nad oedd yn athro, yn ôl Wynfford Elis Owen, "roedd o’n athro par excellence gan ddysgu plant a phobol ifanc ledled Cymru wir gwerth celf a llawenydd creadigrwydd. Roedd o’n dynnwr coes eithriadol ac roedd ganddo fo synnwyr digrifwch direidus dros ben.”
Marwolaeth
Bu farw yn 74 oed yng Nghaerdydd o effaith COVID-19, un o'r miloedd o bobl a gollwyd y flwyddyn honno yn y Gofid Mawr yng Nghymru.
A Tale of Two
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling.
Cen Williams (dylunydd)
Teyrngedau
Cafwyd dyfyniad o deyrnged iddo gan Wynfford Elis Owen yng nghylchgrawn Golwg a chan eraill ar y cyfryngau cymdeithasol gan gynnwys gan YesCymru ar Twitter:
"Wedi clywed bod Cen ‘cartŵn’ Williams wedi marw o COVID-19. Un o hogia’ Gwalchmai, Môn symud i Gaerdydd a dod yn rhan – a darlunio – adfywiad cenedlaethol y brifddinas. 2 gartŵn nodweddiadol: tafarn ‘New Ely’ yn 1970au a thaflen etholiad Owen John Thomas 1980au. Coffa da amdano."
A Tale of Two
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Zohar Wagner nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Helper, Utah
Dinas yn, yn nhalaith Utah, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Helper, gan gynnwys:
Cariad yn yr Almaen
Ffilm ddrama am ryfel gan y cyfarwyddwr Andrzej Wajda yw Cariad yn yr Almaen a gyhoeddwyd yn 1983. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Eine Liebe in Deutschland ac fe'i cynhyrchwyd gan Artur Brauner yn Ffrainc a'r Almaen; y cwmni cynhyrchu oedd Gaumont Film Company. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a Phwyleg a hynny gan Agnieszka Holland a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Michel Legrand.
Subharathri
Ffilm deuluol yw Subharathri a gyhoeddwyd yn 2019. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ശുഭരാത്രി ac fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Malaialeg.
Cariad yn yr Almaen
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Hanna Schygulla, Rolf Hochhuth, Ralf Wolter, Otto Sander, Ben Becker, Bernhard Wicki, Elisabeth Trissenaar, Armin Mueller-Stahl, Marie-Christine Barrault, Daniel Olbrychski, Dietrich Mattausch, Dieter Kursawe, Erika Wackernagel, Evelyn Meyka, Friedrich G. Beckhaus, Hannes Kaetner, Gernot Duda, Rainer Basedow, Herbert Weißbach, Gérard Desarthe, Marie-Hélène Dasté a Serge Merlin. Mae'r ffilm Cariad yn yr Almaen'' yn 132 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Subharathri
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 600 o ffilmiau Malaialam wedi gweld golau dydd.
Cariad yn yr Almaen
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1983. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Star Wars Episode VI: Return of the Jedi sef ffilm ffugwyddonol gan y cyfarwyddwr ffilm Richard Marquand, Cymro o Lanishen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Igor Luther oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Halina Prugar-Ketling sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Subharathri
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cariad yn yr Almaen
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrzej Wajda ar 6 Mawrth 1926 yn Suwałki a bu farw yn Warsaw ar 22 Mehefin 2015. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1950 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul> Derbyniodd ei addysg yn Jan Matejko Academi'r Celfyddydau Cain in Krakow.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrzej Wajda nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dawnsiwr gyddfddu
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Dawnsiwr gyddfddu (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: dawnswyr gyddfddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Saltator atricollis; yr enw Saesneg arno yw Black-throated saltator. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. atricollis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r dawnsiwr gyddfddu yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Bathgate
Tref yng awdurdod unedol Gorllewin Lothian, yr Alban, yw Bathgate.
Dewi Llwyd
Newyddiadurwr a chyflwynydd radio a theledu o Gymro yw Dewi Llwyd (ganwyd 1954).
Bathgate
Yn 2001 roedd y boblogaeth yn 15,068 gyda 92.57% o’r rheiny wedi’u geni yn yr Alban a 4.45% wedi’u geni yn Lloegr.
Gwaith
Yn 2001 roedd 7,013 mewn gwaith. Ymhlith y prif waith yn y dref roedd:
Dewi Llwyd
Bywyd cynnar
Ganwyd Dewi Llwyd Williams ym Mangor yn 1954. Roedd ei dad, y Parchedig Ifor Ll. Williams o Gwm Rhymni yn wreiddiol, yn weinidog gyda'r bedyddwyr ac yn gyn-löwr. Roedd ei fam Mary yn athrawes o Ddyffryn Conwy a briododd Ifor yn 1952. Magwyd Dewi yn Neiniolen a Threforys a setlodd y teulu yn y mans ar Ffordd Deiniol, Bangor cyn ei fod yn chwe mlwydd oed. Mynychodd Ysgol Gynradd St. Paul ac Ysgol Friars yn y dref. Aeth ymlaen i astudio mewn prifysgol yng Nghaerdydd, Llundain ac yn ddiweddarach yn Washington D.C. gyda cyfnodau mewn colegau yn Ffrainc a Sbaen hefyd.
Gyrfa
Fe ymunodd a'r BBC o ddiwedd 1979 fel gohebydd seneddol ac fe roedd yn wyneb cyfarwydd iawn ar raglen Newyddion S4C ers y cychwyn.
Ar ddiwedd 2012 gadawodd prif raglen newyddion S4C ac fe olynodd Gareth Glyn fel prif gyflwynydd y Post Prynhawn ar Radio Cymru. Cyflwynodd ei rifyn olaf o'r Post Prynhawn ar 9 Hydref 2019. Hefyd ar y radio roedd yn cyflwyno'r rhaglen Dewi Llwyd ar fore Sul a oedd yn cynnwys "adolygiadau o'r papurau Sul, gwestai pen-blwydd a cherddoriaeth hamddenol". Cychwynodd y rhaglen ar ddechrau 2008 a chyhoeddodd Dewi y byddai'n rhoi'r gorau i gyflwyno'r rhaglen ar ddiwedd 2021.
Roedd hefyd yn llywio y rhaglen radio yn holi gwleidyddion, Hawl i Holi, ers 2008. Cyflwynodd ei rifyn cyntaf erioed o'r rhaglen o Ganolfan Bro Aled, Llansannan, a dyna hefyd leoliad ei rifyn olaf a ddarlledwyd yn fyw ar nos Iau 6 Gorffennaf 2023.
Ers 2019 mae'n cyflwyno y rhaglen radio Dros Ginio bob dydd Llun a Gwener.
Bywyd personol
Mae'n briod a Nia. Wedi priodi roedd y ddau yn byw yng Nghaerdydd ac am gyfnod roedd Dewi yn gweithio yn Llundain fel gohebydd seneddol. Yn Chwefror 1983, symudodd y teulu i fyw yn ardal y Garth ym Mangor.
Buick Riviera
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Goran Rušinović yw Buick Riviera a gyhoeddwyd yn 2008. Fe'i cynhyrchwyd gan Boris T. Matić yn Croatia. Lleolwyd y stori yn Gogledd Dakota. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Slavko Štimac a Leon Lučev.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2008. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Dark Knight sef ffilm drosedd llawn cyffro, Americanaidd am uwcharwr. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Buick Rivera, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Miljenko Jergović a gyhoeddwyd yn 2002.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Goran Rušinović ar 1 Ionawr 1969 yn Zagreb. Mae ganddo o leiaf 1 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang. Derbyniodd ei addysg yn Academi Ffilm Efrog Newydd.
Carnedd Hywel
Carnedd gron sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd Hywel, ar lan Afon Ogwen ger Cochwillan rhwng Bethesda a Bangor yng nghymuned Llandygai, Gwynedd;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog sy'n fath cwbwl wahanol o garnedd.
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CN393.
Vikruthi
Ffilm drama-gomedi yw Vikruthi a gyhoeddwyd yn 2019. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd വികൃതി ac fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Malaialeg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Bijibal.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 600 o ffilmiau Malaialam wedi gweld golau dydd.
On My Way to The Crusades, i Met a Girl Who...
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Pasquale Festa Campanile yw On My Way to The Crusades, i Met a Girl Who... a gyhoeddwyd yn 1967. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd La cintura di castità ac fe’i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Luigi Magni a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Riz Ortolani.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Monica Vitti, Tony Curtis, Hugh Griffith, Leopoldo Trieste, Ivo Garrani, John Richardson, Nino Castelnuovo, Dada Gallotti, Francesco Mulé, Umberto Raho, Mimmo Poli, Franco Fantasia, Franco Sportelli a Gabriella Giorgelli. Mae'r ffilm On My Way to The Crusades, i Met a Girl Who... yn 108 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1967. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd You Only Live Twice sef ffilm llawn cyffro gan Lewis Gilbert. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Carlo Di Palma oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Pasquale Festa Campanile ar 28 Gorffenaf 1927 ym Melfi a bu farw yn Rhufain ar 11 Mehefin 2014. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1949 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Pasquale Festa Campanile nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Rubber Racketeers
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Harold Young yw Rubber Racketeers a gyhoeddwyd yn 1942. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1942. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Casablanca sy’n glasur o ffilm Americanaidd am ramant a rhyfel, gan y cyfarwyddwr ffilm Michael Curtiz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harold Young nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Alina Skirgiełło
Roedd Alina Skirgiełło (ganwyd: 3 Tachwedd 1911) yn fotanegydd nodedig a aned yng Ngwlad Pwyl. Y sefydliad trydyddol lle y derbyniodd ei haddysg oedd: Uniwersytet Warszawski. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Anales del Jardin Botánico de Madrid.
Sakhavinte Priyasakhi
Ffilm wleidyddol yw Sakhavinte Priyasakhi a gyhoeddwyd yn 2018. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd സഖാവിന്റെ പ്രിയസഖി ac fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Malaialeg.
Alina Skirgiełło
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Sakhavinte Priyasakhi
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 600 o ffilmiau Malaialam wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Alina Skirgiełło
Bu farw yn 2007.
Mit Sven Hedin Durch Asiens Wüsten
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1928. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Circus ffilm gomedi, fud, Americanaidd gan Charlie Chaplin.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Rudolf Biebrach ar 24 Tachwedd 1866 yn Leipzig a bu farw yn Berlin ar 9 Mawrth 1998. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1890 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Rudolf Biebrach nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Clarence, The Cross-Eyed Lion
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Betsy Drake, Cheryl Miller, Marshall Thompson, Robert DoQui, Richard Haydn, Alan Caillou a Maurice Marsac. Mae'r ffilm Clarence, The Cross-Eyed Lion yn 98 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Sound of Music sef ffilm fiwsical rhamantus a leolir yn Awstria yn ystod yr Ail Ryfel Byd, gan Robert Wise. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Lamar Boren oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrew Marton ar 26 Ionawr 1904 yn Budapest a bu farw yn Santa Monica ar 1 Ionawr 2003.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrew Marton nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gof y traeth
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Gof y traeth (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: gofaint y traeth) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Antibyx armatus; yr enw Saesneg arno yw Blacksmith plover. Mae'n perthyn i deulu'r Cwtiaid (Lladin: Charadriidae) sydd yn urdd y Charadriiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. armatus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r gof y traeth yn perthyn i deulu'r Cwtiaid (Lladin: Charadriidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Hen Gaer
Bryngaer Geltaidd sy'n perthyn i Oes yr Haearn, wedi'i lleoli ger Tirymynach, Ceredigion, Cymru, yw Hen Gaer.
Heliogomphus
Genws o weision neidr ydy Heliogomphus yn nheulu'r Gweision neidr tindrom (Lladin: Gomphidae). Mae'n cynnwys sawl rhywogaeth o weision neidr gan gynnwys:
Hen Gaer
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CD026. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Fel arfer, fel mae'r gair yn ei awgrymu, ar fryn y codwyd y caerau hyn, er mwyn i'r amddiffynwyr gael mantais milwrol. Un o'r bryngaerau mwyaf trawiadol yng Nghymru ydy Tre'r Ceiri, a hon yw'r fryngaer Oes Haearn fwyaf yng ngogledd-orllewin Ewrop. Mae ei harwynebedd oddeutu 2.5ha. Y mwyaf o ran maint (arwynebedd), fodd bynnag ydy Bryngaer Llanymynech sydd ag arwynebedd o 57 hectar.
Blackburn, Gorllewin Lothian
Tref yn awdurdod unedol Gorllewin Lothian, yr Alban, yw Blackburn.
Yn 2001 roedd y boblogaeth yn 4,761 gyda 94.27% o’r rheiny wedi’u geni yn yr Alban a 3.49% wedi’u geni yn Lloegr.
Nadia Hebson
Arlunydd benywaidd o'r Deyrnas Unedig yw Nadia Hebson (1974).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn y Deyrnas Unedig.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Cendres
Ffilm ddrama a seiliwyd ar lenyddiaeth gynharach gan y cyfarwyddwr Andrzej Wajda yw Cendres a gyhoeddwyd yn 1965. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Popioły ac fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Pwyl; y cwmni cynhyrchu oedd Zespół Filmowy „Rytm”. Cafodd ei ffilmio ym Mwlgaria. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg, Almaeneg, Pwyleg a Sbaeneg a hynny gan Aleksander Ścibor-Rylski a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Andrzej Markowski.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Zbigniew Sawan, Beata Tyszkiewicz, Janusz Zakrzeński, Daniel Olbrychski, Stanisław Mikulski, Arkadiusz Bazak, Pola Raksa, Władysław Hańcza, Tomasz Zaliwski, Stanisław Zaczyk, Bogusław Kierc, Jan Koecher a Piotr Wysocki. Mae'r ffilm Cendres (ffilm o 1965) yn 234 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Sound of Music sef ffilm fiwsical rhamantus gan Robert Wise. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. Jerzy Lipman oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrzej Wajda ar 6 Mawrth 1926 yn Suwałki a bu farw yn Warsaw ar 22 Mehefin 2015. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1950 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul> Derbyniodd ei addysg yn Jan Matejko Academi'r Celfyddydau Cain in Krakow.
Exton, Hampshire
Pentref a phlwyf sifil yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Exton. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Dinas Caerwynt.
Cendres
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrzej Wajda nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
CELF1
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn CELF1.
Carnedd gron Moel Lyci
Carnedd gron (Saesneg: round cairn) sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron Moel Lyci, yng nghymuned Llandygái, Gwynedd;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol o garnedd.
Exton, Hampshire
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 203.
Carnedd gron Moel Lyci
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CN374.
Gweler hefyd
Enw gwreiddiol y mynydd oedd Moel Lleuci neu Moel Lleici.
Pen y Castell (bryngaer)
Bryngaer Geltaidd sy'n perthyn i Oes yr Haearn, wedi'i lleoli ger Ceulan-a-Maesmor, Ceredigion, Cymru, yw Pen y Castell.
Cofrestrwyd y fryngaer hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: CD069. Ceir tua 300 o fryngaerau ar restr CADW o henebion, er bod archaeolegwyr yn nodi bod oddeutu 570 ohonyn nhw i gyd yng Nghymru.
Lloches i gartrefi a gwersyllfeydd milwrol oedd eu pwrpas felly, cyn y goresgyniad Rhufeinig; a chafodd cryn lawer ohonynh nhw eu hatgyfnerthu a'u defnyddio, yng nghyfnod y Rhufeiniaid; er enghraifft Dinorben yng ngogledd Cymru. Oes aur bryngaerau gwledydd Prydain oedd rhwng 200 CC ac OC 43.
Foxborough, Massachusetts
Tref yn, yn nhalaith Massachusetts, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Foxborough, gan gynnwys:
Castelul Din Carpați
Ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Stere Gulea yw Castelul Din Carpați a gyhoeddwyd yn 1981. Fe'i cynhyrchwyd yn Rwmania. Lleolwyd y stori yn Rwmania. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwmaneg a hynny gan Jules Verne.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1981. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Raiders of the Lost Ark sef ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,650 o ffilmiau Rwmaneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Stere Gulea ar 2 Awst 1943 ym Mihail Kogălniceanu.