cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Melysor moel bach
Teulu
Mae'r melysor moel bach yn perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Spencer, De Dakota
Dinas yn, yn nhalaith De Dakota, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Spencer, gan gynnwys:
Marshall, Missouri
Dinas yn, yn nhalaith Missouri, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Marshall, gan gynnwys:
Ulla Rantanen
Arlunydd benywaidd o'r Ffindir yw Ulla Rantanen (18 Gorffennaf 1938).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn y Ffindir.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Rhegen goed unlliw
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Rhegen goed unlliw (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: rhegennod coed unlliw) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Eulabeornis concolor; yr enw Saesneg arno yw Uniform crake. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae) sydd yn urdd y Gruiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. concolor, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r rhegen goed unlliw yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Rhegen goed yddflwyd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Rhegen goed yddflwyd (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: rhegennod coed gyddflwyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Eulabeornis cajaneus; yr enw Saesneg arno yw Grey-necked wood rail. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae) sydd yn urdd y Gruiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. cajaneus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Teulu
Mae'r rhegen goed yddflwyd yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Lebanon, Missouri
Dinas yn, yn nhalaith Missouri, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Lebanon, gan gynnwys:
Butler, Georgia
Dinas yn, yn nhalaith Georgia, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Butler, gan gynnwys:
Gaeaf
Yng Nghymru y mae yn oer yn y gaeaf gyda'r planhigion ddim yn tyfu fawr ddim os o gwbwl, a bydd nifer o adar yn fwy dof ac yn chwilio am fwyd o gwmpas y tai. Mae yn tywyllu yn gynnar yn y prynhawn, ac yn dywll yn hwyr yn y bore. Mae'n bwrw eira ac yn gallu rhewi'n galed yn ystod y gaeaf.
Ysgrifennodd R. Williams Parry awdl enwog o'r enw Y Gaeaf.
Hydref (tymor)
Geirdarddiad
Daw'r gair hydref o'r Proto-Celtaidd *sido-bremo a olygai "brefu'r hyddod", yn debyg gan mai'r adeg hon o'r flwyddyn yw tymor paru ceirw. Yn Gernyweg defnyddir yr enw kynyav (cynhaeaf) ar gyfer y tymor hwn, ac yn Llydaweg defnyddir diskar-amzer (amser dirywio) neu dibenn-hañv (diwedd yr haf).
Richhill Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
DeWitt County, Illinois
Sir yn nhalaith, yw .
Richhill Township, Pennsylvania
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Richhill Township, gan gynnwys:
DeWitt County, Illinois
Ceir sawl sir o’r un enw gan gynnwys:
Trefi mwyaf
Mae gan y sir yma boblogaeth o tua. Dyma rai o'r dinasoedd, trefi neu gymunedau mwyaf poblog y sir:
Adélaïde Ametis
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Torino, yr Eidal oedd Adélaïde Ametis (17 Chwefror 1877 – 18 Mehefin 1949).
Ridgway Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Dic Jones
Bardd Cymraeg nodedig a ffermwr o Geredigion oedd Richard Lewis Jones (30 Mawrth 1934 – 18 Awst 2009 ). Roedd nid yn unig yn fardd dwys, athronyddol ("Ei dawn i wylo yw gwerth dynoliaeth") ond roedd ganddo hefyd hiwmor arbennig ac iach, ac roedd ei englynion digri ymhlith goreuon ein llenyddiaeth. Oherwydd y ddwy ochr hyn, gallwn ddweud fod y Prifardd Dic Jones yn fardd crwn, cyflawn a'i draed yn soled yn y pridd. Roedd hefyd yn agos at ei filltir sgwâr ond yn fardd cenedlaethol hefyd. Cyfrannodd golofn i'r cylchgrawn Golwg am dros ddeunaw mlynedd, gyda cherdd wythnosol am faterion y dydd.
Bywgraffiad
Ganwyd Dic Jones yn Nhre'r-ddôl yng ngogledd Ceredigion, a threuliodd ran helaeth o'i oes yng ngodre Ceredigion, yn ffermio'r Hendre, Blaenannerch, 5 milltir i'r gogledd o Aberteifi. Dysgodd ei grefft fel bardd gwlad gan Alun Cilie.
Daeth Dic Jones yn adnabyddus y tro cyntaf pan enillodd gadair Eisteddfod yr Urdd bum gwaith yn olynol yn ystod yr 1950au. Yn wahanol i nifer sy'n ennill cadair Eisteddfod yr Urdd, ni ddiflannodd Jones o'r golwg; yn hytrach cyhoeddodd ei gyfrol cyntaf, "Agor Grwn" ym 1960.
Enillodd Gadair yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1966 yn Aberafan gyda'i awdl Cynhaeaf.
Yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru Aberteifi 1976, ym mlwyddyn wythcanmlwyddiant yr Eisteddfod, dyfarnodd y beirniaid mai awdl Dic Jones, a oedd wedi ei hysgrifennu dan ffugenw fel sy'n arferol, ar y testun "Gwanwyn" oedd yr orau. Ond gan fod Jones yn aelod o'r Panel Llenyddiaeth, ac felly yn gwybod beth fyddai'r pynciau ymlaen llaw, cafodd ei ddiarddel ar y funud olaf ac nis cadeiriwyd. Cadeiriwyd yr ail orau yn y gystadleuaeth, sef y Prifardd Alan Llwyd a oedd yn anfodlon. Cyhoeddwyd awdlau'r ddau fardd yn y Cyfansoddiau.
Cyhoeddodd hanes ei fywyd hyd 1973 yn ei gyfrol Os Hoffech Wybod ym 1989.
Yn ystod Eisteddfod Genedlaethol Cymru Sir y Fflint a'r Cyffiniau 2007, cyhoeddwyd y byddai Dic Jones (Dic yr Hendre) yn olynu Selwyn Iolen fel Archdderwydd Cymru y flwyddyn ddilynol.
Bu farw ei ferch Esyllt, plentyn Syndrom Down, yn ddim ond tri mis oed. Roedd yn dad i'r cerddor a chyflwynydd Brychan Llŷr, yr actores a'r gantores Delyth Wyn. Bu farw Dic Jones ar 18 Awst 2009 ym Mlaenannerch, Ceredigion. Goroeswyd ef gan ei dri mab, dwy ferch a'i wraig Siân.
Johanna Obermüller
Arlunydd benywaidd o'r Almaen yw Johanna Obermüller (20 Mai 1938).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn yr Almaen.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Bwrddhwylio
bawd|200px|Bordhwylio
Fath o chwareon dŵr ar lyn neu ar y môr yw bwrddhwylio (hefyd: hwylfyrddio a hwylforio). Defnyddir bwrdd tua 2 - 4.7m o hyd a chanddo hwyl. Mae'r sgìl yn debyg iawn i hwylio, ond mae'r bwrdd yn symlach na chwch hwylio ac i'w lywio, mae'n rhaid newid yr ongl rhwng yr hwylbren a'r bwrdd.
Mae bwrddhwylio hefyd yn bosib ar donnau ac mewn gwynt cryf iawn, ond y cryfder gwynt delfrydol yw rhwng Beaufort 3 a 5.
McIntosh, De Dakota
Dinas yn, yn nhalaith De Dakota, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn McIntosh, gan gynnwys:
Melysor moel swnllyd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Melysor moel swnllyd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: melysorion moel swnllyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Philemon corniculatus; yr enw Saesneg arno yw Noisy friarbird. Mae'n perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. corniculatus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia ac Awstralia.
Melysor moel Caledonia Newydd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Melysor moel Caledonia Newydd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: melysorion moel Caledonia Newydd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Philemon diemenensis; yr enw Saesneg arno yw New Caledonian friarbird. Mae'n perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. diemenensis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r melysor moel Caledonia Newydd yn perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Melysor moel Iwerddon Newydd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Melysor moel Iwerddon Newydd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: melysorion moel Iwerddon Newydd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Philemon eichhorni; yr enw Saesneg arno yw New Ireland friarbird. Mae'n perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. eichhorni, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r melysor moel Iwerddon Newydd yn perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Rhegen goed wynepfoel
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Rhegen goed wynepfoel (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: rhegennod coed wynepfoel) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Eulabeornis rosenbergii; yr enw Saesneg arno yw Bald-faced rail. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae) sydd yn urdd y Gruiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. rosenbergii, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r rhegen goed wynepfoel yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Hunnewell, Missouri
Dinas yn, yn nhalaith Missouri, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Hunnewell, gan gynnwys:
Douglas County, Illinois
Ceir sawl sir o’r un enw gan gynnwys:
Trefi mwyaf
Mae gan y sir yma boblogaeth o tua. Dyma rai o'r dinasoedd, trefi neu gymunedau mwyaf poblog y sir:
Rhegen goed fach
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Rhegen goed fach (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: rhegennod coed bach) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Eulabeornis mangle; yr enw Saesneg arno yw Little wood rail. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae) sydd yn urdd y Gruiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. mangle, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r rhegen goed fach yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Delmont, De Dakota
Dinas yn, yn nhalaith De Dakota, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Delmont, gan gynnwys:
Rhegen goed lygadfoel
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Rhegen goed lygadfoel (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: rhegennod coed llygadfoel) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Eulabeornis plumbeiventris; yr enw Saesneg arno yw Bare-eyed rail. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae) sydd yn urdd y Gruiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. plumbeiventris, sef enw'r rhywogaeth.
Henriette Desportes
Arlunydd benywaidd a anwyd ym Mharis, Ffrainc oedd Henriette Desportes (18 Ebrill 1877 – 5 Hydref 1951).
Bu farw yn Dinan ar 5 Hydref 1951.
Rhegen goed fronllwyd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Rhegen goed fronllwyd (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: rhegennod coed bronllwyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Eulabeornis saracura; yr enw Saesneg arno yw Slaty-breasted wood rail. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae) sydd yn urdd y Gruiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. saracura, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r rhegen goed fronllwyd yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Eisteddfod Genedlaethol Cymru Rhydaman a'r Cylch 1970
250px|bawd|Meini'r Orsedd, Rhydaman
Cynhaliwyd Eisteddfod Genedlaethol Cymru Rhydaman a'r Cylch 1970 yn Rhydaman, Sir Gaerfyrddin.
Dai Jones y darlledwr enillodd y Rhuban Glas, ac fe enillodd Leah Owen bedair gwobr gyntaf.
Fe gynhyrchodd Norah Issac basiant y plant Gwilym a Beni Bach. Dyma'r tro cyntaf erioed i'r Eisteddfod ddarparu maes carafannau swyddogol, a leolwyd ar gaeau chwarae yr hen ysgol eilradd.
Llong
400px|bawd|Llong mewn porthladd Defnyddir llong i deithio neu i gludo nwyddau dros y môr, afonydd, camlesi a llynnoedd. Gelwir llong fechan yn gwch neu bad.
Dillon, Montana
Dinas yn, yn nhalaith Montana, yw .
John Tripp
Bardd o Gymro yn ysgrifennu yn Saesneg oedd John Tripp (22 Gorffennaf 1927 – 16 Chwefror, 1986). Cafodd ei eni ym Margoed.
Melysor moel tywyll
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Melysor moel tywyll (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: melysorion moel tywyll) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Philemon fuscicapillus; yr enw Saesneg arno yw Dusky friarbird. Mae'n perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. fuscicapillus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
Teulu
Mae'r melysor moel tywyll yn perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Melysor moel rhesog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Melysor moel rhesog (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: melysorion moel rhesog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Philemon gilolensis; yr enw Saesneg arno yw Striated friarbird. Mae'n perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Timber Lake, De Dakota
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Timber Lake, gan gynnwys:
Melysor moel rhesog
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. gilolensis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r melysor moel rhesog yn perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Reslo yng Ngemau'r Gymanwlad
Mae reslo wedi bod yn rhan o Gemau'r Gymanwlad ers y Gemau cyntaf yn Hamilton, Canada ym 1930. Cyflwynwyd reslo i ferched am y tro cyntaf yng Ngemau'r Gymanwlad 2010 yn Delhi Newydd, India.
Mae reslo yn un o'r campau opsiynol ac nid oedd yn rhan o'r Gemau ym 1998 yn Kuala Lumpur na'r Gemau yn 2006 yn Melbourne.
Dim ond tair gwlad; Canada, Lloegr a De Affrica gymrodd rhan yn y gystadleuaeth gyntaf ym 1930 ond roedd 23 o wledydd gwahanol yn cystadlu yng Ngemau'r Gymanwlad 2018 ar yr Arfordir Aur, Awstralia
Tabl medalau
Wedi Gemau'r Gymanwlad 2014
Medalau'r Cymry
Craig Pilling oedd y Cymro cyntaf erioed i ennill medal reslo yng Ngemau'r Gymanwlad yn ystod Gemau 2014 yn Glasgow, Yr Alban.
Rissa
Arlunydd benywaidd o'r Almaen yw Rissa (22 Mehefin 1938).
Edgar County, Illinois
Sir yn nhalaith, yw .
Rissa
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn yr Almaen.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Edgar County, Illinois
Trefi mwyaf
Mae gan y sir yma boblogaeth o tua. Dyma rai o'r dinasoedd, trefi neu gymunedau mwyaf poblog y sir:
Roaring Brook Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Roaring Brook Township, gan gynnwys:
Pysgota
Y weithred o ddal pysgod yw pysgota. Gall fod yn ddiddordeb, neu gall fod yn alwedigaeth. Gellir pysgota mewn afon, camlas, llyn neu ar y môr. Weithiau defnyddir cwch neu llong i bysgota ac mae'r cwrwgl yn gwch pysgota hynafol a ddefnyddir yn arbennig mewn rhannau o Gymru ers canrifoedd. Yn y rhan fwyaf o wledydd, bellach, mae'n rhaid cael trwydded i bysgot a gelwir pysgotwyr anghyfreithlon yn 'botsiar'.
Rhegen goed frown
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Rhegen goed frown (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: rhegennod coed brown) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Eulabeornis wolfi; yr enw Saesneg arno yw Brown wood rail. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae) sydd yn urdd y Gruiformes.
Pysgota
Pysgota â gaff a thryfar
Dyma ddau erfyn dieflig y potsiar afon wedi eu gwneud yn yr efail gan of yn ôl pob tebyg. Mae'r gaff (uchod) yn dal yn erfyn sydd yn cael ei ddefnyddio heddiw ynghyd â gwialen wrth gwrs ond wedi ei wneud â metel llawer ysgafnach a llyfnach a heb yr adfach (barb) arno. Wedi dal yr eog gyda gwialen byddai'r gaff yn cael ei ddefnyddio i godi'r eog i'r lan. Ond yn ôl pob tebyg byddai’r un yn y llun isod yn cael ei ddefnyddio mewn ffordd anghyfreithiol, sef bachu pysgodyn a fyddai yn cuddio o dan dorlan o fewn cyrraedd y potsiar a byddai'r adfach yn rhwystro i'r eog ddianc.
Rhegen goed frown
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. wolfi, sef enw'r rhywogaeth.
Lycaenidae
Mae rhyw 16 o'r gloyn sy'n perthyn i Lycaenidae neu deulu'r gleision i'w gweld yng ngwledydd Prydain. Mae'r gwrywod yn fwy llachar na'r fenyw, ac mae'r wyau'n fflat gyda phatrymau lês o amgylch yr ymylon. Mae ganddynt chwarren sy'n gollwng hylif melys ym mhen ôl y corff er mwyn denu morgrug.
Mae'r Glesyn Cyffredin a Glesyn yr Eiddew yn perthyn i deulu'r gleision.
Harry Greene
Cyflwynydd teledu ac awdur o Gymro oedd  Harry Greene (21 Tachwedd 1923 – 4 Mawrth 2013), oedd yn adnabyddus am fod yr arbenigwr DIY cyntaf ar deledu. Yn ystod ei fywyd, ysgrifennodd Greene dros 23 llyfr, cyflwynodd dros 2,000 o raglenni DIY, a trwy ei gwmni adeiladu darparodd wasanaethau adeiladu i dros 32 sêr llwyfan a theledu.
Bywyd cynnar
Ganwyd Henry Howard Greenhouse yn Rhymni, ger Caerffili (yn Sir Fynwy ar y pryd), i Jack Greenhouse a'i wraig Una. Roedd ei dad, a ddychwelodd o ymladd yn y Rhyfel Byd Cyntaf wedi dioddef o wenwyno nwy mwstard, a'i fam yn ymddiddori yn y celfyddydau, barddoniaeth a cherddoriaeth ac yn adlonni yn gyson yn ei thŷ yn Colenso Terrace. Ers oedd yn 10 mlwydd oed, byddai Greene yn treulio amser ar benwythnosau gyda'i ewythr, oedd yn beiriannydd trydanol a dyn cynnal a chadw ym mhwll glo Bargoed, lle dysgodd Greene i ddefnyddio offer yn gywir.
Ar ôl pasio'r arholiad 11 plws, fe'i derbyniwyd i Ysgol Ramadeg Rhymni, lle yn 1936, enillodd wobr arlunio o dan 17 oed yn yr Eisteddfod Genedlaethol. Dysgwyd chwaraeon iddo gan y nofiwr Olympaidd C.B. Thomas, ac o dan ei adain daeth Greene yn rhedwr a thorrodd record ar lefel Sirol, yn chwaraewr rygbi'r undeb dawnus a phencampwr iau Cymreig ar y naid hir.
Wrth hyfforddi fel drafftsmon peirianneg ym Mhrifysgol Celf Casnewydd (nawr yn Brifysgol De Cymru) yn 1939, enillodd ysgoloriaeth i astudio Pensaernïaeth, Dylunio Mewnol a Enghreifftiol yng Ngholeg Celf Caerdydd, gyda blwyddyn derfynol ym Mhrifysgol Caerdydd. Fodd bynnag, wrth i'r Ail Ryfel Byd dorri allan, roedd yn rhaid iddo ohirio dechrau'r cwrs, ac yn ddiweddarach roedd ynghlwm a'r Royal Electrical and Mechanical Engineers fel drafftsmon, lle weithiodd ar ddyluniad tanc cyfrinachol ar gyfer y ffrynt Rwsiaidd. Yn 1943 bu farw ei dad o sgîl-effeithiau cynharach ei wenwyno gan nwy mwstard.
Gyrfa
Tra oedd yn hyfforddi i ddod yn athro, meddyliodd am syniad i wneud arian i brynu beic modur 350cc Royal Enfield cyn-WD. Yn defnyddio dalennau gwastraff o laminad tyllog wedi ei adael ar ôl gwneud secwins, fe wnaeth addurniadau Nadolig yn ei lety myfyriwr. Ar ôl graddio, prynodd ei ffrind Henry Curly feic hefyd, a theithiodd y pâr 6,000 milltir drwy Ffrainc, Y Swistir a'r Eidal. Wedi dychwelyd o'r daith, cymerodd Greene swydd athro Celf a Drama yn Ysgol Ramadeg Tredegar, gan ennill £20 yr wythnos. Wrth gymryd dosbarth i weld perfformiad o Uranium 235 yn serennu Joan Littlewood, cyflwynwyd y ddau gan ei ffrind a chynhyrchydd Unity Theatre. Roedd Littlewood yn edrych am Gymro ifanc i chwarae cymeriad Shakespeare, Owen Glendower, a Taffy yn Paradise Street gan Ewan MacColl. Yn ogystal fel perchennog/cynhyrchydd y cwmni teithiol Theatre Workshop, roedd eisiau rhywun oedd yn gallu adeiladu setiau theatr a gyrru'r lori.
Ymddiswyddodd Greene o'i swydd fel athro y diwrnod canlynol, a symudodd i Fanceinion i ymuno a'r Theatre Workshop, yn aml yn ennill llai na £5 yr wythnos o incwm y cwmni. Yn 1949, newidiodd ei enw Harry Greene yn gyfreithiol. Ar ôl dwy flynedd, symudodd y cwmni i safle newydd yn neuadd gerddoriaeth adfeiliedig y Theatr Royal yn Stratford, Llundain. Wedi i Greene ddylunio a threfnu'r rhaglen ail-adeiladu, y cynhyrchiad cyntaf oedd Twelfth Night yn hwyr yn 1953; yn ogystal fe adeiladodd Greene y setiau a actiodd yn y ddrama.
Ar Ddydd Calan 1954, cafodd y cwmni 200 o geisiadau am eu cynhyrchiad nesaf, yn cynnwys yr actores Marjie Lawrence. Daeth Greene a Lawrence yn gwpl ymhen dim, a fe'i priodwyd yn 1955. Daeth Theatre Workshop yn gymaint o lwyddiant, y byddai cynyrchiadau yn trosglwyddo yn ddiweddarach i theatr West End Llundain, gan ddod a Greene a Lawrence i sylw cenedlaethol. Yn ystod ei yrfa actio, fe serennodd Greene mewn dros 40 ffilm, gyferbyn actorion fel Sean Connery, Sir John Gielgud, Melina Mercouri, Lana Turner a Jean Seberg.
Arbennigwr DIY
Ar lansiad y darlledwr annibynnol Associated Rediffusion, serennodd y cwpl yn yr opera sebon Round the Redways, ynglŷn â chwpl oedd yn rhedeg siop DIY, gyda Greene yn chwarae dyn trwsio di-glem.
Yn awyddus i lenwi'r amserlen, cymerodd Associated Rediffusion gynnig Marjie i ffilmio sioe DIY wedi ei seilio arno yn diwygio ei fflat yn Primrose Hill, Gogledd Llundain. Fe ddangoswyd Handy Round the Home gyntaf ar 4 Ionawr 1957, yn rhoi'r pwyslais ar ddangos gwaith ymarferol y gallai gwylwyr ei ddilyn gartref, gyda'i ymadrodd, "Safety first; DIY second" gan ei wneud yn enw cyfarwydd.
Yn y 1980au cyflogwyd Greene gan Greg Dyke yn TV-AM, yn dyfeisio, ysgrifennu a chynhyrchu Dream Home, lle'r oedd Greene yn cyd-gyflwyno gyda'i ferch Sarah. Perswadiodd Greene y cwmni i brynu bwthyn adfeiliedig yn Hampshire, a fe'i ffilmiwyd yn ei adfer a'i addasu gyda gwaith adeiladu. Ar ddiwedd y prosiect, gwobrwywyd y tŷ mewn cystadleuaeth. Yna fe ymunodd â rhaglen Pebble Mill at One ar y BBC, lle adeiladodd dŷ newydd o'r cychwyn gyda thîm o bobl.
Wedi hyn sefydlodd gwmni adeiladu, oedd yn arbenigo mewn darparu tai newydd, estyniadau a gwasanaethau adeiladu i actorion a phersonoliaethau teledu. Erbyn 2000, roedd y cwmni wedi darparu gwasanaethau i dros 32 o sêr, yn cynnwys Barbara Windsor, Siân Lloyd, Paul McKenna a Neil Morrissey.
Yn y 1990au cynnar, er yn dal i gyflwyno, bu Greene yn gweithio fel ymgynghorydd ar fath newydd o raglenni DIY, yn cynnwys DIY SOS, Changing Rooms, House Doctor a DIY Challenge. Ymddangosodd yn rheolaidd ar sianeli daearol y DU hyd y 1990au hwyr, ac yna ar amryw o sianeli siopa ar loeren yn cynnwys QVC UK.
Bywyd personol
Roedd gan Greene a'i wraig tri o blant, actores a chyflwynydd teledu Sarah Greene, cyflwynydd teledu Laura; a dyn busnes Robin sy'n rhedeg cwmni yn Y Swistir.
Rhegen goed frown
Teulu
Mae'r rhegen goed frown yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Harry Greene
Bywyd personol
Bu farw Greene ychydig ddyddiau ar ôl dychwelyd o wyliau yn Mawrth 2013 gyda'i ferch Sarah a'i gŵr, y cyflwynydd Mike Smith.
Cleveland, Missouri
Dinas yn, yn nhalaith Missouri, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Cleveland, gan gynnwys:
Pysgota
Pysgota â gaff a thryfar
Y dryfar wedyn yn erfyn ciaidd - rhoddid coes hir ar hwn a byddai yn cael ei drywanu i'r eog fel na fyddai dim cyfle i'r creadur ddianc oddi wrtho. Byddai hwn yn gwneud tipyn o lanast ar y pysgodyn. Mae’n anghyfreithlon i'w gario heb son am eu defnyddio.
Roedd rhai ffrindiau [ac o hyd am wn ni] yn pysgota’r ‘pysgots tryfar’ ar draeth Llanelli, sef cerdded yn droednoeth a theimlo symudiad dan draed yna fforchio a dal wrth gwrs. Byddai rhai o'r staff yn mynd ar ôl yr Ysgol a dal y pysgod yn gyson.
Katherine Sophie Dreier
Casglwr celf benywaidd a anwyd yn Brooklyn, Unol Daleithiau America oedd Katherine Sophie Dreier (10 Medi 1877 – 29 Mawrth 1952).
Roedd Mary Dreier yn chwaer iddi. Bu farw yn Brooklyn ar 29 Mawrth 1952.
David Charles
Emynydd Cymraeg oedd David Charles (11 Hydref 1762 – 2 Medi 1834), Caerfyrddin, a ystyrir yn un o brif emynwyr Cymru. Ymhlith ei emynau enwocaf mae "O fryniau Caersalem ceir gweled" ac "O Iesu Mawr".
Rhestr bandiau
A
ABBA, AC/DC, Aerosmith, Amen Corner, Amlder, Anhrefn, Anubis, Anweledig, Arctic Monkeys, Ashokan, Alarm, Ail Symudiad Anelog Ac Eraill
David Charles
Fe'i ganwyd mewn ffermdy o'r enw Pant-dwfn, ger Sanclêr, Sir Gaerfyrddin, yn fab i Rees a Jael Charles, ac yr oedd Thomas Charles o'r Bala yn frawd iddo. Cafodd brentisiaeth fel triniwr llin a gwnaethurwyr rhaffau yng Nghaerfyrddin, ac am gyfnod bu draw ym Mryste yn derbyn hyfforddiant pellach. Trwy ddarllen Night Thoughts Edward Young a phregethau Ralph Erskine, fe'i argyhoeddwyd o'r gwirionedd, a dychwelodd i Gaerfyrddin i ddilyn ei alwedigaeth. Priododd Sarah, merch Samuel Levi Phillips o'r Hwlffordd ac ymunodd á'r Methodistiaid yn Heol y Dwr, ble'i gwnaethpwyd yn flaenor. Cyfranodd at waith y Methodistiaid yn y De, gan gynnwys sefydlu'r genhadaeth gartref a llunio'r Gyffes Ffydd. Aeth ati i bregethu o 1808 ymlaen, ac yn Ordeiniad Cyntaf y Methodistiaid, Llandeilo Fawr, yn 1811, fe'i hordeiniwyd yn weinidog. Nid yn annhebyg i'w frawd, fe'i hystyrid yn emynwr a diwynydd rhagorol, a chyhoeddodd ei fab-yng-nghyfraith, Hugh Hughes yr arlunydd, lawer o'i bregethau, tra daeth ei emynau i'r amlwg mewn casgliadau bychain eraill o'r cyfnod.
Rhestr bandiau
B
Bob, Baban Sgwiral, Bad Company, Badfinger, The Beach Boys, The Beatles, The Bee Gees, Big Leaves, Black Sabbath, Blondie, Blue Oyster Cult, Blur, Byd Afiach, Bob Delyn a'r Ebillion, Brigyn, Brodyr y Ffin, Bara Menyn, Bandana, Band Pres Llarregub, Bromas, y Blew, Brython Shag, Bran, Bando, Budgie
David Charles
Ymadawodd á'i ysbryd ar 2 Medi 1834, a chladdwyd ei gorff yn mynwent Llangynnwr.
Rhestr bandiau
C
Candelas, Cabalatchio, Catatonia, Cilmeri, The Clash, The Cream, Creedence Clearwater Revival, Y Cyrff, Celt, Crumblowers, Colorama, Crys, Cerrig Melys, Crysbas, Cowbois Rhos Botwnnog, Cacan Wy Experience Ceffyl Pren
Melysor moel Ynys Melville
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Melysor moel Ynys Melville (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: melysorion moel Ynys Melville) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Philemon gordoni; yr enw Saesneg arno yw Melville Island friarbird. Mae'n perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Rhestr bandiau
Ch
Chwyldro, Chwarter i Un
Melysor moel Ynys Melville
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. gordoni, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r melysor moel Ynys Melville yn perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Rhestr bandiau
D
Datblygu, Dire Straits, Di Pravinho, Dielw, Dau boi o Blaena, Doctor, Dyniadon Ynfyd Hirfelyn Tesog, Derwyddon Dr Gonzo, Dom, Duffy, Derec Brown a'r Racaracwyr, y Diawled, Dorcas, Daniel Lloyd a Mr Pinc Diffiniad
Cwch
bawd|200px|Cychod mewn borthladd
Rhestr bandiau
E
Eryr, Edward H. Dafis, Eliffant, Edrych am Julia, Eirin Peryglus, Eryr Wen, Estella, Eden, Ectogram, Eitha Tal Ffranco, yr Eira
Cwch
Llestr bychan, llai na llong, ar gyfer symud ar hyd wyneb y dŵr yw cwch neu fad. Fe'i defnyddir i gludo pobl neu nwyddau ar ddŵr trwy ddefnyddio padlau, rhwyfau, polyn, hwyl neu fodur.
Am fathau o gychod gweler yma.
Rhestr bandiau
F
The Faces, Fernhill (gwerin), Fleetwood Mac, The Flying Pickets, Frizbee, Y Ficar, Fleur de Lys
Ff
Ffa Coffi Pawb, Ffenestri, Fflaps, Fflur Dafydd a'r Barf, Ffracas
G
Genesis, Geraint Jarman a'r Cynganeddwyr, Gilespi, Grand Funk Railroad, Grateful Dead, Gofodwyr Piws, Gladys Nos a'r Amsernod, Geraint Lovgreen a'r Enw Da, Genod Droog, Gorky's Zygotic Mynci, y Gwefrau, Gwibdaith Hen Fran, Gwrtheyrn
H
Ha Kome, The Hot Puppies, Hoelion 8, H.M.S. Morris, Hanner Pei, Hergest, Hufen Ia Poeth, Huw "Bobs" Pritchard
I
Injaroc, Ian Rush
J
Jethro Tull. Jess, Jecsyn Ffeif, Jina, Jessop a'r Sgweiri, Jip
K
King Crimson, The Kinks, KISS, Kraftwerk Kookamunga Kentucky AFC
L
Led Zeppelin, Love Sculpture, Lynyrd Skynyrd, Louis a'r Rocyrs
Ll
Llwybr Llaethog, Llygod Ffyrnig
M
Madness, Man, Manic Street Preachers, Mattoidz, Maharishi, Mim Twm Llai, The Moody Blues, Mellt, Mega, Maffia Mr Huws Melys
N
Neu Unrhyw Declyn Arall, Nine Inch Nails, Nar, Neil Rosser a'r Partneriaid Y Nhw
O
Opeth, yr Ods
P
Pink Floyd, Procol Harum, Pwsi Meri Mew, Y Profiad, Pep le Pew Pysgod Melyn ar Draws
Ph
Phema
Q
Queen
R
Racing Cars, Radio Luxembourg, Ramones, R.E.M., The Rolling Stones, y Reu
Rh
Rheinallt H Rowlands, Rhiannon Tomos a'r Band
John Milton
Bardd o Sais yn yr iaith Saesneg oedd John Milton (9 Rhagfyr 1608 – 8 Tachwedd 1674). Piwritan radicalaidd oedd Milton. Ei waith mwyaf adnabyddus yw Coll Gwynfa, cerdd hir a gafodd ddylanwad mawr ar lenyddiaeth Cymru a Lloegr.
Ysgrifennodd nifer o sonedau, gan gynnwys "When I Consider How My Light is Spent".
Rhestr bandiau
T
Y Tebot Piws, Texas Radio Band, The Automatic, Topper, Tystion, Tynal Tywyll, Ty Gwydr, y Trwynau Coch
U
Uriah Heep, U Thant
John Milton
Bywgraffiad
Priododd Mary Powell ym 1643. Ei phlant oedd: Anne (g. 7 Gorffennaf 1646); Mary (g. 25 Hydref 1648); John (16 Mawrth 1651 – Mehefin 1652); a Deborah (g. 2 Mai 1652). Bu farw ei wraig Mary ym 1652. Priododd Katherine Woodcock ym 1656; bu farw Katherine ym 1658. Priododd Elizabeth Mynshull ym 1662.
Rhestr bandiau
V
Van der Graaf Generator
John Milton
Bywgraffiad
Bu farw Milton yn Llundain.
Aradrbig
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Aradrbig (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: aradrbigau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Eulacestoma nigropectus; yr enw Saesneg arno yw Wattled shrike tit. Mae'n perthyn i deulu'r Chwibanwyr (Lladin: Pachycephalidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Middletown Township, New Jersey
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Middletown Township, gan gynnwys:
Rhestr bandiau
Y
Yellow, Yes, Ysgol Sul, Yucatan
Cwch camlas
400px|bawd|Cychod camlas yn Lloegr Math o gwch a ddefnyddir ym Mhrydain i hwylio ar gamlesi cul yw cwch camlas. Fel arfer, dydy hi ddim ond rhyw 2.08m o led (6 troedfedd 10 modfedd), ond gall fod hyd at 22m o hyd (72 troeddfed). Mae rhai lociau yn methu derbyn cychod hirach na 18m (60 troedfedd), neu hyd yn oed 12m (40 troeddfed).
Rhestr bandiau
Z
Rhestr C2 Radio Cymru
Aradrbig
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. nigropectus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r aradrbig yn perthyn i deulu'r Chwibanwyr (Lladin: Pachycephalidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Raymore, Missouri
Dinas yn, yn nhalaith Missouri, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Raymore, gan gynnwys:
Bwrdd yr Iaith Gymraeg
300px|dde|bawd|Hysbyseb [[teledu siarad Cymraeg.]] Corff statudol oedd 'Bwrdd yr Iaith Gymraeg a sefydlwyd gan Lywodraeth y DU fel rhan o Ddeddf yr Iaith Gymraeg 1993. Derbyniodd y Bwrdd grant blynyddol gan y llywodraeth, £13.4 miliwn yn 2006–7, a oedd i fod i'w ddefnyddio er mwyn "hybu a hwyluso" defnydd o'r iaith Gymraeg. Roedd y Bwrdd yn gyfrifol am weinyddu Deddf yr Iaith Gymraeg, ac am sicrhau bod cyrff cyhoeddus yng Nghymru yn cadw at ei rheolau.
Gellir ystyried Cyngor yr Iaith Gymraeg, a sefydlwyd yn 1973, fel cynsail at sefydlu'r Bwrdd. Wedi hynny, sefydlwyd corff ymgynghorol anstadudol ym 1988 o dan gadeiryddiaeth John Walter Jones. Gwnaeth y bwrdd argymhellion i’r llywodraeth yn 1991 bod angen Deddf Iaith newydd, gan arwain at Deddf Iaith 1993 a sefydlodd y bwrdd statudol.
Agweddau at y Bwrdd
Beirniadwyd y Bwrdd gan rai, yn honni nad oedd grym ganddo dros y cyrff cyhoeddus ac yn ei feirniadu am fethu hyrwyddo'r iaith o fewn y sector preifat.
Agwedd ymgyrchwyr dros y Gymraeg oedd gweld y Bwrdd yn offeryn diddannedd a biwrocrataidd yn yr ymgyrch i arbed yr iaith Gymraeg. Roedd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn ei feirniadu'n llym, gan ymgyrchu am ddeddf iaith newydd.
Naples, Florida
Dinas yn, yn nhalaith Florida, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Naples, gan gynnwys:
Cwch camlas
Hanes
Heddiw, defnyddir cychod camlas i fyw arnynt neu i dreulio gwyliau arnynt; y dyddiau hyn fe'u gyrrir gan beiriant diesel. Caiff rhai cychod eu haddurno yr un fath â'r rheini a fodolai fwy na chanrif yn ôl.
Ar hyn o bryd mae tua 48,000 o gychod trwyddedig ar ddyfrffyrdd Prydain (Dyfrffyrdd Prydain, 2004), y mwyafrif ohonynt yn gychod camlas, a thua 5,000 heb eu trwyddeddu ar angorfeydd preifat.
Biwro Cyfrifiad yr Unol Daleithiau
Mae Biwro Cyfrifiad yr Unol Daleithiau (United States Census Bureau) yn brif asiantaeth o System Ystadegol Ffederal yr Unol Daleithiau, sy'n gyfrifol am gynhyrchu data am bobl America a'r economi. Mae Swyddfa'r Cyfrifiad yn rhan o Adran Fasnach yr Unol Daleithiau ac mae ei gyfarwyddwr yn cael ei benodi gan Arlywydd yr Unol Daleithiau.
Yn ogystal â'r cyfrifiad pob degawd, mae Swyddfa'r Cyfrifiad yn cynnal dwsinau o gyfrifiadau ac arolygon eraill yn barhaus, gan gynnwys Arolwg Cymunedol America, Cyfrifiad Economaidd yr Unol Daleithiau, a'r Arolwg Poblogaeth Gyfredol. At hynny, mae dangosyddion masnach, economaidd a thramor sy'n cael eu rhyddhau gan y llywodraeth ffederal, fel arfer, yn cynnwys data a gynhyrchir gan y Biwro Cyfrifiad.
Rhegen goed fawr
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Rhegen goed fawr (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: rhegennod coed mawr) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Eulabeornis ypecaha; yr enw Saesneg arno yw Giant wood rail. Mae'n perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae) sydd yn urdd y Gruiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. ypecaha, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r rhegen goed fawr yn perthyn i deulu'r Rhegennod (Lladin: Rallidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Mathilde Dumonceau de Bergendael
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Schaerbeek, Gwlad Belg oedd Mathilde Dumonceau de Bergendael (1877 – 1952).
Bu farw yn Schaerbeek yn 1952.
Crymych
Pentref a chymuned yng ngogledd Sir Benfro, Cymru, yw Crymych. I'r gogledd saif bryn y Frenni Fawr (1269 troedfedd). Mae Afon Nyfer yn llifo trwy Grymych ar ddechrau ei thaith i'r môr ym Mae Ceredigion.
Mae'r gymuned hefyd yn cynnwys pentref Eglwyswen.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Enwogion
Ymhlith enwogion a fagwyd o fewn ychydig filltiroedd i Grymych gellid crybwyll:
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Llyn Tegid
Llyn naturiol mwyaf Cymru yw Llyn Tegid (6.4 km / 4 milltir o hyd, 1.6 km/1 milltir o led). Fe'i lleolir i'r de o'r Bala yng nghanol ardal Penllyn ym Meirionnydd, de Gwynedd. Mae Afon Dyfrdwy yn llifo trwyddo. Mae Rheilffordd Llyn Tegid yn rhedeg ar hyd ei lannau deheuol. Mae'n gorwedd rhwng mynyddoedd Aran Benllyn a'r Berwyn i'r dwyrain ac Arenig Fawr i'r gorllewin. Mae'r llyn yn boblogaidd iawn i hwylio, bordhwylio, canŵio a physgota. Ar ei lan gogleddol ceir Canolfan Glanllyn, gwersyll yr Urdd. bawd|chwith|300px
Traddodiadau
bawd|chwith|Criw o blant ar lan y llyn tuag 1885. Cysylltir y cymeriad chwedlonol Tegid Foel â'r llyn. Yn y chwedl Hanes Taliesin mae Tegid yn ŵr i'r dduwies / wyddones Ceridwen. Roedd ei lys yn sefyll ar dir sydd dan ddŵr y llyn heddiw. Yn ôl traddodiadau llên gwerin, boddwyd llys Tegid Foel un noson. Dywedir fod golau'r llys a'r dref fach o'i gwmpas i'w weld liw nos loergan.
Traddodiad diweddar iawn yw'r un am yr anghenfil o'r enw "Tegi" sydd yn nofio yn nyfnderau Llyn Tegid. Datblygodd y chwedl dan ddylanwad amlwg y chwedl am "Nessie" yn Loch Ness, yn yr Alban.
Motmot cynffonlas
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Motmot cynffonlas (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: motmotiaid cynffonlas) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Eumomota superciliosa; yr enw Saesneg arno yw Turquoise-browed motmot. Mae'n perthyn i deulu'r Motmotiaid (Lladin: Momotidae) sydd yn urdd y Coraciiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. superciliosa, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Teulu
Mae'r motmot cynffonlas yn perthyn i deulu'r Motmotiaid (Lladin: Momotidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Butler, Missouri
Dinas yn, yn nhalaith Missouri, yw .
Melysor moel Meyer
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Melysor moel Meyer (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: melysorion moel Meyer) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Philemon meyeri; yr enw Saesneg arno yw Meyer's friarbird. Mae'n perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Teulu
Mae'r melysor moel Meyer yn perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Faber and Faber
Tŷ cyhoeddi annibynnol gyda'i bencadlys yn Llundain yw Faber and Faber, y cyfeirir ati yn aml fel Faber. Mae'n cyhoeddi ffuglen, drama, llyfrau plant, bywgraffiadau, cofiannau, traethodau a gwaith ffeithiol eraill, ond mae'n arbennig o enwog fel cyhoeddwr barddoniaeth.
Ym 1965 sefydlwyd Faber Music fel chwaer cwmni, ac fe'i adnabyddir fel cyhoeddwr o gerddoriaeth glasurol gyfoes.
Anna Sophie Gasteiger
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Lübeck, yr Almaen oedd Anna Sophie Gasteiger (26 Chwefror 1877 – 16 Rhagfyr 1954).
Bu farw yn München ar 16 Rhagfyr 1954.
Rostraver Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Rostraver Township, gan gynnwys:
Margaretha Dubach
Arlunydd benywaidd o'r Swistir yw Margaretha Dubach (23 Rhagfyr 1938).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Swistir.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Henriëtte Gesina Numans
Bu farw yn Zeist ar 11 Mai 1955.
Seren goed Chile
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Seren goed Chile (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: sêr coed Chile) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Eulidia yarrellii; yr enw Saesneg arno yw Chilean woodstar. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae) sydd yn urdd y Apodiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. yarrellii, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.
Teulu
Mae'r seren goed Chile yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Melysor moel Papwa
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Melysor moel Papwa (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: melysorion moel Papwa) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Philemon novaeguineae; yr enw Saesneg arno yw New Guinea friarbird. Mae'n perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Rutland Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Melysor moel plaen
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Melysor moel plaen (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: melysorion moel plaen) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Philemon inornatus; yr enw Saesneg arno yw Plain friarbird. Mae'n perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talacharn
Tref yng nghymuned Treflan Lacharn, Sir Gaerfyrddin, Cymru, yw Talacharn neu Lacharn (Saesneg: Laugharne). Mae'n fwyaf enwog fel y lle y treuliodd Dylan Thomas lawer o amser tua diwedd ei oes, ac mae'r Boathouse lle roedd yn ysgrifennu yn fyd-enwog. Roedd ei gartref cyntaf yn Gosport Street.
Melysor moel plaen
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. inornatus, sef enw'r rhywogaeth.
Rutland Township, Pennsylvania
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Rutland Township, gan gynnwys:
Melysor moel Papwa
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. novaeguineae, sef enw'r rhywogaeth.
Melysor moel plaen
Teulu
Mae'r melysor moel plaen yn perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Melysor moel Papwa
Teulu
Mae'r melysor moel Papwa yn perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Talacharn
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Scotland, De Dakota
Dinas yn, yn nhalaith De Dakota, yw .
DeValls Bluff, Arkansas
Dinas yn, yn nhalaith Arkansas, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn DeValls Bluff, gan gynnwys:
Talacharn
Hanes
Codwyd Gastell Talacharn gan Rhys ap Gruffudd yn y ddeuddegfed ganrif.
Scotland, De Dakota
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Scotland, gan gynnwys:
Talacharn
Hanes
Ym 1307 rhoddodd y Normaniaid siarter i'r dref, sydd mewn grym hyd heddiw. Fel mewn llawer o drefi a oresgynnwyd gan y Normaniaid ac sydd wedi parhau'n Seisnig hyd heddiw, does fawr o Gymraeg i'w chlywed yn Nhalacharn.
bawd|dim|Eglwys San Martin, Talacharn 250px|dim|bawd|Castell Talacharn
Prifysgol Radboud Nijmegen
bawd|Arfbais y brifysgol
Prifysgol gyhoeddus a leolir yn Nijmegen, dinas hynaf yr Iseldiroedd, yw Prifysgol Radboud Nijmegen.
Sefydlwyd Prifysgol Gatholig Nijmegen (Katholieke Universiteit Nijmegen) ar 17 Hydref 1923, i annog mwy o Babyddion i hyfforddi yn y gyfraith, meddygaeth, a llywodraeth. Yn ystod yr Ail Ryfel Byd cafodd ei chau am fod pennaeth y brifysgol yn gwrthod gorfodi'r myfyrwyr i ddatgan eu ffyddlondeb i'r awdurdodau Almaenig. Cafodd y ddinas ei bomio ar gam gan luoedd Americanaidd ym 1944, gan ddinistrio nifer o adeiladau'r brifysgol. Wedi'r rhyfel, symudwyd adrannau'r brifysgol i gampws newydd ar ystad Heyendaal. Newidiodd ei henw' yn 2004 i Brifysgol Radboud Nijmegen, i bwysleisio'r cysylltiad rhwng y brifysgol ac ysbyty Radboud, a enwir ar ôl Radboud, Esgob Utrecht yn y 10g.
Powers, Oregon
Dinas yn, yn nhalaith Oregon, yw .
Prifysgol Radboud Nijmegen
Ymhlith ei chyn-fyfyrwyr mae pedwar o Brif Weinidogion yr Iseldiroedd: Louis Beel, Jo Cals, Victor Marijnen, ac Dries van Agt. Yn 2010, dyfarnwyd Gwobr Ffiseg Nobel i ddau o athrawon y brifysgol, Andre Geim a Konstantin Novoselov, am eu hymchwil i sylwedd graffen.
Parc Cenedlaethol Eryri
300px|bawd|Map o Barc Cenedlaethol Eryri 300px|bawd|Parciau Cenedlaethol Cymru: 1. Eryri 2. Arfordir Sir Benfro 3. Bannau Brycheiniog. bawd|300px|[[Plas Tan y Bwlch, un o ganolfannau Parc Cenedlaethol Eryri]]
Sefydlwyd Parc Cenedlaethol Eryri ym 1951 fel y trydydd parc cenedlaethol yng Nghymru a Lloegr. Mae'n un o dri pharc cenedlaethol yng Nghymru (gweler hefyd Bannau Brycheiniog a Phenfro). Mae ffiniau'r parc yn cynnwys tua 214,159 hectar (840 milltir sgwâr), ardal llawer ehangach na'r ardal a adwaenid fel Eryri yn hanesyddol.
Mae Parc Cenedlaethol Eryri yn ymestyn dros 2,171 cilometr sgwâr dros ardaloedd Gwynedd a Chonwy, gydag oddeutu 25,000 o drigolion yn byw y tu mewn i’w ffiniau. Yng nghyfrifiad 2011, roedd 59% o’r boblogaeth yn siarad Cymraeg. Gyda miliynau o ymwelwyr yn dod pob blwyddyn, dyma'r trydydd parc cenedlaethol mwyaf poblogaidd drwy Gymru a Lloegr.
Yn Nhachwedd 2022, cyhoeddwyd y byddai'r awdurdod yn defnyddio ei enw Cymraeg 'Eryri' yn unig o hyn ymlaen.
Rheolaeth
Mae'r parc o dan rheolaeth Awdurdod Parc Cenedlaethol Eryri, sy'n cael ei redeg gan bwyllgor sy'n cynnwys cynrychiolwyr o'r awdurdodau lleol, sef Cyngor Gwynedd a Chyngor Sir Conwy, a Llywodraeth Cymru. Mae'r tir cyhoeddus a'r tir preifat ill dau o dan reolaeth yr un awdurdod cynllunio. Rhennir perchnogaeth tir yn y parc fel a ganlyn:
Preblyn tlws Malaia
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Preblyn tlws Malaia (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: preblynnod tlws Malaia) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Eupetes macrocerus; yr enw Saesneg arno yw Malay rail babbler. Mae'n perthyn i deulu'r Adar Dreingwt (Lladin: Orthonychidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Twinc Jamaica
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Twinc Jamaica (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: twincod Jamaica) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Euneornis campestris; yr enw Saesneg arno yw Orangequit. Mae'n perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Preblyn tlws Malaia
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. macrocerus, sef enw'r rhywogaeth.
Parc Cenedlaethol Eryri
Rheolaeth
Llywodraethir Awdurdod y Parc gan 18 aelod, ac mae 9 o’r aelodau'n Gynghorwyr wedi’u penodi gan Gyngor Sir Gwynedd, 3 wedi’u penodi gan Gyngor Bwrdeistref Sirol Conwy a 6 aelod wedi’u henwebu gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru. Yn 2014 roedd 93% o'i staff, 144 allan o gyfanswm o 155, yn medru siarad Cymraeg.
Twinc Jamaica
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. campestris, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Teulu
Mae'r twinc Jamaica yn perthyn i deulu'r Breision (Lladin: Emberizidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Parc Cenedlaethol Eryri
Rheolaeth
Yn y 1970au cynnar, yn dilyn ad-drefniant Llywodraeth Leol, daeth Parc Cenedlaethol Eryri yn adran o Gyngor Sir Gwynedd. Ym 1974 daeth cyfrifoldeb am gynllunio o dan adain y Parc Cenedlaethol. Prynodd y Parc Cenedlaethol dir mewn sawl safle poblogaidd er mwyn cynnig gwasanaethau i ymwelwyr gan gynnwys: Llyn Cwellyn, Llynnau Mymbyr, Betws y Coed, Beddgelert a Nant Peris, ac agorwyd Plas Tan y Bwlch fel canolfan astudio yn 1975. Lansiwyd cynllun bws Sherpa’r Wyddfa i ddatrys problemau parcio mewn safleoedd poblogaidd drwy gludo cerddwyr.
Preblyn tlws Malaia
Teulu
Mae'r preblyn tlws Malaia yn perthyn i deulu'r Adar Dreingwt (Lladin: Orthonychidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Powers, Oregon
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Powers, gan gynnwys:
Parc Cenedlaethol Eryri
Rheolaeth
Gyda chyllideb o oddeutu 6 miliwn, daw 75% gan Lywodraeth Cymru a'r gweddill trwy ardollau siroedd perthnasol.
Carib gwddf porffor
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Carib gwddf porffor (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: caribiaid gwddf porffor) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Eulampis jugularis; yr enw Saesneg arno yw Purple-throated carib. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae) sydd yn urdd y Apodiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn E. jugularis, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.
Teulu
Mae'r carib gwddf porffor yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Potosi, Missouri
Dinas yn, yn nhalaith Missouri, yw .
Gwasg Bryntirion
Cyhoeddwr o lyfrau ac adnoddau Cristnogol yw Gwasg Bryntirion, sy'n adran o Fudiad Efengylaidd Cymru.
Potosi, Missouri
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Potosi, gan gynnwys:
Melysor moel gyddflwyd
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Melysor moel gyddflwyd (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: melysorion moel gyddflwyd) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Philemon subcorniculatus; yr enw Saesneg arno yw Grey-necked friarbird. Mae'n perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. subcorniculatus, sef enw'r rhywogaeth.
Gudrun Trier
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Denmarc oedd Gudrun Trier (14 Chwefror 1877 – 8 Rhagfyr 1956).
Bonanza, Arkansas
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Bonanza, gan gynnwys:
Erika Stürmer-Alex
Arlunydd benywaidd o'r Almaen yw Erika Stürmer-Alex (4 Chwefror 1938).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn yr Almaen.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Cyhoeddiadau Mei
Cwmni cyhoeddi a leolwyd ym Mhen-y-groes, Gwynedd, ar ddiwedd y 1970au a'r 1980au, oedd Cyhoeddiadau Mei. Y rheolwr oedd Dafydd Meirion o Benygroes. Cyhoeddai llyfrau Cymraeg i oedolion a phlant a rhai ar hanes lleol. Caeodd y busnes yn 1993 oherwydd problemau ariannol.
Brenin adeinwinau
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Brenin adeinwinau (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: brenhinoedd adeinwinau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Philentoma pyrhopterum; yr enw Saesneg arno yw Chestnut-winged monarch. Mae'n perthyn i deulu'r Brenhinoedd (Lladin: Monarchidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Melysor moel wynebddu
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Melysor moel wynebddu (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: melysorion moel wynebddu) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Philemon moluccensis; yr enw Saesneg arno yw Moluccas friarbird. Mae'n perthyn i deulu'r Melysorion (Lladin: Meliphagidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Brenin adeinwinau
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. pyrhopterum, sef enw'r rhywogaeth.
Melysor moel wynebddu
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. moluccensis, sef enw'r rhywogaeth.