cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Me One
Gyrfa ddiweddar
Rhyddhawyd albwm cyntaf Martin o dan yr enw Me One ym mis Mai 2000 ar Universal-Island UK. Teitl yr albwm 12 trac oedd As Far as I'm Concerned ac roedd yn cynnwys cyfraniadau gan Guru (o Gang Starr) ar "Do You Know "a Michelle Gayle ar fersiwn 'cover' o drac The Beach Boys "In My Room". Rhyddhawyd yr olaf fel sengl, ynghyd â "Game Plan" ac "Old Fashioned". <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2014)">angen dyfynnu  ] Ar wahân i'w waith unigol, mae Martin wedi ysgrifennu gyda (neu ar gyfer) Jeff Beck, Maxi Priest, The Roots, Capleton, Lynden David Hall a'r Sugababes. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (November 2010)">angen dyfynnu  ] Yn 2011 arwyddodd gytundeb recordio gyda'r label recordio o Glasgow, Innovation Music.
Y Domen Fawr
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Dewey a HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 504 metr (1654 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 28 Mawrth 2010.
Crug Cil Haul
Crug crwn a godwyd gan bobl Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crug Cil Haul, yng nghymuned Llanfyllin, Powys;. Ar ei fwyaf mae'n 18 wrth 1.5 metr o ran maint. Mae "cynffon" o dir yn arwain allan o'r "cylch", a chredir fod iddo bwrpas defodol.
Cofrestrwyd y crug hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: MG274. Ceir bron i 400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb.
Codwyd crugiau crynion yn gyntaf tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd Oes yr Efydd (tua 600 C.C.) gyda'r mwyafrif ohonyn nhw'n cael eu codi rhwng 2400 - 1500 C.C.
Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu:
Delhi Gate
Ffilm llawn cyffro yw Delhi Gate a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn Pacistan.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller.
Hatim Tai
Ffilm ffantasi gan y cyfarwyddwr Homi Wadia yw Hatim Tai a gyhoeddwyd yn 1956. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Hindi a hynny gan J. B. H. Wadia a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan S. N. Tripathi.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Paidi Jairaj. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1956. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Searchers sy’n ffilm bropoganda gwrth-frodorion America gan y cowbois gwyn, gan y cyfarwyddwr ffilm John Ford. Hyd at 2022 roedd o leiaf wyth mil o ffilmiau Hindi wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Homi Wadia ar 22 Mai 1911 yn Surat. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1935 ac mae ganddo o leiaf 51 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Homi Wadia nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Craig Nyth-y-Gigfran (Y Blaen Llym)
Mae Craig Nyth-y-Gigfran (Y Blaen Llym) yn gopa mynydd a geir yn y Moelwynion yn Eryri;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 524 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Dewey. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 554 metr (1818 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 15 Tachwedd 2010.
Lucha, Jugando Con Lo Imposible
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Luciana Aymarr, Maartje Paumen, María Cecilia Rognoni, Magdalena Aicega a Sergio Vigil. Mae'r ffilm Lucha, Jugando Con Lo Imposible yn 93 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ana Quiroga ar 1 Ionawr 1967 yn Rodeo.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ana Quiroga nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Bristede Strenge
Ffilm fud (heb sain) yw Bristede Strenge a gyhoeddwyd yn 1913. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript wreiddiol gan Anna Martha Thyra Ottosen.
Poolesville, Maryland
Tref yn, yn nhalaith Maryland, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Poolesville, gan gynnwys:
Bristede Strenge
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Einar Zangenberg, Anton de Verdier, Peter Kjær ac Edith Buemann Psilander.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1913. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Raja Harishchandra sef ffilm fud o India gan Dadasaheb Phalke.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Dubček
Ffilm am berson sydd hefyd yn ffilm hanesyddol gan y cyfarwyddwr Laco Halama yw Dubček a gyhoeddwyd yn 2018. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Dubček – Krátka jar, dlhá zima ac fe’i cynhyrchwyd yn Slofacia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Rwseg, Tsieceg a Slofaceg a hynny gan Ľuboš Jurík a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Ľubica Čekovská.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,700 o ffilmiau Rwseg wedi gweld golau dydd. Peter Kelíšek oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Laco Halama nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Beli
Gallai Beli gyfeirio at un o sawl person:
Mewn mytholeg/hanes traddodiadol:
Mewn hanes:
Gweler hefyd:
The Heart of General Robert E. Lee
Ffilm am berson gan y cyfarwyddwr Roy William Neill yw The Heart of General Robert E. Lee a gyhoeddwyd yn 1928. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1928. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Circus ffilm gomedi, fud, Americanaidd gan Charlie Chaplin.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Roy William Neill ar 4 Medi 1887 yn Iwerddon a bu farw yn Llundain ar 17 Ebrill 1933. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1917 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Roy William Neill nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Craig Wen
Mae Craig Wen yn gopa mynydd a geir yn y Carneddau yn Eryri;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 494 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf. bawd|chwith|[[Dyffryn Ogwen o Graig Wen.]] Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Dewey. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 548 metr (1798 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 10 Mawrth 2007.
Trolovelsesringen
Ffilm fud (heb sain) yw Trolovelsesringen a gyhoeddwyd yn 1910. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Trolovelsesringen ac fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Bures, Lloegr
Pentref yn Nwyrain Lloegr ydy Bures. Gan ei fod yn eistedd ar y ffin rhwng Essex a Suffolk, mae wedi ei rannu'n ddau blwyf; Bures Hamlet yn Essex a Bures St Mary yn Suffolk.
Trolovelsesringen
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Einar Zangenberg, Lauritz Olsen, Poul Welander ac Edmund Østerby. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
El Tío Disparate
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Palito Ortega yw El Tío Disparate a gyhoeddwyd yn 1978. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Lleolwyd y stori yn Buenos Aires. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Palito Ortega.
Trolovelsesringen
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1910. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Frankenstein (ffilm o 1910) sef ffilm arswyd, gwyddonias o Unol Daleithiau America gan J. Searle Dawley.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
El Tío Disparate
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Carlos Balá, Alicia Zanca, Horacio O'Connor, Iris Láinez, Pepe Díaz Lastra, Javier Portales, Palito Ortega, Daniel Miglioranza, Gloria Raines a Matilde Mur. Mae'r ffilm El Tío Disparate yn 110 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Anne Marie Ploug
Arlunydd benywaidd o Ddenmarc yw Anne Marie Ploug (1966).
El Tío Disparate
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1978. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Deer Hunter sef ffilm ryfel sy'n adrodd stori tri chyfaill Americanaidd a'u gwasanaeth milwrol gorfodol yn Rhyfel Fietnam. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd. Leonardo Rodríguez Solís oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Jorge Garate sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Anne Marie Ploug
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Nenmarc.
El Tío Disparate
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Palito Ortega ar 8 Mawrth 1941 yn Lules.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Palito Ortega nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Daniel Teklehaimanot
Seiclwr proffesiynol Eritreaidd ydy Daniel Teklehaimanot (ganed 26 Ionawr 1990).
Roedd Teklehaimanot yn rhan o raglen hyfforddi Canolfan Seiclo Byd yr UCI cyn arwyddo cytundeb gyda thîm seiclo Awstraldd newydd GreenEDGE yn 2012. Tra yn y Ganolfan, derbyniodd ddiagnosis o tachycardia, a chafodd lawdriniaeth i gywiro hyn yn gynnar yn 2009. Dychwelodd i reidio erbyn mis Mai y flwyddyn honno, gan fynd yn ei flaen i orffen yn chweched yn y Tour de l'Avenir. Yn 2010, bu'n reidio fel prentis dros dîm Cervélo TestTeam. Enillodd deitl cenedlaethol Affricanaidd yn y ras ffordd, treial amser a'r treial amser tîm yn 2010 hefyd, yn y categori o dan 23 yn ogystal â theitl y reidwyr hŷn. Bu'n fuddugol yn y Tour of Rwanda a'r Kwita Izina Cycling Tour, fel rhan o'r UCI Africa Tour 2010–2011 Cyfranogodd yng Ngemau Olympaidd 2012, gan ddod yn chwaraewr cyntaf Eritreaidd i wneud hynny tu allan i faes athletau; daeth yn 73ydd safle yn y ras ffordd. Yn 2012, ef oedd yr Eritreaid cyntaf erioed i gystadlu yn La Vuelta, gan ddarfod y ras yn 146ed.
Ymunodd Teklehaimanot â thîm MTN-Qhubeka ar gyfer tymor 2014, dan gytundeb dwy flynedd. Yn 2015, enillodd crys World Tour cyntaf ar gyfer ei dîm yn y Critérium du Dauphiné, pan gipiodd y fuddugoliaeth yng nghystadleuaeth Brenin y Mynyddoedd. Wrth gystadlu yn Tour de France 2015 ynghŷd â Merhawi Kudus, daeth yn Affricanwr croen ddu cyntaf erioed i gychwyn y Tour, pan groesodd y llinell cyntaf fel y reidiwr cyntaf o 198 i gychwyn y prologue.
Crugiau crynion Ffynnon Dafydd Bifan
Crug crwn a godwyd gan bobl Oes Newydd y Cerrig neu Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Crugiau crynion Ffynnon Dafydd Bifan, yng nghymuned Llangamarch, Powys;.
Codwyd crugiau crynion yn gyntaf tua 3000 C.C. a pharhaodd yr arfer hyd at ddiwedd Oes yr Efydd (tua 600 C.C.) gyda'r mwyafrif ohonyn nhw'n cael eu codi rhwng 2400 - 1500 C.C.
Gweler hefyd
Mathau gwahanol o henebion a ddefnyddir mewn arferion claddu:
Jbel Toubkal
Jbel Toubkal neu Djebel Toubkal (Arabeg; Berbereg Adra N' Dern, 4167 m), a elwir hefyd yn Fynydd Toubkal weithiau, yw copa uchaf yr Atlas Uchel ym Mynyddoedd yr Atlas a mynydd uchaf Gogledd Affrica. Mae'n gorwedd yng nghanolbarth Moroco 63 km i'r de o ddinas Marrakech, yn nhalaith Al Haouz, sy'n rhan o ranbarth Marrakech-Tensift-El Haouz, o fewn y parc cenedlaethol a enwir ar ei ôl.
Yn yr iaith Amazigh (u o'r ieithoedd Berber), gelwir Jbel Toubkal yn Adrar N' Dern (Mynydd Dern).
1951
19g - 20g - 21g
1900au 1910au 1920au 1930au 1940au - 1950au - 1960au 1970au 1980au 1990au 2000au
1946 1947 1948 1949 1950 - 1951 - 1952 1953 1954 1955 1956
Sïedn gyddfseren hirbig
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Sïedn gyddfseren hirbig (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod gyddfseren hirbig) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Heliomaster longirostris; yr enw Saesneg arno yw Long-billed starthroat. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae) sydd yn urdd y Apodiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn H. longirostris, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America a Gogledd America.
Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.
Teulu
Mae'r sïedn gyddfseren hirbig yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Canewdon
Pentref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy Canewdon. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Rochford.
The Boys From Mount Vesuvius
Mae'r ffilm The Boys From Mount Vesuvius yn 70 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Giuseppe Ferrara ar 15 Gorffenaf 1932 yn Castelfiorentino a bu farw yn Rhufain ar 5 Medi 2011. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Fflorens.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Giuseppe Ferrara nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lef
Ffilm gomedi yw Lef a gyhoeddwyd yn 1999. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Lef ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Iseldiroedd. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Iseldireg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Eric van Sauers, Rick Engelkes, Victor Reinier ac Isolde Hallensleben.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Matrix sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 1,500 o ffilmiau Iseldireg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Boom
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Andrea Zaccariello yw Boom a gyhoeddwyd yn 1999. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Boom ac fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Lleolwyd y stori yn Rhufain. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Brad Harris, Ilaria Occhini, Franco Diogene, Enzo Andronico, Sergio Ammirata, Eliana Miglio, Pier Maria Cecchini, Piero Natoli, Serena Bonanno a Tiziana Pini. Mae'r ffilm Boom (ffilm o 1999) yn 103 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Matrix sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.
Owain ab Edwin (Deheubarth)
Aelod o linach frenhinol Deheubarth oedd Owain ab Edwin (fl, c. 1030).
Boom
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrea Zaccariello ar 13 Mehefin 1966 yn Sassuolo. Mae ganddi o leiaf 7 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrea Zaccariello nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Owain ab Edwin (Deheubarth)
Roedd Owain yn fab i Edwin ab Einion o linach Hywel Dda, ac yn frawd i Maredudd a Hywel ab Edwin.
Pan fu Rhydderch ab Iestyn, oedd wedi cipio teyrnas Deheubarth, farw yn 1033 daeth Hywel a Maredudd yn deyrnoedd Deheubarth. Yn ddiweddarach, cipiwyd Deheubarth gan Gruffudd ap Llywelyn i Wynedd, ond llwyddodd mab Owain ab Edwin, Maredudd ab Owain ab Edwin i adennill y deyrnas i'r llinach frodorol wedi marwolaeth Gruffudd ym 1063.
Dôn
Duwies Geltaidd sy'n chwaer i Fath fab Mathonwy yn y traddodiad Cymreig yw Dôn. Ceir cyfeiriadau anuniongyrchol ati ym Mhedwaredd Gainc y Mabinogi ac weithiau yng ngwaith y beirdd Cymraeg canoloesol. Cyfeirir ati weithiau fel merch Beli, a restrir yn yr achau fel un o gyndeidiau pwysicaf Gwŷr y Gogledd.
Yn y Pedair Cainc mae Dôn yn fam i
Yn y chwedl gynnar Culhwch ac Olwen, enwir Dôn yn fam i Amaethon yn ogystal.
Ceir sawl cyfeiriad at Llys Dôn, er enghraifft mewn rhai o'r cerddi canoloesol a dadogir ar y bardd Taliesin (fel Taliesin Ben Beirdd). "Llys Dôn" hefyd yw'r enw traddodiadol ar cytser Cassiopeia.
Ar seiliau ieithyddol, uniaethir Dôn â'r dduwies Geltaidd Danu/Anu yn y traddodiad Gwyddelig. Yna mae hi'n fam i'r Tuatha Dé Danann chwedlonol.
Mae rhai ysgolheigion yn dadlau dros gysylltu Dôn/Danu ag enw afon Donaw (Danube, Lladin: Danuvius). Mae'n bosibl yn ogystal fod yr afonydd niferus a enwir yn afon Don, o Rwsia i Brydain, i'w cysylltu â'r dduwies hefyd. Tybir fod afon Dyfrdwy yn enghraifft arall (un o'r hen ffurfiau ar yr enw yw Dyfrddonwy).
Syndrom Down
Anhwylder genetig gydol oes a achosir pan mae baban yn etifeddu cromosom ychwanegol yw syndrom Down. Mae'n effeithio ar ymddangosiad corfforol a datblygiad meddyliol. Enwir y syndrom ar ôl John Langdon Down, y meddyg a'i nododd yn gyntaf.
Sulyn
bawd|Y rhifyn cyntaf o Sulyn, 17 Awst 1982 Papur newydd Cymraeg Dydd Sul i Wynedd oedd y Sulyn. Cyhoeddwyd 14 rhifyn o fis Medi 1982 hyd Ionawr 1983. Dylan Iorwerth ac Eifion Glyn oedd yn bennaf gyfrifol am sefydlu'r papur. Elfen bwysig oedd ei fod yn cael ei ysgrifennu yn iaith bob dydd Gwynedd a Môn. Diffyg crebwyll busnes bu'n gyfrifol am ei fethiant yn ôl Eifion Glyn.
Syndrom Down
Trisomedd 21 rheolaidd
Achosir syndrom Down trisomedd 21 rheolaidd pan fydd gan yr holl gelloedd yn y corff gromosom 21 ychwanegol, ac felly tri chopi o gromosom 21 ym mhob cell yn hytrach na dau gopi. Syndrom Down trisomedd 21 rheolaidd sydd gan tua 94% o bobl â syndrom Down.
Trawsleoliad
Achosir syndrom Down trawsleoliad pan fydd deunydd cromosom 21 ychwanegol yn glynu ei hun wrth gromosom arall, ac o ganlyniad mae gan y claf y ddau gopi normal o gromosom 21, ond bod ganddynt hefyd ddeunydd cromosom 21 ychwanegol o'r cromosom sydd wedi glynu ei hun. Syndrom Down trawsleoliad sydd gan tua 4% o bobl â syndrom Down.
Mosaïgaeth
Achosir syndrom Down Mosaïgaeth pan fydd gan ddim ond rhai o'r celloedd drydydd cromosom 21 ychwanegol. Syndrom Down Mosaïgaeth sydd gan tua 2% o bobl â syndrom Down, ac mae'n achosi symptomau llai na'r dau fath arall o syndrom Down.
Nodweddion corfforol
bawd|Baban â syndrom Down sydd â smotiau Brushfield Mae syndrom Down yn effeithio ar ymddangosiad corfforol mewn nifer o ffyrdd, ond efallai mai dim ond rhai o'r nodweddion hyn fydd gan rai pobl sydd â'r syndrom, tra bydd eraill efallai wedi cael eu heffeithio'n fwy dwys. Mae'r nodweddion corfforol yn cynnwys:
Datblygiad
Yn aml bydd plentyn â syndrom Down yn datblygu'n arafach yn gorfforol, yn gymdeithasol, yn feddyliol, ac/neu yn wybyddol na phlant eraill o oedran tebyg, er enghraifft, gall gymryd yn hirach iddo ddysgu siarad neu ddarllen. Mae gan bob unigolyn sydd â syndrom Down rywfaint o anabledd dysgu, megis oedi lleferydd, gan gynnwys ynganiad gwael, ac oedi o ran gweithredoedd echddygol bras, er bod rhai yn cael eu heffeithio'n fwy difrifol nag eraill.
Namau'r galon
Mae gan tua 40–50% o bobl â syndrom Down nam cynhenid ar y galon, ac mewn tua 30% o achosion lle caiff diagnosis ei wneud o nam cynhenid mae angen llawdriniaeth ar unwain. Gall namau gynnwys nam y bibell atriofentrigol a nam teisbanol fentriglol.
Clyw
Mae gan oddeutu 50% o bobl â syndrom Down broblemau â'u clustiau, ac weithiau o ganlyniad problemau clyw, megis clust ludiog.
Sgrinio cyn-geni
bawd|220px|Sgan uwchsain o ffetws gyda syndrom Down Gall menywod beichiog gael eu sgrinio i asesu os oes gan eu ffetws siawns o ddatblygu, neu a yw wedi datblygu, annormaledd neu gyflwr arall yn ystod beichiogrwydd. Nid yw sgrinio cyn-geni yn ddull diagnostig pendant ar gyfer syndrom Down, yn hytrach mae'n canfod y tebygolrwydd bydd baban sydd heb ei eni eto yn datblygu'r syndrom. Os dangosir bod risg syndrom Down neu gyflwr arall yn uchel, trefnir mwy o brofion i helpu cadarnháu diagnosis.
Gwneir sgrinio cyn-geni ar gyfer syndrom Down trwy brawf cyfunol, sy'n cynnwys prawf gwaed a sgan uwchsain. Cymerir prawf gwaed i wirio lefelau proteinau a hormonau penodol; gall lefelau annormal o'r sylweddau hyn yn y gwaed ddynodi risg gynyddol o gael baban â syndrom Down. Gwneir sgan uwchsain tryleuedd gwegilog sy'n gweithio yn yr un ffordd â sgan uwchsain arferol, ond mae'n canolbwyntio ar fesur y gofod rhwng asgwrn cefn a gwegil y ffetws. Tueddir i bob baban gasglu hylif y tu ôl i'w wddf wrth ddatblygu, ac mae gan fabanod â syndrom Down fel arfer fwy o hylif na'r arfer. Mesurir trwch yr hylif i bennu'r tebygolrwydd y bydd y fenyw yn cael baban â syndrom Down. Yn ddelfrydol, gwneir sgrinio cyn-geni ar gyfer syndrom Down erbyn diwedd tymor cyntaf y beichiogrwydd (13 wythnos a 6 diwrnod) a chaiff y mwyafrif o fenywod eu sgrinio rhwng 11 a 13 wythnos. Mae'n bosib i fenyw gael ei sgrinio hyd at 20 wythnos, ond efallai y bydd angen mwy o brofion gwaed arni.
Profion diagnostig
Os yw canlyniadau'r sgrinio cyn-geni yn awgrymu risg gynyddol gan y baban o gael syndrom Down gall meddygon gwneud mwy o brofion ar y fenyw feichiog i gadarnháu diagnosis. Dau brawf cyffredin a wneir tra bydd y baban yn dal yn y groth yw samplo filws corionig (CVS) ac amniosentesis. Mae gan y ddau brawf risg o gymhlethdodau, ond yn aml pwysleisir bod y risgiau'n isel.
Mewn CVS fe gymerir sampl fach o'r brych ar gyfer ei phrofi, ar ôl 10 wythnos o feichiogrwydd. Cymerir y sampl naill ai trwy basio nodwydd denau trwy wal yr abdomen, neu drwy basio tiwb bach trwy'r wain a cheg y groth, a defnyddir sgan uwchsain i arwain y nodwydd neu'r tiwb i'r lle cywir. Anfonir y sampl at labordy i'w phrofi: mae'r canlyniadau yn dangos os bydd gan y baban syndrom Down neu beidio. Gall cymhlethdodau posib CVS gynnwys haint a gwaedu trwm, ac mae tua 1% o fenywod sy'n cael CVS yn camesgor o ganlyniad.
Mewn amniosentesis fe gymerir sampl fach o hylif amniotig, sy'n amgylchynu'r ffetws yn y groth, i'w phrofi. Gwneir hyn fel arfer rhwng 15 a 22 wythnos o feichiogrwydd. Cymerir y sampl trwy gymryd nodwydd trwy'r abdomen a'r groth, a thynnu'r hylif amniotig trwy chwistrell. Yn yr un modd â CVS, defnyddir sgan uwchsain i dywys y nodwydd i'r safle cywir, ac anfonir y sampl o hylif amniotig at labordy am brofion. Gall cymhlethdodau posib amniosentesis gynnwys haint, neu anaf i'r fenyw neu'r ffetws, ac fel gyda CVS mae 1% o fenywod sy'n ei gael yn camesgor.
Diagnosis ar ôl geni
Seilir y diagnosis cychwynnol o syndrom Down ar ôl i'r baban gael ei eni fel arfer ar ei ymddangosiad corfforol (gweler symptomau: nodweddion corfforol). Os oes angen diagnosis genetig pendant yna fe wneir prawf gwaed caryoteip cromosomaidd i ddadansoddi'r cromosomau mewn gwaed y baban, a chanfod y cromosom 21 ychwanegol os oes gan y baban syndrom Down.
Epidemioleg
Mae syndrom Down yn effeithio ar oddeutu un ym mhob 1000 o fabanod. Yn gyffredinol nid oes unrhyw effaith gan ryw ar achlysur y cyflwr. Amcangyfrifir bod tua 600 o fabanod â syndrom Down yn cael eu geni bob blwyddyn yn y Deyrnas Unedig, a bod tua 60,000 o bobl â syndrom Down yn byw yn y DU ar hyn o bryd.
Mae perygl cynyddol o 1% i fam gael baban â syndrom Down os ydy hi wedi cael plentyn â'r syndrom eisoes. Cynydda'r posibilrwydd o gael babi â syndrom Down pan fydd y fam dros 35 oed: 1 mewn 338 gan fenyw 35 oed ac 1 mewn 32 gan fenyw 45 oed. Ond gan fod mwyafrif y boblogaeth geni plant yn cynnwys menywod o dan 35 oed mae'r garfan hon yn cael tua 80% o'r holl fabanod sydd â syndrom Down.
Caroline Barbey-Boissier
Roedd Caroline Barbey-Boissier (4 Awst 1847 – 18 Ionawr 1918) yn fotanegydd nodedig a aned yn Swistir. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Massachusetts Institute of Technology.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Bu farw yn 1918.
Radiohuset
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Hagen Hasselbalch yw Radiohuset (Dokumentarfilm) a gyhoeddwyd yn 1947. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1947. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Out of the Past sy’n ffilm am dditectif breifat yn newid ei waith, gan Jacques Tourneur. Nicolai Lichtenberg oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hagen Hasselbalch ar 1 Hydref 1915 yn Copenhagen.
Purusha Lakshanam
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr K. S. Ravikumar yw Purusha Lakshanam a gyhoeddwyd yn 1993. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd புருஷ லட்சணம் ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg a hynny gan K. S. Ravikumar a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Deva.
Indianer-Bruden
Ffilm fud (heb sain) yw Indianer-Bruden a gyhoeddwyd yn 1915. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Indianer-Bruden ac fe'i cynhyrchwyd gan Ida Nielsen yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Purusha Lakshanam
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1993. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Jurassic Park a gyfarwyddwyd gan Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd.
Indianer-Bruden
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Ida Nielsen, Mimi Gade, Jørgen Lund ac Emilius Madsen.
Purusha Lakshanam
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm K S Ravikumar ar 30 Mai 1958 yn Chennai. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1990 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Indianer-Bruden
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1915. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Birth of a Nation addasiad o ddrama o Unol Daleithiau America gan y cyfarwyddwr o dras Gymreig, D. W. Griffith.
Purusha Lakshanam
Gweler hefyd
Cyhoeddodd K. S. Ravikumar nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Indianer-Bruden
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Brian & Lucifer... y Kev
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Ana Torres-Álvarez yw Brian & Lucifer... y Kev a gyhoeddwyd yn 2010. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a Saesneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ana Torres-Álvarez ar 18 Tachwedd 1976 yn Granada.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ana Torres-Álvarez nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Almost Ghosts
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Ana Ramón Rubio yw Almost Ghosts a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn Sbaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ana Ramón Rubio.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Golygwyd y ffilm gan Ana Ramón Rubio sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ana Ramón Rubio ar 1 Ionawr 1985 yn Valencia.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ana Ramón Rubio nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gwifwrnwydden
Planhigyn blodeuol bychan yw Gwifwrnwydden sy'n enw gwrywaidd (hefyd: Gwifwrnwydden, Gwifwrnwydd Blawdog). Mae'n perthyn i'r teulu Adoxaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Viburnum lantana a'r enw Saesneg yw Wayfaring tree. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Gwifwrnwydd blawdog.
Mae'r dail yn tyfu bob yn ail, ac mae'r dail hyn yn ddaneddog; ceir blodau bychan gyda phum petal. Mae'r ffrwyth yn aeoron coch tua 8 mm; gwyrdd ei ei liw ifanc, yna coch ac wrth aeddfedu, mae'n troi'n ddu. Ceir un hedyn ymhob aeronen. Adar sy'n eu hymledu droi eu bwyta ac yna eu hysgarthu.
Eleni Mewn Englynion
Cyfrol o gerddi gan Iwan Rhys yw Eleni Mewn Englynion. Gwasg Carreg Gwalch a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2008. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Rhwng Eisteddfod yr Urdd 2007 ac Eisteddfod yr Urdd 2008 cyfansodd Iwan Rhys, prifardd yr Urdd, englyn bob dydd.
Botwm Crys yn cadw lle
Bwlbwl brown llygadwyn
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn P. simplex, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r bwlbwl brown llygadwyn yn perthyn i deulu'r Bwlbwliaid (Lladin: Pycnonotidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Tri chrug crwn Llangamarch
Crug crwn a godwyd gan bobl Oes yr Efydd fel rhan o'u seremonïau neu i gladdu'r meirw ydy Tri chrug crwn Llangamarch, yng nghymuned Llangamarch, Powys;. Mae'r crug yn mesur tua 22 wrth ddwy fetr yn union yr un mesur a'r ddau grug arall sydd yn y cyffiniau.
Cofrestrwyd y crug hwn gan Cadw a chaiff ei adnabod gyda'r rhif SAM: BR101. Ceir bron i 400 o grugiau crynion ar y gofrestr; mwy nag unrhyw fath arall o heneb.
Cyfradd gychwynnol treth incwm yn y Deyrnas Unedig
Cyfradd isaf trethiant incwm personol yn y Deyrnas Unedig o 1999 i 2008 oedd cyfradd gychwynnol treth incwm yn y Deyrnas Unedig a elwir yn aml yn gyfradd 10c treth incwm neu'r gyfradd dreth 10c. Fe wnaeth Canghellor y Trysorlys Gordon Brown cyflwyno'r gyfradd dreth 10c yn ei gyllideb ym 1999 a'i diddymu yn ei gyllideb derfynol yn 2007.
Disgrifiad
Cyflwynwyd y gyfradd gychwynnol yn nhrydedd gyllideb Gordon Brown fel Canghellor. Roedd yn gymwys at incwm rhwng £4,335 a £5,835 ac yn codi tâl o 10%, oedd yn disodli'r gyfradd sylfaenol gynt o 23%. Erbyn 2008 fe gynyddwyd y gyfradd gychwynnol i gynnwys incwm rhwng £5,225 a £7,445. Cyfradd isaf treth incwm oedd y gyfradd gychwynnol, a fel y cyfryw yn yr unig dreth incwm a dalwyd gan 1.8 miliwn o'r enillwyr isaf. Dywedodd Gordon Brown adeg ei chyflwyniad:
Diddymiad
Yng nghyllideb 2007, cyllideb derfynol Gordon Brown fel Canghellor, diddymwyd y gyfradd gychwynnol treth incwm o Ebrill 2008 ymlaen. Golyga hyn bydd holl incwm uwchben y lwfans personol (£5,435 yn 2008) ac is na'r band cyfradd uwch yn cael ei drethu ar gyfradd o 20%, gyda'r effaith bydd trethdalwyr ag enillion dros y lwfans personol lan at £232 ar eu colled pob blwyddyn. Daeth diddymiad y band yn effeithiol ar ddechrau blwyddyn dreth 2008. Mae wedi bod yn ffynhonnell i gryn beirniadaeth o fewn y Blaid Lafur. Mae unigolion uchel eu proffil wedi protestio, yn cynnwys y cyn-weinidog Frank Field a'r AS Angela Christine Smith.
Roger Rees
Actor Cymreig oedd Roger Rees (5 Mai 1944 – 10 Gorffennaf 2015). Enillodd Wobr Olivier a Gwobr Tony am ei berfformiad yn The Life and Adventures of Nicholas Nickleby. Enillodd hefyd Wobr Obie am ei ran yn The End of the Day, ac am gyd-gynhyrchu Peter and the Starcatcher.
Heilung - Das Leben Eines Anderen
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Andrea Štaka yw Heilung - Das Leben Eines Anderen a gyhoeddwyd yn 2014. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Cure - The Life of Another ac fe'i cynhyrchwyd gan Andrea Štaka, Thomas Imbach, Leon Lučev a Damir Ibrahimović yn y Swistir, Croatia a Bosnia a Hercegovina. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg, Croateg, Serbeg, Bosnieg ac Almaeneg y Swistir a hynny gan Andrea Štaka a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Milica Paranosic.
Roger Rees
Fe'i ganwyd yn Aberystwyth, yn fab i Doris Louise (née Smith), clerc, a William John Rees, plismon. Astudiodd Celf yn Camberwell College of Arts ac yna yn Slade School of Fine Art. Ni ddechreuodd actio tan iddo gael swydd yn peintio golygfeydd yn Theatr Wimbledon, a gofynnwyd iddo gymryd rhan. Bu farw'n 71 oed.
Heilung - Das Leben Eines Anderen
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mona Petri, Mirjana Karanović, Marija Škaričić, Leon Lučev, Franjo Dijak, Sylvie Marinković a Lucia Radulović.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Martin Gschlacht oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Tom La Belle sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrea Štaka ar 1 Ionawr 1973 yn Lucerne. Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul> Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol y Celfyddydau, Zurich.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrea Štaka nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Flatland
Ffilm wyddonias gan y cyfarwyddwr Ladd Ehlinger Jr. yw Flatland a gyhoeddwyd yn 2007. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Flatland ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Tom Whalen a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Mark Slater.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Chris Carter. Mae'r ffilm Flatland (ffilm o 2007) yn 95 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2007. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 300 sef ffilm ryfel llawn cyffro gan Zack Snyder. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Flatland, sef gwaith llenyddol gan yr awdur Edwin Abbott Abbott a gyhoeddwyd yn 1884.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ladd Ehlinger Jr ar 21 Awst 1968.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ladd Ehlinger Jr. nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Daeareg Cymru
Datblygodd daeareg Cymru dros y canrifoedd, erbyn hyn mae Cymru yn orynys ar dde-orllewin ynys Prydain Fawr. Mae'n gorchuddio ardal o 20,779 km² (8,023 milltir sgwar), tua 274 km (170 milltir) o'r de i'r gogledd a 97 km (60 milltir) o'r dwyrain i'r gorllewin. Mae'n ffinio gyda Lloegr i'r dwyrain a gyda'r môr ym mhob cyfeiriad arall: Culfor Hafren i'r de, Culfor Sant Sîor i'r gorllewin a Môr Iwerddon i'r gogledd. Mae 1,200 km (750 milltir) o orfordir yn gyfan gwbl, a nifer o ynysoedd, yr ynys fwyaf yw Ynys Môn ddim ymhell oddiar arfordir gogledd orllewin y wlad. Mae Cymru yn fynyddig iawn yn enwedig yn y gogledd a'r canolbarth.
Hanes
bawd|240px|chwith|Daeareg Cymru o'r awyr fel y mae heddiw. Yn ystod y Cyfnod Proterosöig, tua 520 miliwn o flynyddoedd yn ôl, nid oedd ynysoedd Prydain fel ag y maent heddiw. Yn hytrach, roedd yr Alban yn rhan o'r cyfandir Laurentia a gweddill y tir yn rhan o'r cyfandir Gondwana.
Ganwyd y cyfandir Afalonia yn y Cyfnod Ordofigaidd pan oedd y cyfandiroedd yn dal i symud trwy weithgaredd tectonig, a ganwyd ynysoedd Prydain trwy wrthdrawiad rhwng cyfandiroedd. O ganlyniad i hyn cafwyd ffrwydriadau folcanig yng Nghymru. Mae'n bosib gweld olion y llosgfynyddoedd hyd at heddiw, er enghraifft ar Robell Fawr. Roedd lafa yn gorchuddio rhan eang o Gymru ac Ardal y Llynnoedd. Yr adeg hon hefyd y ffurfiwyd llechfaen Cymru.
Yn ystod y Cyfnod Silwraidd ffurfiwyd mynyddoedd yr Alban (Orogenesis). Yng Nghymru, roedd y ffrwydriadau folcanic yn parhau. Gwelir lafa a lludw folcanig o'r cyfnod hwn yn Sir Benfro.
Roedd gwrthdrawiad cyfandiroedd a'r gweithgarwch folcanig o achos symudiadau'r platiau yn parhau yn ystod y Cyfnod Defonaidd. Bu i lefel y moroedd newid lawer gwaith a thrwy hyn ymgasglodd gwaddodion, gan ffurfio yr Hen Dywodfaen Coch.
Jon Vickers
Canwr opera Canadaidd oedd Jonathan Stewart Vickers, CC (29 Hydref 1926 – 10 Gorffennaf 2015).
Daeareg Cymru
Hanes
Yn ystod y Cyfnod Carbonifferaidd roedd Prydain ger y cyhydedd a'r môr yn gorchuddio'r tir. Ffurfiwyd calchfaen a glo. Roedd holl gyfandiroedd y ddaear yn un cyfandir mawr, Pangaea, tua'r Cyfnod Carbonifferaidd ac roedd Prydain yng nghanol Pangaea. Yn ystod hinsawdd sych y cyfnod ffurfiwyd y Dywodfaen Coch Newydd.
Jon Vickers
Fe'i ganwyd yn Prince Albert, Saskatchewan.
Daeareg Cymru
Hanes
Yn ystod y Cyfnodau Permaidd a Thriasaidd symudodd ynys Prydain i'r gogledd a roedd y Môr Thetys yn gorchuddio'r tir. Yn ystod y Cyfnod Jwrasig holltwyd Pangea gan adael y Deyrnas Unedig ar Gyfandir Ewrasia.
Ni bu newid mawr iawn ym Mhrydain yn ystod Oes yr Iâ yn y Cyfnod Cwartaidd. Ffurfiwyd rhewlifau o amgylch y Môr Iwerddon a roedden nhw yn gorchuddio rhan fwyaf y tir.
bawd|650px|canol|Map o dirwedd daearegol Cymru a wnaed yn 2005.
Castle Hedingham
Pentref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy Castle Hedingham. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Braintree.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,201.
Solskinsbørn Aaret Rundt
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Hagen Hasselbalch yw Solskinsbørn Aaret Rundt a gyhoeddwyd yn 1943. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Poaceae
Teulu mawr o blanhigion blodeuol yw Poaceae neu Gramineae (teulu'r gwir weiriau/glaswelltau). Mae'n cynnwys tua 10,000 o rywogaethau mewn tua 675 genws a 12 is-deulu. Mae ganddynt flodau bach wedi'u trefnu mewn "sbigolion" (spikelets). Mae'r blodau'n cael eu peillio gan y gwynt. Ceir y teulu ledled y byd ac mae glaswelltiroedd yn ffurfio tua 25% o lystyfiant y byd. Mae'r teulu'n cynnwys y grawnfwydydd megis gwenith, indrawn a reis a chnydau eraill megis cansen siwgr.
Solskinsbørn Aaret Rundt
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1943. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Life and Death of Colonel Blimp sef bywgraffiad o ffilm am y milwr ffuglenol General Clive Wynne-Candy, gan y cyfarwyddwyr ffilm Michael Powell ac Emeric Pressburger. Verner Jensen oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hagen Hasselbalch nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Monroe, Ohio
Dinas yn, yn nhalaith Ohio, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Monroe, gan gynnwys:
Saint Etienne
Grŵp synthpop yw Saint Etienne. Sefydlwyd y band yn Croydon yn 1990. Mae Saint Etienne wedi cyhoeddi cerddoriaeth ar label recordio Creation Records.
Dolen allanol
Gwefan swyddogol
CLIP1
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn CLIP1.
Craig-y-garn
Mae Craig-y-garn yn gopa mynydd a geir ym Moel Hebog yn Eryri;. Uchder cymharol, neu ”amlygrwydd” y copa, ydy 231 metr: dyma'r uchder mae'r copa'n codi uwchlaw'r mynydd agosaf.
Dosberthir copaon Cymru, a gweddill gwledydd Prydain, yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n HuMP. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Uchder y copa o lefel y môr ydy 363 metr (1191 tr). Cafodd yr uchder ei fesur a'i gadarnhau ar 15 Tachwedd 2010.
Sïedn gyddfseren bronrhesen
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Sïedn gyddfseren bronrhesen (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sïednod gyddfseren bronrhesen) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Heliomaster squamosus; yr enw Saesneg arno yw Stripe-breasted starthroat. Mae'n perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae) sydd yn urdd y Apodiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn H. squamosus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Gall fwyta neithdar o fewn blodau, ac wrth ymestyn i'w gyrraedd, mae'n rwbio'n erbyn y paill ac yn ei gario i flodyn arall gan ei ffrwythloni.
Teulu
Mae'r sïedn gyddfseren bronrhesen yn perthyn i deulu'r Sïednod (Lladin: Trochilidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Jason Lee
Actor Americanaidd yw Jason Michael Lee (ganwyd 25 Ebrill 1970).
Fe'i ganwyd yn Santa Ana, Califfornia, yn fab i Greg a Carol Lee.
1952
1900au 1910au 1920au 1930au 1940au - 1950au - 1960au 1970au 1980au 1990au 2000au
1947 1948 1949 1950 1951 - 1952 - 1953 1954 1955 1956 1957
Soaked in Bleach
Ffilm ddrama am berson nodedig yw Soaked in Bleach a gyhoeddwyd yn 2015. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Kurt Cobain, John Ball, Daniel Roebuck, Aaron Burckhard a Kurt Loder. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2015. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Black Mass sef ffilm fywgraffyddol gan Scott Cooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Vita Da Reuccio
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Andrea Zaccariello yw Vita Da Reuccio a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Eidal. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Eidaleg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Brad Harris a Michel Leroy. Mae'r ffilm Vita Da Reuccio yn 92 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Matrix sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Hyd at 2022 roedd o leiaf 8,000 o ffilmiau Eidaleg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Andrea Zaccariello ar 13 Mehefin 1966 yn Sassuolo. Mae ganddi o leiaf 7 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andrea Zaccariello nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Y Deyrnas Unedig
Gwladwriaeth yw Teyrnas Unedig Prydain Fawr a Gogledd Iwerddon neu'r Deyrnas Unedig (DU) (hefyd Y Deyrnas Gyfunol (DG)), sy'n cynnwys gwledydd Prydain Fawr (Lloegr, Yr Alban, Cymru) a thalaith Gogledd Iwerddon. Fe'i lleolir i ogledd-orllewin cyfandir Ewrop ac fe'i hamgylchynir gan Fôr y Gogledd, Môr Udd a Môr Iwerydd ac a sefydlwyd ar 12 Ebrill 1927. Dan sofraniaeth y Deyrnas Unedig, ond heb fod yn rhan o'r brif uned gyfansoddiadol, mae tiriogaethau dibynnol y Goron yn Ynysoedd y Sianel ac Ynys Manaw, a nifer o diriogaethau tramor.
Hanes
Daeth Lloegr yn deyrnas unedig yn y 10g. Daeth Cymru, a fu dan reolaeth Seisnig ers Statud Rhuddlan ym 1284, yn rhan o Deyrnas Lloegr at bwrpasau deddfwriaethol trwy Ddeddfau Uno 1536. Gyda Deddf Uno 1707, cytunodd seneddau Lloegr a'r Alban i uno eu teyrnasoedd fel Teyrnas Prydain Fawr (er iddynt rannu'r un brenin er 1603). Ym 1800, cyfunwyd Teyrnas Prydain Fawr â Theyrnas Iwerddon (a fu dan reolaeth Seisnig uniongyrchol o 1169 hyd 1603) i greu Teyrnas Unedig Prydain Fawr ac Iwerddon. Wedi cread y Dalaith Rydd Wyddelig ym 1922, allan o 26 o siroedd Iwerddon, parhaodd 6 sir yn y gogledd yn rhan o'r Deyrnas Unedig, a chafodd y wladwriaeth honno ei hail-enwi yn Deyrnas Unedig Prydain Fawr a Gogledd Iwerddon ym 1927.
Chwaraeodd y Deyrnas Unedig, gwladwriaeth ddominyddol y 19g mewn diwydiant a grym morwrol, rôl sylweddol yn natblygiad democratiaeth seneddol, ynghyd â chyfraniadau pwysig ym myd gwyddoniaeth. Yn anterth ei grym teyrnasai'r Ymerodraeth Brydeinig dros chwarter y ddaear. Yn ystod hanner cyntaf yr 20g gwanhaodd nerth y DU, yn rhannol oherwydd y ddau Ryfel Byd. Yn ystod ail hanner y ganrif gwelwyd datgymalu'r Ymerodraeth a chryfhau cysylltiadau â'r Ewrop fodern a llewyrchus. Serch hynny, er fod y DU wedi ymaelodi a'r Undeb Ewropeaidd, roedd gwahaniaeth barn ynghylch aelodaeth gan unigolion o fewn y Blaid Lafur a'r Ceidwadwyr. Parhaodd yr hollt o fewn y Ceidwadwyr i'r 2000au gan arwain at refferendwm aelodaeth yn 2016. Mae diwygiad cyfansoddiadol yn fater dadleuol ar hyn o bryd: mae Tŷ'r Arglwyddi wedi cael ei ddiwygio'n ddiweddar ac mae gan Gymru, Gogledd Iwerddon a Llundain gynulliadau gyda graddau gwahanol o bŵer; fe sefydlwyd hefyd senedd yn yr Alban. Mae mudiad Gweriniaeth Brydeinig yn cael sylw yn y cyfryngau o bryd i'w gilydd, er bod cefnogaeth i'r frenhiniaeth Brydeinig yn dal i fodoli, yn enwedig yn Lloegr, ond heb fod mor gryf ag yr oedd hi yn y gorffennol: ond dydy'r syniad o gael Gweriniaeth Brydeinig ddim yn cael ei gefnogi gan weriniaethwyr a chenedlaetholwyr yn yr Alban, Cymru a Gogledd Iwerddon.
Alethe Thyolo
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Alethe Thyolo (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: aletheaid Thyolo) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Alethe choloensis; yr enw Saesneg arno yw Cholo alethe. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Y Deyrnas Unedig
Hanes
Mae'r Deyrnas Unedig yn aelod o'r Gymanwlad a Sefydliad Cytundeb Gogledd yr Iwerydd (NATO). Mae hefyd yn aelod parhaol o Gyngor Diogelwch y Cenhedloedd Unedig, gyda phŵer gwaharddiad. Ymunodd a'r Gymuned Ewropeaidd yn 1973. Yn dilyn refferendwm yn 2016 gadawodd y DU yr Undeb Ewropeaidd ar 31 Ionawr 2020.
Alethe Thyolo
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. choloensis, sef enw'r rhywogaeth.
Y Deyrnas Unedig
Hanes
Gweler hefyd: Brenhinoedd a breninesau'r Deyrnas Unedig; Teyrnas Unedig Prydain Fawr ac Iwerddon; Hanes Cymru; Hanes Iwerddon; Hanes yr Alban; Hanes Lloegr.
Alethe Thyolo
Teulu
Mae'r alethe Thyolo yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Y Deyrnas Unedig
Gwleidyddiaeth
Mae'r Deyrnas Unedig (neu'r Deyrnas Gyfunol i ddefnyddio fersiwn arall ar yr enw yn y Gymraeg) yn frenhiniaeth gyfansoddiadol. Mae'r llywodraeth yn gweithredu yn enw'r Brenin ac mae'n atebol i'r senedd a thrwy'r senedd i'r etholwyr. Llundain yw prifddinas y DU a Lloegr a dyna leoliad y llywodraeth a'r senedd. Y Brenin Siarl III yw pennaeth y wladwriaeth, wedi iddi esgyn i'r orsedd ym 2022. Ar y cyfan y mae'n cyflawni dyletswyddau seremonïol, a'r Prif Weinidog sy'n rheoli'r wladwriaeth mewn gwirionedd.
Gwledydd, Rhanbarthau, Siroedd, ac Ardaloedd
Mae'r Deyrnas Unedig yn cynnwys tair gwlad - Yr Alban, Cymru, Lloegr - a thalaith Gogledd Iwerddon, sydd yn eu tro yn cynnwys yr israniadau canlynol:
Divine Inspiration
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Ana Torres-Álvarez yw Divine Inspiration a gyhoeddwyd yn 2002. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Y Deyrnas Unedig
Gwledydd, Rhanbarthau, Siroedd, ac Ardaloedd
Mae Cymru yn cynnwys 22 Awdurdod Unedol, sef 10 Bwrdeistref Sirol, 9 Sir, a 3 Dinas. Yn ogystal cedwir siroedd 1974-1996 fel 'siroedd seremonïol' ond heb unrhyw swyddogaeth mewn llywodraeth leol.
Mae'r Alban yn cynnwys 32 Awdurdod Unedol. Mae Gogledd Iwerddon yn cynnwys 24 o Ardaloedd, 2 Ddinas, a 6 Sir.
Divine Inspiration
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Y Deyrnas Unedig
Gwledydd, Rhanbarthau, Siroedd, ac Ardaloedd
Mae Lloegr wedi ei rhannu yn naw Rhanbarth Swyddi'r Llywodraeth, sef Gogledd-ddwyrain Lloegr, Gogledd-orllewin Lloegr, Swydd Efrog a'r Hwmbr, Dwyrain Canolbarth Lloegr, Gorllewin Canolbarth Lloegr, Dwyrain Lloegr, Llundain Fwyaf, De-ddwyrain Lloegr a De-orllewin Lloegr. Mae gan bob rhanbarth ei Siroedd a/neu Siroedd Metropolitan a/neu awdurdodau unedol, ac eithrio Llundain a rennir yn fwrdeistrefi.
Divine Inspiration
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ana Torres-Álvarez ar 18 Tachwedd 1976 yn Granada.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ana Torres-Álvarez nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol: