cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Der Sultan Von Johore
Ffilm llawn cyffro heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Harry Piel yw Der Sultan Von Johore a gyhoeddwyd yn 1917. Fe'i cynhyrchwyd gan Paul Davidson yn yr Almaen. Lleolwyd y stori yn yr Arctig. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Harry Piel.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Aruth Wartan. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1917. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Immigrant sef ffilm fud o Unol Daleithiau America a gyfarwyddwyd gan Charlie Chaplin. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd.
Addams Family Values
Ffilm sy'n seiliedig ar gymeriadau gan Charles Addams yw Addams Family Values (1993).
Der Sultan Von Johore
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry Piel ar 12 Gorffenaf 1892 yn Düsseldorf a bu farw ym München ar 25 Tachwedd 1967. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1912 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Heboglys Attenborough
Math o heboglys yw Heboglys Attenborough (Lladin: Hieracium attenboroughianum) a'i unig gynefin yw ar y Gribyn yng nghanol Bannau Brycheiniog. Cafodd y planhyg ei enwi gan y naturiaethwr Dr Tim Rich ar ôl Syr David Attenborough.
Mae'r heboglys o'r un teulu â dant y llew a llygad y dydd ac mae ganddo flodau melyn.
Lars Svelle Olesens Model
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Ulrik Gutkin yw Lars Svelle Olesens Model a gyhoeddwyd yn 1999. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1999. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Matrix sef ffilm wyddonias gan Lana Wachowski a Lilly Wachowski. Finn Nørgaard oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ulrik Gutkin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Clefyd cronig
Clefyd sy'n datblygu gydag amser ac sydd angen goruchwyliaeth feddygol tymor hir a moddion presgripsiwn, ac na ellir ei wella fel rheol, ye Clefyd cronig – er enghraifft arthritis, diabetes, canser a clefyd y galon.
Charles Taylor (chwaraewr rygbi)
Chwaraewr rygbi'r undeb rhyngwladol dros Gymru a Clwb rygbi Blackheath oedd y Capten Beiriannydd Charles Gerald Taylor LVO (8 Mai 1863 – 24 Ionawr 1915). Yn ei waith pob dydd roedd yn swyddog gyda'r Llynges Frenhinol. Ef oedd y chwaraewr rygbi rhyngwladol dros Gymru cyntaf a laddwyd ar faes y gad yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf. Roedd Taylor yn athletwr amryddawn ac ar un adeg roedd yn bencampwr neidio â pholyn Cymru.
Gyrfa filwrol
Yn enedigol o Riwabon ar 8 Mai 1863, ymunodd Taylor a'r Llynges Frenhinol ar 1 Gorffennad 1885 ac fe'i penodwyd yn Beiriannydd Cynorthwyol Dros Dro. Cafodd ei ddyrchafu yn beiriannydd ar 1 Medi 1890 ac yna'n brif beiriannydd ar 30 Rhagfyr 1900. Daeth yn is-gapten beiriannydd ar 26 Mawrth 1903 a'i ddyrchafu yn gadlywydd beiriannydd ar 30 Rhagfyr 1904. Cafodd ei benodi'n Aelod o'r Pedwerydd Dosbarth o'r Urdd Frenhinol Fictoriannaidd gan Frenin Sior V ar 3 Chwefror 1911. Ar 7 Chwefror 1912 cafodd ei ddyrchafu'n Gapten Beiriannydd.
Treuliodd Taylor y rhan fwyaf o'i yrfa mewn sefydliadau hyfforddi, ond yn fuan ar ôl dechrau'r Rhyfel Byd Cyntaf, ar 16 Medi 1914, cafodd ei benodi i HMS Queen Mary. Ar 20 Tachwedd cafodd ei adleoli i HMS Tiger. Ar 24 Ionawr 1915, roedd Tiger yn un o'r llongau oedd yn rhan o Frwydr Glan Dogger. Daeth HMS Tiger dan ymosodiad y llong Almaenig SMS Blücher, a lladdwyd Taylor yn y frwydr. Ni chafodd Taylor ei gladdu yn y môr a chafodd ei gorff ei ddychwelyd i Brydain i'w gladdu ym Mynwent Newydd Tavistock yn Nyfnaint.
Gyrfa rygbi
Mae'n annhebygol bod Taylor wedi chwarae rygbi dros Riwabon. Roedd yn chwarae pêl-droed cyn y gadawodd adref yn 16 oed i gofrestru fel myfyriwr mewn peirianneg forwrol ar HMS Marlborough yn Portsmouth. Yno y cafodd ei droi'n chwaraewr rygbi. Roedd yn aelod o dîm rygbi HMS Marlborough pan chwaraeodd dros Gymru am y tro cyntaf yn erbyn Lloegr yn 1884, a hynny o dan gapteniaeth Charlie Newman ym Mhencampwriaeth y Gwledydd Cartref. Collodd Cymru'r gem chwaraeodd Taylor yn nwy gem ddiwethaf yr ymgyrch yn erbyn yr Alban ac Iwerddon. Yn 1884 cafodd Taylor ei ddewis eto i chwarae dros Gymru, mewn tîm a oedd yn cynnwys nifer o gapteiniaid y gorffennol a'r dyfodol, gan gynnwys Arthur Gould, Tom Clapp, Frank Hancock ynghyd â Charlie Newman. Sgoriodd Taylor am y tro cyntaf yn ystod Pencampwriaeth 1885 pan lwyddodd i drosi cais William Stadden, ond ni chafodd y pwyntiau eu cofnodi ar y pryd ac felly ni chafodd unrhyw bwyntiau yn ystod ei yrfa ryngwladol yn ôl cofnodion swyddogol.
Yn 1885, roedd Taylor ymhlith grwp o Gymry a ddaeth at ei gilydd i ffurfio clwb i 'alltudion' Llundain. Ffurfiwyd y clwb ym Mehefin 1885 a phenodwyd Taylor yn aelod o'r pwyllgor yn y cyfarfod cyntaf. Ar 21 Hydref, daeth yn aelod o dîm cyntaf erioed Cymry Llundain. Ymhen amser, byddai Cymry Llundain yn tyfu'n glwb llewyrchus gan feithrin nifer o chwaraewyr rhyngwladol. Roedd y tîm cyntaf hwnnw y chwaraeai Taylor iddo yn cynnwys chwech o chwaraewyr rhyngwladol: Arthur Gould, Martyn Jordan, Thomas Judson, T. Williams a Rowley Thomas yn ogystal â Taylor ei hun.
Yn 1886, roedd Taylor yn aelod o dîm Frank Hancock a arbrofodd gyda'r system tri chwarter am y tro cyntaf mewn gem ryngwladol. Bu'r arbrawf yn aflwyddiannus ac newidiodd Hancock ei dacteg yn ystod y gem.
Chwaraeodd Taylor ei gem olaf dros Gymru yn 1887 a hynny mewn buddugoliaeth yn erbyn y Gwyddelod ym Mhenbedw.
Gemau rhyngwladol a chwaraewyd
Cymru
Llygadwyn Japan
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Llygadwyn Japan (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: llygaidwynion Japan) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Zosterops japonica; yr enw Saesneg arno yw Japanese white-eye. Mae'n perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: Zosteropidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn Z. japonica, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America ac Asia.
Teulu
Mae'r llygadwyn Japan yn perthyn i deulu'r Llygadwynion (Lladin: Zosteropidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Pererinion a Storïau Hen Ferch
Nofel i oedolion gan Jane Ann Jones yw Pererinion a Storïau Hen Ferch. Honno a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 2008. Yn 2013 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Nofel hunangofiannol yw Pererinion; ynddi mae'r prif gymeriad yn galaru am ei pherthynas â dyn priod ac am eu plentyn marw.
Botwm Crys yn cadw lle
Uferfrauen – Lesbisches L
Ffilm ddogfen am LGBT gan y cyfarwyddwr Barbara Wallbraun yw Uferfrauen – Lesbisches L(I)Eben in Der Ddr a gyhoeddwyd yn 2019. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Barbara Wallbraun a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Martin Kohlstedt.
Mae'r ffilm Uferfrauen – Lesbisches L(I)Eben in Der Ddr yn 121 munud o hyd.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Anne Misselwitz oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Barbara Wallbraun ar 1 Ionawr 1983 yn Eichsfeld.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Barbara Wallbraun nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Canu rhydd Cymraeg
Canu nad yw yn y mesurau caeth traddodiadol yw Canu Rhydd Cymraeg.
Mae'n ddiamau fod canu rhydd, cerddi heb gynghanedd lawn ar fesurau syml, wedi bod yn rhan o lenyddiaeth Gymraeg ers yr Oesoedd Canol cynnar, ond yn yr 16g ceir toreth o gerddi ar fesurau a cheinciau newydd, nifer fawr ohonynt yn dangos dylanwad canu poblogaidd cyffelyb yn Lloegr: gelwir hyn y Canu Rhydd Newydd. O'r 16g ymlaen, er gwaethaf dadeni clasurol y 18g a welodd beirdd fel Goronwy Owen yn adfywio'r hen fesurau, gellir rhannu cwrs barddoniaeth Gymraeg yn ddwy brif ffrwd, sef y canu caeth a'r canu rhydd.
Yr Hen Ganu Rydd
Ceir digon o dystiolaeth fod mesurau rhydd digynghanedd wedi bodoli ers cyfnod cynnar iawn yn hanes llenyddiaeth Gymraeg. Rhaid cofio yn ogystal mae cyfundrefn artiffisial braidd oedd y pedwar mesur ar hugain a sefydlwyd fel canon yn oes y Cywyddwyr a bod y Gogynfeirdd yn defnyddio amrywiaeth o fesurau eraill. Ceir enghreifftiau o rai o Feirdd yr Uchelwyr yn torri rheolau Cerdd Dafod hefyd, gan hebgor y brifodl yn llwyr neu ddefnyddio cynghanedd lac, er enghraifft. Cynnyrch y Glêr, beirdd is eu statws, oedd llawer o'r canu rhydd cynnar. Ceir sawl enghraifft yn y Canu Darogan hefyd. Un o'r hoff fesurau oedd y draethodl a cheir rhyddid mawr yn y nifer o sillafau mewn llinell, yr odl, a rheolau cynghanedd. Cywreinio'r draethodl a roddodd fod i'r cywydd yn y 14g. Rhyw hanner ffordd rhwng y mesurau caeth traddodiadol a chanu rhydd go iawn yw'r canu hyn, ac mae'n gynhenid Gymraeg.
Canu Rhydd Newydd
Ar ddiwedd yr Oesoedd Canol, ac yn neilltuol yn yr 16g, gwelir beirdd proffesiynol yn digon bodlon i ganu ar y mesurau rhydd, er enghraifft Siôn Tudur, Wiliam Phylip a Llywelyn Siôn. Canu rhai uchelwyr ar y mesurau rhydd Cymraeg hefyd, fel Rowland Vaughan o Gaer Gai. Ceir beirdd o safon is yn canu ar y mesurau hyn yn bennaf neu'n gyfangwbl, er enghraifft Robin Clidro.
O ganol yr 16g ymlaen gwelir math newydd o ganu rhydd yn datblygu, dan ddylanwad canu rhydd Lloegr. Dechreuwyd defnyddio ceinciau Seisnig poblogaidd ar gyfer cerddi Cymraeg, arfer a barhaodd hyd y 18g gan feirdd fel Huw Morus (Eos Ceiriog) ac a welir hefyd yng ngwaith nifer o feirdd y ganrif olynol, fel Talhaiarn a Mynyddog. Ond nid canu rhydd diarddurn mohono. Mae rhai o'r hen gerddi rhydd yn ddigon cywrain, yn gymysgedd o elfennau cynghaneddol ac odlau a rhyddid y canu rhydd pur. Ceir enghraifft ragorol o waith Edmwnd Prys, archddiacon Meirionnydd:
Canu rhydd a geir yn y cyfieithiadau Cymraeg o'r Salmau hefyd. Yn ddiweddarach cawn fod emynwyr mawr Cymru fel Williams Pantycelyn yn defnyddio mesurau rhydd yn effeithiol iawn, ac o hynny ymlaen mae'r canu rhydd yn ennill ei le ochr yn ochr â'r canu caeth mewn barddoniaeth Gymraeg.
Sisticola Hunter
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Sisticola Hunter (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: sisticolau Hunter) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Cisticola hunteri; yr enw Saesneg arno yw Hunter's cisticola. Mae'n perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Teulu
Mae'r sisticola Hunter yn perthyn i deulu'r Teloriaid (yr Hen Fyd) (Lladin: Sylviidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Burnhope
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,564.
The Lady in Red
Ffilm ddrama am drosedd gan y cyfarwyddwr Lewis Teague yw The Lady in Red a gyhoeddwyd yn 1979. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan John Sayles a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan James Horner.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Christopher Lloyd, Louise Fletcher, Pamela Sue Martin, Robert Forster, Robert Conrad a Dick Miller. Mae'r ffilm The Lady in Red yn 93 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1979. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Apocalypse Now sy'n seiliedig ar y nofel fer ''Heart of Darkness gan Joseph Conrad.
Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Lewis Teague ar 8 Mawrth 1938 yn Brooklyn. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1964 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Lewis Teague nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Going Cardboard
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2012. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd 12 Years a Slave sef ffilm fywgraffyddol gan y cyfarwyddwr ffilm Steve McQueen. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sublimity, Oregon
Dinas yn, yn nhalaith Oregon, yw .
Clefyd heintus
Clefyd a drosglwyddir o un person i'r llall yw clefyd heintus. Er enghraifft, llid yr ymennydd, ffliw, y frech goch.
Adam Shankman
Mae Adam Michael Shankman (ganed 27 Tachwedd, 1964) yn gyfarwyddwr a chynhyrchydd ffilm Americanaidd. Mae ef hefyd yn actor, dawnsiwr ac yn feirniad ar gyfresi 3 & 4 o So You Think You Can Dance. Cyfarwyddodd A Walk to Remember, Bringing Down the House, The Pacifier, Cheaper by the Dozen 2 a Hairpsray. Mae ef hefyd wedi dawnsio mewn fideos ar gyfer Paula Abdul a Janet Jackson. Roedd Shankman hefyd wedi darparu'r coreograffeg ar gyfer un o deithiau'r Spice Girls.
C.P.D. Penrhyncoch
Clwb pêl-droed o bentref Penrhyncoch, Ceredigion ydy Clwb Pêl-droed Penrhyncoch sy'n chwarae yng Nghynghrair Undebol Huws Gray, sef prif adran gogledd Cymru ac ail reng pyramid pêl-droed cenedlaethol Cymru.
Ffurfiwyd y clwb ym 1965 ac maent yn chwarae eu gemau cartref yng Nghae Baker. Mae logo'r clwb yn defnyddo Llew Gwaithfoed a welir ar faner Ceredigion.
Hanes
Dechreuodd y clwb eu hanes yng Nghynghrair Aberystwyth a'r Cylch gan ennill y gyngharir am y tro cyntaf yn eu hanes ym 1971-72. Ar ôl ennill pum pencampwriaeth mewn 10 mlynedd, cafodd y clwb eu derbyn i Ail Adran Cynghrair Canolbarth Cymru ym 1982-83 gan ennill yr Adran a sicrhau dyrchafiad i'r Adran Gyntaf.
Ym 1990 roedd y clwb yn un o aelodau gwreiddiol y Gynghrair Undebol ond am resymau arianol, penderfynodd y clwb ddisgyn yn ôl i Gynghrair Canolbarth Cymru ym 1998-99.
Ar ôl cipio dwy bencampwriaeth Canolbarth Cymru mewn tair blynedd penderfynodd y clwb wneud cais am ddyrchafiad yn ôl i'r Gynghrair Undebol ac, ar ôl gorffen yn ail i Ail Dîm Aberystwyth yn 2003-04, llwyddodd y clwb i esgyn yn ôl i ail reng pyramid pêl-droed Cymru.
Ar ôl 10 tymor yn y Gynghrair Undebol disgynodd y clwb yn ôl i Gynghrair Canolbarth Cymru cyn llwyddo i ennill pencampwriaeth Cynghrair Canolbarth Cymru a dyrchafiad yn ôl i'r Gynghrair Undebol wrth ddathlu 50 mlynedd o fodolaeth yn 2015-16.
Hilary Shuard
Mathemategydd o Loegr oedd Hilary Shuard (14 Tachwedd 1928 – 24 Rhagfyr 1992), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel mathemategydd.
Manylion personol
Ganed Hilary Shuard ar 14 Tachwedd 1928 yng Nghaer. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Cadlywydd Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Kaadhal Solla Vandhen
Ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Boopathy Pandian yw Kaadhal Solla Vandhen a gyhoeddwyd yn 2010. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd காதல் சொல்ல வந்தேன் ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg a hynny gan Boopathy Pandian a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Yuvan Shankar Raja.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Boopathy Pandian nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Afonfarch
Mamal yn perthyn i'r teulu Hippopotamidae yw'r afonfarch (hefyd hipopotamws neu dyfrfarch) (Hippopotamus amphibius, o'r Roeg: 'ιπποπόταμος, hippopotamos). Yr unig aelod arall o'r teulu yw'r Afonfarch Bach.
Ceir yr Afonfarch yn Affrica i'r de o'r Sahara yn unig, ac mae wedi diflannu o lawer o diriogaethau yno. Mae'n byw o gwmpas afonydd a llynnoedd mewn grwpiau o hyd at 40 anifail, gan aros yn y dŵr yn ystod y dydd a dod allan i fwydo ar blanhigion yn y nos.
Ceir rhwng 125,000 a 150,000 ohonynt i gyd, y nifer fwyaf yn Sambia (40,000) a Thansanïa (20,000-30,000).
Evan Rowland Jones
Roedd yr Uwchgapten Evan Rowland Jones neu'r Major Bach (30 Medi, 1840 – 16 Ionawr, 1920) yn filwr, yn Gonswl Americanaidd ac yn wleidydd Rhyddfrydol Cymreig a wasanaethodd fel Aelod Seneddol Bwrdeistrefi Caerfyrddin.
Bywyd Personol
Ganed Evan Jones ym 1840 yn Fferm Penlan, Caron Is Clawdd, Tregaron yn fab i William Jones, amaethwr a Mary (née Rowlands) ei wraig. Honnodd Jones fod teulu ei dad yn perthyn i deulu dylanwadol Johnes Yr Hafod a bod ei fam o'r un tylwyth a'r pregethwr Daniel Rowland. Bu farw tad Evan ym 1847.
Cafodd ei addysgu mewn ysgolion lleol yn Llangeitho a Thregaron gyda'r bwriad o fynd ati i ddilyn addysg glasurol. Ym 1851 ailbriododd ei fam a phenderfynodd Evan adael y cartref gan fudo i'r UDA gyda theulu cyfaill ysgol iddo.
Priododd Kate Alice ym 1867; roedd hi'n ferch i William Evans, Llanwnda ac ni chawsant blant.
Gyrfa Milwrol
Cyrhaeddodd Jones yr UDA yn haf 1856, ac ar ôl gweithio fel labrwr amaethyddol yng nghyffiniau Waukesha, Wisconsin, yn hydref 1856 aeth i weithio fel clerc mewn siop ym Milwaukee. Taflodd ei hun i fywyd gwleidyddol Milwaukee. Roedd yn ffyrnig yn erbyn caethwasiaeth ac yn gefnogwr brwd i Abraham Lincoln a'r Blaid Weriniaethol. Ym 1860 bu'n flaenllaw wrth ffurfio cymdeithas wrth-gaethwasiaeth ymhlith Cymry Milwaukee, gan wasanaethu fel ei hysgrifennydd mygedol.
Ar ddechrau Rhyfel Cartref America ymunodd Jones â byddin yr Undeb, er ei fod ychydig fisoedd o dan oed enlistio. Wedi cyfnod o hyfforddiant paratoadol yn Camp Randall, Madison, Winsconsin dechreuodd wasanaethu fel preifat yn y 5th Wisconsin volunteer infantry regiment gan wasanaethu yn bennaf yn nhalaith Virginia.
Yn ystod ei gyfnod yn y fyddin ffederal bu Jones yn brwydro mewn rhai o ymgyrchoedd mwyaf adnabyddus y gwrthdaro, gan gynnwys brwydrau Williamsburg, White Oak Swamp, Malvern Hill, Antietam Creek, a Gettysburg, ac roedd yn dyst i safiad olaf Robert E. Lee a'i ildio i Ulysses S. Grant yn Appomattox, Virginia, ym mis Ebrill 1865. Roedd ei gatrawd hefyd yn Efrog Newydd am gyfnod ym 1863 er mwyn helpu i reoli'r ddinas yn dilyn terfysgoedd y drafft yno. Cafodd ei ddyrchafu'n is-gapten ac yna'n gapten ar ôl iddo ddangos gwroldeb arbennig mewn brwydr ar ddiwedd y gwarchae ar Petersburg ym mis Ebrill 1865.
Pan adawodd y fyddin ar ddiwedd y rhyfel cafodd ei ddyrchafu'n Uwchgapten er anrhydedd fel arwydd o ddiolch am ei ddewrder a'i wasanaeth.
Ysgrifennodd gofnod o'i brofiadau yn ei lyfr Four Years in the Army of the Potomac: a Soldier's Recollections (1881).
Gyrfa Wleidyddol
Ar ôl y rhyfel cafodd Jones gynnig swydd yn adran y wladwriaeth yn Madison, a gynigwyd iddo gan ei gyn-swyddog milwrol, yr Uwchgapten Thomas Scott (Sam) Allen, a oedd yn Ysgrifennydd Gwladol Wisconsin rhwng 1866 a 1870.
Ym 1869 penodwyd Jones yn Gonswl yr UDA yn Newcastle upon Tyne gan yr Arlywydd Ulysses S. Grant. Roedd yn llwyddiannus iawn yn ei waith consylaidd; yn ystod ei gyfnod yno cynyddodd masnach y rhanbarth gyda'r UDA yn sylweddol.
Ym 1883 symudodd o Newcastle i Gaerdydd gan wasanaethu fel Conswl yr UDA yng Nghymru. Gan fod Caerdydd yn un o borthladdoedd ac yn un o lefydd gwneud busnes pwysicaf yn y byd ar y pryd cyfrifwyd ei benodiad yn ddyrchafiad mawr.
Tra oedd yng Nghaerdydd cymerodd Jones ddiddordeb egnïol ym mywyd cyhoeddus y ddinas a Chymru'n gyffredinol. Gwasanaethodd fel aelod o Gyngor Coleg Brifysgol De Cymru a Mynwy a oedd newydd ei sefydlu ac fe fu'n aelod brwd o'r Gymdeithas yr Iaith wreiddiol a ffurfiwyd ym 1885 i hyrwyddo defnydd o'r Gymraeg mewn ysgolion. O 1887-1894 ef oedd llywydd Cymdeithas Cymrodorion Caerdydd a bu hefyd yn llywydd De Cymru o Sefydliad y Newyddiadurwyr.
The Opposite of Sex
Ffilm sy'n serennu Christina Ricci a Lisa Kudrow yw The Opposite of Sex (1998).
Rhupunt
Un o fesurau cerdd dafod yw'r rhupunt. Ceir dau fath:
Ynysoedd Cook
Grŵp o bymtheg ynys yn Polynesia yn ne'r Cefnfor Tawel, sy'n gorwedd rhwng Polynesia Ffrengig a Ffiji yw Ynysoedd Cook.
Arwynebedd tir yr ynysoedd yw 240 km² yn unig, ond mae eu hardal economiadd forol yn cynnwys dros 2 filiwn km². Cyfanswm poblogaeth yr ynysoedd yw 21,388. Mae'r brifddinas Avarua ar y brif ynys, Rarotonga. Gorweddant rhwng 9 ac 20 gradd o hydred y de.
Evan Rowland Jones
Gyrfa Wleidyddol
Wedi bod yn gonswl Americanaidd am gyfnod o ddwy flynedd ar hugain (record i ddeiliad y swydd ar y pryd), o dan chwe gweinyddiaeth wahanol, ymadawodd â'r swydd ym 1892. Mae'n aneglur os cafodd ei ddiswyddo am resymau gwleidyddol neu os penderfynodd ymddiswyddo.
Marwolaeth
Bu farw yn ei gartref, 43 The Pryors, Hampstead, Llundain, ar 16 Ionawr, 1920.
Cyhoeddiadau
Ym 1883 sefydlodd Jones y cylchgrawn Shipping World, a hyd ei farwolaeth bu'n berchennog ac yn olygydd y cylchgrawn hwnnw a'i flwyddiaduron.
Cyhoeddodd hefyd y llyfrau:
Roméo Et Juliette
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Barbara Willis Sweete yw Roméo Et Juliette a gyhoeddwyd yn 2002. Fe'i cynhyrchwyd yng Nghanada. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg a hynny gan Jules Barbier.
You Can Choose Your Family
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Miranda Bailey yw You Can Choose Your Family a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Miranda Bailey ar 30 Ionawr 1977 yn Vail, Colorado.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Miranda Bailey nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Roméo Et Juliette
Y prif actor yn y ffilm hon yw Roberto Alagna.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2002. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Harry Potter and the Chamber of Secrets sef ffilm ffantasi Americanaidd-Seisnig i blant gan Chris Columbus. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd. Mae'r ffilm hon wedi’i seilio ar waith cynharach, Roméo et Juliete, sef gwaith drama-gerdd a gyhoeddwyd yn 1850.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Barbara Willis Sweete ar 6 Ionawr 1953.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Barbara Willis Sweete nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lee Weiss
Arlunydd benywaidd o Unol Daleithiau America yw Lee Weiss (1928).
Ynysoedd Cook
Daearyddiaeth
Rhennir yr ynysoedd, a'r wlad, yn fras yn ddau grŵp, Grŵp y De a Grŵp y Gogledd.
Mae ynysoedd Grŵp y De, sy'n cynnwys Rarotonga, Aitutaki, Atiu, Mangaia, Manuae, Mauke, Mitiaro, Ynys Palmerston a Takutea, o ffurfiad fwlcanaidd uchel (hyd at 632m yn achos Rarotonga) gyda phridd ffrwythlon a thyfiant trofaol cyfoethog. Yr eithriadau yw atolau bach Manuae a Palmerston, ac mae Takutea yn forfa (key) dywodlyd. Rhyngddynt mae ynysoedd Grŵp y De yn cynrychioli tua 90 y cant o gyfanswm arwynebedd tir Ynysoedd Cook. Rarotonga yw'r ynys fwyaf (6,719 hectar) a Takutea yw'r lleiaf (122 hectares).
Mae yna bellteroedd sylweddol rhwng yr ynysoedd. Yr ynys allanol agosaf i'r brif ynys Rarotonga yw Mangaia (204 km) a'r bellaf i ffwrdd yw Penrhyn (1,365 km). Y ddwy ynys sydd bellach i ffwrdd o'i gilydd yw Pukapuka, yn Ngrŵp y Gogledd, a Mangaia yng Ngrŵp y De, sy'n 1,470 km oddi wrth ei gilydd.
Mae Rarotonga tua 3,010 km i'r gogledd-ddwyrain o Auckland yn Seland Newydd, 1,140 km i'r de-orllewin o Tahiti, 2,300 km i'r dwyrain o Ffiji a 4,730 km i'r de o Hawaii.
Hinsawdd
Mae gan yr ynysoedd hinsawdd gefnforol drofannol ac iddi ddau dymor. Yn ystod y tymor sych, o Ebrill i Dachwedd, ceir tymheredd o tua 26 gradd sentigradd ar ei uchaf a tua 20 gradd ar ei isaf. Mae'r tymor gwlypach, mwy glos, yn ymestyn rhwng Rhagfyr a mis Mawrth, gyda thymheredd o tua 28 gradd sentigradd ar ei uchaf a tua 22 gradd ar ei isaf. Yn ystod y tymor hwnnw mae Ynysoedd Cook yn tueddu i gael ystormydd trofannol cryf a chorwyntoedd yn ogystal ar adegau.
250px|bawd|dim|Rarotonga, y brif ynys
Diwylliant
Mae trigolion brodorol Ynysoedd Cook yn Maori (Maori Ynysoedd Cook), grŵp ethnig Polynesiaidd sy'n perthyn yn agos i frodorion ynysoedd Tahiti a phobl Maori Seland Newydd. Sieredir Maori Ynysoedd Cook a Saesneg ar yr ynysoedd.
Mae'r ymadrodd Kia Orana ("Hir Oes i chi!") bron iawn yn arwyddair genedlaethol.
Lee Weiss
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Besuch Des Englischen Königspaares in Berlin am 9.2.1909
Ffilm fud (heb sain) yw Besuch Des Englischen Königspaares in Berlin am 9.2.1909 a gyhoeddwyd yn 1909. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen.
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o 4:3. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Luis Fernando Lopez
Luis Fernando Lopez yw prif gymeriad y gêm fideo Grand Theft Auto: The Ballad of Gay Tony (TBoGT) gêm yn y gyfres Grand Theft Auto gan gwmni Rockstar Games. Mae hefyd yn gwneud ymddangosiad cameo mewn gemau eraill yn y gyfres - Grand Theft Auto IV (GTA IV) a Grand Theft Auto: The Lost and Damned (TLaD). Mae'r cymeriad yn cael ei leisio gan Mario D'Leon.
Cefndir
Mae Luis yn ŵr sydd a'i gwreiddiau yn Dominica. Ar adeg y gêm (2009) mae o'n 26 mlwydd oed, byddai'n rhoi blwyddyn geni iddo o tua 1983. Fe'i ganwyd ac fe'i magwyd ar Frankfort Avenue, Northwood yn Algonquin, Liberty City. Enw ei fam yw Adriana Yanira Lopez, dydy enw ei dad ddim yn cael ei grybwyll, ond dwedir yn ystod y gêm ei fod yn gyn aelod o Forlu UDA a gefnodd ar y teulu pan oedd Luis yn blentyn. Mae gan Luis brawd hŷn, Ernesto Lopez, a chwaer iau, Leta Lopez-Wilkinson. Cafodd ei fagu gan ei fam, a oedd hefyd â rôl ym magwraeth ffrindiau gorau Luis, Armando Torres a Henrique Bardas. Fe’i magwyd hefyd gydag Oscar Gomez ac Alonso Gomez, Teddy Benavidez a Willy Valerio, plant hŷn o tua thair blynedd, a arweiniodd Luis a'i gyfeillion i ddelio mewn cyffuriau.
Pan oedd Luis yn 17 oed cafodd ei ddanfon i uned troseddwyr ifanc ar ôl anafu athro gyda gŵn, roedd yr athro wedi cyffwrdd ei chwaer mewn modd anweddus. Yn fuan wedi iddo gael ei ryddhau o'r uned ieuenctid cafodd ei garcharu am ddwy flynedd am ddwyn ceir. Erbyn iddo gael ei ryddhau o'r carchar roedd ei frawd a'i chwaer wedi ymadael â Liberty City a daeth ei fam yn llwyr ddibynnol arno am ei anghenion ariannol.
Anastasia (ffilm 1997)
Ffilm animeiddiedig Americanaidd gan Don Bluth yw Anastasia (1997).
Headline Hunters
Ffilm drosedd llawn cyffro gan y cyfarwyddwr William Witney yw Headline Hunters a gyhoeddwyd yn 1955. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Luis Fernando Lopez
Cefndir
Yn 2005 cafodd swydd reolaidd fel bownser yng Nghlwb Nos Hercules, clwb oedd yn eiddo i Anthony "Gay Tony" Prince. Yn fuan iawn magwyd cyfeillgarwch rhwng y bownser a'i fos ac ehangodd rôl Luis i ddod yn warchodwr corff personol a gŵr llaw aswy Gay Tony. Bu hefyd yn chware rhan yn rheolaeth clybiau Tony.
Headline Hunters
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Rod Cameron, Ben Cooper, Julie Bishop, Raymond Greenleaf, Chubby Johnson, John Warburton a Nacho Galindo. Mae'r ffilm Headline Hunters yn 70 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Luis Fernando Lopez
Ymddangosiad
Dyn Affro-Latino cyhyrog yw Luis. Mae ganddo lygaid brown, gwallt du, mwstas a sofl ar ei ên. Mae'n gwisgo clustlws yn ei glust chwith ac mae ganddo datŵ o'i enw ei hun ar ochr dde ei wddf. Fel arfer mae'n gwisgo siaced du a gwyn gyda jîns glas ac esgidiau tenis gwyn. Pan fydd yn gweithio yn y clwb mae'n gwisgo siwt ddeuddarn llwyd a chrys gwyn. Mae'n siarad ag acen Latino Efrog Newydd ac yn aml mae'n cynnwys geiriau Sbaeneg yn ei Saesneg.
Headline Hunters
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1955. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Rebel Without a Cause sy’n ffilm glasoed gan y cyfarwyddwr ffilm oedd Nicholas Ray. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. John L. Russell oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Arthur Roberts sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Witney ar 15 Mai 1915 yn Lawton, Oklahoma a bu farw yn Jackson ar 14 Rhagfyr 1950. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1939 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Witney nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Luis Fernando Lopez
Ymddangosiad
Pan aeth i'r carchar gyntaf roedd yn fachgen tenau, esgyrnog, dechreuodd magu cyhyrau trwy ymarfer corff er mwyn bod yn ddigon cryf i amddiffyn ei hun rhag trais ei gyd garcharorion.
Mae Luis yn gymeriad cymharol ddiymhongar. Anaml bydd yn arddangos ei emosiynau neu ei deimladau. Er gwaethaf hyn, nid oes ganddo ofn dangos dicter a sefyll i fyny i bobl os yw'n ei ystyried yn angenrheidiol. Mae ei bersonoliaeth bwyllog yn ei wneud yn atalfa berffaith i natur fyrbwyll Tony.
Oherwydd ei rôl fel bownser clwb nos, mae gan Luis gyfle i gymdeithasu a hyd yn oed gael rhyw achlysurol gyda menywod enwog, golygus. Mae sawl person yn y gêm yn sôn bod pidyn bach gan Luis. Daw Luis yn ddig pan fydd maint ei bidyn yn cael ei drafod.
Luis yn GTA IV a TLaD
Llinell gyswllt rhwng y tair pennod o gyfres Grand Theft Auto IV yw hanes gwerth $2,000,000 o ddiemwntau a ddygwyd oddi wrth Ray Bulgarin, un o arweinwyr maffia'r Rwsiaid. Dygwyd y diemwntau gan gogydd. Yn y dasg Frosting on the Cake yn The Balad of Gay Tony mae Luis yn mynd gyda Gay Tony ac Evan Moss, cariad Tony, i geisio prynu'r diemwntau gan y cogydd. Mae Johnny Klebitz, prif gymeriad The Lost and Damned yn cyrraedd gyda'i gang o feicwyr ac yn dwyn y gemau ar ran Ray Boccino o faffia'r Eidal. Yn y dasg Diamonds in the RoughynTLaD mae'r hanes yma'n cael ei adrodd o safbwynt Johnny gyda Luis yn ymddangos yn y stori. Yn y tasgau Museum Piece yn GTA IV a Collectors Item yn TLaD mae Ray Boccino yn danfon Niko Bellic, prif gymeriad GTA IV a Johnny i werthu'r diemwntau i'r deliwr gemau Isaac Roth. Yn y dasg Not so Fast mae hanes Luis yn torri ar draws y dêl prynu a gwerthu'r gemau ac yn eu dwyn nhw'n ôl i Tony. Mae arwyr y tair gêm i'w gweld ym mhob un o'r tasgau yma.
Yn y tasgau Diamonds Are a Girl's Best Friend (GTA IV) a Ladies Half Price (TBoGT) - mae Niko Bellic a Packie McReary wedi herwgipio Gracie Ancelotti, merch Giovanni Ancelotti arweinydd teulu o maffia'r Eidal, ac yn gofyn am y diemwntau er mwyn ei rhyddid. Mae Giovanni Ancelotti yn bygwth lladd Luis a Tony os nad ydynt yn achub ei ferch, felly maent yn mynd a'r gemau i Niko a Packie yn gyfnewid am Gracie. Yn ystod y cyfnewid mae Ray Bulgarin a'i ddynion yn atal Niko a Packie rhag cael y diemwntau. Tra bod Luis, Gracie, a Tony yn dianc ar gwch, mae un o ddynion Bulgarin yn gollwng y diemwntau ar ddamwain i gefn lori bins sy'n mynd heibio ac mae pawb yn eu colli.
The Balad of Gay Tony
Luis Fernando Lopez yw brif gymeriad y gêm. Mae'n cyn aelod o'r cartel cyffuriau Dominicaidd. ac yn corff-warchodwr personol yr entrepreneur cyfunrywiol, Anthony Prince sy'n cael ei adnabod fel "Gay Tony". Mae Tony yn berchen ar ddau glwb nos fwyaf poblogaidd Liberty City, y Maisonette 9 a'r Hercules mae'r ddau glwb yn hoff gyrchfan i sêr y ddinas. Mae gan Tony problem cyffuriau difrifol ac mae ei ddefnydd o gyffuriau wedi ei adel ef a'i fusnesau mewn dyled fawr. Prif thema stori'r gêm yw helyntion Luis wrth iddo warchod Tony rhag cael ei niweidio gan ei ddyledwyr ac amddiffyn busnesau Tony gan rai sydd yn gweld cyfle i'w caffael oherwydd ei sefyllfa ariannol fregus.
Jane E. Bartlett
Arlunydd benywaidd a anwyd yn Unol Daleithiau America oedd Jane E. Bartlett (1839 – 1923).
Burnopfield
Pentref yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Burnopfield. Fe'i lleolir mewn ardal ddi-blwyf yn awdurdod unedol Swydd Durham.
Yr A Fain
Newidiad yn y llafariad a hir i'r ddeusain äë yw'r A fain. Mae e'n cael ei glywed yn nhafodiaith Gwenhwyseg a thrwy ganolbarth Cymru. Mae'n digwydd hefyd yng ngeiriau gyda unsill a byr fel "mam" yn rhai o dafodieithoedd Maldwyn ond dyw hyn ddim yn digwydd yn y Wenhwyseg. Yn y Wenhwyseg mae'r ddeusain yn digwydd i eiriau gyda'r llythyrau ae yn yr un ffordd hefyd, e.e. Cymraeg > Cymræg, traed > træd, cae > cæ.
Sŵn lafar yn unig yw e, felly does dim llythyr arbennig amdano. Os bydd rhywun eisiau ei ysgrifennu yn arbennig wedyn mae e'n gyffredinol i ddefnyddio æ, äë neu é.
Sŵn yr A fain
Mae a yn newid i'r ddeusain äë yng Ngwent, Morgannwg a sawl ardal ym Maldwyn a Meirionnydd. Yn y De mae pobl fel arfer yn creu sŵn trwynol wrtho fe. Deusain yw'r A fain a nid yw e'r un sŵn â sŵn mewn geiriau megis 'pen', 'pren', 'pert' ac ati.
Mae'r A fain yn cael ei glywed mewn ychydig o ymadroddiadau enwog fel "y Tæd a'r Mæb a'r Ysbryd Glæn" ("y Tad a'r Mab a'r Ysbryd Glân").
Ardaloedd
Yn y De, roedd yr A fain fel arfer yn cael ei ddefnyddio ar draws Gwent a Morgannwg (yn y Wenhwyseg) ond dyw e ddim yn gyffredin yn cael ei glywed nawr trwy golli iaith yr ardal ac mae'r Gymraeg sydd newydd dyfu yn yr ardal yn gymysg o dafodieithoedd eraill. Mae e'n byw o hyd ar draws canolbarth Cymru o Fachynlleth i Benybontfawr, yn Nolgellau, ac yr holl ffordd i Harlech.
Yr A fain yn Saesneg
Mae nodweddion yr ynganiad Gwenhwyseg yn nhafodiaith Saesneg Gwent a Morgannwg hefyd, yn enwedig yn ardal Caerdydd, lle mae e'n nodwedd o'r acen Caerdydd ac mae pobl yn meddwl fod e'n sŵn eithaf dosbarth gweithiol (felly mae e'n dechrau diflannu hefyd). Roedd e'n gyffredinol iawn i ddefnyddio æ yn lle a yn Saesneg yng Nghaerdydd, fel yn yr ymadroddion "'ærf a dærk" ("half a dark") neu "Cærdiff Ærms Pærk" ("Cardiff Arms Park").
Tongareva (Ynys Penrhyn)
250px|bawd|Lagŵn Tongareva 250px|bawd|Stampiau o Ynys Penrhyn
Mae Tongareva neu Ynys Penrhyn neu Mangorongaro yn un o bymtheg ynys Ynysoedd Cook. Mae tua 984 o bobl yn byw arni.
Daearyddiaeth
Mae Ynys Penrhyn yn enghraifft ragorol o atol, y fwyaf o'i math yn Ynysoedd Cook. Mae'n gorwedd 1365 km i'r gogledd-ddwyrain o Rarotonga, prif ynys Ynysoedd Cook, sy'n ei gwneud hi'r ynys fwyaf anghysbell yn y grŵp. Mae wedi ei lleoli ar ben llosgfynydd tanfor sy'n codi 4876m o lawr y cefnfor. Mae'n gylch 77 km o goral gyda lagŵn canolog 233 km² â'i chwarter yn orchuddiedig â chregynnau perl.
Hanes
Pan dreuliodd E.H. Lamont flwyddyn ar yr ynys yn 1853 ar ôl llongdrylliad ei long, nid oedd y trigolion yn ystyried Tongareva fel un ynys unedig ond yn hytrach fel tair tiriogaeth lwythol, wedi'u gwahanu gan reefs, a ryfelai â'i gilydd yn aml. Te Pitaka (Y Cylch) oedd enw'r brodorion am yr ynys gyfan. I'r ynyswyr eraill ei henw oedd Tongareva, sy'n golygu "Tonga sy'n nofio mewn gofod". Yr enw Maori presennol arni yw Mangarongaro. Yr enw mwyaf cyfarwydd arni yw Ynys Penrhyn, ar ôl y llong Lady Penrhyn, dan y Capten William Cropton Lever, a laniodd yno ar 8 Awst, 1788. Enw Ewropeaidd arall ar yr ynys, nas defnyddir bellach, oedd Ynys Bennett.
Cyrhaeddodd cenhadon yn 1854. Roedd Tongareva, ac ynysoedd eraill yn ogystal, yn dioddef o ymosodiadau gan masnachwyr caethweision o Periw yn y 19g; yn 1863 cipiwyd tua 410 o'r bobl allan o boblogaeth o tua 500 trwy dwyll pedwar cenhadwr brodorol a'u meistri Sbaenaidd o Periw: cawsant eu prynu am 5 dolar y pen. Ar ôl y digwyddiad hwnnw enillodd yr ynys yr enw Ynys y Pedwar Efengylwr yn Periw.
Erbyn heddiw mae Tongareva yn mwynhau ei statws fel uned yng ngwlad annibynnol Ynysoedd Cook. Mae gan yr ynys ei gyngor ei hun, gyda maer, is-faer a 4 cynghorwr etholedig, ac mae'n anfon cynrychiolydd i gyfarfodydd y llywodraeth yn Avarua, prifddinas Ynysoedd Cook.
Y diwydiannau pwysicaf heddiw yw twristiaeth a'r diwydiant perlau duon, a gesglir o'r lagŵns.
Butsfield
Pentref yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Butsfield.
Rent-a-Kid
Ffilm deledu sy'n serennu Leslie Nielsen a Christopher Lloyd yw Rent-a-Kid (1995).
Afon Viljuj
bawd|230px|Lleoliad yr afon
Afon Vilyuy (Rwseg: Вилюй) yw'r hwyaf o lednentydd Afon Lena yn nwyrain Siberia, Rwsia. Mae hi tua 2,650 km o hyd, ac mae ganddi ddalgylch o tua 454,000 km².
Ceir tarddle'r afon ger Ekonda. Mae'n llifo tua'r dwyrain trwy Gronfa Viluyskoe a heibio trefi Cherynshevskiy, Suntar, Nyurba, Vilyuisk a Verkhnevilyuysk cyn ymuno ag Afon Lena ger Sangar.
Cwpan Webb Ellis
bawd|Cwpan Webb Ellis Cwpan Webb Ellis  yw'r tlws a wobrwyir i'r tîm buddugol yng Nghwpan Rygbi'r Byd, prif gystadleuaeth rhyngwladol rygbi'r undeb. Enwir y cwpan ar ôl William Webb Ellis, a ystyrir yn aml yn ddyfeisiwr y gêm. Dyfarnwyd y tlws i enillydd Cwpan Rygbi'r Byd ers y twrnamaint cyntaf ym 1987. Fe'i enillwyd dwywaith gan Seland Newydd (ym 1987 a 2011), Awstralia (1991 a 1999) a De Affrica (1995 a 2007), ac unwaith gan Loegr yn 2003. Mae'r tlws, sydd 38 cm o uchder, yn pwyso 4.5 kg; mae wedi'i wneud o arian wedi'i euro ac mae ganddo ddwy ddolen ar ffurf sgrôl. Ar un ddolen mae pen gafrddyn ac ar y llall mae pen nymff. Ar wyneb y tlws mae'r geiriau International Rugby Football Board ac o dan hynny The Webb Ellis Cup wedi'u harysgrifennu.
Hanes
Ceir dau Gwpan Webb Ellis swyddogol, a defnyddir y naill yn gyfnewidiol a'r llall. Gwnaed un ohonynt ym 1906 gan y cwmni o Lundain, Carrington & Co., yn seiliedig ar gynllun cwpan gan Paul de Lamerie yn dyddio'n ôl i 1740; mae'r llall yn gopi a wnaed ym 1986. I benderfynu ar gynllun y cwpan, ymwelodd John Kendall-Carpenter, trefnydd Cwpan Rygbi cynta'r Byd, a Bob Weighill, ysgrifennydd y Bwrdd Rygbi Rhyngwladol (ill dau yn gyn-flaenwyr dros Loegr), a gemydd y Goron, sef Garrard & Co., yn Stryd y Rhaglaw, Llundain. Dangosodd Richard Jarvis, cyfarwyddwr y cwmni, y cwpan i'r ddau o ddaeargell y cwmni. Dewiswyd y tlws ym mis Chwefror 1987, ac fe gymeradwywyd y dewis gan Ronnie Dawson o Iwerddon, Keith Rowlands o Gymru, Bob Stuart a Dick Littlejohn o Seland Newydd a'r Awstraliaid Nick Shehadie a Ross Turnbull. Seland Newydd oedd y wlad gyntaf i ennill y tlws ym 1987; ers hynny mae pedair gwlad wedi ei ennill.
Canavar
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Vedat Örfi Bengü yw Canavar a gyhoeddwyd yn 1948. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Canavar ac fe’i cynhyrchwyd yn Nhwrci. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tyrceg a hynny gan Faruk Nafiz Çamlıbel.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mehmet Karaca, Hadi Hün a Şükriye Atav.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1948. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Treasure of the Sierra Madre sy’n ffilm antur (cowboi i ryw raddau), gan John Huston. Hyd at 2022 roedd o leiaf 2,660 o ffilmiau Tyrceg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Vedat Örfi Bengü nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cyfrinach Mai
Nofel i oedolion gan Selyf Roberts yw Cyfrinach Mai.
Gwasg Gee a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1993. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Disgrifiad byr
Nofel ramantus yn sôn am ferch ifanc yn ennill serch ac enwogrwydd annisgwyl.
Botwm Crys yn cadw lle
Phyllis Barclay-Smith
Gwyddonydd oedd Phyllis Barclay-Smith (18 Mai 1902 – 2 Ionawr 1980), a gaiff ei hadnabod yn bennaf fel adaregydd a golygydd.
Manylion personol
Ganed Phyllis Barclay-Smith ar 18 Mai 1903. Ymhlith yr anrhydeddau a gyflwynwyd iddi am ei gwaith mae'r canlynol: Cadlywydd Urdd yr Ymerodraeth Brydeinig.
Aelodaeth o sefydliadau addysgol
<ul></ul>
Aelodaeth o grwpiau a chymdeithasau
<ul></ul>
Catharine Township, Pennsylvania
Treflan yn, yn nhalaith Pennsylvania, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd o fewn ardal Catharine Township, gan gynnwys:
Pattathu Yaanai
Ffilm llawn cyffro Tamileg o India yw Pattathu Yaanai gan y cyfarwyddwr ffilm Boopathy Pandian. Fe'i cynhyrchwyd yn India. Cyfansoddwyd y gerddoriaeth gan S. Thaman. Cafodd y ffilm hon ei chynhyrchu gan S. Michael Rayappan.
Friedrich Fröbel
Addysgwr Almaeneg oedd Friedrich Wilhelm August Fröbel, neu Froebel (21 Ebrill 1782 – 21 Gorffennaf 1852). Roedd yn damcaniaethwr mewn chwarae ac addysg a gredai bod pob plentyn yn cael ei eni'n dda ac y dylai oedolion ddarparu'r gweithgareddau a'r amgylchedd priodol er mwyn iddyn nhw ddatblygu.
Pattathu Yaanai
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Boopathy Pandian nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Llabed y pin
Gwyfyn sy'n perthyn i urdd y Lepidoptera yw llabed y pin, sy'n enw benywaidd; yr enw lluosog ydy llabedau'r pin; yr enw Saesneg yw Pine-tree Lappet, a'r enw gwyddonol yw Dendrolimus pini. Mae i'w ganfod yn y rhan fwyaf o Ewrop a draw i Ddwyrain Asia.
45–70 mm ydy lled yr adenydd ac mae'n hedfan rhwng Mehefin ac Awst.
Bwyd
Fel mae ei enw'n awgrymu, mae'n hoff iawn o wahanol goed pin: Pinus sylvestris gan mwyaf ond hefyd gweddill teulu'r, Pinus yn enwedig Picea abies ac Abies alba.
Cyffredinol
Gellir dosbarthu'r pryfaid (neu'r Insecta) sy'n perthyn i'r Urdd a elwir yn Lepidoptera yn ddwy ran: y gloynnod byw a'r gwyfynod. Mae'r dosbarthiad hwn yn cynnyws mwy na 180,000 o rywogaethau mewn tua 128 o deuluoedd.
Wedi deor o'i ŵy mae'r llabed y pin yn lindysyn sy'n bwyta llawer o ddail, ac wedyn mae'n troi i fod yn chwiler. Daw allan o'r chwiler ar ôl rhai wythnosau. Mae pedwar cyfnod yng nghylchred bywyd glöynnod byw a gwyfynod: ŵy, lindysyn, chwiler ac oedolyn.
Sioned (Cyfrol)
Nofel Gymraeg gan Winnie Parry yw Sioned.
Disgrifiad byr
Nofel gan Winnie Parry yn darlunio bywyd merch ifanc, ei chyfoedion a'i chydnabod yng nghefn gwlad anghydffurfiol Sir Gaernarfon yn y 19eg ganrif.
Argraffiadau
Cyhoeddwyd y nofel hon gan Gwmni y Cyhoeddwyr Cymreig, Caernarfon, 1906. Cafwyd argraffiad newydd diwygiedig a gyhoeddwyd gan Honno yn 2013.
Seana Bhraigh - Creag Iobhair
Mae Seana Bhraigh - Creag Iobhair yn gopa mynydd a geir ar y daith o Loch Broom i Strath Oykel yn  Ucheldir yr Alban;.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae'r copa hwn yn cael ei alw'n Corbett Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Ailfesurwyd uchder y copa hwn ddiwethaf ar 15 Ionawr 2003.
Llywelyn Brydydd Hoddnant
Un o Feirdd yr Uchelwyr oedd Llywelyn Brydydd Hoddnant (bl. chwarter cyntaf y 14g). Yn ôl pob tebyg roedd yn frodor o Geredigion. Bardd ceidwadol a gadwai at ddull canu'r Gogynfeirdd ydoedd.
Seana Bhraigh - Creag Iobhair
Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
The Second Death – Die Sünder werden brennen
Ffilm drosedd Sbaeneg o Yr Ariannin yw The Second Death – Die Sünder werden brennen gan y cyfarwyddwr ffilm Santiago Fernández Calvete. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin.
Llywelyn Brydydd Hoddnant
Bywgraffiad
Ceir sawl lle o'r enw 'Hod[d]nant' yng Nghymru, ond gan fod cerddi Llywelyn yn ei gysylltu â noddwyr yng Ngheredigion mae'n debyg fod ei enw barddol yn cyfeirio at y ffaith ei fod yn byw ger un o'r pedair nant yn yr ardal honno sy'n dwyn yr enw Hoddnant. Ceisiodd Iolo Morgannwg ei wneud yn frodor o Nant Hoddnant ger Llanilltud Fawr ond does dim sail i'r honiad hwnnw.
The Second Death – Die Sünder werden brennen
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2013. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Wolf of Wall Street gan Martin Scorsese.Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Me and The Jewish Thing
Ffilm ddogfen gan y cyfarwyddwr Ulrik Gutkin yw Me and The Jewish Thing a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn Denmarc.
The Second Death – Die Sünder werden brennen
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Santiago Fernández Calvete nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Me and The Jewish Thing
Mae'r ffilm Me and The Jewish Thing yn 43 munud o hyd.
Abiah Roderick
Awdur a bardd Cymreig o Glydach oedd Abiah Roderick (1898–1978). Mae'n nodedig am y gyfrol Adroddiadau'r Cysegr a gyhoeddwyd gan Wasg Tŷ John Penri yn Ionawr 1964.
Llywelyn Brydydd Hoddnant
Cerddi
Mae'r ychydig a wyddom am y bardd yn seiliedig ar dystiolaeth y tair cerdd o'i waith a geir yn Llawysgrif Hendregadredd. Ceir dwy gerdd foliant, sef awdl ar fesur gwawdodyn a dilyniant o englynion, i'w noddwr Ieuan ap Gruffudd Foel o Lyn Aeron ac un arall i'w wraig Ellylw.
Me and The Jewish Thing
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ulrik Gutkin nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Uwchiaith
Mewn rhesymeg a ieithyddiaeth, iaith a ddefnyddir i ddweud pethau ynglŷn â ieithoedd eraill yw uwchiaith.
Cyfrifiadureg
Nid yw cyfrifiaduron yn ddeallus fel pobl felly nid ydynt yn cael ystyr syniad fel y byddai person. Dilyna cyfrifiaduron rhaglenni sydd yn setiau cyfarwyddiadau mewn iaith glîr a syml. Mae datblygiad ieithoedd rhaglennu yn ymglymu defnydd uwchiaith. Ffurf Backus-Naur yw'r un o'r uwchieithoedd cynharach defnyddiwyd yng nghyfrifiadura a ddatblygwyd yn y chwedegau gan John Backus a Peter Naur. Enghraifftau o ieithoedd marcio yw HTML a XHTML a allai gael eu defnyddio i gyflwyno tudalennau gwe ar y rhyngrwyd gyda chyfryngau fel testun (wedi ei fformatio neu heb ei fformatio), graffigau, sain a fideo. Mae ieithoedd marcio yn wahanol i uwchieithoedd oblegid dim ond sut mae dogfen yn cael ei dangos, nid cystrawen iaith rhaglennu, maent yn eu disgrifio. XML yw'r uwchiaith a ddefnyddir i ddisgrifio XHTML fel defnyddir SGML i ddisgrifio HTML. Mae XHTML yn llymach nag HTML, e.e. mae XHTML yn gas sensitif tra nad yw HTML yn. Defnyddir XML i ddisgrifio dogfennau eraill fel "OpenDocument Text" sydd yn y fformat brodorol i raglen y prosesydd geiriau yn OpenOffice.org. Mae uwchieithoedd eraill wedi'u selio ar safon W3C XML 1.0, gan gynnwys: Yn ychwanegol, mae ieithoedd marcio ar gyfer nodiant mathemategol a gwyddonol megis Tex a LaTeX.
Cyfryngis (Cyfrol)
Nofel i oedolion gan Alwen Williams yw Cyfryngis (Cyfrol).
Y Lolfa a gyhoeddodd y gyfrol a hynny yn 1999. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Uffern - Gefangene Des Jenseits
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Tanit Jitnukul yw Uffern - Gefangene Des Jenseits a gyhoeddwyd yn 2005. Fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Tai. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Thai.
Mae'r ffilm Uffern - Gefangene Des Jenseits yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Cyfryngis (Cyfrol)
Disgrifiad byr
Nofel gyfoes ddychanol am fyd cyfryngol a gwleidyddol Cymru gan awdures newydd.
Uffern - Gefangene Des Jenseits
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2005. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd V for Vendetta sef ffilm wyddonias, ddystopaidd llawn cyffro gan James McTeigue. Hyd at 2022 roedd o leiaf 360 o ffilmiau Thai wedi gweld golau dydd.
Cyfryngis (Cyfrol)
Disgrifiad byr
Botwm Crys yn cadw lle