cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Naws Llangollen a Llantysilio - Y Ganrif a Hanner Ddiweddaf Mewn Llun
Llyfr syn ymwneud ag ardal Llangollen a'r cylch yw Naws Llangollen a Llantysilio - Y Ganrif a Hanner Ddiweddaf Mewn Llun gan David Crane.
Landmark Publishing Ltd, Lloegr, a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 03 Mehefin 2004. Yn 2013 roedd y gyfrol mewn print.
Botwm Crys yn cadw lle
Gift of Gab
Ffilm ar gerddoriaeth gan y cyfarwyddwr Karl Freund yw Gift of Gab a gyhoeddwyd yn 1934. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Lou Breslow.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bela Lugosi, Paul Lukas, Gloria Stuart, Boris Karloff, Ethel Waters, Henry Armetta, Andy Devine, Binnie Barnes, Ruth Etting, Helen Vinson, Sterling Holloway, Edmund Lowe, Dennis O'Keefe, Douglas Fowley, James Flavin, Victor Moore, Dave O'Brien, Roger Pryor a Hugh O'Connell. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1934. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Thin Man ffilm Americanaidd gan W.S. Van Dyke. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Karl Freund ar 16 Ionawr 1890 yn Dvůr Králové nad Labem a bu farw yn Santa Monica ar 11 Medi 1960. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1906 ac mae ganddo o leiaf 87 ffilm a ystyrir yn nodedig yn fydeang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Karl Freund nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Across The Hall
Ffilm gyffro yw Across The Hall a gyhoeddwyd yn 2009. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Mike Vogel, Danny Pino, Brittany Murphy, Brad Greenquist a Dov Davidoff. Mae'r ffilm Across The Hall yn 90 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Roeddwn I'n Dirgrynu
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Angeliki Antoniou yw Roeddwn I'n Dirgrynu a gyhoeddwyd yn 1992. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Donusa ac fe'i cynhyrchwyd yn y Swistir a'r Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Groeg.
Y prif actor yn y ffilm hon yw André Hennicke.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1992. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Reservoir Dogs sef ffilm noir am ladrad gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 800 o ffilmiau Groeg wedi gweld golau dydd. Pio Corradi oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Angeliki Antoniou ar 12 Gorffenaf 1956 yn Athen.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Angeliki Antoniou nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
UBE4B
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn UBE4B yw UBE4B a elwir hefyd yn Ubiquitination factor E4B (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn blaen o gromosom dynol 1, band 1p36.22.
Kitchen
Ffilm annibynol gan y cyfarwyddwr Andy Warhol yw Kitchen a gyhoeddwyd yn 1966. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Kitchen ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Ronald Tavel.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Edie Sedgwick a Gerard Malanga. Mae'r ffilm Kitchen (ffilm o 1966) yn 70 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Carnedd gron Mynydd Ty'n-tyle
Carnedd gron (Saesneg: round cairn) sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron Mynydd Ty'n-tyle, yng nghymuned Trerhondda, Rhondda Cynon Taf;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol i garnedd.
Kitchen
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1966. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Good, the Bad and the Ugly sef ffilm gomedi gowboi gan Sergio Leone. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Andy Warhol hefyd oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Carnedd gron Mynydd Ty'n-tyle
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: GM574.
Viktoriya Lomasko
Arlunydd benywaidd o'r Undeb Sofietaidd yw Viktoriya Lomasko (6 Awst 1978).
Carnedd gron Mynydd Ty'n-tyle
Mae'r brodorion a'u cododd hefyd yn gyfrifol am godi carneddau, beddrodau siambr, twmpathau, cylchoedd cerrig, bryngaerau, cytiau Gwyddelod a meini hirion.
Viktoriya Lomasko
Fe'i ganed yn Serpukhov a threuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn ddinesydd o'r Undeb Sofietaidd.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Un Dydd o Wanwyn Da
Ffilm ramantus gan y cyfarwyddwr Hur Jin-ho yw Un Dydd o Wanwyn Da a gyhoeddwyd yn 2001. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg a hynny gan Ryu Jang-ha.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lee Young-ae ac Yu Ji-tae. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2001. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd A Beautiful Mind sef ffilm fywgraffyddol gan Ron Howard. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Hur Jin-ho ar 8 Awst 1963 yn Jeonju. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Yonsei.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Hur Jin-ho nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
5 Mai
mai
5 Mai yw'r pumed dydd ar hugain wedi'r cant (125ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (126ain mewn blynyddoedd naid). Erys 240 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.
Marwolaethau
bawd|130px|dde|[[Napoleon I o Ffrainc]]
Park Geun-hye
Arlywydd De Corea yw Park Geun-hye (Hangul: 박근혜; Hanja: 朴槿惠; ganwyd 2 Chwefror 1952). Merch Park Chung-Hee yw hi.
Tourner Bury
Pentref ar Ynys Hayling yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Tourner Bury.
Aeshna walkeri
Gwas neidr gymharol fawr o deulu'r Aeshnidae ('Yr Ymerawdwyr') yw'r Aeshna walkeri.
Cyfaill Americanaidd
Ffilm ddrama sy'n llawn dirgelwch yw Cyfaill Americanaidd a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Carnedd gron Carn Briw
Carnedd gron (Saesneg: round cairn) sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron Carn Briw, yng nghymuned Casnewydd, Sir Benfro;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol i garnedd.
Cofrestrwyd yr heneb hon gan Cadw a chaiff ei hadnabod gyda'r rhif SAM unigryw: PE544.
Mae'r brodorion a'u cododd hefyd yn gyfrifol am godi carneddau, beddrodau siambr, twmpathau, cylchoedd cerrig, bryngaerau, cytiau Gwyddelod a meini hirion.
Corona (diod ysgafn)
bawd|Ffatri Corona, Porth y Rhondda Roedd Corona yn gwmni cynnyrch diodydd meddal Cymreig a sefydlwyd yn wreiddiol ym Mhorth y Rhondda gan gwmni Bryniau Cymru Thomas & Evans. Cafodd y cwmni ei gychwyn ym 1884 gan ddau groser, William Thomas a William Evans, pan welsant gyfle i farchnata diodydd meddal mewn ymateb i ddylanwad cynyddol y mudiad dirwest yng Nghymru. O'r ffatri gyntaf yn y Porth, ehangodd y cwmni  yn y pen draw i 87 safle ledled Ynysoedd Prydain. Cafodd brand Corona ei werthu i grŵp Beecham yn y 1950au ac wedyn i Gwmni Britvic cyn i'r brand ddod i ben ar ddiwedd y 1990au.
Cwmni Thomas & Evans
Cafodd William Thomas ei eni ym 1851 ym Mathri. Daeth o deulu amaethyddol. Yn bedair ar ddeg oed gadawodd gartref i fwrw prentisiaeth fel cigydd yng Nghasnewydd. Ym 1874 priododd Rowena Rowlands gan symud i bentref Aber-big lle sefydlodd siop cigydd. Roedd y fenter yn llwyddiant, ychwanegwyd warws ac ehangwyd y siop.
Ym 1882 daeth William Evans (ganed 1864) o Sir Benfro i weithio yn y siop. Bu hefyd yn byw gyda theulu Thomas am dair blynedd. Daeth y ddau ddyn yn bartneriaid busnes gan sefydlu cadwyn o siopau groser. Cafodd Evans benthyciad ariannol ar log o 50% gan Thomas er mwyn cael prynu ei ran ef o’r busnes. Ym 1884 ehangwyd y busnes i gynnwys cynhyrchu diodydd ysgafn. Mae’n bosib bod y ddau wedi cael y syniad o baratoi diodydd di alcohol ar gyfer y farchnad dirwest gan ŵr Americanaidd, a fu yn rhedeg busnes tebyg yn yr UD ac oedd wedi ffoi i’r Rhondda rhag ei ddyledwyr.
Bu Williams ac Evans yn ymweld â ffatrïoedd diodydd ysgafn eraill drwy Brydain er mwyn canfod sut i wneud diodydd swigod a chawsant gymorth gan y fferyllydd ac Aelod Seneddol Howell Idris a oedd yn berchen ar gwmni diodydd Idris yn Llundain.
Ffatri Bryniau Cymru
chwith|bawd|Hysbyseb yn cynnwys englyn gan apHefin Ar y cychwyn bu Thomas & Evans yn cynhyrchu eu pop yng nghefn eu siop. Ym 1890 agorodd eu ffatri fawr gyntaf ym Mhorth y Rhondda. Enwyd y ffatri yn Ffatri Dŵr Mwynol Bryniau Cymru (Welsh Hills Mineral Water Factory). Roedd y ffatri yn cynnwys y peiriannau diweddaraf ar gyfer y diwydiant gan gynnwys peiriannau oedd yn caniatáu i lanhau'r poteli gwydr yn ddiogel. Roedd gallu golchi poteli yn alluogi codi blaendal ar y poteli i’w ad-dalu wedi i’r cwsmer dychwelyd y poteli i’w hailddefnyddio.
Yn wreiddiol defnyddiodd y cwmni boteli Hiram Cod oedd a thopyn ceramig yn cael ei ddal i lawr gan golfachau metel. Yn wreiddiol bu’r cwmni yn gwneud cwrw sinsir, yn y gobaith y gallent ei werthu mewn tafarndai fel dewis amgen i ddiodydd alcohol. Roedd hwn yn fenter aflwyddiannus, a bu raid i’r cwmni dod o hyd i farchnad arall ar gyfer ei diodydd. Tarodd Evans ar y syniad o werthu o ddrws i ddrws gan ddefnyddio ceffylau a wagen, ac yn fuan daeth ei fenter yn llwyddiant, gyda'r cwmni yn dechrau cynhyrchu blasau eraill oedd at ddant plant, megis oren, dant y llew a chacamwci, mafon a lemonêd.
Paul Keating
Gwleidydd Awstralaidd yw Paul John Keating (ganwyd 18 Ionawr 1944). Prif Weinidog Awstralia rhwng 1991 a 1996 oedd ef.
Corona (diod ysgafn)
Ffatri Bryniau Cymru
Er mwyn apelio at gapelwyr Cymreig dirwestol bu hysbysebu trwy’r Gymraeg yn hanfodol i lwyddiant y cwmni. Comisiynwyd y bardd ap Hefin i ysgrifennu sloganau a cherddi i hyrwyddo’r cynnyrch. Defnyddiwyd slogan ap Hefin Corona yw Coron pob Croeso gan y cwmni hyd ddiwedd y 1950au, pan werthwyd Corona i gwmni o Loegr. Erbyn troad y ganrif roedd gan y cwmni dros 200 o werthwr diodydd o gefn wagen oedd yn cael eu tynnu gan geffylau ar draws Cymru.
Paul Keating
Fe'i ganwyd yn Sydney, yn fab i Matthew a Minnie Keating. Cafodd ei addysg yng Ngholeg Catholig LaSalle, Bankstown.
Corona (diod ysgafn)
Corona
Yn y 1920au cynnar penderfynodd Evans i ail enwi ei ddiodydd meddal a ddewisodd yr enw Corona. Dyfeisiwyd logo yn dangos saith pen botel ar siâp bwa i gynrychioli coron (corona yw’r gair Lladin am goron). Bu’n frand hynod lwyddiannus gan ehangu i 82 canolfan dosbarthu a ffatrïoedd ar draws y deheubarth. Yn ei anterth roedd gan y cwmni pum ffatri, yn y Porth, Tredegar, Pengam, Maesteg a Phen-y-bont. Daeth wagenni a cheffylau Corona yn olygfa gyffredin a phoblogaidd ledled Cymru. Yn ystod y 1930au cafodd y ceffylau eu graddol disodli gan fflyd o gerbydau modur. Roedd y cerbydau, a oedd yn enwog am eu lifrai coch ac aur a logo Corona, yn cael eu gwasanaethu a’u hatgyweirio gan siop beirianyddol y cwmni ei hun a oedd ynghlwm wrth y ffatri yn y Porth. Erbyn 1934 roedd 5 cerbyd modyr yn y Porth a thair blynedd yn ddiweddarach roedd y nifer wedi codi i 200.
Ym 1934 bu farw William Evans ac aeth rôl cadeirydd a rheolwr gyfarwyddwr i’w frawd Frank, rôl y byddai'n cadw hyd 1940. O dan reolaeth Frank Evans fu’r cwmni yn parhau i dyfu ac erbyn diwedd y degawd roedd ffatrïoedd Cymru yn cynhyrchu 170 miliwn o boteli'r flwyddyn.
Gyda dechrau'r Ail Ryfel Byd ym 1939, cafodd llawer o gerbydau modur Corona eu meddiannu gan y llywodraeth at ddefnydd rhyfel. O ganlyniad i’r meddiannu a dogni petrol aeth y cwmni yn ôl at y wagenni ceffyl am gyfnod y rhyfel.
Diwedd y cwmni
bawd|Picnic teuluol ger [[Dolgellau, tua 1965; efo dau fotel o Corona a gobaith am 6d o bres poced yn ôl am y poteli!!]] Ym 1958 cafodd y cwmni ei brynu gan y Grŵp Beecham, oedd a’u pencadlys yn St Helen’s swydd Caerhirfryn. Er bod y cynhyrchiant yn parhau i gael ei ganoli yn Sir Forgannwg, dechreuodd depos i ymddangos ar hyd a lled y Deyrnas Unedig. O dan y rheolaeth newydd cyrhaeddodd Corona gynulleidfa newydd ac yn ystod y 1960au cafodd ei hyrwyddo gan gyfres o hysbysebion teledu yn serennu'r canwr a'r digrifwr Seisnig Dave King. Gyda'r cynnydd yn nifer yr archfarchnadoedd yn y 1960au hwyr a'r 1970au ac arferion siopa'r cyhoedd yn newid cafodd y gwerthu o ddrws i ddrws ei gollwng.
Yn ystod y 1970au bu un o ymgyrchoedd hysbysebu mwyaf cofiadwy Corona gan ddefnyddio slogan oedd yn awgrymu bod pob swigen wedi pasio prawf FIZZical! (mae’r hysbyseb i’w gweld ar safle YouTube ).
Ym 1987 gwerthwyd y cwmni i Britvic Soft Drinks. Caeodd Britvic y ffatrïoedd Cymreig gan drosglwyddo’r cynhyrchu i Bolton yn Lloegr.
Yn 2000 cafodd hen ffatri Corona y Porth ei drawsnewid i mewn i stiwdio recordio cerddoriaeth a alwyd Y Ffatri Bop, gan chwarae ar fwys y ddiod pop a pop yr arddull o gerddoriaeth cyfoes.
Drug Predsednik Centarfor
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Žorž Skrigin yw Drug Predsednik Centarfor a gyhoeddwyd yn 1960. Fe'i cynhyrchwyd yn Iwgoslafia. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Serbo-Croateg.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Olivera Marković, Mija Aleksić, Pavle Vujisić, Severin Bijelić, Petar Banićević, Ljubiša Jovanović, Milan Ajvaz, Sonja Hlebš, Stevan Minja a Ljubomir Didić.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1960. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Psycho sy’n ffilm llawn arswyd a dirgelwch gan feistr y genre yma, Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 890 o ffilmiau Serbo-Croateg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Žorž Skrigin ar 4 Gorffenaf 1910 yn Odesa a bu farw yn Beograd ar 31 Hydref 1997. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1930 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Terrence McNally: Every Act of Life
Ffilm ddogfen yw Terrence McNally: Every Act of Life a gyhoeddwyd yn 2018. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2018. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Guilty sef ffilm drosedd gan Gustav Möller. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Y Tyllgoed
bawd|canol|200px|Lleoliad ward y Tyllgoed o fewn Caerdydd
Steven Spielberg
Cyfarwyddwr Ffilm yw Steven Allen Spielberg KBE (ganwyd 18 Rhagfyr 1946, Cincinnati, Ohio, UDA). Yn 2006, rhestrodd cylchgrawn Premiere ef fel y person mwyaf pŵerus a dylanwadol ym myd ffilmiau. Rhestrodd cylchgrawn Time ef fel un o'r 100 o Bobl Mwyaf y Ganrif. Ar ddiwedd yr 20g, cafodd ei enwi gan gylchgrawn Time fel un o gymeriadau mwyaf dylanwadol ei genhedlaeth. Mewn gyrfa sydd wedi ymestyn dros bedwar degawd, mae ffilmiau Spielberg wedi ymdrin â nifer o themâu gwahanol. Gwelwyd ffilmiau cynharaf Spielberg, sef ffilmiau gwyddonias ac antur (yn aml yn canolbwyntio ar blant), fel y ddelfryd o ffilmiau mawrion Hollywood. Yn y blynyddoedd mwy diweddar, dechreuodd ei ffilmiau ymdrin â themâu fel yr holocost, caethwasiaeth, rhyfel a therfysgaeth.
Enillodd Spielberg Wobr yr Academi am y Cyfarwyddwr Gorau am Schindler's List (1993) a Saving Private Ryan (1998). Torrodd tair o ffilmiau Spielberg y record mewn sinemau am faint o arian a wnaethant, sef Jaws (1975), E.T. the Extra-Terrestrial (1982), a Jurassic Park (1993).
Ei fywyd cynnar
Ganwyd Spielberg yn Cincinnati, Ohio, i deulu Iddewig. Perchennog bwyty a phianydd oedd ei fam, Leah Adler, tra bod ei dad Arnold Spielberg yn beirianydd trydanol a weithiai yn datblygu cyfrifiaduron. Treuliodd ei blentyndod yn Haddon Heights, New Jersey a Scottsdale, Arizona, un o faesdrefi mawr Phoenix. Trwy gydol ei arddegau, creodd Spielberg ffilmiau 8mm amatur gyda'i ffrindiau. Ffilmiwyd y cyntaf o'r ffilmiau hyn ym mwyty Pinnacle Peak Patio yn Scottsdale. Cododd dâl o 25 cent i weld ei ffilmiau tra byddai ei chwaer yn gwerthu popcorn.
Ym 1958, daeth Spielberg yn scowt a derbyniodd fathodyn anrhydedd am greu ffilm 8mm naw munud o hyd o'r enw The Last Gunfight. Mewn cyfweliad ag ef flynyddoedd yn hwyrach, cofiodd Spielberg yn ôl at y cyfnod a dywedodd, "My dad's still-camera was broken, so I asked the scoutmaster if I could tell a story with my father's movie camera. He said yes, and I got an idea to do a Western. I made it and got my merit badge. That was how it all started." Pan yn 13 oed, enillodd Spielberg wobr am ffilm ryfel 40 munud o hyd o'r enw Escape to Nowhere. Ym 1963, pan oedd yn 16, ysgrifennodd a chyfarwyddodd Spielberg ei ffilm annibynnol gyntaf, ffilm antur gwyddonias 140-munud o'r enw Firelight (a oedd wedi ysbrydoli Close Encounters yn ddiweddarach). Dangoswyd y ffilm, a wnaed ar gyllideb o UDA$500, yn ei sinema leol a gwnaeth elw o $1.00. Gwnaeth nifer o ffilmiau o'r Ail Ryfel Byd hefyd yn seiliedig ar hanesion rhyfel ei dad.
Ffilmiau
Cyfarwyddwr
Ieithoedd Indo-Ewropeaidd
Teulu ieithyddol yw'r ieithoedd Indo-Ewropeaidd. Maen nhw'n cynnwys y rhan fwyaf o ieithoedd Ewrop a llawer o ieithoedd De a De-orllewin Asia. Maen nhw'n tarddu o un iaith hynafiadol (Proto-Indo-Ewropeg).
Irma Josefa Gamundí
Mae Irma Josefa Gamundí (ganwyd:  1927) yn fotanegydd nodedig a aned yn Yr Ariannin. Y sefydliad trydyddol lle y derbyniodd ei haddysg oedd: Universidad Nacional del Comahue. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Universidad Nacional de Tucumán.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Ieithoedd Indo-Ewropeaidd
Morffoleg
Mae’r holl ieithoedd Indo-Ewropeaidd yn synthetig i ryw radd neu gilydd; yr ieithoedd Slafeg yw’r ieithoedd mwyaf ceidwadol i Broto-Indo-Ewropeg yn nhermau’u morffoleg gyda lefelau uchel o ffurfdroad enwol a berfol, a Saesneg ac Affricaneg yw’r ieithoedd lleiaf ceidwadol. Maent hefyd yn ymasiadol, er enghraifft yn Lladin mae’r terfyniad -us yn y gair bonus ‘da’, yn dynodi’r cenedl gwrywaidd, y cyflwr goddrychol, rhif unigol a’r modd dangosol. Mae hyn hefyd yn amlwg yn yr ieithoedd Germanaidd a Cheltaidd lle effeithir gwreiddyn y gair gan y ffurfdroad, er enghraifft y Saesneg sing, sang, sung a song a’r Gymraeg ffordd a ffyrdd. Mae Ffrangeg fel eithriad wedi dod yn fwy dodiadol. Tuedd ymysg yr ieithoedd Indo-Ewropeaidd yw i ddod yn fwy analytig, er enghraifft mae’r ieithoedd Romáwns a’r ieithoedd Celtaidd wedi colli eu holl gyflyrau enwol. Yn wahanol i grwpiau eraill o ieithoedd mae’r ieithoedd Indo-Ewropeaidd wedi colli morffoleg heb ei ail-greu; mae’r symudiad unffordd hwn tuag at ddadelfeniad wedi bod yn digwydd am 6,000 o flynyddoedd yn wahanol i nifer o ieithoedd eraill lle gynhelir morffoleg yn well.
Nos Sadwrn Ers Talwm
Llyfryn dwyieithog yn adrodd hanes bwrlwm sinema a neuadd ddawnsio y Tower yn Abertawe yw Nos Sadwrn ers Talwm: Hanes Neuadd Ddawnsio The Tower Abertawe / Those Saturday Nights: The Story of Swansea's Tower Ballroom gan  Jen Wilson (Golygydd). Jazz Heritage Wales a gyhoeddodd y gyfrol a hynny ar 17 Gorffennaf 2009. Yn 2018 roedd y gyfrol allan o brint.
Disgrifiad byr
Llyfryn dwyieithog yn adrodd hanes bwrlwm sinema a neuadd ddawnsio y Tower yn Abertawe, wedi ei seilio ar atgofion pobl a fynychodd y lle yn ystod yr 20g. Ceir dros 50 llun du-a-gwyn, y mwyafrif ohonynt yn ddu-a-gwyn.
Botwm Crys yn cadw lle
Teufelskicker
Ffilm am arddegwyr gan y cyfarwyddwr Granz Henman yw Teufelskicker a gyhoeddwyd yn 2010. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Teufelskicker ac fe'i cynhyrchwyd gan Wolf Bauer yn yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Christoph Silber a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Reinhold Heil.
Entiat, Washington
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Entiat, gan gynnwys:
Crook, Colorado
Tref yn, yn nhalaith Colorado, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Crook, gan gynnwys:
Macaw ysgwyddgoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Macaw ysgwyddgoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: macawiaid ysgwyddgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Ara nobilis; yr enw Saesneg arno yw Red-shouldered macaw. Mae'n perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: Psittacidae) sydd yn urdd y Psittaciformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn A. nobilis, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teufelskicker
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Benno Fürmann, Diana Amft, Reiner Schöne, Armin Rohde, Elyas M'Barek, Dario Alessandro Barbanti-Flick, Henry Horn, Andreas Windhuis, Catherine Flemming, Ben Ruedinger, Cosima Henman, Julia Koschitz, Kailas Mahadevan, Robert Viktor Minich, Verena Mundhenke, Leon Seidel a Granz Henman. Mae'r ffilm Teufelskicker (ffilm o 2010) yn 111 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Macaw ysgwyddgoch
Teulu
Mae'r macaw ysgwyddgoch yn perthyn i deulu'r Parotiaid (Lladin: Psittacidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Teufelskicker
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2010. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inception sef ffilm wyddonias llawn cyffro ac antur gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Jörg Widmer oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Ingo Recker sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Granz Henman ar 1 Ionawr 2000 yn Llundain.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Granz Henman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Cyfystyr
Gair sy'n debyg yn ei ystyr i air arall yw cyfystyr..
The Life of Juanita Castro
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Andy Warhol yw The Life of Juanita Castro a gyhoeddwyd yn 1965. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg a Saesneg a hynny gan Ronald Tavel.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Isabelle Collin Dufresne a Marie Menken.
Cyfystyr
Fe fydd geiriadur cyfystyron a gwrthwynebeiriau yn cyflwyno geiriau gyda ystyr tebyg ac wedyn yn awgrymu gwrthwynebair. e.e.:
HAPUS: bendigedig, dedwydd, llon, wrth ei fodd. TRIST
The Life of Juanita Castro
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1965. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The Sound of Music sef ffilm fiwsical rhamantus a leolir yn Awstria yn ystod yr Ail Ryfel Byd, gan Robert Wise. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Andy Warhol nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Asunción
bawd|300px|Asunción ac [[Afon Paragwâi.]]
Asunción, neu yn llawn Nuestra Señora Santa María de la Asunción yw prifddinas a dinas fwyaf Gweriniaeth Paragwâi. Saif ar Afon Paragwâi.
Yn 2006, roedd poblogaeth y ddinas ei hun tua 515,662. Mae poblogaeth yr ardal ddinesig, sy'n cynnwys San Lorenzo, Lambaré, Fernando de la Mora, Capiatá, Luque, Mariano Roque Alonso, Ñemby, Villa Elisa a San Antonio, tua 1.600.000.
Dant y llew a chacamwci
alt=Potel o ddant y llew a chacamwci|bawd|290px|Botel o bop dant y llew a chacamwci Mae dant y llew a chacamwci yn ddiod sydd wedi ei hyfed yn Ynysoedd Prydain ers yr Oesoedd Canol. Yn wreiddiol roedd yn fath o fedd ysgafn, ond dros y blynyddoedd mae wedi esblygu'n ddiod feddal garbonedig sydd ar gael yn fasnachol heddiw. Yn draddodiadol cafodd ei wneud o wreiddiau dant y llew (Taraxacum officinale) a chacamwci (Arctium lappa) wedi ei eplesu. Credir bod y ddau blanhigyn yn fuddiol at yr iau.
Hanes
Mae dant y llew a chacamwci yn rhannu'i darddiad hanesyddol gyda nifer o ddiodydd a wnaed yn wreiddiol o ddarnau gwraidd wedi eu heplesu’n ysgafn, megis cwrw gwraidd a sarsaparilla, yn bennaf oherwydd budd iechyd honedig.
Yn ddiweddar (2017), mae dant y llew a chacamwci wedi gweld cynnydd mewn poblogrwydd ar ôl cyfnod o werthu gwael.
Kate Winslet
bawd|200px|Kate Winslet yn [[Titanic (ffilm 1997)|Titanic]] Actores a chantores o Loegr yw Katherine Elizabeth "Kate" Winslet (ganed 5 Hydref 1975). Mae'n adnabyddus am chwarae ystod eang o gymeriadau, ond efallai caiff ei chydnabod fwyaf am ei pherfformiad fel Juliet Hulme yn Heavenly Creatures (1994), Marianne Dashwood yn Sense and Sensibility, Rose DeWitt Bukater yn Titanic, Iris Murdoch yn Iris (2001), Clementine Kruczynski yn Eternal Sunshine of the Spotless Mind (2004), Sarah Pierce yn Little Children (2006), Hanna Schmitz yn The Reader (2008), ac April Wheeler yn Revolutionary Road (2008).
Dant y llew a chacamwci
Cynhwysion
Mae "dant y llew a chacamwci" yn debygol o gynnwys nifer o gynhwysion sydd yn gyffredin i ddiodydd tebyg gan gynnwys dŵr carbonedig, melysyddion, lliwiau, asid ffosfforig o bosibl, asid sitrig yn ogystal â rhin dant y llew a chacamwci i roi blas naturiol.
Kate Winslet
Fe'i hanrhydeddwyd gan wobrau sy'n amrywio o Gymdeithas yr Actorion Sgrîn, Gwobrau BAFTA a'r Golden Globes. Mae Winslet hefyd wedi ennill Gwobr Grammy yn ogystal â chaiff ei henwebu am Oscar ar bump achlysur a Gwobr Emmy. Pan oedd yn 22 oed, torrodd y record am y person ifancaf erioed i gael ei henwebu am ddwy Oscar. Dywed David Edelstein o New York Magazine taw Winslet yw'r "best English-speaking film actress of her generation".
Dant y llew a chacamwci
Efelychiadau ac amrywiadau
Mae'r ddiod "dant y llew a chacamwci" sydd ar werth mewn nifer o siopau bellach, yn anaml yn cynnwys unrhyw gynhwysyn sy’n deillio o blanhigyn. Mae'r diodydd sy’n cael eu manwerthu yn aml yn ddŵr carbonedig, sy'n cynnwys melysyddion artiffisial a chyflasynnau. Mae rhai archfarchnadoedd yn gwerthu'r ddiod gyda "rhin planhigion go iawn" sydd yn rhoi blas mwy ffyddlon na'r rhai a wnaed gyda chyflasynnau artiffisial.
Mae Fentimans, cwmni diodydd botanegol o Hexham yn gwerthu'r hyn maent yn hysbysu i fod yn atgynhyrchiad ffyddlon o'r ddiod dant y llew a chacamwci gwreiddiol sydd yn cynnwys darnau go iawn o’r planhigion (er taw ei brif gynhwysion yw siwgr a sudd gellyg).
Mae'r olaf o dafarnau dirwest gwreiddiol y DU, Fitzpatrick's yn Rawtenstall, a agorodd ym 1890, yn dal i gynhyrchu ei dant y llew a chacamwci i rysáit gwreiddiol a ddygwyd drosodd o'r Iwerddon ar ddiwedd y 19g.
Mewn diwylliant poblogaidd
Ar y rhaglen sesiynau acwstig Spin dywedodd Alex Turner, prif leisydd y grŵp  Arctic Monkeys bod y gân ar eu halbwm "Suck it and See" wedi ei ysbrydoli gan y blas a’r teimlad ceir wrth yfed can o bop dant y Llew a chacamwci.
Tufton Warren
Pentrefan yn Hampshire, De-ddwyrain Lloegr, ydy Tufton Warren. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Hurstbourne Priors yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Basingstoke a Deane.
Seth
Cymeriad yn yr Hen Destament y ceir ei hanes yn Llyfr Genesis yw Seth (Hebraeg: שֵׁת). Ef oedd trydydd mab Adda ac Efa, a ganed ef wedi i un o'i frodyr hŷn, Cain, ladd y llall, Abel.
Cafodd fab, Enos, pan oedd yn 105 oed (Genesis 5:6), a bu fyw i fod yn 912. Roedd Noa yn ddisgynnydd iddo.
Shanwei
Dinas yn ne-ddwyrain Gweriniaeth Pobl Tsieina yw Shanwei. Fe'i lleolir yn nhalaith Guangdong.
PRC1
Protein sy'n cael ei godio yn y corff dynol gan y genyn PRC1 yw PRC1 a elwir hefyd yn Protein regulator of cytokinesis 1 (Saesneg). Segment o DNA yw'r genyn, sy'n amgodio ffwythiant arbennig. Mae'r genyn yma wedi ei leoli ar yr edefyn ôl o gromosom dynol 15, band 15q26.1.
Nächte, Verspielt
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Angeliki Antoniou yw Nächte, Verspielt a gyhoeddwyd yn 1997. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Verspielte Nächte ac fe'i cynhyrchwyd yng Ngwlad Groeg a'r Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a Groeg a hynny gan Angeliki Antoniou.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Jasmin Tabatabai, Frank Stieren, Sharon Brauner a Vicky Volioti.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1997. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Titanic sef ffilm ramant Americanaidd'' gan y cyfarwyddwr James Cameron. Hyd at 2022 roedd o leiaf 12,540 o ffilmiau Almaeneg wedi gweld golau dydd. Pio Corradi oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Angeliki Antoniou ar 12 Gorffenaf 1956 yn Athen.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Angeliki Antoniou nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gitâr fas
bawd|150px|Gitâr fas Music Man Stingray
Offeryn cerdd gyda phedwar o dannau ydy’r gitâr fas. Fel arfer, mae'r tannau'n cael eu tiwnio yn E, A, D, G o'r gwaelod, fel bas dwbl. Mae gan rhai gitarau bas bump neu chwech o dannau: yna mae'r tannau'n cael eu tiwnio at B, E, A, D, G neu B, E, A, D, G, C.
Mae gan y gitâr fas dau fath o synhwyrydd i'w gael fel arfer sef y "Humbucker" a synhwyrydd coil-sengl. Mae'r math cyntaf yn synhwyrydd gyda choil wedi ei droi oddi amgylch y magnedau er mwyn rhoi "boost" i'r signal. Mae'r synhwyrydd coil-sengl yn debyg i'r pigolan ar gitar fas Fender Jazz. mae'r coil wedi'i droi o amgylch yr electromagned. Mae gitâr fas sydd ag un synhwyrydd mawr yn defnyddio'r "J-Pickup". Mae "J-Pickup" yn gorchuddio'r holl bedwar llinyn.
Trelái
Ardal a chymuned yng Nghaerdydd, prifddinas Cymru, yw Trelái (Saesneg: Ely). Saif ar ochr orllewinol y ddinas. Mae'r enw'n golygu Tref afon Elái; saif gerllaw Afon Elái. Pentref oedd yn wreiddiol ond erbyn heddiw, mae tai cyngor yn domineiddio'r ardal.
bawd|canol|200px|Lleoliad ward Trelái o fewn Caerdydd
bawd|dim|Grand Avenue, Trelái
Anj Smith
Arlunydd benywaidd o'r Deyrnas Unedig yw Anj Smith (1978).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn y Deyrnas Unedig.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Carnedd gron Foel Eryr
Carnedd gron (Saesneg: round cairn) sy'n dyddio'n ôl i ddiwedd Oes y Cerrig a chychwyn Oes yr Efydd ydy Carnedd gron Foel Eryr, yng nghymuned Cwm Gwaun, Sir Benfro;. Ei phwrpas, mae'n debyg, oedd bod yn rhan o seremoniau neu ddefodau crefyddol a oedd yn ymwneud â chladdu'r meirw. Ni ddylid cymysgu'r garnedd gron gyda'r garnedd gylchog (Saesneg: ring cairn) sy'n fath cwbwl wahanol i garnedd.
Mae'r brodorion a'u cododd hefyd yn gyfrifol am godi carneddau, beddrodau siambr, twmpathau, cylchoedd cerrig, bryngaerau, cytiau Gwyddelod a meini hirion.
Cyfarwyddwr
Gallai cyfarwyddwr gyfeirio at un o sawl galwedigaeth:
Byd busnes:
Celfyddydau:
7 Mai
mai
7 Mai yw'r seithfed dydd ar hugain wedi'r cant (127ain) o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (128ain mewn blynyddoedd naid). Erys 238 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.
Genedigaethau
bawd|140px|dde|[[Pyotr Ilyich Tchaikovsky]] bawd|140px|dde|[[Rabindranath Tagore]]
Rhamant yn Seoul
Ffilm ddrama a ffilm ramantus yw Rhamant yn Seoul a gyhoeddwyd yn 2014. Fe'i cynhyrchwyd yn Ne Corea. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Coreeg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2014. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Interstellar sef ffilm wyddonias gan Christopher Nolan. Hyd at 2022 roedd o leiaf 7,100 o ffilmiau Coreeg wedi gweld golau dydd.
Pey de Garros
200px|bawd|Poesias gasconas Bardd Ocsitaneg oedd Pey de Garros (1530–1585), neu Pèir de Garròs (Gasconeg).
Rhamant yn Seoul
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lakewood, Ohio
Dinas yn, yn nhalaith Ohio, yw .
Pey de Garros
Fe'i ganwyd yn Lectoure, Ffrainc.
Lakewood, Ohio
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Lakewood, gan gynnwys:
Feet of Mud
Ffilm gomedi heb sain (na llais) gan y cyfarwyddwr Harry Edwards yw Feet of Mud a gyhoeddwyd yn 1924. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Florence Lee, Harry Langdon, Eugenia Gilbert a Malcolm Waite. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn. Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Lusaka
Prifddinas a dinas fwyaf Sambia yn ne Affrica ydy Lusaka. Mae'n gorwedd yn rhan ddeheuol llwyfandir canolbarth y wlad, ar uchder o 1300m (4256 troedfedd). Mae gan y ddinas boblogaeth o tua 1,084,703 (cyfrifiad 2000), ac mae'n cael ei hystyried yn un o'r dinasoedd sy'n tyfu'n gyflymach (o ran poblogaeth) yn Affrica gyfan. Mae'n ganolfan fasnachol ynghyd â sedd llywodraeth Sambia, gyda phedair traffordd fawr y wlad yn cychwyn ohoni i gyfeiriad y gogledd, dwyrain, de a'r gorllewin.
Feet of Mud
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1924. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Nibelungen sef ffilm ffantasi Almaenig mewn dwy ran, gan Fritz Lang.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Harry Edwards ar 11 Hydref 1887 yn Calgary a bu farw yn Los Angeles ar 3 Mawrth 1972. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1910 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Harry Edwards nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Tapacwlo bronwyn
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. indigoticus, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ne America.
Teulu
Mae'r tapacwlo bronwyn yn perthyn i deulu'r Tapacwlos (Lladin: Rhinocryptidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Eryr du India
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Eryr du India (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: eryrod duon India) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Ictinaetus malayensis; yr enw Saesneg arno yw Indian black eagle. Mae'n perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: Accipitridae) sydd yn urdd y Falconiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn I. malayensis, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r eryr du India yn perthyn i deulu'r Eryr (Lladin: Accipitridae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Corris
Pentref a chymuned yn ne Gwynedd yw Corris. Yn 2001 roedd poblogaeth y pentref yn 613 o drigolion. Mae'r gymuned yn cynnwys y pentrefi Aberllefeni, Corris Isaf, Corris Uchaf a Phantperthog, pentrefi a sefydlwyd yn sgil datblyu'r chwareli llechi yn y 19g. Caewyd chwarel Aberllefenni yn 2003. Roedd y pentref ar yr hen ffordd dyrpeg o Ddolgellau i Fachynlleth; mae priffordd yr A487 a gymerodd ei lle yn osgoi canol y pentref.
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
Geirdarddiad
Daw'r enw, a gofnodwyd gyntaf yn y 13g, o'r gair Cymraeg corres ('cor/corrach benywaidd'). Yma y mae'n debyg ei fod yn golygu 'un fechan', gan gyferio at yr afon (Afon Corris gynt ond bellach Afon Deri) sy'n llifo i Afon Dulas yn Aber Corris. . Felly er bod nifer o chwareli llechi yn y cyffiniau, nid oes a wnelo'r enw Corris ddim oll â'r gair Saesneg quarries. Yn y gorffennol cynigiwyd rhai esboniadau ffansïol eraill, megis y canlynol gan Thomas Morgan ('Afanwyson', 1850–1939): 'We find the forms Corys and Corus in the Cambrian Register for 1795. Some think the place takes its name from a saint called Corus. It is also said that Cunedda Wedig had a son called Coras. Others think that the river which gives the place its name, was called Corus from its making round excavations in the angles of its banks.'
Mae 'Corris' hefyd yn enw ar afon fechan yn Sir Ddinbych, un o isafonydd Clywedog sydd yn ei thro yn llifo i Afon Clwyd.
Ar un adeg gelwid y pentref yn Abercorris (Abercorys ar rai mapiau cynnar).
Hanes Corris
Saif Corris ar lan orllewinol Afon Dulas, sy'n ffin rhwng Gwynedd a Phowys yma. Mae Afon Deri yn llifo trwy'r pentref ei hun cyn ymuno ag Afon Dulas. Yn ôl pob tebyg yr oedd ffordd Rufeinig Sarn Helen hefyd yn rhedeg trwy'r pentref. Ceir yma sawl tafarn gan gynnwys "Tafarn y Chwarelwr".
Ar un adeg yr oedd nifer o chwareli llechi yma ac agorwyd tramffordd yn 1859 i gludo'r llechi i Fachynlleth ac ymlaen at Afon Dyfi i'w llwytho i gychod o'r cei yn Nerwenlas neu Morben. Ceffylau oedd yn tynnu'r wageni'n wreiddiol ond yn 1878 agorwyd Rheilffordd Corris. Ail-agorwyd rhan o'r hen reilffordd yn y 2010au: o Gorris i Gyffordd Maespoeth.
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Pennal
Cynrychiolir yr ardal hon yn Senedd Cymru gan ac yn Senedd y DU gan.
bawd|250px|dim|Cerflun o'r Tywysog [[Owain Glyn Dŵr ym Mhennal]]
Caer Rufeinig Pennal
Roedd ffordd Rufeinig Sarn Helen yn mynd heibio'r fan, ac yr oedd caer Rufeinig fechan yma, efallai yn gwarchod man croesi Afon Dyfi. Ni ellir gweld lawer o weddillion y gaer, mae rhan ohoni wedi ei gorchuddio gan dŷ Cefn Caer i'r de-ddwyrain o'r pentref, yn nes i'r afon. Roedd y gaer yn cynnwys 12 acer o dir, sef tua 670 troedfedd wrth 505 troedfedd, wedi ei chodi ar ben caer gynharach o 4.38 acer. Cafwyd arian bath o gyfnod Titus a Domitian ar y safle. Y darganfyddiad mwyaf diddorol oedd teil lleng Rufeinig sy'n darllen LEG II AVG ANTO(ninia), sy'n perthyn i'r cyfnod 212-222 efallai.
Yr Oesoedd Canol
bawd|Llofnod Glyndŵr ar lythyr Pennal
Saif Castell Tomen-las, sef hen domen amddiffynnol o'r Oesoedd Canol yng nghanol y pentref.
Yn ôl traddodiad, merch o Bennal oedd Lleucu Llwyd, cariad y bardd Llywelyn Goch ap Meurig Hen a thestun un o'r marwnadau mwyaf grymus a chofiadwy yn yr iaith Gymraeg.
Ym Mhennal y galwodd Owain Glyndŵr gyfarfod yn Mawrth 1406 ac ysgrifennu llythyr i frenin Ffrainc a adwaenir fel "Llythyr Pennal" ac sy'n ffurfio rhan o Bolisi Pennal. Roedd y llythyr yn amlinellu cynlluniau Glyn Dŵr ar gyfer Cymru annibynnol. Dychwelwyd y llythyr i Gymru o Ffrainc am gyfnod yn 2000, ar gyfer arddangosfa yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru, ac mae ymgyrch i geisio ei gael yn ôl i Gymru yn barhaol. Mae gardd goffa i dywysogion Cymru yn y pentref.
Cyfnod diweddar
Yn nechrau'r 19g yr oedd Pennal o bwysigrwydd fel porthladd ar gyfer chwareli llechi Corris, Aberllefenni ac Abergynolwyn. Roedd y llechi'n cael eu cludo o'r chwareli ar gefn ceffylau i'w llwytho i gychod ar yr afon. Daeth hyn i ben pan adeiladwyd Rheilffordd Corris i Fachynlleth a Rheilffordd Talyllyn i Dywyn. Bu Richard Rees (1926 - 2003) y canwr byd-enwog yn ffermio ar Fferm Penmaenbach ger y pentref, a chladdwyd ef ym mynwent gron yr eglwys.
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Svetlana Alexievich
Newyddiadurwraig a llenores ffeithiol o Felarws yn yr ieithoedd Belarwseg a Rwseg yw Svetlana Alexandrovna Alexievich (ganwyd 31 Mai 1948). Traddodai ei rhyddiaith newyddiadurol drychinebau, trobwyntiau a thranc yr Undeb Sofietaidd, a nodir y cronicladau hyn gan leisiau a phrofiadau'r werin, yn enwedig merched. Enillodd Wobr Lenyddol Nobel yn 2015 am "ei hysgrifau amrysain, cofgolofn i ddioddefaint a dewrder ein hoes".
Ganwyd yn nhref Stanislav, Gweriniaeth Sofietaidd yr Wcráin, yn ferch i filwr Belarwsiaidd a mam Wcreinaidd. Wedi i'w dad gael ei ryddháu o'r Fyddin Goch, symudodd y teulu i bentref yng Ngweriniaeth Sosialaidd Sofietaidd Belorwsia a gweithiodd y ddau riant fel athrawon. Gadawodd Svetlana'r ysgol i weithio'n ohebydd ar gyfer papur newydd lleol Narovl. Enillodd ei gradd yn newyddiaduraeth o Brifysgol Minsk ym 1972. Fe'i hanfonwyd i bapur newydd lleol Brest, ger y ffin rhwng Belarws a Gwlad Pwyl. Gweithiodd hefyd fel athrawes a golygydd. Yn hwyrach dychwelodd hi i Minsk a gweithiodd i'r papur newydd Sel'skaja Gazeta. Trwy gydol ei gyrfa, ennai dicter am iddi herio'r hanes swyddogol a gwrthwynebu unbennaeth ac awdurdodyddiaeth. Cyhuddai o farnau'n groes i'r awdurdodau o ganlyniad i "heddychaeth a naturoliaeth" ei gwaith. Gwrthododd i ymuno â'r Blaid Gomiwnyddol, a chafodd ei llyfr cyntaf ei ddinistrio ar orchymyn y Pwyllgor Canolog. Bu'n rhaid iddi adael Belarws yn 2000 gan iddi feirniadu llywodraeth yr Arlywydd Alexander Lukashenko. Symudodd i Baris, Göteborg, a Berlin cyn iddi allu dychwelyd i Minsk yn 2011.
Yn ogystal â'i gyrfa newyddiadurol hir, ysgrifennai Alexievich cronicladau a straeon byrion ar sail ei gohebiaeth a chyfweliadau. Ymhlith pynciau ei gwaith mae trychineb Chernobyl, y rhyfel Sofietaidd yn Affganistan, a chwymp yr Undeb Sofietaidd. Mae hi'n hefyd awdures tair drama a sgriptiau ar gyfer 21 o ffilmiau dogfen. Cyhoeddid pedair cyfrol yn ei chylch "Lleisiau Iwtopia", sy'n traddodi hanes yr Undeb Sofietaidd drwy lygad yr unigolyn: Nid Wyneb Fenyw sydd i Ryfel (1985), straeon merched Sofietaidd yn yr Ail Ryfel Byd; Bois Sinc (1991), adroddiadau'r milwyr yn Affganistan a'u teuluoedd gartref; Gweddi Chernobyl (1997), hanes llafar y drychineb niwclear honno; ac Amser Ail-law (2013), marwnad i'r Undeb Sofietaidd sy'n dilyn hynt ei gwymp ac yn synio dyfodol ei weddillion.
Newyddiadurwraig yw swydd Alexievich, ond rhyddiaith ffeithiol yw ffurf ei llyfrau s'n rhywfaint mwy na'r ohebiaeth draddodiadol. Arddull idiosyncratig sydd i'w gwaith, a ddylanwadir yn gryf gan ei chydwladwr Ales Adamovich a ddatblygodd genre'r "nofel gyfunol", "nofel-oratorio" neu'r "corws epig". Gosoda'r llenores adroddiadau'r tystion mewn brith ysgrifenedig: "côr o leisiau unigol a gludwaith o fanylion pob dydd", yng ngeiriau Alexievich. Cynnyrch y dull hwn yw croniclad sydd hefyd yn gampwaith llenyddol, adroddiad cymdeithasegol, a phregeth. Er bod ambell o'i "nofelau dogfen" yn meddiannu'r ffin rhwng ffaith a ffuglen, honna Alexievich taw efelychiad o draddodiad llafar Rwsia yw ei newyddiaduraeth lenyddol. Cymharir ei gwaith hefyd i lyfrau ffeithiol traethiadol sy'n benthyca dyfeisiadau'r nofel, megis llyfryddiaeth Truman Capote, Norman Mailer, a Joan Didion. Ansawdd delynegol sydd i'w rhyddiaith yn ôl y beirniaid, ac arddull wreiddiol sy'n cyfuno "craffter gwleidyddol a gweledigaeth drasig". Wrth ddatgan taw Alexievich oedd enillydd Gwobr Lenyddol Nobel ar gyfer y flwyddyn 2015, dywedodd Sara Danius, ysgrifennydd Academi Sweden: "Mae hi'n rhagori ar fformat newyddiaduraeth ac mae hi wedi datblygu genre llenyddol newydd sy’n dwyn ei harwyddnod."
William Davies
Gallai William Davies gyfeirio at un o sawl person:
Park Chung-Hee
Arlywydd De Corea rhwng 1963 a 1979 oedd Park Chung-Hee (14 Tachwedd 1917 – 26 Hydref 1979).
PAPSS2
Cyfystyron
Yn aml mae gan enynnau lawer o gyfystyron. Mae hyn oherwydd eu bod yn aml yn cael eu darganfod gan nifer o bobl mewn cyd-destunau gwahanol heb wybod mai'r un genynnau oeddyn nhw. Hefyd mae gan wahanol gymunedau gwyddonol safonau gwahanol ar gyfer enwi genynnau. Dyma restr o gyfystyron ar gyfer y genyn PAPSS2.
Cyfarwyddwr ffilm
|bawd|200px|Y cyfarwyddwr [[Herbert Brenon a'r actores Alla Nazimova ar set y ffilm War Brides ym 1916]]
Mae cyfarwyddwr ffilmiau, neu wneuthurwr ffilmiau, yn berson sy'n cyfarwyddo gwneuthuriaid ffilm. Bydd y cyfarwyddwr yn medru gweld y sgript, rheoli agweddau dramatig a chreadigol y ffilm, tra'n arwain y criw technegol a'r actorion er mwyn gwireddu eu gweledigaeth.
Mewn rhai achosion, nid oes gan gyfarwyddwyr ffilmiau rheolaeth artistig llwyr. Hefyd gall y cynhyrchydd ddewis y cyfarwyddwr. Mewn achosion fel hyn, gall y cynhyrchydd ddefnyddio'i bŵer feto eto ar bopeth, o'r sgript ei hun i dorriad terfynol y ffilm.
Pan yn cyfarwyddo rhaglenni ar gyfer sioe deledu, diflanna cyfrifoldebau'r cyfarwyddwr rhyw faint, am fod naws a golwg gweledol y gyfres wedi'i sefydlu eisoes, gan amlaf gan y person a grëodd y sioe neu gan yr uwch-gyfarwyddwr. Mae'r cyfarwyddwyr hynny sy'n dewis neu a ddewisir i weithio yn y maes hwn fel arfer yn derbyn na fyddant yn cael eu canmol na'u talu gymaint a phobl eraill sy'n gweithio ar ffilmiau ar gyfer y sgrîn fawr.
Leikstjóri Режиссер Regisseur Reżyser Režija
Heyuan
Dinas yn ne-ddwyrain Gweriniaeth Pobl Tsieina yw Heyuan. Fe'i lleolir yn nhalaith Guangdong.
Ceris Gilfillan
Seiclwraig rasio o Malvern yn Lloegr ydy Ceris Gilfillan (ganwyd 3 Ionawr 1980 Rugby, Lloegr). Roedd Ceris yn cystadlu mewn triathlon ar dîm Prydain cyn newid i arbenigo mewn seiclo.
Cystadlodd dros Loegr yng Ngemau'r Gymanwlad yn Kuala Lumpur, Maleisia, yn 1998. Cafodd le ar dîm WCPP (World Class Performance Plan) Prydain yn 2001 a bu'n byw ac ymarfer yn Ffrainc, a llwyddodd i gyrraedd safle 16 yn rheng merched seiclo'r byd. Cynrychiolodd Brydain yng Ngemau Olympaidd 2002 yn Sydney, Awstralia.
Ymddeolodd Ceris o rasio yn 2003, er iddi treulio'r ddwy flynedd cyn hynny yn ymarfer tuag at Emau Olympaidd yr Haf Athen 2004.
Cenedlaetholdeb Llydewig
160px|bawd|Y Gwenn-ha-du, baner Llydaw
Cenedlaetholdeb Llydewig yw cenedlaetholdeb Llydaw. Gall fod ag agweddau gwleidyddol neu ddiwylliannol, a gall cenedlaetholdeb gwleidyddol fod yn anelu at annibyniaeth neu at hunanlywodraeth o fewn Ffrainc.
Mae cenedlaetholdeb Llydewig yn wahanol i genedlaetholdeb rhai o’r gwledydd cyfagos, megis Cymru neu Wlad y Basg, gan fod y blaid genedlaethol fwyaf, Unvaniezh Demokratel Breizh (Union démocratique bretonne, UDB) yn anelu at ddatganoli yn hytrach nag annibyniaeth. Hyd yn hyn nid yw Llydaw fel y cyfryw wedi cael datganoli. Rhennir taleithiau hanesyddol Llydaw rhwng dwy Région Ffrengig, y mwyafrif o'r taleithiau traddodiadol yn ffurfio Région Bretagne, ond gyda Loire-Atlantique yn région Pays-de-la-Loire. Un o amcanion cenedlaetholdeb Llydewig yw ad-uno Llydaw fel un uned.
Rhennir hanes cenedlaetholdeb Llydewig yn dri Emsav (Llydaweg yn golygu "symudiad gwleidyddol" neu "wrthryfel"). Yr Emsav cyntaf oedd y cyfnod yn y 19g a hyd 1914, y cyfnod a welodd ddechreuadau'r symudiad cenedlaethol. Yr Ail Emsav oedd y cyfnod 1914-1945. Pan orchfygwyd Ffrainc gan Yr Almaen yn yr Ail Ryfel Byd, bu hollt yn y mudiad cenedlaethol. Roedd rhai cenedlaetholwyr Llydewig yn amlwg yn y gwrthwynebiad arfog i'r Almaenwyr, tra dewisodd eraill megis Roparz Hemon gydweithio gyda'r Almaenwyr yn y gobaith o ennill annibyniaeth i Lydaw. Yn Rhagfyr 1943 llofruddiwyd yr Abbé Perrot, cenedlaetholwr Llydewig amlwg, gan aelod o'r Blaid Gomiwnyddol, gan haeru ei fod yn cydweithio a'r Almaenwyr. Bu raid i eraill, megis Roparz Hemon, ffoi i Gymru ac Iwerddon ar ddiwedd y rhyfel, a bu adwaith cryf ar ran llywodraeth Ffrainc yn erbyn yr iaith a'r diwylliant Llydewig. Y Trydydd Emsav yw'r cyfnod ar ôl yr Ail Ryfel Byd, gyda chyfnod o adfywiad o'r 1960au ymlaen.
Deputy Marshal
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr William Berke yw Deputy Marshal a gyhoeddwyd yn 1950. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan William Berke.
Mae'r ffilm Deputy Marshal yn 60 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Nadolig Ym Mis Awst
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Shim Eun-ha a Han Suk-kyu. Mae'r ffilm Nadolig Ym Mis Awst yn 97 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Deputy Marshal
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1950. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd All About Eve sy’n ffilm gomedi Americanaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Joseph L. Mankiewicz. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.