cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tylluan yr Wralau
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tylluan yr Wralau (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: tylluanod yr Wralau) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Strix uralensis; yr enw Saesneg arno yw Ural owl. Mae'n perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: Strigidae) sydd yn urdd y Strigiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. uralensis, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Ewrop.
Habsburg
bawd|240px|dde|Yr Habichtsburg, a roddodd ei enw i deulu'r Habsburg
Tylwyth sydd wedi bod o bwysigrwydd mawr yn hanes Ewrop yw'r Habsburg (hefyd Hapsbwrg). Roedd y teulu yn wreiddiol o'r Swistir, a chafodd ei enw o'r Habichtsburg yn Aargau. Bu aelodau o dylwyth yr Habsburg yn teyrnasu am ganrifoedd dros Awstria, Bohemia a Hwngari. O 1438 hyd 1806, roedd bron pob Ymerawdwr Glân Rhufeinig yn aelod o'r teulu Habsburg. Yn y 16g a'r 17g, roedd aelodau o'r tylwyth yn rheoli Sbaen a Portiwgal, ac yn y 19g yn rheoli rhannau o ogledd yr Eidal.
Mae'r teulu yn parhau, a rhwng 1979 a 1999 roedd Otto von Habsburg yn un o aelodau Senedd Ewrop dros yr Almaen. Yn 1961, roedd wedi ymwadu'n swyddogol a'i hawl ar orsedd Awstria.
Superior, Colorado
Tref yn, yn nhalaith Colorado, yw .
Tylluan yr Wralau
bawd|dim|Tylluan yr Wralau
No Man's Range
Ffilm am y Gorllewin gwyllt gan y cyfarwyddwr Robert N. Bradbury yw No Man's Range a gyhoeddwyd yn 1935. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg.
Tylluan yr Wralau
Teulu
Mae'r tylluan yr Wralau yn perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: Strigidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
No Man's Range
Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Caradog ab Iestyn
Nid oes ond un cyfeiriad cyfoes at Caradog: gyda'i frodyr Gruffydd a Goronwy yn 1127 gwnaeth weithred drahaus er na wyddyd ddim beth ydoedd. Wedi i lywodraeth Iestyn gwympo, derbyniodd gan Robert Fitz Hamon y wlad rhwng Nedd ac Afan (ac, efallai, fwy na hynny) fel daliad isradd, ac i'w olynwyr gadw'r daliad hwn am sawl cenhedlaeth.
Superior, Colorado
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Superior, gan gynnwys:
No Man's Range
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1935. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Mutiny on the Bounty sef ffilm arbrofol Americanaidd yn seiliedig ar nofel o’r un enw..... Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. William Nobles oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan S. Roy Luby sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Berta Hansson
Arlunydd benywaidd o Sweden oedd Berta Hansson (23 Mehefin 1910 - 3 Medi 1994).
No Man's Range
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Robert N Bradbury ar 23 Mawrth 1886 yn Walla Walla, Washington a bu farw yn Glendale ar 15 Mawrth 2009.
Berta Hansson
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Sweden.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Ana Paula Souza Gomes
Mae Ana Paula Souza Gomes (ganwyd:  1972) yn fotanegydd nodedig a aned yn Brasil. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Consejo Nacional de Investigaciones Científicas y Técnicas (CONICET).
Rhiwallon fab Urien
Un o feibion Urien Rheged (fl. 550-90), brenin teyrnas Rheged yn yr Hen Ogledd, oedd Rhiwallon fab Urien, a elwir hefyd yn Rhiwallon Wallt Banhadlen (fl. ail hanner y 6g - dechrau'r 7g?).
Roedd ganddo dri frawd, sef Owain, Rhun a Pasgen. Ei frawd Owain a etifeddodd y deyrnas pan laddwyd Urien Rheged: canodd y bardd Taliesin iddo, ac i Urien hefyd, ond ni cheir canu ar glawr i Riwallon ei hun.
Ychydig o wybodaeth sydd gennym amdano, ond mae ganddo le yn hanes traddodiadol Cymru. Cyfeirir ato yn y Trioedd fel arweinydd un o 'Dri Hualogion Deulu Ynys Brydain', gyda theulu (gosgordd neu fintai o ryfelwyr) Cadwallon Llawhir a theulu Belyn o Lŷn. Cyfeiriad digon moel ydyw, sy'n cyfeirio at fintai Rhiwallon "yn ymladd â['r] Saeson". Cynigir Rachel Bromwich fod y term "hualogion" yn cyfeirio at ryw fath o insignia brenhinol.
Mae'r ddau gyfeiriad arall yn llai sicr, ond credir mai'r un yw "Rhiwallon Wallt Banhadlen" (a'i wallt yn felyn, yr un lliw â banadl) a Rhiwallon fab Urien. Roedd yn un o "Dri Deifniog" Ynys Brydain, gyda Gwalchmai fab Gwyar a Llachau fab Arthur; mae'r gair deifniog yn golygu "pwysig, sylweddol, cyfoethog" ac yn awgrymu statws brenhinol eto. Cyfeirir ato fel un o "Dri Hualog Ynys Brydain" hefyd, gyda Cadwaladr Fendigaid a Rhun ap Maelgwn Gwynedd.
Fleckney
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerlŷr, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Fleckney. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Harborough.
Adeinfyr torgoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Adeinfyr torgoch (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: adeinfyrion torgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Brachypteryx hyperythra; yr enw Saesneg arno yw Rusty-bellied shortwing. Mae'n perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn B. hyperythra, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yn Asia.
Teulu
Mae'r adeinfyr torgoch yn perthyn i deulu'r Brychion (Lladin: Turdidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Gomphomacromia fallax
Gwas neidr o deulu'r Corduliidae (neu'r 'Gweision neidr gwyrdd') yw'r Gomphomacromia fallax. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Cwm Clydach
bawd|dde|230px|Ysgol Cwm Clydach
Pentrefi'n uno
Cyn dyfodiad diwydiant yn yr ardal, nid oedd poblogaeth Cwm Clydach yn ddwys gan ei bod yn ardal amaethyddol. Dyffryn Clydach oedd yr enw ar yr ardal yn ystod yr 17g, gyda Cwmclydach a Blaenclydach yn bentrefi ar wahân. Erbyn hyn mae'r ddau bentref wedi tyfu ac uno. Mae Partneriaeth Cymuned Cwmclydach yn cynnwys aelodau o'r ddau bentref a'r gymuned ehangach, yn ogystal â Pharc Gwledig Cwmclydach a'r Goedwig Fynyddig.
Parc Gwledig Cwmclydach a'r Goedwig Fynyddig
Mae Parc Gwledig Cwmclydach yn gorwedd rhwng dau lyn Cwm Clydach, ac mae'n hafan ar gyfer adar, blodau a glöynod byw. Mae dau brif lwybr ar gyfer cerddwyr a seiclwyr drwy'r parc, gyda nifer o lwybrau eraill yn arwain i'r mynyddoedd o'i amgylch.
Hanes
Deuchreodd glo gael ei gloddio yn y dyffryn yn ystod yr 1840au, ond ar raddfa fechan ac ni adeiladwyd unrhyw byllau yn y cyfnod hwn. Tuag at diwedd y ganrif, cynyddodd y cloddio, ac agorwyd nifer o lofeydd, gan gynnwys Lefel-Y-Bush (1863), Blaenclydach (1863), Cwmclydach (1864) a Clydach Vale Colleries 1, 2 a 3.
Gwrthdaro diwydiannol
Daeth enw Cwm Clydach yn gyfystyr â gwaith caled y gweithwyr ym maes glo de Cymru. Agorwyd glofa Clydach Vale Colliery No. 1 yn wreiddiol gan Osbourne Riches a Samuel Thomas ym 1872; erbyn 1894 roedd yn cael ei wasanaethu gan Reilffordd Dyffryn Taf. Yn dilyn marwolaeth Thomas ym 1879, daeth ei feibion yn bartneriad rheoli'r lofa, gan ffurfio Cambrian Colleries Ltd. ym 1895. Roedd y Cambrian Collieries yn ganolbwynt ar gyfer dadleuon rhwng yr undebau llafur, megis y South Wales Miners' Federation, a'r Cambrian Combine, rhwydwaith fusnes o gwmniau mwyngloddio a ffurfiwyd i reoli prisiau a chyflogau yn ne Cymru. Arweiniodd y gwrthdaro chwerw at Derfysg Tonypandy ym 1910.
Trychinebau'r glofeydd
Ar 10 Mawrth 1905, digwyddodd ffrwydriad yn Cambrian Colliery No.1. Roedd hwn i'w glywed o amgylch y dyffrynoedd am filltiroedd. Bu farw 33 a dioddefodd 14 anafiadau difrifol. Digwyddodd y ddamwain rhwng sifft dydd a sifft nos, fel arall byddai'r nifer a laddwyd wedi bod yn llawer uwch.
Ar 17 Mai 1965, digwyddodd yr ail ddamwain mawr yn Cambrian Colliery. Achoswyd ffrwydriad gan firedamp, wedi i awyriad gwael adael i nwy fflamadwy gasglu, gan ladd 31 o lowyr. Canfwyd y pwynt tanio yn ddiweddarach, arch drydannol ar banel o fotymau a oedd yn agored ac yn cael ei weithio arni. Hwn oedd y damwain cloddio mawr olaf yn ne Cymru.
Llifogydd 1910
Tua 4.00 y prynhawn ar dydd Gwener 11 Mawrth 1910, bu farw dau oedolyn a pedwar o blant pan fyrstiodd dŵr, a oedd wedi adeiladu mewn hen lofa gwag, allan a drwy'r pentref. Roedd fel petai ochr y mynydd wedi cae ei wthio o'r ffordd, fel petai'n ffrwydriad llosgfynydd, gyda ffrydlif o ddŵr, pridd, a malurion eraill, yn cael eu golchi i lawr y bryn. Gorweddai stryd Adams Terrace yn union yn ei lwybr, ac yn ôl adroddiadau papurau newydd o'r cyfnod, chwalwyd y tŷ cyntaf a ddaeth yn ei ffordd fel pac o gardiau, a bu farw'r preswylydd Mrs. Elizabeth Ann Williams a'i baban pedair mlwydd oedd. Dywed y paurau y chwalwyd un-ar-ddeg o dai a siop crudd.
Rhuthrodd y llif i lawr y dyffryn gan drapio ganoedd o blant yn Ysgol Cwm Clydach. Yn ffodus, digwyddodd hyn yr un adeg ag yr oedd nifer o lowyr ar y ffordd yn ôl o'r gwath ar ôl orffen sifft, ac aethont ati i achub y plant yn syth bin, gyda cymorth staff yr ysgol. Achubwyd pawb ond tri o'r plant
Cyfrifiad 2011
Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:
Chwaraeon
Mae Cwm Clydach yn gartref i glwb pêl-droed Cambrian & Clydach Vale B. & G.C.. Mae yno hefyd glwb rygbi'r undeb, Cambrian Welfare RFC.
Elvis City Usa
Ffilm ddogfen yw Elvis City Usa a gyhoeddwyd yn 1988. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Hard sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Biggleswade
Tref a phlwyf sifil yn Swydd Bedford, Dwyrain Lloegr, ydy Biggleswade. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Canol Swydd Bedford.
Mae Caerdydd 212.1 km i ffwrdd o Biggleswade ac mae Llundain yn 64.1 km. Y ddinas agosaf ydy Caergrawnt sy'n 30.4 km i ffwrdd.
Yng Nghyfrifiad 2021 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 22,554.
Seven Thieves
Ffilm am gyfeillgarwch am ladrata gan y cyfarwyddwr Henry Hathaway yw Seven Thieves a gyhoeddwyd yn 1960. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Lleolwyd y stori yn Monaco. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a hynny gan Sydney Boehm a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Dominic Frontiere. Dosbarthwyd y ffilm gan 20th Century Studios a hynny drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Edward G. Robinson, Eli Wallach, Joan Collins, Rod Steiger, Alexander Scourby, Berry Kroeger, Sebastian Cabot, Jean Del Val, Eugene Borden, Marcel Hillaire a Louis Mercier. Mae'r ffilm Seven Thieves yn 102 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1960. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Psycho sy’n ffilm llawn arswyd a dirgelwch gan feistr y genre yma, Alfred Hitchcock. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Sam Leavitt oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Dorothy Spencer sydd ymhlith y golygyddion mwyaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Henry Hathaway ar 13 Mawrth 1898 yn Sacramento a bu farw yn Hollywood ar 14 Gorffennaf 2003. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1925 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Conwydden
Planhigion prennaidd sy'n cynhyrchu conau yw conwydd. Coed yw'r mwyafrif ohonynt, ond ceir rhai llwyni sy'n cynhyrchu conau. Mae conwydd yn fytholwyrdd fel arfer. Enghreifftiau nodweddiadol yw'r pinwydd, llarwydd, ffynidwydd, sbriws, cedrwydd, cypreswydd, cochwydd a'r yw.
150px|chwith|bawd|côn (mochyn coed) 150px|chwith|bawd|dail (nodwyddau)
Tamaid y cythraul
Planhigyn blodeuol lluosflwydd a dyfir yn aml mewn gerddi yw Tamaid y cythraul sy'n enw gwrywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Caprifoliaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Succisa pratensis a'r enw Saesneg yw Devil's-bit scabious. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Tamaid y Cythraul, Bara y Cythraul, Bara'r Cythraul, Calon Afal, Caswenwyn, Clafrllys Gwreidd-don, Clais, Claiswenwyn, Coryn Afal, Glaswenwyn, Gwreidd- don, Gwreidd-dwn, Tamaid y Diafol, Poer y Diafol.
Deugotyledon yw'r planhigyn hwn, ac mae'r blodau'n gasgliad o flodau unigol, gydag arogl da. Mae ganddo aeron a gall ddringo cloddiau.
Mae'r planhigyn yn fwyd i'r pili-pala Britheg y gors
Stratus
bawd|Cwmwl Stratus (Stratus-Opacus-Uniformis)
Math o gwmwl yw stratus.
Enwau a disgrifiadau lleol
Weithiau, ar fore braf o haf bydd niwl trwchus o'r môr yn gorchuddio'r arfordir, gan ymestyn tua milltir i'r tir. 'Niwl tes' yw'r enw arno yn Llŷn; 'niwl y glannau' yng Ngheredigion a 'niwlen wres' yn y de. Ond ceir cyfeiriadau llawer llai parchus ato hefyd yn Aberystwyth a threfi glannau môr eraill pan fydd twristiaid yno yn diodde ei gysgod a hithau yn haul tanbaid ychydig i'r tir. Mewn rhai mannau bydd niwl tes o'r glannau yn cael ei wthio i fyny cwm cul nes ei fod yn llifo drwy'r bwlch i'r ochr arall, lle y bydd yn diflannu'n gyflym. Enghraifft adnabyddus o hyn yw niwl o Nant Gwrtheyrn yn llifo'n rhimyn main gwyn dros y bwlch uwchben Llithfaen. Dywedir amdano bod 'Robin Nant yn smocio' ac mae'n arwydd o dywydd braf.
Gall niwl ffurfio dros y tir hefyd, sef 'niwl dyffryn' all fod yn fath o niwl tes neu darth yn ffurfio dros lyn neu afon yn yr haf, neu o ganlyniad i aer oer yn cronni yng ngwaelod dyffryn yn y gaeaf.
Mynydd yn glir a niwl yn y glyn
La Pièce Rapportée
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Antonin Peretjatko yw La Pièce Rapportée a gyhoeddwyd yn 2020. Fe'i cynhyrchwyd yn Ffrainc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Ffrangeg.
Stratus
Enwau a disgrifiadau lleol
Mae'r niwl glas sy' rhwng y bryniau
La Pièce Rapportée
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2020. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Run. Hyd at 2022 roedd o leiaf 10,700 o ffilmiau Ffrangeg wedi gweld golau dydd.
Stratus
Enwau a disgrifiadau lleol
'N dangos na ddaw glaw am ddyddiau. (Buellt).
Yn ardal Buellt gelwir y niwl hwn yn 'nudden las'
La Pièce Rapportée
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Antonin Peretjatko nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Stratus
Enwau a disgrifiadau lleol
Ffurf arall i'r cwmwl Stratus yw capiau ar y mynyddoedd. Gall y rhain ffurfio pan fydd awyr laith yn codi dros fryn neu fynydd ac am fod yr aer yn oeri wrth godi bydd yr anwedd dŵr ynddo yn troi'n niwl neu gwmwl. Mae'n un o'r arwyddion tywydd mwyaf adnabyddus a cheir ugeiniau o fersiynnau ohono. Un rhigwm sy'n cyfleu'r ystyr cyffredinol yw:
Billericay
Tref a phlwyf sifil yn Essex, Dwyrain Lloegr, ydy Billericay. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Basildon.
Stratus
Enwau a disgrifiadau lleol
Os oes coel ar bennau'r moelydd
Billericay
Mae Caerdydd 249.6 km i ffwrdd o Billericay ac mae Llundain yn 38.2 km.
Stratus
Enwau a disgrifiadau lleol
Buan daw yn chwerw dywydd.
Billericay
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 27,998.
Stratus
Enwau a disgrifiadau lleol
Ceir llawer o rigymau a dywediadau yn cyfeirio at foelydd a mynyddoedd penodol:
Pan fo'r Eifl yn gwisgo'i chap
Does fawr o hap am dywydd. (Arfon ac Eifionydd)
Yng Ngwynedd, yn lle'r Eifl yn y rhigwm hwn, gellir ffeirio'r Garn (Garn Fadrun), y Moelwyn, yr Aran, y Foel (yn ardal Waunfawr) a llawer mwy:
Mae hi'n siwr o law cynddeiriog. (Llanfrothen)
Pan mae'r Frenni yn gwisgo cap
Fe ddaw yn law chwap. (Penfro)
Pan fyddo Mynydd Caera'
O niwlyn tew, – am hynny taw Mae ynddi wlaw mi brofa.
''Pa welir pen Moelgeilia
Yn gwisgo clog y bora,
Odid fawr cyn canol dydd
Bydd ar ei grudd hi ddagra.
Ac mewn cywair mwy modern:
Traeth Pensarn
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Afon Missouri
Afon sy'n llifo i mewn i Afon Mississippi yn yr Unol Daleithiau yw Afon Missouri. Mae'n tarddu lle mae'r afonydd Madison, Jefferson a Gallatin yn cyfarfod yn nhalaith Montana, ac yn cyrraedd y Mississippi i'r gogledd o St. Louis, Missouri. Mae ei hyd yn 2,341 milltir, ac mae ei dalgylch yn ffurfio chweched ran o holl gyfandir Gogledd America. Hi yw'r ail fwyaf o'r afonydd sy'n llifo i'r Mississippi. Gelwir hi yn "Big Muddy" a "Dark River" oherwydd y mwd yn ei dyfroedd.
Yr Ewropeaid cyntaf i weld yr afon oedd y fforwyr Ffrengig Louis Jolliet a Jacques Marquette. Cyhoeddwyd y disgrifiadau cyntaf ohoni gan Étienne de Veniard, Sieur de Bourgmont yn 1713 a 1714. Yn 1795-1797 teithiodd James MacKay a'r Cymro John Evans i fyny'r afon i chwilio am ffordd trwodd i'r Pasiffig, dan nawdd llywodraeth Sbaen. Aeth John Evans ymlaen i dreulio gaeaf gyda llwyth y Mandan, i chwilio gwirionedd y stori eu bod yn siarad Cymraeg ac yn ddisgynyddion ymsefydlwyr Cymreig dan arweiniad Madog ab Owain Gwynedd. Casgliad Evans oedd nadd oedd arwydd o ddylanwad y Gymraeg ar eu hiaith.
Rhwng 1804 a 1806 teithiodd Meriwether Lewis a William Clark i fyny'r afon ar gais Thomas Jefferson, gan orffen y gwaith o ddarganfod cwrs yr afon.
A Filha De Iemanjá
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1981. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Raiders of the Lost Ark sef ffilm llawn cyffro gan y cyfarwyddwr ffilm Steven Spielberg. Hyd at 2022 roedd o leiaf tair mil o ffilmiau Portiwgaleg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Gomphomacromia nodisticta
Gwas neidr o deulu'r Corduliidae (neu'r 'Gweision neidr gwyrdd') yw'r Gomphomacromia nodisticta. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Tapacwlo torchgoch
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tapacwlo torchgoch (sy'n enw gwrywaidd; enw lluosog: tapacwlos torchgoch) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Liosceles thoracicus; yr enw Saesneg arno yw Rusty-belted tapaculo. Mae'n perthyn i deulu'r Tapacwlos (Lladin: Rhinocryptidae) sydd yn urdd y Passeriformes.
Tampie
Mae Tampie yn gopa mynydd a geir ar y daith o Braemar i Monadh Rois (Montrose) ym mynyddoedd y Grampians yn yr Alban;.
Tapacwlo torchgoch
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn L. thoracicus, sef enw'r rhywogaeth.
Teulu
Mae'r tapacwlo torchgoch yn perthyn i deulu'r Tapacwlos (Lladin: Rhinocryptidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Tampie
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae copa Tampie yn cael ei alw'n Graham Top of Munro. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Llusen eira llus eira
Planhigyn blodeuol lluosflwydd a dyfir yn aml mewn gerddi yw Llusen eira llus eira sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Caprifoliaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Symphoricarpos albus a'r enw Saesneg yw Snowberry. Ceir enwau Cymraeg eraill ar y planhigyn hwn gan gynnwys Llus Eira, Llys Eira, Pêl-eira'r Perthi.
Deugotyledon yw'r planhigyn hwn, ac mae'r blodau'n gasgliad o flodau unigol, gydag arogl da. Mae ganddo euron a gall ddringo cloddiau.
För Att Inte Tala Om Alla Dessa Kvinnor
Ffilm gomedi gan y cyfarwyddwr Ingmar Bergman yw För Att Inte Tala Om Alla Dessa Kvinnor a gyhoeddwyd yn 1964. Fe'i cynhyrchwyd gan Allan Ekelund yn Sweden. Lleolwyd y stori yn Sweden. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Erland Josephson a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Erik Nordgren. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Bibi Andersson, Harriet Andersson, Eva Dahlbeck, Barbro Hiort af Ornäs, Allan Edwall, Gertrud Fridh, Jarl Kulle, Gösta Prüzelius, Mona Malm, Georg Funkquist, Axel Düberg, Karin Kavli, Carl Billquist, Jan Blomberg, Lars-Owe Carlberg, Göran Graffman a Jan-Olof Strandberg. Mae'r ffilm För Att Inte Tala Om Alla Dessa Kvinnor yn 80 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o cymhareb yr Academi.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1964. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Dr. Strangelove sef ffilm gomedi ddu sy’n dychanu'r Rhyfel Oer a’r gwrthdaro niwclear rhwng yr Undeb Sofietaidd a'r Unol Daleithiau. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Sven Nykvist oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ingmar Bergman ar 14 Gorffenaf 1918 yn Uppsala a bu farw yn Fårö ar 8 Rhagfyr 1980. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1944 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Stockholm.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ingmar Bergman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
A Dwi'n Dy Garu Di Felly
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Sam Milby, Bea Alonzo a Derek Ramsay.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2009. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Inglourious Basterds sef ffilm gan Quentin Tarantino. Hyd at 2022 roedd o leiaf 210 o ffilmiau Tagalog wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Laurenti Dyogi nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Sedgefield (etholaeth seneddol)
Etholaeth seneddol yn Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, yw Sedgefield. Dychwela un AS i Dŷ'r Cyffredin yn San Steffan, sef yr ymgeisydd gyda'r nifer fwyaf o bleidleisiau.
Sefydlwyd yr etholaeth ym 1918, fe'i dilewyd ym 1983, ac fe'i ailsefydlwyd ym 1983.
Bingham, Swydd Nottingham
Tref a phlwyf sifil yn Swydd Nottingham, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Bingham. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Rushcliffe.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 9,131.
Hellbent
Ffilm arswyd sy'n llawn gwaed a thrywanu gan y cyfarwyddwr Paul Etheredge yw Hellbent a gyhoeddwyd yn 2004. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Hellbent ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Dylan Fergus, Matt Phillips, Kent James, Andrew Levitas, Denny Kirkwood a Hank Harris. Mae'r ffilm Hellbent (ffilm o 2004) yn 84 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw, gyda gwedd gymharol (aspect ratio) o sgrin llydan (sef 1.85:1).
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2004. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Million Dollar Baby sef ffilm ddrama gan Clint Eastwood. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Paul Etheredge ar 11 Mehefin 1968.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Paul Etheredge nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kuttram 23
Ffilm gweithdrefnau'r heddlu gan y cyfarwyddwr Arivazhagan Venkatachalam yw Kuttram 23 a gyhoeddwyd yn 2016. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd குற்றம் 23 ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Lleolwyd y stori yn Chennai. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg a hynny gan Arivazhagan Venkatachalam a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Vishal Chandrasekhar.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Arun Vijay. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
El Eslabón Podrido
Ffilm sblatro gwaed yw El Eslabón Podrido a gyhoeddwyd yn 2016. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Ariannin. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Sbaeneg.
Pilotprojekt Tv-Stop
Ffilm ddogfen yw Pilotprojekt Tv-Stop a gyhoeddwyd yn 1988. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Kuttram 23
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd. Bhaskaran K.M oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Bhuvan Srinivasan sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Pilotprojekt Tv-Stop
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1988. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Hard sef ffilm llawn cyffro gan John McTiernan.
El Eslabón Podrido
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 11,800 o ffilmiau Sbaeneg wedi gweld golau dydd.
Pilotprojekt Tv-Stop
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Billingham
Tref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Billingham. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Stockton-on-Tees.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 36,165.
Mae Caerdydd 369.8 km i ffwrdd o Billingham ac mae Llundain yn 352.4 km. Y ddinas agosaf ydy Durham sy'n 26.8 km i ffwrdd.
El Eslabón Podrido
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Kuttram 23
bawd|chwith|110px
Emily Kngwarreye
Arlunydd benywaidd o Awstralia oedd Emily Kngwarreye (1910 - 3 Medi 1996).
Treuliodd y rhan fwyaf o'i hoes yn gweithio fel arlunydd yn Awstralia.
Anrhydeddau
Cadw lle i'r bot
Tre Wilmot
Mae Tre Wilmot wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 01 Ionawr 1980 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 63.35 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Freeby
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerlŷr, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Freeby. Fe'i lleolir ym mhlwyf sifil Somerby yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Melton.
Ysgol Uwchradd Penarlâg
Ysgol uwchradd cyfrwng Saesneg ym Mhenarlâg, Sir y Fflint ydy Ysgol Uwchradd Penarlâg (Saesneg: Hawarden High School). Mae'n gwasanaethu disgyblion rhwng 11 ac 18 oed. Roedd 1,114 o ddisgyblion yn yr ysgol yn ystod arolygiad Estyn 2009, gan gynnwys 181 yn y chweched ddosbarth. Mae gan yr ysgol ormod o ddisgyblion ac mae’r chweched dosbarth tuag 20% yn fwy nag adeg yr arolygiad diwethaf yn 2003.
Gellir olrhain hanes yr ysgol yn ôl i 1606 pan sefydlwyd ysgol ramadeg gydag un ystafell gyda £300 a adawyd mewn ewyllys gan drigolyn lleol, sef George Ledsham.
Cwblhawyd ymestyniad ym 1998, a gostiodd £4 miliwn, gan gynnwys neuadd newydd, ymestyniad i'r ganolfan chwaraeon, ymestyniad i'r adran dechnoleg a stiwdio ddawns newydd yn ogystal â nifer o welliannau eraill. Agorwyd yr ymestyniad yn swyddogol gan Ei Mawrhydi Elizabeth II, brenhines y Deyrnas Unedig ym mis Mawrth 1998.
Artik
Ffilm arswyd gan y cyfarwyddwr Tom Botchii Skowronski yw Artik a gyhoeddwyd yn 2019. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd Artik ac fe’i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alwad.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2019. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Parasite sef ffilm gomedi-arswyd gan Bong Joon Ho. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Tom Botchii Skowronski nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
116
1g - 2g - 3g
60au 70au 80au 90au 100au - 110au - 120au 130au 140au 150au 160au
111 112 113 114 115 - 116 - 117 118 119 120 121
The Law in Her Hands
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr William Clemens yw The Law in Her Hands a gyhoeddwyd yn 1936. Fe'i cynhyrchwyd yn Unol Daleithiau America. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Saesneg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Heinz Eric Roemheld.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Margaret Lindsay. Cafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1936. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Anthony Adverse sef ffilm Americanaidd hanesyddol, epig gan Mervyn LeRoy. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd. Sidney Hickox oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm William Clemens ar 10 Medi 1905 yn Saginaw, Michigan a bu farw yn Los Angeles ar 25 Ebrill 2019.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd William Clemens nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Lawrenceville, Illinois
Dinas yn, yn nhalaith Illinois, yw .
Pobl nodedig
Ceir nifer o bobl nodedig a anwyd yn Lawrenceville, gan gynnwys:
Llusen gwrel
Planhigyn blodeuol lluosflwydd a dyfir yn aml mewn gerddi yw Llusen gwrel sy'n enw benywaidd. Mae'n perthyn i'r teulu Caprifoliaceae. Yr enw gwyddonol (Lladin) yw Symphoricarpos orbiculatus a'r enw Saesneg yw Coralberry.
Deugotyledon yw'r planhigyn hwn, ac mae'r blodau'n gasgliad o flodau unigol, gydag arogl da. Mae ganddo euron a gall ddringo cloddiau.
Tylluan resog
Aderyn a rhywogaeth o adar yw Tylluan resog (sy'n enw benywaidd; enw lluosog: tylluanod rhesog) a adnabyddir hefyd gyda'i enw gwyddonol Strix varia; yr enw Saesneg arno yw Barred owl. Mae'n perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: Strigidae) sydd yn urdd y Strigiformes.
Talfyrir yr enw Lladin yn aml yn S. varia, sef enw'r rhywogaeth. Mae'r rhywogaeth hon i'w chanfod yng Ngogledd America.
Teulu
Mae'r tylluan resog yn perthyn i deulu'r Tylluanod (Lladin: Strigidae). Dyma rai o aelodau eraill y teulu:
Aarathu Sinam
Ffilm am ddirgelwch gan y cyfarwyddwr Arivazhagan Venkatachalam yw Aarathu Sinam a gyhoeddwyd yn 2016. Teitl gwreiddiol y ffilm oedd ஆறாது சினம் ac fe’i cynhyrchwyd yn India. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Tamileg a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan S. Thaman.
Y prif actor yn y ffilm hon yw Arulnithi. Cafodd ei ffilmio mewn lliw.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2016. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Fantastic Beasts and Where to Find Them sef ffilm ffantasi gan J. K. Rowling. Hyd at 2022 roedd o leiaf 6,100 o ffilmiau Tamileg wedi gweld golau dydd. Aravinnd Singh oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon.
bawd|chwith|110px
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arivazhagan Venkatachalam nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Flevoland
Un o daleithiau yr Iseldiroedd yw Flevoland. Hi yw'r ieuengaf o ddeuddeg talaith yr Iseldiroedd, oherwydd crewyd y dalaith o'r tir a enillwyd trwy sychu rhan o'r Zuiderzee, gan gynnwys y cyn-ynysoedd Urk a Schokland.
bawd|canol|250px|Lleoliad Flevoland yn yr Iseldiroedd
Yn y gogledd mae'n ffinio ar Fryslân, ac yn y gogledd-ddwyrain ar Overijssel. Yn y gogledd-orllewin mae'n ffinio ar y Markermeer a'r Ijsselmeer. Yn y de-ddwyrain mae'n ffinio ar dalaith Gelderland, ac yn y de ar Utrecht a Noord-Holland.
Demons Never Die
Ffilm arswyd sy'n llawn gwaed a thrywanu gan y cyfarwyddwr Arjun Rose yw Demons Never Die a gyhoeddwyd yn 2011. Fe'i cynhyrchwyd yn y Deyrnas Gyfunol.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Robert Sheehan, Ashley Walters, Jacob Anderson, Emma Rigby, Jason Maza, Jennie Jacques a Reggie Yates.
Flevoland
Ceir dwy ran i'r dalaith: y Noordoostpolder, sy'n barhad o'r tir mawr, a'r Flevopolder, ynys wneuthuriedig fwyaf y byd. Cysylltir y Flevopolder a'r tir mawr gan bontydd a chob, yr Houtribdijk. Ar gyfartaledd, mae'r dalaith bum medr islaw lefel y môr. Y brifddinas yw Lelystad, ac ymhlith y dinasoedd eraill mae Almere a Dronten.
Demons Never Die
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 2011. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd The King's Speech sef ffilm ddrama gan Tom Hooper. Hyd at 2022 roedd o leiaf 66,300 o ffilmiau Saesneg wedi gweld golau dydd.
bawd|chwith|110px
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Arjun Rose nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Anton Der Zauberer
Ffilm ddrama a chomedi gan y cyfarwyddwr Günter Reisch yw Anton Der Zauberer a gyhoeddwyd yn 1978. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen a Gweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Karl Georg Egel a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Wolfram Heicking.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Charlotte von Mahlsdorf, Alfred Struwe, Günter Reisch, Angela Brunner, Marina Krogull, Gerry Wolff, Erwin Geschonneck, Leon Niemczyk, Dezső Garas, Barbara Dittus, Hans Klering, Ulrich Thein, Ralph Borgwardt, Harry Merkel, Werner Godemann, Erik Siegfried Klein, Gerd Ehlers, Gertrud Brendler, Jessy Rameik, Karl Georg Egel, Marianne Wünscher, Pedro Hebenstreit, Anna Dymna, Willi Neuenhahn a Grigore Grigoriu. Mae'r ffilm Anton Der Zauberer yn 196 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn lliw.
Cyfarwyddwr
Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Günter Reisch ar 24 Tachwedd 1927 yn Berlin a bu farw yn yr un ardal ar 26 Medi 2005. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1951 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang.
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Günter Reisch nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Yr Antarctig
Yr Antarctig yw cyfandir mwyaf deheuol y Ddaear, ac mae'n cynnwys Pegwn y De daearyddol. Fe'i lleolir, felly, yn Hemisffer y De - i'r de o Gylch yr Antartig, gyda Chefnfor y De yn ei amgylchynu. Caiff ei reoli dan amodau Cytundeb yr Antarctig. Ceir iâ dros 98% ohono a hwnnw'n 1.9 km (1.2 mi; 6,200 tr) o drwch, ar gyfartaledd. ceir ychydig o dir yn y rhan gogleddol eithaf.
bawd|canol|Yr Antarctig
Bryn Williams
Pen-cogydd yw Bryn Williams (ganwyd 6 Mehefin 1977) sy'n wreiddiol o Ddinbych. Mae'n brif ben-cogydd ac unig berchennog bwyty Odette's yn Primrose Hill, Llundain.
Yr Antarctig
Mae ei arwynebedd yn 14,000,000 kilometr sgwâr (5,400,000 milltir sgwâr), a'r cyfandir hwn yw'r 5ed mwyaf: ar ôl Asia, Affrica, gogledd America a De America. Mewn cymhariaeth mae Antartica oddeutu dwywaith yn fwy nag Awstralia.
Gomphomacromia paradoxa
Gwas neidr o deulu'r Corduliidae (neu'r 'Gweision neidr gwyrdd') yw'r Gomphomacromia paradoxa. Fel llawer o weision neidr, ei gynefin yw pyllau o ddŵr, llynnoedd, nentydd neu afonydd.
Yr Antarctig
Ar gyfartaledd yrAntartig yw'r cyfandir oeraf, sychaf a mwyaf gwyntog. Mae cyfartaledd ei uchter (uwch y môr) yn uwch nag unrhyw gyfandir arall. Gellir diffion Antarctig yn "ddiffeithwch", gyda glawiad o ddim ond 200 mm (8 mod) ar yr arfordir a llai nahynny i mewn i'r tir mawr. Mae'r tymheredd yn amrywio: gostyngodd i −89.2 °C (−128.6 °F) ychydig yn ôl, ond mae'r tymheredd fel arfer rhwng yn y trydych chwarter (y chwarter oeraf o'r flwyddyn) yn −63 °C (−81 °F).
Bryn Williams
Daeth yn enwog yn 2006 fel dirprwy brif ben-cogydd gan guro nifer o gogyddion adnabyddus i gael coginio'r cwrs pysgod ar gyfer dathliadau pen-blwydd 80 oedd y Frenhines ar y rhaglen deledu Great British Menu. Erbyn hyn mae'n cael ei gydnabod fel un o brif gogyddion gorau Cymru ac yn un o gogyddion "seleb" newydd gwledydd Prydain. Yn Mehefin 2015 agorodd ei fistro newydd, Bryn@Porth Eirias, ar lan y môr yn nhre Bae Colwyn.
Yr Antarctig
Yn 2016 roedd 135 o bobl yn byw yno'n barhaol, ond ceir rhwng 1,000 a 5,000 yn byw yno'n achlysurol: y rhan fwyaf yn y gorsafoedd ymchwil. mae'r rhan fwyaf yn wyddonwyr sy'n astudio algae, bacteria, ffwng, planhigion, protista, ac anifeiliaid fel chwain, nematodeau, pengwiniaid, morloi a tardigradau.
Bryn Williams
Blynyddoedd cynnar
Dechreuodd ddiddordeb Williams mewn bwyd fel plentyn ifanc pan aeth ar ymweliad gyda'i ysgol gynradd i becws yn Ninbych. Fe wnaeth gweld y cynhwysion unigol yn troi i mewn i fara ennyn ei ddiddordeb mewn bwyd a'i brosesau a fyddai'n aros gydag ef. Yn ei harddegau bu'n gweithio yn yr un becws ar foreau Sadwrn. Yn ogystal datblygodd barch am fwyd wrth dyfu llysiau, pysgota a saethu gêm ar fferm ei ewythr fel bachgen ifanc.
Ar ôl gadael ysgol uwchradd yn 16 oed aeth i Goleg Llandrillo Cymru – i astudio arlwyo – lle enillodd wobr myfyriwr y flwyddyn. Yn 2009 penodwyd Williams yn Llysgennad Sgiliau ar gyfer y coleg, swydd a grëwyd yn arbennig ar ei gyfer.
Ar ôl gadael coleg a gweithio yn Nghaffi Nicoise ym Mae Colwyn, cafodd ei hannog gan y pen-cogydd i gymryd ei sgiliau i Lundain. Cafodd swydd gyda'r prif ben-cogydd Marco Pierre White yn y Criterion.
Gyrfa broffesiynol
Ar ôl 3 blynedd yn dysgu ei grefft o dan Marco Pierre White yn y Criterion, daeth yn ddirprwy prif ben-cogydd o dan diwtoriaeth dewin coginiol arall, Michel Roux Jr yn Le Gavroche am gyfnod pellach o dair blynedd. Yn 2001, cafodd gyfle i brofi dull coginio Ewropeaidd ar y llaw gyntaf, yn gweithio yn y Patisserie Miled ym Mharis, lle gwnaeth y teulu Roux hogi eu sgiliau. Yn yr un flwyddyn, aeth ymlaen i weithio yn y Hotel Negresco, bwyty dwy seren Michelin yn Nice.
Wedi dychwelyd i Brydain, symudodd Williams i bwyty Orrery (â Seren Michelin) ar Marylebone High Street yn Llundain, gan weithio yno am bedair blynedd o dan diwtoriaeth y pen-cogydd André Garrett. Wrth weithio yn yr Orrery cystadlodd am Ysgoloriaeth Roux, a chafodd eu hannog i gymryd rhan gan Garrett a oedd ei hun yn enillydd blaenorol y wobr fawreddog. Gorffennodd Williams yn ail y flwyddyn honno.
Odette's
Yn dilyn ei lwyddiant ar y gyfres deledu Great British Menu 2006, cynigwyd swydd i Williams fel pen-cogydd yn Odette's, bwyty uchel ei barch yn Primrose Hill, Llundain ers 1978. Roedd y bwyty newydd gael ailwampiad drud ar ôl cael ei brynu gan Vince Power, oedd yn chwilio am yr enw cywir ar gyfer ei fenter coginio ddiweddaraf.
Prynodd Williams y bwyty gan y perchennog ar 1 Hydref 2008 a daeth yn unig berchennog Odette's. Mae adolygiadau'r gwesty o dan Williams wedi bod yn dda iawn.
Andrea Sass-Gyarmati
Mae Andrea Sass-Gyarmati (ganwyd 1972) yn fotanegydd nodedig a aned yn Hwngari. Un o'r sefydliadau a'i chyflogodd fel botanegydd oedd Escuela Nacional de Botánica Tropical.
Dynodwr rhyngwladol yr awdur ar Gofrestr Rhyngwladol Enwau Planhigion (International Plant Names Index) yw . Fel sy'n arferol mewn botaneg, ceir byrfodd yn hytrach nag enw llawn, pan ddyfnynir neu pan sonir am y person hwn, sef .
Frisby on the Wreake
Pentref a phlwyf sifil yn Swydd Gaerlŷr, Dwyrain Canolbarth Lloegr, ydy Frisby on the Wreake. Fe'i lleolir yn ardal an-fetropolitan Bwrdeistref Melton.
Bryn Williams
Gorsedd y Beirdd
Cafodd Williams ei hanrhydeddu gan Orsedd y Beirdd yn Eisteddfod Genedlaethol Cymru 2013 yn ei dref enedigol o Ddinbych.
Ymddangosiadau teledu
Yn 2006 roedd yn gystadleuydd ar Great British Menu ar BBC Two, gan greu argraff y beirniaid drwy gydol y gystadleuaeth. Holodd Williams ei nain am y bwydydd roedd hi'n arfer bwyta fel plentyn cyn dewis bwydlen. Curodd Angela Hartnett yn y rownd ranbarthol, ac aeth ymlaen i ennill pleidlais y cyhoedd i goginio ei gwrs pysgod o 'Turbot with Oxtail' yng ngwledd pen-blwydd Brenhines Elisabeth yn 80 mlwydd oed. Cadwodd ei goron drwy guro Matt Tebbutt yn 2007. Ers hynny daeth yn wyneb cyfarwydd ar Saturday Kitchen, yn ogystal ag ymddangosiadau ar Something for the Weekend a Market Kitchen.
Mae Williams wedi ymddangos mewn nifer o raglenni Cymraeg ar S4C. Roedd yn un o'r tri beirniad ar y gystadleuaeth coginio boblogaidd Chez / Casa Dudley,  gyda thrydedd gyfres yn Hydref 2008.
Cychwynnodd cyfres chwe rhan o gyfres Cegin Bryn ar S4C ym mis Mawrth 2012. Mae'r rhaglen yn seiliedig ar ei llyfr coginio Bryn's Kitchen ac yn cynnwys chwech o gynhwysion allweddol, wedi'u coginio mewn 3 gwahanol ffordd tra hefyd yn olrhain ei daith o'r ffynhonnell i'r plât. Dilynodd ail gyfres o Cegin Bryn yn Ionawr 2013, trydydd cyfres yn Ionawr 2014, pedwaredd cyfres yn 2015 wedi ei seilio ar ei lyfr For the Love of Veg a phumed cyfres wedi seilio ar ei lyfr Cymraeg cyntaf Tir a Môr yn Ebrill 2016.
Coginiodd Williams yn fyw bob dydd yng nghegin GMTV  Myleene Klass yn ystod wythnos olaf ei 17 mlynedd fel darlledwr teledu brecwast ar ITV. Daeth GMTV i ben ar 3 Medi 2010.
Ymddangosiadau radio
Ar 21 Mawrth 2010 ymddangosodd Williams ar raglen Wales on the Menu ar BBC Radio Wales, lle'r oedd y beirniad bwyd Simon Wright yn herio cyhoedd Cymru i geisio i gael eu pryd ar brif fwydlen Bryn Williams yn Llundain. Gwnaeth y myfyriwr 23 mlwydd oed Tom Jones Watts greu gymaint o'i argraff gyda'i arlwy gymhleth o gwningen Gymreig fel y cynigiodd swydd barhaol iddo fel dirprwy gogydd.
Llyfrau coginio
Cyhoeddodd Williams ei lyfr cyntaf, Bryn's Kitchen, ym mis Mawrth 2011. Cyhoeddwyd ei ail lyfr, For The Love of Veg, ym mis Hydref 2013.
Nawdd
Penodwyd Williams yn un o 7 noddwyr y chwaraewr rygbi Martyn Williams ar gyfer ei flwyddyn dysteb yn 2010. Cododd ei ymgyrch Ysbryd Cymru arian ar gyfer plant sy'n agored i niwed a dioddefwyr canser. Roedd noddwyr eraill yn cynnwys Ian Woosnam, Ioan Gruffudd a James Dean Bradfield.
Preston-on-Tees
Pentref a phlwyf sifil yn sir seremonïol Swydd Durham, Gogledd-ddwyrain Lloegr, ydy Preston-on-Tees. Fe'i lleolir yn awdurdod unedol Bwrdeistref Stockton-on-Tees.
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 1,689.
Rhun fab Urien
Un o feibion Urien Rheged (fl. 550-90), brenin teyrnas Rheged yn yr Hen Ogledd, oedd Rhun fab Urien, a elwir hefyd yn Rhun Ryfeddfawr (fl. ail hanner y 6g - dechrau'r 7g).
Roedd ganddo dri frawd, sef Owain, Rhiwallon a Pasgen. Ei frawd Owain a etifeddodd y deyrnas pan laddwyd Urien Rheged: canodd y bardd Taliesin iddo, ac i Urien hefyd, ond ni cheir canu ar glawr i Rhun ei hun.
Birchwood
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 10,701.
Rhun fab Urien
Mae ganddo le yn hanes traddodiadol Cymru. Cyfeirir ato yn y Trioedd fel Rhun Ryfeddfawr: dywedir fod ei ferch Perwyr yn un o "Dri Gohoywriain Ynys Brydain". Cyfeirir at Run Ryfeddfawr mewn englyn sy'n perthyn i gylch Canu Llywarch Hen hefyd, fel noddwr hael o ryfelwr.
Fasheilach
Mae Fasheilach yn gopa mynydd a geir ar y daith o Braemar i Monadh Rois (Montrose) ym mynyddoedd y Grampians yn yr Alban;. Ceir piler triongl yr OS ger y copa.
Dosberthir copaon yr Alban yn rhestri arbennig yn ôl uchder ac yn ôl amlygrwydd y copa; mae copa Fasheilach yn cael ei alw'n Graham Top of Corbett. Mae sawl cymdeithas yn mesur, gwiro a chasglu'r rhestri hyn a dônt ynghŷd ar wefan “Database of British and Irish hills”. Gwneir bob ymdrech i ganfod yr enw yn yr iaith wreiddiol, a gwerthfawrogwn eich cymorth os gwyddoch yr enw Gaeleg.
Tre'r Gof
Mae Tre'r Gof wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig yng Nghymru (SoDdGA neu SSSI) ers 01 Ionawr 1980 fel ymgais gadwraethol i amddiffyn a gwarchod y safle. Mae ei arwynebedd yn 10.31 hectar. Cyfoeth Naturiol Cymru yw'r corff sy'n gyfrifol am y safle.
Math o safle
Dynodwyd y safle ar sail ei fywyd gwyllt, er enghraifft grwpiau tacsonomegol megis adar, gloynnod byw, madfallod, ymlusgiaid neu drychfilod. Mae safleoedd bywyd gwyllt fel arfer yn ymwneud â pharhad a datblygiad yr amgylchedd megis tir pori traddodiadol.
Cyffredinol
Mae SoDdGA yn cynnwys amrywiaeth eang o gynefinoedd, gan gynnwys ffeniau bach, dolydd ar lannau afonydd, twyni tywod, coetiroedd ac ucheldiroedd. Mae'n ddarn o dir sydd wedi’i ddiogelu o dan Ddeddf Bywyd Gwyllt a Chefn Gwlad 1981 am ei fod yn cynnwys bywyd gwyllt neu nodweddion daearyddol neu dirffurfiau o bwysigrwydd arbennig.
Redmarshall
Yng Nghyfrifiad 2011 roedd gan y plwyf sifil boblogaeth o 287.
Fanny Och Alexander
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwr Ingmar Bergman yw Fanny Och Alexander a gyhoeddwyd yn 1982. Fe'i cynhyrchwyd gan Jörn Donner yn Sweden, Ffrainc a'r Almaen; y cwmni cynhyrchu oedd Gaumont Film Company. Lleolwyd y stori yn Uppsala. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Swedeg a hynny gan Ingmar Bergman a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Daniel Bell. Mae'n ffilm a ddosbarthwyd drwy fideo ar alw.
Y prif actorion yn y ffilm hon yw Lena Olin, Harriet Andersson, Pernilla August, Allan Edwall, Peter Stormare, Erland Josephson, Käbi Laretei, Gunn Wållgren, Ewa Fröling, Georg Årlin, Gunnar Björnstrand, Mats Bergman, Jan Malmsjö, Börje Ahlstedt, Pernilla Wahlgren, Jarl Kulle, Christina Schollin, Gösta Prüzelius, Marie-Hélène Breillat, Anna Bergman, Mona Malm, Ernst Günther, Stina Ekblad, Axel Düberg, Kristina Adolphson, Pernilla Allwin, Marianne Aminoff, Gerd Andersson, Mona Andersson, Siv Ericks, Majlis Granlund, Eva von Hanno, Sonya Hedenbratt, Svea Holst, Marianne Karlbeck, Marianne Nielsen, Kerstin Tidelius, Marrit Ohlsson, Inga Ålenius, Carl Billquist, Lars-Owe Carlberg, Gus Dahlström, Hans Strååt, Heinz Hopf, Hugo Hasslo, Olle Hilding, Sune Mangs a Per Mattsson. Mae'r ffilm Fanny Och Alexander yn 188 munud o hyd a chafodd ei ffilmio mewn du a gwyn.
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1982. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Blade Runner sef film noir, dystopaidd gan y cyfarwyddwr ffilm Ridley Scott. Hyd at 2022 roedd o leiaf 3,400 o ffilmiau Swedeg wedi gweld golau dydd. Sven Nykvist oedd sinematograffydd ('cyfarwyddwr ffotograffi') y ffilm hon a chafodd ei golygu gan Sylvia Ingemarsson sydd ymhlith y golygyddion lleiaf toreithiog.
Cyfarwyddwr
bawd|chwith|110px Ganwyd y cyfarwyddwr ffilm Ingmar Bergman ar 14 Gorffenaf 1918 yn Uppsala a bu farw yn Fårö ar 8 Rhagfyr 1980. Roedd yn fwyaf cynhyrchiol yn 1944 ond ni ellir dweud fod y gwaith wedi cyrraedd enwogrwydd byd-eang. Derbyniodd ei addysg ym Mhrifysgol Stockholm.
Teddys Sidste Rejse
Ffilm ddogfen heb sain (na llais) yw Teddys Sidste Rejse a gyhoeddwyd yn 1924. Fe'i cynhyrchwyd yn Nenmarc. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Daneg.
Fanny Och Alexander
Cyfarwyddwr
Ymhlith y gwobrau mae wedi'u hennill y mae: <ul></ul>
Teddys Sidste Rejse
Gan fod y ffilm wedi ei chyhoeddi dros 95 mlynedd yn ôl, mae yn y parth cyhoeddus.
Fanny Och Alexander
Gweler hefyd
Cyhoeddodd Ingmar Bergman nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
Teddys Sidste Rejse
Fel y nodwyd, cyhoeddwyd y ffilm yn 1924. Ffilm fwyaf poblogaidd y flwyddyn honno oedd Die Nibelungen sef ffilm ffantasi Almaenig mewn dwy ran, gan Fritz Lang.
Gweler hefyd
Cyhoeddodd nifer o ffilmiau gan gynnwys y canlynol:
115
1g - 2g - 3g
60au 70au 80au 90au 100au - 110au - 120au 130au 140au 150au 160au
110 111 112 113 114 - 115 - 116 117 118 119 120
Die Verlobte
Ffilm ddrama gan y cyfarwyddwyr Günter Reisch a Günther Rücker yw Die Verlobte a gyhoeddwyd yn 1980. Fe'i cynhyrchwyd yn yr Almaen a Gweriniaeth Ddemocrataidd yr Almaen. Sgwennwyd y sgript yn wreiddiol yn Almaeneg a hynny gan Günter Reisch a chyfansoddwyd y gerddoriaeth gan Karl-Ernst Sasse.