cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Викторов Иван Викторович
Пултарулăх ĕçĕсем
Вырăсла тухнă кĕнекесем:
Илехова
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
1922
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Ирзек
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Саксони (федераллă çĕр)
Ирĕклĕ патшалăх Саксо́ни (Freistaat Sachsen, Sakska; Swobodny stat Sakska) — (ФРГ федераллă çĕрĕн республики). Тĕп хули — Дрезден.
Мечетлино
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Салават районĕ
Ирçел
Каçăсем
Категори:Чĕмпĕр облаçĕКатегори:Чĕмпĕр облаçĕн Чăнлă районĕн ялĕсем
Первомайский (Чышма районĕ)
Первомайский  — Пушкăрт Республикин Чышма районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 403 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452164, ОКАТО кочĕ — 80257840004.
Хемниц
Каçăсем
Категори:Саксони хулисем
Белобородов Афанасий Павлантьевич
Кун-çулĕ
Афанасий Павлантьевич Белобородов 1990 çулхи авăнăн 1-мĕшĕнче вилнĕ. Ăна "Снегири" мемориал вăрçă çăви çине пытарнă.
Ахуново (Мечетлино ял канашĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Салават районĕ
Ксыл-Чишма ял тăрăхĕ
Ксыл-Чишма ял тăрăхĕ — Чăваш Республикинчи Патăрьел районĕн ял тăрăхĕ.
Администраци адресӗ: Ксыл-Чишма ялӗ.
Ял тăрăхĕн пуçлăхĕ — Минаев Рустям Равилович.
Каçăсем
Категори: Чӑваш Республикин Патӑрьел районӗ
Чăваш чĕлхин историйĕ
– ирхи чăваш –  1723 ç. таран;
Малалла А. В. Дыбо шухăшĕпе паллашар :
Асăрхавсем
Категори:Чăваш чĕлхи
Мулдашев Эрнст Рифгатович
Эрнст Рифга́тович Мулда́шев (Мулдашев, Эрнст Рифғәт улы) — совет тата раççей офтальмолог-хирургĕ, çӳллĕ категорири хирург. Раççей Федерацин тава тивĕслĕ тухтăрĕ.
Аджи Мурад Эскендерович
Географ ăсти, экономика ăслăхĕсен кандидачĕ.
Суслы (юханшыв)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Атăл бассейн округне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Мăн Караман пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Подбассейн çук. Юханшыв бассейнĕ - Атăл Куйбышев шывуправĕн таппинчен Каçпи тинĕсĕ таран.
Кĕнеке
Каçăсем
* Категори:Хутран тунă хатĕрлĕшĕсем
Искубаш
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Ичма (Юга юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
Репьевка (Ибрагимовский сельсовет)
Репьевка  — Пушкăрт Республикин Чышма районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 33 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452164, ОКАТО кочĕ — 80257840006.
Чăваш Тетелĕ
<meta charset="utf-8"/>
Чăваш Википедийĕ
Тетелри чăваш уçлăхĕн чи пысăк сайчĕ Википедин чăваш уйрăмĕ шутланать. Википедие никĕслекен Джимми Уэйлс «Викимедиа фончĕн» çулсерен иртекен Викимани тĕнчери конференцинче (2009 çулта) Чăваш Википедийĕ тĕслĕхĕпе епле Википеди çухалма пуçланă чĕлхесене пулăшма пултарнине кăтартнă.
«CAP.ru» домен зонин сайчĕсем
Юлашки вăхăтра Чăваш Республикин муниципаллă влаçĕн органĕсен сайчĕсенче чăваш чĕлхипе те усă курма тытăнчĕç.
Калапырь
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Телег-Еган
Телег-Еган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ территорипе юхать. Сулахай Мег-Тыг-Еган юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Райффайзенбанк
Харпăрçисемпе ертӳçисем
Райффайзенбанкăн 100% акцийĕ — Raiffeisen австри банк ушкăнĕн аллинче.
Панфилов Иван Васильевич
Иван Васильевич Панфилов (кăрлач, 1 1893, Петровск, Сарăту кĕперни — чӳк, 19 1941, Гусенёво, Волоколамск районĕ, Мускав облаçĕ) — совет çар ĕçченĕ, генерал-майор, Совет Союзĕн Паттăрĕ. ВКП(б) пайташĕ (1920 çултанпа). Совет Çарĕнче 1918 çултанпа.
1938 çултанпа— Киргизи ССР-ĕн вăрçă комиссарĕ.
Кун-çулĕ
Чӳкĕн 16-мĕшĕнче дивизие нимĕçсен иккĕ танк дивизийĕ атакăланă — 2-мĕш танк дивизийĕ 316-мĕш стрелок дивизин хӳтĕлевĕн варринче, 11-мĕш танк дивизийĕ Дубосеково патĕнче, 1075-мĕш стрелок полкĕ тĕлĕнче. Панфилов дивизин пайĕсем Волоколамск тĕлĕнче чылай йышлă тăшманпа йывăр хӳтĕлӳ çапăçăвĕсенче пурĕ те паттăррăн вăрçнă. Чӳкĕн 16-20-мĕшĕсенче Волоколамск тĕлĕнче 316-мĕш стрелок дивизийĕ (1941 çулхи чӳк, 17— Хĕрлĕ Ялавлă, чӳк, 18— 8-мĕш гварди дивизи) вермахтăн иккĕ танк тата пĕр пехота дивизине чарса лартнă. Ăнăçлă çапăçнăшăн дивизие чӳкĕн 23-мĕшĕнче Панфилов ячĕпе чыслаççĕ. 4-мĕш танк ушкăнне ертсе пынă генерал-полковник Эрих Гепнер — унăн тапăну вăйĕсем 8-мĕш гварди дивизие çапăçăва выляса янă — хăйĕн «Центр» çар ушкăнĕн çарпуçĕ Федор фон Бок патне янă хĕсмет çырăвĕсенче советсен дивизине «мĕнпур устава тата çапăçу йĕркине пăсса çапăçакан тискер дивизи» «салтакĕсем парăнмаççĕ, питĕ хăюллă, вилĕмрен те хăрамаççĕ» тесе хыпарлать.
1941 çулхи чӳкĕн 18-мĕшĕнче Мускав облаçĕн Волоколамск районĕнчи Гусенёво ялĕнче нимĕç миномёт минин ванчăкĕ çапнипе вилнĕ.
Раççей банкĕсем
Каçăсем
Категори:Раççей банкĕсем Категори:Раççей хуçалăхĕ
Качуг (Пичуга юппи)
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Ишетка
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мари Элн юханшывĕсем
Раççей Федерацийĕн Тĕп Банкĕ
thumb|Раççей Федераци Тĕп банкĕн логотипĕ thumb Раççей Федерацийĕн Тĕп банкĕ (РФ ТБ, Раççей банкĕ)  — Раççей Федерацин икĕ шайлă Банк йĕркелĕхĕн çӳлти шайĕ.
Эссе
Литва литератури
Литература тишкерĕвĕнче эссе (esė) термина пĕрремĕш Балис Сруога 1923 çулта уса кĕртнĕ. Эссе уйрăмлăхĕпе Юозапас Альбинас Гербачяускасăн «Турăн кулли» («Dievo šypsenos», 1929) тата Йонас Коссу-Александравичюсăн «Турăсемпе смуткялиссем» («Dievai ir smūtkeliai», 1935) ĕçĕсем палăраççĕ. Эссе шутнех Эдуардас Межелайтисăн, «Вăхăта кăтартман кун кĕнеки» («Dienoraštis be datų», 1981) Юстинас Марцинкявичюсăн «Поэзи тата сăмах» («Poezija ir žodis», 1977) Марцелиюс Мартинайтисăн «Вилтăпри çинчи папируссем» («Papirusai iš mirusiųjų kapų», 1991) ĕçĕсем кĕреççĕ. Томас Венцловăн çырăвĕнче те эссе йĕрĕ сисĕнет.
Эссе (пӗлӳ)
Юлашки ҫулсенче Эссе ҫырмалли методика Российӑри нефилологи шкулӗсенче вӗренме тытӑнать.
Рибонуклеин йӳҫекӗ
мини
Рибонуклеин йӳҫекӗ (РНЙ) — тӗп макромолекуласенчен пӗри (ытти иккӗшӗ — ДНЙ тата шуррисем), вӗсем чӗрӗ организмсен пур пайрăмӗсенче те пур тата код никӗслессинче, вулавӗнче, генсен регуляцийӗнче тата экспрессийӗнче тӗп вырӑн йышӑнаҫҫӗ.
Качуг (Юга юппи)
Качуг — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Кăнтăр юханшывăн сылтăм çыранĕпе 548 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
Ула Тимĕр
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Çыравçăсем, алфавитпа Категори:Сăвăçсем, алфавитпа Категори:Тăлмачсем, алфавитпа Категори:Раççей çыравçисем Категори:Раççей сăвăçисем Категори:Раççей тăлмачĕсем Категори:Чăваш çыравçисем Категори:Чăваш сăвăçисем Категори:Чăваш тăлмачĕсем Категори:СССР çыравçисем Категори:СССР сăвăçисем Категори:СССР тăлмачĕсем Категори:1960 çулта çуралнисем Категори:Çурлан 3-мĕшĕнче çуралнисем Категори:Чăваш Енре çуралнисем
Йăлкăш
Йăлкăш Чăваш Енĕн Элĕк районĕнчи Йăлкăш ял тăрăхĕн тĕпĕ.
Тугалим-Еган
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Васюганран Ваг таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Таврăнав
Таврăнав, — химире: ак çакншкал результатсемлĕ процесс :
Каçăсем
Категори:Оксидлав-таврăнав реакцийĕсем
Шарипово (Мещегарово ял канашĕ)
Шарипово — Пушкăрт Республикин Салават районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 490 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452495, ОКАТО кочĕ — 80247845004.
Кедра (Кичменьга юппи)
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Мускав Кремлĕ
Истори
thumb|220px|left|[[Дмитрий Иванович Донской|Дмитри Донской чухнехи Мускаври Кремль. А. М. Васнецовăн ӳкерчĕкĕ.]]
Фёдоров Евгений Алексеевич
Каçăсем
Категори:«Пĕрлĕ Раççейĕн» пайташĕсем Категори:Раççей Федерацин Патшалăх Думин I чĕнĕвĕн депутачĕсем Категори:Раççей Федерацин Патшалăх Думин IV чĕнĕвĕн депутачĕсем Категори:Раççей Федерацин Патшалăх Думин V чĕнĕвĕн депутачĕсем Категори:Раççей Федерацин Патшалăх Думин пĕр мандатлă тăрăхсен депутачĕсем
Кайдоло
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Степанов Владимир Васильевич
Пурнăçĕ
Шкултан вĕренсе тухсан Чăваш патшалăх университĕнче пĕлӳ пухнă. «Çĕрпӳ хыпарçи» Çĕрпӳ районĕн хаçачĕн, «Аван-и» çамрăксен хаçачĕн, «Лик Чувашии» журналăн редакциĕсенче вăй хунă. Халĕ «Народная школа» (Халăх шкулĕ) журнал редакциĕнче ĕçлет.
Раççей Перекет банкĕ
Ку-çулĕ
Банк 1841 çулта никĕсленĕ.
И çырăвĕ
Хальхи тапхăр
Хальхи и (ꆈꌠꁱꂷ nuosu bburma çырулăхĕ — 1974 çулта вырăнти классика никĕсĕпе туса хатĕрленĕ «носу çырулăхĕ») сыпăклă çырулăхăн виçи, китай влаçĕсем ăна 1980 çулта и чĕлхин официаллă статусне панă. Çырулăха ляньшань диалект фонетикин никĕсĕпе тунă, унăн шутне 756 тĕп символ, çаплах, китай чĕлхинче усă курнă кивçен 63 паллă кĕрет.
Сыпăк çырăвĕнче уйрăм уçă сасăсемшĕн 43 хупă сасă тата 8 уçă сасă йышĕллĕ «хупă-уçă сасă» тĕслĕ сыпăк паллисем пур. Сыпăксене виçĕ тонпа калама пултараççĕ, унсăр пуçне, вăтам тонлă икĕ «чĕтренекен» уçă сасă пур. Пур сасăсене те пĕрле хутăштарма пулаймасть.
Шăпчăксем
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Вĕçен кайăксен йăхĕсем Категори:Кайăксем Категори:Çерçи евĕрлисем Категори:Сĕлхе йышшисем
Иваново облаçĕн Ильинск районĕ
Вуламалли
..
Пущино
Çавăн пекех пăхăр
1996 çулта Пущинăра «Стек» компанинче Рамблер шырав системин пĕрремĕш версине шутласа кăларнă.
Вырăс Сурăм
Çавăн пекех
Вырăс Сурăмран тухнă çынсем Хĕрлĕ Чутай районĕнче Элĕк ятлă яла тĕкĕленĕ.
Якты-Ялан
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Техас Республики (юхăм)
Юхăма хутшăнакансем хăйсен ертӳлĕхне, суд системине тата право сыхлакан органсене йĕркеленĕ Унсăр пуçне, вĕсем АПШ правительствине хирĕçле «Техасăн ырлăх-пуянлăхне аркатнăшăн» суд тавăçĕсене пуçарнă.
Антипов-Каратаев Иван Николаевич
Кун-çулĕ
Ĕпхӳ кĕпернин Çтерлĕ уесĕнчи Теней ялĕнче (халĕ Пушкăртстанăн Федоровка районĕ) 1888 çулта авăнăн 1-(13)мĕшĕнче чăваш çемьинче çуралнă. 1899 çулта шкулта тăватă çул пĕлӳ илнĕ, касу кĕтнĕ, вулăсри çыруçă çумĕнче ĕçленĕ. 1906-09 çулсенче Бирскри вырăс мар халăхсен учительсен семинаринче вĕреннĕ, кайран Ĕпхӳ тата Перĕм облаçесенче халăха вĕрентнĕ (1909—1911). 1911—1914 çулсенче Ĕпхӳри учительсен институтĕнче пĕлӳ илнĕ, çав вăхăтрах Ĕпхӳри хĕрарăмсен гимназинче ĕçленĕ.
Çил арманĕ
Çĕнĕ самана
XVI ĕмĕр вĕçĕнче Нидерланд çĕрĕсенче çиле хирĕçле çаврăнса ĕçлекен туруллă армансем тăваççĕ. XVIII ĕмĕрĕн вĕçне çитичченех шыв арманĕсем Европăри çителĕклĕ çиллĕ вырăнсенче питĕ анлă саралнă пулнă. Вăтам ĕмĕрсенчи турăшсене тишкерсен çил арманĕсем Европăн çурçĕр облаçĕсенче: Францин чылай пайĕнче, Анатри Çĕрсенче нумай ĕçленине палăртма пулать, çыран хĕрринчи районсенче (Аслă Британи, Польша, Балтиçумĕ, Çурçĕр Раççей тата Скандинави) ун чухне 10 000 яхăн çил арманĕ ларнă. Европăн ытти регионĕсенче темиçе арман кăна ĕçленĕ. Кăнтăр Европăри патшалăхсенче (Испани, Португали, Франци, Итали, Балкан, Греци) турул-çил арманĕсене хăпартнă, вĕсен тăррине тӳрĕ конус евĕр ăсталанă. thumb|Уйра вырнаçнă йывăç савут музейĕ, Нидерландсем
ВТБ
ВТБ ушкăнĕ — тĕнчери финансăллă ушкăнь. ВТБ ушкăнĕнчи банксем хăйсен ĕç-пуçне пĕрлĕ брендпа тытса пыраççĕ.
Тылек-Катын-Еган
Тылек-Катын-Еган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ территорипе юхать. Кулын-Игол юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 33 км.
Карканка
Карканка — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Нухрат Атăл юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Чан-патша
Çавăн пекех пăхăр
Чи пысăк, 90 т йывăрăшлĕ янрав чан Бирмăри Мингун хулинче.
Лазарев Михаил Петрович
М.П. Лазарев ятне чысласа панă географи объекчĕсем
Халĕ Лазарева чысласа ят панă:
Нептуний
Истори
Э.М. Макмиллан тата Ф.Х. Абельсон 1940-мĕш çулта тупса палăртнă.
Ситнез реакцийĕ: 238U(n,γ)239U(β-)239Np
Керкаюг
Керкаюг — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Луза юханшывăн сулахай çыранĕпе, 266 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Карагулово
Карагулово — Пушкăрт Республикин Салават районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 283 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452485, ОКАТО кочĕ — 80247847004.
Чăваш Республикин çутçанталăк пурлăхĕпе экологи министерстви
Каçăсем
Категори:Чăваш Республикин Министрсен кабинечĕ
Газпромбанк
Çавăн пекех пăхăр
Раççей банкĕсем
Альфа-банк
Харпăрçисемпе ертӳçисем
Банк правлени ертӳçи — Рушан Хвесюк.
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Раççей банкĕсем Категори:Альфа-Ушкăнь
Тыньяр-Еган
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Васюганран Ваг таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Каркаусь
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Кавказ
thumb|300px|Кавказа спутник çинчен ӳкерни. Кавказ — Европăпа Ази хушшинчи, Хура, Каспи тата Азов тинĕсĕсем хушшинчи ту çĕрĕсем.
Бокла
Каçăсем
Категори: Ăренпур облаçĕн юханшывĕсем Категори:Анат Атăл бассейн округĕн юханшывĕсем Категори:Мăн Кинель бассейнĕ
Мишутин Николай Степанович
Ӗçĕсем
Калавсемпе юмахсем çырнă. Мускавра унăн çак кĕнекесем тухнă:
Кипшенга
Кипшенга — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Кăнтăр юханшывăн сулахай çыранĕпе, 312 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 84 км.
Укум-Ерган-Еган
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Васюганран Ваг таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Компьютер сленгĕ
Терминсем пулăм
Компьютер усăкуракан çынсем шухăшласа кăларна майлă кĕске самахсене.
Каçăсем
*
Каран-Елга (Чышма районĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Адюков Виталий Иванович
Чӑваш халӑх юррисене шăрантаракан композитор, Чӑваш Республикин композиторӗсен Ассоциацийӗн пайташӗ, Ҫеҫпӗл Мишши ячӗллӗ чӑваш Ен ҫамрӑксен премийӗн Лауреачӗ (1994), Чĕмпĕр облаҫӗнчи "Ҫикер" ырлӑх-пурлӑх фондӗн лауреачӗ, Пӗтӗм Раҫҫейри "Евромусăк" халӑх юррисен конкурсӗн дипломанчӗ (2004), "Евромусăк" пӗтӗм тӗнчери фестивале хутшӑннăскер (1994), Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ (2014).
Алмалык (Кармаскалă районĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Кельвай
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Удмурт Республикин юханшывĕсем Категори:Мари Эл юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Çумăр
thumb|300px|Çумăр
Первомайский (Салават районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Салават районĕ
Deutsche Post World Net
Каçăсем
Категори:Германи компанисем Категори:Почтă компанисем
Мăн Çирĕклĕ
Мăн Çирĕклĕ — Раççей территоринчи юханшыв. Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. Ереуз юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Керас
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Гиниятуллин Габбас Гиниятуллович
Гиниятуллин Габбас Гиниятуллович Гыйниятуллин Габбас Гыйниятулла улы — (15.05.1905(2)-13.04.1968), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 17. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Воронеж фрончĕн 3-мĕш гварди танк çарĕн 9-мĕш механизăмланă корпусăн 69-мĕш механизăмланă бригадин танка хирĕç пăшалсен отделени командирĕ, сержант.
Шлямин Борис Александрович
Ӗçĕсем
Унăн çак кĕнекесем пичетленсе тухнă:
Домкрат
Трансмисси стойки теекен гидравлика домкрачӗ тӗрӗслев шӑтӑкӗнче, эстакадӑра е подъемникра палӑртнӑ автомобиль монтажӗ тата демонтажӗ ҫумӗнчи тиевсене ҫӗклемелли тата улӑштармалли автосервиссенче усӑ курнӑ. Вӑл пӗр корпусра гидроцилиндр тата ручной поршеньлӗ насус пӗрлештерекен гидравлика стойкине пӗлтерет, ҫакӑ автономие, юсав вӑхӑтӗнче пысӑк тухӑҫлӑхпа хӑрушсӑрлӑха тивӗҫтерет. Стойкӑсене машинӑн пӗр-пӗр агрегатне е тӗввине ӳкерме тӗрлӗ сменӑпа пухма пултараҫҫӗ.
Шăршлаккай
Кăсăк фактсем
Хăшпĕр çăлкуçсенче çырнипе, çак ӳсентăран сĕткенĕнчен тунă наркăмăшпа Сократа вĕлернĕ.
Павлово (Чулхула облаçĕ)
Этеплĕх
Категори:Чулхула облаçĕн хулисем Категори:Ока çинчи пурăну вырăнĕсем
Сăкăт ял тăрăхĕ
Администраци адресӗ: Сăкăт ялӗ.
Каçăсем
Категори: Чӑваш Республикин Патӑрьел районӗ
Калькулятор
thumb|Хальхи инженер калькуляторĕ Калькулятор (calculātor) — кĕсьене кĕрекен электронлă арифметикăпа шутлав машини.
Каçăсем
* Категори:Компьютерсем, калăпăшпе Категори:Математика инструменчĕсем
Гирин Дмитрий Андреевич
Гирин Дмитрий Андреевич — (1921-27.03.1973), Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ дати - 27. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 2-мĕш гварди танк çарĕн 12-мĕш гварди танк корпусĕн 393-мĕш гварди хăй тĕллен çӳрекен артиллери полкĕн механик-водитель, гварди аслă сержанчĕ.
Апаш культури
Андрон культурипе хутшăнни
Пурнăç йăлисемпе апашсем андрон культурин йăхĕсене çывăх шутланаççĕ. Кăнтăр Урал апашĕсем тухăç кӳршисемпе — андронсемпе — тачă хутшăнусем тытса пынă. Апашсем андрон йăхĕсенчен тăм савăчесене илемлетмелли хăш тĕррисене «кивçенленĕ». Çавăн пек савăтсене Метевтамак вил тăприне чавса тупнă. Апаш культурин хăш уйрăмлăхĕсем андронсене куçаççĕ. Çапла ĕнтĕ нумай апаш металл капăрлăхĕсене андрон палăкĕсенче палăртаççĕ. .
Мăн Кисла
Мăн Кисла  — Раççей территоринчи юханшыв. Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. Мăн Кинель юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27 км.
Чулхула облаçĕн Павлово районĕ
Павлово районĕ, — Чулхула облаçĕн хĕвел анăç енче вырнаçнă район. Ку районпа юнашар Володарск, Богородск, Сосновски, Вача районĕсем, Владимир облаçĕ вырнаçнă. Администраци Павлово хулинче вырнаçнă.
Вылпасар
Вылпасар — Чăваш Енĕн Элĕк районĕĕн анăç енче, Вылă шывĕ çумĕнче вырнаçнă ял.
Неодим
Истори
Празеодима 1885-мĕш çулта австри химикĕ К. Ауэр фон Вельсбах уçнă.Вăл швед химикĕ Мосандер Карл Густав уçнă дидим элемент икĕ çывăх физика-хими пахалăхлă элемент хутăшĕ пулнине палăртнă. Вĕсене вĕл неодим тат празеодим ят панă. Анчах неодима 1925-мĕш çулта кăна уйăрнă.
Хими пахалăхĕсем
Неодим сивĕ шывпа майĕпен, вĕри шывпа хăвăрт хутшăнăве кĕрет:
Шăлан
Ботаника енчен çырни
thumb|left|[[Йытă шăланĕ (Rosa canina)]]
Железнов Пётр Фёдорович
Вуламалли
Железнов Петр Федорович // Календарь 2009.
Пĕрремĕш Тĕнче вăрçи
Вăрçă умĕнхи кун-çул
Германин гегемонлă тĕллевĕсене Раççей, Франци тата Аслă Британи хирĕçлеме пикеннĕ. Çакна пула вĕсем Антанта пĕрлешĕве туса хураççĕ.
Вăрçă тапранса кайни
Вăрçă икĕ тĕп вăрçă театăрĕсенче пынă.
Юпа, 26 нимĕç шывайкимми U-24 (капитан-лейтенант Шнейдер) французсен «Амираль Гантом» пăрахутне торпедăланă. Пăрахут çинче вăрçă хăрушăвĕнчен таракан 2000 бельги çынни пулнă. Вĕсенчен 40 çын вилĕм тупнă.
1915 çулхи кампани
Пытантарса лартнă пулемёт вырăнĕ. 1915
Градов Пётр Михайлович
Кун-çулĕ
1925 çулхи нарăсăн 10-мĕшĕнче Украинăри Новгород-Волынски хулинче çуралнă.
Максимов-Кошкинский хĕрне качча илнĕ пулнă.
Пултару ĕçĕсем
Паллă кĕнекисем:
Льеж (Бельги провинцийĕ)
right|150px Льеж (Liège, Lidje, Lüttich) — Бельгин вунă провинцисенчен тата Валлонин пиллĕк провинцисенчен пĕри. Лимбург, Намюр, Люксембург, провинцийĕсемпе, Фламанди Брабанчĕпе, Валлони Брабанчĕпе, Люксембург Нидерландăпа тата Германипе чикĕ тытать. Теп хула — Льеж. 84 муниципелитетран пуçтарăнать. Провинцин тухăçĕнче, Германи чиккинче Тухăç Кантонĕсем — пĕрлĕ пурăнакан нимĕç сахалрахăшĕ— вырнаçнă. Льеж провинцинче чаплă Спа курорт пур.
Тĕп хыпарĕсем
Категори:Льеж (провинци)
Кĕçĕн Бисера
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
238 çул
Вилнĕ
Категори:Çулсем
1943
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Рерих Юрий Николаевич
Кун-çулĕ
1919-мĕш çулта Юрий Николаевич Лондон университечĕ çумĕнчи Хĕвел тухăç чĕлхисен шкулĕ çумĕнчи индо-иран уйрăмĕнчен вĕренсе тухать, санскрит тата персид чĕлхисене алла илет; кайран, 1922-мĕш çулта, АПШри Гарвард университетĕнчи инди филологийĕн уйрăмне бакалавр степенĕпе вĕренсе пĕтерет; юлашкинчен, 1923-мĕш çулта, Парижри Сорбоннăри (Европа востоковеденийĕн çав тери пысăк центрĕ) Хĕвел тухăç чĕлхисен шкулне пĕтерсе инди филологин магистрĕ пулать.
1949-1957-мĕш çулсенче Индири Калимпонг университетĕнче студентсене вĕрентет.
Ноутбук
Ноутбуксен классификацийĕ
Классификаци, экран лаптăкĕн калăпăшпе.
Каçăсем
Категори:Компьютерсем
Тутар Сăкăт ял тăрăхĕ
Халăх йышĕ, тăрăх тытăмĕ
Мишерсем пурăнаççĕ. Халăх йышĕ — 1377 (2006 çул)çын. Ял тăрăхĕӗ Тутар Сăкăчĕ ялĕнчен тытăнса тăрать.
Родос (утрав)
Каçăсем
Категори:Греци утравĕсем Категори:Эгей тинĕс утравĕсем Категори:Додеканес
Бурачка
Бурачка  — Раççей территоринчи юханшыв. Самар облаçĕ территорипе юхать. Мăн Кинель юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕн юханшывĕсем Категори:Анат Атăл бассейн округĕн юханшывĕсем Категори:Мăн Кинель бассейнĕ
Прашушкăнь
Прашушкăнь — Чăваш Енри Элĕк районĕнчи ял.
Колокса
Колокса — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Луза юханшывăн сулахай çыранĕпе, 121 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
1944
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Плутоний
Изотопĕсем
Мĕнпурĕ 15 изотоп пур. Нумайрах 238-242 виçеллĕ изотопсем пулаççĕ.
Рустави
thumb|300px Руста́ви (რუსთავი, Bostandərə) — Грузиин кăнтăр-тухăçĕнчи хула, Тбилисине çитме 25 çухрăм.
Хункăри
Этимологи
Индоевропа чĕлхисенче сăмахăн çакнашкал пĕлтерĕшсем: Ungari, Ungri,, hongrois, Ungar(n), Hungarian(s), ungrare. Çак пĕтĕм экзоэтноним пăлх. on ogur, «вунă огуз йăхĕ» палăртуран пулса тухнă. Малтанхи h- Hunni «хунсем» этнонимран аталанма тытăннă. Вăтам ĕмĕрсенче Хункăрие «хунсен короллĕхĕ» тенĕ, ăна «Нибелунгсем пирки юрлани» эпос романĕнче асăннă.
Элле-Игол
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Кĕçĕн Кереч
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Мурсяк
Мурсяк — Пушкăрт Республикин Кармаскалă районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 67 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453023, ОКАТО кочĕ — 80235820009.
Урмантау
Урмантау — Пушкăрт Республикин Салават районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 452 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452494, ОКАТО кочĕ — 80247855004.
Элле-Лукас-Еган
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Васюганран Ваг таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Анатрим Шĕвĕш
Чăваш Енĕн Элĕк районĕнчи ял. 31 çын пурăнать. Ялта пĕр урам- Союз урамĕ.
Истори
Категори:Элĕк районĕн ялĕсем
Кушкуак
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Чышма районĕ
Кадочников Павел Петрович
Ачалăхĕ
1927 çулта çемье Ленинграда таврăннă, унта ашшĕ «Хĕрлĕ путиловçăна» ĕçе вырнаçнă. Павел вара сӳретлĕ ӳнерпе хăтланăвне аталантарса пынă — ача-пăчан пултарулăх студийĕн сӳретлĕ ӳнер уйрăмне вĕренме кĕнĕ. Ӳкерçĕ пулма ĕмĕтленнĕ. Анчах та ашшĕ чирлесе ӳксен, çемьери йывăрлăха хăй çине илнĕ. Шкула çӳреме пăрахма тивнĕ «Хĕрлĕ путилоçă» савута слесаре пулăшаканĕ вырăнне ĕçе кĕнĕ.
Кĕçĕн Тăван (Çĕмĕрле районĕ)
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 214 çын, çав шутра 97 арçын, 117 хĕрарăм пурăннă.
Городецкая (Кĕçĕн Кинель юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Удряк
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Чышма районĕ
Лос-Анджелес
Ӳкерчĕксем
Категори:АПШ
Андрон культури
Кайранхи этеплĕхсем
Синташта-Петровка этеплĕхне Фёдорово этеплĕхĕ (1400—1200 çулсем) тата Алексеевка этеплĕхĕ (пирĕн эрăччен 1200—1000 çулсем) улăштарать, вĕсем андроннин шутне кĕреççĕ.
Çак çĕрсенче историре киммерисемпе саксем/скифсем пурăннине ассири хроникисенче çырнă. Пирĕн эрăччен 9 ĕмĕрте çак йăхсем хальхи Украинăн çĕрне куçма тытăнаççĕ (çавăн пекех Чуллă хĕрарăм статьяна вулăр), пирĕн эрăччен 8 ĕмĕр вĕçĕнче Кавказ урлă каçса Анатолипе Ассирие çитеççĕ. Фракисем киммерисенчен пулса тухнă, пулас. Геродот та, Страбон та çак йăхсем иран несĕлĕсем пулнине палăртаççĕ.
Америций
Америци — 95 атом номерлĕ хими элеменчĕ. Атом масси 243,0614; Am тесе паллă тăваççĕ(Americium), актиноидсен шутне кĕрет.
Владимиров Евстафий Владимирович
Пурнăçĕ
Чăваш педагогика институтне вĕренсе пĕтернĕ. 1941—1946 çулсенче Хĕрлĕ Çарта хĕсметре тăнă.
Ӗçĕсем
Пичĕтленсе тухнă кĕнекисем:
Шăнкăртам ял тăрăхĕ
Халăх йышĕ, тăрăх тытăмĕ
Мишерсем пурăнаççĕ. Халăх йышĕ — 5059 (2006 çул) çын.
Волгин Василий Васильевич
Сĕнтĕрвăрри районĕнчи Октябрьски салинчи шкулта вĕреннĕ.
Никифоровка
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Кармаскали районĕ
Илленушкăнь
Иленушкăнь — Чăваш Енĕн Элĕк районĕнчи ял.
Кун-çулĕ
1917 çулчен Чĕмпĕр кĕпернинчи Курмăш уесĕн Атай вулăсĕнче шутланнă. 1927 çулхи юпа уйăхĕн 1 хыççăн Элĕк районне, 1962 çулхи раштав уйăхĕн 20 хыççăн Варнар районне кĕртнĕ. 1965 çулхи пуш уйăхĕн 14 хыççăн хальхи вăхăтчен Элĕк районне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Элĕк районĕн ялĕсем
Арамаçи Лешьен
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Арамаçи Лешьен
Йӳçек-никĕс реакцийĕ
Асăрхавсем
Категори:Пĕрлехи хими
Гранная
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Шуркасси (Шĕмшеш ял тăрăхĕ)
Асăрхавсем
Категори:Элĕк районĕн ялĕсем
Эль-Лури
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Васюганран Ваг таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Кюрий
Истори
1944-мĕш çулта ку элементсем, лантаноидсен аналогĕсен пулнине тата актиноидсен ушкăнне кĕнине пĕлсен, ĕç ăнса кайнă.
|
Ячĕ пулни
Пьер тата Марии Кюри тĕпчĕвçĕсен ятне панă.
Усă курни
Кюри-247 изотопăн çурма аркану тапхăрĕ 16 миллион çул яхăн.
Золотов Пётр Терентьевич
Пётр Терентьевич Золотов (25.1.1902, Синер ялĕ, Элĕк вулăсĕ, Етĕрне уесĕ, Хусан кĕперни — 1.5.1989, Шупашкар) — чăваш историне пухаканĕ, журналисчĕ, литература куçаруçи. Чăваш кĕнеке издательствин директорĕ.
Кун-çулĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
Хаклă ентешĕмĕр 1989 çулхи çу уйăхĕн 1-мĕшĕнче куçĕсене ĕмĕрлĕхех Шупашкар хулинче хупнă.
Вуламалли
Категори:Раççей çыравçисем Категори:Раççей тăлмачĕсем Категори:Чăваш çыравçисем Категори:Чăваш тăлмачĕсем Категори:Пайăр çынсем:Элĕк районĕ Категори:1902 çулта çуралнисем Категори:Кăрлачăн 25-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1989 çулта вилнисем Категори:Çăвăн 1-мĕшĕнче вилнисем
Чăваш Республикин çыхăнупа хыпар патшалăх комитечĕ
Çыхăнупа хыпар патшалăх комитечĕ — Чăваш Республикин çыхăнупа хыпар ĕçĕсене йĕркелесе пыракан патшалăх комитечĕ.
Кĕçĕн Кумена
Кĕçĕн Кумена — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ территорипе юхать. Мăн Кумена юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
251
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Аслă Карл
мини|справа|Аслă Карл, Л.-Ф.Амель ĕçĕ Аслă Карл I (Carolus Magnus, Karl der Große, Charlemagne, ака, 2 742/747 е 748 — кăрлач, 28 814, Ахен керменĕ) — 768 çултан франксен королĕ (кăнтăр пайĕнче 771 çултан), 774 çултан лангобардсен королĕ, 788 çултан Бавари герцогĕ, 800 çултан Анăç ĕмпӳвĕ.
Гладков Василий Фёдорович
Гладков Василий Фёдорович — (10.04.1898(29.03)-18.08.1981), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 17. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çурçĕр-Кавказ фрончĕн 18-мĕш çарĕн 318-мĕш ту перевçисен дивизин командирĕ, полковник.
Анаттимкино
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Кармаскали районĕ
Кĕçĕн Кутык
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Юшкăн
Юшкăн — шыв юхавĕпе шыв кӳлленчĕкĕн тĕпĕнче пуçтаранакан минерал тата органика япалалăхĕнчен тытăнса таракан вĕтĕ пĕрчĕллĕ çемçе ту тăпри.
Кĕçĕн Кутык
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Удмурт Республикин юханшывĕсем Категори:Мари Эл юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Волков Александр Иванович
Пурнăçĕ
Вăтам шкул хыççăн И. Я. Яковлев ячĕллĕ Чăваш патшалăх институтĕнче, унтан И.Н. Ульянов ячĕллĕ Чăваш патшалăх университетĕнче вĕреннĕ. Çарта хĕсметре тăнă. Чăваш Енĕн Йĕпреç районĕнчи Хурăнлăх вăтам шкулĕнче вырăс чĕлхипе литературине вĕрентнĕ.
Кайран Чăвашрадио çинче çамрăксен валли хатĕрленĕ передачăсен редакторĕ пулнă. Çавăн пекех «Молодой коммунист» хаçатра, Чăваш кĕнеке издательствинче, «Тăван Атăл» журналта редактор вырăнĕнче ĕçленĕ.
Чăваш Республикин граждан хӳтĕлевĕпе ятарлă лару-тăру патшалăх комитечĕ
Граждан хӳтĕлевĕпе ятарлă лару-тăру патшалăх комитечĕ — Чăваш Республикин граждан хӳтĕлевĕпе ятарлă лару-тăру ĕçĕсене йĕркелесе пыракан патшалăх комитечĕ.
Лонгьир
Географи тата климат
Лонгйирте арктика климачĕ, çулталăкри ытларахăш тапхăрĕнче нульрен сивĕрех. Сывлăшăн вăтам температури −6 °C, кăрлачра вăтам температура −14,6 °C, утăри — 6,5 °C. Чи хĕрӳ температурăна (21,3 °C) 1979 çулхи утă уйăхĕнче çырса илнĕ, чи сивĕ температурăна (-46,3 °C) — 1986 çулхи пуш уйăхĕнче палăртнă. Çулталăкри вăтам нӳрĕк пурĕпе 210 мм.
Мăн Этмен (Элĕк районĕ)
Кунçулĕ
Мăн Этменте 1884 çулта шкул уçнă.
Триер (Çĕмĕрле районĕ)
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 18 çын, çав шутра 10 арçын, 8 хĕрарăм пурăннă.
Пăхăр ĕмĕрĕ
Археологи тĕпчев хыпарĕсем
Тĕнчери авалхи металл япаласене Анатоли çĕрĕнче Чатал-Уюк патĕнче çĕр чавса тупнă. Вĕсене пирĕн эрăччен VII—VI пинçуллăхсен хушшинче туса хатĕрленĕ. Икшывхушшинче металпа ĕçлеме пирĕн эрăччен VI пинçуллăхра, Икĕпатра — пирĕн эрăччен V пинçуллăхра пуçланă.
Чи мăн неолит тапхăрĕнчи пурăну вырăнĕ — Каахка чарăну вырăнĕнчи Намазга-тӳпе. «Тӳпе» терминпа сарта, хăш чух çын пурăннă çӳлле хăпарса пынă çĕрсене палăртаççĕ. Тахçан унта тăмран тунă çуртсем ларнă. Çурчĕсем ишĕлсе ансан, çынсем ишĕлчĕкĕсене салатмасарах вĕсен вырăн лаптăкне якатса çĕнĕ çуртсем хăпартнă. Çавăнпа та çĕр шайĕ çак çĕрте çӳле ӳссе сăртланса пынă. Тӳпесем Вăтам Азире кăна мар, тăмран тунă çуртсемлĕ ытти тăрăхсенче, сăмахран Месопотамире, Кавказра тĕл пулаççĕ. Намазга-тӳпере çĕр хутлăн 32 м çӳле ӳснĕ. Вăл ултă шайран тăрать: аялтине пĕрремĕш, чи çӳлтине — улттăмĕш тесе шутлаççĕ
Эмтор-Погол-Еган
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Васюганран Ваг таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Сальзигутово (Кабаковский ял тăрăхĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Кармаскали районĕ
Айская
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Катрин Денёв
Пурнăçĕ, пултаруллăхĕ
Темиçе хутчен те Холливуда чĕнсен те, Катрин Европăрах юлать, америкăра ăна «Выçлăх» (1983) кинофильмĕнчи вампиршă ролĕпе пĕлеççĕ.
Каçăсем
Категори:Çынсем, алфавитпа Категори:Пайăр çынсем:Франци Категори:Франци артисчĕсем Категори:Юпан 22-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1943 çулта çуралнисем Категори:Йĕкĕрешсем Категори:Парисре çуралнисем Категори:Франци Ял хуçалăх хастар ĕç орден кавалерĕсем Категори:Франци Категори:Франци хĕрарăмĕсем Категори:Актёрсем, алфавитпа
Дублин
Ду́блин (Dublin; []; Baile Átha Cliath; [] е []) — Ирландин тĕп хули.
Неолит
Неолита куçнă чух пулса тухнă çак пур улшăнусене неолит революцийĕ терминпа пĕтĕмлетеççĕ.
Элĕкри халăх театрĕ
Элĕкри халăх театрĕ — Чăваш Енĕнчи Элĕк районĕн театрĕ. Театр Элĕкре, культура керменĕнче вырнаçнă.
Кун-çулĕ
1992 çулта театăр ушкăнĕ "Юрату — хăпарту мар" мыскарана сцена çинче кăтартать, çак ĕçпех республикăри халăх театăрĕсен фестивальне хутшăнать. Спектакăле икĕ хутчен Чăваш инçекуравĕпе кăтартаççĕ.
Новосафарово (Чишминский сельсовет)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Чышма районĕ
Рио-де-Жанейро
мини|справа Ри́о-де-Жане́йро (кӗскен Рио,Rio de Janeiro, кӑрлач юханшывĕ) — Бразилири хула. Бразилире халăх шучĕпе 6,7 млн ҫын (2018), ку ҫӗршывӗпе Сан-Паулу хыççăн иккĕмĕш тата Кантӑр Америкапа тӑваттӑмӗш хула. Рио-де-Жанейро штачĕн администрациллӗ тĕп хули, 1764 - 1960 çулсенче Бразилин тĕп хули пулнă. «Тĕлĕнмелле хула» (Cidade Maravilhosa) тесе калаççĕ.
Халӑхӗпе 12,5 млн ытла ҫынпа (2018) пысӑк агломераци пулса тӑрать. Пысӑк укҫа-тенкӗ тата континентри тинӗс порчӗ, ӑслӑх тӗп вырӑнӗ.
Транспорт
Аэропортсем
264
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Турă тупăкĕ
Йăла йĕркипе тупăк хула хӳми тулашĕнче, Иерусалимран çурçĕр-анăçалла, Голгофăран инçе мар, вырнаçнă пулнă. IV ĕмĕрĕн пуçламăшĕнче ун çийĕн Турă Тупăкĕн Храмĕн Кувуклине хăпартнă.
Кивĕ Киешки
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Кармаскали районĕ
Казахстан ялавĕ
Ӑнлантарӑвӗ
Ялав тӳрӗ кӗтеслӗ пусма пек курӑнать. Тӗсӗ синкер. Варринче хӗвел, хӗвел айӗнче ӑмӑрт кайӑк вырнаҫнӑ. Ялав патакки патӗнче ҫӳлтен аялалла хӑю сарлакӗшлӗ халӑх орнаменчӗ вырнаҫнӑ. Орнаментчӗ, хӗвелӗ тата ӑмӑрт кайӑкӗ ылтӑн тӗслӗ. Сарлакӑшӗ ҫуллӗшне 2:1 пек пайланать.
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Казахстан Актау
Кĕçĕн Пашняк
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Ереуз
Ереуз  — Раççей территоринчи юханшыв. Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. Мăн Кинель юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 40 км.
Каçăсем
Категори:Ăренпур облаçĕн юханшывĕсем Категори:Анат Атăл бассейн округĕн юханшывĕсем Категори:Мăн Кинель бассейнĕ
Янташ (Çĕмĕрле районĕ)
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Çĕмĕрле районĕн ялĕсем
Маргет утравĕ
Маргет утравĕ, — Будапештри Дунай юханшывĕ варринче вырнаçнă утрав. Утрава Дунайăн çыранĕсемпе Маргитпа Арпад кĕперĕсем çыхăнтараççĕ. Утрав лаптăкĕ 0.965 км2, тăршшĕ икĕ çухрăм çурă.
Иçĕм
thumb|250px|right|Иçĕм аталану çулĕ Иçĕм -(лат.- vitis ) - чĕрĕ хулă Çемьене кĕрекен хуплă вăрлăхри ӳсентăранĕ.Иçĕм çырлисем сапакисене пуçтарнă.Пиçнĕ çырлисем сахăрлă.
Энтль-Ол-Еган
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Будапешт
Истори
Пирĕн эрăччен I ĕмĕрте кунта кельтсен Ак-Инк ялĕ вырнаçнă пулнă. Пирĕн эрăн I ĕмĕрте кунта римлянсем килнĕ хыççăн ку çĕрсене Рим провинцине кĕртнĕ. 106 çулта Ак-Инка Аквинкум çине улăштарса ăна провинци центрĕ туса хунă. Ку вăхăтра çав хулара 20 пин çын пурăннă, римлянсен гарнизонĕ вырнаçнă пулнă. 450 çулсем çитес вăхăта римлянсене хуннсем улăштарнă.
Олимп вăййисем
Авалхи Олимп вăййисем
Аваллхи Олимп вăййисем 776 до н.э - 393 п.э çyлсем хушинче Олимп хулинче иртернĕ.Пĕтĕмпе 293 хут авалхи Олимп вăййисем иртернĕ.
Йыхрав
Олимп вăййисен официаллă йыхравĕ:"Хăвăртрах, çӳллĕрех, вăйлăрах".
Пăлапуç Пашьел
Тавралăхĕ
Шупашкара çитме 158 км, райцентра - 25 км, ч.ç станцине - 79. Ялта культура çурчĕ, фельдшер пункчĕ, вăтам шкул пур.
Истори
1927 çулхи юпа уйăхĕн 1 Мăн Йĕпреç районне кĕнĕ. 1935 çулхи пуш уйăхĕн 1 хыççăн Турхан районне кĕнĕ. 1939 çулхи пуш уйăхĕн 7 хыççăн Первомайски районне кĕнĕ. 1959 çулхи утă уйăхĕн 14 хыççăн хальхи вăхăт таран Патăръел районне кĕрет. .
Сăваплă çĕр
thumb|250px|Таса çĕр картти, 1759 çул. Сăваплă çĕр (‏ארץ הקודש, Éreẓ haQodeš; Terra Sancta; Άγιοι Τόποι, Agioi Topoi; ‏الأرض المقدسة, al-Arḍu l-Muqaddasa) — хальхиИзраиль патшалăхĕн (1948 çулчен — Палестинăн) территори пайĕ. Виççĕ авраам тĕнĕсем: иудăлăхăн, христианлăхăн тата исламăм сăваплă вырăнĕ шутланать.
Ильтаево
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Салават районĕ
Юманай (Çĕмĕрле районĕ)
Юманай, Yumanai — Чăваш Республикин Çĕмĕрле районĕнчи ял.
Фуэ
Классификаци
Фуэ икĕ пысăк ушкăна — урлисем тата тăрăхлисем çине — пайлаççĕ. Урлисенче тута валли шăтăксем айăккинче, тăрăхлисенче — вĕçĕнче вырнаçнă.
Кĕçĕн Просница
Кĕçĕн Просница — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Мăн Просница юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 34 км.
Фуэ
Литература
Категори:Флейта Категори:Урлă флейта Категори:Япон мусăк инструменчĕсем Категори:Вĕрмелли йывăç мусăк инструменчĕсем
Чăваш Республики Президенчĕн штандарчĕ
Чăваш Республики Президенчĕн штандарчĕ — Чăваш Республики Президенчĕн пайăр палли.
Бенедикта Бокколи
Бенедикта Бокколи (Benedicta Boccoli; 1966 çулхи чӳкĕн 11-мĕшĕ, Милан, Итали) — театрпа кино итал актриси.
Кун-çулĕ
Актёр тат режиссёр Георгио Альбертази ăна маттур вылянăшăн Артистиссима тесе чĕннĕ. Унăн пирки питĕ ырласа Коррера дела Сера, Ла Република, Пресса, Тайм, Ла газетта дель Мезоджорно хаçатсем çырнă.
Аэропосталь
Аэропосталь (фр. Aéropostale) — франци авиакомпанийĕ, 1919 çулта Пьер-Жорж Латекоэр никĕсленĕ. Малтан «Латекоэр Ушкăнĕ» (Société des lignes Latécoère) ятпа палăрнă, каярахпа, 1921-1927 çулсенче «Аэротурттарусен Тĕп компанийĕ» (Compagnie générale d'entreprises aéronautiques) пулнă.
Антуан де Сент-Экзюпери
Антуа́н Мари́ Жан-Бати́ст Роже́ де Сент-Экзюпери́ (Antoine Marie Jean-Baptiste Roger de Saint-Exupéry; 1900, çĕртме, 29, Лион, Франци — 1944, утă, 31 (вĕçеврен таврăнман)) — паллă франс  çыравçи, сăвăçи тата вĕçевçĕ-профессионал, эссейçĕ. Граф.
Биографи
Антуан де Сент-Экзюпери дворян (граф) çемйинче çуралнă. Тăватă çула çитсен унăн ашшĕ вилет. Пĕчек Антуана амăшĕ вĕрентсе пăхса çитĕнтерет. Антуан Монтрери иезуитсен шкулĕнче, Швейцаринчи католик пансионĕнче пĕлӳ пухать. 1917 çулта Парижри Ӳнер Шкулĕнчи архитектура факультетне вĕренме кĕрет.
Глазков Юрий Николаевич
Глазков Юрий Николаевич — (02.10.1939-08.12.2008), Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ дати - 05. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра «Союз-24» космос карапĕн тата «Салют-5» орбита станцин бортинженерĕ, СССР 39-мĕш лётчик-космонавчĕ, полковник.
Юхтен-Еган
Юхтен-Еган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ территорипе юхать. Охогр-Игол юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Романтизм
Çыравлăхри романтизм
Романтизм чи малтанах Германире, йена шкулĕн çыравçисемпе философĕсен (В. Г. Ваккенродер, Людвиг Тик, Новалис, пиччĕшĕпе шăллĕ Ф. и А. Шлегельсем) хушшинче çуралнă. Романтизм шухăшлавĕ Ф. Шлегель тата Ф.Шеллинг ĕçĕсенче йĕркеленнĕ. Малашне нимĕç романтизмĕн аталанăвĕ юмах-халап тата миф темисемпе кăсăкланнипе уйрăлса тăрать, ку уйрăмах пиччĕшĕпе шăллĕ Вильгельмпа Якоб Гриммсен, Гофман пултарулăхĕнче уçăмлăн курăннă. Гейне, малтанах пултарулăхне романтизмра пуçланăскер, каярах ун çине тишкĕрÿллÿ куçпа çĕнĕрен пăхнă. мини|справа|[[Уильям Блейк, Турă пĕрремĕш этеме туни.]] Англи романтизмĕ ытларах нимĕç романтизмĕнчен сĕм илнипе паллă. Англире унăн пĕрремĕш пайташĕсем «Кÿлĕ шкулĕн» çăвăçисем, Вордсвортпа Кольридж пулса тăнă. Вĕсем хăйсем Германире çулçÿревре Шеллинг тата пĕрремĕш нимĕç романтикĕсен шухăшлавĕсемпе паллашнă пулнă май хăйсен юхăмĕн теори никĕсĕсене çирĕплетнĕ. Англи романтизмĕ пĕрлĕхлĕ ĕçсемпе кăсăкланнă: ку вĕсем — хăй вăхăтри буржуаллă пĕрлĕхе хирĕç ĕлĕххи пурнăç çыхăнăвĕсем, çутçанталăка мухтани, ахаль, ăшă чĕреллĕ туйăмсем.
Романтизм вырăс çыравлăхĕнче
Романтик-çăвăçсен шутне К. Н. Батюшкова, Е. А. Баратынскине, Н. М. Языкова кĕртме пулать. А. С. Пушкинăн ирхи сăввисем те романтизм юхăмĕнчех аталаннă. Вырăс романтизмĕн чи çÿллĕ шайĕнче «вырăс Байронĕн», М. Ю. Лермонтовăн пултарулăхне пулнă теме юрать. Ф. И. Тютчевăн философлă лирики Раççейри романтизма вĕçлесе илекенни пулса тăрать.
Романтизм кĕвĕ пултарулăхĕнче
мини|слева|Фредерик Шопен, 1838, Э. Делакруа ĕçĕ
Олимп паллисем
Каçăсем
Категори:Олимп вăййисем
Чăваш Республикин Патшалăх Канашĕ
Депутатсен йышĕ
2016-2021 ҫулсенче Чӑваш Республикин пиллӗкмӗш суйлаври патшалӑх Канашӗн депутачӗсен списокӗ
ЕДИНАЯ РОССИЯ:
—Александров Андрей Юрьевич (с 23.09.2016)
—Лукин Леонид Геннадьевич (с 22.09.2016)
Туритимкино
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Митта Пётр Егорович
Митта Ваçлейĕн шăллĕ.
Венгри патшалăхĕн гимнĕ
Сăмаххисем
S merre zúgnak habjai
Zúgattad felettünk,
Kit vészek hányának,
Мусатово
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Шӑхӑракан чарлан
Шӑхӑракан чарлан (лат. Syrigma sibilatrix) — шывлӑ вырӑнсем ҫумӗнчи Чарлан йышшисен, ҫавнашкал ятлӑ монотиплӑ йӑха (Syrigma) уйӑрнӑ вӗҫен кайӑксен тӗсӗ.
Ягмыг-Еган
Ягмыг-Еган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ территорипе юхать. Колик-Еган юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 31 км.
Альших (Пăва районĕ)
Каçăсем
Алшик, Чăвашстанти Йăпреç районĕнчи ял (поççолăк)
Категори:Тутарстанри Пăва районĕн ялĕсем Категори:Тутарстан
Кузюг Гаревой
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Пĕнер
Пĕнер, — Чăваш Енĕн Çĕмĕрле районĕнчи ял.
Эрвин Роммель
Пурнăçĕ, ĕçĕсем
1938 Гитлера хӳтĕлекен батальон командирĕ пулса тăрать. 1940 ăна Çиччĕмĕш танк дивизийĕн командирĕ туса хураççĕ.
Днипро
Халăх йышĕ — 1047 пин çын (2006, ака).
Загрудка
Загрудка  — Раççей территоринчи юханшыв. Ăренпур облаçĕ, Самар облаçĕ территорипе юхать. Мăн Кинель юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Кузюг Полдневой
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Яскӳл
Каçăсем
Категори:Тутарстанри Пăва районĕн ялĕсем Категори:Тутарстан
Чаппан вăрçи
Кун-çулĕ
Анчах та Советсене хирĕçлисем çывăрман, вăрлăх пухас ĕçе хирĕç тăрса тĕрлĕрен суя-элек сарнă. «Пухнă вăрлăха Советсем ют çĕршывсене, Германие ăсатаççĕ, сирĕн уйсем вара çуракинче акăнмасăрах юлĕç »,— тесе хăратнă вĕсем çĕр ĕçченĕсене. Чылай çĕрте пăлхавсем пуçланнă. Чăваш облаçĕнче 58 вулăсран 14 вулăса ярса илнĕ вăл. Кунта вырăнсенчи ака ĕç комитечĕсен йанăшĕсене те палăртмалла. Вĕсем ăнлантару ĕçне кирлĕ пек туса çӳремен, хушупа административлă меслетсемпе хистенĕ. Çакăнпа вара кулакла элементсем усă курнă: астарса та хăратса çĕр ĕçченсене хăйсем майлă çавăрнă. Çапла вара 1921 çулхи кăрлач варринче Чăваш Енче пăлхав тапранса каять. Халăхра ăна «Чаппан вăрçи» ятпа палăртнă. Çак халăх вăрçи — Тамбов кĕпернинче «антоновсен» пăлхавĕн пĕр сыпăкĕ шутланнă.
Юлашкинчен çуртне те чĕртсе янă, ун хыççăн ĕçе тухса кайнă коммунистсене тытас шутпа ялсем тăрăх шырама пикеннĕ. Вулĕçтăвком çуртне вырăнти çынсем çунма паман — юр сапса сӳнтернĕ.
Пăлхавçăсен пĕр ушкăнĕ Анатри Хурасан а çитнĕ. Ялти кулак хӳрешкисем хĕтĕртнипе вĕсем Кочетков коммуниста хваттертен урама илсе тухнă та чукмарсемпе çапса вĕлернĕ. Пускилсем пытарса усранипе пула кăна унăн арăмĕпе икĕ ачи чĕрĕ юлаççĕ. Каçхине вĕсене Нурăса ăсатнă. Тепĕр пăлхавçисем Какаçа Илья Юдин коммуниста асаплăн хĕнесе вĕлернĕ.
Пăлаçи Атăк
Кун-çулĕ
1637 çулхĕнче никĕсленĕ. 1920 çулхи утă уйăхĕн 31-мăшĕччен Пăва уесне, каярах  Çĕрпӳ уесне кĕнĕ. 1920 çулхи юпа уйăхĕн 5-мĕшĕнче хыççăн Çĕрпӳ уесĕн Йĕпреç районне кĕртнĕ. 1921 çулхи çĕртме уйăхĕн 22-мĕшĕнчен пуçласа 1927-мĕш çулччен Патăръел уесне кĕнĕ.
Хумри Выçли
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 538 çын, çав шутра 267 арçын, 271 хĕрарăм пурăннă.
Савельева Людмила Михайловна
Кун-çулĕ
Людмила Савельева 1942 çулхи кăрлачăн 24-мĕшĕнче, Ленинградра çуралнă. 1962 çулта А. Я. Ваганова ячĕллĕ хореаграфи училищинче вĕренсе тухнă. 1962 çултанпа — Ленинградри С. М. Киров ячĕллĕ оперăпа балет академи театрĕнче (халĕ — Мария), 1967 çултанпа — Киноактёр театр-студин актриси.
Каçăсем
Категори:РСФСР халăх артисчĕсем Категори:Ловечăн чыслă гражданĕсем
Август Альквист
Каçăсем
Категори:Финн тĕпчевçисем Категори:Чăваш чĕлхи тĕпчевçисем
Кызылга
Кызылга — Пушкăрт Республикин Чышма районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 73 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452165, ОКАТО кочĕ — 80257870004.
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Чышма районĕ
Çурçĕр Кузюг
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
Акатуй
right|200px| Мускавра иртекен уяв Акатуй, — чăваш халăхĕн авалхи уявĕ. Ку уява уйхирти ака ĕçĕсене пĕтернĕ хыççăн уявланă.
Пьер де Кубертен
Биографи
left|100px|thumb|Пьер де Кубертен,1883ç
Пысӑк шурӑ чарлан
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Чăн чарлансем Категори:1758 çулта çырнă чĕрчунсем Категори:Çурçĕр Америкăри вĕçен кайăксем Категори:Кăнтăр Америкăри вĕçен кайăксем Категори:Евразири вĕçен кайăксем Категори:Африкăри вĕçен кайăксем Категори:Хăрушсăрлăхри тĕссем Категори:Австралири вĕçен кайăксем Категори:Ăренпур облаçĕн Хĕрлĕ кĕнеки
Почва (Ай-Саз юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Cogito ergo sum
Категори:Латин фразăсем Категори:Рационализм
Имерети
Облаçĕн тĕпĕ — Кутаиси. Пĕтĕмпе — 6552.3 км².
Золотовсем
Кун-çулĕ
Элĕкри литературăпа тăван ен тĕпчев музейĕнче Золотовсем çинчен уйрăм кĕтес çинче кăтартса панă.
Кĕçĕн Талажанка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Речной
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 110 çын, çав шутра 51 арçын, 59 хĕрарăм пурăннă.
Ступка Богдан Сильвестрович
Богда́н Сильве́стрович Сту́пка (Богдан Сильвестрович Ступка; 1941 çулхи çурлан 27-мĕшĕ, Куликов хеп — 2012 çулхи утăн 22-мĕшĕ, Киев, Украина) — совет тата украин театрпа кино актёрĕ.
Кундыш
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Эсливанова Капитолина Никитична
Биографи
Вăрманçă килйышĕнче, Тĕкки картунĕнче çуралса ÿснĕ. Паянхи кун ку картун пуррипе çукки те, вăл ăçталларах вырнаçнă пулни пирки те нимĕн те паллă мар. (Тутар Тĕкки тата Ирçе Тĕкки ялĕсем пур, таçта çавсен еннелле пулнă пулмалла). Эсливановсен несĕлĕ хальхи Çĕпрел районĕнчи Чăваш Ишлĕ ялĕнчен тухнă çынсем пулнă.
Кĕçĕн Туеска
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Проза
Прозăри литература жанрĕсем
Проза йышне кĕреççĕ:
Автобус (ял)
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Çĕмĕрле районĕн ялĕсем
Верхний (Чышма районĕ)
Верхний  — Пушкăрт Республикин Чышма районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 414 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452142, ОКАТО кочĕ — 80257875002.