cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нагретдиново
Нагретдиново — Пушкăрт Республикин Хура Атăл районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 162 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452387, ОКАТО кочĕ — 80234864005.
Айришсем
Британ колонисчĕсем
Ирландие колони тăвас тесе акăлчансем 1160-мĕш çулсенче талпăнма пуçлаççĕ, анчах та анкăл-норман куçса килнĕскерсем вырăнти халăхпа хутшăнса çухалаççĕ. Иккĕмĕш хут Ирландие пăзăнтарас ĕç-пуçра XVI ĕмĕрте акăлчансемшĕн ăнăç тухать. Ирландсене чи вăйлă аркатаканни Кромвель шутланать, вăл 1657 çулта ирландсен нумай çĕрне туртса илсе акăлчансене валеçсе парать, кунта пурăннă çынсем çĕршывăн урăх районĕсене куçса каяççĕ.
Сулейманов Джавдет Шевкетович
Джавдет Шевкетович Сулейманов  Хусанти патшалăх университечĕн профессорĕ, Тутарстан Республикин наука академин член-корреспонденчĕ (2004).
Меньшиков Олег Евгеньевич
Кун-çулĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
Ирĕклĕ актёр пулса тăрса, Меньшиков Петра Фоменко спектаклĕсенче (Калигула ролĕ — 1990 ç.), лондонри «Глобус» театрĕнче (Сергей Есенин ролĕ «Когда она танцевала» спектаклĕнче — 1991 ç.) вылять.
Раневская Фаина Георгиевна
Биографи
Фаинăсăр пуçне çемьере виçĕ ывăл (Яков, Рудольф тата Лазарь) тата Белла хĕр пурăннă. 1898 çулта çемье ашшĕ хушнипе Николай урамĕнчи 12-мĕш тунă çурта куçнă (унчен çак вырăн Михаил Николаевич Камбуров купсан пулнă).
Мария хĕрарăм гимназинче пĕлӳ пухнă: мусăка, ют чĕлхесене вĕреннĕ. Театр ăна 14 çулта туртма пуçланă, А. Ягелло (А. Н. Говберг) харпăр театр студине çӳренĕ, 1914 çулта вĕçленĕ.
Юрилле суйлану
Литература
Категори:Селекци Категори:Эволюциллĕ биологи
Санджовезе
thumb|right|Санджовезе çырлисем Санджовезе е Санджиовезе - итальян хĕрлĕ иçĕм сорчĕ.Ячĕ Sangiovese италян сăмахсемчен Sanguis Jovis кайнă.Куçарсан "Юпитер юнĕ" пулать.Тăван енĕ - Тоскана облаçĕ.Урăх ятсем : Брунелло,Пруньоло Джентиле,Мореллино
Ампелографи
Санджовезе çу уйăхра чечекленет,анчах каярах пиçет-юпа уйăхра.Ăшă çулла пысăк тухăçлă пулать.Шăрăх çулла тĕхĕмсĕрлĕ эрех парать.Чи аванах санджовезе кальци пуян тăпрасенче ӳсет.Эрех шăршисем : хĕрлĕ çырласем,типĕ курăк,тимьян,тăпра,типĕ чие тата хурă хăмла çырли.Санджовезе нумай клонсем панă.
1854
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Смирнов Юрий Петрович
Кун-çулĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
1994 çултанпа – XX ĕмĕрти Тăван çĕршывăн истори кафедрин ертӳçи.
«Актуальные проблемы истории индустрии автономных республик России», «История народов Среднего Поволжья», «Компьютеризация учебного процесса студентов-историков» ăслăх-тĕпчев программисене ертсе пынӑ. Индустри аталанăвĕн тата Раççей Федерацин наци республикисенчи рабочи класс истоийĕпе, аслă шкул, математика меслечĕсене истори тĕпчевĕсенче усă курас ыйтусемпе ĕçленӗ.
Даровая
Даровая — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ территорипе юхать. Волманга юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 21 км.
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем
Вивьен Ли
Ли шухăшланипе, хăй селĕм хӳхе пулнипе ăна тимлĕ актриса вырăнне хумаççĕ пулнă, анчах та рольсене тивĕçес çулри тĕп чăрмавĕ унăн хавшак сывлăхĕ шутланнă. Хăйĕн çитĕннĕ çулсенчи тапхăрĕнче маниак тĕслĕ депрессинче пулнипе, Вивьен Липе ĕçлеме йывăр тенĕ, мĕншĕн тесен унăн карьеринче пĕрмаях лакăм тапхăрĕсем сиксе тухкаланă. Малашне туберкулез хĕснипе актрисăн сывлăхе чакать. Çак диагноза пĕрремĕш хут хĕрĕххĕмĕш çулсен варринче лартаççĕ. Вивьен тата Оливье 1960 çулта уйрăлаççĕ, каярах Ли кинора сайра çапăнать, туберкулез амакĕпе хăйĕн чунĕ тухичченех театрта хевтелет.
Актрисăн ачалăхĕпе карьери
Вивьен Хартли хăйĕн малашне пĕлӳне Европăра тăсать — 1931 çулта вăл хăйĕн тăван килне Англие таврăнать. Унăн актриса пулас ĕмĕтне пурнăçа кĕртме ашшĕ-амăшĕ пулăшать. Ашшĕ ăна Лондонри Патша Драма Ӳнер Академине вĕренме кĕме пулăшать.
1960 çулта Ли хăйне тиркевçĕсем пĕрремĕш хут ырласа чапа кăларнă пирки иккĕллĕ шухăшланине пĕлтерет: Хăшпĕр тиркевçĕсем урăх айванлăха тупаймасăр эпĕ аслă актриса пулнă терĕç. Çакă ухмахла, путсĕр пулнине эпĕ ăнкартса илтĕм, мĕншĕн тесен эсир ман çине хам йăтайми çав тери йывăр яваплăх тиерĕр. Эсир пĕрремĕш асăнусенче тивĕçтернĕ сумлă титула йӳнеçтерме манăн темиçе çул ăстăçалăха вĕренме тиврĕ. Вĕсем çак енчен айванла хăтланчĕç. Эпĕ çав тиркевçĕне асра тытатăп, ăна эпĕ нихăçан та каçармастăп.
Тĕнчери чаплăхĕ
2006 çулта Хэвилленд Лоуренс Оливье кун-çулĕ пирки кĕнекере Вивьен Ли «Тăвăл тăпăлтарнисем» фильма çапса илнĕ чухне хăйне маньяк евĕр тытнă тенипе килĕшмест. Вăл Лие хӳтĕленĕ: «Вивьен кино ӳкернĕ чухне хăйĕн профессине пĕлсе, дисциплинăна тытса тăрăшнă. Унăн 2 пысăк ĕç-пуç пулнă: вăй пур таран çак кăткăс ролье хайланă, Çĕнĕ Йоркра пурăннă Ларрипе (Оливье) тĕл пулма чăрмав пулнă.»
Каçăсем
Категори:Туберкулёзпа вилнисем Категори:«Оскар» парне лауреачĕсем Категори:BAFTA парне лауреачĕсем Категори:«Тони» парне лауреачĕсем Категори:XX ĕмĕр артисчĕсем
Авиаци
Кун-çулĕ
Пĕрремĕш вĕçевсем:
Двойница
Двойница — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Кара Холуница юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Çĕнçырма
Истори
1927 çулчен ял Çĕрпӳ уесĕн Тăвай вулăсне кĕнĕ.
Второй Амбал
Второй Амбал — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Куданга юханшывăн сулахай çыранĕпе, 11 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Пурум-Сабун
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Денная Волосница
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Верхнекировский
Верхнекировский — Пушкăрт Республикин Нуриман районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 41 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452432, ОКАТО кочĕ — 80245844002.
1860
Вилнĕ
Категори:Çулсем
ТАМ ТВ
Каçăсем
Категори:Компанисем, алфавитпа Категори:1982 çулта уçăлнисем Категори:Венесуэла телекомпанисем Категори:Испан чĕлхиллĕ телеканалсем Категори:Венесуэла телеканалĕсем
ГЛОНАСС
thumb|ГЛОНАСС спутник системи thumb|240px|Навигаци спутник системи ГЛОбаллă НАвигациллĕ Спутниксен Системи — Раççейĕн навигаци спутник системи. Çак система никĕсĕн тĕрекне Çĕрĕн 19100 км çӳллĕшĕнчи, 64,8°тайăлуллă 3 орбитă тӳремĕнче 24 спутник тытса тăмалла шутласа хунă.
Пыктыгы-Игол
Пыктыгы-Игол — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ территорипе юхать. Тарăн Сабун юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
148
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Акчикасси
Ачкасси — Чăваш Республикин Хĕрлĕ Чутай районĕнчи ял.
Дощера
Дощера — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ территорипе юхать. Снигиревка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем
Солянка (Таловая юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Мăн Иргиз пуçĕнчен Сулак шывуправенччĕн. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Подбассейн çук. Юханшыв бассейнĕ - Атăл Куйбышев шывуправĕн таппинчен Каçпи тинĕсĕ таран.
Кивĕ Акбуляк
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Эволюци ĕнентерĕвĕсем
мини|«Тĕссен çуралăвĕ» пичетрен тухсанах чавса тупнӑ археоптерикс. [[Археоптерикс морфологи тӑрӑх шуса ҫӳрекенсемпе вӗҫен кайӑксен хушшинчи вӑтам вырӑнта тӑрать, апла пулин варринчи вырӑна йышӑнать.]]
Раççейри граждан вăрçин 3-мĕш тапхăрĕ
Çакăнпа пĕрлех Антанта Шурă ертӳлĕхсене çак пулăшăва саплама ыйтнă. Генерал Деникин çирĕплетет: Вăрçă хатĕрĕпе пулăшнăшăн, пĕр-икĕ янтă хатĕр пăрахут ярса панăшăнах «экономика хаклавĕллĕ тӳлев» илесшĕн Франци миссийĕ çурла уйăхĕнчен пуçласа ыйту хускатать… Маклаков Парисран, франци ертӳлĕхĕ эхер те эпир «вăрçă япалисене хирĕç тивĕçӳллĕ тулă тиесе ăсатма хамăра тивĕç йышăнмасан» «вăрçă япалисене тиесе яма чарăнать» тесе телеграфлать
1920, çуркунне
Пуш, 1 Ирĕк кăмăл корпусĕ Ростова хăварать, шурă çарсем Кубань çине каяççĕ. Кубань çарĕн касак пайĕсем пĕтĕмлех сапаланса кайса ушкăнсемпех хĕрлисене парăнма е «симĕссисен» енне куçма тытăнаççĕ, шуррисен фрончĕ йăлтах арканать, Ирĕк кăмал çарĕ Новороссийска талпăнать, унтан 1920 çулхи пуш уйăхĕн 26-27 мĕшĕнче тинĕспе Крыма куçать.
Юденич Петроград çине тапăнса пыни
Çурçĕр-Анăç облаçĕн Ертӳлĕхне йĕркелесен, вăл Эстони пăхăнманлăхне йышăннă хыççăн, Аслă Британи оказала финансовую помощь Çурçĕр-Анăç çарне 1 млн тенкĕ, 150 пин фунт стерлинг, 1 млн франк укçа парса пулăшнă; унсăр пуçне, кăштах хĕçпашал тата вăрçă хатĕрĕсене пырса панă. Авăн, 1919 британи пулăшăвĕпе Юденичăн хĕçпăшалпа вăрçа хатĕрĕ пурĕпе 10 пин винтовкăна, 20 кĕпçене, темиçе бронеавтомобиле, 39 пин снаряда, темиçе миллион патрона çитет.
Таганрог
Этеплĕх, паллă вырăнсем
Музейсем, галерейăсем: thumb|300px|Ӳнер музей çурчĕ
Вуламалли
* Категори:Ростов облаçĕн пурăну вырăнĕсем Категори:XVII ĕмĕрте кикĕленĕ хуласем Категори:Азов тинĕс порчĕсем Категори:Раççей хулисем Категори:Раççей порчĕсем
Владимирова Ольга Геннадиевна
Пурнăçĕ
Ольга Владиимрова 1979 çулхи утăн 20-мĕшĕ, Кĕçĕн Ярыкла, Елчĕк районĕ, ЧАССР çуралнă.
Халĕ кафедрăра «Теория литературы», «История чувашского литературоведения и критики», «Логика. Типы национального мышления» дисциплинăсене вĕрентет.
Ексей
Ексей — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Чулхула облаçĕ, Мари Эл территорипе юхать. Шукша юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Иваново облаçĕн Гаврилово-Посад районĕ
Каçăсем
Категори:Иваново облаçĕн районĕсем
Çĕнĕ Акбуляк
Çĕнĕ Акбуляк — Пушкăрт Республикин Хура Атăл районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 301 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452369, ОКАТО кочĕ — 80234872003.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Уйрăласлăх аксиомисем
Вуламалли
Категори:Пĕтĕмĕшлĕ топологи
Старобедеево
Старобедеево — Пушкăрт Республикин Нуриман районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 523 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452440, ОКАТО кочĕ — 80245852001.
Йăранар
Этимологи
Йăранар мари сăмахĕсенчен пулнă темелле: эр — çармăсла «кӳлĕ», энгер — «шыв». Ялпа юнашарах Тени кӳлли пур. Авал кунта тинĕс пулнă пулать, каярахпа шывĕ кайнă, халĕ кӳлĕ çеç юлнă.
Гыркуль
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Автономлă Крым Республики
Халăх йышĕ, тĕн тытни
2001 çул тĕлне — çурутравра 2 024 056 çын (58,3 % вырăссем, 24,3 % украинсем, 12,1 % крым тутарĕсем, 1,4 % белоруссем, 0,5% тутарсем, 0,4 % эрменсем, 0,2 %: еврейсем, поляксем, молдавансем, азербайджансем, 0,1 %: узбексем, корейсем, грексем, нимĕçсем, мордвасем, чăвашсем, чикансем, пăлхарсем, грузинсем тата марисем, çаплах караимсем, крымчаксем ыттисем) пурăнать.
Асăрхавсем
القرم (شبه جزيرة) Krım Аўтаномная Рэспубліка Крым Крим Crimea Krym Krim Krim Crimea Crimea Krimea Krim Crimée An Chrimé חצי האי קרים Krím Krímskagi Crimea ყირიმი 크림 공화국 Crimaea Krim Krimhalvøya Krim Хъырым Criméia Krimeya Crimeea Крым Крим Krim Crimea Crimêye 克里米亚
Дурасово (Чышма районĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Гиперсфера
Гиперсферăллă координатсем
Паллă ĕнтĕ, полярлă координатсене çакăн пек çыраççĕ:
сферăллă координатсен çапла:
Индигирка (юханшыв)
Пурăнан вырăнсем
Индигирка çинче Оймякон, Усть-Нера, Хонуу, Белая Гора, Чокурдах вырнаçнă.
154
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Хепбёрн Одри
Ачалăхĕпе яшлăхĕ
Ашшĕпе амăшĕ 1935 çулта уйрăлсан Хепбёрн Арнемре (Нидерландсем) амăшĕпе пурăнать. Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи пуçлансан нимĕç оккупацине лекет. Çак вăхата вăл хăйĕн амăшĕн докуменчĕсене улăштарса (Элла Ван Хеемстра) Эдда Ван Хеемстра суя ят йышăнать — «акăлчан» ячĕпе çӳреме хăрушăллă шутланнă. Çавна пула нумай çын халĕ те, çак ят (Эдда Ван Хеемстра) Одри Хепбёрнăн чăн ячĕ тесе шухăшлаççĕ. Официаллă документпа артист — метрика Одри Кэтлин Растон.
Халилово (Хура Атăл районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Хура Атăл районĕ
Анатри Тимеш
Анатри Тимеш (Тораево) — Чăваш Енĕн Елчĕк районĕнчи ял.
Хĕвелтухăç Çĕпĕр тинĕсĕ
Хĕвелтухăç Çĕпĕр тинĕсĕ (Илин Сибиирдээҕи байҕал) — Çурçĕр Пăрлă океанĕн хĕрринчи тинĕс. Çĕнĕ Çĕпĕр утравĕсемпе Врангель утравĕ хушшинче вырнаçнă. Лаптăкĕ 944 600 çх².
Шĕмшеш (пĕлтерĕшĕсем)
Шĕмшеш:
Тип Иргиз (Мăн Иргиз юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Мăн Иргиз пуçĕнчен Сулак шывуправенччĕн. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Подбассейн çук. Юханшыв бассейнĕ - Атăл Куйбышев шывуправĕн таппинчен Каçпи тинĕсĕ таран.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Ефремов Герберт Александрович
Пурнăçĕ
1950 çулта 10 класс пĕтернĕ хыççăн Ленинградри вăрçă-механика институтне пĕлу пухма вĕренме кĕрет. 1956 çулта, ака уйăхĕнче вĕренсе тухсан, çамрăк пултаруллă инженер Реутов хулинчи В. Н. Челомей ертсе пынă Конструкторсен Бюрăвне (КБ) ĕçе килет.
Штрассер Отто
Каçăсем
Категори:Германин социал-демократи партин пайташĕсем Категори:Фрайкор пайташĕсем Категори:НСДАП ертӳçисем Категори:Пан-европа национализмĕ Категори:Мемуаристсем
Ишмуратово
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Нуриман районĕ
Захариха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Тимĕрçенсем Ваççа Аниççи
Тимĕрçенсем Ваççа Аниççи (паспортри ячĕ Княгинина Анисия Васильевна, çуралнă хыççăнхи хушамат — Васильева, çавăн пекех Итэсь тата Максимова хушаматсемпе асăнни те пур;  чылай вăхăт культура уçлăхĕнче Ваççа Аниççи ятпа паллă пулнă; 1893 çулхи кăрлачăн 6-мĕшĕ, Анатри Тимĕрçен ялĕ, Чĕмпĕр кĕпĕрни, (халĕ Чĕмпĕр облаçĕн Чăнлă районĕ) — 1975 çул, раштавăн 17-мĕшĕ Димитровград х.), — чăваш сăвăçĕ. Чăваш пичетĕнче, çавăн пекех чăваш литературинче те, палăрнă чи малтанхи хĕрарăм авторсенчен пĕри теме пулать.
Пурнăçĕ, килйышĕ, тăванĕсем
1893 çулхи кăрлачăн 6-мĕшĕнче халĕ Чĕмпĕр облаçĕн Чăнлă районне кĕрекен Анатри Тимĕрçен ялĕнче çуралнă.
Чĕмпĕрти чăваш шкулĕнче вĕреннĕ. Пурнăçĕ тăршшĕпех ачасене шкулта вĕрентнĕ. Вăл шутра пĕр вăхăт хушши Томск кĕпернинчи Терёхино ялĕнчи (ун чухне ăна ытларах Канаш тенĕ) чăваш ачисене. Халь ку ял Кемĕр облаçĕнчи Топки районне кĕрет.
1975 çулхи раштавăн 17-мĕшĕнче Димитровград хулинче вилнĕ.
Мелекесс районĕнчи Эврелĕнчи пуçламăш шкулăн вулавăшĕнче те ĕçленĕ. Çакна эпир вăл 1920 çулта панă евитрен вуласа пĕлтĕмĕр. Унта çапла каланă: «Вулавăш шкул çуртĕнче вырнаçнă, унăн фондĕнче хытă хуплашкаллă 57 кĕнеке упранать». Фондра ытларах вырăс литературин классикĕсен тата чăваш литературине никĕслекен поэтăн Константин Ивановăн произведенийĕсем. 1905 çулта Ваççа Аниççи Константин Ивановпа пĕрле Чĕмпĕр чăваш шкулĕнче вĕреннĕ. Вулакансемпе пĕрле Ваççа Аниççи драмкружок йĕркелесе янă. Хăйĕн упăшкипе тата пĕртăван Ерменеевсемпе Константин Ивановăн «Нарспи» поэми тăрăх спектакль лартнă. Ун пирки мана, тет Г.Улюкин, 1965 çулта хăй каласа панă – вĕсем патне анне кукăль леçсе пама ярсан.
Маркăмăш
Асăрхавсем
Категори:Хими элеменчĕсем Категори:Çурма металсем Категори:Питĕ хăрушăллă япаласем
Ермаков Сергей Николаевич
Пурнăçĕ
Категори:Чĕмпĕр облаçĕн паллă çыннисем
Ургуш
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Хура Атăл районĕ
Раççей сутă-илӳ системи
РСС тĕплĕх биржинче сутă-илӳ сессийĕн ĕç вăхăчĕ: - 10:30 — 18:00 МСК.
Дим (Чышма районĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Ахпĕрçын
Ахпĕрçын, — Чăваш Республикин Елчĕк районĕнчи ял.
Идрисово (Алькино ял канашĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Чăваш Сурăмĕнчи шкул историйĕн музейĕ
Пур хыпарсем
Музей шкул çуртĕнче, истори кабинечĕ çумĕнчи пӳлĕмре вырнаçнă.
163
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Хулань
Истори
2004 ҫулта уеса пӑрахӑҫланӑ, унӑн территоринче хула пӑхӑнӑвӗн районне йӗркеленӗ.
Администрациллĕ пайлану
Хулань районĕ 8 урам комитетӗнчен, 8 посёлокран тата 3 вулӑсран тӑрать.
Тип Камышлак
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Пăрачкав районĕ
thumb|250px|Пăрачкав районĕн карттиПăрачкав районĕ, — Чăваш Енĕн кăнтăр-хĕвеланăçĕнче вырнаçнă район. Район администрациĕ Шупашкартан 150 çухрăмра ларакан Пăрачкав салинче вырнаçнă. Район лаптăкĕ 1116,9 км2 танлашать, ку вăл республикăн 6,1%.
Пăрачкав районĕн чикки Чулхула облаçĕпе Мордва Республикин çумĕпе иртет. Çавăн пекех Пăрачкав районĕпе юнашар Çĕмĕрле, Йĕпреç тата Улатăр районĕсем вырнаçнă.
Халăх йышĕ
1999 çул пуçламăшĕнче районта 18,6 пин ял çынни пурăннă. 1 тăваткал çухрăм çине 15,1 çын çеç килет. 74% — вырăссем, 21% — мордва халăхĕсем шутланаççĕ. Ытти халăхсем сайра тĕл пулаççĕ. Районта пурĕ 39 ял, вăтамран вĕсенче 493 çын пурăнать.
Нурăс
Нурăс уявĕ
Чăвашсем авал çак кунсене чаплă савăнăçпа тивĕçтернĕ пулнă. Халĕ Нурăсра ĕнтĕ уяв пасарĕсем кăна ирттереççĕ.
166
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Чĕмпĕр
Транспорт çитмеллĕхĕ
Чĕмпĕртен урăх хуласене çитме хушă:
Шĕмшеш (пĕлтерĕшсем)
Шĕмшеш, — темиçе пĕлтерĕшлĕ сăмах.
Горное (Хура Атăл районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Хура Атăл районĕ
Дмитриевка (Лала юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Сямжа
Сямжа — Вологда облаҫӗнчи сала, Сямжа районӗн центрӗ, Сямжа ял тӑрӑхне йӗркеленет.
Мучикасси
Мучикасси — Чăваш Республикин Хĕрлĕ Чутай районĕнчи ял.
Таловая (Камелик юппи)
Каçăсем
Категори:Сарăту облаçĕн юханшывĕсем Категори:Самар облаçĕн юханшывĕсем Категори:Анат Атăл бассейн округĕн юханшывĕсем Категори:Мăн Иргиз бассейнĕ
Кадмий
Тĕлĕнмелле фактсем
Кадми тата бор — майĕпе нейтронсене чи лайăх çăтакансем
Каркалар
Каркалар (Новопоселенная Таяба) — Чăваш Енĕн Елчĕк районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Елчĕк районĕн ялĕсем
Эл (юханшыв)
Эл, — Кĕтне юханшывăн сулахай юппи, Чăваш Енĕн Тăвай районĕ тăрăх юхакан юханшыв. Çăлкуçĕ Канаш районĕнче вырнаçнă.
Эл юханшывĕ çинче Тăвай сали вырнаçнă.
Автомагистраль
thumb|222px|Швецин E4 автомагистралĕ Автомагистраль — транспорт куçмалли ятарласа тунă çул.
Автомобиль çулĕсен классификацийĕ
СНиП 2.05.02-85 «Автомобиль çулĕсем» автоçулсене пилĕк категорине пайлаççĕ. .
Каçăсем
Категори:Автомагистральсем
Александров Анатолий Александрович (политик)
Александров Анатолий Александрович, — чăваш политикĕ. 1938 çулхи раштавăн 2-мĕшĕнче Чăваш Енĕн Çĕрпӳ районĕнчи Михайловка ялĕнче çуралнă. 2006 çулхи чӳк уйăхĕн 16-мĕшĕнче чĕри тапма чарăннă.
Кун-çулĕ
Анатолий Александрович общество ĕçĕнче те хастар пулнă, Чăваш Енре пысăк ят-сум тата хисеп çĕнтерсе илнĕ, СССР Аслă Канашĕн вунпĕрмĕш суйлаври депутатне, Чăваш АССРĕн саккăрмĕш, вуннăмĕш суйлавсенчи Аслă Канашĕн депутатне суйланнă. Вăл республикăн социаллă пурнăçпа экономика аталанăвне хăйĕн пысăк тӳпине хывнă.
Кофе
Кун-çулĕ
Пĕрремĕш хут кофе ĕçми пирки арап ăсчахĕ Ибн Синна ( Авиценна ) çырнă.
Сывлӑха витӗм кӳни
Кофе вӑрӑма тӑсӑлнине тӗпчесе пӗлнипе шведсен КОРОЛӖН ПАЛЛӐ эксперименчӗ ГУСТАВ III ӗмӗр пуҫламӑшӗнче, хӑй шутланӑ тӑрӑх, ирттернӗ. Вӗлермелле приговор йышӑннӑ икӗ йӗкӗреш ҫынна ӗмӗрлӗхех вӗлермелле тунӑ: пӗр пиччӗшӗн кашни кунах виҫӗ кружка кофе ӗҫмелле, тепри — ҫавӑн чухлех чей ӗҫмелле. Тӗрӗслевҫӗсем иккӗшӗ те ватӑличченех вилнӗ тесе ҫирӗплетеҫҫӗ.
Кофе ӑшӗнчи кофе-тӗнчери чи сарӑлнӑ психоактивлӑ япала. Вӑл тӗп нерв системине хавхалантарать, тимлӗхпе концентрацине ӳстерет, ӑс-тӑнпа ӳт-пӳ пултарулӑхне лайӑхлатать, ывӑннипе кӗрешет. Ҫавӑн пек эффектсем хушшинче ҫын организмӗ пурнӑҫӑн пахалӑхлӑ ҫӗнӗ йӗркине хӑнӑхать, вӑхӑт иртнӗҫемӗн кофе е кофе ҫимелли ытти ҫимӗҫсене те усӑ курмасӑр пурӑнма пултараймасть. Кофеин пӑхӑнни аталанать. Кофене тӑруках ӗҫме пӑрахсан, абстиненцин аван мар паллисем пулаҫҫӗ, анчах та вӑрах вӑхӑтлӑх малашлӑхра хӑш-пӗр лайӑх енсене палӑртаҫҫӗ. Ҫапла вара, ку решени хӑйӗн плюсӗсемпе минусӗсем пур.
Васильев Григорий Семёнович
Каçăсем
Категори:Çынсем, алфавитпа Категори:Авăнăн 22-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1897 çулта çуралнисем Категори:Раштавăн 28-мĕшĕнче вилнисем Категори:1943 çулта вилнисем Категори:Ленин орденĕн кавалерĕсем Категори:Совет Союзĕн Паттăрĕсем
Сулейманово (Ургушевский ял тăрăхĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Пантьăк
Паньтăк — Чăваш Республикин Хĕрлĕ Чутай районĕнчи ял.
Хум (юханшыв)
Хум, — Кĕтне юханшывĕн сулахай юппи. Чăваш Республики, Чăваш Енĕн Йĕпреçпе Комсомольски районĕсем тăрах юхакан юханшыв. Тăршшĕ 33,4 çухрăм, бассейн лаптăкĕ 213 км2. 10 юпписенчен чи пысăкки — 10 çухрăм тăршшĕллĕ Ибреска. Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
1889
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Мăн Каска
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Тепловка (Мăн Иргиз юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Мăн Иргиз пуçĕнчен Сулак шывуправенччĕн. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Подбассейн çук. Юханшыв бассейнĕ - Атăл Куйбышев шывуправĕн таппинчен Каçпи тинĕсĕ таран.
Çĕн Атикасси
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Хĕрлĕ Чутай районĕн ялĕсем
Доровица (Юга юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
Аркаул (Салават районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Салават районĕ
Хупкĕпер
Хупкĕпер (Большое Бисярино) - Тутарстанăн Теччĕ районĕнчи чăваш ялĕ. Теччĕне çитме - 18 çх, Хусана - 145 çх, Пăвари чукун çул станцине - 35.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Ялта пуçламăш шкул пур. Кунта 7 ача вĕренет, ача садне те 7 ача çӳрет. Çавăн пекех фельдшер пункчĕ, библиотека, клуб пур. Çак учрежденисем пурте пĕр çĕнĕ çуртра вырнаçнă. Ял варринче лавкка тăрать. Советсен вăхăтĕнче ялта 3 çил арманĕ, çăм таптаракан машина, тимĕрç лаççи, газ баллонĕсене валеçӳ пункчĕ, лаша вити пулнă. .
1892
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Чукраклы
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Чышма районĕ
Сарм-Сабун
Сарм-Сабун — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ территорипе юхать. Сабун юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 246 км.
Дананг
Дананг — (вьетн. Đà Nẵng), Вьетнамăн тăваттăмĕш пысăк хули. Хулара тинĕс порчĕ тата тĕнче аэропорчĕ пур.
Штрассер, Грегор
Википедире Штрассер хушаматлă урăх çын пирки статья пур.
Хошимин
Хошимин (вьетн.Thành Phố Hồ Chí Minh) —кăнтăр енчи Вьетнам хули.
Экономика
Категори:Вьетнам хулисем
Мăн Кумена
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шелли Уинтерс
Пултару ĕçĕсем
Уинтерс темиçе хут Оскар премиĕн номинантки пулнă. Икĕ хут ăна ылтăн статуэткӑна панă. 1959 çулта «Анна Франк дневникĕ» картинăра иккĕмĕш планлă роле вылянăшăн, 1965 çулта «Кăвак шуçăм татăкĕ» картинăри иккĕмĕш планлă рольшĕн.
Сарт-Игол
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Васюганран Ваг таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Хатинь
Хатинь (вьетн. Hà Tĩnh, 河靜) — Вьетнам хули, Хатинь провинцийĕн тĕпĕ.
Мăн Максанка
Мăн Максанка — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Удмурт Республики, Мари Эл, Тутарстан территорипе юхать. Максанка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Куселярово
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Салават районĕ
Чакăлтăм
Урамсем
Урамсен халăхри ячĕсем: Питен кас (Чапаев урамĕ), Аял кас (Ленин урамĕ), Тутар кас (Газинур урамĕ).
Хатинь провинцийĕ
Экономика
Тинĕсре креветкă плантацийĕсем вырнаçтарнă, тинĕс пуллисене тытаççĕ тата фермăсенче пулăсене çитĕнтереççĕ.
Дубровка (Хура Атăл районĕ)
Дубровка  — Пушкăрт Республикин Хура Атăл районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 118 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452367, ОКАТО кочĕ — 80234880008.
Тип Тимĕш
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Елчĕк районĕн ялĕсем
Швейцари президенчĕсемпе вице-президенчĕсен ят-йышĕ
Ят-йышра Швейцари президенчĕсемпе вице-президенчĕсене 1848 çултанпа кăтартнă.
Марков Никифор Николаевич
Кун-çулĕ
Хĕрлĕ Çарта 1939-мĕш çултан. Фронтра - 1942-мĕш çулхи кăрлач уйăхĕнчен.
Аполлон-11
Каçăсем
Категори:«Аполлон» программи 1969 20 Категори:Уйăха тĕпчени Категори:1969 çул ăслăхра Категори:Уйăхăн искусствăллă спутникĕсем Категори:Утăн 21-мĕшĕн пулăмĕсем
Израиль
Ирĕклĕх Деклараципе килĕшӳллĕ, Израиль еврейсен патшалăхĕ шутланать.
Раздолье (Хура Атăл районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Хура Атăл районĕ
Лаккадив тинĕсĕ
Тавралăх
Кăнтăрти чи енçетри вырăн — Адда атоллĕ.
Маркомансем
Истори
Пирĕн эрăчченхи пĕрремĕш пинçуллăхĕн иккĕмĕш пайĕнче хальхи Саксонипе Тюринги çĕрĕсем çинче пурăннă. Пирĕн эрăчченхи II ĕмĕр вĕçĕнче-I ĕмĕр пуçламăшĕнче Майн шывĕн вăтампа тури юхăмĕ çине куçнă.
I-II ĕмĕрсенче маркомансемпе квадсем Танай хушшинчи чикĕсем патĕнче яланах римлянсене хăратса тăнă. 166-180 çулсенче вара çак тытăçусенчен Маркоман вăрçи тухнă.
Мăн Октан
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Елга (Лопь-Ю юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
Эктел Василий Петрович
1988 çултанпа СССР (халĕ Раççей) ÇП пайташĕ.
179
Вилнĕ
Категори:Çулсем
1901
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Украина автомобиль çулĕсем
Хушшинчи çулĕсем
<BIG style="color:black; background:#43CD80; padding-left:.3em; padding-right:.3em;"> Е38 </BIG> <BIG style="color:black; background:#43CD80; padding-left:.3em; padding-right:.3em;"> Е58  </BIG>
Акчура
Каçăсем
Категори:Куславкка районĕн ялĕсем
Ишимбаево (Салават районĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Салават районĕ
Еловиц
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Корей пырĕ
thumb|200px|Пролив на карте Корей пырĕ — Корей çурутравĕпе Япун архипелагĕн Ики, Кюсю утравĕсем тата Хонсю утравĕн кăнтăр-анăç вĕçĕ хушшинче хумханакан тинĕс пырĕ. Корей пырĕ Япун тинĕсне Тухăç-Китай тинĕсĕпе çыхăнтарать. Тинĕс пырĕн вăрăммăшĕ — 324 çухрăм, чи пĕчĕк анлăшĕ — 180 çухрăм, фарватерти тарăн мар вырăнĕ — 73 м. Цусима утравĕ Корей пырне иккĕне пайлать: Тухăç тата Анăç тинĕс пыр пайĕсене.
Сывлăш температури
Асăрхавсем
Категори:Метеорологи Категори:Сывлăш Категори:Климатологи Категори:Температура
Камбоджа
Истори
Камбоджа патшалăхĕ 612 çулта пуçланса кайнă. Вăл чылай территорие йышăннă, хальхи Камбоджа патшалăхĕнчен пысăкрах пулнă. 1880 çулта Франци протекторачĕ шутне кĕнĕ. 1942—1945 çулсенче çĕршыва Япони оккупаци çарĕсем хупăрласа тăнă. 1954 çулта пăхăнманлăх çĕнтерсе илнĕ. 1970 çулта çĕршывра çар переворочĕ пулса иртнĕ, вара генерал Лон Нол влаçа хăй аллине илнĕ те камбоджа коммунисчĕсене — Хĕрлĕ Кхмерсене — хирĕç вăрçă пуçланă. Çав çултах Лон Нола пулăшма АПШ-па Кăнтăр Вьетнам çарĕсем Камбоджана тапăнса кĕнĕ. 100000 яхăн мирлĕ çынсене вĕлернĕ, вара Хĕрлĕ Кхмерсен юхăмне 12-15 çулхи тăлăх ачасем хутшăннă, весем хула çыннисене америкăпа пĕр майлă тесе питĕ курайман.
Шăмалак
Шăмалак (Шемалаково) — Чăваш Енĕн Елчĕк районĕнчи ял.
Решетке (геометри)
Решетке — Евклидла уçлăхра хушасси тĕлĕшпе дискретлă ушкăн тăвакан векторсен наборĕ (йышĕ).
Лентовка
Лентовка — Пушкăрт Республикин Чышма районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 28 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452156, ОКАТО кочĕ — 80257830004.
Атняшкино
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Петров Василий Петрович
Петров Василий Петрович (1939, чӳк, 25, Чăваш АССР Çĕрпӳ районĕ, Энĕшкасси ялĕ çур.), — чăваш прозăçи.
Гётсем
Гётсем готсемпе хăш енчен тăван пулни халĕ те паллă мар. Скандинави халапĕсенче çавăн пекех гаутсене асăнаççĕ — вĕсемпе хăш епĕпе тăван пулни те паллă мар.
Кремний
Асăрхавсем
Категори:Çурма металсем Категори:Полупроводниксем
Хĕрлĕ Чутай районĕ
Çутçанталăк
Район чăваш плато çинче вырнаçнă. Район варрипе çурçĕн енĕпе пĕчĕк юханшывсемпе çырмасемпе нумай тĕл пулаççĕ.
Зинчук Виктор Иванович
Каçăсем
Категори:Раççей гитарисчĕсем Категори:Раççей рок-музыканчĕсем
Свейсем
Свейсем, свионсем, свитьодсем (швед. Svitjod — «свейсен халахĕ») — гётсемпе тăванлă герман йăхĕ, шведсен мăн аслашшĕсем.
Халăх ятне хальхи швед чĕлхинчи sjö (шё илтĕнет) сăмахпа çыхăнтарма пулать. Ку сăмах «кӳлĕ», «тинĕс» пĕлтерĕшлĕ. Jod сăмах (таат унăн тĕрлĕ варианчĕсем) авалхи скандинав чĕлхинче «халăха» пĕлтерет. Кăштах улшăннăскер вăл икĕ герман йăхĕсен ячĕ пулса тăнă — готсемпе ютсен.
Категори:Швеци историйĕ Категори:Çухалнă халăхсем
Пайгусов Евсигний Григорьевич
Кун-çулĕ
1977 çулхи пушăн 29-мĕшĕнче Чăваш Республики Шупашкар хулинче вилнĕ.
Internet Movie Database
Internet Movie Database (IMDb, Тетелри фильм хыпарĕсен бази) — синематографăн тĕнчери чи пысăк хыпар базипе веб-сайчĕсем. Хыпар базине чылай шучĕпе ирĕк кăмăлпа ĕçлекенсем тăваççĕ, çавăнпа та хăш енĕпе вăл вики-концепцине çывăх. Базăна 950 пин ытла фильмпа телесериал хыпарне, çаплах 3 млн. актёр, режиссёр тата кино ĕçĕпе тăрмашакан ытти профессионал пирки хыпар кĕртнĕ.
185
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Чăваш Таяпи
Кунçул
Турккăсемпе вырăссем хушшинче пынă вăрçăра вăл патша кнеçне çăлнă. Çакăншăн Тауша çĕр панă: талăкра юлан утпа мĕн чухлĕ çĕре çаврăнса ĕлкĕрет – çавă йăлт унăн пулать. Тауш вара çакăнта килсе тĕпленнĕ, хăйĕн тăван ялĕнчен ентешĕсене чĕнсе ял пуçарнă. 1959 çулччен Чăваш Таяпи Аслă Таркан районне кĕнĕ, кайран çак район Теччĕ районĕпе пĕрлешнĕ.
Чăваш Таяпи ялĕн престол праçникĕ Михайла кунĕ, ытти чиркӳ уявĕсене те паллă тăваççĕ.
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Тутарстанри Теччĕ районĕн ялĕсем
Кивĕ Халал
Иудей канонĕ
Танаха виççĕ пая уйăрнине пирĕн эрă чикки тапхăрĕнче пурăннă чылай авалхи автор палăртнă. «Саккун, пӳлĕхçĕсен тата ытти кĕнекесем» пирки асăннине пирĕн эрăччен 190 ç. çырнă Сирах ывăлĕ Иисусĕн ăсчахлăх кĕнекинче Евангели çыравçи Лука хăйĕн Евангелири юлашки пайĕнче Иисусăн сăмахĕсене кăтартать: «Манăн пирки Моисей Саккунĕнче тата Пӳлĕхçĕсем тата Псалăмсенче çырни пурĕ те пулса тухмалла». Çапах та чылайрахăш чухне евангели çыравçисем «саккун тата пӳлĕхçĕсем» сăмахсемпе палăртнă. Танахăн виççĕ пайĕ пирки Александри Филонĕ (п.эрч. 20 тл. — п.эрч. 50 тл.) тата Иосиф Флавий (п.эрч. 37 — ?) пĕлтерет.
Яхья (Салават районĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Енанга
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Карп
thumb|left|350|Карп.
Аншарли
Паллăрах ĕçмесем
«Аншарли» терминпа пĕрре юхтарнă спирт хутăшĕсене палăртаççĕ. Сăмахран, аншарли шутне ром, сливовица, ракия, чача, джин кĕреççĕ.
Чеджу (утрав)
Чеджудо (кор. 제주도, Jeju-do) — Корей Республикин чи пысăк утравĕ тата чи пĕчĕк провинцийĕ. Тĕп хули — Чеджу. Утрав Корей пырĕнче Чолла-Намдо провинцийĕнчен кăнтăр-анăçнелле вырнаçнă.
Сарă тинĕс
thumb|right|250px| Сарă тинĕс (кит. 黄海, Huanghai) — Лăпкă океанăн тинĕсĕ.
Сес-Игол
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Семеновка (Чышма районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Чышма районĕ
188
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Сакссем
Этимологи
Ячĕ мĕнле пулса кайнине халĕ те тĕплĕн татса параймаççĕ. Ахăртнех халăх хăйне урăхла чĕннĕ, ку çирĕпленнĕ ята вара антика вăхăтĕнчи çыравçăсем панă. Сакссен кинжалĕ ыттисенчен уйрăлса тăнăран вĕсене çапла ят панă курăнать.
Пурăннă вырăнсем
Сакссем Вестфали, Анат Саксони (фризсем пурăннă çĕрсене шута илмесĕр), Хольштейн, Мекленбург, тата Саксони-Анхальтăн çурçĕр пайĕнче пурăннă.
Римлянсен çырăвĕсенче вĕсене пĕрремеш хут III ĕмĕрте асăнаççĕ. Çырăвĕсенче сакссем тинĕсре вăрă-хурахла çӳрени пирки вĕсене ӳпкеленĕ.
Энгрсем
Энгрсем сакс йăхĕсен варринче пурăннă. Вĕсен çĕрĕнче сакссем çулсерен пуху ирттернĕ. Вăл вырăн Маркло ятлă пулнă.
Кăмрăкамăш
Ячĕ
Çĕршывсен хушши ячĕ carbō «чул кăмрăкĕ» сăмахпа çыхăннă.
Асăрхатарусем
Категори:Металмаррисем
1907
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Хĕрлĕ эрех
Пахалăхĕпе тĕсĕ
Пахалăхĕпе тата хатĕрлӳ вăхăчĕн виçипе эрехе çапла пайлаççĕ:
Раççей эрехĕсем
"Кизляр коньяк завочĕ", "Дербент коньяк завочĕ","Избербаш коньякĕ"," Дербентский комбинат игристых вин","Махачкалинский комбинат шампанских вин"
Эрех тата сывлăх
Эрехĕн хĕрлĕ сорчĕсенче, тухтăрсем каланипе, антиоксидант чылай, çавна пула вĕсем сывлăхшăн питĕ юрăхлă. Иçĕмрен юхтарнă эрехе тăтăшах Хĕвел ĕçми теççĕ, мĕншĕн тесен вĕсене иçĕм çырлине пуçтарăннă Хĕвел хăвачĕ пархатарлăхĕ сыхланса куçать. Натуральлĕ эрехсенче тĕрлĕ ферментсем, микроэлементсем, витаминсем тата урăх усăллă биологи енчен хастар япалалăхсем упранаççĕ.
Çĕлен пулли
thumb|left|250|Йăпăлтак Карп - йышши пулă, 6-8 сантиметр тăршшĕ. Ака уйăхĕнче вăлча сапать. Çĕлен йышши пулăсенчен хупăсăртарах кĕлеткипе тата тута тĕкĕсем сахалтараххипе палăрса тăрать. Тĕсĕпе яланах пĕр тĕслĕ мар, çитĕннĕçем улшăнма пултарать, ытларах чухне сарăрах сăрă тĕслĕ, симĕс пăнчăллă. Ку пулла шыв тасалăхĕ кирлех мар курăнать - кирек епле шывра та чиперех пурăнать, хăвăрт ĕрчет.
Мăн Туеска
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Еремеево
Еремеево — Пушкăрт Республикин Чышма районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 591 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452170, ОКАТО кочĕ — 80257835001.
Седяш-Нагаево
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Равенна
Истори
Малтан Равенна этруссен е умпăрсен, е фессалисен пурăну вырăнĕ пулнă. Падан айлăмне йышăннă римсем Равеннăна пирĕн эрăччен II ĕмĕрте çитеççĕ
Ала
Ала  — вĕтĕрех материалсене шултрисенчен уйăрса  силлесе суйламалли  инструмент
Умпăрсем
Вуламалли
Категори:Авалхи Рим Категори:Итали халăхĕсем
1910
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Игувин таблицисем
Хăмасене 1444 çулта Губбиори (Игуви,, Итали) Юпитер храм ишĕлчĕкĕсенче тупнă. Вĕсем вырăнти «атте тăванĕсем» жрецĕсен коллегийĕн ритуал çырăвĕсем пулнă. Пирĕн эрăчченхи III—I ĕмĕрсенче çырнине палăртнă, вĕсем умпăр чĕлхин паллă палăкĕ (5000 яхăн сăмах) шутланать. Авалхи текстсен каярах çырса илни пулать, авалхи халăхăн пĕрлĕ пурнăçĕн хормисене кăтартать.
Наçтук тата Якур
Саундтрек
Настя — Клипсо-Калипсо
Настя — Ночные братья
Çупах
Каçăсем
Категори:Карп йышшисем
Бодли вулавăшĕ
1410 çулта çак вулавăш пĕтĕмпех университет йышне кĕрет, кăшт каярах университетăн пуххине анумайлатассипе Глостер Хамфрийĕ тăрмашать. Вăл тăрăшнипе 1450 çулта вулавăш çĕнĕ пӳлĕмсене куçать. Пĕрремĕш Тюдорсем чухне университет юхăнать, Эдуард VI унăн кĕнеке пуххине туртса илет, кĕнеке шкафĕсене сктса ярать.
Çернур
Кунçулĕ
1749 çулта чиркӳ тума пуçланипе Макарсола ялтан пулса кайнă. Шернур мар. "Шер" – Шертеш (вырăс. Сердяжка) юханшыв гидронимĕ, тата "нур" (мар. уй). Ялта ытларах мари çĕрĕçченĕсем пурăннă. Çапла, 1811 çулхи ревизипе 167 ревизи чунĕнчен 163 мари, 4- вырăс пулнă. Халăх çыравĕпе ялти çынсем мари пайăр ячĕсемпе çырнă, вĕсем каярах хушамата куçнă: Токсыбай, Пибулат, Пияндык, Чиндубай, Очибай, Очей, Паим, Аптыл, Конак, Памыдек, Токман, Абли (Аблей), Ердыган (Ядыган), Пидыган, Ситыган тата урăххисем. 1921 Çернур кантонне йĕркелесен Çернур кантон тĕпĕ пулнипе хула статусне тивĕçет. 1926 çулта Çернура ял шутне куçарнă. 1966 çулта хула евĕр посёлок шутне кĕртнĕ.
XX ĕмĕрĕн пуçламăшĕнчи паллă тĕпчевçĕ М.Н. Янтемир çапла çырнă: "Çернур мари хушшинче мари тĕнчин Иерусалим хула шайĕнче пулнă. Вăл яланах тĕн енĕпе ертӳ тĕпĕ шутланнă. Халăх тĕнĕ кунта çирĕп тăнă..." Халĕ паçулккăра Архангел Михаил чиркĕвĕ ĕçлет, 2003 çулта çĕнĕ православи храмне никĕс янă. Марисем халиччен те Куприяново, Поланур, Чемеево ялĕсем патĕнче таса катара (кӳсото), Пактаево çумĕнчи часовньăра хăйсен халăх туррисене кĕл тăваççĕ. 1991 çултанпа Киров облаçĕнчи Чимбулат чулĕ патне кайса кĕлле ирттересси йăлана кĕнĕ. Марисем халăх тата православи таса вырăнсене упраса тытса пыраççĕ.
Каçăсем
Категори:Мари Эл
Теодорих мавзолейĕ.
Аслă Теодорих мавзолейĕ (Mausoleo di Teodorico) — Равенна тулашĕнчи остготсен патши Аслă Теодорих туса лартнă мавзолей.
Иванов Владимир Иванович
Чысĕсем
РФ ялхуçалăхĕн тава тивĕçлĕ ĕçченĕ (2001)
Степанов Константин Иванович
Константин Иванович Степанов (1922-1999)—капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Вăл Пушкăрт Республикиăн Хушăлка  ялĕнче  çуралнă. Чăваш. ССКП ретне 1945-мĕш çулта кĕнĕ. Вăрçăра хăйĕн экипажĕсемпе пĕрле 10 танк ытла пĕтернĕ е сиенленĕ.
Каçăсем
Категори:1922 çулта çуралнисем Категори:1999 çулта вилнисем
Решетке (алгебра)
Каçăсем
Ирĕклĕ решеткесем пирки:
Вуламалли
Категори:Решеткесен теорийĕ Категори:Йышсен теорийĕ
Çам (вăрман)
Асăрхавсем
Категори:Ӳсентăранлăх зонисем Категори:Вăрмансен тĕсĕсем
Раççей Федерацин тава тивĕçлĕ артисчĕ
Асăрхавсем
Категори:Раççей Федерацин чыслав хисепĕсем
Бургундсем
Бургундсемпе римлянсем пĕрремĕш хут пирĕн эрăн III ĕмĕрĕнче тытăçса илнĕ. IV ĕмĕр вĕçнелле бургундсем алемансене хăйсен çĕрĕнчен хĕсме пуçланă.
Хĕрлĕ Урюш
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Хура Атăл районĕ
Босфор
Ячĕ
Халапа ĕненес пулсан пролива Аргосри патша хĕрĕн ятне панă. Зевс Ио ятлă хĕре юратнă пулнă. Арăмне, Герăна, çиллентерес мар шухăшпа Зевс хĕртен ĕне туса хурать. Ио, çăлăнăç шыраса, шыва сикет. Çапла май пролива «ĕне каççи» теме пуçланă.
Янкурас
Вуламалли
Категори:Элĕк районĕн ялĕсем
Алемансем
Пулса кайни
Ытти герман йăхĕсем пекех алемансем те Рим империне хирĕç харçа çӳренĕ, анчах та нумайăх хутшăнман.
Çтерлĕ патшалăх педагогика академийĕ
Тутар тата чăваш кафедри
Паянхи кун студентсене суйласа илнĕ специальноçне алла илме пур майсем те пур. Çамрăксен пултарулăхне аталантарас тĕллевпе кафедра çумĕнче «Туссем» литературăпа творчество кружокĕ, «Савни» ансамбль ĕçлеççĕ. Унсăр пуçне студентсем çыравçăсемпе, сăвăçсемпе тĕл пулусем, наци уявĕсем, литература каçĕсем йĕркелеççĕ.
Залесская Лала
Залесская Лала (Лала Залесная, Залесная) — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Луза юханшывăн сылтăм çыранĕпе 89 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 101 км.
Мрясимово
Мрясимово — Пушкăрт Республикин Хура Атăл районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 351 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452365, ОКАТО кочĕ — 80234884013.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Сугултью-Еган
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Ухинккел (Самар облаçĕ)
Кунçулĕ
Ухинкелл ялне Юмантей ятлă чăваш ?ĕ?%-мĕш çулта килнĕ теççĕ. Çак таврара Пугачев отрячĕ Чика Зарубин ертсе пыракан патшалăх çарĕпе тĕл пулса çапăçнă. Ухинкел ялĕн хресченĕсем повстанецсене пулăшнă: лашапа, çимеллипе тата ытти те. Повстанецсене патша çарĕ çĕнтерсен нумай хресчен Турханпа Шутналлă вăрманĕсенче çĕр пӳртсем туса пурăннă.
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Шăнтал районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
196 çул
Çуралнă
Çавăн пекех: Категори:196 çулта çуралнисем
Польчăмăр
thumb|upright|Polandball Polandball (Польчăмăр) — тетел-мем, ăна пĕрремĕш /INT/ нимĕçсен Krautchan.net уйрăмне хутшăнакан имиджбордсем 2009 çулăн иккĕмĕш пайĕнче кĕртнĕ. Çак мемпе чылай тетел-комиксĕ тунă, унти персонажсем тĕрлĕ çĕршывсене наци ялавĕпе пĕр пек чăмăрпа (countryballs) палăртаççĕ. Polandball/Польчăмăр çак комиксенче чи тăтăшрах тĕл пулаканни пулать.
Каçăсем
Категори:Комиксем Категори:Тетел Польшăра Категори:Тетел-мемсем Категори:Сатира ĕçĕсем
Инд (юханшыв)
Инд (सिन्ध,, «юхан шыв, юхăм»;тибетла སེང་གེ།་གཙང་པོ , китайла 印度河 Yìndù Hé, панджаби чĕлхи دریاۓ سندھ Sindh, пушту اباسين‎ Abāsin, урду دریائے سندھ) - ) —Кăнтăр Азире вырнаçнă пысăк юханшыв.
Харитонов Василий Дмитриевич
ХАРИТОНОВ Василий Дмитриевич (1917-1968)—кĕçĕн лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Вăл Чăваш Республикин Кивĕ Тĕрлемес ялĕнче  çуралнă. Чăваш. КПСС ретне 1944-мĕш çулта кĕнĕ.
Кун-çулĕ
Çапăçусенче харсăр çапăçнăшăн ăна 05.11.1944 Совет Союзĕн Паттăрĕн ятне тивĕçтернĕ. 1968 çулхи çăвăн 30-мĕшĕнче Краснодар Ен Сочи хулинче вилнĕ.
Тутар Урюш
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Хура Атăл районĕ
Идык
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Зеленка (Мала юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Ваçанкка Никифор Тарасович
Пултарулăх ĕçĕсем
А. Пушкинăн сăввисене, «Дубровский» тата «Капитан хӗрӗ» повеҫӗсене, революции юррисене чăвашла куçарнă.
Явгильдино
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Яковлев Евстафий Григорьевич
Кун-çулĕ
301-мĕш стрелоксен дивизин 1054--мĕш стрелоксен полкĕн рота командирĕ Яковлев аслă лейтенант 1945-мĕш çулхи ака уйăхĕн 16-мĕшĕнче Германинчи Зелов хули патĕнчи Вербиг станци (халь «Нойлангзов») патĕнчи çапăсенче ротине ăста ертсе пынă. Батоальон командирĕ Перепелицин майор ăна танксене çапăçăва кĕме паман фауспатронпа хĕçпăшалланă гитлеровецсене пĕтерме хушнă. Яковлеав хастаррăн салтаксене хăй хыççăн илсе кайнă. Тăшмана флангран пырса офицер ротăна атакăна çĕклет. Нимĕçсен ушкăшнне гранатăсемпе ывăтса тата автоматсемпе винтовкăсенчен персе Яковлев роти тăшманăн 30 яхăн фаустника пĕтерет, вĕсенчен 4 Яковлев лейтенант аллинчен.
Луанг-Прабанг
Луанг-Прабанг (лао: ຫລວງພະບາງ), тĕрĕсрех: Луангпхабанг — Лаос хули. Хула çĕршывăн тĕп пайĕн çурçĕр енче, Меконг шывĕ çинче, Вьентьянран çурçĕрелле 425 çухрăмра вырнаçнă. Кунта 50 пине яхăн çын пурăнать.
Истори
VIII ĕмĕрĕн вĕçĕнче Наньчжао патшалăхĕ Меконг улăхĕ патĕнче питĕ хастар пулнă, вара вăл 709 çулта вара Мыанг Сва патшалăхне те пăхăнтарнă, унта тайсен тиккисемпе аристокрачĕсене хуçасем туса лартнă. Вĕсем мĕн чухлĕ хуçаланни паллă мар, анчах та Индварман I патша (877-891) ертсе пынă Кхмер империйĕ саралма тытăниччен ирĕклĕхе тухнă пулнă.
1128 — 1169 çулсенче кхаму Кхун Чуанг хăйĕн территорине пысăклатма тытăннă, çапла вара çак хулана хăй çумне çыпăçтарнă.
Тавралăхĕ
Лаосра калăп хула çук, Вьентьян тĕп хулинче 200 пин çын, Луанг-Прабанг хулинче 50 пин, Саваннакхетра 70 пин тата Паксра 90 пин.
Милан
250px|thumb|делла Скала лапамĕ. Мила́н (Milano, Milan, Mediolanum, «айлăм варринче») Италин çурçĕр пайĕнчи пысăк хули, Ломбарди провинцин административлă тĕпĕ. Халăх йышĕ 1,3 миллион çын, хула тулашĕпе (Мăн Милан) пурĕпе 3,5 миллиона яхăн. Милан Италин финанс-экономика центрĕ шутланать.
Франци Индокитайĕ
Кун-çулĕ
1887 официаллă ятне Индокитай Пĕрлĕхĕ (фр. Union indochinoise) тесе палăртнă.
Слак (Еремеевский сельсовет)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Чышма районĕ
Зон-Ель
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
Геноцид
Геноци́д (γένος — ăрат, йăх тата caedo — вĕлеретĕп) — епле те пулин наци, этнос, раса е тĕн ушкăнне пĕтĕмпех е пайне пĕтерес шухăшпа тăвакан ĕç-пуçсем:
1948 çултанпа геноцида ПНО тĕнчери киревсĕр ĕç тесе шутлать.
Йышăнни тата яваплăх
Çапах та, геноцид фактне тĕнче шайĕнче йышăнни йывăр шутланать. Геноцид актне тунă тесе айăпланă чухне, влаç ăна хăй çине илмест, тăтăшах малтан влаçра пулнисен геноцид актне влаçа илсе юлакансем йышăнаççĕ. Геноцида уйрăм виççĕмĕш патшалăхсем кăна йышăнаççĕ.
Индик
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Удмурт Республикин юханшывĕсем Категори:Мари Эл юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Автобус (пĕлтерĕшсем)
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Тĕпреткĕç
Тĕпреткĕç — пахча-çимĕçе тата ытти çимене хырса тĕпретмелли, вĕтетмелли хатĕр.
Ауди
Купе
Audi 100 S Coupe (C1) 1969—1975
Кабриолетсем
Audi A4 Cabriolet (B6/Typ 8H) 2002—2006
Auta terenowe
Audi Allroad (Typ 4B) 2000—2005
«S» тата «RS» модельсем
Audi S4/ S4 Avant 1997—2001
Audi S4/ S4 Avant 2004 — халичченех
Неаполь
Истори
250px|thumb|left|Неаполь. [[Везуви çине пăхни]]
Ауди
«S» тата «RS» модельсем
Audi RS2 Avant 1994—1996
Тайкаш
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Хура Атăл районĕ
Везуви
Каҫӑсем
Категори:Итали вулканĕсем Категори:Итали тăвĕсем
Толстовка (юханшыв)
Толстовка — Раççей территоринчи юханшыв. Сарăту облаçĕ территорипе юхать. Мăн Иргиз юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 33 км.
Боголюбов Александр Николаевич
Боголюбов Александр Николаевич (1900, Шупашкар, Хусан кĕперни - 1956, Мускав) — генерал-полковник, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Вăл Чăваш Республикин Шупашкар хулинче çуралнă.
Кун-çулĕ
1920-мĕшпе 1938-мĕш çулсем хушшине нумар çар шкулĕ пĕтернĕ: дислокаци аслă шкулĕ (1920), Аслă çар çыхăну шкулĕ (1924), М.В. Фрунзе ячĕллĕ çар академийĕ (1931), Генераллă штабăн çар академийĕ (1938).
Хирлеп (Мăн Çавал юппи)
Хирлеппуç Мĕлĕшпе Торăпкасси ялĕсем патĕнчен пуçланать. Элĕк тата Вăрнар районĕсен çĕрĕсем тăрăх юхать, Мăн Çавала сулахай енчен Хурăн Кăкшăм ялĕ çывăхĕнче юхса кĕрет. Вăрăмăшĕ — 30,2 çухрăм, юханшыв бассейнĕ — 205,9 тăваткал çухрăм.
Сапожников Геннадий Игнатьевич
Биографи
Геннадий Сапожников 1933 çулхи чӳк уйăхĕн 1-мĕшĕнче Хирлеппуç Мĕлĕш ялĕнче хресчен килйышĕнче çуралнă.
1978-1993 çулсенче пулă чирĕсен лабораторине ертсе пынă.
2004 çулхи утăн 29-мĕшĕнче Мускав хулинче куçне ĕмĕрлĕхех хупнă.
Ибрагим (Чышма районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Чышма районĕ
Хирти Пикшик ял тăрăхĕ
Паллă ентешсем
.
Цери изотопĕсем
Çутçанталăкра цери 4 стабиллă изотпсен хутăшĕнче тĕл пулать: 136Ce (0,185%), 138Ce (0,251%), 140Ce (88,450%) тата 142Ce (11,114%). Вĕсенчен иккĕшĕ (136Ce тата 142Ce) йĕкĕр бета арканупа пайланма пултараççĕ, анчах вĕсен радиохасталăхне халичен палăртман. çавах çурма аркану тапхăрĕн аялти шайне палăртнă (3,8×1016 çул тата 5,0×1016 çул). Церин 35 радионуклидне пĕлеççĕ. Вĕсенчен чи стабиллисем 144Ce (çурма аркану тапхăрĕ 284,893 кун), 139Ce (137,640 кун) тата141Ce (32,501 кун). Ытти изотопĕсен çурма аркану тапхăрĕ 4 кунран сахал, нумайĕшĕн -10 минутран сахалрах.
Иван-Вож
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Ураскилт
XX ĕмĕрте
thumb|200px|right|"Молния" колхозăн машина-трактор паркĕ 1920 çулхи авăн уйăхĕн 7-мĕшĕ тарин Кăрмăш уесĕн Атикасси вулăсне, кайран, районсене туса хуриччен, Етĕрне уесĕн Атикасси вулăсне кĕнĕ.
Химик кунĕ
Химик кунĕ МПУ-ра (ХимФак)
Химиксен кунĕ Категори:Раççей уявĕсем Категори:Беларуç уявĕсем Категори:Çăвăн 28-мĕшĕн уявĕсем Категори:Хими кун-çулĕ
Çавал (юханшыв)
Çавал, — Атăл юппи.
Испани эрехĕсем
Испани эрех тăваслăхĕн кун-çулĕ
Испани çĕрĕнче (Малага енĕ) иçĕме пĕррмĕш финикийсем ӳстерме пуçланă. 200 п.ĕ.п. çулсенче римлянсем Таррагона енĕнче иçĕм ӳстернĕ.
Ыхра Çырми ял тăрăхĕ
Администраци тĕпĕ: Ыхра Çырми ялӗ. Телефон: +7(83532)64725
Кушкуль (Адзитаровский ял тăрăхĕ)
Кушкуль  — Пушкăрт Республикин Хура Атăл районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 74 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453004, ОКАТО кочĕ — 80235805003.
Викторов Иван Викторович
Пултарулăх ĕçĕсем
Чăвашла пичетленсе тухнă кĕнекисем: