cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Анат Бобино
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Мечет районĕ
Бухарест
Каçăсем
Категори:Бухарест Категори:Румыни хулисем
Категори:Миллионер-хуласем Категори:Çуллахи Универсиада тĕп хулисем
Митта
Митта́ — хушамат. Паллă çынсем:
189 (хисеп)
189 (çĕр сакăрвун тăххăр) — 188-па 190 хушшинчи натураллă хисеп.
Коробейники (Перĕм Ен)
2005 çулта пурăнан халăх йышĕ 253 çын шутланнă.
Кăнтăр Сухокумск
Кăнтăр Сухокумск, — Дагестан Республики шутне кĕрекен Раççей хули. Махачкаларан 295 çухрăмра Тип Кума юханшывĕ хĕрринче вырнаçнă. Хула Ставрополь Енĕпе çуммăн ларать теме пулать.
Норвеги
Утравсем
(Антарктида патĕнчи çĕрĕсем тавлашуллисем шутне кĕреççĕ)
Раççей Федерацин халăх шучĕпе йĕркеленĕ ят-йыш
Каçăсем
* Категори:Раҫҫей патшалӑх списокӗсем
Серяш
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Чулхула облаçĕ
Чулхула облаçĕ, — Раççей Федерацийĕн Европа пайĕнчи субъекчĕ. 1929 çулхи нарăсăн 14-мĕшĕнче йĕркеленĕ. Тӗп хули Чулхула хули. Атăлçи федераци тăрăхне кĕрет.
Çурçĕр-анăçра Кострома, çурçĕр-тухăçра — Киров облаçĕсемпе, тухăçра — Мари Эл тата Чăваш Ен республикăсемпе, кăнтăрта — Мордва Республикипе, кăнтăр-анăçра — Рязань облаçĕпе, анăçра — Улатимĕр тата Иваново облаçĕсемпе чикĕ тытать.
Миява районĕ
Миява районĕ — Словакин Тренчин енĕн пайĕ.
Виктор Суворов
Кун-çулĕ
1971—1974 çç. Вăрçă-дипломати академинче пĕлӳ пухнă.
Британири вăрçă-ăслăх журналĕнче пмчетлени
Сивлек вăрçи тапхăрĕнче британ вăрçă тĕпчев центрĕн журналĕ RUSI Суворовăн икĕ статьине çутта кăларать: Çак статьясем пирки истори профессорĕ Бианка Пиетров-Энкер çапла çырать: «Суворовăн аргуменчĕсем çăв терии сахал пулнипе тиркевçĕсем „унăн историк пултарулăхĕ“ пирки иккĕленме пуçларĕç».
Дубровка (Авăркас районĕ)
Тавралăхĕ
Район центрне — Тулпасăна çитме: 18 çм , Кĕçĕн Ибрай ялне - 5 Белое Озеро станцине 29 çх.
Пухов районĕ
Статистика хыпарĕсем (2001)
Конфесси йышĕ:
Пукане
Пукане — ача вăййи
Тетте-пукане яланах пек çынна е чĕрчуна сăнарлать. Анчах хăшпĕр чух тетте-пукане сăнарламасть, вăл мĕнле те пулсан чăн е шухăшри сăнара палăртать кăна. Тĕслĕхрен, турат (патак), çинче ларса чупакан ачашăн лешĕ ăна лашана асаилтерет.
Пукане ÿнер тĕсĕсенче
мини|слева|Яка чиперкке, [[Парис|Париж, 1870.]] Пукане ÿнер хайлавĕсен, юмахсен, мультфильмсен паттăрĕсем пулаççĕ.
Пукане — ăстаçăсен хайлавĕ
Юлашки çулсенче автор пукани ÿнерĕ пухăмсемçĕсене кăна мар, ÿнер тĕпчевçисене, интерьерпа тумтир дизайнерĕсене тата архитекторсене те кăсăклантараççĕ. Килте автор пукани пулни хуçисен лайăх тут пулнине палăртать. Пĕнчере кашни çул пукане ÿнерĕн çĕршер куравĕ иртет.
Ленинский (Перĕм Ен)
Ленинский — Перĕм Енри Чернушка районĕнчи посёлок. Калиновка ял тăрăхне кĕрет.
Иккĕмĕш Микишĕн
Иккĕмĕш Микишĕн- Чăваш Енĕн Шăмăршă районĕнчи çухалнă ял. Чи малтанах вырăссем пурăннă. Республикăн тĕп территорийĕн тулашĕнче вырнаçнă Улмаллă ялпа тата Пĕрремĕш Никишино тĕлпе пĕрле пĕр анклав.
Микишĕн: 1917-1920 (тепĕр тĕлте:1926-мĕшчен), Микишĕн Иккĕмĕш Пайĕ: 1920-1957 (тепĕр тĕлте: 1948-мĕшчен),  Иккĕмĕш Микишĕн: 1958-мĕш çултанпа.
Истори
Чĕмпĕр кĕпĕрнин Пăва уесĕнчи Шамккай вулăсĕн 1897-мĕш çулхи тата 1913-мĕш çулхи ялĕсен йышĕнче Пĕрремĕш Никишино, Иккĕмĕш Никишино е Никишино тенисем çук. Никитино тени çеç тĕл пулать.
1920 çулхи утă уйăхĕн 28-мĕшчен Пăва уесне, каярах Çӗрпӳ уесне кĕнĕ. 1920 çулхи юпа уйăхĕн 5 хыççăн Çĕрпӳ уесĕн Йĕпреç районнĕ, 1921 çулхи утă уйăхĕн 22 хыççăн Патăръел уесне кĕртнĕ. Ку пĕтĕм тапхăрта ял Шамккай вулăсĕнче шутланнă.
Шилки
Пурнăçĕ, ĕçĕсем
Шилккăн икĕ ывăл пулнă. Аслă ывăлне — Паттăр-Мумин (Бат-Угор-Мамин), кĕçĕннине — Алмуш тесе чĕннĕ. 17 çyл патшара ларнă хыççăн 882-мĕш çyлта çĕре кĕнĕ.
Вĕрене
Вĕрене (Ácer) — Европăра, Азире тата Çурçĕр Америкăра ӳсекен йывăç.
Пылак вĕрени
— çак вĕрене çулçи ĕнтĕ Канадăн символĕ шутланать, ăна патшалăх ялавĕ çине  вырнаçтарнă. Унран пылак кăлараççĕ.
Черногори патшалăхĕн гимнĕ
Сӑмахӗсем
Синови смо твог стијења
Ускачући у два мора,
Суэц каналĕ
250px|thumb|Суец каналĕ Суэц каналĕ, — 163 çухрăм тăршĕллĕ Синай çурутравĕнчен хĕвеланăç енелле вырнаçнă канал. Канал Египетра Вăтаçĕр тинĕсĕ хĕрринчи Порт-Саид тата Хĕрлĕ тинĕс хĕрринчи Суец хулисем хушшинче вырнаçнă. Канал тăрăх Европăпа Ази хушшинчи çула Африка йĕри тавра çаврăнмасăр çыхăнтарать. Канала уçиччен Азипе Европа хушшинчи суту-илӳве ертсе пымашкăн пĕр çыран хĕрринче тавара пушатнă та типçĕр тăрăх тепĕр çыран таран йăтнă.
Мауэнзе (Люцерн)
Мауэнзе (Mauensee LU) — Швейцарири коммуна, Люцерн кантонне кĕрет.
Калининград облаçĕ
Калининград облаçĕ (Янтарь Енĕ), — Раççей Патшалăхĕн хĕвеланăç енче вырнаçнă облаç. Çурçĕр-Анăç Федераци тăрăхне кĕрет, Польшăпа тата Литвапа юнашар вырнаçнă. 1945 çулчен Германин Хĕвел тухăç Пруссин (Ostpreußen) пайĕ пулнă. Тĕп хули Кёнигсберг ятлă пулнă.
Козлаю-Вож
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Сикашта
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем
Шлезвиг-Хольштайн
Пайланни
тăрăха кĕмен уласем (нимĕçле ячĕ, автомобиль паллин кочĕ)
Ахман
Тавралăх
Район центрне — Бакалыне çитме: 7 çм , Туймазы станцине 69 çх.
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин Бакали районĕ Категори:Пушкăрт Республикинчи чăваш ялĕсем
Çĕньял Вăрманкасси
Асăрхавсем
Категори:Чăваш Енри Етĕрне районĕн ялĕсем
Советски
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 413 çын, çав шутра 203 арçын, 210 хĕрарăм пурăннă.
Сикия
Сикия — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Перĕм Ен, Тутарстан территорипе юхать. Сюнь юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27 км.
Пушкин Александр Сергеевич
(1831-1836)
1836-мĕш çулхи çуркунне йывăр чир хыççăн амăшĕ, Надежда Осиповна вилсе каять. Ку Пушкиншăн йывăр хуйăх пулнă.
Тӳрлетми çук инкек
"Çăткăн рыцарь"(1830)
= Вуламалли = Пущин И. И. Записки о Пушкине М., "Детская литература", 1984
Леонид Гроссман Записки Д' Аршиака, Пушкин в театральных креслах М., "Художественная литература", 1990
199 (хисеп)
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Тулли хисепсем
Чуварлей
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Улатăр районĕн ялĕсем
Хирти Ӗнел
Кун-çулĕ
1927 çулхи юпа уйăхĕн 1 хыççан ял Мăн Патăръел районне, 1935 çулхи çу уйăхĕн 19 хыççан Патăръел районне, 1939 çулхи нарăсăн 2 хыççан ял Комсомольски районне, 1962 çулхи раштавăн 20 хыççан каллех Патăръел районне кĕнĕ.
Архитектура
Каçăсем
Категори:Архитектура
Шупашкар гимнĕ
Шурă Шупашкар, — Шупашкар гимнĕ. 2001 çулхи çĕртме уйăхĕн 14 Шупашкар хула депутачĕсен пухăвĕ йышăннă, Г. Максимов кĕвĕленĕ, Кипеч сăвăланă «Шурă Шупашкар» юрă Шупашкар хула гимнĕ пулса тăнă.
Этĕльел
Этĕльел , Этĕл   — (Аделькино) Пушкăрт Республикинчи Пелепей районĕн чăваш ялĕ.
Силасова
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Перĕм енĕн юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Усть-Маш
Усть-Маш — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Челепи облаçĕ, Свердловск облаçĕ территорипе юхать. Ик юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Кивĕ Мишер
Кивĕ Мишер — Пушкăрт Республикин Мечет районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 338 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452567, ОКАТО кочĕ — 80242842002.
Пфеффикон (Люцерн)
Пфеффикон (Pfeffikon) — Швейцарири коммуна, Люцерн кантонне кĕрет.
Ял
Халăх йышĕ пысăк ялсенче темиçе пине çитме пултарать.
Чăваш Енри ялсем
Чăваш Енре пурĕ 1800 ял ытла. Вĕсенчен чылайăшĕ историлле чăваш ялĕсем шутланаççĕ тата вĕсенче халĕ те чăвашсемех пурăнаççĕ. Пăрачкав районĕнче чăваш ялĕсем пачах çук теме пулать, Улатăр районĕнче те нумаях мар.
Уйрăм çурт-йĕр
Пурăну çурчĕ (çурт, пӳрт) çумне кĕлет лартнă. Тĕрĕклĕ çĕр ĕçченĕн хуçалăхĕнче анпар, лаша вити, ĕне-сурăх вити, сарай, лăпас тата нӳхреп. Кашни тенĕ пекех чăваш килĕнче çуллахи лаç пулнă, мунчана кил йăвинчен кăшт аяккарах, çырма сăртĕнче е юханшыв çыранĕнче, хăпартнă.
Коматывис
Коматывис — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Колва юханшывăн сылтăм çыранĕпе 385 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
СССР чыслă донорĕ
Пурĕпе 50000 çынна чысланă.
Болу (ил)
Категори:Турци илĕсем
Боснипе Герцеговина
thumb|right|200px thumb|right|200px Боснипе Херцеговина Пĕрлĕхĕ, Боснипе Херцеговина (БтХ) — Балкан çурутравĕн варринче вырнаçнă патшалăхĕ. Ун шутне Босни тата Херцеговина Федерацийĕ, Серб Республики кĕреççĕ.
Балтай (Туймаçи районĕ)
Балтай — Пушкăрт Республикин Туймаçи районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 341 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452789, ОКАТО кочĕ — 80251830002.
Кахвис
Кахвис (حافظ) — Куран пăхмасăр пĕлекен çын.
Машков Владимир Львович
Кун-çулĕ
Владимир Машковшăн 1994 çул ăнăçлă пулать — вăл раççей çамрăк режиссёрĕсемпе ĕçлет: Денис Евстигнеевăн «Лимита», Валерий Тодоровскин «Подмосковные вечера» фильмĕсене сăнарлать. Çакăн хыççăн Владимир Машков Карен Шахназаровy «Американская дочь» фильмĕнче ĕçлет.
Самар (юханшыв)
Самар юханшыв, — Атăлăн сулахай юппи, Самар облаçĕ тата Ăренпур облаçĕ тăрăх юхать.
Ярмулай
Демографи
2002 çулхи çыравпа килĕшӳллĕн чăвашсен пайĕ - 90%.
Согады
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Сăпса
Каçăсем
말벌상과 Wespen Osa
Утяшта
Утяшта — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Челепи облаçĕ, Свердловск облаçĕ территорипе юхать. Мăн Ик юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Барто (ушкăн)
Ушкăнăн кун-çулĕ
2008 çулта, çулла «БАРТО» чи лайăх дебютшăн «Степной волк» мусăк парнине тивĕçет, юпа уйăхĕнче MTV RMA конкурсĕнче эрешри чи лайăх проект номинацине тăратаççĕ. 2008 çул тăршшипех ушкăн гастрольрен татăлмасть, Томск, Минск, Калининград, Екатеринбург, Чулхула, Пермь, Тулă, Хусан, Вологда тата урăх хуласенче, Мускавпа Санкт-Петербургра тăтăшах хăйĕн пултарулăхĕпе паллаштарать. 2009 çулăн пуçламăшĕнче ушкăн экономика кризисĕ пирки пĕремĕш «Скоро все …» видеоклипне кăларать: http://www.youtube.com/watch?v=pJtROAMO6Qc Кĕске вăхăтрах клипа 180.000 ытла çын пăхать.
Газиантеп (ил)
Каçăсем
Категори:Турци илĕсем
Çĕнтерӳ кунĕ
Уявăн кун-çулĕ
Çак кун нумай çĕртре вăрçă ветеранĕсем тĕл пулаççĕ, палăксем умне пуç кăшăлĕсем хураççĕ, каç пулттипе салют яраççĕ.
1945 çулта кĕртнĕ, анчах та 1947 çултанпа ĕçлев кунĕ шутланнă: пĕрремĕш хут СССР-та вăл уяв йышне икĕ вуннă çул иртсен кăна кĕрет. Кăçалăклă 1965 çулта Çĕнтерӳ кунне кану кунне куçараççĕ. СССР тапхăрĕнче çар парачĕсене Хĕрлĕ лапамра çăвăн 9-мĕшĕнче пуçтарнă; çулсерен парадсене çăвăн 1-мĕшĕнче тата чӳкĕн 7-мĕшĕнче иртнĕ, çăвăн 9-мĕшĕнче парада кăçалăклă 1965 тата 1985 çулсенче ирттернĕ. СССР аркансан пĕр вăхăт Хĕрлĕ лапамра парад пулман, çак йăлана кăçалаклă 1995 çулта çĕнетнĕ. Ун чухне Мускавра икĕ парад пулнă: Хĕрлĕ лапамра (çуран утса) тата Поклонная тăвĕ çинче (вăрçă техникипе). Çавтанпа Хĕрлĕ лапамра парадсене çулсерен ирттерме тытăннă — анчах та вăрçă техникисĕр. 2008 çултанпа парада каллех вăрçă техникине кĕртеççĕ (Хĕрлĕ лапамри 2008 çулхи çăвăн 9-мĕшĕнчи парад).
Алькеш (ял)
Малтан çавăн пекех Вонпукасси, Вомпукасси ятлă пулнă. Чиркӳ пур.
Каçăсем
Категори:Чăваш Ен посёлокĕсем
Мамай
Кун-çулĕ
1378 çулта Мамай Бегич мăрсана Рязань çĕрне тустарма янă, анчах та унăн çарушкăнне Дмитри Донской Воже шывĕ çинче аркатнă. Çакăн хыççăн Мамай пысăк çарпа Руç çине кайса вырăссемпе Куликово патĕнче çапăçнă. Руçĕн пухăннă çарĕсем Mамай çарне çапса çĕмĕрнĕ.
Кома-Шор (Усы юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Русвиль
6364 çын (2006, раштав, 31) пурнать. Официаллă код — ''1098’'.
Ишале
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Çĕнтерӳ çулĕ (хаçат)
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри хаçат-журнал
Ульянов Дмитрий Борисович
Каçăсем
Категори:Мускавра çуралнисем Категори:Раççей актёрĕсем Категори:Борис Щукин ячĕллĕ театр институтĕнчен вĕренсе тухнăскерсем
Абрамов
Абрамов, — Абрам ятран кайнă хушамат.
Тури Козмаш
Тури Козмаш — Перĕм Енри Чернушка районĕнчи ял. Павловка ял тăрăхне кĕрет.
Аффикс
Категори формисем вăл е ку пуплев пайĕнчи мĕнпур е чылай сăмах çумне хушăнаççĕ, пĕтĕмлĕх принципне пăхăнаççĕ. Сăмахран, -рах (-рех) паллă ячĕсен танлаштару категорийĕн аффикс пулнă май ăна сăмаха улăштаракан аффикс тетпĕр, анчах та вăл япала ячĕсенче виçĕ-тăватă сăмахпа кăна çӳрет те (ачарах, тихарах, курăкрах) форма тăвакан аффикс шутне кĕрет. Çавăн пекех -шкал (-шкел) местоимени евĕрлĕх категорийĕн аффиксĕ пулнă май ăна сăмаха улăштаракан аффикс тетпĕр, япала ячĕсене вăл икĕ сăмахра кăна (амăшнешкел, этемешкел) тĕл пулнине шута илсе ăна форма тăваканнисен шутне кĕртетпĕр. Апла пулсан, пĕр пуплев пайĕнчи сăмаха улăштаракан аффикс тепĕр пуплев пайĕнче форма тăваканнисен шутне кĕрет.
Пертеш
Пертеш (Бердяш) — Пушкăрт Республикинчи Зилаир районне кĕрекен чăваш ялĕ.
Çатра
Каçăсем
Категори:Етĕрне районĕнчи пурăнан вырăнсем
Хуторка (Ай юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Ай пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шурă Атăл.
Новиков
Новик сăмах çакна пĕлтерет: кнеç тарçи; çĕнĕ çын; çамрăк уйăх. Малтан пусăма тăтăшах юлашки сыпăка лартаççĕ — Новико́в. Пĕр пекрех хушаматсем — Новичихин, Новичков, тăван хушаматсем — Новожилов, Новосельцев.
Воткинск
Истори
1759 çулта Воткинск тимĕр тăвакан завода тунă чухне посёлок никĕсленĕ. 1813 çулта ăна хула шайне кĕртнĕ.
Каçăсем
Категори:Удмурти Республикин хулисем
Абулхаир
Кун-çулĕ
1722 çулта Джунгари Китайпа килĕшӳ тăвать те казахсем çине вăйлăрах тапăнма пуçлать.
Кос-Вож (Елц юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Абрамов Яков Абрамович
Абрамов Яков Абрамович — (1873 çулхи юпан 8-мĕшĕ, Упи ялĕ, Етĕрне уесĕ, Хусан кĕпĕрни (халь Чăваш Енĕн Красноармейски районĕ) — 1934 чӳкĕн 1-мĕшĕ) — чăвашсен пĕрремĕш элчи, Раççейĕн Пĕрремĕш Патшалăх Думин депутачĕ.
Çеçпĕл Мишши
Пурнăçĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
1899 çулхи чӳк уйăхĕн 16-мĕшĕнче Канаш районĕнчи Касаккасси Шĕкĕр (халĕ Çеçпĕл) ялĕнче çуралнă.
Зурзее (тытăмлани)
Каçăсем
Категори:Люцерн (кантон)
Чек-Магаш
Чек-Магаш — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Челепи облаçĕ, Свердловск облаçĕ территорипе юхать. Ик юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Ай пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шурă Атăл.
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Челепи облаçĕн юханшывĕсем Категори:Свердловск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Ик юпписем
Арапуç ял тăрăхĕ
Арапуç ял тăрăхĕ — Чăваш Енĕн Вăрмар районĕнчи ял тăрăхĕ.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Вăрмар районĕн ял тăрăхĕсем
Риобамба
Риобамба (тулли ячӗ Сан Педро де Риобамба исп. San Pedro de Riobamba) — Чимборасо провинцийӗн (Эквадор) хули, Риобамба кантонӗн Риобамба административлӑ тӗпӗ.
Баньос
Халӑхӗ — 18 000 ҫын.
Аслă Чак ял тăрăхĕ
Тăрăх тытăмĕ, халăх йышĕ
Ял тăрăх шутне Аслă Чак, Атнаш, Кĕçĕн Чак, Пĕчĕк Енккасси, Çĕнĕ Мăнтăр ялсем кĕреççĕ.
Кивьял Шăмăт
Тавралăхĕ
Шупашкартан 77 км, Етĕрнерен - 23 км, чукун çул станцинчен 68 км.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 105 çын, çав шутра 51 арçын, 54 хĕрарăм пурăннă.
Сульмяш
Сульмяш — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Перĕм Ен, Тутарстан территорипе юхать. ? юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Мачала
Каҫӑсем
Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Эквадор хулисем
Украина ялавĕ
Кун-çулĕ
Паянкунхи геральдика шупка тата ылтăн тĕссене уйрăм тĕс вырăнне хумасть, вĕсене кăвак тата сарăъ тĕссен çумĕсем тет.
Хĕрлĕ Октябрь
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Ишимпай районĕ
Кальвадос (ĕçме)
Каçăсем
Кальвадос, кун-çулĕ тата хатĕрлесси
Категори:Бренди Категори:Норманди Категори:Панулми ĕçмисем
Нева (юханшыв)
Нева — Ленинград облаçĕнчи тата Санкт-Петербургри юханшыв, Балтика тинĕсĕн Фин заливне Ладога кӳллипе çыхăнтарать. Ячĕ фин чĕлхинчен Nevajoki, Nevajärvi (neva — шурлăх, шведла — ny) пуçланнă. Вырăсла — Нева, халăх этимологипе «Çĕнĕ (шыв)». (Фасмер). Пĕрремĕш хут — Житие Александра Невского (XIII ĕмĕр) — асăннă. Нева тăршшĕ — 74 çм (тинĕсе çити тӳррĕн — 45 çм), çав шутра Санкт-Петербург тăрăх — 28 çм. Вăтам анлăлăхĕ — 400—600 м, чи анли — 1200 м (Нева хапхисем патĕнче), чи тăвăрри — 210 м (Иванов порогĕсем патĕнче). Вăтам тарăнăшĕ 8—11 м, чи тарăнни — 24 м (Литейнăй кĕперĕ патĕнче). Пысăк шыв магистралĕ, Атăл-Балтика тата Шурăтинĕс-Балтика шыв çулĕ. 4000 çул каялла Ладога шывĕ Балтика тинĕсне çĕмĕрсе кĕнĕ чухне пулса тăнă. Ладога кӳллинчен Шлиссельбург хули çумĕнче Фин заливне (Балтика тинĕсĕ) юхса кĕрет. Часах хăрушăллă шывилнисем пулаççĕ. Неван 42 утравĕсем çинче Санкт-Петербург хули вырнаçнă.
Совет Социализм Республикисен Пĕрлешĕвĕ
Халăх
мини|400px|Республикăсенчи халăх
Хĕрлĕ Çăлтăр (ял)
Хĕрлĕ Çăлтăр, — Чăваш Енри Çĕмĕрле районĕнчи ял.
Йăлпăлак
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Пурăнан халăх йышĕн улшăнăвĕ:
Кызыл Камень-Ель
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Чăваш Сурăмри вăтам шкул
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Элĕк районĕн шкулĕсем Категори:Чăваш Ен шкулĕсем Категори:Раççей Федерацин шкулĕсем Категори:Шкулсем
Чăваш Республикин гимнĕ
Кунçулĕ
Акан 29-мĕшĕ Чăваш Енĕнче Патшалăх символĕсен — гимнăн, гербăн тата ялавăн — кунĕ шутланать, ăна 2004 çултанпа уявлаççĕ. Ăна Чăваш Республики Президенчĕн 2004 çулхи акан 8-мĕшĕнчи 24-мĕш № «Чăваш Республикин патшалăх символĕсен кунĕ» Хутайĕпе тата 2004 çулхи акан 19-мĕшĕнчи 1-мĕш № Чăваш Республикин «Чăваш Республикин патшалăх символĕсен кунĕ» саккунĕпе кĕртнĕ.
Уязытамак
Уязытамак — Пушкăрт Республикин Туймаçи районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 565 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452779, ОКАТО кочĕ — 80251835004.
Биккол
2010 çулхи çыравăн пĕтĕмлетĕвĕсемпе кунта пурăнан халăх йышĕ 34 çын, çав шутра 20 арçын тата 14 хĕрарăм пулнă.
Сухоляд
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Сĕтев — Взятка (хаçат)
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Периодикăллă кăларăмсем
Шидаля
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Челепи облаçĕн юханшывĕсем Категори:Свердловск облаçĕн юханшывĕсем [Категори:Алла-Елга юпписем
Анттуньял
Тавралăхĕ
Район центрне — Гафурине çитме: 21 çм , Белое Озеро станцине 4 çх.
Сухояз
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Перĕм енĕн юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Иерихон (ракета)
Иерихон-1
1971 çулăн вĕçĕнче тунă. Габаритсем: 13,4 м вăрăммăш, 0,8 м диаметрпа, йывăрăш 6,7 тоннă, туртма пултаракан усăллă йывăрăш, аçтаçăсен хаклавĕпе, 450 кг яхăн. 500 çм вĕçсе çитме пултарать. Израильте концерн (IAI) тунă, 100 виçе кăларнă.
Каçăсем
Jéricho (missile)
Пушкăрт Республикинчи чăваш ялĕсем
Ермеккей районĕ
Богородск  | Енкĕрел | Калиновка |  Кăратмас  | Михайловка | Никитинка | Николаевка |  Суккул  | Уйăлка |  Хурамал  | Эрехĕрри | Янăшма | Плодопитомник (пурăнакан вырăн) | Заряново | Курятмас | Князевка
Караидель районĕ
Верхний-Казьмаш
Полока Геннадий Иванович
Кун-çулĕ
1948—1950 çулсенче М. С. Щепкин ячĕллĕ аслă театр училищин актёр уйрăмĕнче вĕреннĕ. 1957 çулта Геннадий Полока ВГИКăн режиссёр факультетĕнче (Лев Кулешовпа Александра Хохловăн ăста лаççинче пĕлӳ илсе «Мосфильм» киностудин режиссёрĕ вырăнĕнче ĕçлеме пуçлать.
Каçăсем
Категори:СССР кинорежиссёрĕсем Категори:СССР актёрĕсем Категори:СССР сценарисчĕсем Категори:Раççей кинорежиссёрĕсем Категори:Раççей кинопродюсерĕсем Категори:Раççей сценарисчĕсем Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:ВГИКра вĕренсе тухнисем
Калифорни
Тавралăхĕ
Штат лаптăкĕ — 410 000 км2.
Чулкаç ял тăрăхĕ
Чулкаç ял тăрăхĕ — Чăваш Енĕн Вăрмар районĕнчи ял тăрăхĕ.
Сухоязы
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Перĕм енĕн юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Чупай ял тăрăхĕ
Чупай ял тăрăхĕ — Чăваш Енĕн Вăрмар районĕнчи ял тăрăхĕ.
Курьяв-Йоль
Курьяв-Йоль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Микит-Ю юханшывăн сулахай çыранĕпе, 0,6 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Розов Анатолий Сидорович
Кун-çулĕ
1933 çулхи юпан 14-мĕшĕнче Чăваш АССР Çĕрпӳ районне кĕрекен Тăрваш ялĕнче çуралнă.
Балкан историллĕ тăрăхĕсем
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Балкан историллĕ тăрăхĕсем Категори:Историллĕ тăрăхсем
Деткино
Асăрхавсем
Категори:Перĕм Енри Чернушка районĕн пурăнан вырăнĕсем
Петров Юрий Филиппович
Нумай çул хушши Д 220.029.01 диссертаци канашне ертсе пынă. Раççейри ялхуçалăх ăслăлăхĕсен академийĕн академикĕ (2005. Нумай çул хушши ВАК пайташĕ пулнă.
Кун-çулĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
Ленинград облаçĕнчи “Красный пахарь” совхозра (1960-1961), Кокчетав облаçĕнчи “Арык-Балыкский” совхозра (1961–1962) тĕп ветеринари тухтăрĕ, Кокчетав облаçĕнчи ветеринари уйрăмĕн ертӳçин çумĕ (1962–1963), Чăваш республикин ветеринари лаборатори уйрăмĕн ертӳçи (1963–1964). Кайăксен чирĕсен ВНИИ аспиранчĕ (1964–1969), кĕçĕн ăслăх ĕçтешĕ (1969–1974).
Куш-Вож (Мăн Нядэйт юппи)
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Айтактамак
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Туймаçи районĕ
Aberfeldy (виски)
thumb|right|260px|Aberfeldy Aberfeldy - пĕрсалатлă шотланд виски
Дмитриевка (Кармаскала районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин Кармаскалă районĕ Категори:Пушкăрт Республикинчи чăваш ялĕсем
Мальта утравĕ
Мальта, — Мальта архипелагĕнчи виçĕ утравĕсенчен чи пысăкки, Мальта Республикин çĕрĕ.
Туçи Мăрат вăтам шкулĕ
Туçи Мăрат вăтам шкулĕ, — Чăваш Енĕн Вăрнар районĕнчи Туçи Мăрат ялĕнче вырнаçнă шкул. 1895 çулта уçнă. Вăл вăхатра вăл пĕлӳ шкулĕ ятлă пулнă. Пĕрремĕш вĕрентекенĕ Кольцов Абрам Иванович пулнă, вăл ачасене хăйĕн çурчĕнче вĕрентнĕ.
Тайăш (Юнус ял тăрăхĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Мечет районĕ
Шумга 2-мĕш
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Чапаев дивизийĕ
Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи
Дивизин ялавĕсене Хура тинĕсре путарнă.
Петĕр Хусанкай
Пурнăçĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
1907 çулхи кăрлачăн 22 Тутарстанăн Элкел районĕнчи Сиктĕрмe (халĕ Cиктĕрме-Хуcанкай) ялĕнче çуралнă.
Хусанти Чăваш педагогика техникумĕнче, Хĕвелтухăç педагогика институтĕнче, Мускаври аслă литература курсĕсенче вĕреннĕ. Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçине хутшăннă. Вăрçăра çар журналисчĕ, дивизи хаçачĕсен ĕçтешĕ пулнă. Вăрçăри хăюлăхшăн Хĕрлĕ Çăлтăр ордена тата медальсене тивĕçлĕ пулнă.
Совет Союзĕн Паттăрĕсен ят-йышĕ (Гречаный — Губанов)
Ку списокра «Г» сас паллинчен пуçланакан пĕтĕм Совет Союзĕн Паттăрне (мĕнпурĕ 756 çын, вĕсенчен 15-шĕ 2 хут) асăннă. Списокра ССРС Аслă Канашĕн чыс паракан указĕсен даттисем, мĕнле çар, çар званипе йышанакан должность (Совет Союзĕн Паттăрĕ чысне илме тăратнă вăхăтра), пурăннă çулсем çинчен каланă.
Auchentoshan (виски)
thumb|240px|right|Auchentoshan Auchentoshan (Ock-un-tosh-un - О-кен-то-шан) - пĕр ятлă эрех лаçĕнче тăвакан пĕрсалатлă шотланд вискийĕ.
Каçăсем
Категори:Шотланд виски
Пупăлькасси
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 203 çын, çав шутра 102 арçын, 101 хĕрарăм пурăннă. Урпаш юханшывĕн сулахай çыраненче вырнаçнă. Шупашкартан 93 км, Етĕрнерен - 28 км, чукун çул станцинчен 68 км.
Ben Nevis (виски)
Категори:Виски
Гольфстрим
Пулса кайни, ăçталла юхни
Флорида кӳлмекĕнче çак юхăм 25 млн. м3/ç куçарать, ку вара Çĕр çинчи пур юханшывсен пĕрлĕ куçаракан шывĕнчен 20 хут ытларах шутланать.
Род Айленд
Тавралăхĕ
Штат лаптăкĕ — 4 005 км2.
Каçăсем
Категори:Род-Айленд Категори:АПШ штачĕсем
Тимĕрçĕ лаççи
Тимĕрçĕ лаççи, — тимĕрçĕ ĕçлекен вырăн. Тимĕрçĕ лаççине йывăçран, чулран, кирпĕчрен купаласа лартаççĕ. Чи пахи вучахĕпе сунталĕ. Тимĕрçĕ лаççинче хуçалăхра кирлĕ япаласене тимĕртен шаккаса тăваççĕ, урапа-çуна кăшăллаççĕ, лашасене таканлаççĕ.
Чăвашсем тимĕрçĕ лаççине шыв хĕррине, уничене (урам вĕçне) икĕ-виçĕ ял хушшинчи лапамсене лартма юратнă. Çак вырăна Тимĕрçĕ ялĕ, Тимĕрчкасси, Тимĕрч урамĕ тесе каланă.
Балти тинĕсĕ
Тавралăхĕ
Пысăк утравсем: Готланд, Эланд, Борнхольм, Волин, Рюген, Аланди тата Сааремаа.
Пенсильвани
Каçăсем
Категори:Пенсильвания Категори:АПШ штачĕсем
Ял администрацийĕн çурчĕ
Ял администрацийĕн çурчĕ, — ял, ялсен хушшинче патшалăх ĕçне туса пыракан органсен вырăнĕ. Вĕсем час-часах колхоз е совхоз правленийĕн çурчĕсенче ларса ĕçлеççĕ. Нумай çĕрте ятарлă çуртсем пур.
Пĕрремĕш Выççăлкă
Пĕрремĕш Выççăлккă, — Чăваш Енĕн Етĕрне районĕнчи ял.
Югуз
Югуз — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Челепи облаçĕ, Свердловск облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Мордва Республики
Мордва Республики (мăкшӑ Мордовия Республиксь, Мордовия Республикась, Республика Мордовия), — Раççей патшалăхӗн Атăлçи федераллă округне кĕрекен республика. Тĕп хули — Саранск. Республикăн патшалăх чĕлхисем: ирçĕпе мăкшă чĕлхисем, вырăс чĕлхи.
Караморка
Асăрхавсем
Категори:Перĕм Енри Чернушка районĕн пурăнан вырăнĕсем
Мордва Республики
Юханшывсем
Мордва Республикинче 114 юханшыв юхать. Пысăккисем:
Наци шучĕпе
Халăх йышĕ 1970 çулхи халăх çыравĕпе 1 263 пин çынна танлашнă. Кун чухне мăкшăпа ирçене уйăрман, пĕрле шутланă. 2002 çулхине Раççейре пурĕпе 843,4 пин мордва халăхĕ пурăннă. Мăкшасем 49,6 пин çын пулнă, ирçесем — 84,4 пин çын.
Грузи
Тĕп хула — Тбилиси.
Халăх йышĕ
2004 çулхи утă уйăхĕ валли патшалăхра 4 693 892 çын пурăннă. Халăхсенчен чи пысăк ушкăнне грузинсем (83,8%) йĕркелеççĕ. Çавăн пекех кунта армянсем (5,7%), азербайджансем (6,5%), вырăссем (1,5%), осетинсем (0,5%), грексем, абхазсем, куртсем, ассирисем пурăнаççĕ. Ытларах пайĕ христос тĕн йĕркине тытса пырать.
Ямансас
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Пурăнан халăх йышĕн улшăнăвĕ:
Laphroig (виски)
Категори:Виски
Интервенци (фильм)
Истори
Фильма çапса илнĕ хыççăн ăна шухăшĕпе алхасуллăрах тесе (граждан вăрçипе большевиксем пирки камит жанрĕ) халăх валли анлă кăтартма ирĕк паман.
Фильмри юрăсем
Пурне те тенĕ пекех В. С. Высоцкий хайланă:
Юрак
Юрак — Раççей территоринчи юханшыв. Челепи облаçĕ территорипе юхать. Ай юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шпалер
Функци
Иккӗш те, тӗпрен илсен, таса пулма пулӑшакан декораци ӗҫне тӑваҫҫӗ. Шпалерпа стенасем ҫийӗпе витнӗрен вӗсен тӗсӗ пӳлӗме ҫутатса тӑма пулӑшать.
Яманак
Тавралăхĕ
Мăн Шетмĕ юханшывĕн сулахай çыранĕнче вырнаçнă. Шупашкара çитме — 48 км, райцентра — 12 км, чукун çул станцине — 24 км.
Кун-çулĕ
1927 çулхи юпа уйăхĕн 1 Çĕрпӳ районне, 1935 çулхи пуш уйăхĕн 1 хыççăн Трак районне, 1940 çулхи çурла уйăхĕн 16 хыççăн Красноармейски районне, 1962 çулхи раштавăн 20 хыççăн Çĕрпӳ районне кĕнĕ. 1965 çулхи чӳк уйăхĕн 3 хыççăн хальхи вăхăт таран Красноармейски районне кĕрет. 1927 çулхи юпан 1 хыççăн Упи ял канашне, 1960 çулхи акан 12 хыççăн Карай ял канашне, 1965 çулхи  чӳкăн 29 хыççăн Упи ял канашне  кĕрет.
Скандинави тăвĕсем
Климачĕ
Ту айккисенче тайга вăрманĕ, тĕмсем, торфлăхсем, çаплах ту тундрипе çаран. Тусем тимĕр, пăхăр, титан металлĕсемпе тата пиритсемпе пуян.
Лаптăк
Лаптак фигурăн лаптăкĕ
Математикăлла анализ татăккăн яка чикĕллĕ лаптак кĕлеткесен лаптăкне тупмалли универсаллă меслет сĕнет.
Çий лаптăкĕ
Вектор-функципе кăтартса панă A кукăрăлчăк çийĕн лаптăкне иккĕллĕ интегралпа тупаççĕ: Çавах, координатсенче: Кунта.
Тăванлăх
Çурма тăвансем
Çурма тăвансем - е юнпа, е варпа çыхăннă, пĕр йышпа пурăнакан çынсем. Çурма тăвансен çыхăнăвĕнче ашшĕпе амăшĕнчен пĕри кăна тач тăван пулать.
Инвиль (Люцерн)
Инвиль (Inwil LU) — Швейцарири коммуна, Люцерн кантонне кĕрет.
Авалхи Греци ӳнерӗ
мини|Саркофага капӑрлатнӑ сӑрӑ-ӳнер
Мăрсакасси
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 138 çын, çав шутра 72 арçын, 66 хĕрарăм пурăннă.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Етĕрне районĕн ялĕсем
Танăш
Каçăсем
Категори:Красноармейски районĕн ялĕсем
Хăмăшлă (Ĕпхӳ районĕ)
Хăмăшлă  — Пушкăрт Республикин Ĕпхӳ районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 730 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 450501, ОКАТО кочĕ — 80252810004.
Кун-çулĕ
1779-мĕш çулта Минск вулăсĕнчи Мусино ялĕн пушкăртсемпе 20 кил 60 çул пурăнма килĕшӳ тунă.
Вăйă лаптăкĕ
Категори:Уявсем
Ярош-Елга
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Ай пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шурă Атăл.
Алакĕр Ваçлейĕ
Алакĕр Ваçлейĕ (вырăсла — Алагер Василий Осипович, паспортра — Осипов), (1906 çулхи кăрлачăн 5-мĕшĕ Шупашкар уесĕн (халĕ Чăваш Енĕн Шупашкар районĕ) Тосинкасси ялĕ — 1988 çулхи кăрлачăн 17-мĕшĕ, Шупашкар) — чăваш прозăçĕ, драматургĕ, тăлмачĕ, тишкерӳçи. Горький ячĕллĕ литература институтне вĕренсе пĕтернĕ.
Хушамачĕ
СССР ÇП пайташĕ (1949 ç.), Чăваш АССР тава тивĕçлĕ культура ĕçченĕ (1981 ç.).
Кекен
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин Мияки районĕ Категори:Пушкăрт Республикинчи чăваш ялĕсем
Çĕнĕ Суккул
Çĕнĕ Суккул — Пушкăрт Республикин Туймаçи районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 13 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452785, ОКАТО кочĕ — 80251840009.
Ротенбург (Люцерн)
6991 çын (2007, раштав, 31) пурнать. Официаллă код — ''1040’'.
Алабама (штат)
Тавралăхĕ
Штат лаптăкĕ — 135 775 км2.
Очкасси
Каçăсем
Категори:Красноармейски районĕн ялĕсем
Яндыган
Яндыган — Пушкăрт Республикин Мечет районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 419 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452343, ОКАТО кочĕ — 80243805005.
Акимов Михаил Фёдорович
Пурнăçĕ
1901-1905 çулсенче Чĕмпĕрти чăваш вĕрентекенсен шкулĕнче вĕреннĕ. Вĕренсе пĕтермеймен, ăна унтан кăларнă. 1906-1907 çулсенче «Хыпар» хаçат редакциĕнче ĕçленĕ. Калавсем, памфлетсем, публицистика статьисене çырнă. "Хыпар" хаçата хупсан нотариус, унтан адвокат ĕçĕсенче тăнă.
Пшонкă
Каçăсем
Категори:Красноармейски районĕн ялĕсем
Ташкису
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Ăренпур облаçĕн юханшывĕсем
Рёмерсвиль
Каçăсем
Категори:Люцерн хулисем
Лозовая (Айдар юппи)
Лозовая (Айдар юппи) — Раççей тата Украина территоринчи юханшыв. Белгород облаçĕ, Воронеж облаçĕ территорипе юхать. Айдар юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 28 км.
Эрмен апостол чиркĕвĕ
Эрмен Апо́стол Чиркĕвĕ (Հայ Առաքելական Եկեղեցի); йăла-йĕркипе тахçанхи ячĕ — Эрменин Апостол Чиркĕвĕ (Հայաստանեայց Առաքելական Եկեղեցի) — чи авалхи христиан чиркĕвĕсенчен пĕри, догматикипе тата йăлипе висанти православирен те, рим католицизмран та уйăракан уйрăмлăхсем пур. Авалхи-тухăçри православи шутне кĕрет.
Тарн тата Гаронна
Географи
Департамент лаптăкĕ 3 718 км² танлашать. Департамент тăрăх Тарн тата Гаронна юхаççĕ. Юханшыв ячĕсенчен департамент ячĕ пулса кайнă.
Халдейсем
Çĕнĕ Вавилон патшалăхĕ
Пирĕн эрăччен 625 çулта Вавилон астулĕнче çĕнĕ вавилон халдей ăрăвне пуçараканĕ Набопалассар пулнă. Набопаласар Урука ткртса илет (пирĕн эрăччен 616), кайран мидисен пулăшăвĕпе Ассирин авалхи тĕп хулине Ашшура (пирĕн эрăччен 614) ярса илет. Пирĕн эрăччен 612 ç. Набопаласар, скифсемпе мидисемпе пĕрле, Ассирин тĕп хулине Ниневие илет.
Сайран (Туймаза районĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Тауш (Перĕм Ен)
2005 çулта пурăнан халăх йышĕ 888 çын шутланнă.
Туяш
Туяш — Пушкăрт Республикин Мияки районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 31 çын пурăннă. .
Почтă индексĕ — 452087, ОКАТО кочĕ — 80244835009.
Лапко-Се
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Ташлынка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Мальта (пĕлтерекен)
Мальта:
Вăрмар районĕ
Çутçанталăкĕ
Вăрмар районĕ Чăваш платойĕ çинче вырнаçнă, çĕр пичĕ сăртлă, район çĕрĕсене çырмасем темиçе лутра сăртсемпе уйрăм тӳремсăртлăхсем çине çурса пĕтернĕ. Çырмасен вăрăммăшĕ 100—200 метртан пуçласа 2—3,5 çухрăм таран, тарăнăшĕ — 1-10 метр. Районта акшар чулĕпе доломитсен çĕр айăнчи пурлăхсем пур, вĕсенчен пĕри Вăрмартан икĕ çухрăмра кăнтăранăçнелле вырнаçнă. Унтан акшар çăнăхне хатĕрлеççĕ, çавăн пекех ăна Вăрмар стройматериалĕсен завочĕ автомобиль çулĕсем тунă чухне усă курать. Вăрмартан 15 çухрăм кăнтăранăçнелле, Шăхаль çывăхĕнче акшар чулĕпе доломитсене кăлараççĕ. Çакăнтах кирпĕч тумалли суглинăксемпе тăмсене кăлараççĕ. Вăрмар упранăвĕ район тĕпĕнчен кăнтăр-тухăç енче 1,5 çухрăмра пулать, ăна Вăрмарти çурт-йĕр материалĕсен завочĕ ĕçе кĕртет. Энĕшпуç упранăвĕ Энĕшпуç чукун çул чарăнăвĕнчен 1,8 çухрăмра пулать, унпа Канаш кирпĕч завочĕн Энĕшпуç цехĕ усă курать. Кавал салинчен 2 çухрăмра вырнаçнă Кавал упранăвĕпе халĕ усă курмаççĕ, ăна малашлăха валли хăварнă.
Спорт, физкультура
thumb|Вăрмарти физкультурăпа спорт комплексĕ‎
Людвиг ван Бетховен
Литературăра
Ромена Ролланăн Жан Кристоф ромнĕн тĕп геройĕн прототипĕ.
Лаптатывис
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Чехсем
Каçăсем
Категори:Славянсем Категори:Австри халăхĕсем Категори:Аслă Британи халăхĕсем Категори:Польша халăхĕсем Категори:Словаки халăхĕсем Категори:АПШ халăхĕсем Категори:Франци халăхĕсем Категори:Хорвати халăхĕсем Категори:Чехи халăхĕсем
Кивĕ Арăсланпик
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Студенка (Шурă юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Wild Turkey (виски)
Wild Turkey - американ виски (бурбон).
Вар
Вар — шыв юхса тăннипе çурăлса аннă вырăн, çаранланман тĕплĕ чăнкă хĕрриллĕ тарăн çыр рельефĕ. Çырмасем çӳллĕ айлăмсемпе сăртсем çинче çемçе тăпрасем çинче пулса каяççĕ. Çырма тăршшĕ темиçĕ метртан пуçласа темиçĕ километра çити.
Александров Архип Терентьевич
Александров Архип Терентьевич, — драматург. 1921 çулта Етĕрне уесĕнчи (халĕ Чăваш Енĕн Элĕк районĕ) Торăпкасси ялĕнче çуралнă. 1985 çулта вилнĕ.
Монако
thumb|right Монако, — Европăра вырнаçнă питĕ пĕчĕк патшалăх.
Nikka (виски)
Категори:Виски Категори:Япони
Иванов Анатолий Александрович
Кун-çулĕ
Хĕрлĕ Çарта 1940-мĕш çултан.1942-мĕш çулта командирсен пĕлӳне устеревен курссене пĕтернĕ. Вăрçă вăхăтĕнче Хĕвеланăç, Воронеж, 1 тата 2-мĕш Украина фрончĕсенче çапăçнă. "Указом Президиума Верховного Совета СССР от 29 октября 1943 года за образцовое выполнение боевых заданий командования на фронте борьбы с немецко-фашистскими захватчиками и проявленные при этом мужество и героизм, гвардии лейтенанту Иванову Анатолию Александровичу присвоено звание Героя Советского Союза с вручением ордена Ленина и медали «Золотая Звезда» (№ 3910)." Совет Союзĕн Паттăрĕ ятне Днепр юханшывĕ урлă каçнă чухнехи паттăрлăхшăн панă (23.10.1943). Унта вăл Воронеж фрончĕнчи 42-мĕш армин 96 гварди стрелок дивизин 127-мĕш гварди стрелок полкĕнче аслă лейтенант пулнă. Вăрçă хыççăн Вăрнар поселокнĕ куçнă. Унта нумай çул хушши Райисполком председатĕлĕ (1953-1956), маслозавод директорĕ тата нефтебаза директорĕ пулса ĕçленĕ.
Каçăсем
Категори:Çынсем, алфавитпа Категори:Чăваш Ен паллă çыннисем Категори:Совет Союзĕн Паттăрĕсем Категори:Чăваш Ен Совет Союзĕн Паттăрĕсем Категори:Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçине хутшăннисем Категори:Пушăн 20-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1920 çулта çуралнисем Категори:Раштавăн 19-мĕшĕнче вилнисем Категори:2002 çулта вилнисем Категори:Ленин орден кавалерĕсем Категори:Александр Невский орден кавалерĕсем Категори:Хĕрлĕ Ялав орден кавалерĕсем Категори:Хĕрлĕ Çăлтăр орден кавалерĕсем Категори:Тăван çĕршыв вăрçин орден кавалерĕсем Категори:ССКП пайташĕсем
Хĕрлĕ-Юл
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Мишки районĕ
Таныпские Ключи
2005 çулта пурăнан халăх йышĕ 174 çын шутланнă.
Вăрнар районĕ
Хуçалăх
Районта Вăрнарти аш-пăш комбиначĕ ĕçлет. Чукун çул чарăнăвĕ вырнаçнă, пассажир автотранспорт йĕркелĕвĕ пур.
Янташ (пĕлтерĕшсем)
Янташ (ушкăн)
Вутлан (Красноармейски районĕ)
Вутлан (Вотланы) — Чăваш Енĕн Красноармейски районĕнчи ял.
Кун-çулĕ
1927 çулхи юпа уйăхĕн 1 Çĕрпӳ районне, 1935 çулхи пуш уйăхĕн 1 хыççăн Трак районне, 1940 çулхи çурла уйăхĕн 16 хыççăн Красноармейски районне, 1962 çулхи раштавăн 20 хыççăн Çĕрпӳ районне кĕнĕ. 1965 çулхи чӳк уйăхĕн 3 хыççăн хальхи вăхăт таран Красноармейски районне кĕрет. 1927 çулхи юпа уйăхĕн 1 Хусакасси ял канашне кĕнĕ, 1951 юпа 22 хыççăн Красноармейски ял канашне кĕнĕ.
Хоэнрайн
Хоэнрайн (Hohenrain) — Швейцарири коммуна, Люцерн кантонне кĕрет.
Тимишоара
Каçăсем
Категори:Румыни хулисем
Нимруд
Нимруда п.эрч. XIII ĕмĕрте Салманасар I никĕсленĕ, тепĕр тăватă çĕр иртсен, Ашшур-нацир-апал II патшара ларнă чухне Ассирин тĕп хули пулса тăрать. Пирĕн эрăччен 612 çулта ăна мидисемпе халдейсем аркатнă.
Трун (ял)
Трун  — Перĕм Енри Чернушка районĕнчи чиркӳ ялĕ. Трун ял тăрăхне кĕрет.
Терженка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Ҫӗр шаписем
Ҫӗр шаписем е Чӑн ҫӗр шаписем (лат. Bufonidae) — хӳресӗр хӳресĕррисен йышӗ, ку хӑшпӗр тӗсӗсене шапа теме пулать пулин те (тӗслӗхрен, ателопсене), пур пайташсене те «ҫӗр шапи» тени пӗртен пӗрри.
Левицкий (Мишки районĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Улатимĕр облаçĕн Мурăм районĕ
Халăх
Районра пурăнакан халăх йышĕн динамики:
Терякле
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем
.am
.am, - Армени патшалăхĕн тĕп интернет домĕнĕ
Категори:Армени Категори:Интернет доменĕсем
Саперави
Сарăлни
Саперави Хура тинĕс енре анлăн сарăлнă сорчĕ.Абхази, Грузи, Армени, Раççей ( Краснодар тата Ставрополь енсем ), Украина ( Крым çурутравĕ ) тата Молдави çĕршывсемче Саперави пысăк лаптăксемче ӳстереççĕ.
Айдахо
Истори
Федераци правительстви çĕре юнашар штатсене салатас текен, 1890 çулта Айтăхо штат пулса тăратех. Штатăн хуçалăхĕ малтан метал кăларни çине таяннăскер, туризм тата ялхуçалăхĕнчен тупăш илме пуçлать.
Африка
Африка — Вăтаçĕр тинĕсĕн тата Хĕрлĕ тинĕсĕн кăнтăр енче, Атлантика океанĕнчен тухăç енче тата Инди океанĕнчен анăç енче вырнаçнă континент.
Африкӑри культура, экономика, политика тата социум йывӑрлӑхӗсене тишкерекен ăслăха африканистика теççĕ.
Хĕрринчи вырăнсем
Кӑнтӑр-Игольный сăмсахĕ (Агульяс) [https://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?language=ru&pagename=Игольный_(мыс)&params=34_49_43.39_S_20_00_09.15_E_scale:1000000_region:ZA_type:isle 34°49′43″ ю. ш. 20°00′09″ в. д.]
Урняк (Туймаçи районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Туймаçи районĕ
.ar
.ar, - Аргентинăн тĕп интернет домĕнĕ
Илларионов Степан Илларионович
Кун-çулĕ
1904-мĕш çулхи чӳк уйăхĕн 27-мĕшĕнче Вăрнар районĕнчи Кивçурт Енĕш ялĕнче çуралнă.) - Совет Союзĕн Паттăрĕ.
Хĕрлĕ Çарта 1926-1928-мĕш çулсенче хĕсметре тăнă. Салтакран таврăнсан, тăван ялĕнче колхоз йĕркелес ĕçе хастар хутшăннă.
Иллинойс (штат)
Тавралăхĕ
Штат лаптăкĕ — 149 998 км2.
Айова
Айова — (Айовă, CVLa: Ajovă, «Iowa»; акăлчанла: Iowa) — Америкăн вăтам анăç тăрăхĕнче вырнаçнă штат. Администраци Де-Мойн хулинче ларать.< Айовă çĕрĕ Америкă штачĕсемпе 1846 çулхи раштавăн 28-мĕшĕнче 29-мĕш штат пулса пĕрлешет. Штата вырăнти Айовă халăхĕ ячĕпе чĕнеççĕ. Мăриккансем Айовăна «Хурчкакуç Штачĕ», тата «Çӳллĕ Куккурус Штачĕ» ятпа та паллаççĕ.
.aw
Категори:Аруба Категори:Интернет доменĕсем
Солдат.ru
Кун-çулĕ
Сайтра Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçинче хыпарсăр çухалнă салтаксен шăпине палăртса вĕсен тăванĕсене пулăшаççĕ.
Сулахай Лагорта
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
The Washington Times
The Washington Times — АПШ-ра пичетленекен паллă консервативлă хаçатсенчен пĕри. Редакцийĕ Вашингтонра вырнаçнă. 1982 çулта йăлаллă мар тĕн юхăмĕн Пĕрлешӳ чиркĕвĕн ертӳçи Мун йĕркеленĕ, вăлах кăлараканĕ пулать.
Воклюз
Истори
1793 çулта Буш-дю-Рон, Дром тата Анат Альп (халĕ Тури Прованс Альпĕ) çĕрĕсенчен йĕркеленнĕ. [[Прованс]] провинци çĕрĕсем çинче вырнаçнă. Ячĕ ку вырăнта вырнаçнă ял ятĕнчен пулса кайнă. Ялăн ячĕ латинла Vallis Clausa («хупă ял») пек илтĕннĕ.
Кукамай тата асанне
Каçăсем
Категори:Тăванлă хутшăнусем
Кукаçи
Каçăсем
Категори:Тăванлă хутшăнусем Категори:Килйыш тата ачасем
.bd
.bd, - Бангладеш тĕп интернет домĕнĕ
Йозгат (ил)
thumb|right|290px Йозгат (туркк.: Yozgat), — Турци илĕсенчен пĕри. Тĕп хули — Йозгат.
Кĕсел
Кĕсел тесе икĕ тĕрлĕ апат-çимĕçе калаççĕ:
Хатĕрлесси
Улма-çырла кĕселĕсене хатĕрлеме çĕрулми крахмалĕпе усă кураççĕ. Çăра, çурма çăра тата çурма шĕвĕ кĕселсем хатĕрлеççĕ. Çăра кĕселе порци пуçне 12-15 грамм, вăтам çăра кĕселе 8-10 грамм, çурма шĕвĕ кĕселе 4-7 грамм çĕрулми крахмалĕ каять.
Смирнов Николай Валерьевич
{{Çар ĕçченĕ {{!}} {{Раççей Паттăрĕ}} {{!}}} }} Смирнов Николай Валерьевич (1967, раштав, 30, Кашмаш ялĕ, Муркаш районĕ, Чăваш АССР — 1994, çурла, 18, Таджикистан) - Раççей Федерацин Паттăрĕ, кĕçĕн сержант. Таджик-афган границинчи 117-мĕш Мускав погранотрячĕн отделени командирĕ.
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:Раççей Федерацин Паттăрĕсем Категори:Раштавăн 30-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1967 çулта çуралнисем Категори:Çурлан 18-мĕшĕнче вилнисем Категори:1994 çулта вилнисем
Васнар
Васнар (Васнары) — Чăваш Енĕн Красноармейски районĕнчи ял.
Сулахай ПарнУка-Ю
Сулахай ПарнУка-Ю — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. ПарнУка-Ю юханшывăн сулахай çыранĕпе, 19 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Канаш (Етĕрне районĕ)
Канаш, — Чăваш Енĕн Етĕрне районĕнчи ял.
Сулахай ПарнУка-Ю
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Мучи
Мучи - ватă та хисеплĕ ар.
Трибушинка
Трибушинка — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. Услы юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Мăнак
Мăнак - калаканнишĕн ашшĕн аппăшĕ пулать
Чӳк, 13
Вилнĕ
Категори:Кунсем
.lt
.lt, - Литва патшалăхĕн тĕп интернет доменĕ.
Литва патшалăхĕн гимнĕ
Сăвви
Tegul Tavo vaikai eina
Ir žmonių gėrybei
Акай
Каçăсем
Категори:Тăванлăх
Мăн кукаçи
Мăн кукаçи - калаканнишĕн: кукаçин(амăшĕн ашшĕ) ашшĕ
.aq
Каçăсем
Категори:Антарктида Категори:Интернет доменĕсем
Трунтаиш
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Известия
Хаçатăн тематики — Раççейри тата тĕнчери пулăмсене кăтартасси, аналитика тата комментарисем, бизнеспа экономикăна, этеплĕхпе спорт пурнăçне тишкерни. 1960 — 2000 эрнере пĕрре хаçатăн вырсарни кунхи хушма — «Неделя» (кăларăма 2006 çулхи кăрлачра çĕнĕрен пуçланă) тухнă. 2008 çул варринчен санкт-петербург хаçачĕ «Известия» те хăйĕн эрнекунхи хушмине пичетлет («Неделя-Петербург»).
Хаçат редакцин президенчĕ — Владимир Мамонтов.
УАО «Редакция газеты „Известия“» тĕп директорĕ — Юрий Чечихин.
Трун (паçулкă)
2005 çулта пурăнан халăх йышĕ 82 çын шутланнă.
Курманай (Мăн Сухояз ял тăрăхĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Мишки районĕ
Йăкăнашки (Пишпӳлек районĕ)
Каçăсем
Категори:Пишпӳлек районĕ Категори:Пушкăрт Республикинчи чăваш ялĕсем
Мăнук
Енчен те тепĕр сыпăка тивет пулсан (йăхсемĕн урлă) — пĕрремĕш сыпăкри мăнук, иккĕмĕш сыпăкри мăнук, виççĕмĕш сыпăкри мăнук тата малалла та çавăн пек.
Джорджи
Тавралăхĕ
Штат лаптăкĕ — 154 077 км2.
Аргументы и факты
Кун-çулĕ
«АиФ» кăларакан çурт «АиФ Петербург», «АиФ в Белоруссии», «АиФ Тбилиси», «АиФ Европа», «АиФ Здоровье», «АиФ на даче», «АиФ Детская Энциклопедия». Выпуск приложений «АиФ Суперзвёзды», «Дочки-матери», «АиФ Я хочу всё узнать!» пичетлет.
Бурчак (Гизал-Дон юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Кивĕ Йĕкĕт
Кун-çулĕ
1927 çулхи юпа уйăхĕн 1 Вăрнар районне, 1935 çулхи пуш уйăхĕн 1 хыççăн Трак районне, 1940 çулхи çурла уйăхĕн 16 хыççăн Красноармейски районне, 1962 çулхи раштавăн 20 хыççăн Çĕрпӳ районне кĕнĕ. 1965 çулхи чӳк уйăхĕн 3 хыççăн хальхи вăхăт таран Красноармейски районне кĕрет. 1927 çулхи юпа уйăхĕн 1 Кушар ял канашне кĕнĕ, 1954 çĕртмен 14 хыççăн Красноармейски ял канашне,  1960 кăрлачăн 11 хыççăн Упи ял канашне, 1965 çĕртмен 24 хыççăн Красноармейски ял канашне кĕнĕ.
Тупяргас
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Троицк (Чернушка районĕ)
2005 çулта пурăнан халăх йышĕ 8 çын шутланнă.
Кăмаккасси
Кăмаккасси, — Чăваш Республикин Етĕрне районĕнчи ял.
Çĕпĕр тутарĕсем
Çĕпĕр тутарĕсем (себер татарлары, тăван ячĕ — себер татарлары, сибиртар, сибиртатарлар , татарлар) — Анăç Çĕпĕр тутарĕсен этнографиллĕ тата этнотерриториллĕ ушкăнĕ. Тĕмен, Омск, Çĕң Çĕпĕр, Свердловск, Курган, Томск тата Кемĕр облаçĕсенчи кăк халăхĕ.
Ытларикун
Истори
Категори:Эрне Категори:Вăхăт виçисем
Лек-Воркута
Лёк-Воркута — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Воркут юханшывăн сылтăм çыранĕпе 19 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 75 км.
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Анăç Африка
Географи
Анăç Африка шутне Сахель тата Судан, çавăн пекех Экваториаллă Гвинейĕн тропик вăрманĕсем кĕреççĕ. Сахельте нимĕн те çитĕнмест, Суданра саваннăсем чылай, океан хĕрринче тропик вăрманĕсен ярăмĕсем пур.
Халăхĕ
Сахара çумĕнче тата Мавританире çутăрах тĕслĕ ӳтлĕ берберсем, маврсем, кăнтăрарах — нигеро-кордофан халăхĕсем. Нумай анăçафриканецсем ислам тата христианлăх тĕнĕсемпе пурăнаççĕ.
Турсагали
Турсагали — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики территорипе юхать. Аургазы юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 34 км.
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем
Кĕçнерникун
Истори
Çак куна Авалхи Римра Юпитер турăна, çурçĕр германи йăхĕсенче Тор турăна халалланă.
Нуркей
Нуркей — Пушкăрт Республикин Туймаçи районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 850 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452774, ОКАТО кочĕ — 80251861005.
Гизель-Дон
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Каçпи бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Ардон. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Подбассейн çук. Юханшыв бассейнĕ—Каçпи тинĕсĕн бассейнĕ, Атăлпа Терек юханшывсем хушши.
Каçăсем
Категори:Çурçĕр Осетин юханшывĕсем Категори:Ардон юпписем
Хакассем
Каçăсем
Категори:Раççей халăхĕсем Категори:Тĕрĕк халăхĕсем Категори:Çĕпĕр халăхĕсем Категори:Хакаси
Дагестанăн Агуль районĕ
Халăх йышĕ
Категори:Дагестан районĕсем
Каркел
Каçăсем
Категори:Чĕмпĕр облаçĕнчи Вешкайма районĕн ялĕсем
Лек-Елец
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Павлов Василий Иванович
Кун-çулĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
Павлов В.И. 1951 çулхи пуш уйăхĕн 10-мĕшĕнче Чăваш Республикин Вăрмар районĕнчи Кĕтеснерте нумай ачаллă колхозник çемьйинче çуралнă. Шкул çулĕсенче, пĕрремĕш класранах, стена хаçачĕ кăларма хутшăннă.Пурте Василий ӳнерçĕ пулать тесе шутланă.
.io
Каçăсем
Категори:Интернет доменĕсем
Вырсарникун
Вырсарникун, — эрнен çиччĕмĕш кун ячĕ. Вырсарникун шăматкун хыççăн пырать, унăн хыççăн тунтикун (çĕнĕ эрне) пуçланать.
Кĕçĕн Йĕкĕт
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 64 çын, çав шутра 33 арçын, 31 хĕрарăм пурăннă.
Юань (валюта)
thumb|100 юаньЮань, — Китай патшалăхĕн укçи. ISO 4217 тăрăх ăна CNY пек палăртаççĕ. 1 юань 10 цзяоран тăрать, 1 цзяо 10 фэньран тăрать. Халăх калаçăвĕнче юане куай, цзяона мао теççĕ.