cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сатур Станислав Николаевич
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Сăвăçсем, алфавитпа Категори:Çыравçăсем, алфавитпа Категори:СССР çыравçисем Категори:СССР сăвăçисем Категори:Раççей çыравçисем Категори:Раççей çыравçисем Категори:Чăваш сăвăçисем Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:1959 çулта çуралнисем Категори:Чӳкĕн 5-мĕшĕнче çуралнисем
Çĕнĕ Çĕпĕр
Çĕнĕ Çĕпĕр (Новосибирск; Новосибирск) — Çĕпĕр федераци тăрăхĕпе Çĕнĕ Çĕпĕр облаçĕн тĕпĕ, Раççей хули. Мускавран 3 303 çухрăмра вырнаçнă.
Истори
1893 çулта ку вырăнта Обь урлă чукун çул валли кĕпер хывма пуçланă. Кĕпер хывнă вырăнта çынсем пурăнма пуçланă. Пулас хулан темиçе хут та ячĕ улшăннă. Малтан вăл Çĕнял (Новая Деревня) ятпа паллă пулнă. Каярах, ӳснĕ май ячĕ Çĕн посёлок пулса тăнă. Пурăна киле ятне Александровски çине улăштарнă. 1895 çулта унăн ячĕ Çĕнĕ Николаевски (Ново-Николаевский) пулса тăнă. 1903 çулта ăна хула шайне кĕртнĕ, 1925 çулта Çĕнĕ Николевск ятлă хулана Çĕн Çĕпĕр ята панă.
XIX ĕмĕр вĕçĕнче Çĕнĕ Çĕпĕр хули вырăнĕнче 25 ял вырнаçнă пулнă: Мăнпа Кĕçĕн Кривощёково, Перово, Вертково, Бугры, Ерестнăй, Мочищенски, Речкуновка, Çĕнĕ Луговски, Барышево, Издревăй, Усть Иня тата ыттисем те.
44 çул
Пулнисем
Хань тата Хунну:
Дубовка (Комсомольски районĕ)
Дубовка, — Чăваш Енĕн Комсомольски районĕнчи ял.
Пушкăрт ял тăрăхĕ
Асăрхавсем
Категори:Чăваш Енĕн ял тăрăхĕсем
Галл чĕлхи
Галл чĕлхи — çухалнă кельт чĕлхи, Галлире VI ĕмĕрчен саралнă пулнă, халăх латынĕ ăна ылмаштарнă.
Франци чĕлхине сĕмлени
Галлсем хирĕç пĕр сăмахсăрах французсен аслă ашшĕсем шутланаççĕ, историллĕ танлаштару чĕлхе тĕпчевĕ çуралличен («Пор-Рояль грамматики»), франци чĕлхи — галл чĕлхин несĕлĕ тени анлă саралнă пулнă. Çаплах галл чĕлхине латыньрен нумай сăмах кĕнĕ. Тĕрĕссипех, галл чĕлхи (урăх сăмахсемпе, кельт субстрачĕ) франци чĕлхине ытлах сĕм ярайман. Франци чĕлхи латин-роман никĕсĕнчен тухнă, ăна герман чĕлхи тĕрлĕ шайри сĕмĕ те сисĕмлĕ курăнать. Галл элеменчĕсем шутне темиçе сăмах, bec 'кайăк сăмси', chêne 'юман', çирĕммĕллĕ (вигезималлă) шутлав системин юлашкисем, тĕслĕхрен, quatre-vingts '80' ('4 x 20').
Лыглын-Еган
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Мускав облаçĕ
Хуласем
Мускав облаçĕнчи хуласем:
Административлă-территори пайланăвĕ
Мускав облаçĕн пайланăвĕ : thumb|200px
Пултару
Автономи Акатуй уявне ирттерет.
Чанка (Накыз юппи)
Чанка ' — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. Накыз юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Гардеман Григорий Иванович
Гардеман Григорий Иванович — (11.09.1907-08.03.1942), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 31. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Кăнтăр фрончĕн 56-мĕш çарĕн 30-мĕш перевçĕсен дивизин 71-мĕш перевçĕсен полкĕн 7-мĕш перевçĕсен ротин политрукĕ, политрук.
65
Пулăмсем
Китай: Хунну: Кăнтăр хăшпĕр кнеçĕ çурçĕррисем енне куçасшăн.
Кĕлкеш
Каçăсем
Категори:Вăрмар районĕн ялĕсем
Аблай (Чекмакуш районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Чекмакуш районĕ
Ксыл-Чишма
Истории
1928 çулччен Начар Упи ятлă пулнă.
Çичĕпӳрт
Çичĕпӳрт, — Чăваш Енĕн Сĕнтĕрвăрри районĕнчи ял.
Шурă Кер
Ак Кер — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Кер юханшывăн сулахай çыранĕпе, 10 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Кушкулево
Кушкулево — Пушкăрт Республикин Нуриман районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 69 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452443, ОКАТО кочĕ — 80245805006.
Большуха
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем
Мăн Агыйдел (Шарженга юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
Дагестан Республики
Халăх йышĕ
Вăлсем виççĕ чĕлхин Çемьесене кĕреççĕ:
Чĕкету
Чĕкету, — Чăваш Республикин Вăрмар районĕнчи ял.
Экватор
thumb|250px|Экватора хĕрлĕ йĕрпе кăтартнă. thumb|right|200px|Пур [[меридиансем (саррисем) чăмăра икĕ пая уйăраççĕ — экватор (кăвакки) пекех. Параллельсене татăклă йĕрсемпе кăтартнă.]]
Экономика (ăслав)
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Экономика
Китсем
Анатоми
мини мини
Орёл (Йĕпреç районĕ)
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 78 çын, çав шутра 37 арçын, 41 хĕрарăм пурăннă.
Каçăсем
Категори:Йĕпреç районĕн ялĕсем
Çитмĕш
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Ю.Гагарин, Çĕнĕ, Шкул урамĕсем.
67
Пулăмсем
Хань тата Хунну: Вăтам Ази тата Инди:
Чумаза
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Ăренпур облаçĕн юханшывĕсем Категори:Урал бассейн округĕн юханшывĕсем Категори:Мăн Ик бассейнĕ
Лягой-Ин
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Орлов Георгий Фёдорович
Орлов Георгий Фёдорович (1925, пуш, 29, Чăваш АССР, Шупашкар районĕ, Толиккасси ялĕ çур.) — чăваш сăвăçи, прозăçи.
Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçине хутшăнса Тăван Çĕршыв вăрçин 1-мĕш тата 2-мĕш степеньлĕ орденсене, медальсене тивĕçнĕ.
Вăтакас
Вăтакас — Чăваш Енри темиçе ял ячĕ:
Айриш чĕлхи
Фразăсем
Тĕлпулу: Сывпуллашни: Пехиллени Пĕрремĕш калаçу: Тав сăмахĕсем: Похвала: Пожелания: Проклятия: Ругательства:
Юлтыпай
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Урал бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Мăн Ик. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Подбассейн çук. Юханшыв бассейнĕ - Урал (бассейнăн раççей пайĕ).
Укарлино
Укарлино — Пушкăрт Республикин Нуриман районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 178 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452443, ОКАТО кочĕ — 80245805009.
Тукач
Тукач, — Чăваш Енĕн Элĕк районĕнчи ял, Элĕк ял тăрăхне кĕрет.
Тавралăхĕ, ял тытамĕ, халăх йышĕ
Кăнтăр-анăç еннеле, 1 çухрăмра Хирлеппуç Мĕлĕш ялĕ вырнаçнă. Ял пуçĕнчен Шупашкар-Элĕк-Хĕрлĕ Чутай республика автомобиль çулĕ иртет.
Вырăс Тимешĕ
Вырăс Тимешĕ — Чăваш Республикин Йĕпреç районĕнчи ял.
Тибр
Вуламалли
Категори:Итали юханшывĕсем
Бурец
Бурец — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Удмурт Республики, Мари Эл, Тутарстан территорипе юхать. Нухрат Атăл юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 50 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Мăн Княжая
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
Курск облаçĕн Белăй районĕ
Халăх йышĕ
Районта пурĕ 23 пин çын пурăнать. Пурĕ 51 хула-ял шутланать.
Чурашево (Байгильдинский сельсовет)
Чурашево — Пушкăрт Республикин Нуриман районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 182 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452443, ОКАТО кочĕ — 80245805010.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Хурасан
Этнос ушкăнĕсем
Хорасан тĕп этнос ушкăнĕ — персисем, анчах та, хăйĕн кăсăклă историне пула, кунта тĕрлĕрен халăх çыннисем: çурçĕр-анăçра — туркменсем, хурасан тĕрĕкĕсем; Боджнурдпа Качан таврашĕнче курдсем; тухăçра — теймурисемпе джемшидсем (чехер-аймаксен пĕрлĕхне кĕреççĕ]]), хăшĕсем халиччен те куçса çӳреççĕ (илятсем); кăнтăр-анăçра - хеидариссем; кăнтăр-тухăçра - белуджисем. Пысăк афган ушкăнĕ, юлашки çулсенче юнашар Афганистантан тарса килекенсенчен пуçтарăнать. Çавăн пекех монголсем, хурасан арапĕсем, чикансем тата еврейсем тĕл пулаççĕ.
Чуваши Уйăрăш
Чуваши Уйăрăш  — Пушкăрт Республикин Иглино районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 891 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452227, ОКАТО кочĕ — 80256875001.
1736
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Атамановка (Хура Атăл районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Хура Атăл районĕ
Эфиопи
Каçăсем
Категори:Эфиопи
Çӳлти Кинчер
Çӳлти Кинчер, — Чăваш Республикин Вăрмар районĕнчи ял.
Янташ (юханшыв0
Янташ  ' — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. Иняк юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Мăн Козлец
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
Вилюй (юханшыв)
Çутçанталăк
Юханшыв бассейнĕнче 67 266 кӳлĕ вырнаçнă, пысăккисем: Ниджили (лаптăкĕ 119 çх²), кăштах пĕчĕкрех Бараталах тата Мастах, Сюгджэр (80 çх²), Богуда (22 çх²) тата Мосаны (тарăнăшĕ — 110 м).
Хуçалăхра усă курни
Юханшыв бассейнĕнче кĕвер чул (Мирный, Айхал), тимĕр тăпри, фосфоритсем, тăвар, çĕр кăмрăкĕ, çутçанталăк газĕ (Кысыл-Сыр, Мастах, Ниджили çĕрай управĕсем) тупнă. Ылтăн та тĕл пулать. Шыв тăрăхĕнче вăрман нумай, унта, тĕпрен илсен, çемçе чăрăш ӳсет. Кызыл-Сырта нефть кăларнă май газ конденсачĕ тухать, ăна вырăнти газолин установкипе уйăрса вырăнти 80, 92, 95, 98 маркăллă бензин туса танкерсемпе Вилюй тата Лена тăрăх пĕтĕм Якутине туртараççĕ.
Тинӗс сыснисем
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Тинӗс сыснисем
Буртечка
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Удмурт Республикин юханшывĕсем Категори:Мари Эл юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Ĕмĕрхи чĕнӳ (телесериал)
11 сери — «Штурм умĕн»
Антон Савельев хăнана хăйĕн шăллĕсене — Йăванпа Хĕветĕре — чĕнет. Çурастару ĕмĕчĕ пулаймасть: Хĕветĕр халиччен те шăллĕне ашшĕн вилĕмĕ пирки айăплать. Анфисăна Хĕветĕрпе çыхланса çӳренĕшĕн каçарса Кирьян хăйĕн ирĕкĕпех фронта тухса каять. Райĕçтăвком председателĕ Полипов «Хĕрлĕ партизан» колхозăн председателĕ Панкрат Назаров тулă вырăнне ыраш акнă пирки обкома евитлет. Субботинпа Кружилин колхоза кайса килсе çĕр ĕçтешĕ тĕрĕс тăрăшнине ăналанаççĕ.
Мăн Кумбиссер
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Кĕçĕн Кушум
Кĕçĕн Кушум  — Раççей территоринчи юханшыв. Сарăту облаçĕ территорипе юхать. Мăн Иргиз юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 76 км.
Новопучкаково
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Курск облаçĕн Дмитриев районĕ
Каçăсем
Категори:Курск облаçĕн районĕсем
Абруццо
Экономика
Абруццо ШПТ Италин ШПТ 1,8 % шутланать, çак вăл 26,807.3 млн. евро.. Пĕр çын шайне вăл 20,501.1 евро çитет. Абруццора туризм лайăх аталаннă. Хуласенче авалхи рим тата вăтам ĕмĕрсенчи çурт-йĕрсем упранса юлнă. Тусем çинче хĕлле туçи йĕлтĕрĕсен курорчĕ бази нумай, çулла вара Адриатика хĕрринче халăх канать.
Мăн Лоха
Мăн Лоха (ЛУка) — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Кăнтăр юханшывăн сылтăм çыранĕпе 335 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 59 км.
Гармаев Гармажап Аюрович
Гармаев Гармажаб}} — (5.06.1916(23.05)-16.07.1945), Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ дати - 11. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çурçĕр-Анăç фронтăн 7-мĕш çарĕн 7-мĕш перевçĕсен дивизин 257-мĕш перевçĕсен полкĕн пулемётчикĕ, красноармеец.
Курск облаçĕн Железногорск районĕ
Каçăсем
Категори:Курск облаçĕн районĕсем
Вăтам ĕмĕрсем
Вăтам ĕмĕрлĕх тапхăрĕсем
Вăтамĕмĕрлĕхĕн вĕçĕ пирки историксен пĕрлĕ шухăш çук. Константинопăль сӳннине (1453), Америкăна тĕпчесе уçни (1492), Çĕнетӳ (1517) пуçланăвне, Анкăл революцийĕ (1640) пуçламăшне е Францин Аслă революцийĕ (1789) пуçламăшне шутлама сĕннĕ пулнă.
Вăтам ĕмĕрсене антик тапхăрĕпе танлаштарса кая чакнă самана теççĕ. Тĕрĕссипе, çак вăхăтра ӳнерлĕх сĕмĕ çеç пăчланса кайнă. Техникăра вара чылай ӳсĕм тунă: лаша кӳлмелли лайăхрах хатĕр тата тĕнĕллĕ лав, юлан утсен ĕсенкисем, çил арманĕсем, карапсем çинче шарнир рулĕ, домнă кăмакисене тата чукун, тарлă хĕçпăшал, кĕнеке пичетлесси. Вăтам ĕмĕрсенче профессие вĕрентессине анлă йĕркеленĕ, университетсене пуçарса янă тата парламент калапăшлĕ суйлав-элчеллĕ тытăмĕсем (генераллă штатсем, кортессем, …) туса лартнă.
Михайлов (хула)
Халăх йышĕ, хула тытăмĕ
Йышĕ — 13,0 пин çын (2005).
Вахма
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Удмурт Республикин юханшывĕсем Категори:Мари Эл юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Курск облаçĕн Золотухино районĕ
Золотухино районĕ, — Курск облаçĕнчи район. Район администрацийĕ Золотухино посёлокĕнче вырнаçнă.
1745
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Феодалисăм
Феодалисăм (феодаллă йĕрке) — хуçалăхлă тата обществăллă модель, çынсен тĕп класĕсем — феодалсем (çĕр хуçисем) тата экономика енчен пăхăнса тăракан çĕр ĕçтĕшĕсем; феодалсем пĕр-пĕринпе ятарланă тĕсĕллĕ шантарулăхпа — феодаллă пусмапа çыхăнса тăнă.
Асăрхавсем
Категори:Феодалисăм Категори:Ялхуçалăх пĕрлĕхĕ
Итали
Хуçалăхĕ
Категори:Европа патшалăхĕсем  Категори:Патшалӑхсем, алфавитпа
Курск облаçĕн Касторнăй районĕ
Касторнăй районĕ, — Курск облаçĕн тухăç енче вырнаçнă район. Район администрацийĕ Касторнăй посёлокĕнче вырнаçнă.
Михайлов Александр Яковлевич (актёр)
Александр Яковлевич Михайлов — совет тата раççей театрпа кино артисчĕ, РСФСР халăх артисчĕ (1992).
Кун-çулĕ
Александр Михайлов 1944 çулхи юпан 5-мĕшĕнче Чита облаçĕн (халĕ Байкал Лешьен) Оловянная паçулкинче (Каратаев урамĕнче) çуралнă. Ачалăхĕ Агин Бурят автономи тăрăхĕнчи Могойтуй районĕн Цугул Дацанĕ паçулкинче иртнĕ. Кайран çемье Степь станцине куçса кайнă. Çиччĕмĕш класс хыççăн Александр хистенипе çемье Владивостока пурăнма куçнă. Унта Александр тинĕс вĕрентешне кĕресшĕн пулнă, анчах та çул ӳсĕмĕ çитменнине пула ремесло вĕрентешĕнче пĕлӳ илнĕ.
Курск облаçĕн Касторнăй районĕ
Географи
Пысăк юханшывĕсем: Ведуга, Олым.
Михайлов Александр Яковлевич (актёр)
Кун-çулĕ
1969 çулта вăл Инçет Тухăç ӳнер педагогика институчĕн театр факультетĕнчен вĕренсе тухнă.
Чыслани
1992 çулта Александр Михайлова РСФСР халăх артисчĕ ята тивĕçет.
Итали патшалăхĕн гимнĕ
1990-мĕш çулсенче ку гимна урăххипе улăштарасси çинчен вăйлă тавлашусем иртнĕ. Хирĕçлисем шучĕпе гимн вырăнне Джузеппе Верди кĕвеленĕ Va' pensiero лайăхрах килĕшет тесе шутланă. Референдум иртернĕ хыççăн 1946 çулхи юпа уйăхĕн 12 вăхăтлăха йышăннă Fratelli d'Italia гимнах хăварнă. Çапла вара 2005 çулхи чӳкĕн 15 хыççăн вăл официаллă гимн шутланма пуçланă.
Тексчĕ
l'Italia s'è desta,
Dov'è la vittoria?
perché siam divisi.
chi vincer ci può?''
Già l'Aquila d'Austria
Малые Шиды
Малые Шиды — Пушкăрт Республикин Нуриман районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 235 çын пурăннă. Почтă индексĕ — ?, ОКАТО кочĕ — ?.
Курск облаçĕн Конышевка районĕ
Географи
Район лаптăкĕ 1 135 км2. Район чикки Железногорск, Фатеж, Курчатов, Льгов, Хомутовка, Дмитриев районĕсемпе юнашар иртет.
Мăн Нюла
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Чугунов варĕ
Чугунов варĕ  — Раççей территоринчи юханшыв. Сарăту облаçĕ территорипе юхать. Миусс юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Карло Адзелио Чампи
Пурнăçĕ
Карло Адзелио Чампи «Ахаль Скола Пиза» престижлă университета литература степенĕпе вĕренсе пĕтернĕ. Ăна вĕренсе пĕтернĕ хыççан вăл «Пиза» университетне юриспруденци степенĕпе вĕренсе тухнă.
Эфиопи географийӗ
Ҫанталӑк
Эфиопи климачӗ чылай чухне тинӗс ҫийӗнчи ҫӳллӗшрен килет. 1830 м аяларах вырнаҫнӑ тропик тӑрӑхӗнче ҫулталӑкри вӑтам температура 27° С яхӑн, ҫумӑр ҫунин вӑтам кӑтартӑвӗ вара — 510 мм яхӑн. Ҫумтропик тӑрӑхӗнче (тинӗс шайӗнчен 1830–2440 м ҫӳллӗшӗнче) ҫулталӑкри вӑтам температура — 22° С яхӑн, ҫумӑр норми вара — 510 мм пуҫласа 1530 мм таран. Тинӗс шайӗнчен 2440 метр ҫӳлерех вырӑнта вӑтам ҫанталӑк тӑрӑхӗ сарӑлса выртать — кунта ҫулталӑкри вӑтам температура 16° С яхӑн тӑрать, ҫумӑрӑн вӑтам норми 1270 мм пуҫласа 1780 мм таран танлашать.
99
Вилнĕ
90er
Каинчак
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Хура Атăл районĕ
Курск облаçĕн Коренево районĕ
Халăх йышĕ
Районта пурĕ 20 пин çын пурăнать. Вĕсенчен хулара пурăнакансен шучĕ 7 пин çын. Пурĕ 51 хула-ял шутланать.
Солянка (Миусс юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Верхосунье
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мари Элн юханшывĕсем
Курск облаçĕн Курск районĕ
Географи
Район лаптăкĕ 1 620 км2. Район чикки Фатеж, Золотухино, Щигры, Солнцево, Медвенка, Октябрьски районсемпе юнашар иртет.
1751
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Усть - Салдыбаш
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Кивĕ Вăрмар
Каçăсем
Категори:Вăрмар районĕн ялĕсем
100 çул
Пулнисем
Китай: Египет
Тат-Кудаш
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Курск облаçĕн Льгов районĕ
Халăх йышĕ
Районта пурĕ 41 пин çын пурăнать. Пурĕ 92 хула-ял шутланать.
Мăн Пелягинец
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
ЮНЕСКО
Организацие 1945 çулхи чӳк, 16 туса хунă, унăн штаб-хваттерĕ Парисре, Францире, вырнаçнă. Организаци шутне тĕнчен тĕрлĕ кĕтесĕнчи 67 бюропа уйрăмĕ кĕрет.
Тĕп директорĕ
thumb|[[Бокова Ирина|Ирина Бокова]] Хальхи тапхăрта тĕп директора Тĕп конференцинче тăватă çуллаха суйлаççĕ. Малиан ултă çуллăха ĕç вырăнне лартнă. Тĕп директор Секретариата ертсе пырать.
Пăвакасси (Йĕпреç районĕ)
Пăвакасси, — Чăваш Республикин Йĕпреç районĕнчи паçулкă. Канаш-Улатăр чукун çулĕ çинче вырнаçнă.
Узытамак
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Чекмакуш районĕ
Иркенлек
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Тевтон орденĕ
Аслă комтур
Аслă комтур (Großkomture) — аслă комтурăн çумĕ шутланнă.
Ордена чĕртни. Орден паян
Вăрçă вĕçленсен ордена нацистсем аннексиленĕ австри харпăрлăхĕсене тавăрса панă.
Ордена социаллă Чехословакинче çĕнĕрен туман, çапах та Австрире тата Германире чĕрĕлнĕ. Совет блокĕ аркансан орденăн уйрăмĕсем Чехинче (Моравипе Богемире), Словенире тата хăшпĕр европа патшалăхĕсенче йĕркеленнĕ. АПШра та орденăн пайташĕсем (20 çынна яхăн) ĕçлеççĕ.
Ирçе Малиновки
Каçăсем
Категори:Йĕпреç районĕн ялĕсем
Вишкиль
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мари Элн юханшывĕсем
Нельчав-Игол
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Мăн Чалыкла
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Курск облаçĕн Медвенка районĕ
Халăх йышĕ
Районта пурĕ 19 пин çын пурăнать. Вĕсенчен хулара пурăнакансен шучĕ 5 пин çын. Пурĕ 71 хула-ял шутланать.
1758
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Бахчи
Бахчи — Пушкăрт Республикин Чышма районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 70 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452144, ОКАТО кочĕ — 80257805002.
Çăлтăрлăх
Каçăсем
Категори:Астрономи * Категори:Астрономи объекчĕсен ят-йышĕ
Курск облаçĕн Обоянь районĕ
Каçăсем
Категори:Курск облаçĕн районĕсем
Мăн Пунья
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
105
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Курск облаçĕн Октябрьски районĕ
Истори
Района 1970 çулта йĕркеленĕ.
Нюрлики
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Васюганран Ваг таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Çĕнĕ Вĕренер
Çĕнĕ Вĕренер, — Чăваш Республикин Вăрмар районĕнчи ял.
Магинск
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Хура Атăл районĕ
Заводянка
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Хĕрлĕçыр (Вăрмар районĕ)
Хĕрлĕçыр, — Чăваш Республикин Вăрмар районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Вăрмар районĕн ялĕсем
Курск облаçĕн Пристень районĕ
Пристень районĕ, — Курск облаçĕн кăнтăр енче вырнаçнă район. Район администрацийĕ Пристень посёлокĕнче вырнаçнă.
Толик Хураски
Толик Хураски, — Шупашкар районĕнчи ял. Ялта вăтам шкул пур.
Реутов
Реутов, — Мускав облаçĕнчи хула. Мускавран хĕвелтухăçнелле, МКАД çумĕнче ларать. Кăнтăр енче Люберцы хули, çурçĕр-хĕвелтухăç енче Балашиха вырнаçнă. Курск вокзалĕнчен тухакан чукун çул хулана икĕ пая пайлать: çурçĕр енче — тĕп (е кивĕ) хула, кăнтăр енче — çĕнĕ хула (юнашар Ново-Косино).
«Реут» ятлă хаçат тухать.
Истори
1940 çулхи юпа уйăхĕн 7-мĕшĕнче РСФСР Аслă Канаш Президиумĕн Хушăвĕпе килĕшӳллĕн ĕçчешсен посёлока хула шайне кĕртеççĕ. 2003 çулхи раштавăн 29-мĕшĕнче Раççей Президенчĕн Хушăвĕпе хулана ăслăлăх хули ята панă.
Красный Ключ (Нуриман районĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Троицк (хула тăрăхĕ)
Каçăсем
Категори:Мускав облаçĕн хулисем
Çăлтăр
Çăлтăр — тӳпери ĕскер, хăйĕнчен тухакан çутăпа çутатаканскер. Ытти ĕскерсенчен килсе хăйĕн çинчен сулăннă çутăпа йăлтăртатакан тÿпери ĕскерсене çăлтăр темеççĕ.
Масса
Иккĕллĕ çăлтăр шутĕнчи çăлтăрăн йывăрăшне тĕп-тĕрĕс виçме пулать. Ăна Кеплерăн виççĕмĕш саккунĕпе шутласа тупаççĕ. Çак тупсăмăн йăнăшлăхĕ — 20% — 60%, чылайрах вăл çăлтăр патне çитмелли хушăна виçес йăнăшлăхĕнчен килет. Пур чухне те çăлтăрсен йывăрăшне тӳрĕ мар кăтартусем урлă (тĕслĕхрен, çăлтăр çуттин хăвачĕ) шутласа кăлараççĕ. .
Çăлтăрсен çуралăвĕ тата аталанăвĕ (эволюцийĕ)
Тĕп статья: Çăлтăр аталанăвĕ Çăлтăрăн ĕмĕрĕ сивĕ сайра газ пĕлĕтĕнчен пуçланать, çак пĕлĕт харпăр хăйĕн туртăм вăйĕпе чăмăртанма тытăнать. Чăмăртаннă чухнехи гравитаци хăвачĕ ăшша каять, газовой глобулы температури ӳссе пырать. Тĕшĕри температура темиçе миллион Кельвина çитсен термотĕшĕллĕ хутшăнусем тапранаççĕ те пăчăртану чарăнать. Çак тапхăр çăлтăр кун-çулĕн вăрăм пайĕ пулать, ун чух, вăл тĕшĕре çунăк янтăхĕ пĕтичченех, Герцшпрунг — Рассел диаграммин тĕп умлă-хыçлăхĕнче курăнать. Çăлтăр варринче пур водород гелие куçса вĕçленсен, гелий тĕшшин хĕрринче малалла тăсăлать.
Каçăсем
Категори:Çăлтăрсем Категори:Астрономи
Аракин Владимир Петрович
Пурнăçĕ
1926 çулта Ленинградри А. С. Енукидзе ячĕллĕ Хĕвел тухăç чĕлхисен институтĕнчен, 1930 çулта Мускав университечĕн педагогика факультетĕнчен вĕренсе тухнă.
Чăваш чĕлхине тĕпчесе нумай ĕç çырнă.
Сванети
Анат Сванети
Анат Сванети (ქვემო სვანეთის Квемо-Сванети) — Цхенисцкали юханшывĕн тури юхăмĕпе унăн Хеледула юппинчи айлăм.
Çĕрпӳ хыпарçи (хаçат)
Истори
1938 çулхи çĕртме уйăхĕн 21 хаçат хаçата «Колхоз çулĕпе» ячĕ вырăнне çĕнĕ ят панă — «Сталинец».
1980 çулхи утă уйăхĕн 24 хаçатăн 7 пиннĕмĕш номерĕ тухнă.
2002 çулта "Çĕрпӳ издательство çурчĕ" ГУП туса хунă.
Каçăсем
Çĕрпӳ хыпарçин сайчĕ
СосÇĕнĕ Бор (Хура Атăл районĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Курск облаçĕн Рыльск районĕ
Рыльск районĕ, — Курск облаçĕнчи район. Район администрацийĕ Рыльск хулинче вырнаçнă.
Дубна
Кун-çулĕ
Хулана 1956 çулта Тĕшĕ Тĕпчевĕсен Пĕрлешӳллĕ Институтне уçнă май никĕсленĕ. 1960 çулта Дубна шутне Иваньково (1958 çулта никĕсленĕ) хулине кĕртнĕ.
Раççейри граждан вăрçин 1-мĕш тапхăрĕ
Хĕрлисен пĕрремĕш ăнăçăвĕсем
Уралăн Канашĕсен иккĕ виççĕмĕшĕ большевиксем енне илнĕ, çавăнпа та Уралри чылай хулара, савут паççулкинче (Екатеринбург, Ӗпхӳ, Челепи, Ижевск тата урăх.) влаçа большевиксем çăмăллăнах ярса илеççĕ. Йывăртарах, çаплах çапăçусăрах, Пермь хулинче влаç алла лекет.
Самарăра большевиксем В. В. Куйбышев ертсе пынипе влаçа чӳкĕн 8-мĕшĕнче ярса илеççĕ. Чӳк, 9-11, эсер-меньшевиксен «Çăлăну комитечĕпе» кадет думин хирĕçлĕвне çĕнтерсе, большевиксем Сарăту хулинче те влаçа илеççĕ. Царицынре влаçшăн чӳк уйăхĕн 10—11 пуçласа чӳк, 17 çитичченех кĕрешнĕ. Аçтăрханра çапăçусем 1918 çулхи нарăс, 7 тăсăлнă. 1918 çулхи нарăс уйăхĕ тĕлне большевиксен влаçĕ пĕтĕм Атăлçире çирĕпленнĕ.
Вăхăт лăпкăлăх. Германи интервенцийĕ. Брест мирĕ. Антанта интервенцийĕ
....
Тан облаçне герман çарĕсем çитеççĕ те 1918 çу, 1 Таганрога, çу, 8 — Ростова кĕреççĕ. Краснов нимĕçсемпе татăçуллă пулать.
Виноградов Юрий Михайлович
Юрий Михайлович Виноградов — филологи ăслăлăхĕсен кандидачĕ, профессор, Чăваш Енĕн вĕрентĕвĕн тава тивĕçлĕ ĕçченĕ..
110
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Венера
Атмосфера
Çĕр патнелле чи çывăх планета пулсан та Венера çийне тĕпчеме анчахрах тытăннă. Планета çийĕ пĕлĕтпе витĕннипе тĕпчеме йывăр. Пĕлĕтсем çук пулсан та, Венера атмосферин тачăлăхĕ витĕр çутă япăх тухать.
Каçăсем
Категори:Венера Категори:Хĕвел системин планетисем
Чăрăшçырма
Каçăсем
Категори:Вăрмар районĕн ялĕсем
Волманга
Волманга — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ территорипе юхать. Молома юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 95 км.
Яман-Порт
Яман-Порт — Пушкăрт Республикин Нуриман районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 201 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452431, ОКАТО кочĕ — 80245816004.
111
Пулăмсем
Китай:
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Хушпу
Хãɯ nēpuсен ɯухãɯēne егunmянсен ḥꜣt-špswt — «Хатшепсут» сãмахēнчен nyлнã mеççē, вырãсла куçapcaн «Находящаяся впереди благородных дам».
1772
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Ангара (юханшыв)
Ангара́ — Хĕвелтухăç Çĕпĕрти юханшыв, Енисей юханшывĕн чи пысăк сылтăм юппи, Байкалтан юхса тухакан пĕртен пĕр юханшыв.
Пурăнан вырăнсем
Ангара хĕрринче Иркутск, Ангарск, Усолье-Сибирское, Свирск, Братск, Усть-Илимск тата Кодинск хулисем вырнаçнă. Унсăр пуçне Мегет, Балаганск, Усть-Уда, Осиновка, Железнодорожный, Богучаны, Мотыгино пурăнан вырăнсем юханшыв хĕрринче.
Кĕперсем
1891-мĕш çулта Ангара урлă пĕрремĕш понтон кĕперĕ хывнă. Кĕпер уçнă вăхăтра Иркутск витĕр цесаревич Николай II иртсе кайнă. КУ кĕпер 45 çула яхăн тăнă. Кĕпер витĕр пĕр еннелле кăна кайма май пулнă, пĕр-пĕринчен иртсе кайма пулман.
1931-36 çулсенче кивĕ Ангара кĕперĕ хывнă, вăл Иркутскăн сылтăм тата сулахай çыранта вырнаçнă пайĕсене пĕрлештернĕ. 1978-мĕш çулта Ангара урлă иккĕмĕш кĕпер туса пĕтернĕ, вăл Иркутск хули хĕрринчи Пади Топка тата Жилкинона çыхăнтарнă. . 1999-мĕш çулта Ангара кĕперĕ тума тытăннă. 2002-мĕш çулта ĕçсем чарăннă, 2005-мĕш çулта çĕнĕрен пуçланнă. 2009-мĕш çулта кĕперĕн пĕр енĕпе çӳреме тытăннă, 2010-мĕш çулта икĕ еннелле те çул уçнă.
Мăн Шолга
Мăн Шолга — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Шолга юханшывăн сулахай çыранĕпе, 7 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Окурненко
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
1775
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Фейзханов Хусейн
Кун-çулĕ, ĕçĕ-хĕлĕ
Тăван ялĕнче вĕреннĕ. Каярах Хусана пурăнма куçсан аслă мăсăльман пĕлĕвне Шигабудтин Марджани тутар тĕпчевçи патĕнче ăса илнĕ, М. А. Казамбекпа И. Н. Березин ăслăлăхçăсем патĕнче çыруçăра тăрăшнă. Тутар чĕлхисĕр пуçне арапла, персла, турккăлла, вырăсла лайăх пĕлнĕ. Чăваш чĕлхи пĕлĕвĕнче тĕпчевçĕ "Пăлхар вил тăпри çинчи виçĕ çыру палăкĕ" ĕçĕпе палăрса юлнă. Унта вăл Атăлçи Пăлхар эпитафийĕсене чăваш чĕлхи пулăшнипе çеç вуласа ăнланма май пуррине пуринчен те малтан тавçăрса илнĕ. Жан-Франсуа Шампольон Розетта чулне тĕпченипе танлаштарма пулать вăл ку тĕлĕшпе тунă ĕçе.
Журавлиха (Мăн Иргиз юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Курск облаçĕн Фатеж районĕ
Халăх йышĕ
Районта пурĕ 23 пин çын пурăнать. Вĕсенчен хулара пурăнакансен шучĕ 6 пин çын. Пурĕ 192 хула-ял шутланать.
Хĕвел тавраш тытăмĕ
Планетăсен тĕп параметăрĕсене танлаштарни
thumb|upright=2|center|Хĕвеле, планетăсене пĕр-пĕринпе танлаштарни
Олгы
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Кантон (Хура Атăл районĕ)
Кантон  — Пушкăрт Республикин Хура Атăл районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 140 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452394, ОКАТО кочĕ — 80234852005.
Волейбол
right|thumb|250px|Иккĕллĕ блок 4-мĕш зонăран килекен тапăнăва хуплать. Волейбол (volleyball volley — «залп», «вĕçевре çапни», тата ball — «пӳске») — ултшар ҫынран тӑракан икӗ команда сетка урлӑ пӳске ҫапса вылямалли вӑйӑ.
Олимп Вăййисен парне тивĕçекенсем
ach ja alles über volleyball auf RUSSISCH ♥LoL♥
Жвания Зураб Виссарионович
Пурнăçĕ
1989 çулта Зураб Жвания Грузире "симĕссисен" юхăмне, каярахпа "симĕссисен" партине никĕсленĕ. Çав партин пĕрремĕш председателĕ вăлах пулнă. Кайран икĕ çул хушши вăл Европăри "симĕссисен" партин сопредседателĕ вырăнне йышăннă.
Категори:Грузи премьер-министрĕсем
Çĕнĕ Мăнтăр
Кун-çулĕ
1917 çулчен Хусан кĕпернинчи Çĕрпӳ уесĕн Арапуç вулăсне кĕнĕ.
Гашков Алексей Вениаминович
Гашков Алексей Вениаминович — (13.03.1918-22.11.1980), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 29. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 3-мĕш Беларуç фрончĕн 3-мĕш сывлăш çарĕн 314-мĕш каçпа бомблакан авиаци дивизин 386-мĕш каçпа бомблакан авиаци полкĕн звено штурманĕ, лейтенант.
Ворсик
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
1780
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Курск облаçĕн Хомутовка районĕ
Географи
Район лаптăкĕ 1 150 км2. Район чикки облаçĕн Рыльск, Льгов, Конышевка, Дмитриев районĕсемпе, çавăн пекех Раççейĕн Брянск облаçĕпе тата Украинăпа юнашар иртет.
Охтын-Еган
Охтын-Еган — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ территорипе юхать. Вах юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Курск облаçĕн Щигрă районĕ
Географи
Пысăк юханшывĕсем: Тускарь (район тăрăх 27 çухрăм юхать), Рать (31 çх), Щигор (15 çх), Косоржа (20 çх), Хĕрлĕ тата Теребуж (иккĕшĕ те 14 çх).
Сабанкуль
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Хура Атăл районĕ
Ворчанка
Ворчанка — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Летка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Кĕçĕн Астакасси
Кĕçĕн Астакасси , — Чăваш Республикин Сĕнтĕрвăрри районĕнчи ял.
Курăк çинчи хоккей
Категори:Хоккей Категори:Спорт Категори:Ушкăнпа вылямалли вăйăсем
Вознесенский (Нуриман районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Нуриман районĕ
1784
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Новомихайловка (Чышма районĕ)
Новомихайловка  — Пушкăрт Республикин Чышма районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 71 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452154, ОКАТО кочĕ — 80257805013.
Пантым-Игол
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Шăплат
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Симĕс, К.Иванов, О.Кошевой, П.Осипенко, Сад, Свердлов урамĕсем.
Кун-çулĕ
1917 çулчен Хусан кĕпернинчи Çĕрпӳ уесĕнче пулнă.
Ясукуни храмĕ
Храм кун-çулĕ
Уявсенче генералсемпе адмиралсем йĕркелесе пынă. Ясукуни храмĕнче вăрçăсенче пуç хунисен ят-йышĕсем пур. Çак таса вырăнтах император влаçĕн атрибучĕсем — тĕкĕр (куçкĕски) тата хĕç упраннă.
1874 çулта Мэйдзи император Ясукунине çитнĕ, çак кунчен пулман ĕç пулнă, мĕншĕн тесен кунта турăсене мар — паттăрсен чунĕсене, пуççапнă. Çапла ĕнтĕ, императоршăн хăйсен пурнăçне панă салтаксене турăсемпе тан ларnнă.
Раççейри граждан вăрçин 2-мĕш тапхăрĕ
Чехословак корпус пăлхавĕ. Тухăçра вăрçă тапранни
Çакна пула, 1918 çулхи çурла уйăх тĕлне «Учредитель пухăвĕн территорийĕ» анăçран тухăçалла 750 çухрăма (Сызраньрен Златоуста, çурçĕртен кăнтăралла — 500 çухрăма (Чĕмпĕртен Вольска) тăсăлнă. Самар, Сызрань, Чĕмпĕр тата Ставрополь-Атăлçи хулисемсĕр пуçне, Пухăва Çĕн Килĕ, Пĕкĕлме, Бугуруслан, Пелепей, Пуслук, Бирск, Ӗпхӳ хулисем пăхăнса тăнă.
1918 пуш уйăхĕнче оренбург касакĕсен пăлхавĕ пуçланать, ăна çар старшини Д. М. Красноярцев ертсе пырать. 1918 çулхи çура Хĕрлĕ гварди ушкăнĕсене пусараççĕ. 1918 утă, 3 касаксем Оренбурга кĕреççĕ те большевиксен Оренбург облаçĕнчи влаçне пĕтереççĕ.
1918 кĕр çапăçăвĕсем
Юпа, 7 хĕрлисен из матроссенчен, латышсенчен тата мадьярсенчен тăракан Уйрăм тата 2-мĕш Сводной дивизисем аллине пăлхавлă Ижевск, чӳк, 13 — Воткинск куçать.
1918—1919 хĕл çапăçăвĕсем
1918 раштавра колчак çарĕсем тапăнса раштав, 24 Пермь хулине алла илеççĕ, анчах та Ӗпху патĕнче çухату тӳссе чарăнаççĕ. Тухăçри пур шур гварди çарĕсене — Анăç, Çĕпĕр, Оренбург тата Урал — Колчак ертсе пынă Анăç фронтне пуçтараççĕ. Çурçĕрте хĕрлисем Шенкурск йышăнаççĕ те Архангельска çитеççĕ.
Уйкас (Вăрмар районĕ)
Кун-çулĕ
1917 çулчен Хусан кĕпернинчи
Тутарсен Раççейри вырнаçăвĕ
Пĕтĕмĕшле кăтарту
Аялтарах Раççейĕн 30 регионĕнче пурăнакан тутар халăхне кăтартнă:
Тĕмен облаçĕ
Тĕмен облаçĕнче 107,0 пин тутар пурăнать, ку облаç халăхĕн 8,07 % шутланать.
Ямал-Ненец автономи тăрăхĕ
Тутарсем — 27,7 пин çын (5,47 %)
Красноярск Ен
Красноярск Енĕнче 44,4 пин тутар пурăнать, ку Енри халăхăн 1,5 % пулать.
Ылттăнчеч
Вуламалли
Категори:Атăлçи Пăлхар
Арово
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Уйкас Явăш
Каçăсем
Категори:Вăрнар районĕн ялĕсем
Атняш
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Хура Атăл районĕ
Раççейри граждан вăрçин 4-мĕш тапхăрĕ
Совет-поляк вăрçи
thumb|Фронт: [[1919 пуш уйăхĕ]] thumb|Фронт: [[1919 раштав уйăхĕ]] thumb|Фронт: [[1920 çĕртме уйăхĕ]] thumb|Фронт: [[1920 çурла уйăхĕ]] thumb|Польшăпа РСФСР чикĕ йĕрĕ Совет-поляк вăрçи хыççăн
РКП(б) ТК Политбюро, хăйĕн вăйне ытла шанса, тăшманăн хăватне çителĕксĕр виçсе, çавах Хĕрлĕ Çар çарпуçлăхĕ умĕнче çĕнĕ стратеги ĕçне лартать: çапăçусемпе Польша территорине кĕмелле, унăн тĕп хулине ярса илмелле те çĕршывра Совет влаçне çĕнтерсе илмелле. Троцкий çак ĕçлĕх пирки çапла асăнать: "«Были горячие надежды на восстание польских рабочих… У Ленина сложился твердый план: довести дело до конца, то есть вступить в Варшаву, чтобы помочь польским рабочим массам опрокинуть правительство Пилсудского и захватить власть… Я застал в центре очень твердое настроение в пользу доведения войны „до конца“. Я решительно воспротивился этому. Поляки уже просили мира. Я считал, что мы достигли кульминационного пункта успехов, и если, не рассчитав сил, пройдем дальше, то можем пройти мимо уже одержанной победы — к поражению. После колоссального напряжения, которое позволило 4-й армии в пять недель пройти 650 километров, она могла двигаться вперед уже только силой инерции. Все висело на нервах, а это слишком тонкие нити. Одного крепкого толчка было достаточно, чтоб потрясти наш фронт и превратить совершенно неслыханный и беспримерный… наступательный порыв в катастрофическое отступление»."Троцкие итлемесĕрех Ленин тата Политбюро пур пайташĕ тенĕ пекех Троцкин Польшăпа лăпкăлăх тăвас сĕнĕвне аякка сиреççĕ. Варшава çине тапăнма Анăç фронтне, Львов çинеле — Кăнтăр-Анăç фронтне хушаççĕ.
Крым — Раççей кăнтăрĕнчи Шур юхăмăн юлашки бастионĕ
Чӳкĕн 12-мĕшĕнче хĕрлисем Джанкоя, чӳкĕн 13-мĕшĕнче — Симферополе, чӳкĕн 15-мĕшĕнче — Севастополе, чӳкĕн 16-мĕшĕнче — Керче туртса илеççĕ.
Пăртас (Вăрмар районĕ)
Пăртас, — Чăваш Республикин Вăрмар районĕнчи ял. 1927 çулчен Пăртас Сали пулнă.
Кун-çулĕ
1917 çулчен Хусан кĕпернинчи Çĕрпӳ уесне кĕнĕ.
1792
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Василева
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Букинистика
Букини́стика (Bouquiniste — букинист, Bouquin — кивĕ кĕнеке) — кивĕ кĕнекене тата пичетленĕ урăх антиквар кăларăмĕсене суту-илĕве кĕртни.
Кызыл-Баржау
Кызыл-Баржау — Пушкăрт Республикин Нуриман районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 44 çын пурăннă. Почтă индексĕ — ?, ОКАТО кочĕ — ?.
Гараница
Гараница — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ территорипе юхать. Кузюг юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем
Сайкин Семён Фёдорович
Каçăсем
Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:И. Н. Ульянов ячĕллĕ ЧПУ вĕрентӳçисем Категори:Шупашкар ăсчахĕсем Категори:Чăваш АССР ăслăх тава тивĕçлĕ ĕçченĕсем Категори:СССР Аслă Канашĕн депутачĕсем Категори:1914 çулта çуралнисем Категори:Авăнăн 14-мĕшĕнче çуралнисем Категори:2002 çулта вилнисем Категори:Авăнăн 10-мĕшĕнче вилнисем Категори:Чăвашран тухнă математиксем
Мадагаскар Республики
Мадагаскар Республики ( Repoblikan'i Madagasikara, République de Madagascar) - Инди океанĕн хĕвеланăç пайĕнчи Мадагаскар утравĕнче, Африкăн хĕвелтухăç çыранĕ патĕнче вырнаçнă патшалăх. Африкăри тинĕс патне тухакан çĕршыв.
Географи
Утрав спутник çинчен|185px|thumb|right thumb|right|250px|[[Изало наци паркĕ]] Мадагаскар утравĕ Кăнтăр Африкăн хĕвелтухăç çыранĕпе юнашар вырнаçнă. Чи çÿллĕ вырăн - Марумукутру (2876 м) сÿннĕ вулкан. Утрав тăршшĕ 1600 çх, сарлакăш - 600 çх ытла. Утравăн варринчи пайне çуллĕ тулă Анджафи йышăнать. Вăл хăвеланăç еннелле сĕвек, хĕвелтухăç еннелле чăнкă çырсемпе анать.
Малтикасси
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Шупашкар районĕн ялĕсем
Клопиха
Клопиха  — Раççей территоринчи юханшыв. Сарăту облаçĕ территорипе юхать. Мăн Иргиз юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Гегешидзе Аркадий Спиридонович
Гегешидзе Аркадий Спиридонович გეგეშიძე არკადი — (15.02.1902(2)-10.01.1973), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 23. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Кавказ фрончĕн Тинĕсçум çарĕн 7-мĕш тинĕс пехоти бригадин батальон командирĕ, капитан.
Бейсбол
Кун-çулĕ
Бейсбола тăван спорт тĕсĕсем шутне крикет, песаполо (Финлянди), ойна (Румыни) тата лапта (Раççей) вăййисем кĕреççĕ.
Тури Волосница
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
Пехгыщ-Пелик-Игол
Пехгыщ-Пелик-Игол — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ территорипе юхать. Пьюкин-Еган юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Ленин (атомлă пăрçĕмрен)
Эксплуатацире
Хăватлă энергетика хатĕр-хĕтĕрне пула, пысăк автономлăхпа, пăрçĕмрен пĕрремĕш навигацирех хăйĕн пахалăхне кăтартнă. Çак атомлă пăрçĕмрен ĕçлевне пула навигаци вăхăчĕ чылаях тăсăлнă.
Уянкуль
Уянкуль — Пушкăрт Республикин Нуриман районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 20 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452436, ОКАТО кочĕ — 80245835003.
Антиквариат
Раççейри антиквариат пасарĕ Тĕнчери 2000-мĕш çулсен вĕçĕнчи рецесси вăхăтĕнче
Тĕнчери 2000-мĕш çулсен вĕçĕнчи рецессиччен «Гелос» аукцио çурчĕн президенчĕ, «Патшалăх Думин хăрушсăрлăх комитечĕн эксперт канашĕн пайташĕ» Олег Стецюра шухăшĕпе антиквариат суту-илевĕн пасарĕн хакĕсем çӳллелле кармашнине нефть питĕ хакланнăран нумай ирĕклĕ укçă-тенкĕне ăçта та пулин чикмелле пулса тухнипе çыхăнтарать. Олег Стецюра çаплах тăван çĕр-шыври антиквариат пасарĕн çулталăкри çаврăнăшĕ 1,5 млрд долл. яхăн çитнĕ тесе хыпарлать. «Хура пасарăн» çаврăнăшне шутласа пĕлме йывăр, çапах та хăшпĕр хаклавсемпе 2004 çул тĕлне унăн калăпăшĕ 300 мильон доллара, урăх хаклавсемпе — мильярд çурăна, тепĕр сăмахсемпе минимум икĕ хут, тен, вуннă хут та «шурă пасартинчен», «Известия» çырнипе, $150 мильон (пирĕн коллекционерсен ют çĕрсенче илнисен шута илсе) танлашнă, нумайрах пулать.
Марусино (Чышма районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Чышма районĕ
Плесовая
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Васюганран Ваг таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Кабуки
Кабу́ки (歌舞伎, тӳрĕн «юрă, ташă, ăсталăх», «ӳнерлĕ юрлани тата ташăсем») — Япони йăлинчи театр тĕсĕ. Театр юрă, мусăк, ташă тата драма синтезĕ пулать, вылявçăсем кăткăс грим сĕреççĕ тата нумай символлă тум-тири тăхăнаççĕ.
Тури Дубок
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
Малти Хирлеп
Шупашкара çити 75 км, райцентра - 8 км, ч.-ç. станцине - 39 км.
Кун-çулĕ
1927 çулчен Етĕрне уесĕн Элĕк вулăсĕнче шутланнă.1927 çулхи юпа уйăхĕн 1-мĕшĕ хыççăн Элĕк районне, 1962 çулхи раштав уйăхĕн 20-мĕшĕ хыççăн Вăрнар районне кĕртнĕ. 1965 çулхи пуш уйăхĕн 14-мĕшĕ хыççăн хальхи вăхăтчен Элĕк районне кĕрет.
Раççейри граждан вăрçин 5-мĕш тапхăрĕ
Инçет Тухăçри хирĕç тăракансен юлашки вучахĕсем
1921 çу, 26 Тинĕсçумĕнче пăтăрмаха пула Владивостокри влаç шурă юхăм енлисене куçать, вĕсем çак территоринче Тинĕсçум Вăхăтлă ертӳлĕхĕ (совет историографинче «Хура буфер» ячĕпе паллă) ертсе пынă патшалăх йĕркеленӳлĕхне туса хураççĕ. Яппунсем нейтралитета йышăннă. 1921 çулхи чӳк уйăхĕнче Шурă пăлхав çарĕ Тинĕсçумĕнчен çурçĕрелле каять. Раштав, 22 шур гвардисем каллех Хабаровска илеççĕ, анăçалла Амур чукун çулĕн Волочаевка чрăрăвне çитеççĕ. Вăй тата вăрçă япали çук пирки шуррисен тапăнăвĕ чăхăмланать, весем вара Волочаевка — Верхнеспасская йĕрĕпе хӳтĕленме хатĕрленеççĕ, кунта хӳтлĕх районе тăваççĕ.
Бакич текĕрчин Монголири çапăçусем
Кобук шывĕ хĕрринче хĕçпăшалсăр текĕрчĕ (8 пин çын, 600 çынĕ пăшал тытма пултарнă, пăшалĕ кашни виççĕмĕшĕн кăна пулнă) хĕрлисем урлă каçса Шара-Сумэ хула тĕлне тухать те виçĕ эрне хушши хупăрласа çапăçнă хыççăн, 1000 çын çухатса, хулана çĕнтерсе илет. 1921 çулхи авăн пуçламăшĕнче 3 пинрен чылай çын хĕрлисене парăнаççĕ,ыттисем Монгол Алтайне куçаççĕ. Юпа уйăхĕн вĕçĕнчи çапăçусем хыççăн корпус юлашкисем Уланком патĕнче «хĕрлĕ» монгол çарĕсене парăнаççĕ, 1922 çулта вĕсене Совет Раççейне тавăраççĕ. Вĕсенчен чылайăшне вĕлернĕ е хăйсемех чир-суранпа вилнĕ, А. С. Бакича тата 5 офицера (генерал И. И. Смольнин-Терванд, С. Г. Токаревпа И. З. Сизухин полковниксем, штабс-капитан Козьминых тата корнет Шегабетдинов) 1922 çулхи çу уйăхĕн вĕçĕнче Новониколаевск хулинче тӳрере айăпласа вилĕме яраçççĕ. Çапах та 350 çын Монгол çеçенхирĕсенче тарса çухалаççĕ те полковник Кочневпа пĕрле Гучэна çитеççĕ, унтан 1923 çул варриччен Китай тăрăх сарăлса çĕтеççĕ.
Тип Овсянка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Чăвашсем Раççейре вырнаçни
Мускав, Мускав облаçĕ
Ялти чăвашсем Ногинск (3171), Люберцă (840), Одинцово (596), Сергиев-Посад (505), Раменски (465), Щелковски (438), Ленин (437), Балашиха (422), Наро-Фомински (397), Домодедово (370), Луховицă (368), Дмитров (357), Рузă (342), Пушкин (316) тата Клин (299) районĕсенче вырнаçнă.
Федерацин Çĕпĕр тăрăхĕ
Красноярск регионĕнчи Чăваш наци-этеплĕх автономийĕ ĕçлет, почтă адресĕ: 660001 Красноярск хули, Копылов урамĕ, 66 ç., 164 хв. Пуçлăхĕ — Храмов Геннадий Иванович.
Давыдов
Давыдов Василий:
Черниговка (Чышма районĕ)
Черниговка  — Пушкăрт Республикин Чышма районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 115 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452161, ОКАТО кочĕ — 80257810011.
Лобачевский Николай Иванович
Акăлчансен паллă математикĕ Уильям Клиффорд Лобачевскине «геометрин Коперникĕ» тенĕ.
Кун-çулĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
Н. И. Лобачевский Чулхула кĕпернин Ардатов районĕнче çуралнă. Ашшĕ — Иван Михайлович Лобачевский (геодези департаментĕнче ĕçленĕ), амăшĕ — Прасковья Александровна Лобачевская. 1800 çулта ашшĕ вилет, вара амăшĕ çемйипех Хусана куçса каять. Унта Лобачевский гимназирен (1802—1807) вĕренсе тухать, кайран (1807—1811) Хусанти Император университетĕнче пĕлӳ пухать.
Университетри вĕренĕве вĕçлесен Лобачевский физикăпа математика магистрĕ шайне çӳллĕ шая тухса тивĕçет (1811), ăна университетрах хăвараççĕ. 1814 çулта адъюнкт пулса тăрать, 1816 — экстраординарлă тата 1822 ç. — ординарла профессор пулса ĕçлет. Студентсем Лобачевскин лекцисене питĕ кăмăлласа çӳренĕ.
thumb|360px|Хусан университечĕ, 1830-мĕш çулсем.
1832 çулта Лобачевский Варвара Алексеевна Моисеевăна арăм тăвать. Вĕсен çичĕ ача çуралать.
Математикăри ытти çитĕнĕвĕсем
Тĕрлĕ çулсенче вăл математика тишкерĕвĕ, алгебра тата пулаю теорийĕ, çаплах механика, физика тата астрономи ăслăхĕсемпе темиçе çиçкĕн статья пичетленĕ.
Еткер (тивĕç-ирĕк)
Çавăн пекех
• 2
1843
Çуралнă
Çавăн пекех: Категори:1843 çулта çуралнисем
Васильева Людмила Николаевна
Ӗçĕсем
Вилес умĕн тăватă кун хушшинче хăйĕн пурнăçĕ çинчен каласа паракан 620 йĕркеллĕ «Асăнмалăх» (1949) поэмине çырса хăварнă. Вал поэмăна нумайăш чăваш хаçачĕсемпе журналĕсенче пичĕтлесе кăларнă.
Возюг
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Вăтăркăр
Вăтăркăр — (утуркур) V-VII ĕмĕрсенче Танпа Кубань хушшинчи хирсенче куçса пурăннă тухăç пăлхарсен йăхĕ. Атăл ĕмпӳн Ирнак ятлă ывăлĕ ертсе çӳренĕ йăхран пулса кайнă.
137
Пулăмсем
Категори:Çулсем
Глаголева Вера Витальевна
Пултарулăхĕ
1977 çулта Глаголевăна Анатолий Эфросăн «В четверг и больше никогда» фильмĕнче Варя рольне выляма чĕнеççĕ. Артист паха хевтелени Эфрос кăмăлне çав тери каять те ăна Малая Бронная çинчи театăра ĕçлеме чĕнет. Вера Глаголева килĕшмест, кайран çакăншăн ӳкĕнет.
Пайăр пурнăçĕ
Нахапетовпа уйрăлсан Вера Глаголева Кирилл Шубский усламçăна качча тухать. Вĕсен Настя хĕрача çуралать.
Елань (Савала юппи)
Елань, — Воронеж облаçĕнчи юханшыв,. Тăршшĕ, бассейн лаптăкĕ. Ока-Дон тӳрлемĕн кăнтăр енче пуçланса юхать. Ытларах енĕпе юр шывĕпе тулать.
Категори:Воронеж облаçĕн юханшывĕсем
Иккĕмĕш Хурашаш
Иккĕмĕш Хурашаш — Чăваш Республикин Хĕрлĕ Чутай районĕнчи ял.
Примычный
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Васюганран Ваг таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Ока-Дон тӳремĕ
Ока-Дон тӳрлемĕ, — Атăлçипе Вăтавырăс сăртлăхĕ хушшинче вырнаçнă тӳрлем. Çурçĕр енĕ Мещёр айлăмĕпе çумăн иртет. Тӳрлемĕн тĕп тата çурçĕр енĕ Тамбов тӳрлемĕ пек паллă.
Тӳрлемĕн çӳллĕшĕ 180 метр таран çитет. Тӳрлем çинче çырмасем питĕ нумай. Варманпа çеçенхирлĕ вырăн, ытларах пайне сухаланă. Çурçĕр енче тата юханшывсем хĕрринче хутăш тата сарлака шулçăллă вăрмансем ӳсеççĕ.
Васильева Ольга Леонидовна
Васильева Ольга Леонидовна, — прозаик. 1981 çулхи çу уйăхĕн 25 Канаш районĕнчи Мăкăр ялĕнче çуралнă.
Вона (Светица юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Тракушкăнь
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Хĕрлĕ Чутай районĕн ялĕсем
Чăмăр
Каçăсем
Категори:Геометрилле ĕскерсем Категори:Чăмăр Категори:Стереометри
1848
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Акăлчансем
Аслă Британири акăлчансен шучĕ 44,7 млн çын. Ыттисем çаплах Канада, АПШ, Австрали, Çĕнĕ Зеланди, КАР, Ĕнчĕ т. ыт. патшалăхсенче пурăнаççĕ. Вĕсем акăлчан чĕлхин британ варианчепе калаçаççĕ; диалекчĕсем: тухăç, çурçĕр, кăнтăр, анăç, кент. Çырулăхĕ латиница никĕсĕпе. Аваллăхра рунă çырăвĕпе усă курнă. Тĕне тытакансем — ытлрахăшĕ протестант-англикансем, çаплах католиксем те.
Кулленхи пурнăç
90 % акăлчан хулара пурăнать. Нуклеарлă çемьесем; ачасăр мăшăрсем чылай. Халăх çиччĕ çав тери пысăк конурбацинче пурăнать, чи пысăкки — Мăн Лондон (7 млн яхăн çын). Хула варринче лапам тата собор (тăтăшах готика тĕслĕ).
Çӳллĕ мар çуртсем, иккĕ этажра вырнаçнă хваттерсем.
Сакма (юханшыв)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Мăн Иргиз пуçĕнчен Сулак шывуправенччĕн. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Подбассейн çук. Юханшыв бассейнĕ - Атăл Куйбышев шывуправĕн таппинчен Каçпи тинĕсĕ таран.
MI5
Каçăсем
Категори:Контрразведка
Сфера
n- виçеллĕ сфера
n - виçеллĕ уçлăхра (n+1) чухлĕрен ытла мар мăшăрла касăлусем пулаççĕ. n - виçеллĕ уçлахра пĕр-пĕринпе (тĕрлĕ пăнчăсенче) (n+1)-ран  ытла мар сфера сĕртĕнме пултараççĕ.
Атайкасси (Элĕк районĕ)
Атайкасси, — Чăваш Енĕн Элĕк районĕнчи ял. Ялта 104 çын (2006) пурăнать. Икĕ урам — Кăнтăр тата Хĕвел урамĕсем.