cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Чарпуç
Каçăсем
Категори:Канаш районĕн ялĕсем
Намиэ Амуро
Кун-çулĕ
1990-мĕш çулсенче унăн чапĕ питĕ çӳле хăпарса кайнă. Кашни çĕнĕ юрă пĕчĕк вăхăт хушшинче хит-парадсен çӳлти йĕркисем çине леке пуçланă. Яппун хĕрачисем вара ун çине пăхса кĕске юбкăсемпе çӳллĕ атăсем тăхăна пуçланă.
Чăнкăвар
Чăнкăвар, — Чăваш Республикин Канаш районĕнчи ял.
Сăрă йĕкĕлти кайăк
мини|справа|Сăрă йĕкĕлти кайăк Сарă йĕкĕлти кайăк (пăвăрчан) - çерçи пекрех кайăк. Ытларах шыв хĕрринче, тĕмлĕ вĕтлĕхсенче пурăнать.
Байса (Нухрат Атăл юппи)
Байса — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ территорипе юхать. Нухрат Атăл юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 60 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Вăрттăн мисси (фильм)
«Вăрттăн мисси» (Секретная миссия) — 1950 çулта хайланă, çĕнĕрен 1969 çулта хатĕрленĕ кинофильм. Хура-шурă çурхах çине ӳкернĕ. Кирек епле куравçă аудиторийĕ валли.
Ния-Вож
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Елена Османова
Каçăсем
Категори:Раççей юрăçисем Категори:Чăваш юрăçисем Категори:Мусăкçăсем, алфавитпа Категори:Юрăçсем, афавитпа Категори:Пайăр çынсем:Хĕрлĕ Чутай районĕ
Вольфрам
Усă курни
Тĕп усă курмалли — металлургире йывăр шăранакан материалсенче. Шăрантару енчен питĕ хивре, яланхиллĕ чухне хими енчен çирĕп.
Чеслав Милош
Çамрăк çулсенче
Темиçе хутчен те Парижре хăйĕн аякри тăванĕпе — франци поэчĕпе Оскар Милошпа — тĕл пулнă. 1935 çултанпа Вильнăра радиостанцинче ĕçленĕ, тепĕр çултан сулахайри шухăшсемшĕн ĕçрен кăларса янă. 1937 çулта, Итали кайса килсен, Варшавăна таврăннă та радио çине ĕçлеме куçнă.
Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи
1939 çулта радио-ĕçлевçи пулнипе, фронта кайнă. Хĕрлĕ Çар Румынирен Польша территорине кĕрсен, Литвана куçса кайнă та Вильнюсре пурăннă. Литвана ССПР йышне кĕртсен, вăрттăн чикĕ урлă каçса Варшавăна çитнĕ, унта вăрттăннăн литература пурнăçне хутшăннă. 1944 çулхи Варшава пăлхавĕ хыççăн Краковра вăрçă вĕçленичченех пураңнă.
Филиппов
Категори:Хушаматсем
Амур тигрĕ
Çырса кăтартни
Тигр — мăн калăпăшлă та вăйлă тискер чĕрчун пулсан та, сунарçă ăна илме пултарать. Çĕрпе вăл лаша кĕлеткине 500 м ытла туртса каять. Юрпа вара сехетре 50 çм чупма пултарать.
Сыхласа усрани
Раççей Хĕрлĕ кĕнекине çырса кĕртнĕ. 2007 çулхи ака уйăхĕнче Пĕтĕм тĕнчери ирĕклĕ çутçанталăк фондчĕн (WWF) эксперчĕсем каланипе амур тигрĕсен йышĕ çĕрçуллăхри максимума çитнĕ, çакă тигр тĕсĕ халĕ пĕтсе пырассинчен уйрăлнă теме пулать.
Чăпар шăна кайăкĕ
Çулçăллă тата хутăш вăрмансенче пурăнать. Çăмартисем (5-7) кăвакрах тĕслĕ. Ами чĕп кăларнă чухне аçи тепĕр мăшăр тупма пултарать. Анчах икĕ пусри чĕпсене ӳстерме те çине тăрса ĕçлет.
Жилин застави (телесериал)
Каçăсем
Категори:Раççей телесериалĕсем Категори:2008 çулăн телесериалĕсем
Хвабуга
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Шурă. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Подбассейн çук. Юханшыв бассейнĕ—Кубань.
Патмар Эдисон Иванович
Кун-çулĕ
Чăваш Енĕн Красноармейски районĕнчи Яманак ялĕнче 1955 çулхи ака уйăхĕн 11-мĕшĕнче çуралнă.
Запасра, 1998 çулччен «Патмар» кĕнеке издательствине ертсе пынă, пĕр вăхăт, 1995 çулта, «Защитник Отечества» хаçат редакторĕ пулса ĕçленĕ. 1998 çулччен хăй çырнă хайлавсене, аттен ĕçĕсене редакцилесе, ытти çыравçăсен сăвви-калавне хакласа кĕнекесем кăларнă. Кайран, вĕрентекенсен тата тĕрлĕ çыравçăсен сĕнĕвесене шута илсе, икĕ журнал уçнă — «Халăх ăс-хакăлĕ» тата «Халăх ăс хакăлĕ» библиотеки». 2003-2004 çулсенче Чăваш республикин вĕрентӳ институчĕнче аслă преподаватель пулса ĕçленĕ. 2005 çултанпа «Капкăн» журнал редакторĕ.
Васильковка (Нухрат Атăл юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Дорнек (тăрăх)
Тăрăх Золотурн кантонне кĕрет. Лаптăкĕ — 74,63 км². 19 191 çын пурнать. Официаллă код —  1104.
Каçăсем
Категори:Золотурн (кантон)
Чăваш митрополийĕ
Чăваш митрополийĕ — Вырăс православи чиркĕвĕн Чăваш Республикин администраци чикисенчи митрополийĕ. Унăн йышне Шупашкар тата Чăваш, Улатăр тата Пăрачкав тата Канаш тата Тăвай епархисем кĕреççĕ.
Ахтупай Валентин Степанович
Ахтупай Валентин Степанович (чăн хушамачĕ Степанов), — сăвăç. 1908 çулхи нарăсăн 2 Шупашкар уесĕнчи (халĕ Чăваш Енĕн Сĕнтĕрвăрри районĕ) Шуркасси ялĕнче çуралнă. 2002 çулхи ака уйăхĕн 7 Тюмень облаçĕнчи Озерное салинче вилнĕ.
Кĕнекисем
Пичĕтленнĕ кĕнекисем:
Чăваш Ен хронологийĕ
Вуламалли
*
Пĕчĕк шăна кайăкĕ
Апачĕ шăнасенчен, лĕпĕшсенчен тăрать. Çуркунне ака уйăхĕн вĕçĕнче килет, каялла юпа уйăхĕн вĕçĕнче каять.
Википеди
Информаци калăпăшĕпе тата тĕрлĕ темăсене уçса парассипе Википеди этемлĕхĕн кун-çулĕнче кунчен пулман тулли энциклопедийĕ шутланать. Халлĕхе вăл Интернетра чи мăнă тата чи популярлă сайт
Çĕнтерӳ çулĕ
Тĕп редактор В. В. Николаев.
Википеди
Статьясене çырасси
Статьясене çырнă чух хутшăнакансем АПШ-ра тата Википеди серверне вырнаçтарнă Флорида штачĕн автор правин саккунлăхĕпе татулăллă пулмалла.
Кăларăмсем
100px|thumb|left|Нимĕç Википедин 2005 çулхи ака уйăхĕнче [[Directmedia Publishing кăларнă DVD пичĕ]] 100px|thumb|left|Поляк Википедин helion.pl кăларнă DVD пичĕ
Хокодзь
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Аслă Микушкел
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Урамĕсем:
Çĕнĕ Акчура
Çĕнĕ Акчура (Хутор Шинеры), — Чăваш Енĕн Çĕрпӳ районĕнчи ял, Конар ял хутлăхне кĕрет.
Кун-çулĕ
1931 çулта Николаев-Хури ячĕллĕ колхоза йĕркеленĕ.
Гемпен (Золотурн)
750 çын (2007, раштав, 31) пурнать. Официаллă код — ’’2474’’.
Воя (Нухрат Атăл юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Сула
Сулан чирĕсем
Пĕрремĕш хут сулана чирсем сайра аматаççĕ, анчах та иккĕмĕш хут вара амаксем часах тапăнаççĕ. Сула инфаркчĕ – часах пулакан япала, анчах та инфаркт пĕчĕк вырăна çеç çапать. Инфаркт сăлтавĕсем – лейкоз тата хăшпĕр инфекцисем.
Туртуш Вениамин Иванович
Ӗçĕсем
Унăн ĕçĕсем хаçатсенче, «Сунтал» тата «Капкăн» журналсенче пичетленнĕ. Вăрçă хирĕнче «Паттăр хĕр» поэмăна çырнă.
Кĕçĕн Микушкел
Кĕçĕн Микушкел — Самар облаçĕн Исаклă районĕнчи ял.
Юматово (Юматовский сельсовет)
Юматово  — Пушкăрт Республикин Ӗпхӳ районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 1538 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 450571, ОКАТО кочĕ — 80252880004.
Хĕрлĕ Уçланкă
Пурăнан халăх — 3972 çын (2009).
Гнилуха (Нухрат Атăл юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Кăвак пĕсехе
Çу уйăхĕн пуçламăшĕнче вĕçсе килеççĕ, авăн уйăхĕн пуçламăшĕнче кăнтăра вĕçеççĕ.
Атăл (хунсен çулпуçĕ)
Пурнăçĕ, ĕçĕсем
Пĕтĕм Балкан çурутравне çĕнтерсе илнĕ хыççăн хунсем 448 çулта хăйсен чаплă та мухтавлă патши ертсе пынипе Хĕвеланăç Европăна тухса каяççĕ. Вĕсем Бургундие, франксем пурăнакан çĕрсене çĕнтерсе илеççĕ. Хунсем Лютеция (хальхи Париж) хулине çĕмĕрсе кĕрсе çунтарса яраççĕ. Пĕтĕм Европа хунсем умĕнче чĕтренсе тăрать.
Вутхӳре
Вутхӳре (Phoenicurus phoenicurus) – çерçирен кăшт пĕчĕк кайăк. Лăсăллă вăрмансенче кăна пурăнмасть, этем пурăнакан вырăнсене те килĕштерет. Çăмартисем (6-7) кăвак тĕслĕ. Ами пусра 13-14 талăк ларать. Апатланма час-часах вĕçсе тухать. Таврăнсан çăмартисене çавăрать. Аçи йăвинчен аякка каймасть, ами апатран 15 минутра таврăнмасан, пусса ларать. Ами çу каçа икĕ хутчен чĕпĕ кăларать. Хурт-кăпашанкăсăр пуçне çырла та çиет. Ака уйăхĕн вĕçĕнче Африкăпа Аваринчен вĕçсе килет, каялла çурла уйăхĕн вĕçĕнче кайма пуçлать. Чăвашра вĕсен йышĕ пысăк.
Чессу
Чессу — Раççей территоринчи юханшыв. Адыгей, Краснодар Ен территорипе юхать. Белая юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Çирĕклĕвăрри
Çирĕклĕвăрри (Зириклытамак) — Пушкăрт Республикинчи Пишпӳлек районне кĕрекен чăваш ялĕ.
Нэлыня-Вож (Мăн Нерцета юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Лымарев Александр Андреевич
Кун-çулĕ
1993 çулта Александр Раççейĕн тава тивĕçлĕ артисчĕ Владимир Иванович Кирсанов патĕнче степ ташлама вĕренет. 1996 çулта Европăри степ чемпионатĕнче Александр бронза медале çĕнтерсе илет. Ку унăн пĕрремĕш ăнăçăве пулать. 1997 çулта Александр Лымарев тата Кирсанов патĕнче вĕренекен Антон Молотков «Братья ПарАвозовы» степ-дуэт йĕркелеççĕ. Çичĕ çул хушши вĕсем хăйсен программипе Мускавăн каçхи клубĕсенче ĕçлеççĕ. Пĕрремĕш вĕсем «Тропикана» ресторанра пуçлаççĕ.
Хĕрлĕ Байрак
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Пулма пултараймасть!
Каçăсем
Категори:«Мосфильм» студин фильмĕсем Категори:Михаил Зощенко хайлавĕсене экранизациленисем Категори:ССРП кинокамичĕсем Категори:1975 çулхи кинокамитсем Категори:1975 çулхи ССРП фильмĕсем Категори:ССРП киноальманахĕсем Категори:Вырăсла фильмсем Категори:Леонид Гайдай фильмĕсем
Çăхан (пĕлтерĕшĕсем)
Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Зелёный
Истори
Хучел ял тăрăхĕн официаллă сайтĕнче çапла çырнă :
Шуркасси (Канаш районĕ)
Шуркасси, — Чăваш Енĕн Канаш районĕнче пулнă ял.
Истори
1931 çулта «Ворошилов» колхоза йĕркеленĕ.
Чирковая (Мах-Катын-Еган юппи)
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Улатимĕр тракчĕ
Кун-çулĕ
XIX ĕмĕртенпе Улатимĕр тракчĕ Раççейри влаçпа халăх хушшинчи уйрăллăхне кăтартакан паллă пулса тăнă. Çак сăнара Достоевский Ф. М. тата урах çыравçăсем тĕплĕн усă курнă.
Малоказаккулово
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Лаяшты
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Эльшей районĕ
Ай-Еган (Мольга-Еган юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Няд-Вэр-Шор
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Аманкилт (Учала районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Учала районĕ
Хохвальд (Золотурн)
Каçăсем
Категори:Золотурн хулисем
О. Генри
Биографи
Виçĕ çулта чухне амăшĕ туберкулёз чирĕпе çĕре кĕнĕ, вара ачана Эвелина Портер, ашшĕ енчен аппăшĕ (унăн харпăр шкулне тытнă), çитĕнтернĕ. Шкулта вĕренсе тухсан, 16 çулта куккăшĕн аптекинче фармацевт-сутăç пулса ĕçленĕ (1878). Хăвăрт вĕренсе, 1879 çулта фармацевт лицензине тивĕçнĕ. Виçĕ çултан, 1881 çулта туберкулёз чирĕн симптомĕсем хаярланнипе климăта улăштармашкăн Техаса тухса кайнă.
Дроздов Николай Николаевич
Каçăсем
Категори:Географсем, алфавитпа Категори:Раççей географĕсем Категори:Биологи ăслăхĕн тухтăрĕсем Категори:Раççей зоологĕсем Категори:СССР зоологĕсем Категори:МПУ вĕрентӳçисем Категори:МПУ географи факультечĕн вĕрентӳçисем Категори:СССР телеертӳçисем Категори:Раççей телеертӳçисем Категори:Пĕрремĕш каналăн ертӳçисем Категори:Калинги парни лауреачĕсем Категори:Биологсем, алфавитпа Категори:XXI ĕмĕрти биологсем Категори:Телеертӳçсем, алфавитпа Категори:XI ĕмĕрти телеертӳççем X
Авăн, 2
Вилнĕ
Категори:Кунсем
Туппай Сĕмĕл
Туппай Сĕмĕл Большое Аккозино, — Чăваш Республикин Сĕнтĕрвăрри районĕнчи ял.
Нядэй-Се
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Котыг-Еган (Оккын-Еган юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Васюганран Ваг таран.. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Пшеха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Кубань бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Шурă. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Подбассейн çук. Юханшыв бассейнĕ—Кубань.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Çĕнĕ Кипеч
Каçăсем
Категори:Канаш районĕн ялĕсем
Эншей Вархуш
Эншей Вархуш (чăн ячĕ Арсентьев Варфоломей Арсентьевич), — чăваш сăвăçи. 1920 çулта Чăваш Енĕн Красноармейски районĕнчи Еншик Чуллă ялĕнче çуралнă. 1941 çулта вăрçăра пуçне хунă.
Брют
Истори
2014 ҫулта louis Roeder винтаж Brut Nature кӑларнӑ, дозаж ҫуккипе ҫав ҫурта брют-тырра тӗрлӗ винтаж ассамбляжӗсем пек хатӗрленӗ.
Энзер Константин Филиппович
Пурнăçĕ
Категори:Чăваш сăвăçисем Категори:Çамрăкла вăрçăра вилнĕ çыравçăсем
Осётр йышшисем
Тĕссем
Ăрат шутне 17 тĕс кĕреççĕ :
Инзолия
Инзолия ( Inzolia ) - шурă иçĕм сорчĕ.Тăван енĕ : Сицили ( Итали ).
Мăн Лекма (Нухрат Атăл юппи)
Мăн Лекма — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Нухрат Атăл юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 36 км.
Александровка (Пишпӳлек районĕ)
Кун-çулĕ
.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2002 çулăн çыравĕпе, чылайрахăш наци — чăвашсем (87%).
Абхази эрехĕсем
Кун-çулĕ
Абхазире эрехсем авалхи самантсенченех тума пуçланă. Вырăнти эрехтăваслăх ĕçе 4 пин çул каялла пуçарса янă. Эрехе тăмлă амфорăсенче (квеври ятлă) ватăлатнă. Квеврине çĕре чавса вырнаçтарнă.
Çĕнĕ Ахпӳрт (Канаш районĕ)
Çĕнĕ Ахпӳрт, — Чăваш Республикин Канаш районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Канаш районĕн ялĕсем
Кобра (Нухрат Атăл юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Кухня
Апат лаҫҫи, апат-çимĕçе пĕçермелли вырăнĕ. Уйрăм çынсен хваттерсенче яланхилле ку пĕр пӳлĕм, ресторансенче тата урăх нумай çын валли апат-çимĕç пĕçермелли вырăнĕсенче ку 3-4 пӳлĕм е нумайтарах.
Кучуково-Маяк
Кучуково-Маяк — Пушкăрт Республикин Учала районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 185 çын пурăннă. Почтă индексĕ — ?, ОКАТО кочĕ — ?.
Пулхăрсем
Этноним
Вот тюркские слова со значением бык: турец. Boğa, тат. Буга, алт. Бука, орх-енисейск Вuqa, чув. Вăкăр, булг. Огур. огуз. Огуз. В некоторых нетюркских языках корень этого слова тот же самый: бык (рус.), bika (венг.), boq (осет.), boqe (перс.). У тюркских народов "Бык" был высшим тотемом силы, по этому многие их племена и назывались быками, вот типичные примеры: племя Огузы от слова Огуз - Бык.
Истори
Авалхи тата Вăтам ĕмĕрсенче «пăлхар» тесе прапăлхар (протопăлхар) халăхĕ пирки каланă. Ăна X ĕмĕрте уйăрас шутпа усă курма тытăннă.
Бюрен (Золотурн)
Дорнек йышĕнчи коммуна. 948 çын (2007, раштав, 31) пурнать. Официаллă код — ’’2472’’.
Аслă Пăлхар
Аслă Пăлхар, — Хура тинĕспе Азов тинĕсĕ çумĕнчи çеçенхирсенче вырнаçнă авалхи патшалăх. Патшалăха йĕркелекенĕ — Купрат. Аслă Пăлхар 165-681 çулсенче тытăнса тăнă.
Пăлхарсем Воеводинăра тата Македонире
Кубратăн тăваттăмĕш ывăлĕ — Кубер (Кувер), хăйĕн уртипе Паннонине каять те аварсемпе пĕрлешет. Сирмий вăл авар хаканĕ пуласшăн тăрăшать. Пăлханни ăнăçлă пулманран хăйĕн йăхне Македоние йертсе каять. Унта вăл Керемисия районĕнче вырнаçать, Салоники хулана тапăнса пăхать. Ăнăçлă пулман хыççăн ун пирки çырни урăх тĕл пулмасть, унăн çынĕсем Македонири славян йăхĕсемпе пĕрлешсе каяççĕ.
Буравль
Каçăсем
Категори: Воронеж облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тан бассейн округĕн юханшывĕсем Категори:Битюг юпписем
Чуста
Чуста, — шывпа пĕрлешленĕ çăнăх. Ăна кукăль, çăкăр, пицца тата ытти кăмакара пĕçерекен апат-çимĕçре усă кураççĕ.
Сител (Канаш районĕ)
Урăх пĕлтерĕшĕсене Сител (пĕлтерĕшĕсем) статьяра вулăр.
Сител, — Чăваш Республикин Канаш районĕнчи ял.
Ласицкене Мария Александровна
2016 çулчен
«Бриллиант лигин» пĕрлехи шута илнинче çĕнтернĕ.
2017 çул
Кăрлачăн 18-мешĕнче Владимир Дьячков тата Николай Озолин Мемориалĕнче Мария Кучина карьерăра вунпĕрремĕш хут икĕ метр çӳллĕш сикнĕ.
Кури Вантер
Кун-çулĕ
1931-1936 çç. - Хусан университетĕнче, медицина институтĕнче, Совет правин институтĕнче, Совет йĕркелевлĕхĕн институтĕнче чăваш чĕлхипе литературин вĕрентӳçи пулса, аслă пĕлӳ керменĕсем хушшинчи чăваш чĕлхипе литература кафедрин ертӳçи пулса ĕçлет.
Ахун (Ахун ял канашĕ)
Ахун — Пушкăрт Республикин Учала районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 2852 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453733, ОКАТО кочĕ — 80253815001.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Кури Вантер
Каçăсем
Категори:Чăваш историкĕсем Категори:Чăваш çыравçисем Категори:Чăваш тăлмачĕсем Категори:Чăваш философĕсем Категори:Раççей çыравçисем Категори:Раççей тăлмачĕсем Категори:Раççей философĕсем Категори:Чĕмпĕрти чăваш шкулĕнче вĕренсе тухнисем Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:Чăваш халăхĕн çутлăхçисем Категори:Чăваш этнологĕсем Категори:Хусан кĕпернинче çуралнисем Категори:1883 çулта çуралнисем Категори:Юпан 3-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1969 çулта вилнисем Категори:Нарăсăн 25-мĕшĕнче вилнисем Категори:Чăваш Енре çуралнисем Категори:Киров облаçĕнче вилнисем
Яна-Турмуш
Яна-Турмуш — Пушкăрт Республикин Эльшей районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта - çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452267, ОКАТО кочĕ — 80230844004.
Пысăк кăсăя
Пысăк кăсăя - çерçи пысăкăш, чи анлă сарăлнă кайăк. Вĕсем пурăнман вырăн çук та пуль. Вăрмансенчен пуçласа почта ещĕкĕсем таран вĕлле туса чĕп ĕрчетме пултараççĕ. Çăмартисем (9-13) шурă, хĕрлĕрех хăмăр пăнчăсемлĕ. Чĕпписене тăрантарнă çĕрте хусах, мăшăрсемсĕр юлнă кайăксем те хутшăнаççĕ. Амисем икĕ хутчен чĕпсем кăлараççĕ. Хĕлле çанталăк кăшт ăшăтсанах вĕсем юрлама тытăнаççĕ. Кĕр еннелле çынсем çывăхнерех пулма тăрăшаççĕ. Хĕл каçма ниçта та каймаççĕ, вăрмансемпе уйсенчен ялсемпе хуласене куçма тытăнаççĕ. Чăвашра вĕсен йышĕ пысăк.
Западная (Сарм-Сабун юппи)
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Степановка (Пишпӳлек районĕн Хушăлка ял канашĕ)
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2002 çулăн çыравĕпе, чылайрахăш наци — чăвашсем (100%).
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин Пишпӳлек районĕ Категори:Пушкăрт Республикинчи чăваш ялĕсем
Хул калакĕ
Хул калакки, е лапатка (scapula) — хул хутлăхĕнчи мăшăрлă шăмăсем.
Тури Маза
Тури Маза — Раççей территоринчи юханшыв. Воронеж облаçĕ территорипе юхать. Матреночка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Ай-Игол (Синтиг-Еган юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Вăрăм хӳреллĕ кăсăя
Вăрăм хӳреллĕ кăсăя - çерçирен самях пĕчĕк кайăк.
Пирĕн тăрăхран вĕçсе каймаççĕ. Ытти йышши кăсăясемпе тата шăнчаспа пĕрле ушкăнланса пĕр çĕртен тепĕр çĕре куçса çӳреççĕ.
.ls
.ls, - Лесото патшалăхĕн тĕп интернет доменĕ.
Танычау
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Учала районĕ
Мегтыг-Еган (Синтиг-Еган юппи)
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Молибден
Тупăçлани
2МоS2 + 7O2 → 2MoO3 + 4SO2,<br \>
Кремль кубокĕ
Кун-çулĕ
2000 çулчен арçынсен тата хĕрарăмсен турнирĕсене тĕрлĕ вăхăтра иртнĕ. 2000 çултанпа вĕсене пĕрлештереççĕ те пĕр эрнере ирттереççĕ. 2000 çулхи турнира выляма ун чухнехи тĕнчери пĕрремĕш ракетки — Мартина Хингис килет.
Иштеряк (Эльшей районĕ)
Каçăсем
Иштеряково
Шыв
Физикăлла палăрăмсем
Шыв йĕркеллĕ условисенче шĕвек тарăмра пулать, çав вăхăтрах ытти элементсен водород çыхăнăвĕсем газ форминче (H2S, CH4, HF). Водород атомĕсем кислород атомĕсене 104,45° (104°27′) кĕтеспе çыхăннă. Çавăнпа шыв молекулин электричество диполь моменчĕ пысăк (p = 1,84 Д, Синиль йӳçĕкĕнчен çеç пĕчĕкрех). Шывăн кашни молекули 4 Водород çыхăнăвĕ таран тăвать, вĕсенчен иккĕше кислород атомĕн, иккĕше водород атомĕсен. Шывамăш çыхăнăвĕсем нумай пулна пирки шывăн вĕрекен темпертаури тата уделлă пăс тăвакан ăшши пысăк. Шывамăш çыхăнăвĕсем пулман пулсан йӳçамăш Менделеев тапăлĕнчи вырăнне шута илсе тата йӳçамаш евĕр хими элеменчĕсен (кӳкĕрт, селен, теллур) вĕрекен температурăна астуса шыв −80 °С веремелле, −100 °С шанмалла.
Радон
Физика пахалăхĕсем
Хăйĕн радиохастарлăхĕ пирки флюоресценци пур. Газ е шĕвек радонăн кăвак тĕслĕ, шĕвек азот температуринчи хытă радонăн флуоресценци малтан сарă, кайран хĕрлĕ-сарă тĕслĕ.
Биологи эффекчĕсем
НРБ-99/2009 килĕшӳллĕн Раççей Федерацинче çĕнĕрен тунă çуртсенче радон 100 Бк/м3 иртмелле мар. Пурăнакан çуртсенче 200 Бк/м3, ĕçмелли шывра 60 Бк/л иртмелле мар.
Бриллиант алă
Бриллиантлă алă (Бриллиантовая рука) — Мосфильм киностудире Леонид Гайдай режиссёр 1968 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ.
Юрӑсем
Ирониллӗ "невезени Утравӗ" (Остров невезения) фильм тухнӑ хыҫҫӑн чапа тухнӑ. Ӑна круиз вӑхӑтӗнче Козодоев фильмӗнче, карап палуби ҫинче каннӑ чухне, гитара каланӑ чухне юрланӑ. Ку юрӑ тематикӑллӑ, мӗншӗн тесен Ку юрӑ Козодоев пӗтӗм фильм тӑршшӗпех тӳссе ирттернине пӗлтерет. Юрра Миронов хӑй ҫырнӑ. Ку сайра тӗл пулакан япала мар, мӗншӗн тесен вӑл вӑхӑтри нумай вырӑс актерӗсем ташлама ҫеҫ мар, юрлама та пӗлнӗ.
Кĕçĕн Эртиль
Кĕçĕн Эртиль — Раççей территоринчи юханшыв. Воронеж облаçĕ, Тамбов облаçĕ, Липецк облаçĕ территорипе юхать. Эртиль юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 47 км.
Медянка (Нухрат Атăл юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Чакăл (пĕлтерĕшсем)
Çавăн пекех
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем
Улат
Пурнăçĕ, ĕçĕсем
Тепĕр виçĕ çултан вара Улат хăй Виcанти императорĕпе килĕшӳ тăвать. Вăл питĕ пултаруллă дипломат тата çарпуçĕ пулнă.
FreeBSD
thumb|FreeBSD 6.2 терминалĕ FreeBSD - пăхăнман UNIX-евĕрлĕ операци системи, AT&T UNIX несĕлĕ. Вăл x86, DEC Alpha, Sun UltraSPARC, IA-64, AMD64, PowerPC, NEC PC-98 та ARM ĕçле. Юлашки версийĕ FreeBSD 8.
Çурăм шăмми
Пĕтĕмлĕ çырни
thumb|200px|right|Çын çурăм шăмми Çурăм шăмми тытăмĕпе тата ăна сыпăнтарса тăракан пайĕсен (элеменчĕсен) енĕпе уйрăмсенчен тăрать. Пулăсен çурăм шăмми ахаль пулать, икĕ уйрăмран (кĕлеткепе хӳререн) тытăнса тăрать. Çыннăн çурăм шăмми шутне 33-34 сыпписем кĕреççĕ. Чи йывăррисем пилĕкри пайĕнче вырнаçнă.
Синтиг-Еган (Синтиг-Еган юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Васюганран Ваг таран.. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
.md
Каçăсем
סיומת אינטרנט Toppdomän
.mg
Каçăсем
Категори:Мадагаскар Категори:Интернет доменĕсем
Олося-Шор
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Озёрная (Собакина юппи)
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономи тăрăхĕн юханшывĕсем
Иванов Прохор Иванович
Иванов Прохор Иванович (1901-1920) — çар çынни, граждан вăрçин паттăрĕ.
Плаценталлисем
Вулав валли
Категори:Плацентăллисем Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа
Дармштадтий
Каçăсем
Категори:Хими элеменчĕсем Категори:Металсем Категори:Радиохастар элементсем Категори:Синтезланă хими элеменчĕсем Категори:Трансактиноидсем
Азот
Туса кăларни
<DIV STYLE="margin-left:3e;">NH4NO2 → N2↑ + H2O</DIV>
Хурт-кăпшанкă çиекеннисем
Категори:Чĕрчунсем
Ильчигулово (Ильчигуловский сельсовет)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Учала районĕ
Сахьянова Мария Михайловна
Пĕлӳлĕх
Коммунистсен университĕнче, Хĕрлĕ профессура институтĕнче вĕренсе тухнă.
.mm
Каçăсем
Категори:Мьянма Категори:Интернет доменĕсем
Степанов Юрий Петрович
Кун-çулĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
Красноармейскинчи вăтам шкулта вĕреннĕ вăхăтра шкул пурнăçĕ çинчен «Ял пурнăçĕ» хаçатра малтанхи корреспонденцийĕсем пичетленнĕ. Вăтам пĕлӳ илнĕ хыççăн çара кайнă.
Абрамов Василий Никифорович
Кун-çулĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
Хусан кĕпернинчи Чистай уесне ( Халĕ Тутарстанăн Октябрьски районĕ) кĕрекен Кайтан ялĕнче çуралнă.
Парамарибо
Парамарибо, — Суринам патшалахĕн тĕп хули. Хула Суринам юханшывĕ хĕрринче вырнаçнă.
Никитинка (Нухрат Атăл юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Стокгольм
thumb|300px|кив хула Стокгольм (швед Stockholm, латин Holmia) Швецин тĕп хули. Халăх йышĕ тăрăх Чи пысăк коммуна. Стокгольмра 761 721 çын пурăнать (2003). Балтика тинĕсĕ хĕрринче вырнаçнă.
Плата (Эртиль юппи)
Каçăсем
Категори:Воронеж облаçĕн юханшывĕсем Категори:Тамбов облаçĕн юханшывĕсем [[Категори:Тан бассейн округĕн юханшывĕсем
Саратуштра
Каçăсем
Категори:Сăртăш тĕн лидерĕсем Категори:Тĕн никĕслевçисем Категори:Пӳлĕхçĕсем Категори:Саратуштра Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа
Хунсем
Кун-çулĕ
Хунсем Вăтам Азирен Çурçĕр Кавказпа Меоти (Азов) кӳлли таврашне пирĕн эрăри 370-374-мĕш çулсенче хăпса тухнă. Вĕсене ун чухне Паламар патша ертсе пынă.
Тĕплĕх пасарĕ
Истори
Хаклӑ хучӗсене рынок историйӗ темиҫе ӗмӗр шутлать. Вӑл сиксе тухни час—часах патшалӑхӑн хаклӑ хучӗсене рынокри XV-XVI ӗмӗрте пултарнипе ҫыхӑннӑ. Ҫак тапхӑрта патшалӑх патшалӑх нушисем валли укҫа-тенкӗ ҫитменнипе усӑ курма кирлӗ хушма укҫа-тенкӗ явӑҫтарма ҫӗршыв ӑшчиккине те, чикӗ леш енне те хаклӑ хутсем кӑларма тата вырнаҫтарма пуҫланӑ. Сӑмахран, 1556 ҫулта Анверпенра биржа пуҫланнӑ, унта патшалӑхӑн хаклӑ хучӗсене вырнаҫтармалли операцисем пурнӑҫланнӑ. XVI в.суту-илӳ операцийӗсен эволюцийӗ фонд биржи пуҫланнӑ.
Патшалӑхӑн чи малтанхи хаклӑ хучӗсем XVII ӗмӗрте Амстердам биржинче пичетленсе тухнӑ. Акцисен пуҫламӑшӗ биржӑра Ост-Индири суту-илӳ компанийӗ хунӑ, вӑл компани усламӗсене хутшӑнни ҫинчен пӗлтернӗ. Ост-Инди компанийӗ Индире суту-илӳ правине, ҫавӑн пекех Нидерланд республикинче индире тытса тӑракан мӗнпур правӑна панӑ. Ҫакӑ компани хучӗсене пурне те интереслентернӗ, Вара Амстердам биржи Ост-Инди компанийӗн тӗп рынокӗ пулса тӑнӑ. Биржӑра Амстердамри хаклӑ хутсемпе укҫа-тенкӗне тӳлессишӗн кӑна мар, васкавлӑ килӗшӳсем тунӑшӑн та тунӑ, ҫакӑ вара биржа рынокне йӗркелеме пулӑшнӑ.
.mo
.mo, - Макау патшалăхĕн тĕп интернет доменĕ.
Каримово (Ильчигуловский сельсовет)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Фарисейсем
Фарисе́йсем (פְּרוּשִׁים, перушим, прушим) — Иудейри Иккĕмĕш Храм эпохинчи тĕн-пĕрлĕх юхăмĕ, Маккавейсем мăнаçлăха тухнă эпохăри (п. эрч. II ĕмĕр) ĕлĕххи еврей философи шкулĕсенчен пĕрри, çапах та фарисей вĕренĕвĕ Ездра вăхăтĕнче пуçланса кайнă теме те пулать.
Арцыбышев Николай Сергеевич
Пурнăçĕ
Николай Арцыбышев дворян çемьинче çуралнă. 1781 çулта унăн ашшĕ вилнĕ. Ашшĕ вилсен ăна Вологдăри помещик, амăшĕ енчен кукаçи Яков Михайлович Чернявский хăйĕн патне илсе кайнă. Унта Николай Арцыбышев хута вĕреннĕ. Хăйĕн ачисене хӳтĕлес тесе амăшĕ Ĕпхӳри помещике Иван Савинович Кублицкийе тепĕр хут качча тухать. 1782 çулта И.С. Кублицкий Николая Вологдăран илсе килет те Хусанти пансиона вĕренме ярать.
Хаклă хут
Хаклă хутсен тĕсĕсем
Тĕп хаклă хутсем: вĕсем мĕнле те пулин активăн (сутă-илӳ япалин, укçан, капиталăн, пурлăхăн, тĕрлĕ тĕслĕ ресурсăсен тата ытти пурлăх-хаклăхсен те) пурлăх прависене саккунлă (йĕркеллĕ) никĕслесе параççĕ. Тĕп хаклă хутсем хăйсем те икĕ ушкăна вакланаççĕ: малтанхи тата кĕçĕн хаклă хутсем.
Шырлан хăяхĕ
Систематика
Раççей ботаникĕсем подвид уйрăм  биологи тĕсне уйăраççĕ.
Ольховей-Вож
Ольховей-Вож — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Ольховей юханшывăн сылтăм çыранĕпе 20 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 31 км.
Кипеч Уйăрăшĕ
Каçăсем
Категори:Канаш районĕн ялĕсем
Плоскуша (Битюг юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тан бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Битюг. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тан юррисен бассейнĕ Хопер кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ—Тан (бассейнăн раççей пайĕ).
Чиндыков Борис Борисович
Чиндыков Борис Борисович ( 1960 çулхи çурла уйăхĕн 1-мĕшĕ Чăваш АССР, Етĕрне районĕнчи Палтай ялĕ çур.) — чăваш драматургĕ, прозăçи, сăвăçĕ, публицисчĕ, тăлмачĕ.
Пурнăçĕ
1960 çулхи çурла уйăхĕн 1 Чăваш АССРĕн Етĕрне районĕнчи Палтай ялĕнче çуралнă.
Бородино патĕнчи çапăçу
мини|справа|Бородино çапăçĕвĕн вĕçĕ. В.В.Верещагин ĕçĕ, 1899-1900 çç. Бородино патĕнчи çапăçу — (франц кун-çулĕнче — Мускав юханшывĕ çапăçувĕ, Bataille de la Moskova теççĕ) — Тăван Çĕршывăн 1812 çулхи вăрçин инфантери генералĕ М. И. Кутузов ертсе пынă вырăс çарĕпе император Наполеон I Бонапарт ертсе пынă франц çарĕ хушшинчи чи пысăк çапăçувĕ, 1812 çулхи авăн уйăхĕн 7-мĕшĕнче Бородино ялĕ çумĕнче, Мускавран125 км анăçалла пулса иртнĕ.
Çуткӳл (Елчĕк районĕ)
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Елчĕк районĕн ялĕсем
Бараев Владимир Васильевич
Пурнăçĕ
1910 çулхи раштавăн 5 Пăва уесĕнчи (халĕ Чăваш Енĕн Шăмăршă районĕ) Виçпӳрт Шăмăршă ялĕнче çуралнă.
Пултарулăх ĕçĕсем
Пичетленсе тухнă кĕнекисем:
Газпром
Кун-çулĕ
1970-мĕш тата 1980-иĕш çулсенче газ çĕрай управĕсене Çĕпĕрте, Уралта тата Атăлçире тупнă хыççăн СССРтĕнчере газ тупăшлакан пысăк çĕршывсенчен пĕри пулса тăрать. 1965 çулта Газ промăçлăх министерствине туса хураççĕ, вăл газ çĕр управĕсене шырас, газа тупăçлас, куçарас тата сутас ĕçсемпе тăрăшать. 1989 СССР-та Газ промăçлăх министерствине «Газпром» патшалăх концернĕ (1993 çулта РАО «Газпром» куçать) тата çĕнĕ йĕркелӳ — «Газпром». «Газпромăн» пуçлăхĕ пулма Виктор Черномырдина çирĕплетеççĕ.
1992 çулхи раштав уйăхĕнче Борис Ельцин Виктор Черномырдина Премьер-министр ĕç вырăнне çирĕплетет, çакна пула «Газпромăн» экономика сĕмĕ патшалăхран налук çăмăллăхĕсмпе чылай усă курса ӳссе каять. Пасар реформи саманчĕнче «Газпром» акцисен пайне приватизации ваучерĕсемпе улăштарнă. Акцисене питĕ хыиă тĕрĕслесе тăнă, ют çĕр гражданĕсене, компании уставĕпе килĕшӳллĕ, 9 % ытла сутма юраман.
«Газпром» — раççей МХХ пысăк харпăрçи
1998 çулта туса хунă «Газпром-медиа» медиахолдинг, НТВ тата ТНТ телеканалсен, «НТВ-Плюс» спутник инçекуравĕн, «Эхо Москвы» радиостанцин, «Первое популярное радио» («Попса»), NEXT, «Сити FM», Relax FM, Детское радио, «Семь дней» издательствин («Итоги», «Караван историй», «7 дней — телепрограмма», «Штаб-квартира») журналсен, «Известия», «Трибуна» хаçатсен, «Панорама ТВ» тата «Петербургский Час пик» журналсен,«НТВ-Кино» кинокомпанин, «Октябрь», «Кристалл Палас» кинотеатрсен тата «НТВ-медиа» янрав компанин харпăрçи шутланать.
Йăпар йышшисем
Категори:Каюра йышшисем
Ылтăн çĕрĕ
Ылтăн çĕмĕ - Вăтам Раççейри çулçӳреçĕсен паллă маршручĕ. Тăршшĕ - 1 пинрен ытла çухрăм. Ылтăн çĕмĕне виççĕ пая уйăраççĕ:
Паллă вырăнсем, палăксем, çурт-йĕр
250px|thumb|right|Троица Сергий лаври (1740), А. Невскин палăкĕ;
Халăх йышĕпе йĕркеленĕ патшалăхсен ят-йышĕ
Категори:Списоксем
Кудряшов Сергей Владимирович
Кудряшов Сергей Владимирович -  вĕрентӳ ĕçĕн управленийĕн пуçлăхĕ.
.my
Каçăсем
Toppdomän
Лăпкă океан вăрçи
Лăпкă океан вăрçи, — историре ку ятпа темиçе вăрçă иртнĕ:
Каюра йышшисем
Каçăсем
Категори:Каюра йышшисем
Калинух Кĕркурийĕ
Калинух Кĕркурийĕ, — «Вăрман айĕнче, Саврăшпуçĕнче» юрă сăввин авторĕ, сăвăç. 1903 çулта Тутарстанăн Аксу районĕнчи Саврăшпуç ялĕнче çуралнă. 1942 çулта вăрçăра хыпарсăр çухалнă.
Кун-çулĕ
Октябрь революцийĕ хыççăн вĕсен пурнăçĕ лайăхланать, анчах та 1921 çулта тип шăрăх килсе çитет, выçлăх пуçланать. Каври çемйин каллех саланмалла пулса тухать: хальхинче Пермĕлле Павăлпа Таттюк çул тытаççĕ, Мĕтрипе Кĕркури Çĕпĕре, Семипалатинска тухса каяççĕ. Тепĕр çул тырă ăнса пулать, кил-йыш каллех тăван вырăна пуçтарăнать.
Кĕркури ял активĕ пулăшнипе клуб уçать, каç-каç вĕренме те вăхăт тупать. Клубĕнче спектакльсем, концертсем лартаççĕ, тĕне хирĕçле тата пурнăçри ытти ыйтупа калаçусем ирттереççĕ.
Орловка (Учала районĕ)
Орловка  — Пушкăрт Республикин Учала районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 291 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453715, ОКАТО кочĕ — 80253820005.
.na
Каçăсем
Категори:Намиби Категори:Интернет доменĕсем
Хура тăхлан
Усă курни
Хура тăхлан теллуричĕ — термоэлектрика материалĕ (термо-э.д.с 350 мкВ/К) тунă ĕçре кирлĕ пулать.
Love Radio
Категори:Раççей радиостанцийĕсем
Кивĕ Кăркăс
Кивĕ Кăркăс — Пушкăрт Республикин Эльшей районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 478 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452274, ОКАТО кочĕ — 80230856005.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Мелевĕс районĕ
Кун-çулĕ
Малтанах Мелевĕс территорине Ĕпхӳ кĕпернин Çтерлĕ уесĕнчи Мелевĕс, Зирган тата Арăслан вулăсĕсен çĕрĕсем пулнă.
Кивĕ Симел
Кивĕ Симел — Самар облаçĕнчи Клевлĕ районĕн ялĕ. Хăмăшлă юханшыв хĕрринче вырнаçнă.
Кун-çулĕ
Вырăссем 1820-мĕш çултан кӳршĕ ялсенчен куçа пыма тытăннă.
2004
Вилнĕ
Категори:Çулсем
.ne
Каçăсем
Категори:Нигер Категори:Интернет доменĕсем
Ричард Докинз
Клинтон Ричард Докинз (акӑл. Clinton Richard Dawkins; 26 пуш 1941, Найроби, Британи Кенийӗ) — Англи этологӗ, эволюци биологӗ, ӑсчах тата ӑслӑх вӗрентӗвне халӑх хушшинче сараканӗ. Нью-колледжӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ. 1995 - 2008 ҫулсенче Оксфорд университечӗн профессорӗ, Саймон профессорачӗн шутӗнче ӑслӑха халӑхра сарас ӗҫре ӗҫленӗ.
Ăса
Чи ансат ăсана икĕ енчен çип вырнаçтарма касса кĕртнĕ тăвăр хăмаран тăваççĕ. Кăткăсрах ăсан варринче пушкар вырнаçать. Нумайрах чухне ăсана чечекри кизилтан тăваççĕ.
.nf
Каçăсем
Категори:Норфолк утравĕ Категори:Интернет доменĕсем
Ăстакасси
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Шупашкар районĕн ялĕсем
Кăркăс Википедийĕ
Кăркăс уйрăмĕ 2002 çулхи çĕртмен 3-мĕшĕнче уçăлнă.
Православи
Вӗренӗве йӗркелемелли истори
Ҫичӗ собор, тӗнчене Пултарнипе тата вуникӗ Апостол Пухнипе (XIX ӗмӗрти турӑш)
Шурă пулă
Шурă пулă - осетр йышне кĕрекен пулă. Шурă пулă ытти шеврĕксемпе танлаштарсан чылай пысăкрах çитĕнет: 15 çулта 4 метр тăршшĕ пулма пултарать, йывăрăшĕ 1 тоннăна çитет. Атăлта ытларах чухне 70-80 килограмм таяканнисене тытаçççĕ.
Пирĕн тăрăхра шурă пулла пачах та тытма чарнă, Хĕрлĕ кĕнекене кĕртнĕ.
Песковка (Нухрат Атăл юппи)
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Пушанч
Пирĕнпе пĕрле Тикаш ачи Михаил Тимушкин вĕренетчĕ. Кăвак куçлă, хура çÿçлĕ, шурă ÿтлĕ каччă ыттисенчен уйрăлса тăратчĕ. Каярах И.Яковлев ячĕллĕ Чăваш патшалăх педагогика универси-тетĕнче историпе филологи факультетĕнче пĕр курсрах пĕлĕве тарăнлатрăмăр. «Мĕнле-ха пирĕн тăвансем пĕр евĕрлĕ?» — шухăшлаттăм. Çулсем иртсен унăн аппăшĕнчен Валентина Тимушкинăран ыйтрăм. «Пирĕн кукамайăн амăшĕ Кайпăç районне кĕрекен Пушанч ялĕнче кун çути курнă, Тикаша качча килнĕ», — терĕ.
Пага
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Вăрçă
Вăрçă сăлтавĕсем тата тĕсĕсем
Ӳкĕтленӳ (пропагандă) енĕпе вăрçăсене икĕ ушкăна пайлаççĕ:
Digital Equipment Corporation
Каçăсем
Категори:Компанисем, алфавитпа Категори:Digital Equipment Corporation Категори:АПШ компанисем Категори:Компьютер тăвакансем
Алемчир
Алемчир — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республикин Турочак районĕн территорипе юхать. Бия юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
.nr
Каçăсем
Категори:Науру Категори:Интернет доменĕсем
Пирĕн сăмах (хаçат)
Йĕркелевçĕ — Чăваш Республикин культура, наци ĕçĕсен, информаци политикин тата архив ĕçĕн министерстви.
Имелпуç
Каçăсем
Категори:Тутарстан ялĕсем
.nu
.nu, - Нью патшалăхĕн тĕп интернет доменĕ.
Çывракан йышшисем
Çывракансем – çынсем сайра куракан каçхи чĕрчунсем. Пурнăçĕ вăрманта йывăç çинче иртет. Вăхăта ытларах çывăрса ирттереççĕ. Кĕлеткипе пысăк мар, шăшине аса илтереççĕ. Урисем 5 пӳрнеллĕ, чĕрнисем çивĕч. Ытларахăшĕ ӳсентăран апачĕпе пурнаççĕ.
Пайшор
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Мăньял Хапăс
Каçăсем
Категори:Вăрнар районĕн ялĕсем
Устиново (Учала районĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Андоба (Каурчак юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Тури Обь бассейн округĕн юханшывĕсем
Баранова Сарра Леонтьевна
Ӗçĕсем
Унăн сăввисем çине 40 ытла юрă хывнă.
Вуламалли
Баранова Сарра Леонтьевна // Союз чувашских писателей. – Чебоксары, 2002. – С. 22-23.
Аруба
Халăхĕ
Официаллă чĕлхе — нидерланд чĕлхи, çапла тата папьяменто чĕлхи (испан чĕлхипе португал чĕлхин креоллă хутăшĕ), акăлчан тата испан чĕлхисем сарăлнă.
Кондратьев
Кондратьев, — вырăс Кондратий ятĕнчен пулнă хушамат.
Категори:Хушаматсем
Савкай Вячеслав Николаевич
Пурнăçĕ
Кольцовка вăтам шкулĕнче вĕреннĕ. Кайран Мускав патшалăх университетне вĕренсе пĕтернĕ. Шупашкарти агрегат завочĕн тата Строительсен тресчĕн хаçачĕсен редакцийĕсенче ĕçленĕ. Кайран «Коммунизм ялавĕ» хаçат тата «Капкăн» журнал кăларнă çĕрте вăй хунă.
Кивĕ Бик
Кивĕ Бик — Пушкăрт Республикин Эльшей районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 55 çын пурăннă. Почтă индексĕ — ?, ОКАТО кочĕ — ?.
Эстонсем
Эстонсем Раççейре тата СССР-та
Сету-эстонсем пĕр йышлă X ĕмĕртенпе Псков таврашĕнчи çĕрсенче пурăннă.
1920-мĕш çулсенче Ленинград облаçĕнче тата Çĕпĕрте эстон наци ял канашĕсем ĕçленĕ. Анчах та 1936—1937 çулсенче çак ял канашĕсене пăрăхăçланă, чылайрахăш эстона репрессиленĕ.
Скумин синдромĕ
Клиникăри сăнавĕ
Скумин синдромĕн клиникăри сăнавĕ хăйне евĕрлĕ. Чирлекенсен шухăшĕ, тыткаларăшĕ улшăнать. Вĕсен пĕтĕм тимлĕхĕ протез ĕçлени тавра çаврăнать. Чирлĕ çын (протез лартнă çын) вĕçĕмсĕр чĕре тапнине сиссе тăрать, чĕрене урăхла туйма пуçлать, унăн ятарлă клапăнĕсем çĕмĕрĕлсе каяс, шарикĕсем çурăлса каяс, протез уйрăлса каяс шикленÿ çуралать. Çыннăн кăмăлĕ пусăрăнать, ăна тунсăх пусать («чĕрери тимĕрпе», «пурнăç моторĕн» протезĕпе мĕнле пурăнмалла ?). Хăй çине алă хурас хăрушлăх та пур.
Шăши йышшисем
Раççейре 13 яхăн тĕс тĕл пулать.
Чăваш Автономиллĕ Социализмлă Совет Республики
Кун-çулĕ
1964 çулта каллех районсен йышĕ ӳсме тытăнать: чи малтан Муркаш, 1965 çулта Элĕк, Йĕпреç, Куславкка, Комсомольски, Красноармейски, Хĕрлĕ Чутай, Сĕнтĕрвăрри, Пăрачкав, Шăмăршă, Елчĕк тата Тăвай районĕсене çĕнĕрен йĕркеленĕ. Çĕмĕрле районне 1965 çулта салатнă, анчах та 1966 çулта каялла тавăрнă. Çакăнтанпа Чăваш Енре районсене урăх улăштармаççĕ.
Аргунду
Каçăсем
Категори: Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Тури Обь бассейн округĕн юханшывĕсем
Архипов
Архипов, - Архип ятĕнчен пулса кайнă хушамат.
Хунсен империйĕ
Пĕрремĕш патшисем
Кĕçех влаç Юлдузăн ывăлне, Каратона (Харатона) куçать. Вăл тăрăнра 410 çулчен пулать. Каратонăн Охтар, Руа (Руас,Ругила), Айбарс, Мунчуг (Мундзук, Мундзук, Монджак) ывăлсем пулнă. Юлашкин ывăлĕ вара Аттила пулать. Мундзук-Манджак Валиан славянĕсен тăрăнĕ шутланнă. Хуннин аталанăвне Аттила куккăшĕ — Ругила (Руас) — пысăк ӳсĕм кӳрет: вăл 410 — 434 çулсенче астул тытса тăрать.
Мăн Сочи
Мăн Сочи — Краснодар Енĕн Сочи хулин официаллă мар ячĕ.
Захаров Георгий Нефёдович
Биографи
1938-мĕш çулта Китайран таврăнсан аслă лейтенантран тÿрех полковник хисепне тивĕçнĕ. 1938-мĕш çулхи чÿк уйăхĕн 14-мĕшĕнче Хĕрлĕ Ялав орденĕпе чысланă.
Çĕртме уйăхĕн 18-мĕшĕнче Румянцев дивизи штурманĕпе Румянцев майорпа У-2 самолетпа чикĕ тăрăх 400 çухрăм патнелле (кăнтартан çурçĕрелле Белосток таран) вĕçме Анăç ятарлă çар тăрăхĕн СÇВ çарпуçĕн хушăвне илет. Чикĕпе юнашар нимĕçсен нумай çар техникине, çынсене курать. Кашни 30-50 çухрăмран самолет çĕре ларса чикĕ хуралçисене мĕн курнине çырса парать. Чикĕ сыхлавçисем часах çухалаççĕ.
Кацусика Хокусай
мини|справа| Алпусни Кацусика Хокусай(Юпа, 31 1760, Эдо хули — Çу, 10 1849, унтах) — питĕ паллă япони укиё-э юхăмĕн ÿнерçи, кĕнеке капăрлатаканĕ, Эдо тапхăрĕн гравёрĕ. Вăл импрессионизм юхăмне вăйлă витĕм хунă. Кацусика Хокусай тĕрлĕрен, вăтăра яхăн суя ятпа усă курнă. Хĕвеланăçра япони ÿнерçисенчен чи паллисен шутĕнче тăрать, япони ксилографин кайри тапхăрĕн ăсти. Вăл вăхăтри япони ÿнерçисем суя ятпа усă курни питĕ анлă сарăлнă пулсан та, пал ун енчен пурне те иртет. Хокусайăн суя ячĕсемпе час-часах унăн пултарулăхĕн тапхăрĕсене палăртма усă кураççĕ.
Ăркай
Ăркай пахалăхĕсем
Аçисем амисенчен кĕлеткипе пĕчĕкрех, пуçĕсем пысăк тата шăл шучĕ чылайрах; ватă аçисен янаххин вĕçĕçӳлеллĕ пăрăннă. Ашĕ шурă та, сарăрах та, хĕрлĕрех те пулать. Ăркай 1 м. тăршшĕ, йывăрăшĕ 20 кг таран; ытларах вăл 20-30 см вăрăммăшлĕ, 1-1,2 кг таять. Сарăрах е хĕрлĕрех çăмартисем диаметăрĕнче 4 - 5 мм. Аркайăн вăлчипе эмбриологин тĕрлĕ тĕпчевĕсенче усă кураççĕ. Аталанса пынă çем вăл ахаль ӳснинчен уйрăлма пултарать: тĕрĕс мар аталанни (икĕ пуçлă та, ытти те), гермафродитисăм тата альбинисăм.
Пальник-Шор (Мăн Хайма юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Уяндык
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Эльшей районĕ
Рябова Светлана Леонидовна
Светла́на Леони́довна Ря́бова (пу, 27, 1961, Минск, Беларуç ССР, СССР çур.) — раççей кинопа театр актриси, Раççей Федерацин тава тивĕçлĕ артисчĕ, РФ халăх артисчĕ.
Архипов Геннадий Николаевич
Архипов Геннадий Николаевич, (1956 çул, чӳк, 28, Етернĕ районĕ) — политикăпа пĕрлĕх ĕçченĕ, Чăваш наци конгресĕн 2-мĕш президенчĕ. 2 хутчен Чăваш парламенчĕн депутачĕ пулнă. Чăваш наци конгресĕн Президиумĕн пайташĕ.
Кушак хӳри
Каçăсем
Категори:Европа флори Категори:Сиплĕ ӳсентăрансем
Бахмисова Людмила Николаевна
Ӗçĕсем
Категори:Чăваш сăвăçисем
Рсай
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Эльшей районĕ
Тăван ен (хаçат)
Кун-çулĕ
Хаçатăн пĕрремĕш номерĕ 1932 çулхи утă уйăхĕн 27-мĕшĕнче «Кол­хозник çулĕ» ятпа тухнă.
Пăлан йышшисем
мини|справа|Канада пăланĕ — вапити Пăлан йышшисем – вăрăм ураллă, яштак кĕлеткеллĕ, кавлекен чĕрчунсем. Ами мăйракасăр, аçисен мăйракисем çамка çинче вырнаçнă. Пӑлансен мăйракисем ӳксен тепре ӳссе тухаççĕ. Пӑлансем йĕкĕр чĕрнеллĕ чĕрчунсем, çăмĕ вăрăм, шултра. Пирĕн тăрăхра 3 тĕс пурăнать.
Вăрманкас Тăрăн
Вăрманкас Тăрăн, — Чăваш Республикин Шупашкар районĕнчи ял.
Кампора-Сан-Джованни
250px|thumb|Кампора-Сан-Джованни, 2009 ç. 250px|thumb|Кампора-Сан-Джованни, 1970 ç. Кампора-Сан-Джованни, Campora San Giovanni — Козенца провинцинчи (Итали) Амантея коммунин пайĕ тата порчĕ.
Экономика
thumb|Стромболи вулканĕ, Кампора-Сан-Джованни кӳлмекĕ енчен. Кунта тинĕс курорчĕ, 2003 çулта туса лартнă порт пур, инçех мар Липар утравĕсем вырнаçнă.
Етĕрне районĕ
thumb|300px|light|Етĕрне районĕ
Гимн
Ман ҫӗршывӑм, Етӗрнейӗм,
Юрлар сана мухтаса.
Ман районӑм - Етӗрне.
Ҫыннисем пит тараватлӑ,
Кăртăш
Кăртăш (Gymnocephalus cernuus) — уланкăсен йышне кĕрекен пулă. Кĕлетки 20 сантиметртан иртмест, нумай чух 8-12 сантиметр вăрăмăш пулать. Йывăрăшĕ 150 грамран ытла пулмасть.
Каçăсем
Категори:Уланкă йышшисем
Таволжанка (Нухрат Атăл юппи)
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Логика
Уйăрасси - тăн объекчĕн тӳрккес опычĕ, рефлекси - çинçе опыт. Савăклăх - шалти çĕкленӳ. Хăйлăх - хамăрăн «эп» тăнпа пĕрленни. Тăнсăр сосредточени - тăн хусканăвĕ чарăнса ларни, вăл сисĕмсем пĕтсен(пĕтерсен) килсе тухать.
Хĕрлĕ ялав (хаçат)
Учредителĕ — Чăваш Республикин этеплĕх, наци, информатика политикин тата архив ĕçĕн министерстви.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри хаçат-журнал Категори:Чăвашла тухакан хаçат-журнал Категори:Вырăсла тухакан хаçат-журнал Категори:Чăваш Енĕн Вăрмар районĕ
Ача панчи
Аталантару меслечĕсем
Ача панчинчине çӳрекенсене аталантармалли тĕп мелсенчен пĕри вăйă пулать.
Абхази патшалăхĕ
Абхази патшалăхĕ — Кавказри феодаллă патшалăхĕ, тĕпĕ — Анакопире (Çĕнĕ Афон), 806 çултанпа - Кутатиси (Кутаиси).
Çеçпĕл (ял)
Çеçпĕл, — Чăваш Енĕн Канаш районĕнчи ял. Ялта Çеçпĕл Мишши ячĕллĕ музей комплексĕ пур.
Атла
Атла — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республикин Турочак районĕн территорипе юхать. Лебедь юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 31 км.
Пальник-Шор (Кĕçĕн Роговая юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Ама
Ама (ама чĕрĕ чунĕ) — хăйĕн тĕсĕн ар несĕллĕхĕн паллисемлĕ аçа хорминчен несĕллĕхĕн диморфизмĕпе (çаплах несĕллĕх органĕсемпе) уйрăлса тăракан чĕрĕ организмăн хорми.
Расулево
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Учала районĕ
Ахаль пурăш
Dachs European Badger Борсук
Кореньков Гаврил Алексеевич
Кореньков Гаврил Алексеевич (1884, пуш, 24, Хусан кĕперни, Тĕрлемес ялĕ, халĕ Кивĕ Тĕрлемес, — 1949, пуш, 16, çавăнтах) — чăваш сăвăçи, тăлмачĕ.
Холуная (Нухрат Атăл юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн тăрăхĕнче, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Урал (Учала районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Учала районĕ
Еçейкасси
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Шупашкар районĕн ялĕсем
Ĕç ялавĕ (хаçат)
Каçăсем
Категори:Массăллă хыпар хатĕрĕсем Категори:Чăвашла тухакан хаçатсем Категори:Чăваш хаçат-журналĕсем Категори:Раççей хаçачĕсем
СССР арканăвĕ
Каçăсем
Категори:СССР * Категори:Патшалăхсен арканăвĕ
Çтуххаль
Çтуххаль — Самар облаçĕнчи Похвиçнĕ районĕн чăваш ялĕ.
Çĕртме
Хĕлле сухаланса выртакан çĕре кĕрхи çĕртме теççĕ (вырăсла зябь).
Çăрттанлă (ял)
Каçăсем
Категори:Пенза облаçĕ Категори:Пенза облаçĕнчи Çăрттанлă районĕн ялĕсем
Пальник-Шор (Хоседа-Ю юппи)
Пальник-Шор — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Хоседа-Ю юханшывăн сулахай çыранĕпе, 64 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Утă
Утă — пиçсе çитичченех, симĕслех, çулса илсе типетнĕ курăк ӳсентăранĕсен тунисемпе çулçисем. Выльăх-чĕрлĕхе çулталăк тăршшĕпех чĕрĕ апата пама май çук климатлă регионсенче усă кураççĕ.
Сурăм (юханшыв)
Каçăсем
Категори:Чăваш Енĕн юханшывĕсем Категори:Мăн Çавал юпписем
Çӳлте
Çӳлте — Пушкăрт Республикин Эльшей районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 364 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452269, ОКАТО кочĕ — 80230868001.
Шыв арманĕ
thumb|Европăри [[вăтам ĕмĕрсем|вăтам ĕмĕрсенчи шыв арманĕ]] Шыв арманĕ, — юханшыв çинче ларакан арман. Чăваш Енре авал нумай шыв арманĕсем пулнă. Вĕсем Çавал тата ытти юханшывсем çинче ларнă. Пĕчĕк юханшывсем çинче пĕвесем тунă, унтан юхса тухакан шыв çинче шыв арманĕ тунă.
Шыв арманĕпе юнашар арманçă пурăнакан пӳрчĕ пулнă, кĕлте тата тырăпа çăнăх миххисене упрамалли çуртсем пулнă.
Шыв арманĕсене урапи, çунăтти çавăрнине кура темиçе ятпа калаççĕ: каликлĕ арман, шывçи урапаллă арман, шывтултармăш урапаллă арман, шывне урапин тĕнĕлĕ айĕнчен тултарса ĕçлекен арман, кисеплĕ арман, шыв çинчи кимĕ çине лартнă арман.
Илпеш (Шупашкар районĕ)
Урăх пĕлтерĕшĕсене Илпеш (пĕлтерĕшĕсем) статьяра пăхăр.
Шипов Сергей Юрьевич
Кун-çулĕ
1999 çултанпа Мускавра ĕçлесе пурăнать.
Юханшыв хăнтăрĕ
Каçăсем
Категори:Чĕрчунсем Категори:Кăшлавçăсем Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа
Башири, Зариф
Пурнăçĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
1898–1902 çyлсенче Пăва хулинчи "Нурия" медресĕре, 1902–1906 çyлсенче "Акъегет" медресĕре вĕреннĕ. Малалла, 1907 çyлтанпа Хусанти "Мухаммадия" медресĕре пĕлӳ пухнă.
Башири Зариф хăйĕн пĕрремĕш ĕçĕсене "Казан мухбире" ("Хусан хыпаpçи") хaçaтра, каярах "Шура" ("Канаш") тата "Чукеч" ("Мăлатук") журналсенче, "Фикер" ("Шухăш"), "Йолдыз" ("Çăлтăр") , "Вакыт" ("Вăхăт") хaçaтсенче пичетлет. 1907 çyлта унăн пĕрремĕш кĕнеки — "Миллет кайгысы" ("Халӑхшӑн хурлӑх") сăвăсен пухăмĕ — çyтта тухать. 1908 çyлта вăл Ăренпура кyçca каять, кунта унăн 1908–1910 çyлсенче 8 сăвăсен пухăмĕ: "Тутый юханшывăн сасси", "Сăвăсем", "Çурхи Хĕвел" — (1908). "Ирхи чан", "Астăвăм", "Утешающее и пробуждающее", "Çурхи тумлам" — (1909), "Туйăмсен сăпки" (1910) пичетлет. "Каримов, Хусаинов тата К°" типографинче корректор пулса ĕçлет.
Хапха
Хапха — хӳмере е картара тухса кĕме тунă питĕрмелле хушă. Хапхана хăшпĕр территорине кĕме чараклас тесе тăваççĕ, ăна хитрелетме те майлаштараççĕ) . Декораци хапхи, яланхилле, хупăнчăкĕ çук — вăл уйрăм тăракан аркă пулать.
Пикмăрсаль
Асăрхавсем
Категори:Пенза облаçĕнчи Çăрттанлă районĕн ялĕсем
Арман
Ĕлĕк
Элĕк тырă авăртакан механизмсене арман тенĕ. Арманта çăнăх, кĕрпе тата ытти продуксене туса кăларнă. Арман чулсенчен тата вĕсене çавăракан механизмсенчен тăрать. Арман чулĕсенчен тухнă тĕпренчĕксене аланă хыççăн çăнăх кăларнă, пысăкрах пайĕсене кĕрпене янă.
Армансем тĕрлĕ майпа, тĕрлĕ вăйпа ĕçлеççĕ. Вĕсене кура армансене тĕрлĕ ятпа палăртаççĕ:
Пальник-Ю (Юн-Яга юппи)
Пальник-Ю — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Юн-Яга юханшывăн сулахай çыранĕпе, 60 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 38 км.
Новохусаиново
Новохусаиново — Пушкăрт Республикин Учала районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 2 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453725, ОКАТО кочĕ — 80253840003.
Уатт Джеймс
{{Ăсчах }}
Асăрхавсем
Аслă Британи