cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Чемурша ялĕ
Тавралăхĕ
МУ СХП "Чемуршинское", Пĕтĕмĕшле пĕлӳ паракан шкул, ача-пăча сачĕ "Пилеш", медицина пункчĕ, çыхăну уйрăмĕ, культура керменĕ, ял вулавăшĕ, лавкка.
Стефан Цвайк
סטפן צווייג
Иштексем
Иштексем, иштек е иштяк - элĕк авалхи чăвашсем хальхи осетин па перси халăхне тата эвталит сем пе таджик сене тенĕ.
Анда-Колва
Анда-Колва — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Колва юханшывăн сылтăм çыранĕпе 106 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шетмĕпуç
Шетмĕпуç, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Пӳлĕхçĕ
Пӳлĕхçĕ, — Пӳлĕхе пулăшаканĕсем. Вĕсем çĕр çинче çынсем хушшинчех çӳреççĕ.
Валентиновский
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Алькес-Шор
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Вырăс Ирĕклĕх Çарĕ
Тупа
1945 çулхи кăрлачăн 28-мĕшĕ:
Ярапайкасси
Ярапайкасси, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Ратомский Владимир Никитич
Кун-çулĕ
Владимир Ратомский — 1914—1915 çç. Çурçĕр Пăрлă океанĕпе «Таймыр» тата «Вайгач» карапĕсем çинче Владивосток—Архангельск маршрутпа пĕрремĕш витĕр тухнăскер. Хисеплĕ полярçă.
Ятман
Ятман, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Патуел
Каçăсем
*
Хăрпан
Хăрпан, — ватă Турă, Пӳлĕх ашшĕ, Хăт турă мăнукĕ. Ăна пысăк чӳксенче, е Хор чӳкĕнче асăнаççĕ.
Каçăсем
Категори:Чăваш мифологиĕ
Ленин орденĕ
Вуламалли
* Категори:Ленина хисеплесе ят панă объектсем
Эсрел
Каçăсем
Категори:Чăваш мифологиĕ
Мăн Марка
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Шупашкар районĕн ялĕсем
Шăмăршă
Истори
Атăлăн сулахай енче вырнаçнă Кокшайск уесĕнчи Чюмарша вулăсĕнче пурнакан çармăссем никĕсленĕ. Ку пулăм 1661-мĕш çулччен пулса иртнĕ. Мĕншĕн тесен çав çул документсенче çармăссемпе мишерсем хушшинче пулса иртнĕ хирĕçÿ пирки асăннă.
Эсеккел
Истори
Паллах, асăннă икĕ çул-йĕр пĕр-пĕринпе хĕресленме те пултараççĕ.
Çĕпре
Усă курни
thumb|250px|right|Çăкăр çĕпре Çĕпресем апат промышленнăçра усă кураççĕ :
Аяч-Яга
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Бабья-Вож
Бабья-Вож — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Харута юханшывăн сулахай çыранĕпе, 12 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Чуманкасси
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Муркаш районĕн ялĕсем
Тӳпе уçкăчĕ (фильм)
«Тӳпе уçкăчĕ» (Ключи от неба) — совет 1964 çулхи камитлĕ илемлĕ фильмĕ.
Омск К-186
thumb|"Омск", ракетăллă атомлă шывай крейсерĕ К-186 (РАШК). Омск К-186 (шывай кимми) — атомлă ракетăллă «Антей» класĕн (949А "Антей" проекчĕ) шывай крейсерĕ «Омск». Çак карап 1996 çулта Çурçĕр Пăрлă океанĕн пăрĕсем айĕпе Çурçĕртен Камчаткăна çитнĕ. К-186 «Омск» командирĕ 1-мĕш рангри капитан Астапов А.С. тата карап çинче асли — контр-адмирал Козлов И.Н. 1996 çулта Раççей Паттăрĕн ятне тивĕç пулнă.
Кун-çулĕ
Шывай кимми Анăç Лица тутинчен тухса, Çĕнĕ Çĕр утрава çавăрăнса пăр айнелле чăмнă та Таса Анна валашкипе Çурçĕр Пăрлă океанĕн çӳлти анлăхĕсене çитнĕ. 15 талăк хушшинче шывай крейсерĕ пăрсем айĕнче 4000 миле яхăн куçнă, çав шутран 500 милĕне навигаци енчен хăрушăллă Чукот тинĕсĕн тарăнах мар шывĕсемпе пынă.
Егоров Петр Егорович
Каçăсем
Категори:Архитекторсем, алфавитпа Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:Раççей архитекторĕсем Категори:Чăвашран тухнă архитекторсем
Хань империйӗ
Лакăм
thumb|250px|Хань тапхăрĕнчи бронза статуэтки.
Тухăç Хань
thumb|300px|Хань империн II ĕмĕрти территорийĕ
Каçăсем
Категори:Хань династийӗ Категори:Хань империйӗ
Кашкар Махмучĕ
Цитатăсем
«Тĕнче каçĕсемпе кунĕсем çӳрекенсем пек иртеççĕ. Урлă каçакансенчен вĕсем вай-хал туртса илеççĕ».
«Ырлăх патне туртăн, чуна пуянлатсан мăн кăмăллă ан пул».
Карахансем
Узкендри Хĕвелтухăç ханлăхĕ (1141—1212)
Вăтам Ази. Тĕп хула Узкенд. Титул: хан.
Викимани
Викимани-2005
thumb|150px|Викимани-2005 баннерĕ thumb|150px|Викимани-2005 баннерĕ Викимани-2005 — Викимедиа Фондăн пĕрремĕш тĕнче конференцийĕ, Франкфурт-Майн-çинчи хулара (Германи) 2005 çулхи çурлан 4- 8-мĕшĕсенче пулса иртнĕ.
Викимани-2009
thumb|200px|Викимани-2009 плакачĕ
Викимани-2009 2009 çулхи çурлан 26 — 28-мĕшĕсенче Буэнос-Айресре (Аргентина) иртнĕ. Викимани-2009 ирттересшĕн çаплах Торонто (Канада), Брисбен (Австрали) тата Карлсруэ (Германи) тупăшнă. Конференцие йĕркелекенĕ — Викимедиа-Аргентина.
Ардатов (Чулхула облаçĕ)
Хуçалăх
Паççулкăра сĕт савучĕ, çăкăр комбиначĕ, вăрман хуçăлăхĕ, питографи пур.
Бадья-Йоль
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
OpenSolaris
thumb|OpenSolaris 2009.06 OpenSolaris — Solaris çинче никĕсленекен уçă операци системи. Хатĕрлекенĕ — Sun Microsystems. SPARC, x86, x86-64, ARM, System z тата PowerPC платформăра ĕçлет. Тĕп графикăллă среда — OpenSolaris Desktop (GNOME çинче никĕсленет). Юлашки версийĕ 2009.06.
Люксембург (хула)
Халăхĕ, чĕлхи, тĕнĕ
Люксембург сахал çын пурăнать, кунта çĕршывăн виççĕмĕш пайĕ, 75 пин çын пурăнать: нимĕçсем тата французсем. Кашни халăх хăйĕн чĕлхипе калаçма ирĕклĕ. Кусемсĕр пуçне, люксембург чĕлхи те пур. Вăл нимĕç чĕлхин рейнçи диалекчĕ шутланать, франци чĕлхинчен илнĕ сăмахсем унта нумай. Акăлчан чĕлхи анлă сарăлнă. Хулари çынсем ытларах енĕпе католиксем шутланаççĕ.
Бадья-Лек-Шор
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Покровка-Озерки
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Кăнтăр Судан
Кун-çулĕ
Категори:Африка патшалăхĕсем
Çиçĕм
Çиçĕм авăрĕнчи электроюхăмăн хăвачĕ 10-20 пин ампера çитет, çавăнпа та çиçĕм çапсан çыннăн чĕрĕ юлма шанăç сахал.
Чередниченко Надежда Илларионовна
Каçăсем
Категори:СССР актрисисем Категори:РСФСР тава тивĕçлĕ артисчĕсем Категори:Богуславра çуралнисем Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:ВГИКра вĕренсе тухнисем
Хунну
Халапла пулса тухни
П. э III пин. çул. китайсене халапла евĕр император Хуан-ди тытса тăнă. Китайсен нĕсĕлĕсем урăх йăхсемпе — жунсемпе — «хĕрлĕ çӳçлĕ шуйтансемпе» тата ди — вĕçленеймен вăрçăра пулнă. Хуань-ди пĕрре çапăçнă «Хунь-юй» йăхĕ пирки çырнă, çак халăх жунсенчен çурçĕрелле çеçенхир çĕрĕсенче пурăннă.
Чăваш Ен радиовĕ
Чăваш Ен радио — Чăваш Енĕн чăвашла-вырăсла калаçакан радио.
Халăх кăмăлен çарĕ
Халăх кăмăлен çарĕ (Армия Воли Народа, АВН) - Раççейри этем пĕрлĕхĕпе политика юхăмĕ. Раççейре референдумра «Халăх умĕнчи влаçĕн яваплăхĕ çинчен» саккуна йышăнассишĕн тăрăшать. Юхăмăн Шупашкарта уйрăм пур. Тĕп хаçат - «Дуэль». Юхăмăн пуçлăхĕ - Мухин Юрий Игнатьевич.
Муром (Владимир облаçĕ)
Мурăм — Улатимĕр облаçĕн хули, Мурăм районĕн административлă тĕпĕ. Хула Ока шывĕн сылтăм çыранĕнче вырнаçнă, Улатимĕре çитме 137 çм, тулашĕнче Чулхула облаçĕпе чикĕ тытать.
Тяпакасси
Тяпакасси, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Кинчеккей
Кинчеккей (Веселовка) — Пушкăрт Республикинчи Федоровка районне кĕрекен чăваш ялĕ.
Тавралăхĕ
Район центрне — Федоровкăна çитме: 28 çм , Денискино ялне - 4 çх,
Нидерланд
Тĕп хули — Амстердам, правительство Гаага хулинче вырнаçнă.
Транспорт
Çĕршыв хуçалăхĕнче паллă вырăн океан вылять, унăн шывĕпе голландсем Европăна/Европăран чылай суту япалине туртараççĕ. KLM Авиакомпани тĕнчери нумай маршрутсене вĕçет.
Мурăм (юханшыв)
Тавралăхĕ
Тăсăлăвĕ, лаптăкĕ 211 тв. çухрăм.
Карачайсем
Тавралăхĕ
Чылай карачай Кисловодскра, Черкесскпа Ставропольре пурăнать. Карачайсен чылайрăхăшĕ çаплах Карачай-Черкесири Теберда, Карачаевск тата Усть-Джегута вырнаçнă.
Кун-çулĕ
Чир-амакпа выçлăха пула 35 % халăхĕ депортацин малтанхи икĕ çулĕнче вилнĕ. 28 пин ачаран 22 пинĕ (78 % яхăн). Çакна курнă карачай аксакалĕсем каласа кăтартаççĕ: «Çав чухне Вăтам Азире çа тери синкер пулнă. Выçлăх, хăваласа яни тата çар çыннисем ирĕксĕрлени…, анчах карачайсем мăшкăллăх вырăнне вилĕм йышăннă, çакăнпа вĕсем хăйсене тата хăйсен ăрачĕн ятне вараламан».
Бако 22А
Сарăлни
Категори:Иçĕм сорчĕсем
Тури Олкаш
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Муркаш районĕн ялĕсем
Чулпан (Çтерлĕ районĕ)
Чулпан  — Пушкăрт Республикин Çтерлĕ районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 27 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453163, ОКАТО кочĕ — 80249892008.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Тĕрĕксем
Хальхи тĕрĕк халăхĕсем
Тĕрĕк халăхĕсем тĕнчере XXI ĕмĕрĕн пуçламăшĕ тĕлне. 750px
Анри Труайя
Анри Труайя (чăн ячĕ Лев Асланович Тарасов), — паллă Франци çыравçи. 1911 çулхи чӳкĕн 1-мĕшĕнче Мускавра çуралнă. 2007 çулхи пуш уйăхĕн 2-мĕшĕнче вилнĕ.
Ĕçĕсем
Пĕрремĕш романне 1935 çулта Анри Труайя псевдонимпа кăларнă. 1937 çулта хăйĕн пиллĕкмĕш романĕшĕн Гонкур премине тивĕçнĕ.
Нĕркеç пĕтĕмĕшле вăтам пĕлӳ паракан шкул
Нĕркеç пĕтĕмĕшле вăтам пĕлӳ паракан шкул — Нĕркеç ялĕнчи вĕренӳ йĕркелĕвĕ.
Электрогорск (хула тăрăхĕ)
thumb|right|200px|Элекрогорск хулин гербĕ Электрогорск - Мускав облаçĕн хĕвелтухăç енче вырнаçнă хула тăрăхĕ.
Олег Табаковăн Мускаври театр-студийĕ
Олег Табаков ертсе пыракан Мускаври театр-студийĕ («Табакерка») — официаллă 1987 çулхи пушăн 1-мĕшĕнче Чаплыгин урамĕнчи нӳхрепре («Чистые пруды» метро чарăнăвĕ) ĕçлеме тытăннă театр-студи. Табаков «Табакеркăна» «виçеллĕ, вырăс, йăла йĕркиллĕ, пурнăçри психологи театрĕ» тесе асăнать, унта «ăсчах-атте» театр-çемьере ертӳç вырăнĕнче пулать.
Уксăмлă
Тавраш
Ял ятне "Уксăм курăкĕпе" (выр.Черемша[çăлкуç кирлĕ]) çыхăнтараççĕ. Уксăмлă юханшывĕ хĕрринче вырнаçнă. Ӗлӗк авал 1710 мӗш ҫулсенче виҫӗ салтак ку ҫӗр таврашне тарса килнӗ, вăл вăхăтри ĕмĕрте нуммай чăвашсем хресчен тĕнине кĕрес мар тесе тата вăрçа каяс мар тесе тарнă, хăшĕсем хăйсемпе пĕрле Керемет картине те сÿтсе лаша урапиçине тияса кайнă. Виç салтак каç пулсан çырма хĕрринче çывăрма выртас чухне тавлаша пуçлаççе, кама ку çĕр тĕлĕ лекет, пĕри калат: "Камăн пуçĕ çумĕнче курăк ирхинене шăтса тухат, çавă ку çĕре пурăнма юлат", пĕри çĕрле вăртăн хăй пуçĕ патне çĕн курăк куçарса лартат. Ирхине çывăрса тăрсан салтаксем тĕлĕнсе каяççĕ, пĕтĕм çырма хĕрри шеп-шенкер, веçех уксăм курăклă, çавăнпа яла та çырмана та - Уксăм ят параççĕ. Уксăмлă ялĕнче чее салтак вырнаçат, теприсем таçтах каймаççĕ, вӗсем кунта тата ик ял ҫак вырăнсенче туса лартнă, пӗрремӗшне вара Уксăмлă ят параҫҫӗ, Иккӗмӗшне - Салтакьел, Виҫҫӗмӗшне - Якаел.
Васильева Елизавета Фёдоровна
Васильева Елизавета Фёдоровна (1934, пуш, 1, Чăваш АССР, Элĕк районĕ, Ярхуньушкăнь ялĕ çур.) — чăваш чĕлхин тĕпчевçи, филологи ăслăхĕсен кандидачĕ, доцент, Чăваш Енĕн тава тивĕçлĕ вĕрентӳ ĕçченĕ.
Тойкилтĕ (Муркаш районĕ)
Кунçулĕ
1903-25 çулсенче Сăваплă Турă амăшĕн храмĕ ĕçленĕ. 20 ĕмĕрĕн пуçламăшĕнче çиларманĕ пулнă.
Лексикологи
Лексикологин теори ыйтăвĕсене тĕпчени чĕлхе практикишĕн, пуринчен ытларах лексикографишĕн, пысăк пĕлтерĕшлĕ.
Шур кăмпа
Сăнлани
Шелепкин сарлакăшĕ 7—30 см (хăш чух 50 см) çитет, çурма çаврашкаллă. Çийĕ яка е кăшт кăтăркаллă, типĕ çанталăкра çуркаланма пултарать. Йĕпе çанталăкра вăл кăштах йĕлмакаланать, типĕ çанталăкра çутатса тăрать. Кăмпа тĕксĕм хĕрлĕ тĕсрен пуçласа тĕксĕм шурă таранах пулать, ватăлнăçем тĕттĕмленсе пырать. Çавăн пекех сарăрах кăмпасем те тĕл пулаççĕ, хăш чух кăмпа тĕсĕ пĕр пек мар - тăтăшах шĕлепке хĕррипе шурă е сарă çаврашкасем пулма пултараççĕ. Шур кăмпа шлепкин тирне сÿсе илме çук.
Чĕрĕлӳ утравĕ
Чĕрĕлӳ утравĕ — Арал тинĕсĕн кăнтăр-хĕвеланăç енче вырнаçнă утрав. Арал тинĕсĕн шыв шайĕ чакнăран 1990-мĕш çулсен вĕçĕнче çурутрав пулса тăнă.
Барсакельмес
См. также
Категори:Арал тинĕсĕн утравĕсем Категори:Казахстан утравĕсем
К-150 «Томск»
Кун-çулĕ
«Севмаш» ПО (Северодвинск) 1991 тума пуçланă, 1996 çулта усă курма тытăннă. Томск облаçĕн администрацийĕ карапа 1995 çĕртме уйăхĕнче пулăшăва илнĕ. 1996 утă уйăхĕнче шывай киммине «Томск» ячĕпе тивĕçтернĕ.
Эльзас
Эрех тăвасси
Эльзас - паллă эрехтăвакан тăрăх.Кунта чиллайях ( 90 % ытла ) шурă эрехсем тăваççĕ.Паян 14 400 гектарсенче 6 пин ытла хуçалăхсем иçĕм ӳстереççĕ.Эльзас эрехсем туни виççĕ апелласьонсемпе ( ку вырăнтан туни чăн ячĕ ) тухма пултарать : Эльзасра тĕрлĕ иçĕм çирла сортсем ӳстереççĕ : Рислинг,Гевюрцтраминер,Пинă Блан (Шурă Пинă),Пинă Гри (Серый Пинă),Сильванер,Мускат (Мускат Ăттăнель тата Мускат пĕчĕк çирлари),Пинă Нуар (Хура Пинă).
Каçăсем
Категори:Францин регионĕсем Категори:Европăн историллĕ облаçĕсем Категори:Францин историллĕ облаçĕсем Категори:Эльзас Категори:Францин эрех тăвакан регионĕсем
Литература чĕлхи
Литература чĕлхи — нормăллă чĕлхе. Вăл халăх чĕлхин паха енĕсене пĕтĕçтерсе тăрать, çавăнпа унăн хăйĕн нормисем пур. Норма вăл — пĕр-пĕр чĕлхепе калаçакан çынсен ушкăнĕ хăйĕн кулленхи хутшăнăвĕнче яланхи пек усă куракан сăмахсен пĕлтерĕшĕ, сăмахри сасăсен тытăмĕ, сăмах пулăвĕпе улшăнăвĕн мелĕсем — сăмахсемпе предложенисене çыхăнтармалли йĕрке. Анчах норма литература чĕлхин кăна мар, хутшăну хатĕрĕ пулакан кирек епле чĕлхен те пур. Чĕлхере норма пулмасан çынсем пĕр-пĕрне ăнланми пулĕччĕç, чĕлхе хăйĕн традицийесене çухатĕччĕ. Анчах çырусăр чĕлхе (е диалект) нормипе литература чĕлхин норми пĕр мар. Çырулăхсăр чĕлхере (е диалектра) норма хăй тĕллĕн, хăйне хальлĕн йĕркеленет, вăл çав чĕлхепе (диалектпа) калаçакансемшĕн кăна норма шутланать, çав коллектив асĕнче кăна тытăнса тăрать, ăруран ăрăва улшăнса пырать.
Чеченсем
Чече́нсем (тăван ячĕ нохчи, пĕр.. хис. — нохчо(куçарсан «Ной халăхĕ», «Нох»/«Ноах» — Ной, «Че»/«Чий» — камăнлăх аффиксĕ. «ЦIи» — юн, нĕсĕллĕх тухнă, пулас) — Çурçĕр Кавказăн чи йышлă, автохтонлă халăх, пĕтĕмпе тĕнчере 1,5 миллиона яхăн çын, ытларах Чечнере пурăнать.
СССР
Граждан вăрçинче Чечня çапăçу хирĕ пулса тăрать, Чечня территорийĕ темиçе хутчен те улшăнать. Февраль Революцийĕ хыççăн, 1917 çулхи пуш уйăхĕнче Аслă Император конвойĕнче тăнă, каярах Тискер дивизитекĕрçи пулнă Тапа Чермоев ертсе пынипе Çурçĕр Кавказ Халăхĕсен Пĕрлĕхне туса хунă, 1917 çулхи чӳк уйăхĕнче Туçи республикине (1918 çу уйăхĕнчен — Çурçĕр Кавказ ту çыннисен Республики) пуçтарса йĕркеленĕ. Анчах та, вăрçă хĕрӳлĕхĕнчех, Хĕрлĕ Çар, Деникин тапăнса пыни республикăна пĕтерсе хурать. Чечнере анархи хуçаланма тытăнать. Большевиксемшĕн чеченсем, Кавказăн ытти халăхĕсем пекех, пĕрлĕ ĕç туса панă, вара уншăн чеченсене автономи тата чылай çĕр, çав шутра Сунжа йĕрĕнчи касак станицисене, парнеленĕ.
Вуламалли
*
Йĕтре
Йĕтре́ — вырăс чĕлхинчен йышăнса пулнă сăмах. Чăваш чĕлхинче унăн çакăн пек пĕлтерĕшсем пур:
Çулав
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Муркаш районĕн ялĕсем
Жубанова Газиза Ахметовна
Жубанова Газиза Ахметовна — Казахстанра паллă кĕвĕç, СССР халăх артистки, Казахстан халăх артистки. 1927 çулхи раштавăн 2-мĕшĕнче Жана Турмыс ялта çуралнă. 1993 çулта пурнăçĕ татăлнă.
Казах ССР Патшалăх преми лауриачĕ, профессор. Казахстан кĕвĕç шкулĕн вĕрентекенĕ.
Кун-çулĕ
Категори:Казах кĕвĕçисем
Гастелло Николай Францевич
Кун-çулĕ
1941 çулхи çĕртме, 24 Гастелло инçет бомба пăрахакан авиацийĕн 3-мĕш бомба пăрахакан авиаци корпусĕн 42-мĕш инçет бомба пăрахакан авиаци дивизин 207-мĕш инçет бомба пăрахакан авиаци полкĕн 2-мĕш авиаци эскадрильин командирĕ пулса тăрать.
Тури Туçа ял тăрăхĕ
Тавралăхĕ
Кӑнтӑр хӗвел анӑҫ енчен «Урожай» ял хуҫалӑхӗнчен пуҫласа Пӑлаккассинчен иртсе кайса Çӗнӗ Ахпӱртпе «Родник» ял хуҫалӑхне ҫити.
Халăх йышĕ, тăрăх тытăмĕ
Халăх йышĕ — <аяларахри таблицăри хисепсене пĕрле хушмалла>.
Ялавăр (Чĕмпĕр облаçĕ)
Кунçул
Ял ятне ял тата авăр сăмахсемпе çыхăнтараççĕ.
Мăн Адакъю
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Дундук
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Ăренпур облаçĕн юханшывĕсем
Илтерек
Илтерек — Тутарстанăн Аксу районĕнчи ял.
HTML
HTML документăн структури
Тĕрлĕ чĕлхепе çырнă документ элементсенчен тата специаллă паллăсенчен – „тега” пулнипе уйрăлса тăрать.
Евбаза N2556
Евбаза N2556 — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Перĕм Ен, Тутарстан территорипе юхать. ? юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 27 км.
Нидерландсен патшалăх гимнĕ
Сăмаххисене Испанине хирĕç кĕрешекен нидерландсен революцийĕ вăхăтĕнче, 1568-1572 çулсенче çырнă. Авторĕ Филип ван Маринкс, Синт-Алдегодни лорчĕ пулма пултарать тесе шутлаççĕ.
Тексчĕ
heb ik altijd geëerd. ''
И.Я. Яковлев уçнă Аслă Арапуç шкулĕ
'''И.Я. Яковлев уçнă Аслă Арапуç шкулĕ''', — Аслă Арапуçри шкул.
Кивьял (Самар облаçĕн Пайрак районĕ)
Района тата район цетрне мĕншĕн "Пайрак" тени паллă мар
Кунçулĕ
18-мĕш ĕмĕрте никĕсленĕ. . Халăх йышĕ: 1792 – 50 арçын; 1795 – 353 çын; 1870 – 573; 1884 – 574; 1889 – 751; 1902 – 942; 1916 – 1219; 1926 – 1035; 1989 – 313 (70% чăваш); 2002 – 262 çын.
Люксембург (патшалăх)
Истори
Наполеона астулран кăларса ярсанах Люксембург францисене пăхăнма пăрахать, 1815 çулхи Вена Конгресĕнче ăна Аслă херцăклăх паллă панă, çĕрĕсем Нидерландсен патшине — Орански-Нассау ăрăвĕнчи I-мĕш Вильяма — куçнă. Люксембургшăн автономи хăварнă, Нидерландсемпе хормăллă çыхăну çеç пулнă, мĕншĕн тесен херцăклăх çĕрне Вильям хăйĕн харпăрлăхĕ тесе шутланнă. Çĕрĕсем çаплах Германи Конфедерацинче кĕнĕ май пруссем кунта хăйсен гарнизонне вырнаçтарнă. Вильям тапхăрĕ хаяр пулнă — вăл халăха хăйĕн тарçи вырăнне хурса йывăр ясаксемпе асаплантарнă. Люксембург çыннисем 1830 çулта Вильяма хирĕçле, Бельгипе пĕрле, пăлхава тухнă та чӳк уйăхĕнче (Вильям килĕшмен пулсан та) Люксембург херцăклăхĕ Бельги шутне кĕрет.
Мăн Бадья-Шор
Мăн Бадья-Шор — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Мăн Уса юханшывăн сылтăм çыранĕпе 43 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 32 км.
Чечен чĕлхи
Литература
Диалектсем:
Нупеди
Нупеди вики-сайчĕ шутланман.
Илмĕрсел
Кунçулĕ
XVIII ĕмĕрти 60-70-мĕш çулсенче чăвашсем никĕсленĕ.
Никола Тесла
Радио ĕçленине кăтартсан тата «Электроюхăмсен вăрçинче» çĕнтерсен Теслăна питĕ чаплă ăслайçă, инженер-электротехник тесе хисеплеме тытăннă. Тесла малтанхи ĕçĕсенче хальхи электротехника çулне уçса панă, вĕсене инновациленĕ. АПШ историнче Тесла пек ăслайçă пулман темелле, вăл массăллă культурăра тарăн йĕр хăварнă.
Арча
Арчара тумтир, хаклă савăт-сапа, тĕрлĕ документсем усрама пултараççĕ. Анчах та тĕрлĕ ансат ăпăр-тапăр усракан хупăллă ешчĕке арча темеççĕ.
Вионье
Сарăлни
Паян Вионье сорчĕн чысĕ тĕнчере ӳсеть, çавăнпа урăх çĕршывсемче те Вионье ӳстерме тытăннă ( АПШ, Австрали, Аргентина, Чили ).
Паха эрехсем
Категори:Иçĕм сорчĕсем Категори:Рона айлăмĕ ( эрехтăвакан енĕ )
Номан Челепиджихан
Пурнăçĕ
Нуман Челепичихан Крым тутарĕсен I курултайне йĕркелекенсенчен пĕри. Крым мăсăльманĕсен муфтийĕ пулнă.
Куç
7. Малти камера
12. Цилиарный отросток
17. Сетчаткăн артерисем тата венисем
30. Сетчатка]]
Алапӳ
Каçăсем
Категори:Авалхи чăваш хулисем Категори:Чăваш халăх кун-çулĕ Категори:Атăлçи Пăлхар хулисем
Ирланди Республики
Ирланди Республики (Éire, Ireland) — Анăç Европăри патшалăх, Ирланди утравĕн чылайăшне йышăнать. Çĕр лаптăкĕ — 70,2 пинĕ тв. çм. Тĕп хули — Дублин.
Каçăсем
Категори:Ирланди Категори:Патшалӑхсем, алфавитпа
Еремеев Кирилл Иванович
Пурнăçĕ
Аслă Арапуçри 2 ступеньлĕ шкула вĕренсе пĕтернĕ хыççăн вăл Хусанти ялхуçалăх институтне вĕренме кĕнĕ. 1935 çултанпа вăл Мускаври пĕтĕм союзри ял хуçалăх экономикин тĕпчевпе ăслăх институчĕн аслă ăслăлăх ĕçченĕ. 1940 çулта вăл экономика ăслăхĕсен кандидачĕ ятне тивĕçнĕ.
Автанкасси
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Муркаш районĕн ялĕсем
Чăваш чĕлхи
Чăвашла тухакан массăллă информаци хатĕрĕсем
Чăвашла тухакан хаçат-журнал, радиокăларăмсемпе телепередачăсем Чăваш Енре те, ун тулăшĕнче те тухаççĕ.
Каçăсем
Категори:Тĕрĕк чĕлхисем Категори:Чăваш чĕлхи
Ильметово
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Рема
Рема, — предложенин хутшăнуран килекен тытăмĕпе çыхăннă ăнлав. Ку енчен предложени икке кăна пайланать: кам е мĕн çинчен калас тетпĕр, çавна палăртни (тема), çавăн çинчен мĕн калас тетпĕр, çавна палăртни (рема). Тема та, рема та пĕр сăмахлă е темиçе сăмахлă пулма пултараççĕ: ''Çанталăк / ăшăтрĕ. Вĕрмен йытă / вăрттăн çыртатъ'' (Ват. сăм.).
Леонардо да Винчи
мини|справа|Алпусни thumb|right|Леонардо да Винчи
WikiScanner
WikiScanner — Википеди страницисене хăй ятне кăтартман хутшăнакансен тӳрлетĕвне сăнаса тăракан wiki-инструмент.
Çĕнĕ Чемей
Çĕнĕ Чемей, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Мăн Альпиац
Мăн Альпиац — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Перĕм Ен, Тутарстан территорипе юхать. Шады юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Авиньон фестивалĕ
Каçăсем
Категори:Театр фестивалĕсем
АШРК «Курск» юлашки экипажĕ
АШРК «Курска» асăнса лартнă палăкĕ
Категори:Курск (шывай кимми)
Киремет (Чаллăпуç районĕ)
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Чаллăпуç районĕн ялĕсемКатегори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Мăн Ворга-Шор
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Çĕнĕ Матьăк
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Муркаш районĕн ялĕсем
Терекла
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Ылтăн софит
Ылтăн софит — Санкт-Петербургри театр фестивалĕ.
Çĕн Кармăш
Çĕн Кармăш, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Герасимов Валерий Васильевич
Вале́рий Васи́льевич Гера́симов (1955, авăн, 8, Хусан çур.) — совет тата раççей çар пуçлăхĕ, Раççей Федерацин Хĕçпăшаллă вăйĕсен Тĕп штабĕн пуçлăхĕ.
Барселона
Каçăсем
Категори:Испани хулисем Категори:Барселона Категори:Испани порчĕсем Категори:Пĕтĕм тĕнчери еткерлĕх, алфавитпа
Саха Википедийĕ
Каçăсем
Категори:Википеди уйрăмĕсем Категори:Якут энциклопедисем Категори:2008 çулта уçăлнисем
Лувр
Лувр (Musée du Louvre) — Парижри (Франци) тĕнчери чи пысăк ӳнерлĕх музейĕсенчен пĕри.
Любляна
Кун-çулĕ
Любляна хулана пĕрремĕш хут 1144 çулта асăннă. 1260 çулта пĕрремĕш хут ăна Любляница çинчи хула тесе кăтартнă. Унчех Любляна Крайнăн административлă тĕпĕ пулса тăрать. 1276 çултанпа тирольх графĕсен аллине куçать. 1335 - 1918 çулсенче — Габсбургсен влаçĕнчи Крайнăн тĕп хули. 1809—1813/1815 — франци иллири провинцисен тĕпĕ. XIX — XX ĕмĕр пуçламăшĕнче — словен халăх ирĕклĕх юхăмĕн тĕпĕ.
1918 çулта Сербсен, Хорватсен тата Словенсен патшалăхĕ никĕсленсен (кайран Югослави патшалахĕ пулса тăрать), Любляна ун шутĕнче Словенин тĕп хули пулать. Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи пуçлансан итальянсем (1941—1943), каярах нимĕçсем (1943—1945) оккупацилеççĕ. Вăрçă хыççăн Любляна Югослави Социаллă Республика Словенин тĕп хули. 1991 çултанпа — ирĕклĕ Словенин тĕп хули.
Аншлюс
Австрин пăхăнманлăхне 1945 çулхи ака уйăхĕнче совет çарĕсем Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи тапхăрĕнче патшалăх çĕрне йышăнсан тавăрнă, хыççăн 1955 çулта аншлюса чаракан Патшалăх килĕшĕвĕпе çирĕплетнĕ. Тепĕр ăнланупа «аншлюса» нацизмпа çыхăннă пулнипе киревсĕр енлĕ, аннекси синонимĕ евĕр, усă кураççĕ.
Умĕн пулнисем
1931 çулхи пуш уйăхĕнче герман тата австри ертӳçлĕхĕсем таможньă пĕрлĕхĕ тăвас сĕнĕве пĕлтернĕ. Анчах та çĕнтерӳçĕ-патшалăхсем çакна хирĕç пулаççĕ.
Правительствă çарĕсемпе хеймвер 1934 çулхи нарăс пăлхавне пусарăнтарса, Дольфус политика сылтăм вăйĕсемпе чиркĕвĕн тытăмне çирĕплетсен Муссолини режимĕн паллă йĕркисене илсе1934 çулхи «май конституцине» йышăнать. Çав çулсенчи ытти ультрасылтăм режимсем пекех, австрофашизм чун-чĕмлĕх чиркӳ ĕçтешĕсем çине таянать, ютçĕр (герман) сĕмĕ Австри политикине кĕнине хирĕçленĕ.
1937 çулхи чӳк уйăхĕнче акăлчан министрĕ Галифакс Китлĕрпе калаçса ăна хăйĕн правительстви енчен Германи Австрие «хăй çумне хушма» шантару парать. Кăшт каярах, 1938 çулхи нарăс, 22, британ премьерĕ Невилл Чемберлен парламентра каланипе, Австрие Наци Лиги хӳтĕлеме пултараймасть:"Пирĕн пĕчĕк хавшак патшалăхсене ултамалла мар, вĕсене Нацисен Лиги енчен хӳтĕлĕх парăпăр тесе шанăç памалла мар, мĕншĕн тесен çакна эпир тума пултараймастпăр". Çакăн пек аяккалла пăрăнни Китлĕре аншлюс ирттерме çăмăллăх парать.
Вуламалли
Категори:Австри историйĕ Категори:Германи историйĕ
Медок ( эрехтăвакан тăрăхĕ )
Лаптăкĕ
Иçĕм лаптăкĕ - 4 740 га.
Эрех тĕсĕсем
Категори:Франци эрехĕсем Категори:Бордо ( эрехтăвакан енĕ )
Мăн Гурды
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин юханшывĕсем Категори:Перĕм енĕн юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Бордо (эрехтăвакан енĕ)
Тăпрасем
Иçĕм лаптăкĕн чылайăшĕ чул-хăйăр, тăм, акшар тăприсем çинче вырнаçнă.
Намиби
left|230px|thumb|ООН Намиби валли 1975-мĕш çулта пичетленĕ маркăсем (Скотт: Нью-Йорк #263 и #264, Женева #53 тата #54) right|400px|Намиби рельефĕ
Сентимĕр
Ял ячĕ
Малтан яла Сентимĕркасси тенĕ. Каярах вара -касси тухса ӳкнĕ. Сентимĕркасси — Сентимĕр ятлă чăваш ку яла йĕркелесе янине кăтартать. Çавăн пекех 1859 çулхи хыпар кĕнекинче ăна Илтукой (Ильдуковой) ятпа çырса хăварнă. Илтук (ил — çĕр, халăх, тук — тукан) — чăваш ячĕ.
Литература
Категори:Чăваш Енри Муркаш районĕн ялĕсем
Хавас качака
Каçăсем
Лауреатов фестиваля театральных капустников «Веселая коза» назвали в Нижнем Новгороде]
Категори:Театр фестивалĕсем
Бонифацио Бембо
Категори:Итали ӳнерçисем
Вики
Кун-çулĕ
Пĕрремĕш хут «вики» термина веб-сайта çырса кăтартма 1995 çулта Уорд Каннингем, пĕрремĕш WikiWikiWeb вики-системĕна тăваканĕ, кĕртнĕ, вăл çак сăмаха хавай чĕлхинчен («хăвăрт») илнĕ. Каярах çак сăмах валли акăлчан бэкронимне What I Know Is... шутласа хунă.
Мăн Инта
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Аслă Арапуç ача-пăча вулавăшĕ
Истори
Категори:Чăваш Енри Патăрьел районĕн вулавăшĕсем
Сен-Жульен ( эрехтăвакан лаптăкĕ )
Категори:Франци эрехĕсем Категори:Бордо ( эрехтăвакан енĕ )
Аслă Арапуç пĕлӳ центрĕ
2005-2006 вĕренӳ çулĕнче кунта 22 класс пулнă, вĕсенче 376 ача вĕреннĕ, вĕсене 44 вĕрентекен вĕрентнĕ.
Мăн Изяк
Мăн Изяк — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. ? юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 58 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман Атăл бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Шур Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Сенна (юханшыв)
Сенна (Senne, Zenne) — Бельгири юханшыв. Тасăлăвĕ — 103 çм. Диле Мехелен патĕнчен инçе мар юхса кĕрет.
Кăрмăш
Кун-çулĕ
Хӳтлĕх ăшĕнче çар пуçлăхĕн карти, боеприпас склачĕ, тĕрме, 17 ампар, 28 пурăнмалли çурт, Турă çӳратакан Успени соборĕ тата чиркӳ вырăнĕ пулнă. Хĕç-пăшал хушшинче 2 пушка, 20 пăшал, 20 пăт порох, пушкăсем валли 355 ядро, пăшалсем валли 2584 ядро, тата серăпа селитра пулнă.
Карачай-Балкар Википедийĕ
Карачай-Балкар Википедийĕ (Къарачай-Малкъар Википедия) — Википедин карачай-балкар чĕлхилле уйрамĕ. Статья шучĕ 1200 пине яхăн (ака, 2010).
Мулис ( эрехтăвакан лаптăкĕ )
Мулис е Мулис-ен-Медок ( Moulis-en-Medoc AOC ) - Бордо енре вырнаçнă эрехтăвакан лаптăкĕ.
Иçĕм сорчĕсем
Категори:Франци эрехĕсем Категори:Бордо ( эрехтăвакан енĕ )
Рожанский Ермей Иванович
Вуламалли
Тӑнлантаравҫӑ пулнине кура Чиркӳсенче янрать сан лӑпкӑ сасӑ, Ҫапах та урӑххи те пур пуҫра:
Мачкасси
Мачкасси, — Чăваш Енĕн Пăрачкав районĕнчи ял.
Тури Юлташ
Тури Юлташ — Пушкăрт Республикин Мелеуç районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 397 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453880, ОКАТО кочĕ — 80241830003.
Ротацизм
Чăваш чĕлхинчи ротацизм
Ротацизм ХIII—XIX ĕмĕрсенчи Атăлçи пăлхар çырулăхĕн палăкĕсенче (масар çинчи чул юпассм çинче) те палăрать. Вăл халĕ вилĕ шутланакан ытти пăлхăр чĕлхисенче те пулнă.
Николаев Владимир Николаевич
Ӗçĕсем
Владимир Николаевич — педагогика ăслăлăхĕн пултаруллă тĕпчевçи. Унăн тĕпчевĕсен шăнăрĕ — çамрăк ăрăвăн, шкул ачисен организаторла пултарăвне чĕртсе аталантарма пулăшасси. Çак проблемăна вал хăйĕн тĕпчевĕсенче туллин çутатса панă, тарăн пĕтĕмлетӳсем тунĕ.
Тушкасси
Кун-çулĕ
1927 çулчен Етĕрне уесĕн Тимеш вулăсне кĕнĕ.
Чурачăк (пĕлтерĕшсем)
Чурачăк, — Чăваш Енри нумай ялсен ятĕнче тĕл пулакан сăмах.
Çĕнĕ Пăва çыхăну уйрăмĕ
Çĕнĕ Пăва çыхăну уйрăмне 1936 çулхи авăн уйăхĕн 1 çыхăну агенстви евĕр уçнă. Почта индексĕ 429384. Елчĕкрен 17 çухрăмра ларать. Çĕнĕ Пăва, Аслă Шăхаль, Кĕçĕн Шăхаль, Турхан ялĕсемпе çыхăну тивĕçтереть. 1936-1970 çулсенче савăн пекех Курнавăш, Вырăскасси тата Çуткӳль ялĕсемпе çыхăнтарнă.
Уйăп
Çутçанталăкри пурнăçĕ
Европăпа Азин тайга тĕсĕллĕ лăсăллă вăрмансен ярăмĕсенче, Атлантикăпа Лăпкă океанĕсем хушшинчи пурăнать. Хĕллене вĕçен кайăксен чылайăшĕ кăнтăралла йăва çавăрнă облаçĕнчен аякках — Амура, Байкал-лешьене, Вăтам Азие, Крыма тата Çурçĕр Африкăна çити куçать. Куçса çӳренĕ чух ял-хулари садсенче, парксенче пурăнать. Çурçĕрелле уйăп пуш-ака уйăхĕсенче вĕçсе каять. Вĕçсе çитсен мăшăрсем йăва çавăрма тытăнаççĕ: ареалăн кăнтăр çĕрĕсенче — ака вĕçĕнче, çурçĕ енче — самай каярах.
Уйăпсем ӳсентăран çимĕçпе — лăсăллă тата çулçăллă йывăç вăррипе, кăчкипе, çамрăк хунавĕ-çулçипе, чечекĕпе — хырăмне тултараççĕ. Чĕпписене ӳсентăран çимĕçĕпех тăрантараççĕ. Хурт-кăпшанкăа ăнсăрт çеç астивеççĕ. Уйăпа часах читлĕхре хитре юрлакан кайăк вырăнĕнче тытаççĕ.
Эжен Делакруа
Фердинан Виктор Эжен Делакруа (1798-1863) — Европăри романтизм юхăмĕн ертсе пыракан франци ÿкерÿçи.
Ачалăх-яшлăх çулĕсем
1819-мĕш çулта Салонта вăл " Медуза" сулли" ятлă ӳкерчĕке кăтартнă, 1822-мĕш çулта "Дантепе Вергилий", 1824-мĕш çулта " Хиосра хурах пусни", 1827-мĕш çулта " Сарданапал вилĕмĕ", " Аслатирен хăранă лаша", 1830-мĕш çулта «Халăха йыхравлакан ирĕклĕх» ӳкерет.
Юлашки кунĕсем
Монументлă ӳкерес ăсталăхра Делакруа Чĕрĕлӳпе 17-мĕш ĕмĕрĕн чаплă та мухтавлă ӳнерçисенчен кая юлмасăр пĕр шайра тăрать. Импрессионистсем ăна хăйсен юхăмне пуçăнтаракан тата хал паракан тесе шутланă.
Çĕнĕ Сăпас районĕ
Район тытăмĕ, халăх йышĕ
46 пурăну вырăнĕ. Çĕр-шыв лаптăкĕ — 1301,1 см². Йышĕ — 25,4 пин çын: 48,2 % — хулара тата 51,8 % — ялта.
Паллă çыннисем
Томышево сали  — Юри Александрович Орлов паллă палеонтолог-тĕпчевçĕн çуралнă вырăнĕ, 15-томлă «Основы палеонтологии» ĕçĕн редактăрĕ.
The Washington Post
Кун-çулĕ
2005 çулхи юпа уйăхĕ тĕлне, хаçата вулакансен шучĕ 715 181 çын (ĕç кунĕсенче), 983 243 (шăматкун) çитет. Çапла, вулавçăсен йышĕпе хаçат АПШ-ра 5-мĕш вырăнта шутланать. Вашингтонри çывăх конкуренчĕ — Вашингтон таймс.
2006 çулта 22 Пулитцер парнине, Ниманăн 18 стипендине тата Шурă çуртăн фотографĕсен ассоциацин парнине 368 Post журналисчĕ тивĕçнĕ.
Каçăсем
Washington Post Washington Post
Кивĕ Сименкке
Кивĕ Сименкке, Кăркан — (Старосеменкино) Пушкăрт Республикинчи Пелепей районĕн чăваш ялĕ.
Демографи
Халăх йышĕ:
Петров Александр Арсентьевич
Кун-çулĕ
1957 çулта Муркашри вăтам шкултан, 1962 çулта Чăваш ял хуçалăх институчĕн агрономи факультетĕнчен вĕренсе тухнă. Çамрăк специалист малтан икĕ çул хушши (1962-1964) Сĕнтĕрвăрри районĕнчи «Аксаринский» совхозра агроном пупса ĕçленĕ, ун хыççăн, 1964-1966 çулсенче, КПСС Мускаш райкомĕн инстоукторĕнче вăй хунă. Мал ĕмĕтлĕ агроном пĕлĕвне тарăнлатса ӳстерес тĕллевпе Чăваш ял хуçалăх институчĕн аспирантурине вĕренме кĕнĕ, палăртнă вăхăтра диссертаци хӳтĕлесе ял хуçалăх ăслăлăхĕсен кандидачĕ ятне илнĕ.
Жеробоам (кĕленче)
Жеробоам ( Jeroboam ) - 3 л кăлапăшлă эрех кĕленчи.
Аслă Арапуç культура çурчĕ
Аслă Арапуç культура çурчĕ, — Патăрьел районĕнчи Аслă Арапуç ялĕнче вырнаçнă культура çурчĕ.
Истори
1952 çулта колхоз культура çуртне уçнă. Унта Степанов Яков Михайлович, Иванова Евдокия Андреевна ĕçленĕ. 1965 çулта колхоз культура çуртне хупнă.
Инсбрук
И́нсбрук (Innsbruck, Innschbrugg) — Австри хули.
Навуходоносор (кĕленче)
Навуходоносор - 15 л кăлапăшлă эрех кĕленчи.
Улатакка йышшисем
Улатакка кăткăсемпе те, термитсемпе те, йывăç вăррисемпе те (хĕлле), çырласемпе те апатланать.
Помроль (эрехтăвакан лаптăкĕ)
Каçăсем
Категори:Франци эрехĕсем Категори:Бордо (эрехтăвакан ен)
Çĕнĕ Пăвари фельдшер-акушер пункчĕ
Истори
1944 çулта 1935 çултанпа ĕçлекен сывлăх пункчĕ çинче йеркеленĕ. Малтан Аслă Шăхаль ялĕнчи кулак пӳртĕнче вырнаçнă пулнă. 1944 çултанпа акушер пункчĕ туса хунă. 1944 çулта фельдшер пункчĕ йĕркеленĕ.
Рыккакасси
Тавралăхĕ
М-7 (Е22) автомагистраль çинче вырнаçнă. Шупашкара çитме — 32 км, райцентра — 17 км, чукун çул станцине — 32 км.
Çут Тĕнче
Çут Тĕнче — ахалле çутçанталăкри пуррин пĕтĕмлĕхĕ. Ку уçлăхпа вăхăтăн пĕтĕмлĕхĕ, пур матери формин, вĕсене тытса тăракан физика саккунĕсемпе, константăсен пĕтĕмлĕхĕ. Анчах та Çут Тĕнче термина урăхла ăнлантарма та юрать, сăмахран космос, мир е çутçанталăк.
Калăпăш, çул-ӳсĕм, ăшлăх, тытăм тата саккунсем
thumb|320px|right|Çут Тĕнче тытăмĕ [[WMAP хыпарĕпе]]
Салтыковка (Балашиха микрорайонĕ)
Дача паççулки
2003 çулта Салтыковка Балашиха хула шутне кĕрет, паççулки шайĕнчен тухать.
Çитмелли
Мускав чукун çулĕн Горький тĕлĕпе Салтыковская платформине, автомобильпе Горьки е Носовихинское шоссепе çитмелле.
Кивĕ Хăлатка районĕ
Кивĕ Хăлатка районĕ (İske Qulatqı rayonı, Иске Кулаткы районы) — Чĕмпĕр облаçĕн кăнтăрĕнчи администрациллĕ-территориллĕ виçе (район) тата муниципаллă йĕркеленӳ (муниципаллă район).
Район тытăмĕ, халăх йышĕ
18,3 пин çын, тутарсем — 95 %.
Асамат кĕперĕ
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Атмосфера пулăмĕсем Категори:Оптика пулăмĕсем
Аслă Арапуç халăх хорĕ
Аслă Арапуç халăх хорĕ, — Патăрьел районти Аслă Арапуç ялĕнчи пултарулăх ушкăнĕ.
Петров Александр Петрович
Кун-çулĕ
1951 çулта Советскинчи ватам шкултан, 1963 çулта Чăваш патшалăх педагогика институтĕнчи истори уйрăмĕнчен, 1971 çулта Общество ăслăлăхĕсен академийĕнчен вĕренсе тухнă. 1953-1955 çулсенче ВЛКСМ Тĕп Комитечĕ çумĕнчи Тĕп комсомол шкулĕнче вĕреннĕ.
Ӗçĕсем
Александр Петрович ăслăлăх ĕçне те хастар туса пынă, ку таранччен унăн 100 яхăн тĕпчевĕ пичетленсе тухнă. Тĕрлĕ çулсенче пичетленсе тухнă тĕпчев ĕçĕсенче автор Чăваш республикинчи патшалăх строительствин, унăн экономика аталанăвĕн, халăх хуçалăхĕн тĕрлĕ отраслĕсем  валли пысăк квалификациллĕ специалистсем кирлĕ чухлĕ хатĕрлес проблемисене тĕплĕ тишкернĕ. Юлашки талхăрта вăл ертсе пынипе архивсенче упранакан документсемпе материалсене тĕпе хурса хатĕрленĕ виçĕ кĕнеке пичетленсе тухнă. Пĕринче чăваш халăхĕн мухтавлă ывалĕ-хĕрĕсен Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçинчи хăюлăхĕпе паттăрлăхне пур енлĕн, тĕплĕн çутатса панă; тепринче Чăваш республикинче çул-йĕр тăвас ĕç 1920-1997 çулсенче аталанса пынине, унăн хальхи çитĕнĕвĕсемпе малашлăхне кăтартнă; виççĕмĕшĕнче вара республикăри потребительсен кооперацийĕн 80 çул хушшинчи аталану çул-йĕрне, хальхи ĕçĕ-хĕлне курăмлă, цифрăсемпе çирĕплетсе çырса кăтартнă.
Патаккасси
Патаккасси, — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Мăн Лемва
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Хăнтăр
Татах пӑхӑр
Категори:Чĕрчунсем Категори:Кăшлавçăсем  Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа
Михалкка (Кемĕр облаçĕ)
Михайловка (Михайловка) — Кемĕр облаçĕнчи Прокопьевски районĕнчи чăваш ялĕ. Ялта культура çурчĕ, вулавăш, шкул пур. Культура çурчĕнче Аксенов Н.А. ертсе пыракан «Хĕлхем» фольклор ансамблĕ ĕçлет.
Маматай
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Мăн Удряк
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Мăн Шишеняк
Мăн Шишеняк — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики территорипе юхать. Зилим юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 51 км.
Гесс Рудольф
Рудольф Гесс (Rudolf Heß;, Александрия, Икĕпат — , Хĕвел анăç Берлин) — нимĕç патшалăх тата политика ĕçченĕ, НСДАП пайташĕ (парти билечĕн номерĕ: 16), Китлĕрĕн парти енĕпе çумĕ (1933—1941), портфельсĕр рейхсминистр (1933—1941). Рейхсляйтер (1933). СС обергруппенфюрерĕ тата СА обергруппенфюрерĕ. Нюрнберг процесĕнче пурнăçĕ вĕçлениичченех тĕрмене хупнă.
Карман (Татăшла районĕ)
Карман  — Пушкăрт Республикин Татăшла районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 53 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452839, ОКАТО кочĕ — 80250820006.
Friendster
Friendster is based on the Circle of Friends technique for networking individuals in virtual communities and demonstrates the small world phenomenon. It was significantly influenced by Ryze, a business networking site founded in 2001, where Friendster's founder was an early member.
In February 2005, Friendster introduced an additional blog service which is linked to individual user profiles. Also a new feature to create photo albums and to showcast with user profiles.
Overview With over 19 million members, Friendster is the best way to stay connected to friends and meet new people who share similar interests. On Friendster You Can: Find old classmates and co-workers. Provide an easy way for your friends to find your blog. Share photos with your friends. Never forget your friends’ birthdays or lose their contact information. Check your friend compatibility on any given day using joint horoscopes. See your relationship to any member on Friendster, allowing you to safely meet people through your friends
Спитаман
Вуламалли
Категори:Сăкăт патшалăхĕ
Лап Олкаш
Кун-çулĕ
1920 çулхи утă уйăхĕн 23-мĕшĕччен ял Чикме уесне, каярах Шупашкар уесне кĕнĕ. Ку пĕтĕм тапхăрта ялсем Тутаркас вулăсĕнче шутланнă.
1927 çулхи юпа уйăхĕн 1-мĕшĕ хыççăн Тутаркас районне кĕнĕ. 1939 çулхи кăрлач уйăхĕн 16 хыççăн Сĕнтĕр районне, 1962 çулхи раштав уйăхĕн 20 хыççăн Шупашкар районне кĕнĕ.
Гессен
мини
Бремен (федераци çĕрĕ)
Пĕр пĕринчен 60 çх вырнаçнă Бременпа Бремерхафен хулисенчен тăракан Германири чи пĕчĕк федераци çĕрĕ. Везер юханшывĕ çинчи пысăк порт.
Отарккă
Отарккă, Otarkkă — Чăваш Республикин Муркаш районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Муркаш районĕн ялĕсем
«Чăваш Республики умĕнчи тивĕçлĕх» орденĕ
Ордена ăнлантарни
Орденăн тӳнтерĕнче çавракăшĕпе рельеф майĕпе чăвашла тата вырăсла картнă: «Чăваш Республикишĕн хастар ĕçсем тунăшăн», варринче — унăн номерĕ.
Мăн Танып
МăнТанып — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики, Перĕм Ен, Тутарстан территорипе юхать. ? юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 345 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Чех Республики
1999 ҫулхи пуш уйӑхӗн 12-мӗшӗнче Чехи — ÇАПУ пайташӗ, 2004 ҫулхи май уйӑхӗн 1-мӗшӗнчен пуҫласа Европа Пĕрлешĕвĕн пайташӗ пулса тăнă.
Истори
IV Люксембург Карлӗ ҫумӗнчи Чех коронин ҫӗрӗ.
Аслă Британи
Британи нацийĕ
б) Британин колони политики те, францисен е испансен пек хăйсен колонинчи вырăнти халăха хутăштаракан политикинчен уйрăлса тăнă, вĕсем «Эпир — акăлчансем! Эпир — вырăнти çынсем!» приципа çӳле хунă.
Тĕн
Англи территоринче патшалăх статусĕллĕ чиркӳ— Англи чиркĕвĕ ĕçлет, унăн пуçлăхĕ — британи монархĕ. Англи чиркĕвĕ — англикан этем пĕрлĕхне кĕрекен вырăнти чиркĕвĕсенчен пĕри, унăн чун-чĕм ертӳçи Кентербери архиепископĕ шутланать.
Чех Республики
Экономика
Социализм 1989 ҫулта арканнӑ хыҫҫӑн Чехи чсср экономикин тытӑмне куҫнӑ, вӑл ҫӗнӗ условисенче энергетика тухӑҫлӑхӗ, онкологи тата отрасль тӗлӗшӗнчен кивелсе кайнӑ условисем пулса тӑнӑ. Пасарти чӗр тавар ҫинче хура металлурги, йывӑр машиностроени тата ҫар промышленноҫӗ пысӑк тӳпене куҫнӑ. Производство таварӗсен ассортименчӗ ҫӗршывӑн объективлӑ майӗсенчен чылай пысӑкрах, ҫакӑ производство вак калӑпӑшлӑхне ӳстересси тата унӑн тухӑҫлӑхне чакарасси патне илсе пырать. Тулашри суту-илӳ СЭВ директивисене пӑхӑнса тӑнӑ, СССР нушисене шута илнӗ тата аталаннӑ ҫӗршывсемпе танлаштарсан пӗчӗк пулнӑ.
1995 ҫулта чехие ӗлӗк коммунистсем пулнӑ мӗнпур ҫӗршывсенчен пӗрремӗшне экономика пӗр-пӗринпе килӗштерсе ӗҫлессине тата аталанӑва Йӗркелеме йышӑннӑ.
Чехи вашӗсем
Заявленисене тӗп специальноҫсене йышӑнни пултарулӑх ӗҫӗсӗр пуҫне кӑҫалхи октябрьтен пуҫласа мартӑн е пуш уйӑхӗн вӗҫӗнче иртет. Вӗренме кӗмелли экзаменсем çу — çĕртме уйӑхӗсенче иртеҫҫӗ. Заявленисене пултарулӑх специальноҫӗпе йышӑнни кӗркунне тата вӗренме кӗмелли экзаменсем ҫулталӑк пуҫламӑшӗнче (кăрлач — нарăс) иртеҫҫӗ. Пултарулӑх специальноҫӗсемпе экзаменсем шутне пултаруллӑ экзамен кӗреҫҫӗ. Ытти ҫӗршывсенчен килнӗ абитуриентсене Словакисемсӗр пуҫне вӗренӳ юлашки шайӗ ҫинчен калакан документа нострификацилемелле. Ҫак хушу патшалӑх вузне кӗрекенсене те, коммерцисене те пырса тивет.
2010
2010 çул — Григорий календарĕн эрнекунчен тапранакан високослă мар çулĕ.
Тан пулать:
Шадриха
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь шыв бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçăлах участокĕ- Обь Барнаул хулинчен Çĕнĕ Çĕпĕр гидроузелĕччен, Чумыш юханшывсăр. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Томь кĕриччен, юханшыв бассейнĕ — Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Çулла
Экваторпа тропик климатĕнче типĕ тата нӳрĕк тапхăрсене уйăраççĕ.
Кот-Роти ( эрехтăвакан лаптăкĕ )
Кот-Роти ( Cote Roti AOC ) - Рона айлăмĕнче вырнаçнă эрехтăвакан лаптăк. Кот-Роти ятне франци чĕлхинчен куçарсан " Шăрах, хĕрÿ тайлăм" пулать.
Опрыскьял
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Муркаш районĕн ялĕсем
Инза
И́нза — Раççей хули, Чĕмпĕр облаçĕн Инза районĕн административлă тĕпĕ.
Тавралăхĕ
Хула Вăтам Атăлçире, Инза шывĕ çинче, Чĕмпĕртен кăнтăр-анăçалла 167 çм вырнаçнă. Пысăк чукун çул çыххи шутланать.
Префикс
Çавăн пекех
Категори:Тĕрлĕ пĕлтерĕшлисем Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем Категори:Префикс
Голланд чĕлхи
Каçăсем
Категори:Анăç Герман чĕлхисем * Категори:Нидерландсен чĕлхисем Категори:Бельги чĕлхисем
Чăваш Республикин Хисеп хучĕ
Орден статучĕ
Чăваш Республикин ĕçтăвакан влаçĕн пуçлăхĕ — Чăваш Республикин Президенчĕ — аслă чыслава Чăваш Республикин Патшалăх Канашĕ йышăнăвĕпе тивĕçтерет.
Хĕрлĕ тинĕс
Тинĕс тăршшĕ 2350 çухрăмпа, сарлакăшĕ 350 çухрăмпа танлашать. Чи тарăн вырăнĕ 3 пин метра çитет. Тинĕс лаптăкĕ — 450 пин км2.
Истори справки
Тепӗр верси тинӗс ятне вӑл е ку енчен пӑхӑнса тӑрать. Миф халапӗсенче ҫут тӗнчен тӗрлӗ енӗсем тӗрлӗ тӗслӗ мӗлкесемпе ҫыхӑннӑ. Сӑмахран, хӗрлӗ тӗс кӑнтӑр, шурӑ — хӗвелтухӑҫ, хура (Азири хӑш — пӗр халӑхсен) - ҫурҫӗрелле символласа парать. Кунтан "Хура тинӗс" тени "тӗттӗм те хура шывлӑ тинӗс" мар, "ҫурҫӗрти тинӗс"тенине пӗлтерет. Тӗрӗксем ӑна Кара-дениз, авалхи йӑхсем, еврейла калаҫаканскерсем, — Ахшаена (тӗттӗм) тетчӗҫ, скифсем вара "тӗттӗм"тени мӗне пӗлтернипе те ҫыхӑннӑ тетчӗҫ. Хӗрлӗ тинӗс пирки каласан, "красный" сӑмах тинӗс шывӗн тӗсӗ ҫине мар, кӑнтӑр еннелле кӑтартать пулас.
Ятарлă тĕллевлĕ ушкăн (фильм)
Сюжет
1942 çулхи кĕркунне Кузнецов Пауль Зиберт нимĕç офицерĕ пулса пĕрремĕш хут Ровнăна каймалла…
Нептун
Непту́н — Хĕвел системин чи аякри саккăрмĕш планети. Системăра диаметăрпа тваттăмĕш тата массăпа виççĕмĕш. Нептун масси Çĕрĕннинчен 17,2 хут, экватор диаметрĕ 3.9 хут пысăкрах. . Планета ятне римăн тинĕс туррине асăнса панă. Neptune diagram.svg тата метанран тăракан атмосфера.
4. Чуллă-пăрлă тĕшши .]] .
Мăн Нэлыня-Шор
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Барыш (хула)
Тавралăхĕ
Хула Барыш (Атăлăн шывĕ-çĕрĕ) çинче, Чĕмпĕртен 139 çм ларать.
Нискасси
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Муркаш районĕн ялĕсем
Сывлăш
Каçăсем
Atmosphere of Earth
Туй
thumb|Туй Тайваньре. Туй — пĕр-пĕрне савакан хĕрпе каччă пĕрлешнĕ, çемйе йăваланă май ирттернĕ ĕçкĕ-çикĕ йăли.
Халăх йăлин тĕслĕхĕсем
Ака уйăхĕнче чăмăртаннă мăшăрăн телейĕ улшăнса тăракан çанталăк пек тĕрлĕрен пулать тенĕ.
Шатонёф-дю-Пап ( эрехтăвакан лаптăкĕ )
Лаптăкĕ
Иçĕм лаптăкĕ 3 200 га.
Португали
Каçăсем
Категори:Португали
Мăн Нядэйта
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
«Чăваш Республики умĕнчи тивĕçлĕх» орденĕн медалĕ
Медале Чăваш Республикин 2005 çулхи акан 12-мĕшĕнчи 15 № «Чăваш Республикин патшалăх чыславĕсем пирки» саккунĕпе çирĕплетнĕ.
Каçăсем
Чăваш Республики умĕнчи тивĕçлĕх Категори:Чăваш Республикин чыславĕсем
Абсурдопеди
Асăрхавсем
Категори:Вики-проектсем Категори:Абсурдизм Категори:2005 çулта килнисем Категори:MediaWiki движокĕн проекчĕсем Категори:Creative Commons лицензиллĕ ĕçсем Категори:Ирĕклĕ энциклопедисем
Иккĕмĕш Мряушля
Икенче Мряушля — Раççей территоринчи юханшыв. Пушкăрт Республики территорипе юхать. Иртюбяк юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Хурниç
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕнчи Ставропăль районĕн ялĕсем
Çĕнĕ Зеланди эрехĕсем
thumb|right|300px Çĕнĕ Зеланди эрехĕсем. Çĕнĕ Зеланди - пысăк эрехтăвакан çĕршывĕ : 2003 çулта 67,5 млн л эрех тунă ( 40 % ытла ют çĕршывсене сутнă, чылайăш Аслă Британире тата АПШ ).
Паллă эрехтăвакан хуçалăхĕсем
Категори:Эрех Категори:Çĕнĕ Зеланди
Романов Никита Романович
Кун-çулĕ
Никита Романович Романов халăх сăмахлăхĕпе тĕслĕхĕсене юратса, кăсăкланса пухнине, ăна мерчен вырăнне хурса хакланине унăн «Ваттисен сăмахĕсем» кĕнеки лайăх çирĕплетсе парать, кĕнеке 1960 çулта Шупашкарта кун çути курнă (шел, авторĕ ăна алла тытса пахайман: тĕпчевçĕ 1960 çулхи пуш уйăхĕн 7-мĕшĕнче вилнĕ). Никита Романович чăваш чĕлхинчи ваттисен сăмахĕсемпе каларăшсене, сутмалли юмахсене пур енлĕн те тарăннăн, монографи шайĕнче тишкерсе тĕпчеме пуçлани паллă, анчах ăна туса пĕтереймен. Çак асăннă тата ытти ĕçсемпе, вăл пухнă пуян материалпа Гуманитари ăслăхĕсен институчĕн архивĕнче паллашма пулать.
Чаллăпуç районĕ
Тавралăхĕ
Район лаптăкĕ — 1162 км². Район Тутарстанпа, çаплах Самар облаçĕн Шăнтал, Сергий тата Кушкă районĕсемпе чикĕ тытать.
Косю
Косю ( Koshu ) - япун иçĕм сорчĕ.
Чаллăпуç районĕ
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕн районĕсем
Дром (департамент)
Географи
Департамент шутне 3 округ, 36 кантон тата 369 коммуна кĕреççĕ.
Вранац
Сарăлни
Категори:Иçĕм сорчĕсем
Шăнчас
thumb|250px|Шăнчас Шăнчас (Sitta europaea) — шăнчас евĕрлисем хушшинчи пĕчĕк вĕçен кайăк, Европăра, Азире тата Çурçĕр Африкăра пурăнать. Шăнчас çерçи пысăкăш кайăк. Юханшыв хĕрринчи хутăш вăрмансене килештерет. Çăмартисем (6-8) шурă, хĕрлĕ хăмăр е хĕрлĕ кăвак пăнчăсемлĕ. Мăшăр шырама нарăс уйăхĕнчех пуçлаççĕ. Хăш чухне кăрлачра та илтме пулать. Пуш уйăхĕнче мăшăр тупаççĕ. Ака уйăхĕнче çăмарта туса чĕп кăларма лараççĕ. Çакăн хыççăн вара юрлама пăрахаççĕ. Хĕл каçма кăнтăралла каймаççĕ. Хĕл каçма хăйсем валли курăк вăррисем хатĕрлеççĕ. Хăш чухне пĕр "кĕлетех" 2 килограмм таран апат хунине курма пулать. Хĕлле кăсăясемпе пĕрле çӳреççĕ. Чăвашра вĕсен йышĕ самай.
Шарпаш
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Муркаш районĕн ялĕсем
Николаев Андриян Григорьевич
Пурнăçĕ
1947 çулта Сĕнтĕрвăрринчи вăрман хуçалăх техникумĕнчен вĕренсе тухсан Карелире «Южкареллес» трестра вăрман каснă. 1950 çулта çар хĕсметне кайнă. 1951 çулта Фрунзери çар авиаци летчикĕсен училищинче вĕренме пуçланă. 1954 çулта училище хыççăн Мускав çывăхĕнчи авиаци пайĕсенче хĕсметре тăнă. 1960 çулта совет космонавчĕсен ушкăнне чĕнсе илнĕ. «Восток» ятлă карапсем çинче вĕçев ĕçĕсене вĕреннĕ.
Чыслани
«Космос» медалĕ,
Вукипеди
Кун-çулĕ
Пĕрремĕш редакторĕсем Википедирен килнĕ, вĕсем унти статья ăшлăхĕсене кăларса пăрахнăшăн кӳреннипе урăх проекта куçнă. Пĕрремĕш статьясен чылайрахăшне тӳррĕнех Википедирен GNU Free Documentation License йĕркипе çырса илнĕ, вĕсен хăш статьисем Википедишĕн çителĕксĕр шутланаççĕ (тĕслĕхрен Order D6-66) те халĕ вĕсен хатĕр ĕлкине вулама çук.
Акăлчан версинче 2009 çулхи çĕртме уйăхĕн 1-мешĕ тĕлне 67 000 ытла статья кĕнĕ, ку вара Wikia çинчи чи калăплă проектсенчен пĕри пулса тăрать, çавăн пекех Абсурдопедипе Memory Alpha çав йыша кĕреççĕ.
Каçăсем
Категори:Онлайн энциклопедисем Категори:Вики-проектсем Категори:Çăлтăр вăрçисем
Корбин Блю
Каçăсем
Категори:АПШ артисчĕсем Категори:«Ылтăн глобус» лауреачĕсем Категори:Пайăр çынсем:АПШ
Польша гербĕ
Çавăн пекех пăхăр
Польша Категори:Польшăн патшалăх символĕсем
Interpedia
Interpedia термина Р. Л. Самуэль шутласа кăларнă.
Кун-çулĕ
Юлашкинчен, проект çаплах хăйĕн малтанхи утăмĕсенче тухаймасăрах World Wide Web сирпĕнӳллĕ сикки тапхăрĕнчех пăчланчĕ.
Фотографи
Этимологи
"Фотографи" термин хӑй (фр. photographie д. - грек. (ӑру. п. а) "света" тата "ҫыратӑп"; светопись — рисовани техники) 1839 ҫулта тухнӑ, унпа пӗр вӑхӑтрах тата икӗ астроном — акӑлчан, джон гершель, нимӗҫ, Иоганн фон мӑрер[7] усӑ курнӑ. Раҫҫей империйӗнче "светопись" сӑмах ҫаврӑнӑшӗпе чылай вӑхӑт усӑ курнӑ, анчах та вӑл юлашкинчен пӗрпеклӗх вырӑнне панӑ.
Ахрат (ял)
Кун-çулĕ
1924 çулта çывăхри Вăтам Эверккел, Анатьял тата Вăрманхĕрри ялĕнчен куçса килнĕ хресченсем никĕсленĕ. 1989-мĕш çулта 402 çын, 2001-мĕш çулта 445 çын пурăннă.
Заречный (Пăрачкав районĕ)
Заречный, — Чăваш Енĕн Пăрачкав районĕнчи ял.
Историк
Историк, — историне тĕпчекен ăсчах.