cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
URL
URL кодăлани
Тетелре URL адресĕсене уçни çĕнĕ ĕç пулса тăрать. Ачах та URL стандарчĕн çитменлĕхĕ — унта символсене те çырма май çук, латин сасă палли, цифрăсене тата хăшпĕр чарăну паллисен çеç çырма пулать. Эхер те эпир URL стандарчĕпе кириллица символĕсене еиероглифсене, е, калăпăр, франци чĕлхин ятарлă символĕсене кăтартас тесен, кирле паллăсене ятарлă мелпе тепĕр хутчен кодăламалла.
Ключевка (Пелепей районĕ)
Ключевка  (Ключевка) — Пушкăрт Республикинчи пелепей районне кĕрекен чăваш ялĕ.
Тавралăхĕ
Район центрне — Пелепее çитме: 29 çм ,
Çĕнĕ Кăнтăр Уэльс
Çĕнĕ Кăнтăр Уэ́льс, (New South Wales, NSW) — Австралин кăнтăр-тухăçĕнчи штачĕ, çĕршывăн чи ватă та йышлă административлă территорийĕ.
Леушка
Леушка — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ,Вологда облаçĕ территорипе юхать. Онега юханшывăн сылтăм çыранĕпе 182 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Чубукаран (Шаровка ял канашĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин Пелепей районĕ Категори:Пушкăрт Республикинчи чăваш ялĕсем
Термяк
Термяк — Раççей территоринчи юханшыв. Çĕн Çĕпĕр облаçĕ, Омск облаçĕ территорипе юхать. Тартас юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 29 км.
Уроп (Уроп юппи)
Каçăсем
Категори:Кемерово облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
929
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Угуйка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Иртыш (юханшыв) бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Омь. Юханшыв бассейнĕ — Иртыш (юханшыв).
Добронравов Аркадий Павлович
Чысласа асăнни
2007 çулхи раштавăн 27-мĕшĕнче Алексий патриарх ертсе пынă Сăваплă Синодăн ларăвĕнче Аркадий Добронравова Раççейри асап тӳснисен тата çылăх каçарттарнисен йышне кĕртнĕ.
Пушкăрт чĕлхи
2002 çулхи халăх çыравĕпе пушкăртла 1 379,7 пин çын калаçма пултарнă.
Тури Шурçырма
Истори
1927 çулхи юпа уйăхĕн 1 хыççăн Çĕрпӳ районне, 1935 çулхи пуш уйăхĕн 1 хыççăн Трак районне, 1940 çулхи çурла уйăхĕн 16 хыççăн Красноармейски районне кĕнĕ. 1960 çулхи кăрлач уйăхĕн 11 хыççăн хальхи вăхăтчен Çĕрпӳ районне кĕрет.
Ллейтон Хьюитт
Ллейтон Глинн Хьюитт (Lleyton Glynn Hewitt, 1981 çулхи нарăс, 24 Аделаида хулинче, Австрали çуралнă) — австрали профессионал-теннисист, тĕнчен пĕрремĕш ракетки пулнă.
Каçăсем
Категори:1981 çулта çуралнисем Категори:Нарăс, 24 çуралнисем Категори:Австрали теннисисчĕсем Категори:Дэвис Черкки çĕнтерӳçисем
Лещевка
Лещевка — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ,Вологда облаçĕ территорипе юхать. Икса юханшывăн сылтăм çыранĕпе 123 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шаровка (Пелепей районĕ)
Тавралăхĕ
Район центрне — Пелепее çитме: 25 çм ,
Кокель Алексей Афанасьевич
Пурнăçĕ
1880 çулхи пуш уйăхĕн 13-мĕшĕнче Пăва уесĕн Турхан ялĕнче (халĕ Чăваш Енĕн Патăръел районне кĕрет) çуралнă.
ЯТБ-3
1937 çулхи çу уйăхĕнченче Англирен EEC («Инглиш элeктрик») фирма кăларнă икĕ виçĕ осьлĕ троллейбуса импортланă. Пĕри икĕ хутли пулнă. Ăна тĕпе хурса Ярославльти завод 10 икĕ хутлă троллейбус хатĕрленĕ. Вĕсем пĕрремĕш çула 1938 çулхи утă уйăхĕн 26-мĕшĕнче тухнă. Çӳреме вара хальхи Мир проспекчĕпе çӳренĕ.
Анат Сюрюбай
Анатсюрюбаево — Пушкăрт Республикин Кукарча районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 2 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453345, ОКАТО кочĕ — 80238845013.
Барий
Каçăсем
Категори:Хими элеменчĕсем Категори:Металсем Категори:Сĕлтĕ çĕр металлĕсем
Лилесвера
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем
Крутиха (Язевка юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Низовка
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Улатăр районĕн ялĕсем
Ургулька
Каçăсем
Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Категори:Омск облаçĕн юханшывĕсем
Пушкăртсем
Халăх ареалĕ
Малтан пушкăртсем выльăх тытнă, кĕтӳпе çӳренĕ. Çавăн пекех сунара çӳренĕ, пирпе кавирсем тĕртнĕ, тир тунă. XVII-XIX ĕмĕрсенче пушкăртсем куçса çӳреме пăрахнă, çĕр ĕçĕпе пурăнма пуçланă.
Ылтăн Урта тапхăрĕ
Ылтăн Урта тапхăрĕнче пушкăрт нумай ăрачĕсем, казахсем Нохай Уртине кĕнĕ.
Гарей
Каçăсем
Категори:Тутарстан юханшывĕсем Категори:Анат Атăл бассейн округĕн юханшывĕсем Категори:Аслă Çарăмсан бассейнĕ
Лим (Моша юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Владимер облаçĕ
Каçăсем
Категори:Улатимĕр облаçĕ
Позориха (Исемсез №6319 юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Чăваш Енĕн историйĕ
Атăлçи Пăлхар
Патшалăхра нумай хула пулнă. Хăш-пĕр малтанхи хула вырăнĕсенче хальхи паллă хуласем лараççĕ — Чĕмпĕр, Самар. Патшалăхăн тĕп хули малтан Пăлхар пулнă, кайран, Ишлĕ хулине вырăс шывçи хурахĕсем çунтарса янă хыççăн, тĕп хулана шаларах вырнаçтарас тесе Пӳлĕре куçарнă. Пӳлĕр хули те вăл вăхăтри Парижпа тан пулнă.
Патшалăх культура енĕпе вăйлă аталаннă — паллă çыравçăсем, ăçчахсем пурăннă. Вĕсен шутен Якуб ибн Нугман çыравçă, Бурхан-ад-Дин ибн Юсуф-аль-Болгари риторикăпа медицина çинчен çырнă çыравçă, Хамид ибн Идрис-аль-Болгари философ, Кул Гали сăвăç.
Вуламалли
Категори:Истори Категори:Чăваш Ен Категори:Чăваш Енĕн историйĕ
Литосара
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Онега, Юханшыв бассейнĕ  — бассейн çук.
Иштуган (юханшыв)
Каçăсем
Категори:Тутарстан юханшывĕсем Категори:Самар облаçĕн юханшывĕсем Категори:Анат Атăл бассейн округĕн юханшывĕсем Категори:Аслă Çарăмсан юпписем
Çутçанталăк
Çутçанталăк — материллĕ тĕнче. Çутçанталăка тĕрлĕ тĕслĕ ăслăлăхсем тĕпчеççĕ. Ку вĕсен тĕп тĕпчев япали. Çутçанталăк тесе çынсем калаçăвра пирĕн хушăра вырнаçнă, эпир пурăнакан тĕнчене калаççĕ.
Междуречье
Междуречье, — Чăваш Енĕн Улатăр районĕн ялĕ.
Эна (департамент)
Истори
Категори:Франци департаменчĕсем
946
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Ремовка (юханшыв)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Сельверстрова Надежда Аркадьевна
Биографи
Чăваш Енĕн Патăръел районне кĕрекен Каншел ялĕнче 1971 çулхи раштавăн 9-мĕшĕнче çуралнă. Первомайски вăтам шкулĕнчен вĕренсе тухсанах 1988 - 1993 çулсенче Чăваш патшалăх университечĕн историпе филологи факультетĕнче пĕлӳ илнĕ.
Ловзеньга
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Онега, Юханшыв бассейнĕ  — бассейн çук.
Моховое-Болото
Ялăн чăн-чăн чăвашла ячĕ пулма пултатарть. Анчах та ăна халлĕхе тупса палăртман. Тупăнсан — статья ятне улăштарма тивет. Шырав малалал пырать.
Кăратмас
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикинчи чăваш ялĕсем Категори:Пушкăрт Республикин Йермекей районĕ
Кученяево
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Ялта ирçĕсем пурăнаççĕ. 2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 0 çын, çав шутра 0 арçын, 0 хĕрарăм пурăннă.
Камышлейка (Кармала юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Аслă Çарăмсан пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Подбассейн çук. Юханшыв бассейнĕ - Атăл Куйбышев шывуправĕн таппинчен Каçпи тинĕсĕ таран.
Малаялам
Диалектсем пирки
Тăватă диалект ушкăнĕ пур:
Кăвапа
Кăвапа, е кăвапа каначĕ (funiculus umbilicalis) — эмбриона, кайран пурнăç тĕввине амăшĕн организмĕпе çыхăнатаракан ятарлă орган.
Арча кун-çулĕ
Арча районĕнче халăх хăйне тутар тет пулсан та, вырăн, çырма-çатра, ял ячĕсем йăлтах чăвашла. Унта Вăрăмçырма, Хураçырма ялĕсем пур. Вĕсенче «тутарсем» пурăнаççĕ. Вĕсем халĕ те ĕнтĕ хăйсен аслашшĕсем тахçан чăваш пулнине аса илесшĕн те мар.
Пĕр сехетри зона
Çуллахи вăхăт
Нумай çĕршывра пурнăçа «çуллахи вăхăта» куçарни Çĕр планетăна вăхăт тăрăхĕсем çине пайланине пăтратса ярать. Çуллахи вăхăта куçнă чухне вырăнти вăхăта тĕнчери вăхăтпа палăртнинчен пĕр сехет малалла куçараççĕ. Çав чухнех Кăнтăр çур чăмăрĕнче, калăпăр, çу кунĕсем тăраççĕ пулсан, Çĕрĕн çурçĕр çур чăмăрĕнче вара хĕл хуçаланать. Çĕрĕн ик çур чăмăрĕ те вăхăта пачах хирĕçле енсене куçарни тĕнче вăхăчĕпе тĕрĕс шутлама чăрмав кӳрет.
Болотный (Берёзовка юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Равка (юханшыв)
Категори:Польша юханшывĕсем
Баранов Василий Андреевич
Баранов Василий Андреевич — (4.02.1914-17.04.1945), 3-мĕш Украина фрончĕн 4-мĕш гварди çарĕн 1-мĕш гварди механизăмланă корпусăн 1-мĕш гварди механизăмланă бригадăн мотострелок батальонĕн командирĕ, гварди капитанĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 29.
Лужега
Лужега — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ,Вологда облаçĕ территорипе юхать. Пелевка юханшывăн сылтăм çыранĕпе 1 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Онега, Юханшыв бассейнĕ  — бассейн çук.
Курувка (юханшыв)
Каçăсем
Категори:Польша юханшывĕсем
Ичиксы
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 297 çын, çав шутра 135 арçын, 162 хĕрарăм пурăннă.
Калигула
Гай Юлий Германик (Калигула), — Юлий-Клавдий йĕхĕнчен тухнă Рим патши. 12 çулхи çурла уйăхĕн 31-мĕшĕнче Анцийре çуралнă. 41 çулхи кăрлачăн 24-мĕшĕнче Римра вилнĕ.
Каҫӑсем
Категори:Рим императорĕсем Категори:Авалхи Рим
Рига вокзалĕ
Каçăсем
Категори:Мускав вокзалĕсем
Белорус вокзалĕ (Мускав)
thumb|Белорус вокзалĕн çурчĕ Белорус вокзалĕ — Мускав 9 чукун çул вокзалĕсенчен пĕри, Мусквав-Пассажир-Смоленская чарăнăвĕн терминалĕ.
1994
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Чистюнька (юханшыв)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Торий
Туса кăларни
thumb|left|Монацит, сайра çĕр металлĕсемпе торий фосфачĕ, тĕнчери торин пĕрремĕш çăлкуçĕ
Стронций
Çут çанталăкра тĕл пулни
Тата ытти стронци минералĕсем:
Стронций-90
РИТЭГсене тунă чухне усă кураççĕ. Хăватлăхĕ 0,9 Вт/г яхăн.
Ярославль облаçĕ
Халăх йышлăхĕ
1327,8 пин çын (2006).
Кыртаёль (Берёзовка юппи)
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
957
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Мартыново (Ярославль облаçĕ)
Халăх
Çак ялта 200 яхăн кацкарсем пурăнаççĕ. Пĕтĕмпе çут тĕнчере ку пĕчĕк халăх ретне 2000 çын кĕрет. Вĕсем хăйсем хушшинче пĕр-пĕринпе кацкар чĕлхипе калаçаççĕ.
Юхма Мишши
Пултарулăх ĕçĕсем
Халиччен унăн икçĕре яхăн кĕнеке тухнă. Паллăраххисем:
Никитинка (Ермеккей районĕ)
Ку ял Пушкăртстанри чăваш ялĕсен ятарласа хатĕрленĕ йышĕнче пур.
Çĕнĕ Пукрав (Кукарча районĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Ангош
Каçăсем
Категори:Кемерово облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Пуш, 3
Вилнĕ
Категори:Кунсем
Коммунар (трактор)
Каçăсем
Категори:Çăпаталлă тракторсем Категори:СССР тракторĕсем
Ленинград вокзалĕ
thumb|220px|Ленинград вокзалĕ Ленинград вокзалĕ — (малт. Николаевский) — Мускавăн 9 чукун çул вокзалĕсенчен пĕри, Мускав-Пассажир чарăнăвĕн терминалĕ, Мускавăн чи ватă вокзалĕ. Комсомол лапамĕнче (виçĕ вокзалсен лапамĕ) вырнаçнă.
Сипет Василий
Ӗçĕсем
Унăн литература ĕçĕ 1958 çулта пĕчĕк калавсенчен пуçланнă. 1990 çулсенче вăл хăйĕн пултарулăхне кăтартнă. Ку вăхăтра унăн питĕ нумай калавĕсем тĕрлĕ журналсенче тата хаçатсенче пичĕтленнĕ. Çавăн пекех вăл ку вăхăтрах «Лачака» повесьне, «Зайка тата Зорька» романне çырнă.
Çар корпусĕ
СССР
Стрелок корпусĕ шутне 2 стрелок дивизийĕ, артиллери полкĕ, зенит-артиллери дивизионĕ, çыхăну батальонĕ, сапёр батальонĕ тата авиаэскадрилья кĕрет. 1940 çулхи çурлан 17-мĕшĕ тĕлне стрелок корпусĕ шутĕнче 15000 яхăн çын пулнă. Стрелок корпусĕсем пĕрлехи çар ушкăнне кĕнĕ.
Султтанкăл (Кугарча районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Кукарча районĕ
965
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Энтри Пасар
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Васкавлӑ медпулӑшу пункчӗ ĕçлет.
Радиохастар кил-йыш
Искуствăлла кил-йыш:
Уран (е Ради) кил-йышĕ
U-238 кĕрекен 4n+2 кил-йыша "Уран (е Ради) кил-йышĕ" теççĕ. Çутçанталăкри Уран-238-тан пуçласа çак рет çакăн пек элементсем кĕреççĕ: Астат, Висмут, Хура тăхлан, Полони, Протактини, Ради, Радон, Талли тата Тори. Çак элементсем питĕ сахал виçĕпе уранлă пĕтĕм япалара тĕл пулаççĕ: металл, руда, сплав.
Косвож (Мăн Аранец юппи)
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Од (департамент)
Од (франц. Aude) — Францин кăнтăр енче вырнаçнă, Лангедок — Руссильон регионне кĕрекен департамент. Департамент номерĕ 11. Администрациĕ Каркассон хулинче вырнаçнă. Халах йышĕ 309,8 пин (1999) çын.
Географи
Департамент лаптăкĕ 6 139 км² танлашать.
Истори
Од — 1790 çулхи пуш уйăхĕнче чи пĕрремеш йĕркеленĕ департаментсем шутне кĕрет. Лангедок провинци çĕрĕсем çинче йĕркеленнĕ.
Проституци
thumb|[[Хĕрлĕ хунарсен кварталĕ, Амстердам]]
Кĕçĕн Нюгуса
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Онега, Юханшыв бассейнĕ  — бассейн çук.
Борки
Борки, — Чăваш Енĕн Улатăр районĕн ялĕ. Пасна юханшыве херринче вырнаçнă.
Ломня (юханшыв)
Ломня — Иваново облаçĕнчи юханшыв, Атăлăн сулахай юппи.
К. В. Иванов ячĕллĕ литература музейĕ (Шупашкар)
Пур экспозици лаптăкĕ — 952 тв.м.
Кун-çулĕ
Музейе 1940 çулти юпа уйăхĕнче йĕркелесе уçнă. Чăваш литературипе ӳнерлĕхĕн музейне чăваш литературин классикĕ К. В. Ивановăн 50-çуллăхĕ тĕлне уçнă. Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи тапрансан музей вăхăтлăха ĕçлемест.
Сувар (хаçат)
Çырăнтару
Сувар хаçата Тутарстанри кашни çыхăну уйрăмĕнче çырăнса илме пулать, çулталăклăх çырăну хакĕ Тутарстанра - 396 тенкĕ (2009).Çырăну индексĕ: 54156. Çавăн пекех 2009 çултан кӳршĕллĕ регионсенче пурăнакансем те, Камчаткăпа Калининградра пурăнакнасем те хаçата хăйсен патĕнчи почтăра МАП каталогĕпе çырăнма пултараççĕ. Тулашри çырăну индексĕ: 79273. Ку чухне хаçат хакĕ çур çула 300 тенке яхăн пулать, этем хăш регионта пурăннине кура.
Вьюнчища (юханшыв)
Вьюнчища — Иваново облаçĕнчи юханшыв, Атăлăн сулахай юппи.
Çеçпĕл Мишши музейĕ (Шупашкар)
Музей ертӳçи — А. В. Андреева
Экскурсисем
Музейре экскурсисем иртеççĕ:
Васичкина
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Томь кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Кĕçĕн Порма
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Онега, Юханшыв бассейнĕ  — бассейн çук.
Назарбаев Нурсултан Абишевич
thumb|200px|Нурсултан Назарбаев Назарбаев Нурсултан Абишевич, — Казахстан Республикин президенчĕ. 1940 çулхи утă уйăхĕн 6 КазССРти Алма-Ата облаçĕнчи Каскелен районĕнчи Чемолган ялĕнче хресчен çемьинче çуралнă.
Олениха (юханшыв)
Олениха — Киров облаçĕнчи юханшыв, Устан сулахай юппи. Ячĕ Пăлан (выр. Олень) чĕрчун ятĕнчен пулнă.
Тенке
Банкнотсемпе укçасем
Хальхи вăхатра Казахстанра çăк банкнотсем хутра çуреççĕ:
Николаевка (Йермекей районĕ)
Тавралăхĕ
Район центрне — Йермекее çитме: 3 çм, Эрехĕрри ялне 1 çх, Приютово станцине 25 çх.
Хусан вокзалĕ (Мускав)
Истори
Малтан Рязань вокзалĕ ятлă пулнă.
Валька (юханшыв)
Валька — Киров облаçĕнчи юханшыв, Устан сулахай юппи.
Кĕçĕн Порста
Кĕçĕн Порста — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ,Вологда облаçĕ территорипе юхать. Икса юханшывăн сулахай çыранĕпе, 35 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Баранов Иван Ефимович
Баранов Иван Ефимович — ( 16-12), 3-мĕш Балтиçум фрончĕн 14-мĕш сывлăш çарĕн 7-мĕш штурмлакан авиаци корпусĕн 206-мĕш штурмлакан авиаци дивизин 807-мĕш штурмлакан авиаци полкĕн Эскадрилья командирĕ, аслă лейтенант, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 23.
Гарновка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Ункă (Ветлуга юппи)
Тавралăхĕ
Юханшыв çăлкуçĕ Крашенинники ятлă пушă ялтан çывăхĕнче вырнаçнă. Юханшыв ытларах пайĕпе кăнтăр-хĕвелтухăçнелле юхать те Огородники ял çывăхĕнче Уста шывĕпе пĕрлешет. Ункă шывне икĕ вырăнта пĕвеленĕ.
Юханшыв тăрăхĕнче çак ялсем вырнаçнă: Крашенинники, Светлаки.
Югыдъёль (Мăн Кодач юппи)
Югыдъёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Мăн Кодач юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Шăя (юханшыв)
Тавралăхĕ
Юханшыв çăлкуçĕ Кодочиги ятлă ялтан çурçĕрелле икĕ çыхрăмра, Киров облаçне кĕрекен вăрманта вырнаçнă. Уста шывĕпе пĕр енелле юхса пырать те Тишкинăран пĕр çухрăм кăнтăралла ун шывĕпе пĕрлешет. Шăя шывне икĕ тĕлте пĕвеленĕ.
Голованиха
Голованиха — Раççей территоринчи юханшыв. Кемерово облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Мăн Корчуган юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Каçăсем
Категори:Кемерово облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Петров Пётр Петрович
Кун-çулĕ
Категори:Чăваш журналисчĕсем
Хусан вокзалĕ (Чулхула)
Кун-çулĕ
Категори:Чулхула вокзалĕсем Категори:Википеди:Суйласа илнĕ статьясем
Кавал (Хапар облаçĕ)
Кавал, — Хапар облаçĕнчи чăваш ялĕ.
Карнеол
Характеристика
Минералăн физика-хими пахалăхĕсем халцедонăн пекех.
Çутçанталăкри вырăнĕ
Ĕнчĕ (Гуджарат штачĕ), АПШ (Монтана штачĕ), Карадаг массивĕ (Крым).
Башаров Марат Алимжанович
Пурнăçĕ
Кулленхи пурнăçра Марат калаçма юратакан, хăйне шанакан, çине тăракан çын. Спортпа туслă: футболла, теннисла, хоккейла выляма кăмăллать. Сăра, турăх, пельмень юратать. Спорт стилĕллĕ тумсем килĕштерет. Авланнă. Мăшăрĕ, Лиза, «ТриТэ» студире ĕçлет, çав вăхăтрах упăшкине те пулăшса пыма ĕлкĕрет. Паллах, ытти нумай тутар пекех, Марата та амăшĕ Рауза Абдуловна тутар хĕрне качча илтересшĕн пулнă. Малтанах ывăлĕ Лизăпа туслашнине ырламан вăл. Пулас кинĕ хăй ирĕкĕпе ислам тĕнне йышăнасшăн пулнине пĕлсен вара хĕрарăмăн савăннипе куççулĕ тухнă. Туйне те Маратпа Лиза тутарсен йăли-йĕркипе ирттернĕ. 2004 çулта Башаровсен Амели ятлă хĕр çуралнă.
Фильмографи
Категори:Раççей актёрĕсем Категори:М. Щепкин ячĕллĕ театр училищинче вĕренсе тухнисем
Турибиккузино
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Кукарча районĕ
Горюнов Сергей Кондратьевич
Горюнов Сергей Кондратьевич — (7.10.1899(25.09)-02.10.1967), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 28. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 5-мĕш сывлăш çарĕн командующийĕ, генерал-полковник.
Трактор
Трактор тытăмĕ
Ӗçлев хатĕрĕ: Трактор çине гидравлика çакăмлă системине (ГÇС) лартаççĕ, вăл трактора çакăм тата çурмаçакăмлă машинăпа çыхăнтарать, çак машинăн ĕçне тытса пырать. ГНС икĕ тĕп пайран тытăнса тăрать: пĕрри — çакăмлă хатĕрĕ, иккĕмĕшĕ — гидравлика системи. Çаплах нумай трактор çинче хăвата уйăракан вал (ХУВ) пур, унпа ĕçлев органĕсене тракторпа çыхăнтарнă куçăмлă е стационар машинине куçтараççĕ.
Подбелка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Аслă Çарăмсан пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Подбассейн çук. Юханшыв бассейнĕ - Атăл Куйбышев шывуправĕн таппинчен Каçпи тинĕсĕ таран.
Кăнтăр океанĕ
Тавралăхĕ
2000 çулта Тĕнче гидрографи пĕрлĕхĕ пысăк шыва пилĕк океана пайлама йышăннă. , Кăнтăр океана Атлантика, Инди тата Лăпкă океанĕсен шывĕсенчен пуçтарса палартнă.
980
Вилнĕ
Çаплах вулăр: Категори: 980 çулта вилнисем
Мусăк
Кĕвĕ, — сасăсем йĕркелекен пултарулăх.
Патман Николай Кириллович
Кун-çулĕ
1937 çулта репрессине лекнĕ. 1945 çулхи утă уйăхĕн 13-мĕшĕнче вилнĕ.
Тĕнче уçлăхĕ
Çĕр орбитине тухмалли хăвăртлăхсем
Çĕрĕн туртнине иртсе Орбитăна тухмалли хăвăртлăхĕ секундра миçе километр пулмалла:
Лăнванкур (юханшыв)
Лăнванкур (выр. Ленвангур) — Чулхула облаçĕнчи юханшыв, Устан сулахай юппи.
Тавралăхĕ
Лăнванкур юппийĕсем сахал, пысăккисем çук. Ытларах енĕпе вăл вăрман тăрăх юхать. Устапа пĕрлешиччен пĕр çухрăм юлнă вырăнта пĕр ял ларать — Чалпайки.
Алтышево
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 861 çын, çав шутра 383 арçын, 478 хĕрарăм пурăннă.
Чăваш арçын ячĕсем
Б
Бабей Багильда Бадула Базанбей Байбарис Байбахта Байгач Байгул Байдимер Байдумер Байдура Байдут Байкка Байкус Баймаккай Баймаккей Баймеккей Баймет Байсар Баймаш Баймăрса Баймулла Баймуш Байсар Байçит Байтимер Байтукак Байтубай Байтуш Баккай Баккиш Баккы Бакшей Баландай Балбахта Бамаш Бамашка Банеркке Бараккей Барбузан Барс Бархат Барыкан Барышка Бассит Батак Баттăрша Батти Баттукки Бахбахта Бахтиер Башкирбай Баххит Бесерман Бетеш Бибарс Бибахта Биберис БибулатБик Бикл Бикбулат Бикмăрса Бикмеш Биксубай Биктер Бикчавар Бимăрса Бипук Бираш Бирдибек Бисит Бисяк Бихбаттăр Бихмет Босай Бранкка Бузак Бусай Бускей
Викимедиа фончĕ
Фонда йĕрклени çинчен 2003 çулхи çĕртме, 20 унченех туса хунă Википеди никĕслекенĕ Джимми Уэйлс пĕлтерет.
Чăваш арçын ячĕсем
Р
Ракка Раккаш Рамуш Раска Раçин Ратламас Ратламаш Ратман Ратмас Ратюк Рахман Рахмул Рахмулла Рахпа Реккей Ресван Ресвей Ресен Ресеп Реçук Рементей Ретвен Риван Ривон Риккав Рикмас Рикуш Риппа Рисван Рислан Ристем Романтай Ротка Рсай Рсанӳк Рсы Ртаман Рукшемер Рункă Рунк Рутка Рывал Рыкка Рыссай.
Ю
Юван Юванкка Юваней Ювантей Юка Юланăм Юлаш Юлăш Юлакай Юлакпай Юлапăш Юлта Юлтей Юлтимĕр Юлхай Юма Юман Юманкка Юмантер Юмаш Юнасух Юнаç Юнăс Юней Юнка Юнкур Юнтапа Юнус Юпсар Юпшик Юрак Юрас Юрей Юркки Юрмаш Юрмеккей Юрмет Юрми Юрпаш Юртапаш Юртта Юртук Юсуп Ютакай Юфтай Юханькка Юхвар Юхливан Юхма.
Кунашка (юханшыв)
Тавралăхĕ
Юханшыв ытларах пайĕпе вăрман урлă юхнăран ун хĕрринче çын сахал пурăнать. Икĕ ял вырнаçнă: Уста, Çĕнĕ Кунаш (пушă ял).
Путăк (юханшыв)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Савкка
Савкка, — Чăваш Енĕн Йĕпреç районĕнчи ял.
Теветкел Николай Александрович
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Çыравçăсем, алфавитпа Категори:Драматургсем, алфавитпа Категори:Сăвăçсем, алфавитпа Категори:Раççей çыравçисем Категори:Раççей драматургĕсем Категори:Раççей сăвăçисем Категори:Раççей тăлмачĕсем Категори:Чăваш çыравçисем Категори:Чăваш драматургĕсем Категори:Чăваш сăвăçисем Категори:Чăваш тăлмачĕсем
Карлос Мойя
thumb|Карлос Мойя Ка́рлос Мойя́ Льомпа́рт (Carlos Moyá Llompart, çурла, 27 1976, Пальма де Майорка, Испани çуралнă) — испани теннисисчĕ, тĕнчен пĕрремĕш ракетки пулнă. 1995 çултанпа профессионал.
Кувакин
Кун-çулĕ
Пĕр вăхат район тĕпĕ пулнă.
Зиминка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Томь кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Алтай Ен юханшывĕсем
Кĕçĕн Шуйка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Онега, Юханшыв бассейнĕ  — бассейн çук.
Гердъю (Мăн Паток юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора юпписен бассейнĕ Уса кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Печора.
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Авангард (Иглин районĕ)
Демографи
Халăх йышĕ:
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикинчи чăваш ялĕсем Категори:Пушкăрт Республикин Иглин районĕ
Шупашкар (аэропорт)
Аэропорт йышăнакан сывлăш карапĕсем: Ан-12, Ан-24, Ан-26, Ил-18, Ил-76, Ту-134, Ту-154, Як-40, Як-42, вертолетсем.
Пăлакасси
Ял тытăмĕ, йышĕ. Экономика
Ĕлеххи тата хальтерехри чи анлă сарăлнă хушаматсем: Сурков(а), Баскаков (а), Осипов(а), Мазяков(а) Комаров(а), Хитров(а), Козлов(а), Кудрявцев(а), Волков(а), Журавлёв(а)
Унччен "Юрма" агрохолдингăн пулнă сысна комплексĕ ялăн тĕп пайĕнчен 1,5 çухрăмра вырнаçнă. Вăл Пăлакассин уйрăм пайĕ шутланать (Николаев космонавт урамĕ, 1-мĕш çурт). Сысна комплексĕн çурчĕ-хуралтисен ушкăнĕ — Николаев космонавт урамĕнчи пĕртен-пĕр объект мар. Анчах та ыттисем (халлĕхе унта икĕ çурт) — ялăн тĕп пайĕнче.
Хальхи вăхăтра ку йĕркелĕм "Ак Барс" агрохолдингăн "Авангард" ОООн "Батыревский бекон" ятлă филиалĕ шутланать. Урăхла каласан, хуçи (бенефициарĕ) унăн улшăннă.
Мăн Какшан
Ытларах енĕпе юр шывĕпе тулать. Чӳк уйăхĕн пуçламăшĕнче шăнса ларать те ака уйăхĕн варринче пăртан тасалать.
Шупашкар (аэропорт)
Тĕнчепе çыхăнни
2021 çул тĕлнелле Шупашкар аэропортне çĕнетсе тĕнче шайĕнчи тӳпе хапхи тăвасшăн
Пăлакасси
Каçăсем
Категори:Патăрьел районĕн ялĕсем
Хыпар (хаçат)
Редакторĕсем
• 2
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри хаçат-журнал Категори:Паллă вăхăтра тухакан кăларăмсем Категори:Чăвашла хаçатсем
Внуково аэропорчĕ
Кун-çулĕ
Мускаври пĕрремĕш тĕнче аэропорчĕ. Ходынка уйĕнчи Кивĕ аэропорт хăвачĕ çитменнине пула 1937 çулта тума тытăннă. Эксплуатацире: утă, 1, 1941.
Ашуя (юханшыв)
Ашуя — Чулхула облаçĕнчи юханшыв, Уста шывĕн сулахай юппи.
Шăпчăккасси
Шăпчăккасси, — Чăваш Енĕн Улатăр районĕн ялĕ.
Кословккă (Патăрьел районĕ)
Ял урамĕсем
Çак асăннă виçĕ урама варринчен пралук (çуран çÿремелли тăкăрлăк) пĕрлештерсе тăрать. Симĕс урамра вăл, сăмахран, 13-мĕш тата 15-мĕш çуртсем хушшинче. Малалла асăннă пралук пĕр енчен Кивĕ Ахпÿртелле, тепĕр енчен Пăлакассинелле тăсăлать.
Кăрлач, 21
Вилнĕ
Категори:Кунсем
Прибельский (Кукарча районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Кукарча районĕ
986
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Быково аэропорчĕ
Вуламалли
РЦ УВД (FIR) — УУВЖ; KTA: N5537 Е03804 +9 гр. +130 м
Церква (юханшыв)
Тавралăхĕ
Юханшыв тăрăхĕнче çак ялсем вырнаçнă: Михайлов Полом, Роман Пĕви (пушă ял), Мăн Тарасово (пушă ял), Тури Церквински, Трошково, Анат Церквински, Мăн Ешĕл Çаран.
Вой-Вож (Мăн Сойю юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Атапай
Кун-çулĕ
1920 çулхи утă уйăхĕн 24-мĕшĕнче Чикме уесне, каярах Шупашкар уесне кĕнĕ. Ку пĕтĕм тапхăрта ял Шурча вулăсĕнче шутланнă.
Баранов Николай Артёмович
Н. А. Баранова Кюстрин хулинчи салтаксен пĕрлехи вилтăпринче пытарнă (халь Одраçи Костшин, Польша).
Ĕçхĕл Аркадий Александрович
СССР ÇП пайташĕ (1937 ç.), «Хисеп Палли» тата Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялавĕ орденсемпе хисепленĕ.
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Çыравçăсем, алфавитпа Категори:СССР сăвăçисем Категори:СССР çыравçисем Категори:СССР драматургĕсем Категори:Раççей сăвăçисем Категори:Раççей çыравçисем Категори:Раççей драматургĕсем Категори:Чăваш сăвăçисем Категори:Чăваш çыравçисем Категори:Чăваш драматургĕсем Категори:Пĕрлĕх ĕçченĕсем
Мăн Успесь
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Томь кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Лун-Вож (Мăн Сойю юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Чĕрĕп
Ĕрчевĕ
thumb|200px|Яш чĕрĕп Чĕрĕпсем чĕрчунсене анчах мар, тĕрле улма-çырлана та питĕ юратса çиеççĕ. Çавăнпа та вĕсене час-часах сад пачисенче курма пулать. Хăш чухне чĕрĕпсем çакăнтах хĕл каçаççĕ.
Мола (юханшыв)
Мола — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ,Вологда облаçĕ территорипе юхать. Мольск кӳлĕ - Свидь юханшыв юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Васильев Анистрад Григорьевич
Ăслăх ĕçĕсем
Вăл 90 ытла тĕпчев ĕçĕ пичетлесе кăларнă, ял хуçалăхĕнче усă курмалли çĕнĕлĕхсемшĕн 22 автор свидетельствипе патент илнĕ.
Пичетленнĕ ĕçсем
Категори:Чăваш ăсчахĕсем
Çемен Элкер
Пурнăçĕ
1966 çулхи авăн уйăхĕн 6-мĕшĕнче Шупашкарта вилнĕ.
Чӳк, 12
Вилнĕ
Категори:Кунсем
991
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Бекешево (Новопетровский ял тăрăхĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Юркин Иван Николаевич
Пултарулăх ĕçĕсем
1986 çулта И. Юркин ĕçĕсене пухса "Повеçсем, прозăлла сăвăсем, тĕрленчĕксем, асаилӳсем" ятлă кĕнеке кăларнă.
Явлей
Ял патĕнче Йĕпреç -Улатăр çул çинче тимĕр-бетон кĕпер хывнă.
Словаки ялавĕ
Кун-çулĕ
Чи малтан словаксен ялавĕ икĕ йĕлĕ пулнă: хĕрлĕ çӳлти шурă айялти. Чи авалхи ялав вара Венгри патшалăхĕнче (1235–1270) Бела IV патша Нитра хулана панă. Вăл вара икĕ йĕрлĕ крес / хечĕк хĕрлĕ ялав çинче пулнă.
Категори:Словаки патшаллăх паллисем Словаки
ЧПУн Ют çĕр студенчĕсемпе ĕçлекен факультечĕ
Факультет деканĕ — Водянов Николай Григорьевич.
Горячкин Тимофей Степанович
Горячкин Тимофей Степанович — (04.03.1922-07.05.1974), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 15. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Ленинград фрончĕн 15-мĕш сывлăш çарĕн 99-мĕш гварди уйрăм разведка авиаци полкĕн звено командирĕ, гварди аслă лейтенанчĕ.
Веллингтон
Каçăсем
Категори:Океанин тĕп хулисем Категори:Çĕнĕ Зеланди хулисем Категори:Çĕнĕ Зеланди порчĕсем Категори:Лăпкă океанĕн порчĕсем
Петров Анатолий Алексеевич
Пурнăçĕ
1930 çулхи чӳк уйăхĕн 12-мĕшĕнче нчи Турхан салинче çуралнă.
1949 çулта сĕрме купăс енĕпе Шупашкарти мусăк вĕрентĕшĕнче вĕренсе тухнă. 1960 çулта Хусанти консерваторинче А.С. Лехман класĕпе композитор дипломне алла илнĕ. 1960 çултанпа мусăк вĕрентĕшĕнче теори предмечĕсен вĕрентекенĕ пулса ĕçленĕ.
Мудьюга (Онега юппи)
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем
Петĕр Ялкир
Пурнăçĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçинче пулнă, орден-медале тивĕçнĕ, майор çар хисепне çитнĕ.
Вой-Вож (Мăн Шердына юппи)
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Вая (юханшыв)
Каçăсем
Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем
996
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Изылы
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Вокруг света (журнал)
«Библиотека вокруг света»
Том пуххтн виççĕмĕш пайĕ — «Невероятная реальность» — НЛО, «вилĕм вырăнĕсен» феноменĕсем, полтергейст, çаплах урăх «таса мар япала» пирки:
Яхта (юханшыв)
Тавралăхĕ
Раççей патшалăх реестăринчи данныйсем :
Чăрăшкас Мăрат
Чăрăшкас Мăрат — Чăваш Енĕн Вăрнар районĕнчи ял.
Кун-çулĕ
1927 çулхи юпа уйăхĕн 1-мĕшĕ хыççăн халиччен Вăрнар районне кĕрет.
Паллă çынсем
Ку ялта нумай вăхăт Илепер Григорий Михайлович сăвăç пурăннă.
Саиткулово (Новопетровский ял тăрăхĕ)
Саиткулово  — Пушкăрт Республикин Кукарча районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 220 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453342, ОКАТО кочĕ — 80238860005.
Пӳркел
Пӳркел, Pürkel — Тутарстанри Пăва районне кĕрекен чăваш ялĕ. Ялăн хĕвелтухăç енче тутар урамĕсем пур. Çавна кура мичĕт те туса лартнă.
Пальник-Ёль (Вадма юппи)
Пальник-Ёль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики территорипе юхать. Вадма юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 25 км.
Тимофеев Григорий Тимофеевич
Пурнăçĕ
1937 çулта ăна контрреволюционер тесе тĕрмене хупнă, çав çулхи юпа уйăхĕн 17-мĕшĕнче персе вĕлернĕ. 1967 çулта унăн таса ятне тавăрнă.
Пултару ĕçĕсем
Чăваш халăхĕн историшĕн питĕ пысăк пĕлтерĕшлĕ "Тăхăръял" ал çырăвĕ авторне таса ят тавăрнă хыççăн тин, 1972 çулта, кун çути курнă. Иккĕмĕш хут ăна 2002 çулта пичетлесе кăларнă.
Дани
Дани (Denmark) — Çурçĕр Европăра вырнаçнă патшалăх. Ютланди çурутравĕ тата темиçе утрав çинче вырнаçнă. Чи пысăк утравĕсем — Зеланди тата Фюн. 1994 çулта Данире 5 млн. çын пурăннă. Патшалăх чĕлхи шучĕнче дани чĕлхи шутланать. Ытланах пайĕ христиан тĕнне ĕненет.
Дани патшалăхĕн гимнĕ
Сăввине 1819 çулта Adam Gottlob Oehlenschläger çырнă, кĕввине 1835 çулта H.E. Kroyer кĕвĕленĕ.
Çурт-йĕр тăваслăх
«Хăтлав» (хăтлас) сăмах пирки
Пĕтĕм укçа – яла хăтлама... Çак усĕм темиçе шайри бюджетран укçа-тенкĕ пухса вырăнти социаллă ыйтусене татса пама тăрăшнине çирĕплетет. Апла пулсан ку меслетпе тухăçлă усă кураççĕ. Строительство, реконструкции, юсав, хăтлав кăçал та кашни районтах сарăлнă... Пăчăрлă Пашьелĕнчи çул айне тимĕ р-бетон пăрăх хывн, Васан ял тăрăхĕнче хытă каяш пухмалли контейнерсене лартма лапамсем тунă, Карапай Шăмăршă стадионне хăтланă тата ытти çавнашкал ĕçе пурнăçланă.
Отломка (юханшыв)
Отломка — Чулхула облаçĕнчи юханшыв, Вая шывĕн сылтăм юппи ..
Тавралăхĕ
Шыв тăрăхĕнче çак ялсем вырнаçнă: Кулики (пушă ял), Хура (выр. Черное), Луговой.
Мяланга
Мяланга — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ,Вологда облаçĕ территорипе юхать. 2 юханшывăн сулахай çыранĕпе, км вăрринчен Сывтуга юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 31 км.
Ветлуга
Хуçалăх
Хулара леспромхоз пур. Çавăн пекех вăрмана касса унтан тавар тăвакан предприятисем пур. Спирт тăвакан завод ларать.
Культура
Хулара Вăрман техникин техникумĕ, медицина училищи вырнаçнă. Краеведени музейĕ пур.
Пĕтĕм тĕнчери çыру кунĕ
Çак кун почта ĕçченĕсем «Çыру эрни» иртереççĕ. Ку эрнере çынсене çырусем çырма сĕнеççĕ. Ку эрнере çырнă çырусене пурне те ятарлă штампельпе палăртаççĕ. Вăл конвертсем вара кайран филателист пухăвĕсене тултарма пултараççĕ.
Николаев Александр Семёнович
Биографи
Ача чухне Тавăтри вăтам шкулта вĕреннĕ. Пиччĕшĕпе, йăмăкĕпе тăлăххăн ӳснĕ пулин те аслă пĕлӳ илме Александр питĕ тăрăшнă. Канашри медицина училищинче сиплев ĕçне вĕреннĕ. Элĕкри тĕп пульницăн "хăвăрт пулăшу" уйрăмĕнче фельдшерта ĕçлеме тытăннă.
Суда (юханшыв)
Тавралăхĕ
Суда юппийĕсем вуннă ытла, пысăккисем çук. Вязовкăра ун шывне пĕвеленĕ.
Веранда
Веранда (veranda) — çурт çумне е ăшне туса лартнă уçă е кантăкланă пӳлĕм.
Хурăн
Биологи
thumb|left|Чие евĕрлĕ хурăн. Köhler's Medizinal-Pflanzen справочникĕнчен, 1887 çул Хурăн йышăнчи ӳсентрансенчен нумайĕшĕ 30-45 м çӳллĕш йывăçсем, вуллине ыталасан 120—150 см таран. Хăшпĕр тĕсĕсем - тĕмсем, çĕр çинче выртса кăштах çĕкленекен таран. Пурте пĕр çуртлă, аçа тата ама чĕчеклĕ, кăчăка тусанне çилпĕ сараççĕ. Тымарĕсем хăватлă. Хăшпĕр тĕсĕсен çĕр çиĕн, нумайĕшĕн чалăшрах тарăн каять. Хунавĕн тĕп тымарĕ хăвăрт ӳсме прахать, анчах айккинчисем вăйлă ӳсеççĕ, вĕсем çинче нумай вĕтĕ пĕчĕк тымар çитĕнет. Хурăн малтанхи çулсенче кăна майĕпен ӳсет, кайран вăйланса кайса курăксенчен иртсе каять. thumb|Лаптăк çулçăллă хурăнăн хуппи Хурăнсен нумай тĕсĕсен хуппи шурă, сарă, сарăрах, шупкарах е хĕрлĕ хĕмăр тĕслĕ, хăшпĕр тĕссен сăрă, хăмăр е хура пулать. Пробка клеткисем хушшинче шурă сăмала евĕрлĕ япалапа - бетулинпа тулнă, çавă хурăн хуппине шурă тĕс парать. Çиелти сийĕ çăмăллăн хăюсемпе уйрăлать. Ватă йывăçсен хуппи хура тĕслĕ, çуркаланса пĕтнĕ. Хурăн çулçисем 7 см тăршшĕ, 4 см сарлакăш таран, тăкăнас умĕн сарăлаççĕ. Çамрăк çулçисем çыпçăнаççĕ. thumb|Шурлăх хурăнĕн туратти (Betula pumila)]]
Классификаци
Тĕрлĕ авторсем тĕрлĕрен пайлаççĕ. Çĕре яхĕн тĕс тесе шутлаççĕ е кăштах нумайрах.
Каçăсем
Категори:Ӳсентăрансем Категори:Йывăçсем Категори:Хурăн йышшисем Категори:Сиплĕ ӳсентăрансем Категори:Капăрлатмалли ӳсентăрансем
Кăнтăр Корсика
Каçăсем
Категори:Франци департаменчĕсем
Шыв усравĕ
Пĕрлехи хыпарсем
Шыв усравĕсем икĕ тĕслисем пулаççĕ: кӳлĕрен тунисем тата юханшывран тунисем.
Пысăк шыв усравĕсем
thumb|1950-мĕш çç. шыв айне пулнă йывăçсен тăррисем курăнаççĕ. Тинару шыв усравĕ ([[:en:Lake Tinaroo|en) (Квинсленд, Австрали)]] Тĕкĕр лаптăкĕпе тĕнчере пысăк шыв усравĕсем:
Камысла
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ Томь кĕриччен. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
1-мĕш Тукат
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Кукарча районĕ
Гоциридзе Георгий Георгиевич
Гоциридзе Георгий Георгиевич გიორგი გოცირიძე — (14.11.1910(1)-01.05.1977), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 25. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Воронеж фрончĕн 47-мĕш çарĕн 3-мĕш гварди танк механизăмланă корпусăн 62-мĕш гварди уйрăм сапёр батальонĕн командирĕ, гварди майор.
Мяндова
Мяндова — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ,Вологда облаçĕ территорипе юхать. 23 юханшывăн сулахай çыранĕпе, км вăрринчен Осиновка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Онега, Юханшыв бассейнĕ  — бассейн çук.
Çернур районĕ
Халăх йышĕ
Районта 2006 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне 25010 пурăннă.
Тури Корсика
Истори
1793-пе 1811-мĕш çулсем хушшинче ку çĕрсем çинче Голо департаменчĕ вырнаçнă пулнă. Кайран вара Корсика утравĕ çинче пĕр Корс ятлă департамерт туса хунă. 1975 çулхи авăн уйăхĕн 15-мĕшĕнче утрава икĕ пая пайланă.
2-мĕш Тукат
2-мĕш Тукат — Пушкăрт Республикин Кукарча районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 25 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453344, ОКАТО кочĕ — 80238863004.
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Кукарча районĕ
Уяр, Хветĕр
Пурнăçĕ
1914 çулхи ака уйăхĕн 19-мĕшĕнче Самар облаçĕнчи Исаклă районне кĕрекен Сухари Матакра çуралнă.
Калав, очерк çырма 1930 çулта пуçланă. Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçине хутшăннă, фронтри паттăрлăхшăн III степеньлĕ Мухтав орденĕпе медальсемпе хисепленĕ.
1936 çулта Шорникова Елена Васильевнăпа çемье çавăрнă, 64 çул пĕрле пурăнса икĕ хĕр ӳстернĕ.
Сĕнтĕрвăрри районĕ
Чăваш Ен çурçĕр енче вырнаçнă. 1927 çулхи авăнăн 5 туса хунă. Çурçĕрпе хĕвелтухăç чикки Атăл юханшывĕ тăрăх иртет. Хĕвеланăç енче Шупашкарпа Çĕрпӳ районĕсемпе, кăнтăр енче Куславкка районĕпе юнашар вырнаçнă. Хĕвеланăçпа хĕвелтухăç енелле 27 çухрăма, çурçĕртен кăнтăралла 36 çухрăма сарăлнă. Лаптăкĕ 686,1 км2 танлашать. Район пуçлăхĕсем Шупашкартан 36 çухрăмра ларакан Сĕнтĕрвăрри хулинче вырнаçнă.
Коношъёль (Велью юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Пӳлĕм
Çуртри пӳлĕмсене Авалхи Грецире тума тытăннă, çакна пирĕн эрăччен 2200 çул тĕлнелле пулнă çуртсен ишĕлчĕкĕсене чавнисем çирĕплетеççĕ.
Христофоров Иван Иванович
Каçăсем
Категори:Чăваш юрăçисем
Грабчак Андрей Михайлович
Грабчак Андрей Михайлович Грабчак Андрій Михайлович — (23.11.1910(10)-19.06.1973), Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ дати - 02. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра УКраинăра партизан юхăмне хастар хутшанаканĕ, партизан пĕрлешĕвĕн командирĕ, майор.
1010
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Кăлава Шетмĕ
Каçăсем
Категори:Красноармейски районĕн ялĕсем
1012
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Моркă районĕ
Тавралăхĕ
Район çĕрĕн-шывĕн лаптăкĕ — е.
Культура тата çутĕç
Вĕсем хушшинче:
Буй (юханшыв)
Каçăсем
Категори:Пермь Енĕн юханшывĕсем Категори:Пушкăрт республикин юханшывĕсем Категори:Удмурти юханшывĕсем Категори:Атăлçи юханшывĕсем
Кивьял (Красноармейски районĕ)
Каçăсем
Категори:Красноармейски районĕн ялĕсем
Ильин Александр Моисеевич
Ильин Александр Моисеевич — сăвăç. 1945 çулхи çурла уйăхĕн 16-мĕшĕ Чăваш Енĕн Çĕрпӳ районĕнчи Иккĕмĕш Вăрманкас ялĕнче çуралнă.
Костишко Борис Михайлович
Кун-çулĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
2003 - 2006 çулсенче Борис Михайлович Математика, физика тата информациллĕ технологисен интститутне ертсе пырать,
Нечела
Нечела — Раççей территоринчи юханшыв. Архангельск облаçĕ,Вологда облаçĕ территорипе юхать. Елгома юханшывăн сулахай çыранĕпе, 20 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
1996
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Тляумбетово
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Металсем
11 элемент çăмăл металсен ушкăнĕнче,
Чехов Антон Павлович
Пурнăçĕ
1892-1899 çулсенче Чехов Мускав патĕнчи Мелихово имениĕнче пурăннă. Халĕ унта Чехов музейĕсенчен пĕрри вырнаçнă.
Мясников Александр Фёдорович
Мясников Александр Фёдорович, — живописец, график, скульптор. 1905 çулхи çурла уйăхĕн 30 Тетюш уесĕнчи (халĕ Чăваш Енĕн Елчĕк районĕ) Тăрăм ялĕнче çуралнă. 1996 çулхи авăн уйăхĕн 23 Шупашкарта вилнĕ.
Меланези
Меланезири патшалăхсем
Вануату республики —Çĕнĕ Гебрид архипелагĕ, пурĕ 80 утрав. Çӳллĕ вырăнĕ — 1879 м, Эспириту-Санто утравĕ çинче. Халăх йышĕ — 185 пин çын (1998). Тĕп хули — Порт-Вила (халăх йышĕ − 24 пин çул). Официаллă чĕлхесем — бислама, акăлчан чĕлхи, франци чĕлхи. Тĕнĕ — протестант тĕнĕ. Çак утравсене пĕрремĕш Европа çынни П. де Кирос пулнă. Ячĕсене Кук XVIII ĕмĕрте панă. 1887 çултанпа — Франципе Аслă Британин пĕрлĕ пăхăнăвĕнче. 1980 çултанпа никама пăхăнман республика.
Çĕнĕ Ахпӳрт (Патăрьел районĕ)
Урамĕсем
• 2
Липовка (Красноармейски районĕ)
Липовка, — Чăваш Енĕн Красноармейски районĕнчи ял.
Илпек Микулай
Пултарулăх ĕçĕсем
Пичетленсе тухнă кĕнекисем:
1020
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Паранькă
Паранькă (Поранча, Бәрәңге, Параньга) — хула евĕр посёлок, Мари Элĕн Паранькă районĕн административлă тĕпĕ.
Азнагул (Кукарча районĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Беларуç Википедийĕ
Белорус Википедийĕ (Беларуская Вікіпедыя, Беларуская Вікіпэдыя) — Википедин белорус чĕлхин уйрăмĕ.
Анат Марьюга
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Уйриçурт
Уйриçурт, — Чăваш Енĕн Красноармейски районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Красноармейски районĕн ялĕсем
Пĕкĕлме
Каçăсем
Категори:Раççей хулисем Категори:Тутарстан хулисем * Категори:Пĕкĕлме районĕн пурăнан вырăнĕсем Категори:Тутарстанăн район центрĕсем
1024
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Эрьзя, Степан
Кун-çулĕ
1950 çулта совет ертӳлĕхĕ ăна Совет Союзне таврăнма ирĕк панă. 1951 çулта хăйĕн ĕçĕсене (180 йывăç, гипс, бронза мрамор кӳлепине — пĕтĕмĕшле 175 тоннă йывăрăш) илсе тăван çĕр-шыва килет.
Украин Википедийĕ
Кун-çулĕ
2007
Тултарни
Хастар хутшăнакансем (1032) сахал пулнипе «тарăнлăхĕ»50000 статьяран ытла урăх Википедисем хушшинче начар шутланать. Танлаштарма, хастар корреспондент шучĕ нимĕç Википединче — 42,7 пин, франци — 20,3 пин, поляк — 8,3 пин, вырăс — 5,1 пин, китай — 6,6 пин, иврит — 3 пин, каталон — 1 пин, эсперанто — 746.
Асăрхавсем
Категори:Википеди уйрăмĕсем Категори:Юанет Категори:Украина этеплĕхĕ Категори:2004 çулта килнисем
Максимов Николай Петрович
Ӗçĕсем
Николай Максимов çав спектакльсене ерешлетнĕ:
Çĕньял (Красноармейски районĕ)
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 43 çын,  çав шутра 22 арçын, 21 хĕрарăм пурăннă.
1026
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Кивĕ Майна районĕ
Тавралăхĕ
Район территорине хумлă тӳрем витет, ăна Майнăн айлăмĕ икке — çурçĕррине тата кăнтăррине — пайлать. Çĕр пичĕн таткаланчăкĕ ытларах кăнтăр енче (Майна — Утка шывсем юхакан çĕрсенче), унта çӳллĕ хумлă, хăш çĕрте сăртлă айлăм пулса тăрать, çырма-çатра эрешĕллĕ. Районăн шыв тĕп артерисем — Урень тата Хĕрле шыв. Кивĕ Майна кӳлмекĕнче Чĕмпĕр облаçĕн халăх кăмăлланă кану вырăнăвĕ (пионер лагерĕсем, турбазисем, кану çурчĕсем). Кивĕ Майна çумĕнчи Куйбышев шыв управĕнче Головкин утравĕсем тупăнаççĕ. Кивĕ Майна районĕн сунар ĕшлĕхĕсем çав тери илĕртӳллĕ.
Пикшик (Красноармейски районĕ)
Пикшик, — Чăваш Енĕн Красноармейски районĕнчи ял.
Çĕр чĕтрени
Кашни çул Çĕр çинче миллион ытла çĕр чĕтренĕве пулса иртет. Вĕсенчен нумайăшĕн вăйĕ питĕ пĕчĕк, çавăнпа та çынсем вĕсене асăрхамаççĕ те. Вĕсенчен вăйлисем вăтамран икĕ эрнере пĕрре пулаççĕ. Ытларах пайĕ вĕсенчен океан тĕпĕнче пулса иртнипе нумай сиен çынсене кӳмеççĕ.
Çĕр чĕтренĕвĕ хыççăн пысăк лаптăксем пушалса юлма пултараççĕ. Ку пулăм çынсене хăратать-те.
Юхмач
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Прогресс (Кукарча районĕ)
Прогресс  — Пушкăрт Республикин Кукарча районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 10 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453334, ОКАТО кочĕ — 80238875005.
Пăлхар Википедийĕ
Полхар Википедийĕ — Википедин полхар уйрăмĕ. 2003 çулхи раштав, 6 уçăлнă.
Яурка
Яурка  — Раççей территоринчи юханшыв. Тутарстан, Самар облаçĕ территорипе юхать. Аслă Çарăмсан юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Аслă Çарăмсан пуçĕнчен вăрричен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Подбассейн çук. Юханшыв бассейнĕ - Атăл Куйбышев шывуправĕн таппинчен Каçпи тинĕсĕ таран.
Йăлăм
Лутра Йăлăм
Йăлăм çĕр пичĕ вăрманлă, вăрман-çеçенхирлĕ тата çеçенхирлĕ. Климачĕ континентлă.
Елчĕк (Куславкка районĕ)
Кун-çулĕ
1927 çулчен Шупашкар уесне кĕнĕ. Малтан Пукрав вулăсне кĕнĕ, кайран, 1918 çулхи нарăсăн 8-мĕшпе 1926 çулхи утă уйăхĕн 20-мĕшĕччен Елчĕк центрĕ пулса тăнă. Ун хыççăн 1927 çулчен Никольски вулăсне кĕме пуçланă.
Кизиха
Каçăсем
Категори:Алтай Ен юханшывĕсем
Пулайкаси
Пулайкаси, — Чăваш Енĕн Красноармейски районĕнчи ял.
Черниговский
Черниговский — Пушкăрт Республикин Кукарча районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 64 çын пурăннă. Почтă индексĕ — ?, ОКАТО кочĕ — ?.
Чăнлă районĕ
Çутçанталăк пурлăхĕсем
Çĕр айĕнче тарăнах мар вырнаçнă çунакан сланец усранăвĕсем пур: Вăтам Улхаш фосфорит усранăвĕ. Кунта кирпĕчпе цемент тума тăм кăлараççĕ.
Майна районĕ
Тавралăхĕ
Çурçĕрпе тухăçра район кăнтăртан Чвртаклă районĕпе, Тутарстанăн Спасс районĕпе чикĕ тытать, анăçра чикĕ йĕрĕ Куйбышев шыв усравĕпе пырать.
Районти çул-йĕр хуçăлăхĕ самай аталаннă. Куйбышев чукун çулĕн Чĕмпĕр—Инза турачĕ иртет, унта, Вар çĕрĕсенче, Майна, Вырă чарăнусем вырнаçнă. Уржумпа Тагай ялсем витĕр асфальт сарнă Чĕмпĕр—Саранск çул иртет.
Халăх йышĕ, тытăмĕ
1943 çултанпа Чĕмпĕр облаçне кĕрет. Районта 32,9 пин çын пурăнать. Хуласенче — 64,6 % çын пурăнать. Районăн 64 ялĕсенче тата хула евĕр икĕ посёлокра (Майна тата Игнатовка) 16 пурăнан вырăнсенче чăвашсем, 3 — тутарсем, 1 — мордвасем йышĕпе чылайрах.
Анат Юкса
Каçăсем
Категори:Архангельск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем
Алексеевка (Кушкă районĕ)
Асăрхатарусем
Категори:Самар облаçĕнчи Кушкă районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Ялта
Чаплă куравĕсем
thumb|right|250px|Ялта, тинĕсрен пăхсан thumb|250px|Ливади керменĕ (Ялтăран 3 çм)
Цветаева Марина Ивановна
Пурнăçĕ
1912 çулта Эфрон Сергей Яковлевича качча тухнă. Граждан вăрçи вăхăтĕнче шуррисем майлă çапăçнă пирки Сергей Эфронăн эмиграцине кайнă. 1922 çулта Марина Цветаева та хăй çуралнă çĕршывне пăрахса Берлина куçса кайнă. Ун хыççăн вăл Прагăра, Францире пурăннă.
Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи вăхăтĕнче хĕрĕпе пĕрле Елабуга хулане куçса кайнă. Унта пĕчченлĕхе пула тата тăвансен пурнăçĕ ăнманнине пула хăйĕн пурăçне çакăнса татнă.
Ӗçĕсем
Марина сăвăсем çырма ултă çултанпах пуçланă. Вырăсла кăна мар, французла та çырнă.
Куйбышев шыв усравĕ
Каçăсем
Категори:Атăл çинчи шыв усравсем
Ыйту
Ыйтăвăн ăнлавĕ
Манăн сан пата ыйту, тилмĕрӳ пур, унăн тĕллевĕ манăн кăмăл туртăмне е ĕмĕте пурнăçлани е аван е аван мар ĕçе туса пани.
Ыйтусен тĕрлĕ жанрĕсем
Ыйту, тилмĕрӳ ăнăçлă пуласси тĕрлĕ майсенчен килет: ырă кăмăл, çемçе сасă, этикетпа усă курни, мĕншĕн тесен тилмĕрӳ тăтăшах этикетра тĕл пулать.
Никодимка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Ульяновка (Кушкă районĕ)
Вуламалли
Категори:Самар облаçĕнчи Кушкă районĕн ялĕсем Категори:Самар облаçĕнчи чăваш ялĕсем
Корей Википедийĕ
Корей Википедийĕ - Википедин корей чĕлхиллĕ уйрăмĕ. Уйрăма 2002 çулхи юпа уйăхĕнче никĕсленĕ, 2005 çулхи çĕртме, 4 10000 статьяна çитет.
Сюрень (Кукарча районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Кукарча районĕ
Трак
Трак, — Чăваш Енĕн Красноармейски районĕнчи ял.
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа станцинче 20 çын, çав шутра 10 арçын, 10 хĕрарăм пурăннă.
Кот-д'Ор
Географи
Департамент шутне 3 округ, 43 кантон тата 707 коммуна кĕреççĕ.
Кĕçĕн Таяпа
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Ялта Кĕсĕн Таяпа ял администрациĕ вырнаçнă.
Кун-çулĕ
В.Д.Дмитриев чăваш ăсчахĕсем шухăшĕпе, Кĕçĕн Таяпа, Мăн Таяпа пекех, XVII ĕмĕрĕн пуçламăшĕнче никĕсленĕ. Кунта вăл вăхăтра Сĕве уесĕнчи Князь-Аклычевск сотньăран тарса килнĕ. Дмитриев «Хусан кĕпернин ведомăçĕсем» (1856 çулхи №38,39) хаçатра С. Мельников пичетленĕ материал каласа парать. Ваттисем асилнипе, Кĕçĕн Таяпа Мăн Таяпаран уйрăлса тухнă.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Елчĕк районĕн ялĕсем
Графов Игорь Александрович
Графов Игорь Александрович — (14.11.1923-22.02.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 01. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Ленинград фрончĕн 3-мĕш тапăнакан çарĕн 803-мĕш çар тӳпе артиллери полкĕн тӳпе пулемёт взвочĕн командирĕ, кĕçĕн лейтенант.
Çавал Çырма
Каçăсем
Категори:Красноармейски районĕн ялĕсем
Хантă-Манси автономи тăрăхĕ — Югра
Кун-çулĕ
2003 çулта тăрăха официаллă «Югра» (çакăнпа РФ Конституцийĕн 65-мĕш статьине улшăну кĕртнĕ) палăрту хушса кăтартаççĕ.
Халăхĕ
Тăрăхра пурăнакан халăх йышĕ 2008 çулта 1505,2 çына, йышлăхĕ — 2,8 çын/çм² çитнĕ, хулара пурăнакан шучĕ— 91,3 %.
Çирĕклĕ Шăхаль
Çирĕклĕ Шăхаль (Кильдюшево) — Чăваш Енĕн Елчĕк районĕнчи ял.