cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Барсуково (Шаран районĕ)
Барсуково  — Пушкăрт Республикин Шаран районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 302 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452630, ОКАТО кочĕ — 80258820001.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Григорьев Иван Григорьевич (çыравçă)
CCCР ÇП пайташĕ (1962).
Пурнăçĕ
1979 çулхи раштавăн 20-мĕшĕнче Шупашкарта вилнĕ.
Ту-95
Кун-çулĕ
Çак темăна ертсе пыма Туполев Н. И. Базенкова ĕç хушать. 1951 çулхи утăн 15-мĕшĕнчех С. М. Егер ертсе пынипе ОКБ-ра çĕнĕ самолётăн тактикăпа техника сĕнĕвĕсене тата унăн эскизăн  проектне тума пуçлаççĕ.
Хĕвел тухăç çур чăмăрĕ
Каçăсем
Категори:Çур чăмăрсем Категори:Географи терминĕсем
המיספירה
Григорьев Николай Григорьевич (критик)
Григорьев Николай Григорьевич, — литература критикĕ. 1930 çулхи ака уйăхĕн 7 Чăваш Енĕн Çĕрпӳ районĕнчи Кăкар ялĕнче çуралнă.
Пурнăçĕ
Йĕкĕрвар вăтам шкулĕнче, Чăваш педагогика институчĕнче вĕреннĕ.
Чăваш кĕнеке издательствинче редактор, «Тăван Атăл» журналăн яваплă секретарĕ пулса ĕçленĕ.
Шунтал
Çавăн пекех
Районта Кивĕ Шунтал тата Çĕнĕ Шунтал ялĕсем пур.
Пиçенер Туктамăш
Пиçенер Туктамăш — Чăваш Енĕн Элĕк районĕн ялĕ. Шĕмшеш ял тăрăхне кĕрет.
Шупашкар троллейбусĕ
Кун-çул
1966 — Калинин урамӗпе Мускав проспекчӗ тӑрӑх троллейбус ҫӳреме пуҫланни; 2-, 3-, 4-№ маршрута тапратни.
1981 — 8-№ маршрута тапратни.
1991 — 16-, 17-№ маршрута тапратни.
Радуч
Категори:Польша ялĕсем
Тăрнашур
Кун-çулĕ
Тăрнашур пĕчĕк ял пулнă, 30 килĕрен те ытла мар. Ял çыннисем тăрăшса ĕçленĕ, ача-пăча ỹстернĕ, лайăх пурăнма ĕмĕтленнĕ. Анчах кĕтмен-туман çĕртен ылханлă вăрçă пуçланнă. Тăрнашур ялĕнчи 39 çынна вăрçа кайма повестка панă.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Елчĕк районĕн ялĕсем Категори:Çухалнă чăваш ялĕсем
Псков облаçĕн Остров районĕ
Истори
1927 çулхи çурлан 1-мĕшĕнче йĕркеленĕ.
Чульга (Тамырсат юппи)
Чульга — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Омск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Тамырсат юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Кальмовка
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Кармаскали районĕ
Псков облаçĕн Палкино районĕ
Халăх йышĕ
Районта пурĕ 10,5 пин çын пурăнать. Вăл шутра хула çыннисен йышĕ 3 пин патнелле. Пурĕ 376 ял-хула вырнаçнă.
Григорьев Николай Григорьевич (прозаик)
Раççей Федерациĕн çыравçисен пĕрлешĕвĕн, Чăваш Енен СПП (2003) членĕ.
Кыркызья
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Шамбала
Шамбала концепцийĕ чи малтанах классикăлла индуизм пайĕ шутланнă, Махабхаратăра Вишнун пулас  аватарĕ Калки çуралнă вырăнĕпе çыхăннă пулнă. Тепĕртакран концепцие Махаянăна кĕртсе урăхла шухăша куçарнă. Хальхи эзотерика Йалин йĕркипе çак концепцие чи малтанах Елена Блаватская çырса кăтартнă.
Кырчанка
Кырчанка — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Чулхула облаçĕ, Мари Эл территорипе юхать. Воя юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 28 км.
Псков облаçĕн Печора районĕ
Тавралăхĕ
1944 çулхи çурлан 15-мĕшĕнче йĕркеленĕ.
Вершинка (Чебачья юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Кетрен Васюган таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Асамат
Асамат:
Классицизм
Классицизм ((classicisme), classicus — тĕслĕхлĕ) — XVII-XIX-ĕмĕрсенчи Европа ÿнер илемлĕхĕн эстетикаллă юхăмĕ.
Каçăсем
Категори:Ӳнер Категори:Ӳнер юхăмĕсем Категори:Шухăш юхăмĕсем
Ту-144
Самолётсен шăписем
Пурĕ 16 машинă туса хатĕрленĕ — 68001, 77101, 77102, 77103, 77105, 77106, 77107, 77108, 77109, 77110, 77111, 77112, 77113, 77114, 77115 и 77144 борчĕсем.
Çĕмĕрĕлсе çунса кайнă самолётсем
Ытти самолётсене 90-мĕш çулсенче пайланă е касса тĕслĕ металла вакланă.
Каçăсем
Категори:Туполев самолёчĕсем Категори:СССР самолёчĕсем Категори:Раççей самолёчĕсем Категори:Пассажир самолёчĕсем
Типçĕр çурчăмăрĕ
Типçĕр çурчăмăрĕнчи океансен лаптăкĕ çакăнти типçĕр лаптăкĕнчен нумайрах пулнипе «типçĕр çурчăмăрĕ» ăнлавпа типĕ çĕрсен лаптăкĕ океансен лаптăкĕнчен пысăкрах çурчăмăрне мар — тип çĕрĕн чылайрахăш пайĕ вырнаçнă çурчăмăрне палăртаççĕ.
Каçăсем
Категори:Çĕр çурчăмăрĕсем Категори:Географи терминĕсем
Псков облаçĕн Плюсса районĕ
Тавралăхĕ
Район лаптăкĕ 2 577 км2. Тĕп юханшывĕсем — Плюсса тата унăн юпписем (Люта, Курея, Хура, Омуга, Яня, Вердуга, Пагуба). Пысăк кӳлĕсем — Хура, Плюсхыç, Песно, Ужово, Апалево тата Вăрăм.
Федорова (Чебачья юппи)
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Омск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Ловать (юханшыв)
Ло́вать (Ловоть) —Белоруссипе Раççейри юханшыв. Белорусинчи Витебск тата Псковпа Новгород облаçĕсем тăрăх юхать. Шыв юххин 55 % мартăн çуррипе çу уйăхĕччен иртет, утă уйăхĕпе юпа уйăхĕччен 23 %, ытти 22 % хĕлле. Юханшыв хĕрринче Великие Луки, Холм тата Парфино хеп вырнаçнă. Илмень кӳллине кĕнĕ чухне Полапа пĕрле  400 км² лаптаклă дельта тăваççĕ. Пысăк юпписем сулахайра: Насва, Локня, Редья, Полисть; сылтăмра: Кунья. Чи пысăк юппи — Кунья Ловате Холм хулинче кĕрет.
Кĕçĕн Шолга
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Ай-Саз (Чертала юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Тĕрĕк чĕлхисем
Тĕрĕк чĕлхисем, — Азире тата Европăн хĕвелтухăç енче сарăлнă SOV чĕлхесен ушкăнĕ. Алтай çемьине кĕреççĕ. Çыру валли кириллица, латин тата арап алфавичĕсене усă кураççĕ.
Ушкăнлани
Категори:Тĕрĕк чĕлхисем
Ту-154
Ту-154 (ÇАПУ квалификацийĕпе: Careless — «Беспечный») — вăтам тăсăлăвлă авиалинисем валли виçмоторлă пассажир самолёчĕ, 1960-мĕш çулсенче СССР-та Туполев КБ туса, Ту-104 самолёта улăштарма, ĕçе кĕртнĕ.
Кун-çулĕ
1971 çулхи çу уйăхĕнчен пуçласа самолёт Мускавран (Внуково) Тбилиси, Сочи, Симферополь тата Минеральные Воды хуласене почта турттарма тытăнать.
Çак машине çине экономлăрах, П. А. Соловьёв ОКБ конструкциленĕ двигательсене лартнă. Ку модификации самолётсен вĕçев йывăрăшĕ чи пысăкки: 100 до 104 тонн. Ту-154 çемйин регистраци номерĕсем (СССР-та, каярах Раççейре) 85-тен пуçланаççĕ. Тĕслĕхрен: СССР-85311, RA-85185.
Самолетсене çухатни
Пурĕпе катастрофăсенче тата йывăр аварисенче 63 лайнера çухатнă
Гнусарев Александр Яковлевич
Гнусарев Александр Яковлевич — (28.03.1922-17.03.1971), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 30. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Вăта фронтăн 65-мĕш çарĕн 193-мĕш перевçĕсен дивизин 883-мĕш перевçĕсен полкĕн 1-мĕш батальонĕн перевçи, ефрейтор.
Псков облаçĕн Порхов районĕ
Халăх йышĕ
Районта пурĕ 27,5 пин çын пурăнать. Вăл шутра хула çыннисен йышĕ 12 пин патнелле. Пурĕ 525 ял-хула вырнаçнă.
Çул-йĕр
Район тăрăн Октябрь чукун çулĕн Бологое — Псков линийĕ иртет.
Вăйă
Истори
Вăйă хăçан пуçланса кайнине никам та пĕлмест, çавăнпа та ун пирки паянхи кунччен тавлашусен пыраççĕ. Вăйă хăйĕн пĕрремĕш кунĕнченех çына вĕрентекен калăп пек çуралать. Вăл çын йăлисене, енĕсене ӳстерме кирлĕ пулăм. Çавна ăнласа, Платон (пирĕн эрăччен 427 −347 çулсем) çапла каланă: «Эпĕ калап, пĕрер ĕçре паллă пулласси килнĕ çын, пĕчĕккĕренех хăнăхтармалла. Лайăх çĕр ĕçчĕ е пурт тăвакан пуласси килнĕ çын, сăмахран, пĕчкĕренех вăйăсенче çĕр ĕслемелле е ача-пăча пӳртĕсене тумалла.
Псков облаçĕн Псков районĕ
Истори
1927 çулхи çурлан 1-мĕшĕнче йĕркеленĕ.
Ашмарин вулавĕсем
Конференци пăхса тухакан проблематика
тата ытти те.
Галлий
Галли (Gallium) — элементсен периодикăллă системин 31-мĕш хими элеменчĕ.
Гнусин Александр Фёдорович
Гнусин Александр Фёдорович — (24.12.1919-20.07.2007), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Украина фрончĕн 46-мĕш çарĕн 316-мĕш перевçĕсен дивизин 857-мĕш артиллери полкĕн Разведка пуçлăхĕ, капитан.
Черпус
Кунçул
1925-мĕш çулта никĕсленĕ тесе шутлаççĕ. Хăшпĕр çăлкуçсем вара 1921-мĕш çулта пуçланнă пек кăтартаççĕ.
Паллă çыннисем, ытти харкамлăхсем
Ялти пĕрремĕш тракторист — Нестеров Иван Васильевич, шăпах ун çуртне 1983-мĕш çулта чи юлашкинчен сÿтнĕ. Унăн çурчĕ паянхи «Полевая» урамăн 11-мĕш çурчĕ çывăхĕнче пулни пирки каланă.
Лугавушка
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Çтерлĕпуç районĕ
2012 çуллахи Олимп вăййисем
Хутшăнакан патшалăхсем
Сомали, Тухăçри Тимор, Науру, Мавритани, Бутан тата Доминика патшалăхĕнчен икшер спортсмен кăна килнĕ.
Мурзино (Новокиешкинский ял тăрăхĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Псков облаçĕн Пустошка районĕ
Каçăсем
Категори:Псков облаçĕн районĕсем
Чернов Юрий Николаевич
Кун-çулĕ
Авланнă, иккĕ ача пур.
Палладий
Паллади —Элементсен периодикăллă системин 46-мĕш хими элеменчĕ, символĕ Pd(Palladium), платина ушкăнне кĕрекен тĕслĕ çемçĕ çыхланакан металл. CAS регистрации номĕрĕ: 7440-05-3.
Лобань
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Удмурт Республикин юханшывĕсем Категори:Мари Эл юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Палладий
Хими пахалăхĕсем
Паллади шывпа,сахаллатнă йӳçĕксемпе, сĕлтĕсемпе реакцине кĕмест. Концентратлă кӳкĕрт, азот йӳçĕкĕсемпе, патша эрехĕпе, галогенсемпе, кӳкĕртпе хутшăнать. Пĕрле ирĕлтернĕ чухне кали гидросульфчĕпе реакцине кĕрет.
Македон чĕлхи
Асăрхавсем
Категори:Çурçĕр Македони Республикин чĕлхисем
Половинка (Чертала юппи)
Половинка — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Омск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Чертала юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 41 км.
Луи Армстронг
Кун-çулĕ
Луи, креол манерĕпе ăна çапла чĕннĕ, Çĕнĕ Орлеанăн негрсен чи чухăн районĕнче çуралнă. Ачалăхра нуша тӳснĕ (амăшĕ — кĕпе-йĕм çăвакан, ашшĕ — ĕç шыраса ĕçлекен). Ывăлĕ пĕчĕк чухнех ашшĕ çемьене пăрахать. Амăшĕ проституткăна ĕçе каять, Беатрис йăмăкĕпе пĕрле арçын ачана Джозефина кукамăшĕ патĕнче çитĕнет. Тепĕртакран амăшĕ ăна хăй патне илет, анчах та ăна ăс парса ӳстереймест. Ачаранах Армстронг çĕр кăмрăкне тиесе турттарать, хаçат сутать. Çиччĕ çул тултарсан анчах Америкăна Раççей империнчен пурăнма килнĕ еврей Карнофски кăмрăк сутăçĕсен килĕнче ĕçлесе пурнать. Армстронг сутăç çемьинче усрав ывăлĕ пулса тăрать. Карнофски çемьи Сторивиллре районĕнче пурăннă — кунта барсем, клубсем, ташă залĕсем ĕçленĕ. Карнофски пкаярах Армстронга корнет туянма укçа панă.
Армстронг ирех урамри вокал ансамблĕнче ĕçлет, параппансем çинче выляса темиçе çул хушшинче хăйĕн хăлхине çивĕчлетет, мусăк пĕлӳлĕхне 1913 çулта «Уэйф’с Хоум» тĕрмери (унта вăл амăшĕн клиенчĕ-полисмен пистолетне вăрласа Çĕнĕ çулта урамра персе çӳренĕшĕн лекнĕ) интернатра ӳстерет. Вăл тӳрех лагерьти оркестр пултарулăх ĕçне хутшăнса тамбурин, альтгорн выляма вĕренет, каярах корнета алла илет. Оркестр хăй вăхăтĕнчи кĕвĕсене — маршсене, полькăна — вылянă. Тĕрмере Луи мусăкçă пулма ĕмĕтленет. Ирĕке тухсанах вăл клубсенчи оркестрсенче вылять. Ăна Кинг Оливер, хулари чи лайăх корнетçĕ асăрхать, ăс парать. Луи Армстронг ăна хăйĕн чăн вĕрентӳçи тет. 1918 çулта Оливер Чикаго хулине кайсан, Армстронга хăйĕн ансамбльне ĕçлеме чаплă тромбонçă Кид Ори чĕнет. Луи хутран-ситрен Оскар «Папа» Селестинăн «Tuxedo Brass Band» оркестрĕнче вылять, унпа пĕрле ун чухне Пол Домингес, Затти Синглтон, Альберт Николз, Барни Бигард тата Луис Рассел мусăкçăсем ĕçленĕ. Тăван хулари джаз парачĕсене хутшăннă, Фэтс Мэрейблăн «Jazz-E-Sazz Band» бэндĕнче Миссисипи тăрăх çӳрекен пăрахутсем çинче ташă каçĕсенче вылять. Мэрейбл, профессиллĕ бэнд-лидер, каччăна нота пĕлӳлехне ăнлантарсан, Армстронг мусăк ăста мусăкçă пулса тăрать. Каярах ăна мусăкçăсем Сачмо (Satchel Mouth «рот-меха») витлев параççĕ.
Маша (Кичменьга юппи)
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Чегодаевка
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Владивосток
Истори
1859 çулта Муравьёв-Амурский Николай Николаевич Аслă Петĕр кӳлмекне карап çинче пăхнă çаврăннă вăхăтра Ылтăн Мăйрака бухтăна асăрханă. Вăл палăртнă тăрах кунта хӳтĕленме питĕ лайăх пулнă. Бухта Константинопольти Ылтăн Мăйрака бухти евĕрлĕ курăннипе вăл ăна та Ытлăн Мăйрака ята парас тенĕ. Малтан ку бухтăн китайла тата акăлчанла ячĕсем пулнă.
Рим клубĕ
Кун-çулĕ
Рим клубĕ «Пĕтĕм Тĕнче тупсăмĕм» ятлă тĕпчев ĕçсене пуçарса ячĕ.
Псков облаçĕн Пушкин Сăрчĕн районĕ
Каçăсем
Категори:Псков облаçĕн районĕсем
Первомайски (Патăрьел районĕ)
Экономика
Аслă Арапуç райпромкомбиначĕ — Чăваш Енĕн Патăрьел районĕнчи Аслă Чемен ялĕнче малтан вырнаçнă комбинат. Упус завочĕ çинче никĕсленĕ пулнă. Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи вăхăтĕнче фронта туртаракан лашасем валли çунасемпе урапасем ăсатнă.
Тауэр кĕперĕ
Кун-çулĕ
XIX ĕмĕрĕн иккĕмĕш пайĕнче Ист-Эндри порт районĕнче çуран тата утлă куçăм ӳссе пынă май «Лондон кĕперĕнчен» тухăçрах шыв урлă каçă тăвас ыйту çĕнĕрен хĕрсе кайнă. 1870 çулта чавнă Тауэр Сабвэй тоннелĕпе метро евĕр чылай хушă усă курайман, вăл çуран куçăм валли кăна юлнă.
Николаев Владимир Викторович
Пурнăçĕ
Категори:Раççей паллă çыннисем Категори:Владивосток
398 çул
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Укьяс
Укияз — Пушкăрт Республикин Шаран районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 14 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452642, ОКАТО кочĕ — 80258820008.
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Шаран районĕ
Штюслинген
Штюслинген (Trimbach SO) — Швейцарири коммуна, Золотурн кантонне кĕрет.
Гёсген тăрăхĕ йышĕнчи коммуна. 1004 çын (2007, раштав, 31) пурнать. Официаллă код — 2499.
Каçăсем
Категори:Золотурн хулисем
Хронологи
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Вăхăт Категори:Хронологи
Ковалёв Николай Анатольевич
Çитĕнĕвĕсем
Категори:Олимп вăййисем Категори:2012 çуллахи Олимп вăййисем
Павлов Николай Спиридонович
Павлов Николай Спиридонович - 1-го Белорус фрончĕн 65-мĕш армин 11 артиллери дивизин 46-мĕш çăмăл артиллери бригадин 1007-мĕш çăмăл артиллери полкĕн тупă командирĕ, сержант. 1943-мĕш çулхи раштавăн 21-мĕшĕнче Павлов оруди командирĕ хăйĕн расчечĕпе икĕ тăшман танкне лектерет. Наводчик амансан. ун вырăнне тăрса, тата 3 танка пĕтерет. Ананнă пулсан та, çапăçу хирĕнчен каймасть.
Лоевка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Говоров Сергей Александрович
Говоров Сергей Александрович — (25.09.1909(12)-11.10.1985), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 21. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çурçĕр-Анăç фронтăн 7-мĕш çарĕн13-мĕш çамăл танк бригадин рота командирĕ, лейтенант.
Булаж
Булаж — Пушкăрт Республикин Çтерлĕпуç районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 64 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453180, ОКАТО кочĕ — 80248845002.
Катовица
Пулăмсем
Категори:Польша хулисем
Республика (хаçат)
Кун-çулĕ
Хальхи вăхăтра хаçат 1700 экземплярпа юнкунсерен тухать. Хаçат редакторĕ пулса тĕрлĕ вăхăтра В.Н. Петров, Н.А. Галкин, Л.Л. Васильев, В.Н. Алексеев пулнă. Паянхи кун вара ку ĕçе Лидия Михайлова, паллă журналист, çыравçă туса пырать.
Улик-Елга
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Арча (Чижапка юппи)
Арча — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Омск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Чижапка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 36 км.
Псков облаçĕн Пыталово районĕ
Çул-йĕр
Район тăрăх Санкт-Петербург — Вильнюс — Львов чукун çул иртет.
Каçăсем
Категори:Псков облаçĕн районĕсем
Алжирпа Марокко хушшинчи чикӗ хирӗҫӗвӗ
Хирӗҫӳ хронологийӗ
1972 ҫулхи ҫӗртмен 15-мӗшӗнче Рабатӑра Мароккопа Алжир хушшинчи килӗшӳсене алӑ пусса ҫирӗплетнӗ. Ку килӗшӳ тӑрӑх икӗ ҫӗршыв пӗр-пӗринпе килӗшсе ӗҫлеме, вӑрҫӑ хирӗҫӗвӗн сӑлтавӗ пулса тӑнӑ Коломб-Бешарпа Тиндуф районӗнчи тимӗр тӑприн лаптӑкне пӗрле усӑ курма йышӑннӑ.
Леберн (тăрăх)
Каçăсем
Категори:Золотурн (кантон)
405
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Платина ушкăнĕ металĕсем
Платина ушкăнĕ металĕсем ( Платина ушкăнĕ, Платина металĕсем, Платиноидсем) — пĕр пекрех хими тата ффизика пахалăхлă, тата çĕруправĕсенче пĕрле тĕл пулакан ултă куçăмлă металлă хими элемента:   (рутени, роди, паллади, осми, ириди, платина) палăртакан термин.
Пахалăхĕсем
Химилле реакцисене мăран хутшăнаççĕ, патша эрехĕнче кăна хлорид комплексĕсем туса ирĕлĕççĕ:
Чикĕ хуралçин кунĕ
Чикĕ хуралçин кунĕ — Раççей чикĕ хурал çарĕсенче хĕсметре тăраканнисен професси уявĕ. Çулсерен çавна çăвăн 28-мĕшĕнче палăртаççĕ.
Кун-çулĕ
Совхалкомăн 1918 çулхи çăвăн 28-мĕшĕнчи декречĕпе РСФСР чикĕ сыхлавне йĕркеленĕ. Çавăн чухнех Чикĕ хуралĕн тĕп тытăмне туса хунă, унта мĕнпур йышĕпех Раççейĕн малтанхи чикĕ хуралĕн уйрăм корпусĕн Тытăмĕнчи офицерсене хĕсмете куçарнă. 1993 çулхи раштавăн 30-мĕшĕнчи Раççей Президенчĕн Хутайĕпе тунă Раççей Федерацин чикĕ хĕсмечĕ çак структурăсен право еткерĕ пулать.
Эдди Рознер
Германи тата Польша
Берлинра поляк еврей çемьинче çуралнă. Ашшĕ — Игнатий Рознер — Германирен Польшăна куçса килнĕ ал ăсти пулнă, амăшĕ — Роза Рознер (хĕр чухне Лямпель) — кил хуçайкки. Çемьере 6 ача çитĕннĕ.
Адольфа 1916 çултах Берлинти Штерн мусăк консерваторине вĕренме илеççĕ, ăна вăл сĕрме купăç класĕпе питĕ лайăх паллăсемпе 1920 çулта вĕçлет те поступил для продолжения музыкального образования в Берлинти Кантштрассе аслă мусăк шкулĕнче ăсталăхне ӳстерет. К.Флешпа Ф.Шрекер профессорсем патĕнче пĕлӳ пухать. Кĕçех сĕрме купăса пăрахать, ăна труба хăй патне туртать, чунне джаз тыткăна илет, 1928 çултанпа Гамбургра Марек Веберăн оркестрĕнче трубапа соло вылять, каярах Стефан Вайнтраубăн «Weintraubs Syncopators» джаз-оркестрĕнче ĕçлет. XX ĕмĕрĕн 20-мĕш çулĕсем вĕçĕнче — 30-мĕш çулсен пуçламăшĕнче Европăра чи паллă трубач шутланнă. Круиз пăрахутĕнче джаз-оркестрĕнче ĕçлет, Гамбургран Çĕнĕ Йорка çитет. 1930-мĕш çулсен варринче Рознер хăйĕн джаз ушкăнне пуçтарать, пĕр харăсах икĕ труба çинче вылять.
Хушăлка
Каçăсем
Категори:Пишпӳлек районĕ Категори:Пушкăрт Республикинчи чăваш ялĕсем
Çут Тĕнче пуçламăшĕсем
Хальхи ăслăх
Унсăр пуçне, Çут Тĕнче çул-ӳсĕмне космологи моделĕсен Хаббл константине палăртнин никĕсĕпе усă курса хакласа кăтартнă.
Пайпăл çăлкуçĕсем
Анлă саралнă виçĕ тĕнче эри:
Лочег
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Джеймс Олдридж
Кун-çулĕ
Прозăçă Совет Союзĕпе лайăх хутшăннă, çавăнпа та, пулĕ, анăç енче сахал вулаççĕ. Олдриджăн ĕçĕсене пĕрмаях вырăсла куçарнă та Союзра пичетленĕ. 1973 çулта Совет Союзĕнче ăна «Халăхсем хушшинчи лăпкăлăха çирĕплетнĕшĕн» тĕнчери Ленин парнипе чысланă.
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Аслă Британи çыравçисем Категори:Австрали çыравçисем Категори:Халĕ пурăнакансем
Поляк чĕлхи
Поляк чĕлхи (język polski, polszczyzna), — хĕвел анăç енчи славян чĕлхисен йышĕн лехит ушкăнне кĕрекен чĕлхе. Поляк чĕлхи чех чĕлхи, словак чĕлхи, помор чĕлхи (вăл чĕлхен кашуб диалектне час-часах поляк чĕлхин диалекчĕ тесе йышăнаççĕ), лужицки чĕлхи тата полаб чĕлхи патне çывăх. Тĕнчере ку чĕлхепе калаçакан çынсен шучĕ 50 пин тарин çитет.
Кулетка (Чижапка юппи)
Кулетка — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Омск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Чижапка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 39 км.
408
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Данипе Норвегине тапăнса кĕни
Çарсен вăйĕ
Норвегин пурĕ 6 дивизи пулнă. Пурĕ вĕсенче 55 пин салтак пулнă (каярахпа кăштах çара чĕннĕ хыççăн). Норвеги флотĕнче 2 линкор, 7 эсминец, 8 тральщик, 10 мина чаравçи, 17 мина туртаракан, 9 шывай кимми пулнă. Норвеги авиацийĕ 190 самолётран тăнă.
Пĕтĕмлетӳ
Ӗçĕсене ăнăçлă ирттерсе Германи Данипе Норвегине хăй аллине илнĕ. Çавăн пекех шывай киммисемпе авиаци вырнаçтармашкăн Германи лайăх вырăн йышăннă, Скандинавинчи çĕрсенчен паха таварсем туртарса килессине çамăллатнă.
Максютово (Стерлибашевский сельсовет)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Локомотив Мускав ФК
«Локомотив» Мускав ФК — Раççей футбол клубĕ. 1923 çулта йĕркеленĕ.
Клуб гимнĕ
В каждом сердце навек твои цвета, Мы крепли много лет. Ты писал золотыми буквами историю побед, Сквозь года и дни ты надежду пронёс, В твой великий удел мы верим. Развевайтесь, знамёна славные, Зажглась твоя звезда. Мы с тобою, наш «Локомотив», Отныне и навсегда. (тексчĕпе кĕвви — Август Крепак)
Каир
thumb|300px| Хальхи [[Каир, 2004, юпа. Каир телетурулĕнчен Гезирăн кăнтăр вĕçнелле пăхсан.]] Каи́р (القاهرة, al-Qāhira — «çĕнтерӳллĕ») — Икĕпат тĕп хули, Африкăн чи пысăк хули. Икĕпатсем ăна часах مصر — Маср тесе палăртаççĕ.
Истори
thumb|right|Метро станцийĕ «Мар-Гиргис»
Мостовица (Луза юппи)
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Псков облаçĕн Хĕрлĕ Струг районĕ
Хĕрлĕ Струг районĕ, — Псков облаçĕн çурçĕр-хĕвелтухăç енче вырнаçнă районĕ. Район тĕпĕ — Хĕрлĕ Струг хула евĕрлĕ посёлок.
Халăх йышĕ
Районта пурĕ 16 пин çын пурăнать. Вăл шутра хула çыннисен йышĕ 9 пин патнелле. Пурĕ 193 ял-хула вырнаçнă.
Алпаево
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Говорухин Иван Ильич
Говорухин Иван Ильич — (1919-27.03.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 20. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Хура тинĕс флочĕн Одесса тинĕс çар базин 384-мĕш уйрăм тинĕс пехоти батальонĕн радисчĕ, краснофлотец.
Булякай (Подлубовский ял тăрăхĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Кармаскали районĕ
Петровски (Пишпӳлек районĕн Хушăлка ял канашĕ)
Почтă индексĕ — 452045, ОКАТО — 80 212 840 005.
Платон
Вырăçла тĕпчев ĕçĕсем
Пайăр ĕçсем:
Платон тата еткерсем:
Ельцин Борис Николаевич
Пурнăçĕ
1931 çулхи нарăсăн 1 Свердловск облаçĕн Талица районĕнчи Бутка салинче çуралнă.
Каçăсем
Категори:Раççей президенчĕсем Категори:2007 çулта вилнисем
Якут алфавичĕ
Якут чĕлхин авалхи çырăвĕ тахçанах çухалнă, унăн йĕрне халлĕхе тупайман. 1922 çултанпа 1939 çулчен тунă латиница çинче тытăнса тăракан алфавита усă курнă. 1939 çулта вара кириллица çине куçнă.
Якут латин алфавичĕ (1929–1939):
Ном (Авалхи Икĕпат)
мини|Номсен тотемӗсем
Куршанак
Тĕссем
Куршанакăн çĕр ытла тĕсĕ тĕл пулать.
Сентиментализм
Сентиментализм «этем çутçанталăкĕн» чи витĕмлĕ палли ăс-тăн мар, — туйăмлăх тесе пĕлтернĕ. Ку классицизм никĕсĕнчен уйрăм тăнă. Çут ÿç тапхăрĕпе çывăх юлса, сентиментализм çын харпăрлăхĕн идеалне пăхăнса юлать, анчах ку тĕнчене «ăс-тăнпа» çĕнетни мар, «çутçанталăк» туйăмĕсене ирĕке кăларса аталантарни пулать.
Сентиментализмăн паллă пайташĕсем — Джеймс Томсон, Эдуард Юнг, Томас Грей, Лоренс Стерн (Англи), Жан Жак Руссо (Франци), Николай Карамзин (Раççей).
Сентиментализм вырăс çыравлăхĕнче
Раççее сентиментализм 1780-çç. - 1790-çç. пуçламăшĕнче И. В. Гётен «Вертер», С. Ричардсонăн «Памела», «Кларисса» тата «Грандисон», Ж.-Ж. Руссон «Новая Элоиза», Ж.-А.Бернарден де Сен-Пьерăн «Поль тата Виржини» романĕсене пула пырса çитнĕ. Вырăс сентиментализмĕн тапхăрне Н. М. Карамзин «Вырăс çулçÿревçин çырăвĕсемпе» уçнă.
Хисеп Юнташĕсен орденĕ
Чыс Юнташĕсен орденĕ е Чыс Кавалерĕсен орденĕ е Хисеп Кавалерĕсен орденĕ (Order of the Companions of Honour) — Британин тата Пĕртуслăхăн орденĕ. ӳнерте, литературăра, мусăкра, ăслăхра, политикăра, промăçлăхра тата тĕнре чаплă çитĕнӳсем тунăшăн чыслаççĕ.
Кĕçĕн Шайтанка (Ягыл-Ях юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Индий
Ячĕ пулни
Индин спектăрти йĕрĕ индиго. тĕслĕ.
Псков облаçĕн Усвят районĕ
Тавралăхĕ
Район лаптăкĕ 1 106 км2. Тĕп юханшывĕсем — Овсянка, Усвяча.
Муржа
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Туканаш
Туканаш, — Чăваш Енри темиçе ял ячĕ.
Категори:Чăваш Ен ялĕсем
Мĕрселин
Иерусалим иудей тĕнĕнче
thumb|150px|Ӳле хӳтлĕхĕ.
Ватă хула
right|thumbnail|150px|Иерусалим, Ватă хула, [[Ари çуралнă кил-музейĕ.]]
Лумпунчик
Лумпунчик — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Удмурт Республики, Мари Эл, Тутарстан территорипе юхать. Лобань юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Лоуренсий
Лоуренси — 103 атом номерлĕ хими элеменчĕ. Атом масси 262.11; Lr тесе паллă тăваççĕ(Lawrencium), актиноидсен шутне кĕрет.
Эль Серрито
Эль Серрито (El Cerrito) — Колумбири Валье-дель-Каука провинцинче вырнаçнă хула-муниципалитет.
Кун-çулĕ
Эль-Серрито испан чĕлхинче «пĕчĕк ту» пĕлтерĕше кăтартать.
Каталектика
Пит маттур-çке Иванов бульварĕ, Пыллăхри пек çамрăк çăкасар. Çта çитсен те манăçа юлмарĕ Шурă тум тумланнă Шупашкар.
Кулай (Ягыл-Ях юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Акаталектика
Кунта мăшăрлă 1-мĕш тата 3-мĕш йĕркесен вĕçĕнче — акаталектика.
Пысăк Упакасси ял тăрăхĕ
Тавралăхĕ
Йĕпреç-Вăрнар çул хĕрринче вырнаçнă.
Негла (Луза юппи)
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Сарплат
Истори
1927 çулчен Етĕрне уесĕн Элĕк вулăсĕнче шутланнă. 1927 çулхи юпа уйăхĕн 1 хыççăн Элĕк районне, 1962 çулхи раштав, 20 хыççăн Вăрнар районне кĕртнĕ. 1965 çулхи пуш, 14 хыççăн хальхи вăхăтчен Элĕк районне кĕрет.
Саранка (Ягыл-Ях юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Тетĕрпуç
Тетĕрпуç ( çавăн пекех Кайраклă,  Кайраклăпуç,  Тятербаш) — Пушкăрт Республикин Çтерлĕпуç районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 413 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453194, ОКАТО кочĕ — 80248845009.
Пĕрремĕш Май (выççăлкă)
Истори
1920 çулчен Шупашкар уесĕн Тутаркас вулăсне кĕнĕ.
Консепçион
Паллă вырăнсем
Консепсьонра тăваттă университет.
Лыштанка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Метр (сăвă терминĕ)
Пит маттур-çке Иванов бульварĕ, Пыллăхри пек çамрăк çăкасар. Çта çитсен те манăçа юлмарĕ Шурă тум тумланнă Шупашкар.
Хайлава хорей виçипе çырнă. Шăпах çакă пулать те ĕнтĕ кунта "метр" тени.
Асăрхавсем
Категори:Авалхи метрика Категори:Метрика Категори:Поэзи * * Категори:Силлабо-метрикăлла сăвă
Чăваш Тимеш ял тăрăхĕ
Ял тăрăхĕн пуçлăхĕ — Иванов Николай Васильевич.
Ялсем
Ял тӑрӑхӗ Чăваш Тимеш, Анатри Кĕлешкасси, Вырăс Тимешĕ, Хумпуç Патăръел, Тури Кĕлешкасси ялĕсенчен тăрать.
Рислинг
thumb|Рислинг Рислинг ( ним. Riesling )- паллă шурă иçĕм сорчĕ. Тăван çĕр: Германи. Анчах хăш-пĕррисем Эльзас (Франци) е Вахау (Австри) тăрăхсенчен рислинг тухнă теççĕ.
Сталинград фрончĕ
Çарпуçĕсем
Генерал-лейтенант В. Н. Гордов
Генерал-полковник А. И. Ерёменко
Фронтăн артиллери çарпуçĕсем
Артиллери генерал-майорĕ Матвеев В.Н. (1942/юпа — 1943/нарăс).
Пысăк куршанак
Каçăсем
Категори:Астра йышшисем Категори:Сиплĕ ӳсентăрансем Категори:Евразири флора
Эскетен
Эскетен (Пояндайкино) — Чăваш Республикинчи Çĕмĕрле районĕнчи Якуртушкăнь ял тăрăхне кĕрекен ял.
Францине тапăнса кĕни
Голландине тапăнса кĕни
Малтан калаçса татăлнă тăрăх нимĕçсен А тата B çар ушкăнĕсем Голландине тапăнса кĕнĕ. Нимĕçсен парашютлă çарсем Роттердам, Гаага, Мурдейк тата Дортрехт хулисем çине анса Голландин шатли тăрăхсенчи ĕçе чарса лартнă. 60 тупăллă тата 1200 çынран тăракан Эбен-Эмаль питĕ вăйлă форта нимĕçсен 85 çынран тăракан десанчĕ тытса илнĕ. Çав вăхăтрах тĕп хӳтĕлев вырăнĕсене нимĕçсен авиацийĕ питĕ вăйлă аркатнă. Çу уйăхĕн 11-мĕшĕ тĕлне нимĕçсем Альберт каналĕ патĕнчи голландсен хӳтĕлевне çĕнтернĕ.
Çурçĕр Франци
Хӳтлĕхри хăш-пĕр шăтăксене пĕтерес тесе çу уйахĕн 16-мĕшĕнче Морис Гамелен генерал тĕп резерври тата ытти пайсенчен çĕнĕ 6-мĕш армине туса хума хушнă. Анчах ку кая юлнă ĕç пулнă. 9-мĕш армине ертсе пыракан Андре Корап генерал вырăнне тепĕр генерал Анри Жиро йышăннă. Вăл хăйĕн çарне çĕнĕлле йĕркелеме пуçланă, анчах та тăшман ункине лекнĕ. Çу уйăхĕн 17-мĕшпе 19-мĕш хушшинче Шарль де Голль (каярахпа вăл Францин хирĕçле юхăмĕн ертӳçи пулса тăрать, тата каярахпа — Франци президенчĕ) бригада генералĕ 4-мĕш танк дивизипе нимĕçсен кăнтăр енчи çарсене виçĕ хутчен çапса аркатнă. Ку вăл пĕтĕм вăрçă вăхăтĕнче французсен пĕртен-пĕр ăнăçлă çапăçăвĕ пулнă. Анчах та нимĕçсем вăйлă хирĕç тăнипе тата шучĕпе ытларах пулнипе сывлăшри çапăçусенче чакма тивнĕ. Нимĕçсен танкĕсем Атлантика океанĕ хĕррине Абвильтен анăçалларах тухнă. Çу уйăхĕн 31-мĕшĕнче вара нимĕçсем Британин экспедици корпусĕ усă куракан тĕп портне, Шербу хулине, ярса илнĕ. Ку вăхăтра Франци çарĕ Соммăпа Энне юханшывĕсем хĕрринчи хӳтлĕхе вăйлăлатнă.
Шайтанка (Ягыл-Ях юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Темпранильо
Каçăсем
Категори:Иçĕм сорчĕсем Категори:Испан эрехĕсем
Эол сăвви
Эол сăвви, е силла́бо-метрикăлла́ сăвă (çавăн пекех кĕскен силла́бо-ме́трика, συλλαβή — сасăсен майлашавĕ тата сыпăк;  — вăрăмăш, таршшĕ, размер), —   силлабика (изосиллабизм) тата квантитативлăх принципĕсем çинче никĕсленнĕ сăвă.
Борисовка (Шаран районĕ)
Борисовка  — Пушкăрт Республикин Шаран районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 81 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452635, ОКАТО кочĕ — 80258830002.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
426 çул
Çавăн пекех
Категори:Çулсем
Остготсем
Хунсене пăхăнма пăрахни
Аттил çарĕнче чылай остгот çарпуçĕн ячĕ тĕл пулать. Феодосий вăхăтĕнче остготсен пĕр пайĕ Лидипе Фригине куçнă пулнă. Аттил вилнĕ хыççăн хунсен патшалăхĕ арканма пуçланă, остотсем вара Паннонине куçнă. Амалсен йăхĕнчен тухнă Валамер, Теодемер тата Видемер пĕр тăвансем хунсене хирĕç вăрçăпа тухса 454 çулта вĕсен çарне çапса аркатнă. Çапăçура Эллах, Аттил ывăлĕ, пуçне хунă, остготсем вара вĕсене пăхăнма пăрахнă.
Беринг тинĕсĕ
Истори
Ятне 1725—1743 çулсенче тинĕсе тĕпчекен Витус Беринга асăнса панă. XVIII ĕмĕрти Раççей картисенче тинĕсе Камчатка е Хăнтăр тинĕсĕ тенĕ. Беринг тинĕсĕ тесе XVIII-мĕш ĕмĕрĕн вĕçĕнче каланă. Анчах 1818-мĕш çулта çеç В. М. Головнин хыççăн çак ят анлă сарăлнă.
Виç хурăн
Категори:Чăваш Енĕн Хĕрлĕ Чутай районĕ
Гиперкаталектика
Асăрхавсем
Категори:Авалхи метрика Категори:Метрика Категори:Поэзи * *
Варшава
Хула 1596 ҫулта, Краковри Вавель замокӗнче пушар хыҫҫӑн III Сигизмунд король хӑйӗн резиденцине кунта куҫарсан, хула столицин статусне 1791 ҫулхи Конституцире кӑна ҫирӗплетнӗ. Хулана пӗр тан уйӑрса Тӑракан Висла шывӗ хула урлӑ юхса иртет.
Хула районĕсем
Варшава 18 районтан (гмин) тытăнса тăрать.
ÇАПУ классификацийĕ
ABM
ABM — ракетăна хирĕç ракетăсем (хирĕçракетăсем).
Ракета кодификацийĕ
Ракета валли ÇАПУ хушма код палăртăвĕсемпе усă кураççĕ. ÇАПУ системинчен уйрăмрах, цифра индексĕллĕ сас палли кодĕпе усă кураççĕ.
Тарăн лопашка
Тарăн лопашка (Китан çырми), — Акчикасси ялĕнчен çурçĕр-хĕвелтухăçалларах вырнаçнă çырма. Çырма таршшĕ 300 метр, тарăнăшĕ — 45 м., сарлакăшĕ — 150 метр. Çырма тĕпĕнче Ерченеш юханшыв юхать. Кăнтăр енĕ чăнкăрах, çавна пула унта час-часах оползеньсем пулса иртеççĕ.
Хурамал ял тăрăхĕ
Хурамал ял тăрăхĕ — Чăваш Республикинчи Йĕпреç районĕн ял тăрăхĕ.
Соломон Утравĕсем
Чĕлхе
Соломон Утравĕсен çыннисем 80-100 чĕлхепе калаçаççĕ. Варринчи утравĕсенче Меланези чĕлхисемпе, таврашрисенче кăнтăрта Реннел чĕлхи тата Беллонă чĕлхи, инçет хĕвелтухăçалла - Тиккопиа (Tikopia), Ануттă (Anuta) тата Фаттаккă (Fataka), çурçĕр хĕвелтухăçалла - Сиккаянă (Sikaiana), çурçĕрелле - Луаниуă (Luaniua), Полинези чĕлхисемпе. Акăлчан чĕлхи(Лингва франка, Соломон Утравĕсенчи пиджинĕ) вара патшалăх чĕлхи.
Данилов Николай Фёдорович (çыравçă)
Данилов Николай Фёдорович (1901, раштав, 10, Чĕмпĕр хули, Чĕмпĕр кĕперни — 1969, кăрлач, 28, Шупашкар, Чăваш АССР) — критик, халăх пултарулăхне пухакан, текстолог.
Пурнăçĕ
Чĕмпĕрти чăваш вĕрентекенĕсен шкулĕнче, вĕрентекенсен семинаринче, Халăх çутĕç институчĕнче вĕреннĕ. Вăрçăра Тăван Çĕршыва хӳтĕленĕ.
Данилов Дмитрий Данилович
Пурнăçĕ
Дмитрий Данилович искусствăпа çамрăклах кăсăкланнă. Шăхранта "Канаш" вĕреннĕ чухнех вăл литература кружокĕ йĕркеленĕ: алă вĕççĕн тухакан журнал редакторĕ пулнă. Юратнă ĕçне Хусанта та пăрахман: хулари тĕрлĕ çĕрте вĕренекен студентсенчен литература кружокĕ йĕркелет: пулас чăваш писателĕсене пултарулăха аталантарма пулăшать. Д.Данилов 1927 çулхи çулла чăваш писателĕсен Пĕрремĕш съездне çамрăк чăваш çыравçисен Хусанти ушкăнĕн представителĕ пулса хутшăнать. Вăл Хусанти педтехникумра ĕçленĕ çулсенче виçĕ çул хулари чăваш çыравçисен литература организацине ертсе пынă. Çав çулсенелле унăн очеркĕсемпе калавĕсем: критикăлла тата публицистикăлла статйисемпе фельетонĕсем хаçатсемпе журналсенче пичетленнĕ. Мускавра вĕреннĕ çулсенче “Чăваш литератури”: Чăваш театрĕ” статйисене кĕнекене кĕртнĕ. Писательсем: художниксем: чăваш театрĕ çинчен çырнă статьясем “Сунтал” илемлĕ литература журналĕнче: “Трактор” альманахра: “Канаш”: “Красная Чувашия” хаçатсенче кун çути курнă? Хĕрлĕ профессура институтĕнчен вĕренсе тухсан вăл “Октябрьти социализмла революци тапхăрĕчченхи илемлĕ чăваш литератури” темăпа диссертаци хỹтĕленĕ. Çав çулсенчех вăл Мускавра В.И.Ленин ячĕллĕ педагогика институтĕнче литература теорийĕпе методологи вĕрентет. 1943 çулта Д.Данилова СССР писателĕсен союзĕн членне илеççĕ.
Люмжа
Люмжа — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Чулхула облаçĕ, Мари Эл территорипе юхать. Ярань юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Илле Тăхти
Пурнăçĕ
Ялти шкулта пĕлӳ илнĕ хыççăн Хусанти вĕрентӳçсене хатĕрлекен семинарире вĕренсе тухнă, Чăваш Енри Элĕк районĕнчи Тавăт шкулĕнче ĕçленĕ. Халăх хушшинче çӳрекен сăвă-юрăна нумай пухнă.
1928-1931 çулсенче вăл Шупашкарти педагогика техникумĕнче чăваш чĕлхипе литературине вĕрентнĕ. 1931-1938 çулсенче Илле Тăхти литература ĕçĕпе пурăннă.
430 çул
Çавăн пекех
Категори:Çулсем
Пĕрремĕш совет-финн вăрçи
Вăрçă хирĕнче
1918 çулхи пушпа ака уйăхĕсенче финнсем вырăссен карапĕсене Гельсингфорсран Кронштада куçнă çĕрте чараççĕ — «Волынецпа» «Тармо» пăрçĕмренсене тытса илеççĕ, «Ермак» пăрçĕмрене тупăран переççĕ.
Çу уйăхĕн пуçламăшĕнче финнсен çарĕсем Ино вырăс форчĕ патне çитеççĕ. Ку форт Петербурга хӳтĕлекен чи вăйлă пост пулнă. Кронштад комменданчĕ хушăвĕпе тупăсен пĕр пайне сирпĕтсе янă, ыттисем финнсен аллине лекнĕ.
1919 çӳлхи кăрлач уйăхĕнче финнсем Тухăç Карелири Порозер вулăсне тытса илеççĕ.
Ругсем
Категори:Герман йăхĕсем Категори:Çухалнă халăхсем
Йĕкĕтлĕх
Йĕкĕтлĕх, — Утаркассипе Хватукасси хушшинче вырнаçнă вырăн. Ку вырăнта малтан юмансем ларнă, халĕ вĕсене касса пăрахнă. Авал ку вырăнта икĕ ялти каччăсемпе херсем пуçтарăннă. Каччăсем кунта лашасем пăхнă, херсемпе перле вылянă, вăйă картисем тунă. Çамрăксем кунта пĕр-пĕрипе паллашса хăйсем валли мăшăрсем тупнă.
Водопойная (юханшыв)
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Омск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Птолемейсем
Птолемейсем (Лагидсем) эллинизм тапхăрĕнчи (пирĕн эрăччен III—I ĕмĕрсем) Египет тăрăмĕсем. Македони Александрĕ диадохĕ Птолемей I пуçарса янă.
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Птолемейсем Категори:Эллин патшапăхĕсем
Янка Купала
Я́нка Купа́ла (паспортра: Ива́н Домини́кович Луце́вич, Іва́н Даміні́кавіч Луцэ́віч; 1882—1942) — беларуç сăвăçи, драматург, публицист.
431 çул
Çавăн пекех
Категори:Çулсем
Хĕрлĕ Чутай районĕн гербĕ
Истори
thumb|Хĕрлĕ Чутай районĕн гербĕПĕтĕмĕшле хулкан евĕр курăнать. Герба хĕрлĕ, сарă, сенкер тата симĕс тĕссемпе ӳкернĕ.
Хĕрлĕ фон çинче хĕвеле сăнлакан икĕ ӳкерчĕк ӳкерсе хунă. Ку пĕтĕм композицине йĕри-тавра симĕс тĕспе чĕрсе тухнă.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енĕн районĕсен гербĕсем Категори:Хĕрлĕ Чутай районĕ
1066
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Тофаларсем
Халăх йышĕ, тытăмĕ
Тофаларсем какай, ытларах вĕçен кайăк тата пăлан ашне, çинĕ; кĕл ăшĕнче е чул çинче пĕçернĕ ыраш çăкăрĕпе апатланнă; — ӳсентăран тымарĕсене, хир суханĕпе, черемшапа, çырласемпе, кедр мăйăрĕпе тĕхемленĕ. Йывăр ясак тӳлемелле пулнипе хăш çулсенче апат-çимĕç начар пулнă. Арçынсем те, хĕрарăмсем те чĕлĕм туртаççĕ.
Хозяйство
thumb|Женский чехол для трубки Пурнăç йăла-йĕркипе куçса çӳрен халăх пулать, вĕсен пӳрчĕсем — чумсем. Сунар ĕçĕсемпе тупăш тăваççĕ.
Ханалсем
Каçăсем
Категори:Лезгин халăхĕсем Категори:Кавказ халăхĕсем Категори:Азербайджан халăхĕсем Категори:Дагестан халăхĕсем Категори:Çухалнă халăхсем Категори:Хыналыг * Категори:Азербайджан
Бетлах (Золотурн)
Леберн тăрăхĕ йышĕнчи коммуна. 4862 çын (2007, раштав, 31) пурнать. Официаллă код — 2543.
Бетлахра Atlantic ал сехетне тăваăкан савут пур.
Ирçе Çармăс ял тăрăхĕ
Каçăсем
Категори:Йĕпреç районĕн ял тăрăхĕсем
Янгурча
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Çтерлĕпуç районĕ
Милингсем
VIII ĕмĕрте Пелопоннес çурутравĕн кăнтăр енче пурăннă. Милинг çыннисем ытларах енĕпе çĕр ĕçĕпе пурăннă, тата выльăх-чĕрлĕх ерчетнĕ.
Канаш Альберт Георгиевич
Пурнăçĕ
Октябрьскийӗнчи вăтам шкулта вĕреннĕ. Йывăр чире пула вырăн çинчен тăма пултарайман вăхăтра сăвăсемпе поэмăсем çырнă.
Ӗçĕсем
Категори:Чăваш сăвăçисем
Серпухов (хула тăрăхĕ)
Серпухов - Мускав облаçри хула тăрăхĕ.
Чукотка автономи тăрăхĕ
Географи
Пысăк юханшывĕсем — Анадырь (юпписем Майн, Шурă, Танюрер), Омолон, Великая, Амгуэма, Большой тата Малый Анюи. Чи пысăк кӳллисем — Хĕрлĕ, Эльгыгытгын, Пекульней.
Кубаляк
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Домодедово (хула тăрăхĕ)
Домодедово - Мускав облаçри хула тăрăхĕ.
Памплемус ботаника сачĕ
Садра пысăк кăкшăм курăкĕсемпе техем ӳсен-тăран пуххи çитĕнет; кунтах эбен йывăçĕ, сахăр хăмăшĕ, çаплах Тĕп Америка, Ази, Африка патшалăхĕсенчи тата Инди океанĕн утравĕсенчи тĕл пулакан 85 тĕслĕ пальмă ӳсет. Чылай йывăçа патшалăх ертӳçисем хăйсемех лартнă: Индира Ганди, Франсуа Миттеран, Роберт Мугабе.
Фёдорова Виктория Яковлевна
Кун-çулĕ
Виктория Фёдорова 1946 çулти кăрлач, 18 Мускавра çуралать. Амăшĕ Фёдорова Зоя Алексеевна, артист, ашшĕ — Тейт Джексон Роджерс, АПШ Мускаври элчелĕхĕ çумĕнчи вăрçă атташе, ТÇФ капитанĕ.
1964 — Кинора пĕрремĕш хут ӳкерĕнни («До свидания, мальчики», «Возвращенная музыка»).
Корвина
Сарăлни
Венето облаçра 4 500 га йышăнать.Вальполичелла, Амароне тата Речото де ла Вальполичелла тăрăхсемче - тĕп сорчĕ.Чылайăш Корвина Рондинела тата Молинара сорчĕсемпе хутăшса эрех тăваççĕ.
Тĕп Америка
Тĕп Америка патшалăхĕсем
right|thumb|300px|Тĕп Америка историйĕ 1700 çултанпа
Элчĕлĕх
thumb|right|200px|[[Мускаври Греци элчĕлĕхĕ.]]
Дипломати хутшăнăвĕсен Вена конвенцийĕ
1961 çулхи ака 18-мĕшĕнчи Дипломати хутшăнăвĕсен Вена конвенцине Венăра ПНЙ дипломати хутшăнăвĕсемпе иммунитет пирки Конференцинче йышăннă. Ӗç вăйне 1964 çулхи ака 24-мĕшĕнче кĕртнĕ.
Ĕпхӳ патĕнчи чукун çул катастрофи
Инкек
1989 çулхи çĕртме уйăхĕн 4-мĕшĕн вырăнти вăхăтпа 1 сехет те 15 минутра икĕ пуйăс танлашнă хыççăн газ сирпĕнсе кайнă, вăйлă вут-кăвар хыпса тухнă. 211 номерлĕ «Çĕн Çĕпĕр — Адлер» (20 вакун) тата 212 номерлĕ «Адлер — Çĕн Çĕпĕр» (18 вакун) пайăсĕсенче пурĕ 1284 пассажир (вĕсенчен 383 ача), тата 86 пуйăспа локомотив бригадисен çынни пулнă. Сирпĕннĕ хумпа 11 вакунĕ айăккинелле вăркăннă, вĕсенчен 7-ĕшĕ тĕппипех çунса кайнă. Ытти 26 вакунĕ шалтан çунса тухнă.
Сахарозаводская
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Кĕрешӳ
Кĕрешÿ - тӗрӗк халӑхӗсен йӑлана кӗнӗ спорчĕ. Чулма енчи чăвашсем çак вăйпа тавлаштармалли спорта "ӳкерес" тесе калаççĕ. Ытти тĕрĕк чĕлхисенче çапла: тутарсен - көрәш, пушкăртсен - көрәш, кăркăссен - күрөш, казахсен - күрес, хакассен - кӱрес. Пушкӑртсем, тутарсем тата чӑвашсем ӳкерĕшĕвĕнче алшӑллипе кӗрешеççĕ, вăл халăхăн йăлинчи акатуй-сабантуй-джиена уявĕсенче паллă выран йышăнать. Кӗрешекенсене "паттӑр" тата "кĕрешӳçĕ" теҫҫӗ.
Мăн Сфинкс
мини|справа|Мăн Сфинкс тата [[Хеопс пирамиди]]
Михайловка (Шаран районĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Анатри Юлăш
Каçăсем
Категори:Элĕк районĕн ялĕсем
Красноармейски районĕ
Истори
Района 1935 çулхи кăрлачăн 9-мĕшĕнче Трак районĕ тесе Малти Трак ялне центр вырăнне хурса тунă, 1940 çулта яла Красноармейски ят панă.
Бурбуленк
thumb|right|150px|Бурбуленк Бурбуленк - шурă иçĕм сорчĕ.Тăван енĕ:Кăнтăр Франци.
Банковка
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Сократ
Каçăсем
Категори:Наркăмăшпа вĕлернисем Категори:Айăпласа вĕлернĕ ăсчахсем Категори:Философсем Категори:Авалхи Грецин философĕсем Категори:Авалхи грек философĕсем Категори:П. эрч. V ĕмĕрĕн философĕсем Категори:Пайăр çынсем:Этика Категори:Пелопоннес вăрçине хутшăннисем Категори:Педагогсем Категори:Философсем, алфавитпа
Хура тинĕс патне
Сюжет
Çамрăк мăшăр, Иринăпа Николай, Хура тинĕс хĕрне машинăпа кайма шутлаççĕ. Çул çинче вĕсене комбайнёр-хĕр чарать, ăна МТСа юсав пайĕсене илсе килме пулăшма йăлăнать. Ирина турткалашать, çапах та Николая çур сехетлĕхе ярать. Темиçе сехет кĕтсе ывăнса, вăл хăйсем хыççăн пыракан Хохловпа ларса каять…
Хурăнлăх ял тăрăхĕ
Телефон:         +7(83538)2-76-12. - Ял тăрăхĕн пуçлăхĕ — Гулянов Андрей Сергеевич.
Халăх йышĕ, тăрăх тытăмĕ
Чăвашсемпе ирçесем пурăнаççĕ. Халăх йышĕ — çын.
Пурăну вырăнĕсем
Хурăнлăх, Орёл, Çĕнĕ Пурнăç, Калиновка, 11 лет Чувашии, Красная Заря, Паральша паççулксенчен тăрать.
Остапенец
Остапенец — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Пичуг юханшывăн сулахай çыранĕпе, 22 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 29 км.
442 çул
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Савалеево (Савалеевский ял тăрăхĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Çырсатуху
Çырав, е çырсатуху, — пĕр лаптăк çинче мĕнле те пулин япаласен шутне (йышне) шутласси. Çак ĕçе ятарласа хатĕрленнĕ çынсем — çырсатухуçăсем — пурнăçлаççĕ. Çыравсене сĕм авалтанах иртернĕ. Тĕслĕхрен, авалхи Китайра, Египетра, Индире. Çыравсем харпăр хăй вăхăтăн улшăнăвне кăтартаççĕ.
Эйпеç ял тăрăхĕ
Тавралăхĕ
Районăн хĕвелтухăç пайĕнче вырнаçнă.
Ндебеле (чĕлхе)
Кун-çулĕ
Ндебеле кăнтăр Африкăра анлă сарăлнă зулус чĕлхинчен пуçланса кайнă. Шакан çарпуçĕ Мзиликази хăйĕн ăрачĕпе (ндебеле) патшине хирĕç пăлханса хăйĕн Матабелеленд патшалăхне туса хурать, унăн халăхĕ зулусла калаçнă. Йăхăн пĕр пайĕ хальхи Претори çĕрĕнче пурăннă, зулус чĕлхипе юнашар халăхсен сото-тсван чĕлхисенчен кăнтăр Ндебеле чĕлхи çуралать. Ндебелĕн чылайăшĕ хальхи Зимбабве çĕрĕнче вырнаçать, çакна пула сото-тсван чĕлхисен сĕмĕнчен тухса, çурçĕр Ндебеле чĕлхине никĕслет.
Яшерганово
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Çтерлĕпуç районĕ
Татарский Александр Михайлович
Татарский Александр Михайлович, — Раççей тата совет мультипликаторĕ, режиссёрĕ, продюсерĕ. 1950 çулхи раштавăн 11-мĕшĕнче Киев хулинче çуралнă. 2007 çулхи утă уйăхĕн 22-мĕшĕнче вилнĕ.
444
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Полоний
Пахалăхĕсем
Полнини HClпа магни пур чухне хутăшсан полоноводород пулать:
Фёдорова Зоя Алексеевна
Каçăсем
Категори:Çынсем, алфавитпа Категори:СССР артисчĕсем Категори:Раштавăн 21-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1909 çулта çуралнисем Категори:Санкт-Петербургра çуралнисем Категори:Раштавăн 11-мĕшĕнче вилнисем Категори:1981 çулта вилнисем Категори:Мускавра вилнисем Категори:Çынсем:Мускав Категори:Сталин парни лауреачĕсем Категори:РСФСР тава тивĕçле артисчĕсем Категори:Патшалăх хăрушсăрлăх комитечĕ Категори:СССР-та репрессиленисем
Царыцино
Вуламалли
Категори:Мускав кил-йăвисем Категори:Раççей архитектури палăкĕсем Категори:Раççей монархĕсен резиденцисем Категори:Кермен-парк ансамблĕсем * Категори:Екатерина II
Дивидент çыравĕ
Дивидент çыравĕ — акци тытакансене шута илекен çырав. Ытларах енĕпе ку çырава дивидент тӳлес умĕн 3 эрне маларах иртереççĕ.
Полянсем
Поля́нсем — тухăç славянсен Тăнăварăн вăтам юхăмĕ çумĕнче, сылтăм çыранĕнче, вырнаçнă эпохăри тухăç славянсен йăх пĕрлешĕнĕвĕ. Полянсен çĕрĕ çинче Киев — Киев Руçĕн тĕп хули (882 çултанпа) — никĕсленнĕ. Полянсене, вĕсен территорийĕ Киев Руçĕн центрĕ пулса тăнă хыççăн, çулçыравĕнче йăх ячĕпе асăнма пăрахнă (944 çулта).
Энтриел ял тăрăхĕ
Администрацин адресӗ: Энтриел ялӗ.
Остеофит
Остеофит (ὀστέον — шăмă, тата — ӳсентăран) — шăмă тĕртĕмĕ çинчи патологилле ӳссе ларни.
Атайкасси (пĕлтерĕшĕсем)
Категори:Чăваш Ен ялĕсем
Антанта
Антантăна туса хуни
thumb|300px|Пĕрремĕш Тĕнче умĕнчи Европăри вăрçă-политика пĕрлĕхĕсем
Паданга
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Шӳрпе
Хатĕрлесси
Ку апата çапларах хатĕрлемелле. Выльăх ăш-чиккине çуса тасататпăр. Пĕвер, чĕре, ӳпке илсен аван. Какая вĕттĕн ваклатпăр та вĕрекен шыва яратпăр. Кайран çĕр улми тураса яратпăр. Хыççăн ăшаланă кишĕрпе сухан. Вĕсене томат пастăпа ăшаласан тата тутлăрах пулать. Юлашкинчен шӳрпене рис е ытти кĕрпе ямалла. Кĕрпе пиçсен - шӳрпе хатĕр!
Каçăсем
Категори:Чăвашсем хатĕрлекен апат-çимĕç Категори:Апат-çимĕç Категори:Çĕрулми Категори:Чăваш апат-çимĕçĕ
Чиркова-Лозовая Светлана Михайловна
Каçăсем
Категори:Олимп вăййисем Категори:Олимп чемпионĕсем Категори:Чăваш спортсменĕсем
Казанов Аркадий Петрович
Казанов Аркадий Петрович (27.8.1932, Аслă Пинер ял, Вăрмар районĕ, Чăваш АССР — 21.2.2013, Шупашкар, Чăваш Республики) — чăваш прозăçи, сăвăçи.
Просекко
Ампелографи
Чылайăш Просекко сортĕнчен чашкăракан эрехсене тăваççĕ. Чи пахине "Просекко" Prosecco de Conegliano-Valdobbiadene DOCэрехне тăрăхĕнче (Венето) тăваççĕ.
Урук
мини|Урукри археологи ӗҫесем. Хальхи Ирак Урук (шумер. Унуг, библей. Эрех, грек. Орхоя, хальхи Варка) — шумерсен Икшывхушшиинчи (Кăнтăр Ирак) хула-патшалăхĕ.
Шумер-аккад халаплăхĕ
Ассири халаплăхĕ — пирĕн эрăччен XIV — VII ĕмĕрсенчи Çурçĕр Икшывхушшинчи Ассири халаплăхĕ; никĕсне шумер-аккад халаплăхĕнчен илнĕ, Вавилон патшалăхĕ Ассирине туртса илсен вăл вавилон халаплăхĕ çине те сĕм янă.
Д
Дамкина, Даму, Дильмун, Диммеа, Дуку, Думузи.
Н
Набу, Намму, Намтар,* Намтарру, Нанайя, Нанна, Син, Нанше, Нергал, Нети, Нидаба, Ниназу, Нингаль, Нингирсу, Нингишзида, Ниндуба, Нинкаррак, Нинкаси, Нинкурра, Нинлиль, Нинма, Нинмах, Мах, Нинсун, Нинти, Нинтинугга, Нинурта, Нинхурсаг, Ниншубур, Нисаба, Нумушда, Нунамнир, Нунбаршегуну, Нуску.
С
Самана (халаплăх), Себетту, Син, Сиртар, Сумукан.
Э
Эа (халаплăх), Эбех, Эдинмуги, Эмеш, Энки, Апсу, Энкиду, Энкимду, Энлиль, Энмеркар, Энмешара, Энтен, Энума Элиш, Эншаг, Гильгамеш кăссайĕ, Эреду, Эрешкигаль, Эрра, Йрра, Этимму.
Киш
Истори
1912 тата 1923—32 çулсенчи археологи ĕçĕсенче обнаружены остатки дворца пирĕн эрăччен XXVIII—XXV ĕмĕрсенчи 2 çуртран тăракан карманăн ишĕлчĕкĕсене тупнă: пĕрри — авалтараххи — тӳрĕ тăваткĕтеслĕ, турулсемлĕ, хӳтлĕх хӳмипе çаврăннă, тепри — каярах тапхăрти — анăç пайĕнче тĕп тĕнĕлĕнче 4 юпаллă ансăр зал, тухăç пайĕнче — парапет çинчи юпасемлĕ галерея. Малтанхи ăру тапхăрĕнчи (пирĕн эрăччен 3-мĕш пинçуллăхăн 2-мĕш чĕрĕкĕнче), некропольти чылай керамика, бронзă, хĕçпăшал тата капăрлăхсене, цилиндăрлă пичетĕсене тĕпченĕ. Аккад тата ун хыççăнхи тапхăрĕсен çурчĕсене (çав шутра 3 кермен), çаплах савăл çырулăх хучĕсене (пирĕн эрăччен 3-мĕш пинçуллăх пуçламăшĕ —1-мĕш пинçуллăхсенчи) тупса тĕпченĕ.
Тĕп конструктор (фильм)
Каçăсем
Категори:СССР драма фильмĕсем Категори:Свердловскри киностуди Категори:Владимир Семаковăн фильмĕсем Категори:1980 çулăн СССР фильмĕсем
Парженец
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Айгуль
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Çтерлĕпуç районĕ
Корнелл Университечĕ
"Инженерлă Физика" (Engineering Physics) уйрăмах чапли шутланать. Унăн вĕренӳ программи АПШ-ра хăйĕн ĕретĕнче чи лайăххи, çавăн пекех университетра чи йывăрри пулать.
Тĕреклĕх теорийĕ
Аналитикăлла аспектпа пăхсан, дифференциаллă танлăхсен теорийĕн уйрăмĕ пулать. Килтерĕш аспектпа пăхсан, механикăлла тытăм тĕреклĕхĕн теорийĕ лайăх аталаннă.
Элам
Кун-çулĕ
Авал çулсенче Элам тесе айлăмлă, вăтапа тури юхăмĕнче – Перси кӳлмекĕн Тигртан тухăçнелле вырнаçнă тăнăç пайне юхса кĕрекен Карунпа Керхе шывсен лапамне, çаплах çаврари ту районĕсене — Иранăн хальхи Хусистанпа Фарс облаçĕсене — палăртнă. Хăй элам тексчĕсенче çĕршыва Hatamti тенĕ, Hal-tamti – хорми те тĕл пулкалать, тенех, вăл тарăнрах аваллă пулĕ (сăна: элам hal 'çĕршыв').