cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ферми Энрико
Ăслăлăх еткерĕсем
Ферми пысăк ăслăлăх шкулне никĕслет. Ун патĕнче Рим университетĕнче (1920-мĕшсен вĕçĕнче — 1930-мĕш çулсем) — Э. Амальди, Ф. Разетти, Э. Сегре, Б. Понтекорво, Дж. Бернардини, Дж. Вик, Э. Майорана, Б. Росси, Дж. Рака, Дж. Оккиалини тата ур. 1940-мĕш çулсем — 1950-мĕш çулсем, Чикаго университетĕнче Ферми патĕнче пĕлӳ илнĕскерскем: Г. Андерсон, М. Гелл-Манн, М. Гольдбергер, Ц. Ли, Ч. Ян, Дж. Чу, О. Чемберлен, М. Розенблют, Дж. Штейнбергер тата ур.
Уйăх-1
Каçăсем
Уйăх-01 Категори:1959 çул ăслăхра Категори:Воронеж кун-çулĕ
Çурçĕр Лебеда
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Анисимова-Поляна
Ку ял Пушкăртстанри чăваш ялĕсен ятарласа хатерленĕ йышĕнче пур.
Осиновская
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Ворошилов Климент Ефремович
Каçăсем
Категори:Çынсем, алфавитпа Категори:СССР Аслă Канаш Президиум ертӳçисем Категори:Икĕ хут Совет Союзĕн Паттăрĕсем Категори:Социаллă Ӗç Паттăрĕсем Категори:СССР Вăрçă ведомстви ертӳçисем Категори:Раççейри граждан вăрçине хутшăннисем Категори:Пĕрремĕш юлануçăсем Категори:Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçине хутшăннисем Категори:Марксистсем Категори:Совет Союзĕн Маршалĕсем Категори:Ростова-Тан-çинчи чыслă гражданĕсем Категори:Мускавра вилнисем Категори:ССКП пайташĕсем Категори:ССКП ТК пайташĕсем Категори:ССКП ТК Политбюро пайташĕсем Категори:Раççей революционерĕсем Категори:Ленин орденĕн кавалерĕсем Категори:Хĕрлĕ Ялав орден кавалерĕсем Категори:Суворов орден кавалерĕсем Категори:СССР çарпуçĕсем Категори:СССР патшалăх ĕçтĕшĕсем Категори:Çынсем:Ленинград фрончĕ Категори:Çынсем:Алчевск Категори:Кремль некропольне пытарнисем Категори:Пур Раççейри Учредитель пухавĕн пайташĕсем
Молинара
Молинара ( Molinara ) - итальян хĕрлĕ иçĕм сорчĕ.Тăван енĕ : Венето ( Итали ).
524
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Каракалпак чĕлхи
Лексика енчен казах чĕлхине çывăх, çапах унтан орфографипе уйрăлса тăрать. Каракалпак чĕлхипе 400 пине яхăн çын калаçать, ытларах Узбекистанра. 2 000 яхăн Афганистанра пурăнать, пĕчĕкрех ушкăнĕсем Раççейре, Казахстанра, Турцире тата ытти çĕршывсенче.
Ирçе чĕлхи
Ентешлĕхсем çавăн пекех Эрменире, Эстонире, Казахстанра тата Вăтам Азири патшалăхсенче пур.
525
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Кивĕ Шешкел
Кунçулĕ
1936-мĕш çулта Кивĕ Шешкел ялĕнче пурăнакан А.П.Корнилов ак çакăн пек халап çырса илнĕ:
Танк
thumb|Компоновка танкa: 1-[[гусеницăллă куçаракан. 2-Танк туппи. 4-тĕтĕмлĕ гранатă перемсем. 5-Танкăн турулĕ. 6- Танкăн двигатель. 8-Пулемёт. 9-Танк брони]] Танк — çăпата-кустăрмаллă, тупăпа хĕçпăшалланнă броньăланă çапăçу машини. thumb|Танк [[T-34-85]]
Танк пулса тăни
Танкăсене Пĕрремĕш Тĕнче вăрçи вăхăтĕнче пĕрремĕш хут çапăçăва кĕртнĕ. Малтанхи кĕске маневрăллă вăрçă ĕçĕсем иртнĕ хыççăн, фронтсенче пĕртанлăх («Окоп вăрçи») пулса тăрать.
Вăрçă хыççăн тапхăрти танкăсем
Вĕсем виçĕ пайран тăраççĕ.
Тупă
Истори
XIV ĕмĕр хушшинчи артиллерии аталанăвĕ мамлюк династипе çыхăннă. Мăсăльмансем артиллерии вăйне монголсемпе çапăçнă чух усă курма пуçланă (чаплă Айн-Галут çапăçăвĕ). Испанире мăсăльмансем тупăсене Севильăна (1248), Гренадăна (1319), Альбасетăна (1324) хӳтĕленĕ чух, Хескарпе Мартос (1325), Аликанте (1331) тата Альджезирас патĕнчи (1342-1344) çапăçусене ĕçе кĕртнĕ.
Аслă Тырново общини
Каçăсем
Категори:Аслă Тырново облаçĕн общинисем
Мĕслим районĕ
Мĕслим районĕ — Тутарстанăн районĕ. Район тĕпĕ: Мĕслим.
Района çырса кăтартни
Территорийĕ: 1464,30 тв. çм. Йышĕ: 22,9 пин çын
Каçăсем
Категори:Тутарстан районĕсем
Грюнер Велтлинер
thumb|right|200px|Грюнер Велтлинер Грюнер Велтлинер ( Gruner Veltliner ) - австри шурă иçĕм сорчĕ.
Сарăлни
Категори:Иçĕм сорчĕсем
Мăн Юнкуль
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Кетрен Васюган таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Ошлань
Ошлань — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Чулхула облаçĕ, Мари Эл территорипе юхать. Воя юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 40 км.
Усть-Зиган
Усть-Зиган — Пушкăрт Республикин Çтерлĕ районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 39 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453156, ОКАТО кочĕ — 80249840004.
Донгхой аэропорчĕ
250px|right|thumb|Донгхой аэропорчĕ
Ирейкин Геннадий Григорьевич
Кунçулĕ пирки кĕскен
1988-мĕш çулта АН-74 самолетпа инçет вĕçессипе лартнă рекорда хутшăннă.
Челомей Владимир Николаевич
Пурнăçĕ
1952 çулта профессор ятне тивĕçет. 1961 çулта Н.Е. Бауман ячĕллĕ МПТУ-ра тухтăр дисертацине хӳтĕлет.
Горна-Оряховица общини
Каçăсем
Категори:Аслă Тырново облаçĕн общинисем
Телекурăм
Телекурăм (τήλε — инçе video — курав) — ӳкерчĕк-сасса аякран курни-илтни.
Сельденьга
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
Телекурăм
Ăслай кун-çулĕ
Çавăнпа та телекурава тĕпчесе ĕçе кĕртекенĕ АПШ шутланать. Америка ăсчахĕсем ӳкерчĕкĕ лайăхрах пултăр тесе «киноскоппа» усă кураççĕ. Ăна та совет ăсчахĕ Катаев шухăшласа кăларать. Çапах та унран пĕр çул маларах,1933 çулта, ĕçлекен моделе американ тĕпчевçи Владимир Зворыкин  кăтартать.
Тропик циклонĕ
thumb|300px|Тропик циклонĕн тытăмĕ. Тропик циклонĕ (тайфун), — Çил нумай вăхăт хушши питĕ вăйлă вĕрекен çутçанталăкри пулăм. Унăн хăвăртăхĕ çеккунтра 30 метртан та пысăкрах. Тропик вырăнĕсенче ăна ытларах енĕпе циклон теççĕ, Инçет Хĕвел тухăçра — тайфун. Хăшпĕрисене ят та параççĕ.
Шав
Шум — физика енчен тĕрлĕ несĕллĕ тата вăхăтпа спектр тĕлĕшĕнчен кăткăс тытăмлă  тĕлли-паллисĕр  сулланусем. Шав тени малтан — кулленхи пурнăçра та, ăславра та — сасă сулланăвĕсем патне çеç пырса тивнĕ, хальхи вăхăтра ку сăмаха ытти йышши сулланусем (радио-, электро-) тĕлĕшпе те усă кураççĕ.
Каçăсем
Категори:Акустика *
Кивĕшареево
Кивĕшареево — Пушкăрт Республикин Кармаскали районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 498 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453019, ОКАТО кочĕ — 80235875007.
Сарпай (Мăн Кинель юппи)
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕн юханшывĕсем Категори:Анат Атăл бассейн округĕн юханшывĕсем Категори:Мăн Кинель бассейнĕ
Интернет телекурăмĕ
Joost и Babelgum
Чи паллă пуçланнă ĕç Joost, ăна тăвакансем Skype тата Kazaa Янусом Фрисом тата Николасом Зенстромом. Ахаль телевидени ӳкерчĕкĕсене радиопа тата кабельпа кăтартат пулсан, Joost пиринговой технологи тăрăх ĕçлет.
Вырбица (Аслă Тырново облаçĕ)
Политика лару-тăрăвĕ
Горна-Оряховица общинин кмечĕ (мэрĕ) — Йордан Стефанов Михтиев (Тăнайçи Пăлхарĕн европа аталанăвĕшĕн гражданĕсем).
Вырăс Питенкĕ
Вырăс Питенкĕ (Русская Беденьга) — Чĕмпĕр облаçĕн Чĕмпĕр районĕнчи ял.
Кирпĕч
Истори
«Плинфа» — çӳхе те сарлака тăм пластини, хулăмăшĕ 2,5 см. Йывăç формăсенче хатĕрленĕ. Плинфăна 10—14 кун типĕтнĕ, кайран ăна кăмакара çулăмпа хĕртнĕ. Нумай плинфа çинче тăваканĕ лартнă тăмха упранса юлнă.
Серпель
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
Анат Кăтрата
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Тутарстанри Чистай районĕн ялĕсем
Паломка
Паломка — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ территорипе юхать. Молома юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 44 км.
Сидоровка (Варжа юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
Сакты
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Изабелла
thumb|right|250px|Изабелла Изабелла - ( Vitis labrusca x Vitis vinifera ) - техника тата апатлану хĕрлĕ иçĕм сорчĕ. Тăван çĕр: АПШ ( Аслă Кӳллисен тăрăхĕ ).
Ин-Пех
Ин-Пех — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Омск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Васюган юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Бабаян Амаяк Григорьевич
мини Бабаян Амаяк Григорьевич — (-), 1-мĕш Беларуç фрончĕн 2-мĕш гварди танк çарĕн 1-мĕш механизăмланă корпусăн 35-мĕш механизăмланă бригадăн командирĕ, генерал-майор, Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати -.
Енĕшкасси
Кун-çулĕ
1917 çулчен Хусан кĕпернин Етĕрне уесĕн Чăваш Сурăм вулăсне кĕнĕ.
Варшавка
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Ватт
thumb|250px|[[Ваттметр — электричество цепĕсенче хăват виçмелли прибор]]
Мускат
thumb|250px|right|Хура Мускат Мускат - техника тата апатлану валли авалхи иçĕм сорчĕ. Мускат çырли шурă, шупка хĕрлĕ, хĕрлĕ, хăмăр е хура тĕслĕ пулать. Тăван çĕр: Вăтаçĕр тинĕсри çыранĕ, Çурçĕр Африка.
Кузнецов Анатолий Борисович
Биографи
Фильм куракансен кăмăлне питĕ çĕкленĕ, Анатолий Кузнецов вылянă Фёдор Сухов хĕрлĕçарçă Совет Пĕрлешĕвĕнче этеп евĕр фигура пулса тăнă.
Литература
Унтах: Нагибин Ю. Фёдор Сухов, Егорьев и другие… [: очерк] // Нагибин Ю. Время жить [: сб.]. М.: Современник, 1987.
Анат Татмăш
Халăх йышĕ, ял тытамĕ
Ялта 179 çын (2006) пурăнать. Пĕр урам — Некрасов урамĕ. Клуб, спорт лапамĕ, 2 лавка пур.
Алтай чĕлхи
Ĕлĕкренех кăнтăр- тата çурçĕр-алтай чĕлхине пĕрлĕ — алтай чĕлхи тесе шутланă. Анчах та тĕрĕк чĕлхисен хальхи йĕркелĕхĕпе вĕсене уйăрса пăхаççĕ. Çакнашкалах кăнтăрпа çурçĕр чĕлхисен пуплевĕсене (кумандин, телеут, челкан тата тапалар) Раççейри вак халăхсен уйрăм чĕлхе вырăнне официаллă йышăннă
Горски-Горен-Трымбеш
Каçăсем
Категори:Аслă Тырново облаçĕн пурăнан вырăнĕсем
Ливи
thumb| Ли́ви (ليبيا), официаллă палăртăвĕ Ливи (دولة ليبيا) — Çурçĕр Африкăн Вăтаçĕр тинĕсĕн çыранĕнчи патшалăх.
Саке
Рис сорчĕсем
Чи паха рис сорчĕсем: Ямада Нишики, Гохякумангоку, Мияма Нишики, Омачи.
Семенычевка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Мăн Кинель пуçĕнчен вăрричен, Кутулук юханшывсăр пуçĕнчен Кутулук шывуправĕччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Подбассейн çук. Юханшыв бассейнĕ - Атăл Куйбышев шывуправĕн таппинчен Каçпи тинĕсĕ таран.
Андреев Валерий Васильевич
Кун-çулĕ
Чăваш чĕлхин сăмах пулăвĕпе морфемикине, пуплев культурипе стилистикине, этнопсихолингвистикăна, чĕлхе тата лититарура меслетне, тăван енĕн культурипе кун-çулне, илĕртӳллĕ чĕлхе пĕлĕвне тĕпченипе палăрса тăрать.
Папинка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Михайловка (Çтерлĕ районĕ)
Михайловка  — Пушкăрт Республикин Çтерлĕ районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 10 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453153, ОКАТО кочĕ — 80249844004.
Габдулла Тукай
Абдулла Тука́й (Габдулла Мөхәммәтгариф улы Тукай, عبدالله توقاي) — чаплă тутар сăвăçи, литература тишкеревçи, публицисчĕ тата тăлмачи. 1886 çулхи ака уйăхĕн 26-мĕшĕнче Хусан кĕпернийĕн Кушлавăш ялĕнче çуралнă. 1913 çулхи ака уйăхĕн 15-мĕшĕнче Хусан хулинче вилнĕ.
Габдулла Тукай ятне Хусанти лапама, унăн айенчи метро чарăнăвне панă. Санкт-Петербургра Зверинская урамĕнче, малтанхи тутар слободи çывăхĕнче Габдулла Тукай палăкне туса лартнă.
Кун-çулĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
1908 çулĕ тĕлне Тукай пултарулăхĕнче паллă сăвă тата очерк-публицистика ĕçесен пуххи пуçтарăнать, вĕсенче çыравçă халăх çинчен çырни уçăмлă курăнать.
Грачевка (Кармаскали районĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Габдулла Тукай
Кун-çулĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
Габдулла Тукая Хусанти Çĕнĕ тутар слободин тутар çăвине пытарнă
534
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Сасă интенсивлĕхĕ
Литература
Категори:Акустика
Улăх Шăмат
Кун-çулĕ
1939 çулхи пуш уйăхĕн 17 хыççăн Советски районне кĕме пуçланă. 1956 çулхи чӳк уйăхĕн 26 хыççăн хальхи вăхатчен Етĕрне районне кĕрет.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Етĕрне районĕн ялĕсем
Орлов Пётр Иванович
Пултарулăх ĕçĕсем
Пётр Иванович сăвăсем, такмаксем, «Уравăш» поэмăна çырнă. Октябрь революцийĕ хыççăн чăваш ачисене пуçламăш классенче вырăс чĕлхине вĕрентмелли вĕренӳ кĕнекисене те çырнă.
TED (конференци)
Конференци миссийӗ сайра та хаклӑ шухӑшлавсене сарнинчен («ideas worth spreading») тӑрать, суйласа илнӗ лекцисемпе конференцин веб-сайтӗнче ирӗклӗн усӑ курма май пур. Лекцисен тӗрлӗ теслӗ темӑсем: ӑслӑх, ӳнер, дизайн, политика, культура, бизнес, глобаллӑ ыйтусем, технологисемпе вӑйӑ-киленӳсем. тухса калаҫнисен ят-йышне ҫакӑн пек паллӑ ҫынсем, АПШ 42-мӗш президенчӗ Билл Клинтон, Нобель лауреачӗсем Джеймс Уотсон, Мюррей Гелл-Манн, тата Википеди никӗслевҫи Джимми Уэйлс пулса кӗреҫҫӗ.
Владимировка (Шаран районĕ)
Владимировка  — Пушкăрт Республикин Шаран районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 36 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452637, ОКАТО кочĕ — 80258855010.
Ку ял Пушкăртстанри чăваш ялĕсен ятарласа хатерленĕ йышĕнче пур.
Смердова
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Паймак
Тавралăхĕ
Хула Кăнтăр Уралăн Ирентĕх хырçинче, Таналык шывĕн çӳлти юхăмĕнче (Уралăн шыв-çĕрĕнче), Ӗпхӳрен кăнтăралла 489 çм вырнаçнă.
Çутçанталăкĕ
Район территоринче Талкас кӳлĕ (Исяново чирку ялĕ). Кӳлĕ çумĕнчеТалкас санаторийĕ, Орлёнок, Берёзка лагĕрĕсем пур. Вăрманĕсем пуян та капăр.
Ишимпай
Ишĕмпа́й (Ишембай) — (1940 çултанпа) Раççей хули, Пушкăрт Республикин Ишимпай районĕн административла тĕпĕ.
Физика
Макроскоплă физика
• 2
Кушкă (Красноармейски районĕ)
Каçăсем
Категори:Красноармейски районĕн ялĕсем
Томас Манн
Европăна таврăнни
thumb|right|150px|Томас Маннăн вилтăпри. [[Кильхберг, (Швейцари)]] II Тĕнче вăрçи хыççăн АПШ-ра Манн çине сталин режимне çыхланнă тесе айăпсем янă. 1952 çулхи çĕртмере Томас Манн çемйипе Швейцарине таврăнать.
Уравăш
Каçăсем
Категори:Чăваш Енĕн Вăрнар районĕ
Мăн Хирлеп
Кун-çулĕ
1917 çулчен Етĕрне уесĕн Асакасси вулăсне кĕнĕ. 1927 çулта, юпа, 1 Вăрнар районне кĕрет, 1939 çулта пуш, 17 — Калинин районĕ шутĕнче, 1956 çулта чӳк, 26 — каллех Вăрнар районне таврăнать.
Паймак районĕ
Пĕтĕмĕшле хыпарсем
Ялсенчи вăта йышлăх — 8 çын 1 çм² çине. Чылайăшсем — пушкăртсемпе (82,7%) вырăссем
Пашняк
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Питер Бенчли
Питер Бредфорд Бенчли, — американ çыравçи, сценарист. 1940 çулхи çу уйăхĕн 8 çуралнă. 2006 çулхи нарăсăн 11 Принстонра вилнĕ.
536
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Çурçĕр Пăрлă океанĕ
Тинĕссем
Еврази патĕнче çак тинĕссем вырнаçнă: Норвеги, Баренц, Шурă, Кара, Лаптевсен, Хĕвелтухăç Çĕпĕр тата Чукотка тинĕсĕсем; Çурçĕр Америка хĕрринче çаксем вырнаçнă: Гренланди, Бофорт, Баффин, Гудзон кӳлмекĕ, Арктикăри Канадăн архипелагĕн заливĕсемпе проливĕсем.
Катыр-Игль
Катыр-Игль — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Омск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. ? юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Атмалкасси
Атмалкасси, — Чăваш Енĕн Элĕк районĕнчи ял. Ялта 251 çын (2006) пурăнать. Ялта пĕр урам — Свердлов урамĕ.
Сокся
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Краков
Польшăн авалхи тĕп хули
thumb|300px|right|Часовньă. Вавель
XX ĕмĕр
1939—1945 çулсенче наци Германи окупацилет. Польша колони администрацин генерал-кĕпернеттĕрлĕхĕн тĕп хули шутланнă. Нацистсем 128 краков ăсчахне адмистрципе тĕл пулма йыхравланă та аресленĕ, концлагере ăсатнă. Хулара гетто («Список Шиндлера» истори ĕç-пуçĕ Краковра пулса иртнĕ) йĕркеленĕ, хулапа юнашар Освенцим концлагерь туса хунă.
Пенчера
Пенчера — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Сома юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Çтерлĕ районĕ
Халăхĕ
Район çĕрĕнче Салават хула (унăн кăнтăр чикки район ăнипе тан пулать) тата 117 пурăну вырăнĕ. Халăх йышĕ 35 пин çын. Вăтам йышлăхĕ 15 çын 1 çм² çине. Чи пысăк ялсем: Наумовка, Мăн Кăканак, Рощинский. Ялсенче вырăссем, тутарсем, чăвашсем, пушкăртсем пурăнаççĕ.
Булганин Николай Александрович
Çар хисепĕсем
генерал-лейтенант (раштав, 6 1942), генерал-полковник (утă, 29 1944), çар генералĕ (чӳк, 17 1944), Совет Союзĕн Маршалĕ (чӳк, 3 1947), генерал-полковника çити антарнă (чӳк, 26 1958).
Качарма
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Омск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Горбатов Александр Васильевич
Кун-çулĕ
Вăрçă хыççăн — полк, бригада командирĕ, кавалери дивизии командирĕ. Аслă комсостав курсĕсенче вĕренсе тухнă (1930). 1937 çулта ăна аресленĕ, хĕстернĕ пулсан та айăпа хăй çине йышăнман. 1940 çулта ирĕке кăларнă.
1973 çулхи раштавăн 7-мешĕнче куçĕсене ĕмĕрлĕхех хупать. Мускаври Новодевичье çăви çине пытарнă.
Турхан (Çĕмĕрле районĕ)
Турхан, Turhan — Чăваш Республикин Çĕмĕрле районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Çĕмĕрле районĕн ялĕсем
Индостан
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Инди географиĕ
-стан
Ытти регионсем
Категори:Суффикссем Категори:Географи ячĕсем Категори:Ази
Дагестанăн Акуша районĕ
Кун-çулĕ
ПРĔТК 1.09.1934 ç. Йышăнăвĕпе Леваш районĕнчен 19 ялканашне Урар (халĕ Дахада) районĕнчен 31 ялканашне уйăрса туса хунă. РСФСР Аслă Канашĕн Президиумĕн 1.02.1963 ç. Хутайĕпе района пăрахăçланă, территорине пысăклатнă Леваш ял районне панă. РСФСР АКП 12.01.1965 ç. Хутайĕпе района малтанхи чикĕсенче çĕнĕрен йĕркеленĕ.
Теодор Шторм
Каçăсем
Категори:Нимĕç çыравçисем Категори:Нимĕç сăвăçисем Категори:Германи çыравçисем Категори:Германи сăвăçисем Категори:Нарăсăн 7-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1932 çулта çуралнисем Категори:Германире вилнисем Категори:Утăн 4-мĕшĕнче вилнисем Категори:1888 çулта вилнисем
Дагестанăн Лак районĕ
Халах йыше
Районта пурте яхан 12 пин сын пуранать ( 96 % - лаксем ).
Категори:Дагестан районёсем
Янкăлч ял тăрăхĕ
Администраци адресӗ: Янкăлч, Ленин урамĕ, 88.
Халăх йышĕ, тăрăх тытăмĕ
Чăвашсем пурăнаççĕ. Халăх йышĕ — 1484 (2017) çын.
Новая Сбродовка
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Шаран районĕ
Пацифида
Полинези
Океани картти çинче вулкан утравĕ чылай. Вулкансем халĕ те питĕ хастар ĕçлеççĕ, çапла вара пысăках мар утравсем пысăк континентăн пайĕсем пулнине кăтартать.
2-мĕш Украина фрончĕ
Çарпуçлăхĕ
Вăрçă канашĕн пайташĕсем:
Еврей автономи облаçĕ
Административлă тĕпĕ — Биробиджан хули.
Çирĕккасси
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Çирĕккасси ялĕнче пĕр урам - Фрунзе урамĕ, 342 (2006) çын пурăнать.
Абдрезяк
Абдрезяк — Пушкăрт Республикин Киги районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 40 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452507, ОКАТО кочĕ — 80236810002.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Куславкка районĕ
Каçăсем
Категори:Чăваш Енĕн районĕсем
Кĕçĕн Ай-Игол
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Омск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Петĕр Петти
Пултарулăх ĕçĕсем
Ун калемĕ айĕнчен сахал мар сăвă, юрă, поэма, тĕрленчĕк, очерк, калав, повесть тухнă. Район хаçатĕнче, республикăра тухса тăракан хаçатсенче, «Ялав», «Тăван Атăл», «Сил çунат», «Самант» журналсенче пичетленнĕ.
Рокоссовский Константин Константинович
Арест
1937-мĕш çулхи çурла уйăхĕнче Рокосовский Ленинграда кайсан ăна çăхавпа Польша тата Япони разведкисемпе çыханнă тесе арестлеççĕ. Вара вăл икĕ çул çура хушши следствинче ларать (следстви ĕçĕ - № 25358-1937)
Каçăсем
Категори:Совет Союзĕн Маршалĕсем Категори:«Çĕнтерӳ» орден кавалерĕсем Категори:Польша Маршалĕсем Категори:Польша Хӳтĕлев министрĕсем Категори:Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçине хутшăннисем Категори:Иккĕмĕш Тĕнче вăрçине хутшăннисем Категори:Раççейри граждан вăрçине хутшăннисем Категори:Икĕ хут Совет Союзĕн Паттăрĕсем Категори:Репрессине лекнĕ çарпуçĕсем Категори:Суворов орден кавалерĕсем Категори:Кутузов орден кавалерĕсем Категори:Ленин орден кавалерĕсем Категори:Октябрь Революци орден кавалерĕсем Категори:Virtuti Militari орде кавалерĕсем Категори:Хисеплĕ легион орден кавалерĕсем Категори:Таса Георгий орден паллин кавалерĕсем Категори:Польша коммунисчĕсем Категори:Бани орденĕн рыцарь-командорĕсем Категори:Грюнвальд Хĕресĕ орден кавалерĕсем Категори:Раштавăн 21-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1896 çулта çуралнисем Категори:Çурлан 3-мĕшĕнче вилнисем Категори:1968 çулта вилнисем Категори:ССКП пайташĕсем Категори:Великие Лукинче çуралнисем Категори:Çарпуçсем
Дмитриев Василий Дмитриевич
Пурнăçĕ
1945 çулхи кăрлач уйăхĕнче хоспитальре сипленсе тухать. Çамрăк офицера сусăрлăх панă, анчах та Василий Дмитриевич тыла кайма килĕшмест — фронта таврăнать.
Ӗçĕсем
Пĕрремĕш статьисем 1953 çулта «Коммунизм ялавĕ» тата «Советская Чувашия» хаçатсенче çутă курнă.
Соколов Сергей Леонидович
Каçăсем
Категори:СССР Вăрçă ведомстви ертӳçисем Категори:Евпаторире çуралнисем Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:1911 çулта çуралнисем Категори:Совет Союзĕн Маршалĕсем Категори:ССКП ТК пайташĕсем Категори:ССКП пайташĕсем Категори:Автономлă Крым республикин чыслă гражданĕсем Категори:Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçине хутшăннисем Категори:Афган вăрçине (1979—1989) хутшăннисем
Çулĕç Анатолий Степанович
Пултарулăх ĕçĕсем
Ун сăввипе С. Максимов кĕвĕленĕ «Çăпата» юрра халĕ те юрлаççĕ.
Дагестанăн Каякент районĕ
Каякент районĕ - Дагестан районĕ.Тĕп сали - Новокаякент.
Шуркасси Сурăм
Каçăсем
Категори:Элĕк районĕн ялĕсем
Алманч ял тăрăхĕ
Телефон: +7(83530)3-12-16.
Кулбак
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Киги районĕ
Кобо Абĕ
Кун-çулĕпе пултарулăхĕ
1947 çулта, Манчжурири хăйĕн кун-çулне вырăна хурса, Абэ «Анонимлă сăвăсем» (無名詩集) поэтика пуххине хайлать, пĕтĕм тиражне 62-страницăллă кĕнекине мимеограф çинче пичетлет. Сăввисенче Рильке поэзийĕпе Хайдеггер философийĕн сĕмĕ витĕмлĕ курăнать, çамрăк Абэ вăрçă хыççăнхи шанчăк çухатнă яшлăхăн чунне кăтартнипе пĕрле вулакансене пурнăçри çитменлĕхсене хирĕç кĕрешме чĕнет.
Старый Кичкиняш
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Шаран районĕ
Пинал
Пинал — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Чулхула облаçĕ, Мари Эл территорипе юхать. Пижма юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Рим попĕ
Астулран хăтăлни
Канон правин кодексĕ Папăна Астулран хăтăлма ирĕк парать, никамăн та çак хăтăлăва çирĕплетме кирлĕ мар: хăтăлу никĕсĕ попăн ирĕкĕ çеç пулать. Хальхи самантра, çак правапа юлашки (1415 çулта) усă кураканĕ Григорий XII поп 2000-мĕш çулĕсен пуçламăшĕче Иоанн Павел II сывлăх хавшак пулнипе астула хăварасшăн ĕмĕтленнĕ, теççĕ. Официаллă çак шухăша çирĕплетмен.
Вашки Иван Никифорович
Кунçулĕ
Шупашкар уесĕн (халĕ Куславкка районĕ) Куснарпуç ялĕнче 1914 çулхи чӳк уйăхĕн 7-мĕшĕнче çуралнă.
Пултарулăх ĕçĕсем
Чăвашла А.Островский, А.Крон пьесисене, С. Маршак, М. Исаковский тата ыттисен сăввисене куçарнă.
544
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Росс тинĕсĕ
Каçăсем
Категори:Кăнтăр океан тинĕсĕсем Категори:Антарктика
Толбухин Фёдор Иванович
Каçăсем
Категори:СССР çарпуçĕсем Категори:Совет Союзĕн Маршалĕсем Категори:«Çĕнтерӳ» орден кавалерĕсем Категори:Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçине хутшăннисем Категори:Иккĕмĕш Тĕнче вăрçине хутшăннисем Категори:Икĕ хут Совет Союзĕн Паттăрĕсем Категори:Суворов орден кавалерĕсем Категори:Кутузов орден кавалерĕсем Категори:Ленин орден кавалерĕсем Категори:Октябрь Революци орден кавалерĕсем Категори:Хĕрлĕ Ялав орден кавалерĕсем Категори:1894 çулта çуралнисем Категори:Çĕртмен 16-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1949 çулта вилнисем Категори:Юпан 17-мĕшĕнче вилнисем
Куркоткин Семён Константинович
Семён Константи́нович Курко́ткин (нарăс, 13 (кивĕ йăлапа кăрлачăн 31-мĕшĕ) 1917 — авăн, 16 1990) — совет çарпуçĕ, Совет Союзĕн Маршалĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ.
Сюрбай
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Туслăх орденĕ (Раççей Федерацийĕ)
Орденăн эскизне хатĕрлекенĕ — Александр Борисович Жук сăрăç, вăлах совет тапхăрĕнчи орденăн авторĕ.
Пинжанка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Павлов Николай Степанович
Ӗçĕсем
1956 çулта «Очерк истории чувашского литературоведения» кĕнеки тухнă.
Фёдоров Георгий Иосифович
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:Чăваш ăсчахĕсем Категори:Нарăсăн 10-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1942 çулта çуралнисем
Попов Олег Константинович
Олег Константинович Попо́в (утă, 31, 1930, Вырубово ялĕ, Кунцево районĕ, ,РСФСР, СССР — чӳк, 2, 2016, Ростов-Дон-çинчи, Раççей Федерацийĕ) — совет тата нимĕç цирк артисчĕ (клоун), актёр. СССР халăх артисчĕ (1969). 2016 ç. чӳк уйăхĕн пуçламăшĕнче Олег Попов Ростов-Дон-çинчи хулана гастроле кайнă та чӳкĕн 2-мĕшĕн каçĕңче чĕре таппи чарăннипе хăна çуртĕнче вилсе кайнă.
Çамрăклăх
Олег Константинович Попов 1930 çулхи утăн 31-мĕшĕнче Мускав облаçĕн е Кунцево районĕнчи Вырубово ялĕнче çуралнă (халĕ ял Одинцово районĕнчи Одинцово хула тăрăхне керет. Каярах çемье Обираловкăна, маçакăшĕпе мамакăшĕ патне, пурăнма куçнă, тепĕртакран Мускава, «Динамо» стадионĕ патне куçнă. Ашшĕ хытă ĕçнĕ те 1941 çулта тÿĕрмене лекнĕ. Амăшĕ иккĕмĕш хутчен качча тухнă та хушаматне улăштарнă.
Беллинсгаузен тинĕсĕ
Каçăсем
Категори:Антарктика Категори:Кăнтăр океан тинĕсĕсем
Бурбон
thumb|right|200px|"Джим Бим" бурбон кĕленчи Бурбон - (анкăл. Bourbon) - америкăри вискин уйрăм йышĕ. Бурбон тырăран тăваççĕ (сахалтан та 51 кукурусă тырри пулмала ). 1964 çулхи саккунпа бурбона 40 - 62,5 % хаярлăхпа тума юрать. Бурбона чи сахалли 2 çул вăйлă çунтарнă юман пичкере усраççĕ. Малтан бурбона Кентукки штатĕнчи Бурбон тăрăхĕнче тунă. Паян пĕтĕм АПШ-ра бурбон тума пулать. Анчах паян та бурбонăн чылайрахăшне Кентукки штатĕнче юхтараççĕ. Паха суту-илӳ паллисем: Jim Beam (тĕнчере чи паллă бурбон), Four Roses, Maker's Mark, Blanton's, Booker's, Basil Hayden, Knob Creek.
Амосов Николай Михайлович
Кун-çулĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
1962 — 1979 çулсенче СССР Аслă Канашĕн депутачĕ, 1989—1992 — СССР халăх депутачĕ.
3-мĕш Украина фрончĕ
Çарпуçлăхĕ
Вăрçă канашĕн пайташĕ:
Каçăсем
Südwestfront (Rote Armee)
Павлов
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Хушаматсем
Этемлĕх
Этемлĕхĕн 2 миллион çуллă историне виçĕ тапхăра уйăраççĕ: малтанхи çынсем, авалхи çынсем тата кайранхи çынсем.
Этемлĕхе тĕнче уçлăхĕнче ойкуменăн пĕр çын ĕмĕр сыпăкĕнче (20 çула яхăн) тăнăç антропологи витĕмĕ (е вырăнти халăх).
Этемлĕхе Çĕр чăмăрĕ çинчи хăй амăшĕн варĕнчен тухса вилĕме çитиччен ĕмĕрĕ; пĕр истори тапхăрĕнчи пур çыннăн пĕрлĕхĕ; хальхи саматра Çĕр çинче пурăнакан уйрăм çынсен, харпăрçăсен, граждансен пĕрлĕхĕ.
Тропикри экосистемăри ахаль тĕсрен этемлĕх планета мăнаç геологи вăйĕ пулса тăрать, унăн сĕмĕ Çĕрĕн пĕтĕм çийĕпе, çӳлти (космос) тата айĕнчи сийĕсене сарăлать.
Пихровская-Раменская
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Октябрьски ял тăрăхĕ
Тавралăхĕ
Ял тăрăхĕ районăн кăнтăр пайĕнче вырнаçнă.
Долгов Василий Архипович
Биографи
1990 çулхи утă уйăхĕн 19-мĕшĕнче Шупашкарта ĕмĕрлĕхех куçне хупнă.
Мускав резерв фрончĕ
Мускав резерв фрончĕ — Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи тапхăрĕнчи Хĕрлĕ Çарăн фрончĕсенчен пĕри. 1941 çулхи юпан 9-мĕшĕнче АТÇ Ставкн 1941 çулхи юпан 9-мĕшĕнчи директивипе Можай хӳтĕлев йĕрĕн фронтĕнчен туса хунă, унăн шутне Волоколамск, Можай, Малоярославец тата Калуга çирĕплетнĕ районсене кĕртнĕ. 1941 çулхи юпан 12-мĕшĕнче анăç тĕлĕнче пĕрлĕ кĕрешме лайăх пултăр тесе Мускав резерв фронтне АТÇ Ставкин 1941 çулхи юпан 12-мĕшĕнчи директивипе вăл Анăç фронтне кĕнĕ.
Вуламалли
Категори:Совет фрончĕсем Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçин тапхăрĕнче Категори:Мускав Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçин тапхăрĕнче
Ашшурбанипал вулавăшĕ
Каçăсем
Категори:Вулавăшсем, алфавитпа Категори:Чаплă вулавăшсем Категори:Британи музейĕ Категори:Иракри археологи
547
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Фламандсем
Вуламалли
Категори:Германсем Категори:Бельги халăхĕсем Категори:Франци халăхĕсем
Вĕрентевçĕ
Вĕрентевçĕ — ыттисене вĕрентес ĕçпе пурăнакан çын, професси. Çавăн пекех ăна вĕрентекен, вĕрентӳçĕ, педагог е учитель теççĕ.
Куснарпуç (Куславка районӗ)
Истори
1927 ҫулхи юпан 1-мĕшĕнче Куславкка районне, 1962 çулхи раштавăн 20-мĕшĕнче хыççăн Вăрмар районне кĕнĕ. 1965 çулхи пушăн 14-мĕшĕнче хыççăн каллех Куславкка районне кĕртнĕ.
Токио
Географипе административлă пайланăвĕ
Токио темиҫе хӑватлӑ ҫӗр чӗтреннине чӑтса ирттернӗ: 1703, 1782, 1812, 1855, 1923 тата 2011 ҫулсенче. 1923 ҫулта ҫӗр чӗтреннине пула Кантоя магнит 8,3-е яхӑн ҫын вилнӗ.
Токио шутне 1943 ҫулччен хула йышне кӗрекен ҫирӗм виҫӗ ятарлӑ район кӗрет, анчах хальхи вӑхӑтра вӗсем уйрӑм хӑй тытӑмлӑх муниципалитетсем, кашнийӗ мэрпа тата канашпа. Ҫакӑн ҫумне тата 23 муниципалитет хутшӑнать, префектура 26 хула, пӗр уезд тата тӑватӑ округ (5 поселок тата 8 ял) кӗрет. Токий правительстви халӑха губернатор тата хула пухӑвне ертсе пырать. Правительство штаб-хваттерӗ Шинджука вырнаҫнӑ, вӑл Пӗтӗм Токиона, ҫав шутра кӳлӗсене, юханшывсене, дамбӑсене, фермӑсене те, аякри утравсене те, наци паркӗсене те, тытса тӑрать.thumb|350px|На карте показана главная часть Токио (острова в таком масштабе не помещаются). Земли в Токийском заливе опущены для наглядности.|ссылка=Special:FilePath/TokyoMapCurrentRu.png
Асăрхавсем
Категори:Токио Категори:Патшалăхсен тĕп хулисем
Долгов Владимир Васильевич
Долгов Владимир Васильевич, — прозаик, сăвăç, тăлмач. 1941 çулхи авăн уйăхĕн 2 Шупашкарта çуралнă. 2001 çулхи пуш уйăхăн 17 Шупашкарта вилнĕ.
Дручин Игорь Сергеевич
1982 çултанпа СССР ÇП членĕ.
Кĕçĕн Карай
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
551
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Думилин Илья Петрович
Пурнăçĕ
Кайри Çурçĕрте вĕрентекен пулса вăй хунă.
Ӗçĕсем
Категори:Чăваш сăвăçисем
552
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Макçăмьел ял тăрăхĕ
Тăрăх тытăмĕ, халăх йышĕ
Макçăмьел, Кĕлтес
Александров Вячеслав Викентьевич
Каçăсем
Категори:1959 çулта çуралнисем Категори:Кăрлачăн 13-мĕшĕнче çуралнисем Категори:Чăваш Енре çуралнисем Категори:Чăваш халăх артисчĕсем Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:Раççей актёрĕсем Категори:Чăваш Енĕн актёрĕсем Категори:Чăваш актёрĕсем
Петĕр Эйзин
Чăваш Енĕн культура тава тивĕçлĕ ĕçченĕ (1994), Митта Ваçлей ячĕллĕ преми лауреачĕ (1997).
Пултару ĕçĕсем
«Венгр юмахĕсем» пуххине чăвашла куçарнă.
Сарлака çамка
Тĕрлĕ вĕт шыв курăеĕпе тăранса пурăнать.
Лезгинсем
Вырнаçăнни
thumb|right|250px|Лезгинсем Кавказра вырнаçăнни
Новониколаевский (Çтерлĕ районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Çтерлĕ районĕ
Тăрăн вăтам шкулĕ
Тăрăн вăтам шкулĕ, — Патăрьел районĕнчи Тăран ялĕнче вырнаçнă шкул.
Истори
1839 çулта халăх училищи пек удел ведомстви уçнă. 1865 çултанпа земство шкулĕ. Çавăн пекех перле хĕрачасене вĕрентекен училищи уçăлнă.
Директорсем
Директор вырăнĕнче нумай ĕçленĕ: Илехметов И. Г. — Чăваш Енĕн тата тивĕçлĕ вĕрентекенĕ, çут-ĕç отличникĕ.
Дезаргла мар геометри
Каçăсем
Категори:Проективлă геометри Категори:Геометри Категори:Геометри никĕслевĕсем
Хутар ял тăрăхĕ
Администраци центрĕ — Хутар ял.
Пруст Марсель
Марсель Пруст (Valentin Louis Georges Eugène Marcel Proust; утă, 10, 1871 — чӳк, 18, 1922) — франци çыравçи.
Кĕçĕн Кулай
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Кетрен Васюган таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Алферова Надежда Валентиновна
Чыслани
IV Пĕтĕм Раççейри пукане театрĕсен «Кăткă тĕмески» фестивалĕнче (2001 çул, Иваново хула) «Сыграем в Красную Шапочку» (авт. В.Бусаренко) спектаклĕнче Кашкăр рольне сăнарланăшăн иккĕ номинацире — «Чи паха хĕрарăм ролĕ» тата «АХ-шăн!» чаплă парнене тивĕçнĕ.
Шур-Пайраш
Кун-çулĕ
1929 çулта «Звезда» (Çăлтăр) колхоза йĕркеленĕ.
Рерберг, Иван Иванович
Кун-çулĕ
Рербергăн автор проекчĕсем:
Каçăсем
Категори:Архитектура
Голоулин Василий Николаевич
Голоулин Василий Николаевич (Галаулин Василий Николаевич ) — (1.01.1912(19.12..1911)-04.07.1976), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 29. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Беларуç фрончĕн 65-мĕш çарĕн 60-мĕш перевçĕсен дивизин 71-мĕш уйрăм танксене пĕтерекен дивизионĕн оруди командирĕ, аслă сержант.
Патăрьел районĕн гимнĕ
Сăвви
Хушса юрламалли: Юхать Пăла, юхать Хырла Шăнкăртатса, юрла-юрла. Хура тăпра, тӳрем уй-хир — Юхма таврашĕ ку — эпир.
Кĕçĕн Кулетка
Кĕçĕн Кулетка — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Омск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. ? юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Сахалин облаçĕ
Халăх
Облаçре пурăнакансен 85% — вырăссем. Çавăн пекех кунта украинсемпе корейсем (5%-шар) тата ытти халăхсем пурăнаççĕ. Çуралакансен шучĕ вилекеннисенчен пĕчĕкрех. Çавăн пекех халăх ку вырăна пăрахса кайнине кăтартакан пулăм пур.
Кĕлькеш ял тăрăхĕ
Кĕлкеш ял тăрăхĕ — Чăваш Республикинчи муниципалитет.
Голощапов Алексей Кириллович
Голощапов Алексей Кириллович — (24.04.1923-08.11.1943), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çурçĕр-Кавказ фрончĕн 56-мĕш çарĕн 339-мĕш перевçĕсен дивизин 1133-мĕш перевçĕсен полкĕн батальон комсоргĕ, аслă сержант.
Сомерсет Моэм
Кун-çулĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
Моэм 1965 çулхи раштав, 16 Ницца çывăхĕнчи Сен-Жан-Кап-Ферра хулара ӳпке чирĕпе (пневмонирен) вилнĕ.
Авеста
мини|справа|300 px|Яшта (28.1) Аве́ста (,( вăт.-перс. Abastāg — «çирĕплетни» урăх-иран. Upastāka) — (революциччен «Зендавеста» кăларнисенче ) авалхи иран тĕнĕн литература палăкĕ.
Вакияр
Вакияр — Пушкăрт Республикин Киги районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 485 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452502, ОКАТО кочĕ — 80236820002.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Усть-Самженец
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Арарат Ереван ФК
Каçăсем
Категори:Арарат Ереван ФК Категори:Арменин футбол клубĕсем Категори:СССР футбол клубĕсем Категори:Ереван
Урак
Урак — Пушкăрт Республикин Кăйгă районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 34 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452510, ОКАТО кочĕ — 80236845005.
Элмет
Кун-çулĕ
Хальхи Элмет хули вырăнĕнче XVIII ĕмĕр пуçламăшĕнче Альмухамет мулла пĕчĕк ял никĕсленĕ. Вăл Бикчура хан йăхĕнчен тухнă. Çав хан Пăлхарти пĕр ăру пуçлăхĕ пулнă. Бату хан çарĕпе çапăçса пуçне хунă. 1761-1767 çулсенче халăха шута илнĕ чухне кунта пилĕк çемье кăна пурăннă. 1885 çулта 375 хуçалăх шутланнă, вĕсенче 1959 çын пурăннă. 1900 çулта 510 кил-çурта çитнĕ. Тутарсем, вырăссем, пушкăртсем тата еврейсем пурăннă. Кунти çынсем çăкăр пĕçернĕ, выльăх-чĕрлĕх сутнă, тĕрлĕ тавар турттарнă, лавккасем тытнă. Ун чухне пысăк промышленность предприятийĕсем аталанман. Шыв тата çил арманĕсем, çукăлармалли тата кĕрпе авăртмалли пĕчĕк заводсем пулнă.
Каярахпа халăха çутта кăларасси хăвăрт аталанать. 1940 çулта 36 шкул пулнă, вĕсенче 7940 ача вĕреннĕ. Элметрен Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçине 17732 çын тăшманпа çапăçма кайнă. Вĕсенчен 8509 çапăçу хирĕсенче пуçне хунă. Вăрçă хыççăн ку таврашра пурнăç çĕнелет. 1948 çулта Ромашкино текен вырăнта пĕрремĕш нефть фонтанĕ çĕкленет. Ку пĕтĕм экономика ураланма пуçланине пĕлтерет.
Тури Хурасан
Кун--çулĕ
1917 çулчен Етĕрне уесĕн Чăваш Сурăм вулăсĕнче шутланнă. 1927 çулчен Етĕрне уесĕн Элĕк вулăсĕнче шутланнă. 1927 çулхи юпа уйăхĕн 1-мĕшĕ хыççăн Элĕк районне, 1962 çулхи раштав уйăхĕн 20-мĕшĕнче Вăрнар районне кĕртнĕ. 1965 çулхи пуш уйăхĕн 14-мĕшĕнченпе хальхи вăхăтчен Элĕк районне кĕрет.
IPX
Novell усă куракан транспорт протоколĕ ку тетелсене ăнăçлă аталанма пулăшмасть, çавăнпа та ку тетел тĕсĕ, хăй вăхăтĕнче анлă усă кураканскер, хальхи вăхăтра пĕтме пуçланă.
Теннĕсси Вильямс
Теннĕсси Вильямс (Tennessee Williams), чăн ячĕ Томас Ланир, (Thomas Lanier Williams III) — американ çыравçи, драматургĕ.
Каçăсем
Категори:Пушăн 26-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1911 çулта çуралнисем Категори:Нарăсăн 25-мĕшĕнче вилнисем Категори:1983 çулта вилнисем Категори:Литература псевдонимĕсем Категори:АПШ драматургĕсем Категори:АПШ çыравçисем Категори:Пулитцер парни лауреачĕсем
Учка
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Учка
Шкаплеров Антон Николаевич
Килйыш
Авланнă, 2 хĕрача: Кира тата Кристина.
Шĕвек çийĕнчи хум
Каçăсем
* Категори:Шĕвек
Çĕньял
Çав. пекех
Категори:Чăваш Ен ялĕсем
Евдокимов Николай Евдокимович
Евдокимов Николай Евдокимович (1893, çĕртме, 18, Çĕнĕ Таяпа ялĕ, Шунтал районĕ, Самар облаçĕ — 1964, утă, 16, Канаш хули, Чăваш АССР), — чăваш юптаруçи, прозăçи.
Бабкин Иван Васильевич
Бабкин Иван Васильевич — ( – ), Воронеж фрончĕн 47-мĕш çарĕн 9-мĕш гварди танксене пĕтерекен артиллери бригадин328-мĕш гварди танксене пĕтерекен артиллери полкĕн оруди командирĕ, гварди аслă сержанчĕ, Совет Союзĕн Паттăрĕ. Указ дати -.
Аслă Таяпа
Ял тытăмĕ, халăх йышĕ
Вăрман, Улăх, Çамрăксен, Çырма, Парк, Уй, Тĕп, Шкул урамĕсем. Ялта 686 (10.10.2010) çын пурăнать. Ку шутран 48.8 % арçынсем.
Кун-çулĕ
1917 çулчен Хусан кĕпернинчи Теччĕ уесĕн Аслă Таяпа вулăсне кĕнĕ.
Поникаровка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Чăваш поп-мусăкĕ
Эстрада мусăкне поп-мусăк текен ăнлав пит çывăх тăрать. Анчах та юлашки терминпа эстрадăри вĕр-çĕнĕ, ĕлĕкхисенчен уйрăларах тăракан жанрсене кăна палăртаççĕ.
Кун-çулĕ
Совет тапхăрĕнче чăвашла юрăсене шăрантаракан, патшалăх укçи-тенкин пулашăвĕпе пурнакан ик-виçĕ ансамбль пулнă. Патшалăх тытăмĕнче маррисем вара, 1970-мĕш çулсенчен пуçласа, кашни пысăкрах ялтах, çавăн пекех хăшпĕр вăтам шкулсенче те,  шăта-шăта тухнă. Паллах, вĕсен репертуарĕнче, тĕпрен илсен, вырăсла "совет юррисем" пулнă ĕнтĕ. Анчах та теплерен пĕрре чăваш юррисене тĕпе хуракан ушкăнсем тата юрăçсем те тупăнкаланă. Чат хăйсен композицийĕсене хайласа халăх патне кăларакансем вара тата сахалтарах.
Арктика
Çанталăкăн янтă пурлăхĕ
Арктикăра çав тери нумай уçлама тытăнман энергоресурс — нефтьпе газ.
Каçăсем
* Категори:Климат тăрăхĕсем Категори:Географи ярăмĕсем
Суйкăн
Кун-çулĕ
Яла Пăва уесăнчи Тимпаел вулăсĕнчи Алманчă ял çыннисем никĕсленĕ Шунер юханшывĕ хĕрринче 1748-мĕш çулта чи малтан хутсем çинче асăннă. 1917 çулчен Чĕмпĕр кĕпернинчи Пăва уесĕн Шамкай вулăсне кĕнĕ.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Улатăр районĕн ялĕсем
Фроловка (Луза юппи)
Фроловка — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Луза юханшывăн сылтăм çыранĕпе 44 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Вĕлеревçĕ-хум
Вĕлеревçĕ-хум — тинĕссенче сасартăк (кĕтмен çĕртен) килсе çапакан пысăк хум.
Каçăсем
Категори:Гидрологи Категори:Шĕвек çийĕнчи хумсем Категори:Шыв çинчи хумсем Категори:Океанологи Категори:Çутçанталăкри инкексем
Покрасс Даниил Яковлевич
Кун-çулĕ
1917 çулта Киев кĕвĕ училищинчен вĕренсе тухать. 1917—1921 çулсенче Киев консерваторинче фортепиано класĕпе пĕлӳ ӳстерет. 1921 çултанпа Мускавра, кунтах композиции ĕçне вĕренет. Пиччĕшĕпе пĕрле «Палас» илемлĕ миниатюрăсен театăрĕнче ĕçлет.
Покрассем
Покра́ссем — С. Я. Покрасс, Дм. Я. Покрасс, Дан. Я. Покрасс — паллă совет композиторĕсем.
Иртнĕ ĕмĕрĕн 20-мĕш çулĕсенче Самуил АПШ-на эмиграциленĕ.
Кĕçĕн Нюролька
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Омск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Именкасси (Красноармейски районĕ)
Тавралăхĕ
Вăл Шупашкартан 45, Çĕрпӳрен 13 çухрăмра, Мăн Çавал хĕрринче вырнаçнă. 1923 çулччен Чирĕклĕ Именкасси ятлă пулнă.
Кун-çулĕ
Ял ячĕ тутар чĕлхинчи имен ("юман") сăмахран йĕркеленнĕ. Историксем каланă тăрăх, Именкасси XII ĕмĕртех пуçланса кайнă. Кунтан куçса кайнă чăвашсем XVII - XVIII ĕмĕрсенелле Патăрьел тăрăхне кĕрекен Именкасси ялне йĕркелесе янă.
Шурă тинĕс
thumb|о.Коловар кругом вода в санскрите thumb|220px| Шурă тинĕс, — Çурçĕр Пăрлă океан шутне кĕрекен тинĕс. Раççейĕн çурçĕр енче вырнаçнă. Раççей патĕнче вырнаçнă тинĕссенчен ку чи пĕчĕккисенчен пĕри. Унăн даптăкĕ 90 000 км2. Чи танăн вырăн — 330 метр тарăнăш, вăтамран вара — 89 метр кăна.
Мем
Медиавируссем (медиамемсем)
Раççейри медиавирусăн тĕслĕхĕ Сергей Курёхинăн «Ленин — гриб» проекчĕ, ăна Сергей Шолоховăн  «Пиллĕккĕмĕш урапа» публицистика телекăларăмĕнче интервью евĕр Ленинград телекуравĕн эфирĕнче 1991 çулхи çăвăн 17-мĕшĕнче кăтартнă.
Çĕнĕ Тӳскел
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Симĕс, Кооператив, Николаев, Çырма çум, Сад, Тĕп урамĕсем.
Фоссилисем
Каҫӑсем
Категори:Палеонтологи Категори:Фоссилисем
Крым тутарĕсем
Вырнаçни
Чылайрахăшĕ Крымра (260 пине яхăн) тата континентри Раççей çумĕнчи районсенче (4 пин, ытларах Краснодар Енĕнче), çаплах Турцире, Румынире (24 пин), Ӳспекстанра (90 пин, хаклавсемпе, 10 пинрен 150 пине çити), Украинаре, Болгарире (3 пин) пурăнать. Крым тутарĕсен вырăнти организацисем хыпарланипе, Турцири крым тутарĕсен диаспори çĕршер пин çына çитет, анчах та йышĕ пирки официаллă çирĕплетӳ çук, мĕншĕн тесен Турцире çĕр-шыври нацисен йышĕ пирки пĕлтермеççĕ.
Крым нимĕç оккупацинче
1941 çулхи чӳкĕн варринчен пуçласа 1944 çулхи çăвăн 12-мĕшĕччен Крыма нимĕç çарĕсем ярса илнĕ.
Аверченко
Паллă çынсем:
Хайпăç районĕ
Район центрĕ — Мăн Хайпăç чиркӳ ялĕ.
Иваново облаçĕн Иваново районĕ
Географи
Район лаптăкĕ — 1080 км².
Каçăсем
Категори:Иваново облаçĕн районĕсем
Поскинка
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Сăвă
Сăвă (η στίχος — ĕрет, йĕрке, тытăм), — ятарлă ритмпа палăрса тăракан текст. Тĕрĕссипе ку текст уйрăм йĕркесем (ĕретсем) çине пайланнине пĕлтерет. Сăвăра ритмăн урăх палăрăмĕсем те пулма пултараççĕ. Анчах та пĕтĕмĕшле палăртавра (дефиницире) вĕсем татăклă пĕлтерĕшлĕ мар. Сăвă ăсталас ăслайсем кашни чĕлхерех хăйĕн уйрăмлăхĕсемпе палăрса тăма пултараççĕ. Ку статьяра ытларах чăваш сăвви пирки каланă.
Пеонсем
Ăнлантарни: "—" — вăйлă сыпăк (икт), "U" — вăйсăр сыпăк, "|" — картсен чикки. Калас пулать, малтанлăха пăхсан, хорей çемми пек те туйăнать. Анчах та йĕркесенчи 1-мĕш, 5-мĕш сыпăксем 3-мĕш, 7-мĕш сыпăксенчен чылай вăйсăртараххине пула пеон темелле. (Виççĕмĕш йĕркере икĕ тулли карт, 1-мĕш, 2-мĕш, 4-мĕш йĕркесенче иккĕмĕш карчĕ тулли мар). Пеонăн çакăн пек тĕсĕсем пур: пеон I (— U U U), пеон II (U — U U), пеон III (U U — U), пеон IV (U U U —). Эпир илсе кăтартнă тĕслĕх — пеон III. Михаил Сениэлĕн Геннадий Айхин асăннă хайлавĕнчен тухса тăракан ахрăм-сăвви пур. Ăна та çак пеон III сулăмĕпех ăсталанă.
Вальă
Мамăк çурăлнă тапхăр. — U — U U — U Шăрăх тăраççĕ кунсем. — U U — U U — Эпĕр иккĕн утатпăр      — U — U U — U         Хирĕç çилпе ÿпĕнсе. — U U — U U —
Захаров Матвей Васильевич
мини Матве́й Васи́льевич Заха́ров (çурла, 17 1898 — кăрлач, 31 1972) — совет çарпуçĕ, Совет Союзĕн Маршалĕ (1959), икĕ хут Совет Союзĕн Паттăрĕ, ССКП ТК пайташĕ, СССР Аслă Канашĕн депутачĕ (4-8 чĕнĕвĕсен).
Евстафьев Николай Филиппович
Ӗçĕсем
Унăн пурĕ 25 кĕнеке тухнă:
Прокопьевка
Прокопьевка — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Летка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Невельский Геннадий Иванович
Вăл Амура тинĕс карапĕсем кĕме пултарнине тата Сахалин утрав пулнине çирĕплетсе панă.
Пăчăрлă Пашьел
Кун-çулĕ
1939 çулхи авăн уйăхĕн 16 Шăмăршă районне, 1962 çулхи раштав уйăхĕн 20 хыççăн Патăръел районне кĕнĕ. 1965 çулхи пуш уйăхĕн 14 хыççăн хальхи вăхăтченех Шăмăршă районне кĕрет.
Покрасс Самуил Яковлевич
Граждан вăрçи
Консерваторирен вĕренсе тухсан Киева таврăнать, кунта вăл эстрада пианисчĕ тата виртуоз-аккомпаниатор пулса хăйĕн романсĕсемпе паллă пулать. Киев хулине Хĕрлĕ Çар 1920 çулта йышăнсан çарпуçлăх хушăвĕпе П. Григорьев сăвăçпа пĕрле çапăçу юррисене хайлать, вĕсенчен тĕнчипе чи чапли «Красная армия всех сильней» маршĕ. 1923 çулта Мускава куçса каять. 1923 çулхи раштав, 18 тин çеç уçалнă «Аквариум» мюзик-холлĕнче юрă çырать. Юрă театăрăн эмблеми пулса тăрать.
Мучар (Елчĕк районĕ)
Истори
1917 çулчен Тетюш уесĕн Çĕнĕ Шĕмкас вулăсне кĕнĕ.
Трофимов Захар Трофимович
Трофимов Захар Трофимович, — генерал-майор. 1897 çулхи пуш уйăхĕн 25-мĕшĕнче Чăваш Енĕн Элĕк районĕнчи Мăн Ямаш ялĕнче çуралнă. 1961 çулхи нарăс уйăхĕн 21-мĕшĕнче Мускавра вилнĕ.
Прудище
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем
Клевлĕ районĕ
Администраци центрĕ — Клевлĕ хула.
Новый Алдар
Новый Алдар — Пушкăрт Республикин Янаул районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 126 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452813, ОКАТО кочĕ — 80259810002.
Иваново облаçĕн Палех районĕ
thumb|100px
Географи
Район лаптăкĕ — 853 км².
Çутçанталăк ресурĕсем
Палех районĕ вăрмансемпе тата кӳлĕсемпе пуян. Район тăрăх Люлех, Палешка, Куромза, Матня, Леска, Печуга, Ламешка, Скиверска, Люлешка, Люлих тата ытти пĕчĕк юханшывсем юхаççĕ. Кӳлĕсем:(Левинское — 9 га, Медвежское — 3,1 га, Немцово — 8,5 га, Коровино — 44,4 га), тата Пановопа Григорово патĕнче икĕ пĕчĕк шывуправĕ пур. Палех районĕнче тĕрлĕ чĕрчунсем пурăнаççĕ. Вĕсем хушшинче пăши, хир сысни, тилĕ, мулкач, кашкăр, енот евĕр йытă, пурăш, ахаль хăнтăр, ондатра, йăпăр, çӳлевĕç, пакша, сăсар. Вĕçен кайăксем: кăвакал-хăй, юханшыв кăвакалĕсем, карăпчак, ахаль карăк, ăсан. Хурсем, хир чăххисем район урлă вĕçсе каяççĕ.
Çеçенхир
Пĕтĕмĕшле кăтартни
Çeçeнхирсем ытларах Тĕп Евразире, Раççей Федерацийĕнче, Казахстанра, Украинăра, çaплах Монголире саралнă.
Çавăн пекех
Категори:Географи
Тĕве
Çитĕннĕ тĕве йывăрăшĕ — 500—800 кг, 2-3 çулти тĕве пĕтĕленме пултарать. Тĕве 20 çула çити пурăнать.
Тĕве символикăра
Тĕвене Исет провинцийĕн гербĕнче ӳкернĕ. Халĕ тĕве Челепи хулипе облаçĕн гербĕпе ялавĕ çинче.
Голубев Дмитрий Николаевич
Голубев Дмитрий Николаевич — (13.08.1926-03.05.2000), Совет Союзĕн Паттăрĕ,. Указ дати - 25. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Лăпкă океан флочĕн шывай кимĕсен 9-мĕш уйрăм бригадин «К-14» атом шывай кимĕн командирĕ, 1-мĕш рангри капитан.
Сато
Паллă пайăр çынсем:
Кăмакал
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
41 çын.
Каçăсем
Категори:Красноармейски районĕн ялĕсем
Етим Эмин
Каçăсем
Категори:Дагестан сăвăçисем
Кĕçĕн Сильга
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Омск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Петров Владимир Дмитриевич
Пурнăçĕ
Строительство техникумне тата Куйбышеври ял хуçалăх институтне вĕренсе тухнă. 1997 çулта менеджмент специальностьпе Приватизаципе предпринимательствăн асла шкулне вĕренсе тухнă.
Çĕнĕ Мухамет
Çĕнĕ Мухамет — Пушкăрт Республикин Киги районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 2 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452515, ОКАТО кочĕ — 80236830002.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Вилĕ вĕлтĕр
Вилĕ вĕлтĕр — шĕвек çийĕнчи хумсен уйрăм пĕр тĕсĕ. Енчен те вĕлтĕр текен термина «ахаль шывсенче» (кÿлĕсенче, пĕвесенче) пулакан çавнашкал хумсене калаççĕ пулсан, «вилĕ вĕлтĕр» тени вара тинĕссенчи, океанри çавнашкал пулăмсене пырса тивет.
Сĕт
thumb|right|210px|[[Ӗне сĕчĕ.]] Сĕт — сĕт ĕçекенсен чĕрчун амисен сĕт железисем туса кăларакан ĕçекен япала.
584
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Сибады
Сибады — Пушкăрт Республикин Янаул районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 161 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452813, ОКАТО кочĕ — 80259810003.
Мордовия Саранск ФК
«Мордо́вия» футбол клубĕ — Саранскри раççей футбол клубĕ. 1961 çулта никĕсленĕ. 2005 çулхи сезонĕ умĕн «Биохимик-Мордовия» тата «Лисма-Мордовия» «Мордовия» командăна пĕрлешнĕ.
Сан-Паулу
Сан-Паулу (São Paulo) — Бразилин хули, тĕнчен пысăк мегаполисĕсенчен пĕри. Пурăнакан çын шучĕ 11 млн (2010).
Шурлăх
Шурлăхсем ытларах Çурçĕр çурчăмăрĕнче, вăрмансенче тĕл пулаççĕ. Раççейĕн Европа пайĕн çурçĕр çĕрĕсенче, Анăç Çĕпĕрте, Камчаткăра чылай.
Кивĕ Мухамет
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Пăнчă (хушă виçи)
Пăнчă — раççей тата анкăл виçисен системинчи хушă виçи.
Полугар
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Омск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем Полугар
Осипов Пётр Николаевич
Пурнăçĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
1900 çулхи кăрлачăн 27-мĕшĕнче Чăваш Енĕн Куславкка районĕнчи Кутемер ялĕнче çуралнă.
Ăнăçу
Ăнăçу — çын тĕлне ăнсăртран е питĕ кĕтнĕрен килнĕ ырă хыпар, ĕç е пулăм. Ăнăçу нумай чухне ăнсăрт пулакан япала, çавăнпа та унăн пĕлтерĕшĕ çыншăн хаклă туйăнать. Кирек мĕнле ăнăçу та ахаль хăй тĕллĕн килменни паллă, ырă чунпа тата пархатарлă ĕçпе кăна ăнăçăва кĕтсе илме пулать. Тĕрлĕ вăйăра та ăнăçу пулать: рулетка, картла выльăса.
587
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Сарӑ мантелла
Каҫӑсем
Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа Категори:Мантелласем Категори:Теветкеллĕ тĕссем Категори:Мадагаскарти эндемиксем Категори:1990 çулта çырнă чĕрчунсем