cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сăваплă Виçпĕрлев чиркĕвĕ (Шĕмшеш)
Шĕмшешри Сăваплă Виçпĕрлев чиркĕвĕ (Церковь Святой Троицы (Шумшеваши)) — Чăваш Енĕнчи (Раççей Федерацийĕ) Элĕк районĕн Шĕмшеш ялĕнче вырнаçнă Шупашкар тата Чăваш епархине (Мускав патриархийĕ) кĕрекен православи чиркĕвĕ.
1409
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Семёновски
Семеновское, — Чăваш Енĕн Пăрачкав районĕнчи ял.
Ӳпке ракĕ
Химиотерапи
Малтанхи шыҫӑ тата метастазӑсен виҫи сахалланни чирлисене пурне те сӑнамасть, усал та усал ҫӗнӗ япаласем пӗтӗмпех ҫухални сайра хутра ҫеҫ пулкалать. Аякри метастазӑсенче химиотерапи сипленмест (паллиативлӑ химиотерапи), вӑл чирсене кӑтартмалли йывӑрлӑха чакарать кӑна тата пурнӑҫ вӑрӑмӑшне пӗчӗклетет.
Протактиний
Истори
1918 çулта Ганпа Мейтнер Уранинитра,тата вĕсенчен уйрăм Соддипе Кренстон, протактинин нумай çул пурăнакан изотопне тупнă.
Уйăрни
232Th(n,γ)233Th (β--аркану, T1/2 = 23.5 мин.) → 233Pa
Анчăккасси
Кун-çулĕ
1917 çулчен Хусан кĕпернинчи
Ахмеев Селивестр Николаевич
Ахмеев Селивестр Николаевич -, экономика ăслăлăхĕсен кандидачĕ.
Каçăсем
Категори:Чăваш Ен паллă çыннисем Категори:Çынсем, алфавитпа Категори:Утăн 23-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1928 çулта çуралнисем Категори:Чăваш ăсчахĕсем
1410
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Султанаево (Калмиябашевский ял тăрăхĕ)
Султанаево  — Пушкăрт Республикин Калтаси районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 72  çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452866, ОКАТО кочĕ — 80233820006.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Сăваплă Виçпĕрлев чиркĕвĕ (Ассакасси)
Чиркӳ çуртне чулран тунă, тĕп храмĕнче сивĕ, приделĕ ăшă. Чиркӳ çӳллĕшĕ, чана çити, 13 хăлаç. Чиркӳре иккĕ астул: Сăваплă Виçпĕрлев, Турăна Çуратнă Сăваплă Амăшĕн. Чиркӳ пиллĕк тăрăллă.
Чиркӳре кĕлĕне Александр Васильев проиерей ирттерет.
Нырна
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн округне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Бия. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ - Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Урпа
Ăнлантарни
Урпа йăхĕнчисем — пĕр çулхи, икĕ çулхи е нумай çулхи курăксем.
Атăл пăлхавçисем (фильм)
Премьера 1926 çулхи çĕртмен 22-мĕшĕнче Шупашкарта, çĕртмен 25-мĕшĕнче Ленинградра, чӳкĕн 5-мĕшĕнче Мускавра иртнĕ.
Сюжет
1917 çулта революци ăна ирĕке қăларать. Паттăр Хусана шурă чехсем ярса илнĕ чухне пуçне хурать.
Атяшево (Федоровка районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Федоровка районĕ
Пирĕн пурнăç (хаçат)
Адрес: 429230, Чăваш Ен, Хĕрлĕ Чутай сали.
Кун-çулĕ
“Пирĕн пурнăç” хаçата 1930 çулта пичетлеме пуçланă.
Хаçатăн кун-çулĕ йывар та, пуян та пулнă. Халиччен унăн ячĕ 7 хут улшăннă. Хаçатăн пĕрремĕш номерĕ ака уйăхĕнн 6-мĕшĕнче Етĕрне хулинче тухма пуçланă. Вăл иккĕ çул хушши «Коллективист» ятпа вырăсла тухнă. Пĕрремĕш хаçат çине алă пусаканĕ, яваплă редактор çумĕ – Николай Алексеевич Элле вырăс пулнă. Иккĕмĕш номерне Д.Андреев яваплă редактор алă пуснă, малашнехи номерĕсене – Я.Ефимов.
Вăрçă хыççăнхи çулсенче редактор пулса Василий Степанович Чобайкин, Михаил Типчаковский, Александр Иванович Шинжаев ĕçленĕ. Хаяр вăрçăра Çĕнтерĕве çывхартас тата вăрçă хыççăнхи пурнăçа çĕнетес ĕçре вĕсен тÿпи пысăк пулнă.
Сихорей-Се
Сихорей-Сё — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Юн-Яга юханшывăн сылтăм çыранĕпе 2 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Андреев Алексей Петрович
Кун-çулĕ
Алексей Андреев Тутарстанри Мĕслим районĕн Тойкилтĕ ялĕнче 1896 чӳкĕн 11-мĕшĕнче çуралнă.
Каçăсем
Категори:Çынсем, алфавитпа Категори:Ятлă-сумлă чăвашсем Категори:Чӳкĕн 10-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1896 çулта çуралнисем Категори:Чăвашран тухнă генералсем
Маматăш
Халăх йышĕ, хула тытăмĕ
Хулара 13,8 пин çын (2005) пурăнать.
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Тутарстан хулисем
Полыш
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Ларионов
Категори:Хушаматсем
Белова Валентина Александровна
Кун-çулĕ
Чăваш патшалăх педагогика институчĕн ят чĕлхе факультетне вĕренсе петернĕ. Шупашкарти шкулсенче, Чăваш АССРĕн ШӖМĕнче ĕçленĕ.
Арба (Ошма юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Улатăр уесĕ
Улатăр уесĕ, — Чĕмпĕр кĕпернийĕн пайĕ, çурçĕр-хĕвеланăç енче вырнаçнă пулнă.
Литература
Категори:Чĕмпĕр кĕпĕрнин уесĕсем
Астрофизика
Астрофизика (грек. αστρον «çăлтăр», φύσις — «çутçанталăк»), — тĕрлĕ космос объекчĕн несĕллĕхне, вĕсем пуçланса кайнине, аталанăвне тĕпчекен астрономин пĕр пайĕ. Унсăр пуçне астрофизика объектсен çăралăхне, температурине, йывăрăшне, хими тытăмлăхне, вĕсен çулталăкри пурнăç тăсăлăвне тĕпчет.
Соравис
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Çын хырăмлăхĕ
— пищеводпа вуникĕ пӳрне пыршă хушиннчи хăвăллă мышцăллă орган.
Анатоми пахалăхĕсем
Çаплах пур:
Хадаров Валентин Афанасьевич
Хадаров Валентин Афанасьевич - РСФСР тава тивĕзлĕ строитĕлĕ.
Кивĕ Калтасы
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Таксон
Асăрхавсем
Категори:Таксонсем Категори:Классификаци тытăмĕсем Категори:Биологири систематика Категори:Лингвистикăри систематика
Гагкаев Алихан Андреевич
Гагкаев Алихан Андреевич Гагкайты Алихан  — (25.05.1917(12)-05.07.1943), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 06. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Воронеж фрончĕн 1-мĕш танк çарĕн 1008-мĕш танксене пĕтерекен артиллери полкĕн батарея командирĕ, аслă лейтенант.
Пашкова Надежда Николаевна
Пурнăçĕ
Шупашкарти аслă спорт ăсталăх шкулĕн вĕренекенĕ. 1986 çулта Чăваш патшалах университетне вĕренсе тухнă.
Гривна
Банкнотсем
1991-мĕш çулхи авăн уйăхĕнче Украина Аслă Канашĕ пăхса тухнă хыççăн 1, 3, 5, 10, 25, 50, 100, 200 гривна номиналлă хут укçа кăларма планланă. Каярах 3 тата 5 грина номиналсем 2 тата 25 гривналипе ылмаштарнă. Раштав уйăхĕнче 1, 2, 10, 20, 50 тата 100 гривна, резервра 5 тата 200 гривна.
Ларионов Никита Ларионович
1991 çултанпа Чăваш ÇП пайташĕ. РФ ÇП пайташĕ. ССРП спорт ăсти (1969),.
Пурнăçĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
1959 çултанпа — тăван Элĕк енĕнче. Парти райкомĕнче 6 çул пропагандист, Тени шкулĕнче 3 çул аслă пионерсен ертӳçи пулса тăрăшнă.
Джибути
Кун-çулĕ
Çĕнĕ саманари пĕрремĕш ĕмĕрсенче Джибутире кушит чĕлхеллĕ (афар тата исса) куçса пурăнакан йăхсем пурăнннă. V—VI-мĕш ĕмĕрсенче Аксум патшалăхне кĕнĕ. VII-ĕш ĕмĕрте арап султанĕсен витĕмне лекнĕ. Халăх хушшинче ислампа арап челхи саралнă. XVI-мĕш ĕмĕрте, Сомали çурутравĕнче португалсемпе эфиопсем туркăсемпе тата сомалисем вăрçнă вăхăтра, патшалăха çапăçса илнĕ. XVI-мĕш ĕмĕрте каллех арапсен аллине лекнĕ. Вырăнти халăх куçса çӳренĕ. Арапсем ертсе пынă тата суту-илӳпе аппаланнă. 1862-мĕш çулта французсем Адаль султанпа килĕшӳ туса Джибутине тытса тăрассине çирĕплетнĕ. Афарсем пуранакан çĕр тата Обокри якорь чарăнăвĕ Франци аллине куçнă. 1881-меш çулта территорие аталантарма акционе компанисем йĕркеленĕ, Джибути хулине тума пуçланă. 1896-мĕш çулта Франци Сомали Çыранĕ ят илнĕ (1967-мĕш çултан Французсен афарсемпе иссен территорийе). 1889-меш çулта вырăс поддныйĕсем Франци Сомали Çыранĕн пĕр пайне (Сагалло) колонизацилеме хăтланнă. Анчах колни пуçараканĕн полномочисем тата Раçсей планĕсене çирĕплетменнине пула Франци флочĕ колонистcене хăваласа янă. 1946-меш султа колони Францин тинĕс лешен территори статусне илнĕ. 1977-мĕш çулти референдум хыççăн патшалăха никама та пăхăнмалăх панă, ăна Джибути ятпа палăртнă. 1981-мĕш çулта пĕр партиллĕ система кĕртнĕ. Джибути политика пурнăçĕнче яланах чи пысăк халăхĕсен (афар тата исса) хушшинчи керешӳ пысăк вырăн йышăннă. 1979-мĕш çулта афарсем хушшинче кăмăлсăрлăх вăйлă çĕкленнĕ, партизан вăрçи пуçланнă. 1992—2000 çулсенче патшалăхра граждан вăрçи пынă, вăл полномочисене пайлас килĕшӳ таса вĕçленнĕ. 2008-мĕш çулта Джибутипе Эритрей хушшинче чикĕри конфликт пулнă.
Ларионов Никита Ларионович
Спортри çитĕнӳсем
1969 çулта РСФСР чемпионатĕнче 5-мĕш вырăн йышăнса СССР спорт ăстине тивĕçет.
1990 çулта Будапешт хулинче ветерансен Европа чемпионатĕнче хăвăрт утассипе ăмăртать (55-59 çулсенчисен 5 çм ăмăртăвĕнче — 3 вырăн, 20 çм ăмăртăвĕнче — 3 вырăн).
Каçăсем
Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Сăвăçсем, алфавитпа Категори:Çыравçăсем, алфавитпа Категори:ССРП çыравçисем Категори:ССРП сăвăçисем Категори:Раççей çыравçисем Категори:Раççей çыравçисем Категори:Чăваш çыравçисем Категори:Чăваш сăвăçисем Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:1932 çулта çуралнисем Категори:Нарăсăн 7-мĕшĕнче çуралнисем Категори:2014 çулта вилнисем Категори:Авăнăн 22-мĕшĕнче вилнисем Категори:ССРП спорт ăстисем Категори:Пайăр çынсем:Элĕк районĕ Категори:Википеди:Суйласа илнĕ статьясем
Никифоров
Никифоров, - Никифор ятĕнчен пулса кайнă хушамат.
Маунтинбайк
Каçăсем
Категори:Велосипед Категори:Маунтинбайк
Дискретлăх
Ускурни
Дискретлĕх ăнлавне усă курнин тĕслĕхĕсем:
Викторов
Паллă çынсем:
Калмаш
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Калтаси районĕ
Митта Ваçлейĕ
Кăсăклă фактсем
Эппин, паллă кинорежиссёр хăйне валли псевдоним суйласси çак пулăм витĕмĕпе пулни каламасăрах паллă.
1419
Вилнĕ
Категори:Çулсем
1420
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Тури Алăштан
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
1422
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Цитрин
Цитрин тата аметист хутăшла тĕслĕрех кристалсене аметрин теççĕ.
Шуйтан
Шуйтан́ (שָׂטָן, сатан — «тăшман», «элекçĕ») — авраам тĕнĕсен (иудалăх, христианлăх тата ислам) тĕн-халап курăмĕсенче — сарăпа пĕлтерекен тата этеме чун-чĕмĕн вилĕмĕ çулне тăратакан, тӳпери вăйсен тĕп тăшманĕ.
Биржа
NYSE — Нью-Йорк Тĕплĕх Биржи
Шутра тăракан пурлăхĕпе, укçа-тенкĕ уйрăмлăхĕсемпе биржăсем çапла пайланаççĕ:
Купченко Ирина Петровна
Пултарулăхĕ
Артистăн чи ăнăçлă тĕп ролĕ — «Одинокая женщина желает познакомиться» мелодрамăра, унта вăл Александр Збруевпа пĕрле астумалăхлă ӳнер сăнарсене кăтартаççĕ.
Пино нуар
Сарăлни
Пинă Нуар тĕнчипех сарăлнă сорт ( 207 300 га 2004 çул ). Пинă Нуар хăйĕн тăван çĕрĕнче те паянкун та паллă сорт шутланать:
Чаплă эрехсем
Нумай эрехăвакан Пинă Нуар сорчĕпе усă курать. Чи чаплă та хаклă эрехсем:
Куба (Ошма юппи)
Куба — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Чулхула облаçĕ, Мари Эл территорипе юхать. Ошма юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 20 км.
Çĕрлехи йăпанусем (фильм)
Каçăсем
Категори:ССРП фильмĕсем Категори:Валерий Усковăн фильмĕсем Категори:Владимир Краснопольский фильмĕсем
Тунисăн административлă пайланăвĕ
thumb|right|270px|Тунис вилайечĕсем
Вилайетсем 262 мутамадият çине, мутамадиячĕсем вара хăйсем шайхатсем çине.
Ларионов Николай Николаевич
Каçăсем
Категори:Çыравçăсем, алфавитпа Категори:Сăвăçсем, алфавитпа Категори:Раççей çыравçисем Категори:Раççей сăвăçисем Категори:Чăваш çыравçисем Категори:Чăваш сăвăçисем Категори:1961 çулта çуралнисем Категори:Акан 25-мĕшĕнче çуралнисем Категори:Халĕ пурăнакансем
Терентьев Юрий Петрович
Терентьев Юрий Петрович (1961 çул, авăн, 13, Чăваш АССР, Элĕк районĕ, Сарпăлат ялĕ) — 1995, раштав, 23) — чăваш прозăçи.
Пултарулăх ĕçĕсем
Çавăн пекех 1990 çулта унăн «Касман Туртакассинчи чап-чап уйăхĕ» кĕнеки пичетленсе тухнă.
Эйфель Густав Александр
Эйфел турулĕ
Тĕплĕнрех пăхăр: Эйфел турулĕ
Старуха-Йоль (Лек-Нерцет юппи)
Старуха-Йоль — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Лек-Нерцета юханшывăн сылтăм çыранĕпе 45 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 47 км.
Рудольф Дизель
Рудольф Кристиан Карл Дизель — (ним. Rúdolf Chrístian Karl Diésel; 18 пуш 1858, Париж — 29 авӑн 1913, Ла-Манш) — нимӗҫ инженерӗ тата ăслайçи, дизель моторне шутласа кӑларнӑскер (1893).
Тунис (хула)
Тунис, — Тунис вилайечĕпе патшалăхăн тĕп хули.
Богема кати
Кун-çулĕ
Богема катине чылай вăхăт тапхăрĕнче, 1872 çулта Богема клубне никĕсленĕ хыççăнах, сарса пынă. Темиçе çул хушши Богема клубĕн пĕрремĕш пайташĕсем тĕрлĕ çĕрте, хальхи Мьюр-Вудс наци монуменчĕ тата штатăн Самюэл Тейлор паркĕнче тата Богема катине юханшывăн хирĕçле çыранĕнчи Дунканс-Миллс патĕнчи секвой катинче лартнă пулнă.
Галич Александр Аркадьевич
Пурнăçĕ
Александр Галич интелегентлă кил-йышра çуралнă. Ашшĕ — Арон Самойлович, экономист, амăшĕ — Фанни Борисовна Векслер, консерваторинче ĕçленĕ. Ачалăхĕ Севастопольте иртнĕ.
1428
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Калининград чукун çулĕ
Эксплуатаци тăсăлăвĕ — 963 км
Ясная Поляна (Калтаси районĕ)
Ясная Поляна  — Пушкăрт Республикин Калтаси районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 50  çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452860, ОКАТО кочĕ — 80233825007.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Уй Пилемĕч
Кун-çулĕ
1.10.1927 - Нарат Чакки ял канашĕ, 24.12.31. Карапаш ял канашĕ Халĕ Карапаш ял тăрăхне кĕрет.
Тарăн Сабун
Каçăсем
Категори:Хантă-Манси автономлă тăрăхĕн юханшывĕсем
Астероид
Диаметрĕпе чи пысăк астероидсем çаксем: Церера (пин çухрăма яхăн), Паллада (610 çухрăм), Вест (540 çухрăм), Гигея (450 çухрăм), Юнона (214 çухрăм).
Степко-Вож
Степко-Вож — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Лыа-Ююханшывăн сулахай çыранĕпе, 39 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 32 км.
1433
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Якуртушкăньри пĕтĕмĕшле вăтам пĕлӳ паракан шкул
Адресĕ: Чăваш Республики, Çĕмĕрле районĕ, Якуртушкăнь ялĕ, Çĕнтерӳ Кунĕ 40 çул урамĕ, 22-мĕш «А» çурт.
Шкулăн кун-çулĕ
Якуртушкăнь ялĕнче пĕрремĕш шкул 1925-мĕш çулта уйрăм кил-çуртра уçăлнă. Унта тĕрлĕ çулсенчи ачасем çӳренĕ.
Шкул ĕçĕ-хĕлĕ çинчен «Курман – илтмен кайăксем» ятлă кĕнеке тухнă.
Индряков Иван Васильевич
ИНДРЯКОВ Иван  Васильевич (1915-1993)—лейтенант,  Совет Союзĕн Паттăрĕ. Вăл Чăваш Республикин Хĕрлĕ Чутай районĕ Акчикасси ялĕнче çуралнă. Чăваш.
Кун-çулĕ
1941-мĕш çулта ăна тепĕр хут Хĕрлĕ Çар чĕнеççĕ. 1942-мĕш çулта вăл Кисанти артиллери училищине пĕтерет. Çав çулхи çĕртме уйăхĕнчен фронтра. 1944-мĕш çулхи çĕртме уйăхĕнче Индряков лейтенант 1-мĕш Белорус фрончĕн 323-мĕш стрелоксен дивизин 1086-мĕш стрелксен полкĕн батареин командирĕ. Белоруси операци вăхăтĕнче палăрать ..
1944-мĕш çулхи çĕртме уйăхĕн 25-мĕшĕнче Гомель облаçĕн Рогачёв районĕнчи Великое Лядо ялне ирĕке кăларнă чухне Индряков батарене тăшмансем çавăрса илеççĕ. Индряков йĕри тавра оборона йĕркелесе ункăна титать, кайран пехотăна ялта тăшмансене аркатма пулăшать. Çĕртме уйăхĕн 30-мĕшĕнче Могилёв-Бобруйск çул çинчи çапăçура Индряков батареи тăшманăн 2 танкне тата 44 машинине пĕтернĕ, çавăнпа нимĕçсем Березина урлă каялла каçма пултарайман ..
Арап чĕлхи
Диалекчĕсем
Пĕрремĕш ушкăн анăç енчисем шутне, ыттисем вара хĕвелтухăç енчисем шутне кĕреççĕ. Литератури чĕлхи пĕрре. Диалексенчен хăшĕ-пĕрисем ыттисенчен питĕ вăйлă улшăнса тăнăран калаçакансем пĕр-пĕрне ăнланманни те тĕл пулать.
Çыруллăхĕ
Арап çырăвĕнче сылтăмран сулахаялла çыраççĕ. Пайăр ятсене тата предложени пуçламăшĕнчи саспаллисене пысăкран çырмаççĕ. Пунктуаци паллисене çавăрса çыраççĕ.
Еншик
Каçăсем
Категори:Патăрьел районĕн ялĕсем
Лашман Степан Митрофанович
Пурнăçĕ
Мускавра Çутĕç комиссариачĕн вĕренӳ институтĕнче пĕлĕвне ӳстернĕ.
Çӳхе пăр çийĕпе
Сюжет
Патшалăх хăрушсăрлăх органĕсен ĕçтешĕсем ютçĕр разведкисене хирĕçле вăрçă умĕнхи тата Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи çулĕсенче кĕрешни пирки каласа кăтартнă. Сюжетăн варринче виç тусăн кун-çулĕ.
Лаптевка (Пестерь юппи)
Лаптевка — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Удмурт Республики, Мари Эл, Тутарстан территорипе юхать. Пестерь юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Сывъю (Кожима юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Гумбетово
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Федоровка районĕ
1437
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Лаç
. Лаç, лаçă. — чи анлă пĕлтерĕшпе: хуçалăх, тăвăмлăх тĕллевĕсемпе йĕркеленĕ тата тунă çурт-йĕр е уйрăм пÿлĕм.
общее название построек производственного назначения
Тун (кӳлĕ)
6-7 уйăх тăршшĕпе пăрпа витĕнет.
Çĕртме, 5
Вилнĕ
Категори:Кунсем
Вутлă хӳре
Хӳре
Ялкăш кометăсем Хĕвел патне çывхарнă чухне «хӳре» — çутăлакан ярăм — тăсăлма тытăнать, хĕвел çилĕпе çутă пусăмĕ хĕснипе вăл Хĕвелтен тепĕр еннелле сулăннă.
Тенюшев Иван Яковлевич
Кун-çулĕ
1923 çулхи кăрлачăн 19-мĕшĕнче Патăрьел районĕнчи Алманчă ялĕнче çуралнă.
Вăрçă хыççăн тĕрлĕ вырăнта ĕçленĕ: Патăръел район хаçачĕн яваплă секретарĕ, "Молодой коммунист " хаçат редакторĕ. ССКП Чăваш обкомĕн пичет,телекурав тата радиокалаçу секторĕн пуçлăхĕ.
1951-1955- мĕш çулсенче Чăваш педагогика институтĕнче («Русский язык и литература») вĕренет.
Ӗçĕсем
Журналистика историйӗ, теорийӗ тата практики енĕпе вунă ытла кĕнеке пичетленĕ. Илемлӗ литература хайлавӗсем те калӑпланӑ.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем Категори:Чăваш ăсчахĕсем Категори:Хĕрлĕ Çăлтăр орденĕн кавалерĕсем Категори:Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçин орденĕн кавалерĕсем Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Кăрлачăн 19-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1923 çулта çуралнисем
Эрнест Хемингуэй
Пĕрремĕш Тĕнче вăрçи
thumb|200mpx|right|Хемингуэй çар хормипе, [[1918.]] Хемингуэй хĕсмете кĕресшĕн тăрăшнă пулин те, куçĕ начар курнипе ăна çара илмен. Пĕрремĕш Тĕнче вăрçине вăл çавах та лекме май	 тупать: Хĕрлĕ Хĕресре ĕçлет. Малтан Эрнест тылра шофёр пулса Миланпа Шио хулисенче тăрăшать. Фронта лекес шутпах пурăнать, Пьаве юханшывĕ çинчи тытăçусем çинчен илтсен, хăй ирĕкĕпе çавăнта куçать.
Парис тата çырав ĕçĕн пĕрремĕш ăнăçăвĕ
кунта çырман-ха ... ---
Çапах та, Хемингуэй «Çухал, пăшал» 1929 романпа палла тухать. Çырав кăссайĕн никĕсĕнче — Пĕрремĕш Тĕнче вăрçи çапăçу тапхăрĕнчи америка ирĕкçĕнĕпе акăлчан медакăшĕн юратăвĕ. Кĕнеке Америкăра кунчен пулман ăнăçу курать – хуçалăх кризисĕ те ăна чăрмавлаймасть.
Хиспăлла
Хиспăлла (Хезболла, ‮حزب الله‬, «Турă партийĕ») — Ливанта вырнаçнă наци ирĕклĕх юхăмĕ. Ку юхăма 1982 çулта Иранти ислам революцийĕн хуралçисен корпусĕ йĕркеленĕ.
Тун (пĕлтерĕшсем)
Тун:
Кăнтăр-Урал чукун çулĕ
Çулăн кун-çулĕ
Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи çулĕсенче çул ĕçтĕшĕсем броньăпуйăссем, пуйăс-мунчасем, санитари пуйăсĕсене туса хатĕрленĕ.
Каçăсем
Категори:Раççей чукун çулĕсем Категори:СССР чукун çулĕсем
З
Зз, — чăваш алфавитĕнчи вунпĕрмĕш саспалли. Унӑн ячĕ — «зă». Кивĕ чӑваш çырулăх палăкĕсенче Зз саспаллине усă курнă. Ăна икĕ уçă сасă хушшинчи янăракан шавлă хупă сасса палăртма çырнă (пурзя «пăрçа», пызык «пысăк», тараза «тараса», вырзарни кон «вырсарни кун»).
Глаголица
Глаголицăн кун-çулĕ
left|thumb|300px|Башчан (Бошкан) плитти — глаголицăн авалхи палăкĕсенчен пĕри, XI ĕмĕр.
Кутерем (Калтаси районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Калтаси районĕ
Сайта
Сайта — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики Турочак районĕн территорипе юхать. Байгол юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 28 км.
Çăмăллăх
Çăмăллăх е льгота — хака антарни, кама та пулин тулли е çирĕплетнĕ йĕркелĕхрен, тивĕçлĕхрен çăлни, е вĕсене пурнăçлассине çăмăллатни.
К-114 «Тула»
1987 - 1998 çулсенче «Тулă» 7 çапăçу хĕсметне тухнă, çав шутра 5 ăстрăм Арктикăри çӳллĕ анлăхлă районĕсенче, 17 çапăçу дежурствинче тăнă, 12 ăстрăм шыв айĕнчен ракетăпа пенĕ. Хăй куçăмĕпе 134856 миль, вĕсенчен 77245 шыв айĕпе, пынă.
Ч
Категори:Саспаллисем
Трог
Трогсем пăрлахсем тĕл пулакан сăрт-тусенче пулаççĕ.
Офшор
Офорт компанийӗпе усӑ курмалли чи пысӑк тӗллевсенчен пӗри-налук оптимизацийӗ. Тӗрӗс йӗркеленӗ офорт компанийӗпе усӑ курса ҫакӑн пек лайӑх енсем тума пулать: харпӑрлӑха хӳтӗлесси, анонимлӑх тата конфиденциаллӑх, тӑкаксене оптимизацилени, отчетлӑх тата бюрократи ыйтӑвӗсене ҫӑмӑллатмалли требованисене.
Анастасово
Анастасово, — Чăваш Енĕн Пăрачкав районĕнчи ял.
Антиохий
Хула 4 кварталран тытăнса тăрать, кашнине уйрăм хӳмеленĕ, вĕсене пĕрле тата çӳллĕрех те хӳтĕлевлĕрех хӳме карнă. Караван çулĕсем каçисенче вырнаçнă Антиохи Тухăçпа Анăç хушшинчи суту-илĕве пăхса тăнă. Аталаннă çулсенче хулара 500 пин çын пурăннă.
Илле Тукташ
Литературăри ĕçĕсем
Илле Тукташ калавсем те, повеç те çырнă, М. Шолоховăн «Сухаланă çерем», «Лăпкă Тан» романĕсен хăш-пĕр сыпăкĕсене, М. Горькин «Хĕрпе вилĕм», «Кăйкăр çинчен хунă юрă» хайлавĕсене, В.Шекспир сонечĕсене, А. Навои, В. Лебедев-Кумач, С. Алымов сăввисене чăвашла куçарнă, чăваш фольклорне пухса кăларас тĕлĕшпе чылай ĕçленĕ.
Пар
Пар — чĕрчунсен е этемĕн хими енчен тĕрлĕрен япалалăхсем кăларакан  органĕ.
Пелакор Хуттăрĕ
Пелакор — (Белогорский) Пушкăрт Республикинчи Авăркас районĕн чăваш ялĕ.
Демографи
2002 çулхи çырупа килĕшӳллĕн чăвашсем пайĕ (100%).
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин Авăркас районĕ Категори:Пушкăрт Республикинчи чăваш ялĕсем
Румянцева Надежда Васильевна
Каçăсем
Категори:1930 çулта çуралнисем Категори:Авăнăн 9-мĕшĕнче çуралнисем Категори:2008 çулта вилнисем Категори:Акан 8-мĕшĕнче вилнисем Категори:Раççей артисчĕсем Категори:СССР артисчĕсем Категори:РСФСР халăх артисчĕсем Категори:СССР телеертӳçисем
Базелево
Базелево — Пушкăрт Республикин Федоровка районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 3 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453283, ОКАТО кочĕ — 80254820002.
Сарин (юханшыв)
Юханшыв хăйне евĕр чĕлхесен чикки пек — пĕр енчи çыран хĕрринче французла калаçаççĕ, тепĕр çыранĕ енче — нимĕçле.
Категори:Швейцари юханшывĕсем
Фирвальдштет
Пурлăх
Кӳлĕре форель пулла тытаççĕ.
Веденин Андрей Яковлевич
Ӗçĕсем
Унăн çак кĕнекесем пичетленсе тухнă:
1452
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Ивановка
Асăрхавсем
Категори:Чăваш Енри Пăрачкав районĕн ялĕсем
Луиза Юманкка
Луиза Юманкка (паспорт ячĕ Лисина), — чăваш ӳнерçи.
Айхи Геннадий Николаевичпа Лисина Ева Николаевна çырăвçăсен йăмăкĕ (аппăшĕ ?).
Каçăсем
Категори:Ӳкерçĕсем, алфавитпа Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа Категори:Халĕ пурăнакансем Категори:Ӳнерçĕ-хĕрарăмсем
Смородинов Иван Васильевич
Кун-çулĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
1943, авăн – 1953, çу: СССР Хĕçпăшаллă Вăйĕсен Тĕп Управленин пуçлăхĕ, Тĕп штаб пуçлăхĕн çумĕ.
Ю
Ээ саспалли чăваш сăмахĕсенче пур вырăнта та тĕл пулать: юрă, каю, Санюк.
Мараньон (юханшыв)
Мараньон — (Marañón)  Амазонкан тĕп сулахай юппи. Анд тăвĕсем çинчи Паткоча кӳллинчен пуçланса тĕп тата хĕвелтухăç Кордильерсем урлă каçса Амазока айлăмне тухса Укаяли юханшывĕпе пĕрлешет. Вăрринчен 1000çх таран карапсем çӳреççĕ.
Чубукаран (Слакпуç ял канашĕ)
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Чылайрахăш этнос — чăвашсем (91 %).
Каçăсем
Категори:Пушкăрт Республикин Пелепей районĕ Категори:Пушкăрт Республикинчи чăваш ялĕсем
Я
Асăрхавсем
Категори:Саспаллисем
Кожевенное
Кожевенное, — Чăваш Енĕн Пăрачкав районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Пăрачкав районĕн ялĕсем
Борисов Николай Андреевич
Борисов Николай Андреевич -
Ырашпулăх
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
Гагарин, Николаев, Çырма, Пĕръенлĕ урамсем.
Чартаклă районĕ
Район тытăмĕ, халăх йышĕ
Район территорийĕ — 2442,3 тв. çм, ку облаçĕн 6,6 % пулать.
Байкал лешьен чукун çулĕ
Çулăн кун-çулĕ
Çула Трансçĕпĕр магистралĕн шутĕнче 1895 — 1905 çулсен тапхăрĕнче тунă. Çул управленийĕ Читара пулнă. Тухăçра çул  Байкал çавра чукун çулĕпе чикĕ тытать.
Грибанов Владимир Иванович
Кунçулĕ
1925 çулхи ака уйăхĕн 25-мĕшĕнче Ăренпур облаçĕн Курманай районĕнчи Андреевка ялĕнче çуралнă. Андреевка ялĕ пирки çапла çыраççĕ :
Лиссабон
Каçăсем
Категори:Лиссабон Категори:Португали хулисем
1460
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Куславкка (Парачкав районĕ)
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 258 çын, çав шутра 120 арçын, 138 хĕрарăм пурăннă.
Гайнутдинов Вячеслав Карибулович
Гайнутдинов Вячеслав Карибулович Гайнетдинов Вячеслав Кәрибулла улы — (06.11.1947-17.08.1980), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 28. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Туркестан çар округĕн 40-мĕш çарĕн совет çарĕсен Афганистан Демократиллĕ Республикинчи контингетĕн шутенчи вертолёт полкĕн вертолёт эскадрилин командирĕ, майор.
Уçлăх
Тĕслĕхрен, космослăха пĕрмаях çапла космосла уçлăх теççĕ.
Математика
Тӳрккесĕнрех каласан, уçлăх вара «пĕртак хушăм структурăллă» нумайлăх пулать.
Физика
Физикăра уçлăх тесе физикăллă ĕç пулăмĕсен «ĕç-пуçĕсен вырăнне» калаççĕ. Ăна эпир хамăр енчен «япаласен шăнăçуллăхĕ» евĕр туятпăр.
Кăнтăр-Тухăç чукун çулĕ
Çулăн пахалăвĕ
Ӗлĕкхи вăхăтран туяннă хăйĕн ятне пула мар, çул Раççейн европа пайĕн кăнтăр-анăçĕнче: Воронеж, Белгород, Волгоград, Курск, Кисан, Тамбов, Липецк, Сарăту облаç çĕрĕсенче выртать. Çул управленийĕ — Воронежра. Çулăн эксплуатаци тăсăлăвĕ — 3 648,3 км (1991 çул тĕлне).
Çул шутĕнчи уйрăмсем: Белгород, Мичуринск, Елец, Ртищево, Лискино. Çулăн паллă чарăнăвĕсем: Елец, Лиски, Отрожка, Ртищево, Грязи, Кочетовка, Балашов, Богоявленск, Раненбург, Поворино, Россошь.
Каçăсем
Категори:Раççей чукун çулĕсем Категори:СССР чукун çулĕсем Категори:Кăнтăр-Тухăç чукун çулĕ
Шарипово (Кельтеевский ял тăрăхĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Тăваткĕтеслĕх
Пахалăхĕсем
Эхер тăват кĕтеслĕхĕн хире-хирĕç кĕтесĕсен сумлахĕсем 180° тан, ăна çавракăш ăшне çырма пулать.
Сяд-Яга
Каçăсем
Категори:Коми Республикин юханшывĕсем Категори:Ненец АО юханшывĕсем
Чили кушакӗ
Икӗ кӗҫӗн тӗсе уйӑраҫҫӗ:
Самушкă
Кун-çулĕ
1927 çулхи юпа уйăхĕн 1-мĕшĕнче Чăваш Енĕн Элĕк районне, 1962 çулхи раштав уйăхĕн 20-мĕшĕ хыççăн Вăрнар районне кĕнĕ. 1965 çулхи пуш уйăхĕн 14-мĕшĕ хыççăн каллех Элĕк районне кĕртнĕ.
Солтонка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Бия. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ - Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Пăрачкав
Кун-çулĕ
Каярах ку вырăна ытти çынсем пурăнма киле пуçланă — мăкшăсем, тутарсем, чăвашсем. Ял урамĕ тăсăла-тăсăла юханшыв хĕррине çитнĕ. Çынсем яла вара «по реце» (хальхи по реке, (шыв тăрăх) теме пуçланă. Çапла вара ял ячĕ те улшăннă.
Чăваш-хула (Кейӳ облаçĕ)
Чăваш-хула (Ви́шгород) — Кейӳ облаçĕн (Украина) район пăхăнăвĕнчи хули.
Истори
Пĕрремĕш хут çырусенче 946 çулта асăннă.
1465
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Чăваш-хула (Кисан облаçĕ)
Чăваш-хула — Кисан облаçĕн Кисан районĕн чиркӳллĕ ял, Кисан — Сасово йĕринчи чукун çул чарăнăвĕ. СПК «Вышгородский» тĕрлĕ тĕслĕ ял хуçалăх йĕркелĕлĕхĕн тĕп кил йăви.
Каçăсем
800-летие Вышгорода
Родники (Калтаси районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Калтаси районĕ
Соусканиха (Бия юппи)
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Тури Обь бассейн округĕн юханшывĕсем Категори:Бия юпписем
Вешкайма районĕ
Кун-çулĕ
Погорелово ялĕ патĕнче 1647 çулта тунă çĕр хурси, тăршшĕ 15 çм, 4 масар тата бронза ĕмĕрĕнчи курган тĕммисем, хулашсем, укçа тата кӳпе тупнă.
Чăваш чĕлхин орфографи историйĕ
Ытти улшăнусем
Ăнлавсене пĕрле, уйрăм тата дефиспа çырас ыйту чăваш орфографи историйĕче чи йывăррисенчен, чи тавлашуллисенчен пĕри пулнă: хăшĕсем пĕрле çырассине хӳтĕленĕ, теприсем — уйрăм çырассине. Мĕншĕн тесен сăмах майлашăвĕн пайĕсем пирĕн чĕлхере, вырăс чĕлхинчипе танлаштарсан, питĕ тачă çыхăнура тăраççĕ тесе шутланă  хăшпĕр çынсем (Ят сăмах майлашăвĕ пăхăр). Пĕрле çырассине мала хуракан теори вырăс чĕлхи витĕмĕпе XX ĕмĕрĕн 1920-мĕш çулсенче тĕвĕленнĕ имĕш. 1961 тата 1992—1994 çулсенче орфографи правилисемсĕр пуçне ыттисене пурне те çакăн пек шухăшларăшсем çине таянса тунă пуль тенĕ хăшĕсем. 1967 çулхи орфографи çырăва 1961 çулчченхи лару-тăрăва тавăрнă.
Пижанка (Пижма юппи)
Пижанка — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Чулхула облаçĕ, Мари Эл территорипе юхать. Пижма юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Евклид уçлăхĕ
1. Вĕçĕмлĕ виçеллĕ япалаллă хăйĕн çинче кĕртнĕ нормăллă векторлă уçлăх \mathbb R^n
Жакова Вера Николаевна
Кун-çулĕ
Пăрачкав педагогика техникумĕнче пĕлӳ илнĕ. Шкулта ачасене вĕрентнĕ.
Юрковка (Федоровка районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Федоровка районĕ
Орфоэпи
Вуламалли
Категори:Лингвистика
Инçет Тухăç чукун çулĕ
Çул тытăмĕ
Çул Байкал лешьен чукун çулĕпе (Архара, Штурм чарăнусемпе), Тухăç-Çĕпĕр чукун çулĕпе (Хани чарăнăвĕпе), Китай чукун çӳлĕсемпе (Рассыпная Падь) тата КХДР (Хасан чарăнăвĕ) чикĕ тытать. XX ĕмĕрĕн 90-мĕш çулĕсен вĕçĕнче çул шутне малтан Байкал-Амур магистралĕнче (БАМ) пулнă тухăç пайĕ кĕрет.
Хирлеппуç Мĕлĕш
XIX ĕмĕр
1866 çулчен çĕр ĕçтешĕсем патшалăхăн шутланнă. 1895 çулта Хирлеппуç ялĕнче шкул уçăлать.
Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи тапхăрĕ
thumb|Хирлеппуç Мĕлĕш. Асăнмалăх палăкĕ. 2008.
XXI ĕмĕр
Ялти сакăр çул вĕренмелли шкула хупаççĕ, халĕ ачасене вĕренме Элĕкри И. Я. Яковлев ячĕллĕ вăтам шкула автобуспа турттараççĕ.
2009 çултанпа çĕртме уйăхĕн иккĕмĕш шăматкунĕнче хирлеппуç-мĕлĕшсем ял кунне уявлама тытăнаççĕ.
Филипп Нуаре
Фили́пп Нуаре́ (Philippe Noiret, 1930—2006) — франци театăрпа кино артисчĕ.
Бахчисарай районĕ
Асăрхавсем
Категори:Крым районĕсем
Орфографи сăмахсарĕ
Чăвашла орфографи сăмахсарĕсен кун-çулĕ
1990 çулта вăтам шкулта вĕренекенсем валли «Орфографи сăмахсарĕ» пичетленсе тухрĕ (авторĕ Л.П. Сергеев). Унта Чăваш Республикин Министрсен Совечĕ çумĕнчи чĕлхе, литература, истори тата экономика ăслăлăх-тĕпчев институчĕ çумĕнчи орфографи комиссийĕ орфографи йĕрке виçисене кĕртнĕ улшăнусене шута илнĕ. Сăмахсарта хушса пани те пур: хăш-пĕр пайăр ятсене (хуласемпе ялсен, паççулкăсемпе юханшывсен, орденсемпе медальсен, уявсемпе паллă кунсен ячĕсене, арçынсемпе хĕрарăмсен ячĕсене, ашшĕ ячĕсемпе хушаматсене, патшалăх йĕркелĕвĕсене, министерствăсемпе ведомствăсен ячĕсене) мĕнле çырмаллине кăтартнă.
Хĕллехи юханшыв
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Васюганран Ваг таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Норвег чĕлхи
Норвег чĕлхи (норв. norsk [nɔʂːk]) — герман ушкăнĕн чĕлхи, унпа Норвегире пуплеççĕ. Историлле норвег чĕлхине фарерпа исланд чĕлхисем çывăх.
Гайсин Хасан Назирович
Гайсин Хасан Назирович Ғайсин Хәсән Назар улы — (8.05.1908.25.апреля-12.08.1991), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Балтиçум фрончĕн 51-мĕш çарĕн 204-мĕш перевçĕсен дивизин 700-мĕш перевçĕсен полкĕн пулемёт расчёчĕн командирĕ, сержант.
1468
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Ахрăм
Ахрăм тĕсĕсем
2)Нумай хутлă ахрăм —
Çавăн пекех
Категори:Акустика Категори:Хумлă пулăмсем
Свердловск чукун çулĕ
Свердловск чукун çулĕн вак турачĕсемпе ту тăпри, чул кăмрăк, йывăç промăçлăхĕпе çурт-йĕр материалĕсем патне пыракан çул эрешĕ питĕ аталаннă.
Саратуштра (танкер)
Кун-çулĕ
1948 çулхи чӳкĕн 14-мĕшĕнче Апшерон çурутравĕнчен кăнтăр-хĕвел тухăçалла 42 çм, «Хура чулсем» шывай ту хысакĕ çине, геологсемпе буровиксен десанчĕ анать. Шыв çинчех пӳрт лартаççĕ, электростанци тăваççĕ, 1949 çулхи çĕртмен 24-мĕшĕнче тĕрĕслес тĕллевпе çĕре пăралаççĕ. Тепĕр çултан, 1100 метр тарăнăшĕнчен нефть пĕрхĕнсе тухать. «Хура чулсене» «Нефть чулĕсем» теме пуçлаççĕ. Чуллă вырăнта ятарласа 7000 гектарлă утрав сараççĕ. Тĕпне тĕреклеме шывай ту хысакĕн тĕлне кивĕ кирлĕ мар 7 карапа, çав шутра «Саратуштрана» та, путараççĕ.
Каçăсем
History of the oil tanker
Никулино (Чăваш Ен)
Никулино, — Чăваш Енĕн Пăрачкав районĕнчи ял.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Пăрачкав районĕн ялĕсем
Аниме
Уйрăм картинăсем:
Тĕттĕм керменçĕ
Эсрел типтерĕ
Чикĕ леш енче
Цифрăлла алпусни
Цифрăлла алпусни (ЦА), Электро́н-цифрăлла алпусни (ЭЦА) — цифрăллă документа (чăн çын е криптовалюта системинчи аккаунт) хăйĕн авторлăхне çирĕплетмешкĕн алпусни. Алпусни авторпа та, хăй докуменчĕпе те криптографи меслечĕсемпе çыхăннă, ăна ахаллĕн копилесе улталама май çук.
Хĕрлĕ Холм (Калтаси районĕ)
Хĕрлĕ Холм  — Пушкăрт Республикин Калтаси районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 327  çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452852, ОКАТО кочĕ — 80233847002.
Тула (Пижма юппи)
Тула — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Чулхула облаçĕ, Мари Эл территорипе юхать. Пижма юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 18 км.
Ориноко (юханшыв)
300px|left|1897-мĕш çулхи Ориноко карти |300px|left|Ориноко юханшывĕ Карони юханшывĕпе пĕрлешни ]
Енкĕлт
Енкĕлт — Чăваш Республикин Хĕрлĕ Чутай районĕнчи ял.
Саратуштра çапла каланă (пĕлтерĕшсем)
Заратустра (значения)
Вишневский Виктор Петрович
Кунçул
Хусанти тĕн академийĕнче чăваш тата мари чĕлхисене тата этнографие вĕрентнĕ (1854–56).
Гаккель Михаил Адельбертович
Гаккель Михаил Адельбертович — (1918-22.07.1944), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Уйрăм Тинĕсçум çарăн 81-мĕш гаубица артиллери полкĕн разведка отделенин командирĕ, аслă сержант.
Зириклыкуль
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Мияки районĕ
Филипповка (Федоровка районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Федоровка районĕ
Пифагор теореми
Хормулани
right|thumb|Пифагор теореми: Катетсем (a тата b) çине хусăнакан тăваткалсен лаптăк сумми гипотенуза (c) çинче тунă тăваткал лаптăкĕпе тан.|250px
Çав. пекех
Категори:Планиметри
Абадан
Çул-йĕр
Хулара тинĕс порчĕ, пĕтĕм тĕнчепе çыхăнтаракан аэропорт пур. Хуларан нефть пăрăхĕсем Тегеранпа Исфахан хулисене çитеççĕ.
Хуçалăх
Хулара нефтьпе ĕçлекен пысăк завод пур. Çулталăк тăршшĕпе пурĕ 30 млн. тонна нефть продукчĕсене кăларать.
Марков Борис Семёнович
Пурнăçĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
Шупашкарти педтехникумра ăста пĕлĕвне илнĕ. Вĕренсе тухсан Тавăтри вăтам шкулта ачасене вĕрентнĕ.
Пичетленĕ кĕнекесем
Борис Семёновичл ӳнер ыйтăвĕсемпе 2 кĕнеке, 40 ытла статья çырнă.
Шудумка (Пижма юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Талбей-Шор
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Талатарбак
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Тури Обь бассейн округĕн юханшывĕсем
Анат Франкони
Анат Франкони (Unterfranken, Untafrankn), один из трёх Германин федераллă çĕрĕн — Баварин виçĕ административлă тăрăхсенчен пĕри — çаплах вăл историллĕ çĕр -— Франкони — шутне кĕрет.
Ванышево
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каралачик
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Тури Франкони
Административлă пайĕсем
Районсем:
Ирĕклĕ хуласем:
1479
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Шавлама
Пурнăçĕ
Халăхра каласа кăтартнă тăрăх, Шавламана питлев юррисем-экиетсем юрланишĕн Шăнкăртан çĕрме пуянĕ Эптĕлмен йытăсемпе туллаттарса вĕлернĕ.
Каçăсем
Шавлама сăввисем
Балыклыбашево
Балыклыбашево — Пушкăрт Республикин Федоровка районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 185 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453291, ОКАТО кочĕ — 80254827002.
Киебак
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Култай-Каран
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанри пурăнан вырăнсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Мияки районĕ
Юрика (Пижма юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
1480
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Вăта Франкони
Халăх йышлăхĕ — 236 çын çм² (2006 çулхи раштав, 31).
Гималай тăвĕсем
Тавралăхĕ
Гималайăн кăнтăр тайлăмĕнче çулла хăват муссон çил (тухăç пайĕнче çулне 4000 мм таран, анăç пайĕнче — 1000 мм çити нӳрĕк ӳкет) вĕрет. Кунта çӳллĕш йăрăмлăхĕ уйрăмах курăнать — аялтан çӳлелле улшăнса пырать (шурлăхлă джунгли), яланах симĕс тропик вăрманĕ, çулçă ӳкекен тата лăсăллă вăрман, тĕмĕсем, улăхсем. Çурçĕрти, сайра муссонлă та типĕрех тайлăмĕсене çеçенхирсемпе çурма пушхирсем чрса илнĕ. 5000 м çӳлерех— гляпь-ниваль йăрăмлă çĕр пичĕ.
Кӳпеш
Кӳпеш — Чăваш Республикин Хĕрлĕ Чутай районĕнчи ял.
Вулăс
Каçăсем
Категори:Раççей территорийĕн пайланăвĕ
Тангепте
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Тамьян-Таймас
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Кĕçĕнкуразово
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
1483
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Швабах
Каçăсем
Категори:Бавари
Зеленова Анна Ивановна
Биографи
Санкт-Петербургра савутра ĕçлекенсен килйышĕнче çуралнă. 41-мĕш ХСТ (хапрăк-савут тăхăрçул шкулĕнче; унчен Петришуле) 1921-1930 çулсенче вĕреннĕ. 1929-1931 çулсенче чертеж-конструктор курсĕнче пĕлӳ илнĕ. 1931—1933 çулсенче Гипроспецметре черчение вĕрентнĕ, чертёж курсĕсене ертсе пынă. 1933—1934 çулсенче тăван шкулĕнче библиотекарь пулса тăрăшнă.
Тибезя
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Батырово
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Федоровка районĕ
Дайнагон
Дайнагон(японла だいなごん) – авалхи Японири аслă патшалăх канашлавçи(советникĕ).
Галеев Фахрази Галеевич
Галеев Фахрази Галеевич Галиев Фәхрази Гали улы — (12.02.1912(30.01)-13.05.1997), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 19. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Кăнтăр-Анăç фрончĕн 12-мĕш çарĕн 1248-мĕш танксене пĕтерекен артиллери полкĕн артиллери орудин тĕллекенĕ, кĕçĕн сержант.
Эльф хӳхлевĕ
Эльф хӳхлевĕ(нимĕçле Elfen Lied, японла エルフェンリート) – Линн Окамото режиссёр тунă аниме-сериал. Ку аниме икĕ мăйракаллă мутант этемсем çинчен. Вăл малтан манга пулнă. Вăл «Weekly Young Jump» ятлă манга журналĕнче çутă курнă. Кайран ăна Shueisha компани 12 томлă изданипе пичетлесе кăларнă.
Тогуна
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Чиряштамак
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Оман
Истори
Оман çĕрĕнче пĕрремĕш пурăну вырăнĕсем пирĕн эрăчченхи 3-мĕш пинçулăхра йĕркеленнĕ. VIII ĕмĕрте Арап халифатне кĕнĕ. XVI-XVII ĕмĕрсенче кунта португалсем хуçаланнă. 1650 çулта çеç вĕсене кунтан хăваласа янă.
Пыча (Снигиревка юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Кабаково станцийĕ
Демографи
Халăх йышĕ:
Тавралăхĕ
Район центрне — Кармаскалăна çитме: 19 çм , Кабаково ялне - 8 çх.
Аден кӳлмекĕ
Ку тăрăхра XXI ĕмĕр пуçламăшĕнче те пиратсем çухалман.
Тулой
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Тури Обь бассейн округĕн юханшывĕсем Категори:Бия юпписем
Тар-Яга
Тар-Яга — Раççей территоринчи юханшыв. Коми Республики, Ненец АО территорипе юхать. Пага юханшывăн сулахай çыранĕпе, 4 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 57 км.
Минск
Каçăсем
Категори:Минск Категори:Мегаполиссем Категори:Беларуç
Геометри
Каçăсем
Категори:Геометри
Жерар Депардье
Яшлăхĕ
1962 çулхи кĕркунне Жерар Депардьё Шатору хулинче типографире шрифтовик пулса ĕçлеме тытăнать. Çав хушăрах вăл чылай вăхăт американ çар базинче çар çыннисемпе калаçса ирттерет. Хулара бокс студине уçсан, вăл унта çӳреме тытăнать. Ытлах çитĕнӳ тумасть, вăйлă партнёрсемпе кĕрешет, пĕр матчра унăн сăмсине, хуçаççĕ — çакă ăна хаяртарах сăн парать, ăна пурĕ те паллама тытăнаççĕ. Çав чухнех Жерар урăх каччăсемпе пĕрле американ базинчен çунăк шĕвек вăрласа сутаççĕ. Вĕсен ушкăнне темиçе хутчен те полици аресленĕ пулсан та, Жерара çул çитменнипе ăна саккунпа айăплайман.
Çатракасси (Сĕнтĕрвăрри районĕ)
Урамĕсем
2009 çулта 340 çын пурăнать.
Утă, 23
Вилнĕ
Категори:Кунсем
Вардар (юханшыв)
Çавăн пекех пăхăр
Категори:Македони Категори:Греци
Русаков Светозар Кузьмич
thumb|Русаков Светозар КузьмичРусаков Светозар Кузьмич, — вырăс художник-мультипликатор. 1923 çулхи ака уйăхĕн 3-мĕшĕнче Мускав облаçĕнчи Тучков хулинче çуралнă. 2006 çулхи çурла уйăхĕн 15-мĕшĕнче Мускавра çĕре кĕнĕ.
Пурнăç çулĕпе (хаçат)
Чăвашла эрнере 2 хут тухать. Тиражĕ: 3 пине яхăн.
Кун-çулĕ
1932 çулхи çурла 4-мĕшĕнче «Колхоз хаçачĕ» ячĕпе пĕрремĕш кăларăмĕ тухнă. 1963 çулта Элĕк районне пĕтернĕ пирки хупнă. 1965 çулта «Ленин çулĕпе» ятпа каллех тухма пуçланă. 1996 çулхи авăн уйăхĕн 14-мĕшĕпе хальхи вăхăтчен «Пурнăç çулĕпе» ятпа тухать.
Евклид геометрийĕ
Евклид геометрийĕ (кивĕлле — Эвклид геометрийĕ) е Евклидăн геометрийĕ — хăнăхнă, шкулта вĕрентекен геометри. Евклидла геометри теме те юрать.
1495
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Çаврашка
Çаврашка лаптăкĕ
унта π = 3.141592…. (const),
Мăн Сес-Игол
Мăн Сес-Игол — Раççей территоринчи юханшыв. Хантă-Манси автономи тăрăхĕ территорипе юхать. Мăн Асес-Еган юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 31 км.
Тиня-Силова-Шор
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Печора, Юханшыв бассейнĕ  — Уса.
Раççей чукун çулĕсем
Ӗç=хĕлĕ
Компани шутне 20 пине яхăн локомотив (локомотив паркĕн 90 % яхăн), 600 пинрен ытла япала тата пассажир вакунĕ кĕрет. Пассажир локомотивĕсен йышĕ 12 % яхăн. Пассажирсене УАО «РЧÇ» эрешĕпе, сăмахран, Мускав — Санкт-Петербург йĕрĕпе, харпăр пуйăссем турттараççĕ.
Инвестици программи
2007 çулхи III кварталĕ тĕлне РЧÇ тĕп фонд кивелĕвĕ 58 %, япала турттармалли вакунсен — 80 % яхăна çитнĕ. Пуйăссен ĕçлĕх ресурсне тăсса пымасан, çулсерен 15 пине яхăн япала вакунне пăрахăçламалла пулать, ĕçсем çакăн пек пырсан 2010 çул тĕлне 588 пин вакунран 220-ĕшне пăрахăçлама тивет ; çакна шута илсе, япала турттармалли вакун шучĕ çулсерен 30 пинрен сахал мар кирлĕ.
2008 çулхи инвестици программипе РЧÇ 1042 вакун (ку вара иртнĕ çулпа танлаштарнипе 132 виçе нумайрах) туяннă, вĕсенчен 329 плацкарта, 602 купе, 41 СВ, 4 ятарвакун, 40 вакун-ресторан тата 26 тӳлек канлĕ вакун. Çак тĕлсене 21,8 млрд тенкĕ уйăрнă.
ГУЛАГ
ГУЛаг (Главное управление исправительно-трудовых лагерей, трудовых поселений и мест заключения) — СССР ШĔХК, шалти ĕçсен министерствин, юстици министерствин 1934—1960 çулсенче ĕçпе тӳрлетес лагерĕсен системине (ĔТЛ) ертсе пынă уйрăм пайĕ, СССР политика репресси системин паллă органĕ. Çавăн пекех ГУЛАГ аббревиатурăпа та усă кураççĕ.
Тытăмĕ
thumb|400px|НКВД лагĕрĕсене хупнăскерсен йышĕ, 1939 çулхи кăрлачăн 1-мĕше тĕлне Системăна пинсемлĕ лагерь уйрăмĕпе пункчĕ, 425 колони, çаплах 2.000 ытла ятаркомендатурăллă 53 лагерь кĕнĕ. Пурĕпе 30.000 ытла хупмалли вырăн шутланнă ГУЛАГ пĕтĕм ĕçлĕх-тӳрлетӳ лагерĕсен (ӖТЛ) системине тытса тăнă. Палăрах хăшпĕр ӖТЛ:
Буралы (Нижнекачмашевский ял тăрăхĕ)
Буралы  — Пушкăрт Республикин Калтаси районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 66  çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452876, ОКАТО кочĕ — 80233845003.
Морис Дрюон
thumb|right|Морис Дрюон Морис Дрюон 1918 çулхи ака, 23 çуралнă. Унăн йăхĕ виçĕ çĕршывран пырать- Фландрирен, Бразилирен, Раççейрен.
Тюлем
Тюлем — Раççей территоринчи юханшыв. Алтай Республики Турочак районĕ территорипе юхать. Лебедь юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 30 км.
Прешов енĕ
Статистика хыпарĕсем (2001)
Конфесси йышĕпе
Хыркасси (Сĕнтĕрвăрри районĕ)
Каçăсем
Категори:Сĕнтĕрвăрри районĕн ялĕсем
Кремянка (Суводь юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Новониколаевка (Федоровка районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Федоровка районĕ
Алтăр çăлтăр
Алтăр çăлтăр (Пысăк упа) — çичĕ çăлтăр, Кашкăрпа Пăлан çăлтăрĕ, Ала çăлтăр Çак(лат. Ursa Major) — тӳпен çурçĕр çурчăмăрĕнчи çăлтăрлăх. Алтăр çăлтăрăн çичĕ çăлтăрĕ алтăр евĕр курăнать.
Тюстей
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Бия. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Бия тата Катунь. Юханшыв бассейнĕ - Тури Обь, Иртыш кĕриччен.
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Тури Обь бассейн округĕн юханшывĕсем
1500
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Хосантай
Каçăсем
Категори:Чăваш Енри Шупашкар районĕн ялĕсем
Камышлы (Мияки районĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Сона тата Луара
Географи
Департамент шутне 4 округ, 57 кантон тата 573 коммуна кĕреççĕ.
Галиев Нургали Мухаметгалиевич
Галиев Нургали Мухаметгалиевич (Галиев Нургалий ) Галиев Нургали Мөхәммәтгали улы — (25.05.1914(12)-28.04.1977), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 26. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çеçенхир фрончĕн 7-мĕш гварди çарĕн 213-мĕш перевçĕсен дивизин 387-мĕш уйрăм сапёр батальонĕн сапёрĕ, красноармеец.
Сюга (Сюга №3916 юппи)
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Удмурт Республикин юханшывĕсем Категори:Мари Эл юханшывĕсем Категори:Тутарстан юханшывĕсем
Русский-Сухой-Изяк
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Тирана
Çутĕç, культура
Çаплах пур: Оперăпа балет театрĕ (балет шкулĕпе), Халăх театрĕ, Эстрадăпа цирк театрĕ, Пукане театрĕ, Консерватори, Филармони, А. Моисеи ячĕллĕ актёр аслă училищи, И. Моисси ячĕллĕ Ӳнер музейĕ, «Çĕнĕ Албани» киностуди.
Архитектура
Тирана радиал-ункăллă хула. Ватă кварталĕсем хĕсĕк кукăр урамлă тата çуртсем кил карти ăшĕнче. Административлă тата культура тĕпне (Скандербег лапамĕн ансамблĕ, банк, университет, Оперăпа балет театрĕ, Эфем Бей мечетĕ) 1920—30-мĕш çç. тунă. 1953—58 çулсенче Тирана реконструкци планне (архитекторсем: Г. Стразимири, М. Меле) палăртнă. Пысăк пурăну комплексĕсене хăпартнă; «Çĕнĕ Албани» киностуди çуртне туса хунă (1952, совет архитекторĕ Г. Л. Лавров). Палăксем: В. И. Ленина (цемент, 1950-мĕш çç., скульптор К. Хоши), Партизана (бронза, 1947, А. Мано) тата ур. none|thumb|600px|Скандербег лапамĕ (Марк Морелл фото ӳкернĕ)
Трансçĕпĕр магистралĕ
Çулăн чи çӳллĕ вырăнĕ — Яблоновый перевал (1019 м тинĕс шайĕнчен). 2002 çулта ăна пĕтĕмпех электрифиленĕ.
Ульмень
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Тури Обь бассейн округĕн юханшывĕсем Категори:Бия юпписем
Çавракăш
Çавракăш — иккĕмĕш йĕркери ахаль тӳрем кукрашки, пайăр тĕслĕхĕ — эллипс тата, çаплах иккĕмĕш йĕркелĕхри урăх кукрашкасем (парабола, гипербола), грек ячĕ — пири́бола.
Декарт координачĕсем
эхер M координатсен пуçламăшĕ, танлаштару çапла курăнать:
Вуламалли
Категори:Кукрашкасем Категори:Конуслă касăлусем Категори:Алгебра кукрашкисем Категори:Планиметри Категори:Стереометри Категори:Кукрашкасем
Ильчибай
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Гагаузи
Чĕлхи
Официаллă чĕлхесем молдавипе гагауз чĕлхисем. Унсăр пуçне тăтăшах румын чĕлхипе тата вырăсла калаçаççĕ.
Рубка (Сюзюм юппи)
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мари Элн юханшывĕсем
Суккул (Ермеккей районĕ)
Тавралăхĕ
Район центрне — Йермекее çитме: 18 çм , Приютово станцине 49 çх.
Бардейов районĕ
Статистика хыпарĕсем (2001)
Конфесси йышĕпе:
Аксарин
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2009 çулта 693 çын пурăнать.
Султтанпике
Пурнăçĕ
Вăл Аслă Услиелĕнчи Паккаш ятлă йĕкĕте юратнă пулнă, анчах та Паккаш хăй çемйипе турккăсем патне куçса кайнă... Султтанпикене Илем шыв тăрăхĕнчи Нарспи теççĕ паянхи чăвашсем.
Турунесьтывис
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Бамберг
Тавралăхĕ
Пур лаптăкĕ — 54,58 тв. çм. Çурçĕртен кăнтăралла — 9,6 çм, тухăçран анăçалла — 9,7 çм.
1506
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Малые-Каркалы
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Мияки районĕ
Валинке
1995-2001
2001 çулхи юпа уйăхĕнче Валинкене Хусанри патшалăх культура институтĕнче хор дирижёрĕ дипломне илнĕ Инна Витальевна Афанасьева ĕçе килет.
Каçăсем
Категори:Фольклор ушкăнĕсем Категори:Элĕк районĕ Категори:Чăваш мусăкĕ
Скандий
Туса кăларни
1988-мĕш çулта сканди оксичне тунă:
Тулпайкасси
Кун-çулĕ
1917 çулчен Хусан кĕпернинчи
Учал
Каçăсем
Категори:Алтай Республикин юханшывĕсем Категори:Алтай Енĕн юханшывĕсем Категори:Тури Обь бассейн округĕн юханшывĕсем
Мускав патшалăх М. В. Ломоносов ячĕллĕ университечĕ
Мускав Университетне 1755 çулта никĕслени
мини|left|Мускав Университечĕн Хĕрлĕ лапамри Воскресенский хапха патĕнчи çурчĕ