cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Калабри апат-çимĕçĕ
Вырăнти хăйне евĕр çимĕç
Качокавалло (Caciocavallo) сыр, хĕрлĕ сухан, ăшаланă сысна какайĕ (Frìttuli е Curcùci), Liquorice (liquirizia), Lagane e Cicciari (ceci) (нутпа хатĕрленĕ лазанья евĕр çимĕç), сурăх сырĕ (Pecorino Crotonese) тата пиньолата (Pignolata) апат-çимĕç хатĕрленĕ чухне кирлĕ компонент пулаççĕ.
Калабри эрехĕсем пирки Итали тулашĕнче пĕлмеççĕ, çапах та авал Калабриа Энотриа (Οἰνωτρία, тӳррĕн - «эрех çĕр-шывĕ») ятлă пулнă пулсан та. Ĕлеххи грек йăлипе, Энотриа терми Ликаонăн чи кĕçĕн ывăлĕ Энотр (Οἴνωτρος) ятĕнчен пулса тухнă. Хăшпĕр иçĕм çырли тĕммисене Итали çĕрне грексем колониленĕ тапхăрта лартнă. Кунта чии паллă эрехсен сорчĕсем: Cirò (Кротоне провинцийĕ) тата Donnici (Козенца провинцийĕ).
Вильгельм Шотт
Пурнăçĕ
Ăсчах 1889 çулхи кăрлачăн 21-мĕшĕнче Берлинре вилнĕ.
Тушети
Тавралăхĕ
Администрацилле Кахети регионне кĕрекен Ахмет районĕн çурçĕр енĕ шуланать.
Мартынов Владимир Иванович
Биографи
Иван Иванович Мартынов мусăк пĕлӳçипе Елена Яковлевна Гембицкая мусăк педагогĕ çемьинче çуралнă.
Тăмпарлă
Тăмпарлă (Потапово-Тумбарла, Потапово-Томбырла), — Тутарстанри Павлă районне кĕрекен чăваш ялĕ.
Караяр (Аллагуватский сельсовет)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Çтерлĕпуç районĕ
Вандалсем
Ванда́лсем (, Βάνδαλοι), авалхи герман чĕлхисенче Венделсем (Wendel, Wentil)  — готсене çывăх, авалхи герман йăхĕсен пĕрлешĕвĕ, Халăхсен аслă хускалăвĕ эпохинче палăрнăскер.
Эпопея
Каçăсем
Категори:Литература жанрĕсем
Волков Геннадий Никандрович
Пурнăçĕ
Геннадий Никандрович (1927 çулхи юпан 31-мĕшĕнче Чăваш Енĕн Елчĕк районĕнчи Аслă Елчĕк ялĕнче çуралнă.
1993 ҫулта – Патшалӑх ҫемьепе воспитани институчӗн этнопедагогка лабораторийӗн ертӳҫи, 1999 ҫултанпа – Калмӑк патшалӑх университечӗн профессорӗ. 2003 ҫулта И.Я. Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика институтӗнче этнопедагогикӑн наукӑпа тӗпчев институне йӗркеленӗ. 2005 ҫултанпа Калмӑк Республикин патшалӑх университетӗнче этнопедагогика ҫӗнӗлӗхӗсен лабораторине йӗркелесе ертсе пынӑ.
Сив курăкĕ
Усă курни
Сив курăкĕн икĕ тĕсне — салат сив курăкĕпе ахаль сив курăкне — çитĕнтереççĕ. Ӳсентăранăн тачкаланнă тымарĕнче нумай углеводăн инулинĕ, сезонăн тулли тапхăрĕнче типĕтнĕ тымарĕнче 75 % инулин пур. Çакна пула ĕнтĕ ӳсентăранăн тымарне кофе вырăнне ĕçеççĕ. Çаплах типĕтнĕ тата ăшаласа илнĕ тымара натуральлĕ кофепе тутине пахалатас тесе хутăштараççĕ.
Каçăсем
Категори:Астра йышшисем Категори:Еврази флори
Энгельс (хула)
Промăçлăхĕ
thumb|167px|Энгельсри Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçин астăвăм палăкĕ
Кĕçĕн Холуница
Кĕçĕн Холуница — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Шурă Холуница юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Масонлăх
Идеологипе символики
right|thumb|Ирĕклĕ кирпĕч хывакансен символĕ.
Археологи культури
Археологи культури — пĕр территориллĕ, пĕр тапхăрлă, пĕрлĕхлĕ уйрăм пахалăхсемлĕ материаллă палăксен пухăвĕ.
Зимняя (Васюган юппи)
Зимняя — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Омск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Васюган юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Йод изотопĕсем
Йод изотопĕсем — тĕшĕнче тĕрлĕ шутлă нейтронлă йод хими элеменчĕн атомĕсемпе атом тĕшшин варианчĕсем. Паянхи куна 37 изотоп паллă.
UTC+3
Асăрхавсем
Категори:Вăхăт тăрăхĕсем
Курошма
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Канаш районĕ
Çул-йĕр
Канаш районĕ тăрăх Чулхула-Канаш-Хусан, Канаш - Хĕрлĕ узел тата Канаш-Шупашкар чугун çулĕсем иртеççĕ. Автомобиль çулĕсем патшалăх тата республика пĕлтерĕшлисем: Çĕрпӳ-Çĕмпĕр-Сызрань (патшалăх пĕлтерĕшлĕ), Вăрнар-Канаш-Улатăр; Шахасан-Çĕмĕрле; Канаш-Шупашкар (республика шайĕнче). Ку çулсем тăрăх районăн шалти тата аякри экономика хутшăнăвĕсем иртеççĕ.
Готсем
Историйĕ
III ĕмĕрте готсем Дакинчен (хальхи Румыни çĕрĕсем) римлянсене хăваласа янă. Ку вăхăталлах вĕсем икĕ ушкăнна пайланнă тесе шутлаççĕ — анăçрипе (вестготсем) тухăçри (остготсем) ушкăнсем çине.
Йĕпвăрри
Классификаци
Йĕп вăррисене 3 кĕçĕн отряда пайлаççĕ —
Апатлану
left|thumb|200px|Йĕп вăрри Африкăраthumb
Монтанер çурăлăвĕ
Каçăсем
Категори:Çурăлусем Категори:Првослави чиркĕвĕ Категори:Венето
Волкова Мария Андреевна
Ӗçĕсем
Мария Волковăн сăввисем çине юрăсем хывнă:
Карăкçырми (Вăрмар районĕ)
Каçăсем
Категори:Вăрмар районĕн ялĕсем
Глебов Виктор Сергеевич
Глебов Виктор Сергеевич — (22.12.1906.(9)-30.09.1985), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 29. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 1-мĕш Беларуç фрончĕн 8-мĕш гварди çарĕн 27-мĕш гварди перевçĕсен дивизин командирĕ, гварди генерал-майор.
Кульчумка
Кульчумка  — Раççей территоринчи юханшыв. Ăренпур облаçĕ территорипе юхать. Мăн Кинель юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 19 км.
Полиомиелит
Полиомиели́т (πολιός — сăрă тата — çурăм шăмми мими) — пепкен çурăм шăмми мимин шалкăм çапни (паралич), вичкĕн, çав тери ерекен инфекци чирĕ,
Глебов Георгий Ильич
Глебов Георгий Ильич — (22.04.1913(9) -30.06.2013), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 20. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Çеçенхир фрончĕн 37-мĕш çарĕн 10-мĕш гварди сывлăш десант дивизин 5-мĕш гварди сывлăш десант артиллери полкĕн дивизион командирĕ, гварди капитанĕ.
Верхнехозятово
Верхнехозятово — Пушкăрт Республикин Чышма районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 108 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452141, ОКАТО кочĕ — 80257875008.
Кыча-Вож
Кыча-Вож — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Вонил юханшывăн сулахай çыранĕпе, 33 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Лала (Луза юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Двина-Печора шыв бассейн округĕне кĕрет. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Çурçĕр Двина, Юханшыв бассейнĕ  — Сухона.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Коровья (Васюган юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Воронцова Галина Михайловна
Кун-çулĕ
2009 çулхи чӳк уйăхĕн 12-мĕшĕнче Шупашкарта çĕре кĕнĕ.
Каçăсем
Категори:Çынсем, алфавитпа Категори:Чăваш Ен паллă çыннисем Категори:Чăваш ăсчахĕсем Категори:Акан 3-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1929 çулта çуралнисем Категори:Чӳкĕн 12-мĕшĕнче вилнисем Категори:2009 çулта вилнисем
Игнатьев Ардалион Васильевич
Ардалион Васильевич Игнатьев (1930 çулхи раштавăн 22-мĕшĕ, Ĕнел ялĕ, Елчĕк районĕ, Чăваш АССР — 1988 çулхи юпан 24-мĕшĕ, Шупашкар, Чăваш Ен)- совет çăмăл атлечĕ, СССР тава тивĕçлĕ спорт ăсти, Олимп вăййисенче бронза призёрĕ, Олимп вăййисене Чăваш Енрен тухнă пĕрремĕш хутшăннă спортсмен, Чăваш Республикин физкультурăпа спорт тава тивĕçлĕ ĕçтĕшĕ.
Биографи
1951 çулта - пĕррремĕш çĕнтерӳ: Чăваш АССР чемпионачĕ, (Шупашкар, "Энергия" стадион), 100 метр вăрăммĕш дистанци. Чупу вăхăчĕ -11,1 çеккунтă.
Каçăсем
Категори:Чăваш Енре çуралнисем Категори:Олимп вăййисем Категори:Кĕске дистанцине чупакан совет спортсменĕсем Категори:СССР тава тивĕçлĕ спорт ăстисем Категори:1956 çуллахи Олимп вăййисен бронза призёрĕсем Категори:1952 çуллахи Олимп вăййисенчи çăмăл атлетсем Категори:1956 çуллахи Олимп вăййисенчи çăмăл атлетсем Категори:Европа чемпионĕсем, çамăл атлетикăпа Категори:Чăвашсем
Кильцемка
Кильцемка — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Удмурт Республики, Мари Эл, Тутарстан территорипе юхать. Ува юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 22 км.
Лачуг
Лачуг — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Шелюг юханшывăн сулахай çыранĕпе, 24 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 23 км.
Çĕнĕ Петровка (Кармаскалă районĕ)
Çĕнĕ Петровка — Пушкăрт Республикин Кармаскалă районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 30 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453024, ОКАТО кочĕ — 80235825009.
Воробьёв Алексей Александрович
Воробьёв Алексей Александрович, (1922 çулхи юпа уйăхĕн 28-мĕшĕ, Чăваш АССР, Вăрнар районĕ, Мăн Явăш ялĕ — 1976 çулхи пуш уйăхĕн 31-мĕшĕ, Шупашкар, Чăваш АССР) — чăваш сăвăçи, тăлмачӑ.
Новоусманово (Шингак-Кульский сельсовет)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Хирлӳкасси
Хирлӳкасси — Чăваш Республикин Хĕрлĕ Чутай районĕнчи ял.
Налимная (Васюган юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Кетрен Васюган таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Рымбаева Роза Куанышевна
Çемье
Упăшка — Таскын Окапов (1948—1999),
Ывăлсем — Али Окапов, эстрада юрăç, ташăç, композитор, продюсер (1991) тата Мади Рымбаев (2000)
Псков облаçĕ
Каçăсем
Категори:Псков облаçĕ
Днишев Алибек Мусаевич
Кун-çулĕ
Алма-Ата патшалăх консерваторинчен вĕренсе тухать, Надия Шарипова патĕнче ăста ĕçне хăнăхнă. 1976 çултанпа Казах филармонин солисчĕ, 1978 — Оперăпа балет театăрĕн (Алма-Ата) солисчĕ. 1997 çулта «Алибек Днишевĕн вокал театр-академине» йĕркелесе ярать.
Каçăсем
Категори:1951 çулта çуралнисем Категори:Алма-Атара çуралнисем Категори:Казахстан юрăçисем Категори:Опера юрăçисем Категори:Тенорсем Категори:СССР халăх артисчĕсем Категори:Халĕ пурăнакансем
306
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Ленинград фрончĕ
1941 çулхи çурлан 23-мĕшĕ
ПРИКАЗ командующего войсками Ленинградского фронта № 02. 24 августа 1941 г.
Фронт çарпуçĕсем
ДИРЕКТИВА
Копия: начальнику управления кадров Красной Армии 11 сентября 1941 г. 19 ч 10 мин
Ставка Верховного Главнокомандования И.СТАЛИН, Б. ШАПОШНИКОВ
Жанр
Чăваш чĕлхинче ку термина, çавăн пекех, шăнăр тесе палăртас традици те пур.
Пасяковка
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Чышма районĕ
Çерçи кĕпçи
Вуламалли
Категори:Сунчăк йышшисем Категори:Еврази флори Категори:Ӳсентăрансем, алфавитпа
Иванова Олимпиада Владимировна
Каçăсем
Категори:Олимп вăййисем Категори:Олимп чемпионĕсем Категори:Чăваш спортсменĕсем
Налимья (Васюган юппи)
Налимья — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Омск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Васюган юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Омск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Николаев Юрий Николаевич
{{{Пĕр хушаматлисем|Николаев}} {Капăрлатмалла}} Николаев Юрий Николаевич, — график, монументалист, 1974 çултан СССР художниксен союзĕн членĕ. 1941 çулта нарăсăн 26 Канаш районĕнчи Яшкильдино ялĕнче çуралнă. 1965 çулта Чăваш педагогика институчĕн ӳнерпе графика факультетне пĕтернĕ. 1968 çултанпа ЧТПК ХФ РСФСР художник пулса ĕçлет.
Роман
Роман — литература жанрĕ, чылайрах прозăллă енпе, пурнăç çинчен тата тĕп паттăрĕн (геройсен) пурнăçăн чи йывăр тапхăрĕсенчи аталанăвне питĕ анлăн çырса калани.
Вуколов-Эрлик Филипп Николаевич
1970 çултанпа СССР писателӗсен членӗ.
Вуламалли
Зайцева, Е. Памяти известного земляка / Е. Зайцева // Совет. Чувашия. – 2013. – 15 января (№ 4). – С. 2.
Чăваш Ухинккел
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Тутарстанри Çарăмсан районĕн ялĕсем
Левая (Правой юппи)
Левая — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Сылтăм юханшывăн сулахай çыранĕпе, 8 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Псков облаçĕн Аслă Лука районĕ
Аслă Лука районĕ, — Псков облаçĕн кăнтăр-хĕвелтухăç енче вырнаçнă районĕ. Район тĕпĕ Аслă Лука хулара вырнаçнă.
Самарий
Истори
Çĕнĕ элемента спектрометри майĕпе Франци химикĕсем Лафонтен 1878-мĕш çулта тата Лекоком де Буабодран 1879-мĕш çулта тупнă. 1880-мĕш çулта элемнта уçнине Швейцари химикĕ Ж. де Мариньяк çирĕплетнĕ. Самарин таса металне
Пусăм туякан материалсем
Самари моносульфичĕ чи лайăх Пусăм туякан материалсен шутне кĕрет. Ăна пусăм туякан датчиксем тунă çĕрте усă кураççĕ.
Глинин Фёдор Филиппович
Глинин Фёдор Филиппович — (01.03.1922-24.06.1960), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 24. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра 2-мĕш Украина фрончĕн 46-мĕш çарĕн 59-мĕш гварди перевçĕсен дивизин 176-мĕш гварди перевçĕсен полкĕн батальон командирĕн çумĕ, гварди капитанĕ.
Ледовица
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Среднехозятово
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Кустугул
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Кармаскалă районĕ
Хура катăркас
Усă курни
Сиплĕ ӳсентăран. Вĕлле хурчĕсем пыл пуçтараççĕ. Йывăç айĕнчи нӳрлĕ вырăнсенче нектар шайĕ пысăкланать. Пылĕ сарă тĕслĕ, сахăрланмасть . Типĕ хупине хăмăр тĕслĕ сăрă тума юрăхлă, чĕре хупинчен çутă сарă, пиçмен çмĕçĕсенчен сарă, пиçнĕ çырлисенчен симĕс тата хĕрлĕ тĕслĕ сăрă тума пулать
Псков облаçĕн Гдов районĕ
Тавралăхĕ
Район лаптăкĕ 3 392 км2. Тĕп юханшывĕсем — Желча, Гдов, Плюсса.
Энзинген
Каçăсем
Категори:Золотурн хулисем
Нижние Карамалы (Бакеевский сельсовет)
Нижние Карамалы — Пушкăрт Республикин Çтерлĕпуç районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 36 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453183, ОКАТО кочĕ — 80248810003.
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Пасарлă Упи
Каçăсем
Категори:Тутарстан Категори:Тутарстанри Çĕпрел районĕн ялĕсем
Лекваж (Ай юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Данай
Асăрхавсем
Категори:Авалхи Греци Категори:Мифсем Категори:Халаплăх
Кликвяж
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Клюша
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Псков облаçĕн Дедович районĕ
Дедович районĕ, — Псков облаçĕн хĕвелтухăç енче вырнаçнă районĕ. Район тĕпĕ Дедович хула евĕрлĕ посёлок.
Каçăсем
Категори:Псков облаçĕн районĕсем
Кĕçĕн Бокла
Каçăсем
Категори:Ăренпур облаçĕн юханшывĕсем Категори:Анат Атăл бассейн округĕн юханшывĕсем Категори:Мăн Кинель бассейнĕ
Соколов Валериан Сергеевич
Валериа́н Серге́евич Соколо́в (1946 çулхи çурлан 30-мĕшĕ, Аслă Пинер, Вăрмар районĕ, Чăваш АССР, РСФСР, СССР) — совет боксёрĕ, СССР тава тивĕçлĕ спорт ăсти (1968).
Çурçĕр Африка
Çутçанталăкĕ
Материкăн çурçĕр çĕрĕсенче пурăнма питĕ аван, кунта вăтатинĕсĕн çемçе çутçанталăк климачĕ. Анчах та вăл тинĕс çумĕнчи ансăр йăрăма çеç йышăнать. Кунта юман, лавр, оливка тата ыттийывăç ӳсет, чи анлă сарăлнă ӳсен-тăран — пальма.
Сахара пушхирĕн кăнтăр еннелле типĕ ярăм — сахель — вырнаçнă. Арапла «сахель» «çыран» сăмаха пĕлтерет. Мĕнле çыран пурĕ ĕнтĕ пушхирте?
Татьяна кунĕ
Кун-çул хыпарĕсем
1755 çулхи кăрлачăн 12-мĕшĕнче (кивĕ стильпе, е карлач, 23 григори календарĕпе) — таса асапланнă Татиана астăвăмне тата Иван Шуваловăн амăшĕн менельникĕпе — вырăс арăм император Елизавета Шувалов ыйтнине ырласа Мускав университетне уçас хушу çине алă пусать.
Шайр
Шайр — Британи лаша ӑрачӗ, йывӑр ӗҫсем тума усӑ кураҫҫӗ. Ку ӑратӑн пайташӗсем ҫӳллӗ пулнипе (ӗнсере 165—185 см, хӑш чух 219 ҫити) уйӑрӑлса тӑраҫҫӗ. Шайрсем тӗрлӗ вӑхӑтра тӗнче рекорчӗсене чи пысӑк тата чи ҫӳллӗ лаша пулса ҫапнӑ.
Вутлан Иван Дмитриевич
«Çарти хастарлăхшăн» тата «Çапăçури паттăрлăхшăн», «В. И. Ленин çуралнăранпа 100 çул çитнĕ май» медальсемпе палăртнă.
Пурнăçĕ
Чăваш педагогика институчĕн ют чĕлхесен факультетне вĕренсе тухнă. 1962 ҫулта ӑна Совет Ҫарне илнӗ. Хӑйӗн интернационалла тивӗҫне ҫав вӑхӑтри чи хӗрӳ вырӑнсенче, Ҫывӑх Хӗвелтухӑҫӗнчи ҫӗршывсенче (Икĕпатра, Йеменре, Алжирта, Сирире) пурнӑҫланӑ. Ӑна «Ҫарти хастарлӑхшӑн», «Ҫапӑҫури паттӑрлӑхшӑн» медальсемпе чысланӑ. 10 ҫул хӗсметре тӑнӑ хыҫҫӑн Шупашкара таврӑннӑ.
1987-2005 çулсенче Чăваш кĕнеке издательствин директорĕ пулса ĕçленĕ.
2016 çулхи нарăсăн 20-мĕшĕнче Шупашкарта вилнĕ
Кня
Кня — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Удмурт Республики, Мари Эл, Тутарстан территорипе юхать. Ошторма юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 13 км.
Котин Жозеф Яковлевич
Кун-çулĕпе ĕçĕ-хĕлĕ
Украинăн Днепропетровск облаçĕн Павлоград хулинче çуралнă.
1937 çултанпа — Киров савучĕн тĕп конструкторĕ.
Биктышево
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Çĕнĕ Упи (Çĕпрел районĕ)
Тавралăх
Кĕçĕн Чăнлă шывĕн хĕрринче, сылтăм çыранра, вырнаçнă.
Тинĕс-Çар Флочĕн кунĕ
Кăсăк фактсем
Çак кун кăна, Хура тинĕс флотĕнче кăна моряксен парад тум-тирĕпе шурă шăлавар тăхăнмалла пулнă.
Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи
Европăри хăвăрт вăрçă (блицкриг)
1940 çулхи çу уйăхĕн 10-мĕшĕнче Германи Бельгипе Нидерландсене хирĕç вăрçă пуçланă. Çу уйăхĕн 14-мĕшĕнче Нидерландсем парăннă. Нимĕç çарĕсем акăлчан-франци-бельги çарĕсен пысăк ушкăнне Дюнкерк патĕнче хупăрласа илеççĕ. Çапах та çак çарсем Аслă Британине тарма ĕлкĕреççĕ. Çу уйăхĕн 26-мĕшĕнче хăйĕн çар вăйне самай çухатнă хыççăн Бельги нимĕçсене парăннă. Германи çарĕсем сыхламан Мажино хӳтлĕх йĕрри урлă каçса Франци çĕрне Франципе Бельги чиккинчен тапăнса кĕнĕ. Германи французсене çапса аркатса çĕртме уйăхĕн 14-мĕшĕнче Парижа пырса кĕнĕ.
Тинĕсри çапăçусем
Тинĕсри çапăçусенче британи флочĕ, ун чухне тĕнчере чи чапли çĕнтерсе пырать. Вăтаçĕр тинĕсре, хăйсем валли ирĕклĕ ĕçсем пулнипе, акăлчансем Франци флочĕн карапĕсене, Германи аллине лекесрен, 1940 çулхи утăра шыва путараççĕ е хăйсен аллине çавăрса илеççĕ. Çав çулах, чӳк уйăхĕнче вĕсен авиацийĕ Торонтăри Итали флотне аркатаççĕ, ун хыççăн итал çарĕсен тинĕс турттарăвĕсем çав тери кансĕрленнĕ (Торонто патĕнчи çапăçу).
АПШ политикин вăййисем
АПШ-ăн ертĕвĕ те хăйĕн тĕнчери политикине урăхларах тытма пикенет. Вăл Аслă Британие уйрăмах çивĕччĕн пулăшу пама пуçлать, вăрçа кĕмен пулин те. 1940 çу уйăхĕнче конгресс 3 млрд долларлă вăрçă бюджетне йышăнать, çулла — 6,5 млрд çитерет, çав шутра 4 млрд долларĕ «икĕ океанăн флотне» тума уйăрса хунă. Аслă Британие хĕçпăшалпа, вăрçă хатĕрĕсемпе пулăшассине татах хăпартнă.
Япони тапăнса кĕни
Япони 1940 çул вĕçĕнче — 1941 çул пуçламăшĕнче Китайăн кăнтăр пайне тата Виши ертĕвĕ панипе Франци Индокитайĕн çурçĕр пайне окупациленĕ.
Китлĕре хирĕç тăракан коалици
1942 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕнче Вашингтонра СССР, АПШ, Аслă Британи тата Китай Пĕрлешĕннĕ Нацисен Декларацийĕ çине ал пусса çирĕплетнĕ, çакăнпа ĕнтĕ вĕсем Фашистсене хирĕç коалицин никĕсне хунă. Каярахпа вĕсем çумне тата 22 патшалăх хутшăннă.
Галей Бузат
Галей Бузат — Пушкăрт Республикин Çтерлĕпуç районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 26 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453193, ОКАТО кочĕ — 80248815001.
Кронштадт пăлхавĕ
Пăлхав хыпса тухни пуш, 1-2
Товарищи и граждане! Наша страна переживает тяжёлый момент. Голод, холод, хозяйственная разруха держат нас в железных тисках вот уже три года. Коммунистическая партия, правящая страной, оторвалась от масс и оказалась не в состоянии вывести её из состояния общей разрухи. С теми волнениями, которые последнее время происходили в Петрограде и Москве и которые достаточно ярко указали на то, что партия потеряла доверие рабочих масс, она не считалась. Не считалась и с теми требованиями, которые предъявлялись рабочими. Она считает их происками контрреволюции. Она глубоко ошибается. Эти волнения, эти требования — голос всего народа, всех трудящихся.
Таёжная (Васюган юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Тури Обь бассейн тăрăхĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Тури Обь юпписен бассейнĕ, Кетрен Васюган таран. Юханшыв бассейнĕ — Тури Обь Иртыш кĕриччен.
Летово
Летово — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Кăнтăр юханшывăн сылтăм çыранĕпе 389 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Шалтыкбашево
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Шаран районĕ
Какаç
Ял тытăмĕ, халăх йышĕ
1930 çулта ялта шкул уçăлнă.
Псков облаçĕн Локня районĕ
Локня районĕ, — Псков облаçĕн кăнтăр-хĕвелтухăç енче вырнаçнă районĕ. Район тĕпĕ — Локня хула евĕрлĕ посёлок.
Ливерпуль
Спорт
Хула çывăхĕнче утпа ăмăртмалли Эйнтри трасса вырнаçнă.
Малый Бузат
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Чăваш Республикин администрациллĕ-территориллĕ пайланăвĕ
Чăваш Республикин 37-мĕш № (2004 çулхи чӳкĕн 24-мешĕнче) «Об установлении границ муниципальных образований Чувашской Республики и наделении их статусом городского, сельского поселения, муниципального района и городского округа» саккунĕпе килĕшӳллĕ республикăра администраци реформи иртнĕ. Çакăн хыççăн ял тăрăхĕсен шучĕ чакнă
Йĕпреç районĕ
Муниципаллă йĕркелĕвĕсем
Канаш районĕ
Муниципаллă йĕркелĕвĕсем
Комсомольски районĕ
Муниципаллă йĕркелĕвĕсем'
Сĕнтĕрвăрри районĕ
Муниципаллă йĕркелĕвĕсем
Каçăсем
Категори:Чăваш Ен
Кигали
thumb|right|300px|Кигали хули Кигали (Kigali), Руанда тĕп хули (1962 çĕтрмен 1-мĕшĕнчен). Халăх йышĕ — 1 029 384 çын. ( 2010 çгодаул).
Козлянка
Козлянка — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Удмурт Республики, Мари Эл, Тутарстан территорипе юхать. Лобань юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Лопь-Ю (Луза юппи)
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Абуджа
Абуджа Нигерин тĕп пайĕнчи çеçенхирте вырнаçнă.
Каçăсем
Категори:Африка тĕп хулисем Категори:Нигери хулисем Категори:ООН пайташĕсен тĕп хулисем
Эрлинсбах (Золотурн)
Гёсген тăрăхĕ йышĕнчи коммуна. 2929 çын (2007, раштав, 31) пурнать. Официаллă код — ’’2503’’.
Кантăк
«Кантăк» тата «кĕленче» тенисем — синонимсем. Вĕсен хушшинче пĕртен-пĕр нюанс — «кантăк» тесе çавăн пекех чӳречене те (архитектура элеменчĕ) калаççĕ, «кĕленче» тенин унашкал пĕлтерĕш çук. Анчах та «кĕленче» тесе çав материалтан тунă шăнăçтарăша калама пултараççĕ.
Интерьер кӗленчи
Асӑрхӑр-ха, кӗленчерен тунӑ элементсем, тӗрлӗ формӑсӑр пуҫне, тӗрлӗрен уйрӑмлӑхсем пулма пултараҫҫӗ. Хальхи сӗтел-пукансемпе кӗленче мастерскойсем Мускавра тата ҫӗршыври ытти регионсенче кӗленчерен тунӑ изделисен анлӑ спектрне сӗнеҫҫӗ: пӗр евӗрлисем те, тӗрлӗреххисем те.
Псков облаçĕн Невель районĕ
Халăх йышĕ
Революцичен Невель хулинче ырларах еврейсемт пурăннă.
Мещерево
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Çурçĕр-Анăç Англи
Северо-Западная Англия (North West England) — регион на западе Англии. Включает пять церемониальных графств, а также несколько унитарных и муниципальных районов. Административные центры — Ливерпуль и Манчестер. Население — 6,730 млн человек (3-е место среди регионов).
География
Территория 14 165 км² (6-е место среди регионов).
Тĕкĕлтура
Тытăмĕпе физиологи
Тĕкĕлтуран кĕлетки, пыл хурчĕпе танлаштарсан, кӳпшек те лапсăркка. Пыл хурчĕсен пекех, тĕкĕлтура аçин сăнă çук.
Тĕкĕлтура сивĕ чухне те пурăнать: кăкăр мышцисене хăвăрт хускатса, хăйĕн кĕлеткине кирлĕ 30 °C çити ăшăтма пултарать. Çакна пула вăл ирех, сивĕ сывлăш чухнех, пĕрремĕш нектара пуçтарма ытти хуртсенчен маларах вĕçсе тухать.
Хӑйсене мӗнле тытни
Шмел-обществӑлла хурт-кӑпшанкӑ. Вӗсен йӑвинчи тӗп ӗҫсене пурнӑҫлакан, ӗрчетекен пысӑк тата пӗчӗк усӑсӑр рабочисем ҫине самоксем пайланаҫҫӗ. Шмел йӑвисенче ялан тенӗ пекех 100-200 уйрӑм пулать.
Тĕрлĕ йышĕ
Çут çанталăкра 40 кĕçĕн ăратри 300 яхăн тĕс тĕкĕлтура пурăнать.
Лунвож (Чурсь-Ю юппи)
Лунвож — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Чурсь-Ю юханшывăн сылтăм çыранĕпе 3 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Локощенко Михаил Александрович
Михаил Александрович Локощенко (22.6.1967, Мускав, ССРП çур.) — раççей географĕ, метеоролог-климатолог, сăвăç. Доцент, географи ăслăхĕсен кандидачĕ.
Урал (Кармаскали районĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Комужа
Комужа — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Чулхула облаçĕ, Мари Эл территорипе юхать. Ярань юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 12 км.
Биккулово (Шаран районĕ)
Биккулово  — Пушкăрт Республикин Шаран районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 55 çын пурăннă. Почтă индексĕ — ?, ОКАТО кочĕ — ?.
Кĕçĕн Толкай (юханшыв)
Кĕçĕн Толкай  — Раççей территоринчи юханшыв. Самар облаçĕ территорипе юхать. Мăн Толкай юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 14 км.
Хыпар (кăларавăш çурчĕ)
Хаçатсене кăларать:
Каçăсем
Категори:Чăваш Енĕн йĕркелĕмĕсем
Андреев Владимир Васильевич
Каçăсем
Категори:Олимп вăййисем Категори:Олимп чемпионĕсем
Лунданка
Лунданка (ЛунТынга) — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Луза юханшывăн сулахай çыранĕпе, 79 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 49 км.
Учуган-Асаново
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Çтерлĕпуç районĕ
Çамрăксен хаçачĕ
Истори
«Çамрăк хресчен» темиçе хутчен те ятне улăштарнă. 1930-1937 çулсенче «Çамрăк колхозник», 1937-1952 çулсенче «Çамрăк большевик» ятсемпе тухса тăнă.
Хаçат кашни çулах материалсемпе, рубрикăсемпе пуянланса пырать.
Алкукасси
Истори
Категори:Элĕк районĕн ялĕсем
Скирсем
Асăрхавсем
Категори:Çухалнă халăхсем Категори:Герман йăхĕсем
Берклий
Каçăсем
Категори:Хими элеменчĕсем Категори:Актиноидсем Категори:Металсем Категори:Радиохастар элементсем
Шарипкул
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Кармаскалă районĕ
Уялово
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Перная (Катыльга юппи)
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Омск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Чăваш сăвăçисен ят-йышĕ
Кунта чăвашсен паллă сăвăçисен списокне кăтартнă
Турхан ял тăрăхĕ (Çĕмĕрле районĕ)
Турхан ял тăрăхĕ — Чăваш Республикинчи Çĕмĕрле районĕн ял тăрăхĕ.
Раевка (Çтерлĕпуç районĕ)
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Гордеев Денис Викторович
Ӗçĕсем
Денис Гордеев ачасем валли нумай çырнă. Çавăн енченех кулăшла ĕçсем çырать.
Чупай (Шаран районĕ)
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Шаран районĕ
Сарамак
Гемолиз сарамакĕ
Гемолиз анемийĕ вулăр.
Никольский Николай Васильевич
Академи
Иккӗмӗш курс пуҫламӑшӗнчех Никольский кандидат ӗҫӗн темине суйланӑ «Чӑвашсене тӗне кӗртни». Студент Магницкий патне канаш ыйтма пынӑ. Василий Константинович ӑна архивра тӗпчемешкӗн кирлӗ сӗнӳсем панӑ. Атӑлҫи тӑрӑхӗнчи халӑхсене тӗне кӗртес енӗпе кӗнеке ҫырнӑ паллӑ авторпа А.Ф.Можаровскипе, Чулхула кӗпӗрнин архив комиссийӗн ӗҫ йӗркелӳҫипе курнӑҫма сӗннӗ. Хулара ӑҫта чарӑнмаллине, кам пулӑшма пултарасса каланӑ.
Пур халӑх та пӗр тан
Комиссире ӗҫленӗ май Никольский чӑвашла календарь «Ҫулталӑк кӗнеки» (пурӗ 9 том) тата нумай кӗнеке кун ҫути кӑтартнӑ.
Сурăмварри
Кун-çулĕ
1927 çулчен Етĕрне уесĕн Элĕк вулăсĕнче шутланнă. 1927 çулхи юпа уйăхĕн 1 хыççăн Элĕк районне, 1962 çулхи раштав уйăхĕн 20 хыççăн Вăрнар районне кĕртнĕ. 1965 çулхи пуш уйăхĕн 14 хыççăн хальхи вăхăтчен Элĕк районне кĕрет.
Паллă çынсем
Категори:Элĕк районĕн ялĕсем
Нӳрлĕ Черновка
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Анат Атăл бассейн округĕне кĕрет. Шыв хуçалăх участокĕ Мăн Кинель пуçĕнчен вăрричен, Кутулук юханшывсăр пуçĕнчен Кутулук шывуправĕччен. Юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Подбассейн çук. Юханшыв бассейнĕ - Атăл Куйбышев шывуправĕн таппинчен Каçпи тинĕсĕ таран.
Касаксем
Касак пăлхавĕсем
Касаксем сахал мар çӳлти тĕп тытăма хирĕç тухса кĕрешнĕ (вырăс Пăтранчăкĕнче, Разинпа Пугачёв пăлхавĕсенче), XIX ĕмĕрте вара Октябрь революцийĕчченех вĕсем Раççей патшалăхлăхĕпе патша тытăмлăхĕн хӳтĕлевçисем шутланнă.
Касак республикисем
Пĕрлĕхĕн тытăмĕн ĕçтăваканĕсене йĕркеленĕ, Мускавра Элчĕ станицине никĕсленĕ, РККРП элчине ĕç вырăнне панă. Анчах та Совет Союзĕ пĕтсе ларать те Раççей Федерацинче касак республикисене йĕркелесе хута ярайман.
Йăр (математика)
Каçăсем
Категори:Дифференциаллă геометри тата топологи Категори:Функцисем Категори:Алгебрăлла геометри Категори:Уйрăмлахсен теорийĕ Категори:Полиномсем
Ключевский Василий Осипович
Каçăсем
Категори:Раççей историкĕсем Категори:Карлач, 28 çуралнисем Категори:1841 çулта çуралнисем Категори:Çу, 25 вилнисем Категори:1911 çулта вилнисем Категори:Историксем
Суйкăн ял тăрăхĕ
Администраци адресӗ: Суйкăн сали.
Чулхула кĕпĕрни
Администрациллĕ пайĕсем
Çакăн пек, 1918 çулчен кĕпĕрне шутне 11 уес кĕнĕ:
Революци хыççăнхи улшăнусем
1918 — Горбат уесне Павлово ята куçарнă. Воскресени уесне йĕркеленĕ.
Чăваш çырулăхĕ тĕлĕшпе пыракан тавлашусем
Вăл е ку саспаллие алфавита кĕртес е кĕртес мар?
Ку улшăнусене И.Я. никампа канашламасăр-тавлашмасăр хăй тĕллĕн тунă пулмалла. Е, тавлашусем пулнă пулсан та, вĕсем çиеле тухман. Анчах та кунта пĕр кăсăклă самант пур. Чылай чăваш, Ъъ тата Ьь паллăсене пăрахăçлама йышăннă пулин те, асăннă саспаллисемпе кулленхи пурнăçра усă курма пăрахман. Калăпăр, Т.М.Матвеев чĕлхеçĕ, 1920-мĕш çулсенче те çакăн пек йĕркесемшĕн кĕрешме пăрахман.
343
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Денисов этемĕ
Каçăсем
Категори:Антропогенез Категори:Палеолит Категори:Çĕпĕрти археологи Категори:Çынсем (ăрат) Категори:Çухалнă гоминидсем Категори:Солонешено районĕ Категори:Плейстоцен Категори:Этем несӗлĕсем
Кăнтăр Пашняк
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Раççей патшалăх шыв реестрĕн хыпарĕпе Чулман бассейн округĕне кĕрет, юханшывăн кĕçĕн бассейнĕ — Нухрат Атăл. Юханшыв бассейнĕ — Чулман Атăл.
Старые Тлявли
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Глушков Николай Николаевич
Глушков Николай Николаевич — (26.12.1920-22.01.1992), Совет Союзĕн Паттăрĕ, ,. Указ дати - 18. Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илнĕ вăхăтра Аякри тăвăм авиацин 6-мĕш авиаци корпусĕн 62-мĕш авиаци дивизин 4-мĕш гварди авиаци полкĕн ТБ-3 самолĕтăн штурманĕ, гварди лейтенанчĕ.
Кĕçĕн (Ентала юппи)
Кĕçĕн — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Ентала юханшывăн сылтăм çыранĕпе 57 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 35 км.
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Сызрань
Сы́зрань — Раççей хули (1796), Самар облаçĕнчи Сызрань районĕн администраци центрĕ.
Тан касакĕсем
«Тан çарĕн 1835 çулхи Вырăнлани
Касак символĕсемпе паллисем Элем —
Булава — атаманăн çар тытăмĕн символĕ.
Лампас
Пичет — авăр е çĕрĕ çинче пулнă, атамана суйланă хыççăн панă. Унпа ĕç хучĕсене çирĕплетнĕ.
Герб — унăн пичĕ çар историне, вырăнти çар уйрăмлăхĕсене палăртать.
Туя — ватăлăхпа ăсчах палли (символĕ). Ăсчахсен канашĕнчи ватă çынсем туя çине таянса ларнă. Çĕкленĕ туя çаврана шăп пулма чĕнни пулать. Туя çине çĕкленĕ çĕлĕк — уйрăм паллă хыпар.
Окунёва (Кельват юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Хĕрлĕ Созик
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Морфонема
Акă "шыв" морфемăн çакăн пек алломорфĕсем пур: шăв- (шăвар), шĕв- (шĕвĕ, шĕвек). Чăн малта тăракан фонема пĕрре те улшăнмасть, эппин кунта {ш} ансат (тривиаллĕ) морфонема пуррине палăртмалла. Иккĕмĕш вырăнти фонема виç тĕрлĕ (<ы>, <ă>, <ĕ>) пулма пултарать, çавна кура {ы-ă-ĕ} морфонема пирки калама пулать. Кунта çавăн пекех ансат (тривиаллĕ) {в} морфонема пур. Ăнлантарусенчен морфонемăна çырура еплерех палăртни та аванах курăнать ĕнтĕ (фигурăлла скобкасемпе тата фонемăсене дефиссемпе уйăрса, кунсăр пуçне юлашкисене пĕр-пĕринчен чалăш йĕрпе те уйăрма пулать).
Рим шутлав йĕрки
Рим шутлав йĕрки — авалхи Рим империйĕнче усă курнă тăрăмсăр шутлав йĕрки.
Тĕслĕхĕсем
Часах, хисепе текстра палăртас тесе, унăн çийĕн йĕр ӳкернĕ:. Хăш чухнехи йĕре çӳлте те, аяла та ӳкернĕ: — тĕслĕхрен, вырăс алçырав тексчĕнче йышăннă евĕр рим цифрисене (типографире тума техника енчен кăткăс). Урăх авторсен çӳлти йĕр цифра паллине 1000 хут ӳстернине пĕлтерет: M = 5000.
Кремнянка
Кремнянка — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Коми Республики территорипе юхать. Кобра юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Торфяная (Ледяная юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
349
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Кĕçĕн Карныш
Кĕçĕн Карныш — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Кипшенга юханшывăн сылтăм çыранĕпе км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 17 км.
Радон изотопĕсем
Радон изотопĕсем — тĕшĕнче тĕрлĕ шутлă нейтронлă радон хими элеменчĕн атомĕсемпе атом тĕшшин варианчĕсем.
Чи арканман изотопĕ - 226Ra аркансан пулакан 222Rn. Ун çурма аркану тапхăрĕ 3.823 кун. Паянхи куна 195-рен 229 таран масса хисепĕ 35 изотоп паллă.
Мёбиус хăйăвĕ
Каçăсем
Категори:Топологи Категори:Çийсем
Чулхула гербĕ
Историĕ
Теприсем шутланă тăрăх XVII ĕмĕртех герб çинче пăлан пулнă. Вĕсем "1626 çулхи пĕтĕм патшалăх пичетĕсен ăнлантарăвĕ" çине кăтартаççĕ. Ку документа 1626 çулхи Мускаври пушар хыççăн çырнă. Унта çырнă: «Нижегород пичечĕ: пăлан, пăлан айĕнче çĕр»
Кĕçĕн Кильченга
Кĕçĕн Кильченга — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Кильченга юханшывăн сылтăм çыранĕпе 14 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 24 км.
Шăнкăрав курăкĕ
Шăнкăрав курăкĕ тĕрлĕ çĕрте: улăхра та, варманта та, çеçенхирте те ӳсет, çаплах пушхирпе чуллă сăрт çинче те тымар ярать. Нумай йышлă тĕрлĕ тĕссем тусен субальпă тата альпи ярăмĕсенче чечекленеççĕ.
Кулун-Ях (Лонтын-Ях юппи)
Кулун-Ях — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Омск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Лонтын-Ях юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 10 км.
Кире
Халăх йышĕ, ял тытăмĕ
2005 çулăн кăрлачăн 1-мĕшĕнче Кирере 2,3 пин çын пурăннă. 1959-мĕш çулта - 7,3 пин çын, 1979-мĕш çулта - 3,9 пин, 1989-мĕш çулта - 3 пин. 2010-мĕш çулхи çыравпа ялта 1841 çын, çав шутра 818 арçын, 1023 хĕрарăм пурăннă.
Çăкăр
Этимологи
Çăкăр сăмах тĕрĕксен "Йогурт" сăмахĕнчен тухса кайнă, "йогурт" вăл йÿçнĕ апата палăртат, халĕ ăна сĕтрен тăваççĕ. Чăваш чĕлхин правилипе тĕрĕксен "Й" саспалли "Ç" саспалли çине улăшăнат. Çав чăваш правилипе тата юлашки хыçалти "Т" саспалли усекается, тĕрĕсипе каласан тухса ÿкет:
Çăкăр тĕсĕсем
Çăкăр — анлă кăмăлланă çимĕç, ăна анăç тата чылай çĕрсенче çиеççĕ, Ази çĕршывĕсенче, паллах, риспа апатланаççĕ. Çăкăра часах тулă çăнăх чустинчен пĕçереççĕ. Чустана çĕпре ярса хăпартаççĕ те кăмакара (е вĕри тăвăл сунтăхĕнче) пĕçереççĕ. Çăкăр пĕçерме клейковина (вăл чустана кăпăшкалăхпа пиçĕлĕх парать) çителĕклĕ пулнипе тулă çăнăхпе усă кураççĕ, çаплах çăкăра ыраш, урпа, куккурус, сĕлĕ çăнăхĕнчен те хатĕрлеççĕ, чылай чух, пур чухне те мар, тулă çанăхне хушаççĕ.
Трубецкой Николай Сергеевич
Философире тата пĕрлĕхлĕх тĕлĕшпе тунă ĕçĕсем
Н.С.Трубецкой евразилĕх текен юхăмра тăнă.
Каçăсем
Категори:1890 çулта çуралнисем Категори:Акан 4-мĕшĕнче çуралнисем Категори:Ăсчахсем, алфавитпа Категори:Утăн 25-мĕшĕнче вилнисем Категори:1938 çулта вилнисем Категори:Лингвистсем, алфавитпа Категори:Философсем, алфавитпа Категори:Фонологи
Селена Гомес
Селена Мари Гомес (Selena Marie Gomez ; 22.7.1992) — американ актриси, юрăçĕ.
Кĕçĕн Княжая
Каçăсем
Категори:Вологда облаçĕн юханшывĕсем Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Коми Республикин юханшывĕсем
Калифорний
Уйăрни
Калифорние е CfF3 литипе хутшăнтарса уйăраççĕ:
Физика тата хими пахалăхĕсем
Калифорни питĕ çăмăл вĕçекен металл. Икĕ модификаци пур. 600 °C сахалрах пулсан a-модификаци гексагоналлă решёткăпа (параметрĕсем: а = 0,339 нм, с = 1,101 нм), 600 °C çӳллĕрех пулсан — b-модификаци кубла гранецентрланă решёткăпа. Металл 900 °C ирĕлĕт, 1227 °C вĕрет.
351
Вилнĕ
Категори:Çулсем
350
Вилнĕ
Категори:Çулсем
Аслă Петĕр кӳлмекĕн кубокĕ
Каçăсем
Категори:Регатăсем Категори:Раççей чемпионачĕсем Категори:Парăс спорчĕ Категори:Спорт Владивостокра
Реал Мадрид ФК
Реал Мадрид (Real Madrid Club de Fútbol) — испан футбол клубĕ, ФИФА шучĕпе XX ĕмĕрĕн чи лайăх клубĕ.
Герулсем
Герулсем (лат. Heruli), — герман йăхĕ.
Гепидсем
Гепиди
Юлашки хут вĕсене IX ĕмĕрте асăнни курăнать, каяран — çухалнă.
== Гепид патшисем ==
Чулхула
Совет тапхарĕ
XX ĕмĕрĕн вăтăрмĕш çулĕсенче — Чулхулара промăçлăх ĕçĕ хăвăрт ӳссе пырать. 1932 çулта промăçлă пысăк йĕркелӳ — Горьки автомобиль завочĕ ĕçе кĕрет, вăл Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçин тапхăрĕнче хӳтĕлев промăçлăхĕн паллă центрĕ шутланнă.
Анат Кама
Çутĕç, этеплĕх
Анат Камăра Хусанти технологи университечĕн филиалĕ, Политехника техникумĕ, нефтехими колледжĕ тата Тутарстанăн пĕрремĕш чăваш гимназийĕ пур. Медицина, педагогика тата юрă-кĕвĕ училищисем вырнаçнă.
The Beatles
Гамбург (1960—62)
Пурнăçĕ ытлах лайăх пулман, пурте пĕр пĕчĕк комнатрă пурăннă. Питĕ нумай мюрăсем выллянă, рок-н-ролл анчах мар (Литл Ричард, Берри, Чак, Перкинс Карл и др.), выллянă блюз, ритм-энд-блюз, халăх юррисене, джаз. Нимĕçсем валли выллянă чух ушкăн тупнă вара нимĕçсене пите саслă та хăйюллă юрăсем килĕшнине.
1960 çулта чук уйăхĕнчен пуçласа Ливерпульте The Beatles чи нумай халăх пуçтарма пуçланă. Анчах та Rory Storm and the Hurricanes вĕсенчен нумайрах халăх пухнă. The Beatles вĕсен парапан выллякан Ринго Старр çине куç хунă (Чăн ячĕ — Ричард Старки), унпа вара хăвăрт туслашса кайнă.
Пĕррĕмĕш контракт (1962)
Чи 1-ĕш çирнă юрă — «Love Me Do», 1962 çулта юпа 5-нче тухсан 17 мĕш вырăна хăвăрт çитне. (Америкăра çак юрă 1964 çулта çу уйăхăнче 18 уйăх çулте тăнă). Пите чейе пулнă çин, Брайан Эпштейн 10 пин пластинкă хăйăн укçипе илсе, хăпартса ярса çак юрра! Телевисăрпа «The Beatles» 1962 çултах юпа 17-нче кăтартса «People and Places» программăра. Хăвăрт ушкăн «Please Please Me» юрă çирчĕç, вăл вара 1963 çул пуш 22-нчен пĕррĕмĕш иккĕмĕш вырантан айя кайман.
Юлашки концертсем (1965—1966)
Çурлан 5-нче 1966 çулта «Revolver» альбом тухнă. Ку альбомри юрăсене студинче анчах юрлама май пулнă, ытла нумай эффектсем студинче кĕртме анчах пулнă. «The Beatles» юлашки концертсем 1966 çулта çу 1-нче Лондонта Empire Pool залта пулса. Ушкăн 15 минут хушшинче 5 юрă шăрантарнă — «I Feel Fine», «Nowhere Man», «Day Tripper», «If I Needed Someone» тата «I’m Down». Çав çулах çурла 29-нче Сан-Францискора тата тепĕр юрă хайланă.
«Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band» (1967)
1966 çул чӳк уйăхĕнче «The Beatles» çирнă «Penny Lane»/«Strawberry Fields Forever» юрăсем. Нарăс 17-нче сутма пуçланă. Ку юрăсене çырнă хысçăн «Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band» альбома хатĕрлеме пуçланă. 129-кунта «The Beatles» ушкăн чи стайлă альбом çырса хурать. Альбом çăвăн 26-нче тухать, вăл турех хит-парадсенче 88(!) эрне тăнă.
Free as a Bird, Real love, Now and Then
1994-ш çулта Маккартни, Старр тата Харрисон The Beatles антологине çирнă чух, Джон Леннон хусах арăмĕ Йоко Оно вĕсене 3 юрă парса, иккĕшне — «Free As A Bird» тата «Real Love» çирса кăларчĕç те халĕ вĕсене эсĕр Битлс юрри тесе итлеме пултараттăр.
Савут (ял)
Савут (вырăс. Полукиря) — Чăваш Республикин Улатăр районĕнчи паçулкă. Йĕри-тавра тенĕ пекех Патăрьел районĕпе тата Йĕпреç районĕпе "хупăрланса" тăрать. Çавăнпа та ăна хăйне майлă çурма анклав теме пулать.
Географи
Улатăр, Йĕпреç, Патăрьел районĕсем чикĕленнĕ тĕлте, вăрманта вырнаçнă.
Псков облаçĕн Çĕнĕ Сокольник районĕ
Тавралăхĕ
Район лаптăкĕ 1 616 км2. Тĕп юханшывĕсем — Мăн Удрай, Смердель, Насва.
Галкин Андрей Петрович
Пурнăçĕ
Ашшĕ-амăшĕпе Çĕмĕрле хулине куçса кайнă, унта вăл музыка шкулĕнче фортепиано класĕпе вĕренсе тухнă. Кайран, 1976-1982 çулсенче - Шупашкарти Ф.П.Павлов ячĕллĕ музыка училищинче теори уйрăмĕнче вĕреннĕ тата композиципе ăна В. А. Ходяшев пĕлӳ панă. 1982-1989 çулсенче Чулхулари консерваторире композициипе А. А. Нестеров профессор патĕнче вĕреннĕ, çав хушăрах хĕсметре те тăнă. Консерватори хыççăн Шупашкара таврăннă. ТЮЗра ĕçленĕ, кайран Чăваш патшалăх филармонин "Сеспель" ансамблĕн кĕвĕ ертӳçи пулнă.
Шкловский Виктор Борисович
Биографи
Унăн ĕмĕт-шухăшпа эстетика позицисене РАПП идеологĕсем тиркесе тапкаланă.
Никитин Анатолий Никитич
Никитин Анатолий Никитич (13.6.1948, Чăваш Ен,Вăрнар районĕ,Хирпуç ялĕ çур.) — чăваш композиторĕ, Чăваш Республикин тава тивĕçлĕ ӳнер ĕçченĕ (1999), РФ КП пайташĕ (1996). Чăваш Республикин Патшалăх Канашĕн Хисеп грамотине (2008) тивĕçнĕ.
Загорные Клетья
Демографи
Пурăнан халăх динамики:
Никитин Анатолий Никитич
Ӗçĕсем
Кунта «Сказание о суварах» (Суварсем çинчен) симфониллĕ поэма, скрипка, виолончель тата фортепиано валли Трио, струнăллă Квартет, фортепиано валли Поэма-токката, Ю. Сементер сăввисем çине романсĕн циклĕ, С. Ильин либретти тăрăх «Уйахпи» балет валли кĕвĕ çырма пуçланă.
Эйнштейний
Каçăсем
Категори:Хими элеменчĕсем Категори:Актиноидсем Категори:Металсем Категори:Радиохастар элементсем
Катнуй Кирилл Егорович
Каçăсем
Категори:ССРП кинематографисчĕсен пĕрлешĕвĕн пайташĕсем Категори:Чăвашран тухнă кинематографистсем Категори:1958 çулта çуралнисем Категори:Çăвăн 12-мĕшĕнче çуралнисем Категори:1990 çулта вилнисем Категори:Утăн 18-мĕшĕнче вилнисем
Кĕçĕн Нула
Кĕçĕн Нула — Раççей территоринчи юханшыв. Вологда облаçĕ,Киров облаçĕ,Коми Республики территорипе юхать. Луза юханшывăн сылтăм çыранĕпе 291 км вăрринчен юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 15 км.
Футбол клубĕ
Футбол клубĕ — футбол ăмăртăвне хутшăнакан спорт йĕркелӳлĕхĕ. Клуб шутне спортсмен-футболистсем, тренерпе ăна пулăшаканĕсем, клуб ĕçтешĕсем, тухтăрсем тата урăх ĕçлĕ çын кĕрет. Выляв уй ушкăнĕ вунпĕр вылявçăран — вунă «уйри» тата хапхаçăран тăрать.
Источник (Шаран районĕ)
Источник  — Пушкăрт Республикин Шаран районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 302 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 452630, ОКАТО кочĕ — 80258815005.
Танич Михаил Исаевич
Пултарулăх ĕçĕ-пуçĕ
Ирĕке тухсан Мускавра, радиора, хаçат-журналра вăй хунă. Çав чухнех хушаматне улăштарнă. Сăвăсен пĕрремĕш пухăмĕ 1959 çулта тухнă. 1960-мĕш çулĕсен пуçламăшĕнче Ян Френкельпе пĕрле хайланă «Текстильный городок» юрри палăрса юлать, ăна Раиса Неменова, Майя Кристалинская тата урăх юрăçсем те шăрантарнă. Малашне урăх композиторсемпе пĕрле (Юрий Саульский, Аркадий Островский, Вадим Гамалия, Оскар Фельцман, Никита Богословский, Владимир Шаинский) тăрăшнă. Каярах Танич Игорь Николаевпа, Аркадий Укупникпа, Вячеслав Малежикпа, Эдита Пьехăпа ĕçлет, çав чухнех вăл «Лесоповал» мусăк ушкăнне (ертӳçи — Сергей Коржуков, 1994 çулта сарăмсăр вилет) йĕркелет. Тепĕр хут çамрăк мусăкçăсене пуçтарса ушкăн 1995 çулта пурнăç çулне ярать. Çакăнтанпа «Лесоповал» — Михаил Таничăн тĕп проекчĕ. СССР çыравçисен пĕрлешĕвĕнче 1968 çултанпа, 15 кĕнеке авторĕ. Михаил Танич 2008 çулхи акан 17-мĕшĕнче Мускавра куçне ĕмĕрлĕхех хупать. 2008 çулхи акан 19-мĕшĕнче Мускаври Ваганьково çăвин тĕп аллейине пытарнă.
Сталинская (Пеноровка юппи)
Сталинская — Раççей территоринчи юханшыв. Томск облаçĕ, Омск облаçĕ, Çĕн Çĕпĕр облаçĕ территорипе юхать. Пеноровка юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 11 км.
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Омск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Этрусксем
Этруссем ăçтан тухнă
Археологипе лингва тĕпчев ĕçĕсем этруссем кĕçĕн ази халăхĕ пулни пирки халĕ çирĕплетекен хут, япала чылай тупăнать. Этрус чĕлхине тăванлă чĕлхесен палăкĕсене Кĕçĕн Азире (Лемнос стелли — пеласги) тата Кипр çинче (этеокипр чĕлхи — тевкăрсем) тупнă. Тирсенсене, пеласкисене, тевкăрсене (авалхи икĕпет çырăвĕсен вулав тупсăмĕсенчен пĕри) пĕрремĕш хут «тинĕс халăхĕсем» çырăвĕнче пирĕн эрăччен XII ĕмĕрте Кĕçĕн Азирен Авалхи Икĕпат тапăнса çитни пирки асăнаççĕ. Авалхи рим халапĕнчи троянсен ертӳçĕ Эней этруссемпе çыхăннă, пулас, вĕсем Италие Троя аркансан тарса килеççĕ.
Этруссем Римра
Римăн шалĕнче вĕсем триба тунă, называвшуюся Луцеры.?
Анат Аманак
Каçăсем
Категори:Самар облаçĕн юханшывĕсем Категори:Анат Атăл бассейн округĕн юханшывĕсем Категори:Мăн Кинель бассейнĕ
Кутык
Кутык — Раççей территоринчи юханшыв. Киров облаçĕ, Удмурт Республики, Мари Эл, Тутарстан территорипе юхать. Кильмезь юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 26 км.
Грезин Владимир Николаевич
Пурнăçĕ
Горький хулинчи юханшыв училищинче вĕреннĕ. Вăтам Атăл параходствинче капитан пулса ĕçленĕ.
Казаков Николай Нилович
Пурнăçĕ
Композитор 1988 çултанпа СССР (халĕ Раççей) композиторĕсен пĕрлешĕвĕнче, Чăваш Республикин Аслă Канашăн депутачĕ (1990), Чăваш Республикин тава тивĕçлĕ ӳнер ĕçченĕ (2003). Халĕ Н. Н. Казаков Чăваш композиторĕсен пĕрлешĕвĕн ертӳçи, Чăваш патшалăх филармониин директорĕ.
Комсомольски районĕ
Чăваш Енĕн кăнтăр-тухăç енче вырнаçнă. Район çĕрĕн лаптăкĕ — 630,3 км2.
Тавралăхĕ
thumb|right|300px|Район картти. Район çĕрĕ кăнтăртан çурçĕрелле, çавăн пекех хĕвелтухăç енчен хĕвеланăç еннеле 32 çухрăма саралса выртать. Çурçĕр енче Чăваш Енĕн Канаш районĕ, кăнтăр енче — Патăрьел районĕ, хĕвеланăç енче — Йĕпреç районĕ, хĕвелтухăç енче - Елчĕк районĕ вырнаçнă. 12 çухрăм хушши Тутарстан çĕрĕпе чикĕ тăсăлать.
Хуçалăх
Ытларах пайĕпе кунта ял хуçалăхĕнче вăй хураççĕ. Ӳсен-тăран ӳстерессипе вылăх-чĕрлĕх ĕрчетесси пĕр пекех аталаннă. Тырă, çĕрулми, тата тĕрлĕ пахча çимĕçе тупăшлаççĕ. Вылăх-чĕрлĕхрен сысна, ĕне-вăкăр, лаша çитĕнтереççĕ, пыл хурчĕ тытаççĕ.
Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи пирки фильмсен ят-йышĕ
Каçăсем
* Категори:Фильмсен ят-йышĕсем
Каракулька
Каçăсем
Категори:Пушкăртстанăн пурăнан вырăнĕсем Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа Категори:Пушкăртстанăн Шаран районĕ
Сывлăш-Çар вăйĕсем
Тĕрлĕ патшалăхсенче хăй тĕллĕ ХВ тĕсĕ евĕр е Тӳпе хӳтĕлев çарĕпе пĕрле вăрçма пултарать.
Ватерлоо (кĕпер)
Ватерлоо кĕперĕ (Waterloo Bridge) — Темза урлă каçмалли Лондонăн Вестминстерпе Ламбетне çыхăнтаракан аркăллă кĕпер.
Петровская (юханшыв)
Петровская — Раççей территоринчи юханшыв. Ăренпур облаçĕ, Самар облаçĕ территорипе юхать. Юханшыв юханшыва юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 16 км.
Каçăсем
Категори:Ăренпур облаçĕн юханшывĕсем Категори:Самар облаçĕн юханшывĕсем Категори:Анат Атăл бассейн округĕн юханшывĕсем Категори:Мăн Кинель бассейнĕ
Кушмара
Каçăсем
Категори:Киров облаçĕн юханшывĕсем Категори:Чулхула облаçĕн юханшывĕсем Категори:Мари Элн юханшывĕсем
Болотная (Сыглын-Игай юппи)
Шыв реестрĕн хыпарĕсем
Шыв ресурсĕсен федераци агентстви хатĕрленĕ РФ территорин шыв хуçалăх районĕсен геоинформаци системин хыпарĕпе :
Каçăсем
Категори:Томск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Омск облаçĕн юханшывĕсем Категори:Çĕн Çĕпĕр облаçĕн юханшывĕсем
Шывсикки
Тĕнчери хăватлă шыв сиккисем: Бразилипе Аргентина чиккинчи Игуасу, Африкăри, Замбези юханшыв çинчи Виктория (120 м), Çурçĕр Америкăри Ниагара (51 м). thumb|center|800px|[[Игуасу (шарлаксем) (Аргентина)]]
Нижнешакарово
Нижнешакарово — Пушкăрт Республикин Çтерлĕпуç районĕнче вырнаçнă пурăнан вырăн. 2009 çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне кунта 94 çын пурăннă. Почтă индексĕ — 453185, ОКАТО кочĕ — 80248835004.
Бабск
Каçăсем
Категори:Польша Категори:Польша ялĕсем
Вашингтон
Вашингтон (акăлчанла Washington, D.C.), — Америкăри Пĕрлешӳллĕ Штатсен тĕп хули. 2000 çулта 572 пин çын пурăнать.
Сыпай
Кун-çулĕ
1927 çулхи юпа уйăхĕн 1 Тутаркас районне кĕнĕ. 1935 çулхи пуш уйăхĕн 1 хыççăн Ишлей районне, 1959 çулхи утă уйăхĕн 14 хыççăн Сĕнтĕр районне, 1962 çулхи раштав уйăхĕн 20 хыççăн Шупашкар районне кĕнĕ. 1964 çулхи пуш уйăхĕн 11 хыççăн хальхи вăхăтченех Муркаш районне кĕрет.